Document · PDF

2438 - concept beeldkwaliteitsplan landgoed Voorlei juli 2021.pdf

Commissie Omgeving 21 september 2021, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsbrief Terinzagelegging beeldkwaliteitsplan Schakenbosch13.927 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

BEELDKWALITEITSPLAN STEDENBOUW

BEELDKWALITEITSPLAN LANDGOED VOORLEI Dit document dient ter bewaking van de beeldkwaliteit tijdens de vervolgfases van het ontwerp en de uitvoering van Landgoed Voorlei. Dit is van belang gezien de specifieke kwaliteiten die nagestreefd worden en het langdurige proces, waarbij verschillende architectenbureaus de bouwvolumes nader zullen uitwerken. Dit document dient als inspiratiebron en toetsdocument voor de architectuur van de bouwplannen en de inrichting van het gebied. Het document dient als leidraad voor gemeente Leidschendam-Voorburg en betrokken partijen en partners. Deze concept-rapportage is opgesteld door West 8 urban design & landscape architecture in opdracht van Schakenbosch BV.

E C

N O

juli 2021

T P

Disclaimer: Dit document is tot stand gekomen met de kennis van nu en kan van worden afgeweken wanneer alle partijen instemmen. I

Essentie Landgoed Voorlei

Landgoed Voorlei is opgebouwd uit verschillende woonensembles binnen groene kamers. Ieder ensemble heeft zijn eigen specifieke karakter. Bij het ontwerpen van het Landgoed Voorlei dienen de volgende drie doelstellingen zorgvuldig nageleefd te worden: • een sfeer en beleving in de traditie van de landgoederen van de Vlietzone, waaruit een duurzame groenstructuur volgt; • een symbiose met het groen, waarbij Leidschendam en ommeland met elkaar verbonden zijn; • een gevarieerd buurtschap en gebruik, waarin bewoners en bezoekers in en met de natuur wonen en leven;

INHOUDSOPGAVE 01 SCHAKENBOSCH

1.1 Inleiding 1.2 Strandwallen & strandvlaktes 1.3 Een Landschap van Allure 1.4 Ontwikkeling Schakenbosch 1.5 Overwoekerde Groene Weelde

02 LANDGOED VOORLEI

2.1 Van Zorginstelling naar Landgoed 2.2 In Symbiose met het Groen 2.3 Narratief van het Landgoed 2.4 Verankerd in het Landschap 2.5 Duivenvoordecorridor 2.6 Van Duin tot Polder

03 HET ENSEMBLE

3.1 Doelstellingen 3.2 Van hoofdlijnen naar detail

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

04 LANDSCHAP EN BUITENRUIMTE 4.1 Volgroeide kwaliteiten 4.2 Een robuust groen raamwerk 4.3 Echo van een vervlogen landschap 4.4 Groenstructuren en groenidentiteiten 4.5 Een duurzaam watersysteem 4.6 Overgangen en grenzen 4.7 Verhardingen 4.8 Inrichtingselementen

05 ARCHITECTUUR ALGEMEEN 06 IDENTITEITEN VAN VOORLEI 6.1 De karakters van Voorlei 6.2 Het Entreegebied 6.3 Duivenhof 6.4 Vlietzicht 6.5 Het Carré 6.6 De Pauwentuin 6.7 De Boomgaard 6.8 Het Lint 6.9 Huizen aan de Vijver 6.10 De Lijtweg 6.11 Huis op het eiland 6.12 Huis in het bos

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

[01]

SCHAKENBOSCH

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1.1 |

INLEIDING Aan de rand van Leidschendam, op de overgang van stad naar land ligt Landgoed Voorlei: een eigentijds buurtschap in een lommerrijke omgeving, geïnspireerd door de historische landgoederen en buitenplaatsen van Duin, Horst en Weide. Het voormalige zorginstituut Schakenbosch ondergaat een transformatie van een groene enclave naar een verbonden, intiem en gevarieerd woongebied: een nieuwe buitenplaats voor de hedendaagse stedeling. Landgoed Voorlei vormt een belangrijke schakel tussen de Meijerij, molendriegang Wilsveen en de landgoederenzone, waaronder Duivenvoorde, de Horsten, Rosenlust, Berenstein en Berbice.

Duivenvoordecorridor

Schakenbosch

Kasteel Duivenvoorde

De Vliet

Sluisgebied Leidschendam

Het strand

Op lokaal niveau vormt het Landgoed Voorlei een schakel tussen stad en land en wordt een verbinding met de Vliet totstand gebracht via de ontwikkeling Vliethaven. De Herbertslaan creëert een nieuwe verbinding voor fietsers en wandelaars naar landgoed Duivenvoorde, de Horsten en de Duinen bij Wassenaar. Dit rapport illustreert het inrichtingsplan voor Landgoed Voorlei. Het rapport is opgesteld door West 8 urban design & landscape architecture in opdracht van Schakenbosch B.V., onder de naam: Landgoed Voorlei. Dit inrichtingsplan is tot stand gekomen in samenwerking met Aveco de Bondt, Boomtotaalzorg, gemeente Leidschendam-Voorburg en Hoogheemraadschap van Rijnland.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

kte vla nd

STRANDWALLEN & STRANDVLAKTES

nd ra

kte vla nd ra

De landschappelijke ondergrond is duidelijk herkenbaar in de ruimtelijke ordening doordat de wegen, oude lintbebouwing, landgoederen en buitenplaatsen vooral op de hogergelegen strandwallen gesitueerd zijn. Hierdoor worden de strandwallen gekenmerkt door hun lommerrijk en besloten karakter.

Schakenbosch is gesitueerd in het strandwallenlandschap; een karakteristiek en gevarieerd landschap, met parallel aan de kustlijn gesitueerde, hogergelegen strandwallen met daartussen lagergelegen open strandvlaktes. Tussen deze strandwallen heeft onder invloed van de zee veenvorming plaats gevonden.

St ra

1.2 |

De strandvlakten creëren een contrast met de strandwallen vanwege hun open karakter met langgerekte hoofdwaterlopen en weidelandschap. De historische boerderijen zijn van origine te vinden op de overgang tussen de strandvlakten en strandwallen, waar de landbouwcondities optimaal waren. Schakenbosch is evenals historische buitenplaatsen gesitueerd op de overgang van de strandwallen naar de strandvlakte. De entree van het terrein ligt op een hogere strandwal met een zanderige bodem. Het noordelijke deel van het terrein ligt beduidend lager, waarbij in de bovenlaag veelal veen aangetroffen wordt.

Schakenbosch is gesitueerd op de overgang tussen de strandwal en strandvlakte. 05

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Twee strandwallen met verschillen in karakter, Van der Noordaa (1839). Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1.3 |

EEN LANDSCHAP VAN ALLURE Het strandwallenlandschap tussen Den Haag en Leiden wordt al sinds de 17e eeuw gekenmerkt als een landschap van allure door de verschillende landgoederen en buitenplaatsen die zich hebben gevestigd op de overgang tussen de strandwallen en strandvlaktes. De nabijheid van de Hofstad, het aantrekkelijke (natuur)landschap van de duinen en de goede bereikbaarheid van het gebied per trekschuit over de Vliet, waren de primaire vestigingsfactoren voor de gegoede burgerij en mensen van adel om zich hier te vestigen. De buitenplaatsen en landgoederen waren goed te herkennen in het landschap als lommerrijke groene enclaves op de overgang tussen hoog en laag, in de lagergelegen open weidelandschappen van de strandvlaktes. In het hedendaagse landschap zijn de aanwezige landgoederen en buitenplaatsen zoals Duivenvoorde nog steeds herkenbaar door hun sterke aftekening in het landschap; een groene rijkdom en een veelal overweldigende aanleg van tuin, park en bos.

Buitenplaatsen en landgoederen in het strandwallenlandschap. 07

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Detail uit tapijt van Joost Jansz. Lanckaert, met namen Schakenbosch en Duivenvoorde. Archief Leidschendam.

Buitenplaatsen aan de Vliet, Kuyper (1869). Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1.4 |

ONTWIKKELING SCHAKENBOSCH

1937 - 1944 Zoektocht en aankoop terrein. Nieuwbouw administratiegebouw, helft economiegebouw en ketelhuis, vier paviljoens voor rustige en onrustige mannen en vrouwen en een aantal dienstwoningen. Op het terrein ligt ook een boerderij. In onder meer Gouda, Pijnacker, Zoetermeer en Overschie worden de mogelijkheden voor vestiging onderzocht, maar uiteindelijk gekozen voor terrein in Leidschendam. De architect Mensink is dan al geselecteerd. Start nieuwbouw rond 1940. Op dat moment is al een tweede fase, met opnieuw vier paviljoens en een kerkzaal gepland. De oorlog gooit roet in het eten. In 1944 worden de bijna voltooide gebouwen gevorderd voor gebruik door het Centraal Bureau voor Statistiek. Ook NSB’ers worden gehuisvest in het gebouw. Pas in 1948 zijn de gebruikers vertrokken en kan het complex voor de opvang van psychiatrische patiënten in gebruik worden genomen. Officiële opening in juli 1949, opname eerste patiënten een paar maanden daarvoor. 09

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Eind jaren ‘50 Oplevering 1960

–

Paviljoenbouw, uitbreiding van het economiegebouw tot carré en nieuwbouw kerkzaal al gepland. Nu uitgevoerd tussen Veursestraatweg en Achterweg (Frekeweg). Plannen voor vier paviljoens, maar uiteindelijk wordt maar een paviljoen gebouwd (nu Vlietzicht), samen met een kerkzaal. Het ontwerp is van Albert van Essen. In het bouwarchief zitten ook tekeningen voor de paviljoens en kerk van Mensink, maar hij lijkt te zijn gepasseerd in het voordeel van Van Essen.

Fase eind jaren ‘60 jaren ‘70 Uitbreiding terrein met kleinere wooneenheden ten noorden van en op de plek van een van de jaren veertig paviljoens, en ten westen van de kerkzaal (nog aanwezig). Op het terrein worden o.a. ook een therapiedorp en een personeelshuis (Van den Broek en Bakema) gebouwd. Verbouwing van de overige paviljoens uit de jaren veertig (Wilgenhof, Olmhof). Onderdeel van vernieuwingsplan om te voldoen aan veranderende behoeften in opvang van geestelijk zieken. Rond de nieuwbouw ook een nieuwe tuininrichting door Van Empelen (zie de terreinkaart in de map).

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1.5 |

OVERWOEKERDE GROENE WEELDE Schakenbosch is anno 2020 te ervaren als een overweldigende groene enclave aan de rand van Leidschendam met een parkachtige kwaliteit. Veel van de gebouwen zijn inmiddels gesloopt en een aantal gebouwen zijn behouden voor herontwikkeling, welke tijdelijk worden bewoond door Ad Hoc beheer. Het gebied wordt momenteel vrij intensief gebruikt als uitloopgebied door omwonenden en mensen die met de auto van verder weg komen. Het oorspronkelijke ontwerp is grotendeels verdwenen door achterstallig onderhoud. Zichtlijnen zijn dichtgegroeid met struiken, bomen en kruiden. Door de jaren heen zijn plantsoenen toegevoegd en bomen verwijderd. Veel bomen verkeren in de aftakelingsfase. Deze zijn kwetsbaar voor het omwaaien tijdens een storm en er is een grote kans op vallende takken. Hierdoor komt de veiligheid van bewoners en bezoekers in het geding. Daarnaast zijn veel bomen beschadigd door slecht maaibeheer, schurende takken en ziekten. Landgoed Voorlei voorziet in een nieuwe en robuuste groenstructuur, welke voortbouwt op de bestaande groene kwaliteiten en voorsorteert op een duurzame toekomst voor de lange termijn. Hierbij is het belangrijk om veiligheid voor bewoners en bezoekers op korte termijn te garanderen door achterstallig onderhoud uit te voeren.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1957

1970

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

[02]

LANDGOED VOORLEI

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.1 |

VAN ZORGINSTELLING NAAR LANDGOED Zorginstituut Schakenbosch wordt gekenmerkt door een introvert en besloten karakter. Landgoed Voorlei maakt gebruik de verpletterende groene identiteit, de prachtige ligging in het landschap en transformeert het gebied naar een uniek woonmilieu dat gestoeld is op gemeenschappelijkheid en verbondenheid met de plek: leven met het landschap, zoals dat al eeuwenlang op landgoederen plaatsvindt. Landgoed Voorlei voorziet in circa 325 woningen met een verscheidenheid aan identiteiten, geschikt voor verschillende levensstijlen en behoeften. De woningen zijn gepositioneerd in verschillende architectonische ensembles in een royale parkachtige omgeving, verbonden door een robuuste groenstructuur. • Een gevarieerd en aantrekkelijk buurtschap, waarin bewoners met de natuur en het landschap leven; • Een rijke diversiteit aan woonmilieus met unieke identiteiten in contact met natuur en landschap; • Een duurzame en robuuste groenstructuur in de traditie van de landgoederen aan de Vlietzone; • Een hoogwaardige inrichting van de buitenruimte wat de mensen aanspreekt en inspireert; • Een parkachtig landschap dat Leidschendam met het ommeland verbindt en versterkt.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.3 |

IN SYMBIOSE MET HET GROEN Landgoed Voorlei vormt een groene oase in de drukke Randstad, waar bewoners en bezoekers tot rust kunnen komen en leven met de seizoenen. De voor een landgoed kenmerkende robuuste groenstructuur vormt het uitgangspunt voor de transformatie van het huidige Schakenbosch. Het groen staat centraal in de beleving van het gebied. Tegelijkertijd zorgt het groene raamwerk voor de verbinding tussen de diversiteit aan woongebieden die Landgoed Voorlei kenmerken en vormt dit de basis voor routes en verschillende gebruiksvormen. Anders dan in traditionele woongebieden vormt het groene raamwerk de basis om de woonidentiteiten vorm te geven en tegelijkertijd de samenhang van het landgoed te bewaken. Het groen is er niet alleen om naar te kijken of om van te genieten. De bewoners worden gestimuleerd en geacht om bij te dragen aan het onderhoud van het groen op het landgoed, door middel van snoeidagen, het verbouwen van voedsel, het houden van bijen of andere dieren en het onderhouden van siertuinen zijn gemeengoed op Voorlei. Daarmee ontstaat er een gevoel van eigenaarschap. Het groen werkt verbindend. Traditionele gebruiken en groenvormen van landgoederen zijn als inspiratie gebruikt voor het introduceren van nieuwe woonvormen, zoals de moestuin, kruidentuin, boomgaard, bosschage, pauwentuin, wonen in het bos, wonen aan de vijver en wonen aan de weide.

Er wordt een duurzame groenstructuur geïntroduceerd, waarbij rekening wordt gehouden met de groeicondities voor de bomen, zodat de bomen op het landgoed gemakkelijk honderd jaar oud kunnen worden. Het beeld wordt niet gedomineerd door waaihout maar duurzame soorten met een zekere allure, zoals eiken en beuken. Een groen landgoed als nalatenschap.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.2 |

NARRATIEF VAN HET LANDGOED Landgoed Voorlei is geïnspireerd door de historische landgoederen en buitenplaatsen, welke van origine de beleving van het omliggende landschap bepaalde. Op een landgoed komen bosbouw, landbouw, natuurbeleving, voedselproductie, recreatie, wonen en werken samen. Eigenaren van de landgoederen genieten niet alleen van de schoonheid van de natuur, maar dragen ook zorg voor het beheer en het in stand houden van het landschap. De terreinen zijn generaties lang in handen van de families en de benodigde investeringen worden ook in dit perspectief beschouwd. Landgoederen worden van origine gekenmerkt door een monumentale opzet, met prachtige bomenlanen, siertuinen, zichtassen, aantrekkelijke gebouwen en een hoogwaardige inrichting van de buitenruimte. Daarnaast is een landgoed ook functioneel, zoals bossen voor houtproductie, akkers, moestuinen, boomgaarden, wild voor voedselproductie en dierenweides voor educatie en comfort. Er is een oranjerie, een koetshuis, stallen, de ijskelder en folies. De verschillende identiteiten in het gebied zijn geïnspireerd zijn op deze traditionele landgoedelementen. De architectuur complementeert en verrijkt de beleving van het landschap. Van zonsopgang tot zonsondergang is het collectieve parklandschap van Landgoed Voorlei vrij toegankelijk voor recreatief gebruik.

Een robuust groen raamwerk verbindt een verscheidenheid aan woonmilieus tot een groene eenheid. De overgangen tussen het privé-domein en het collectieve parklandschap worden op een subtiele manier vormgegeven, zodat het landgoed zich manifesteert als een samenhangend landschap. Deze samenhang wordt verder versterkt door een consequent gebruik van ontwerpoplossingen en materialisering.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.4 |

VERANKERD IN HET LANDSCHAP Landgoed Voorlei is sterk verankerd in het landschap door de monumentale en centrale as die het landgoed via het toekomstige Vliethaven verbindt met de Vliet. Het kanaal waaraan het landgoederenlandschap haar identiteit grotendeels ontleent. Deze as zal tevens aansluiten op een recreatieve route langs de Vliet. Daarnaast wordt het gebied doorkruist door de Frekeweg, een recreatieve route welke de stad verbindt met het landschap. Deze route wordt versterkt als een karakteristiek elzenlaantje door de aanplant van nieuwe bomen en het opwaarderen van het door de jaren heen vertroebelde landschap. Hier wordt een nieuwe recreatieve verbinding aan toegevoegd in het verlengde van de Graaf Adolflaan, welke de stad via het toekomstige Noorthey zal verbinden met het landschap door een monumentale laan. Ook zal Landgoed Voorlei verbonden worden met Landgoed Duivenvoorde via een wandelpad dat vertrekt vanuit het hart van het Carré.

VERBONDEN MET DE VLIET VIA CENTRALE AS 19

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

VERBONDEN MET HET LANDSCHAP

LA EY

R OO

E FR

G WE

E UT

S NG

L EV

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.5 |

DUIVENVOORDECORRIDOR

VAN GLASTUINBOUW

De voorheen aanwezige glastuinbouw in het gebied wordt vervangen door een groen en open landschap. Om deze ‘groene corridor’ te bekostigen wordt op verschillende locaties woningbouw mogelijk gemaakt in het landschap. Voor Voorschoten zijn dat de locaties Roosenhorst, Noortveer, Haagwijk en Oranjepolder. Voor Leidschendam-Voorburg zijn dat de locaties Vlietvoorde, Noorthey en Leythof. Een historisch gebied van landgoederen en buitenplaatsen krijgt zijn allure van weleer terug. Hiervoor spannen de provincie ZuidHolland, gemeente Voorschoten en gemeente LeidschendamVoorburg zich gezamenlijk in. Aan de zuidzijde van de Veursestraatweg wordt een bedrijventerrein getransformeerd tot een nieuw buurtschap aan de Vliet: Vliethaven. In het verlengde van de centrale as van Landgoed Voorlei, wordt in Vliethaven een haven gesitueerd. Zo dringt de Vliet door tot binnen het gebied en krijgt Landgoed Voorlei een waardige adressering aan de Vliet. Vliethaven en Landgoed Voorlei versterken elkaar: park en haven. Wandelroutes langs de Vliet worden voortgezet door Vliethaven en Landgoed Voorlei. Robuuste boomstructuren worden ontwikkeld, waardoor corridors ontstaan voor vleermuizen en insecten. De ruimtelijke structuur van Landgoed Voorlei anticipeert op een toekomstige aansluiting van Noorthey. Wandelpaden en een lint met woningen geven het gebied een aansluiting naar het noorden.

Met een nieuwe fietsbrug over de watergang ten zuiden van Voorlei wordt een waardige aansluiting op de Graaf Adolflaan gerealiseerd. De bewoners van Leidschendam kunnen deze structuren gebruiken om een aantrekkelijk blokje om te lopen of naar de Voorschoten en de Duinen te fietsen. Zo helpt de ontwikkeling van Landgoed Voorlei de omliggende woonbuurten. Landgoed Voorlei draagt bij aan de ontwikkeling van de Duivenvoordecorridor door het groene karakter van landgoederen en buitenplaatsen te versterken en het netwerk van natuurlijke en recreatieve verbindingen uit te breiden en te verrijken.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

NAAR LANDGOED

ORANJEPOLDER

ROOSENHORST

Wat de Duivenvoordecorridor uniek maakt, is de aanwezigheid van een droge en relatief hoog gelegen strandwal. Deze ligt ter hoogte van de huidige Veurseweg. Daaromheen was alleen moeras en veen. De oudste bewoningsporen in deze regio komen uit de Late Bronstijd (1000 – 600 v. Chr.). Maar vanaf de Romeinen kwam de ontwikkeling van dit gebied pas echt op gang. Zij gebruikten de strandwal als een belangrijke weg tussen Forum Hadriani (Voorburg) en nederzettingen bij Leiden en Katwijk. Het is nu lastig voor te stellen dat er in dit gebied tussen Leidschendam-Voorburg en Voorschoten kastelen hebben gestaan. De adel bestookte elkaar tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten (1350 – 1490) en ook de Tachtigjarige oorlog en het beleg van Leiden (1574) hadden desastreuze gevolgen voor de kastelen in het gebied. Boeren vochten tegen een andere vijand: het moerassige veengebied. Hun boerderijen stonden, netjes op een rij, op de uitlopers van de strandwal. De inpoldering van het veen zorgde voor goed akkerland en later veeteelt. Paleisachtige buitenplaatsen vervingen in de 17e-eeuw de kastelen. Namen als Noorthey en Haagwijk herinneren nog aan deze elitaire zomerhuizen. Op Kasteel Duivenvoorde en enkele oude boerderijen na is een groot deel van deze rijkdom verdwenen.

Door de sloop van kassen in het gebied , wordt de eerder verborgen rijkdom weer zichtbaar, zoals 18e-eeuwse vijvers, hakhoutbosjes, een boerderijenlint, oprijlanen van buitenplaatsen en tuinstructuren. Het opschonen van het gebied door de gemeenten en de bouw van woningen die voortborduren op de cultuurhistorie maken veel van deze historische relicten weer zichtbaar en herstelt de allure van het gebied. Bron: duivenvoordecorridor.nl

NOORTVEER

BOSRAND

NOORTHEY

HAAGWIJK

VOORLEI VLIETVOORDE

VLIETHAVEN

Ontwikkelingen in de omgeving

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

2.6 |

TUSSEN DUIN EN POLDER De Duivenvoordecorridor is het landelijk gebied tussen Leidschendam-Voorburg en Voorschoten. Het is een unieke locatie vanwege de aanwezige cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten en de centrale ligging nabij het stedelijk gebied van Den Haag en Leiden. Dit veelzijdige gebied verbindt de polders van het Groene Hart met het landschap van de duinen, het strand en de zee. Aan de noordelijke zijde wordt het gebied begrensd door de spoorlijn Leiden - Den Haag, aan de zuidelijke zijde door de Vliet. Het is een groen landschap van allure, welke gekenmerkt wordt door de relicten van een oud boerderijenlint en de aanwezigheid van verschillende kastelen en buitenplaatsen. Landgoed Voorlei bouwt voort op deze cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

[03]

HET ENSEMBLE

3.1 |

DOELSTELLINGEN

Sfeer en beleving

In symbiose met het groen

Buurtschap: bewoners en bezoekers

Landgoed Voorlei is geïnspireerd op de historische landgoederen en buitenplaatsen, die van origine de beleving van het omliggende landschap bepaalden. Op een landgoed komen bosbouw, landbouw, natuurbeleving, voedselproductie, recreatie, wonen en werken samen.

Architectuur in symbiose met het landschap: • architectuur versterkt het groene karakter • diverse groene kamers • geen harde contrasten in kleur en materiaal • het robuuste groenstructuur vormt het uitgangspunt • traditionele gebruiken en groenvormen van landgoederen vormen de inspiratie

Een landgoed waar wordt ingezet op: • het leven in en met de seizoenen • het kunnen genieten van de schoonheid van de natuur • bewoners en bezoekers tot rust kunnen komen • nieuwe woonvormen • een gevoel van eigenaarschap • een combinatie van een landgoed, park en privaat eigendom

Van een zorginstituut in een geïsoleerde groene omgeving naar een: • verbonden, intiem en gevarieerd woonpark • landgoed met allure en monumentaal karakter • nieuwe buitenplaats voor de moderne stedeling • schakel tussen stad, land en de Vliet • groene oase in de drukke Randstad

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

3.2 |

VAN HOOFDLIJNEN NAAR DETAIL

Dit stedenbouwkundig plan is tot stand gekomen op basis van visieschetsen, cultuurhistorisch onderzoek van SteenhuisMeurs, structuurvisies en ruimtelijke kaders vanuit gemeente Leidschendam-Voorburg en bomeninventarisatie door Boomtotaalzorg. Er is vervolgens onderzocht hoe we deze resultaten ruimtelijk kunnen vertalen voor Landgoed Voorlei. Dit heeft geresulteerd in het aanwijzen van diverse landschappelijke kwaliteiten en dragers voor het gebied. Deze kwaliteiten en dragers voor Landgoed Voorlei dienen te allen tijden te worden bewaakt en zullen worden toegelicht in dit beeldkwaliteitsplan. Binnen deze landschappelijke structuren ontstaan verschillende groene kamers. De karakters van deze groene kamers en de architectuur worden ook in dit document op hoofdlijnen vastgelegd en zullen per deelgebied verder worden uitgewerkt.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

[04]

LANDSCHAP EN BUITENRUIMTE

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

4.1 |

VOLGROEIDE KWALITEITEN Het huidige Schakenbosch wordt gekarakteriseerd door een dominante aanwezigheid van groen, welke wordt gevormd door een afwisselende compositie van bosschages, lanen, heesters, solitaire bomen, gazons, kruiden, oeverbegroeiing en vaste planten. Deze weelderigheid gaat gepaard met prachtige volgroeide bomen. De volgroeide kwaliteiten vormen een belangrijke basisconditie voor het bewerkstelligen van een hoogwaardige landgoed identiteit, welke bij oplevering al meteen een volwassen indruk zal creëren.

Bomen van slechte kwaliteit met een lage toekomstverwachting

Toevoeging van verschillende soorten beplanting door de jaren heen

Een grote variatie aan parkbomen

Afwisseling tussen open gazons en gesloten bosschages

Bomen aan het einde van hun levensduur creëren veiligheidsproblemen

Diverse natuurlijke kwaliteiten in dichtbegroeide randen

Het reeds aanwezige groen biedt dan ook veel potentie voor de toekomst. Desalniettemin is het aanwezige groen niet allemaal van hoogstaande kwaliteit. Door de jaren heen is er veel kwaliteit verloren gegaan door matig en achterstallig onderhoud. Heesters zijn doorgeschoten, bomen zijn verkeerd gesnoeid, of zitten mekaar in de weg en het oorspronkelijke ontwerp is verloren gegaan door het sporadisch bijplanten en toevoegen van tuinbeplanting.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

GROENE UITSTRALING

MONUMENTALE BOMEN Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

4.2 |

EEN ROBUUST GROEN RAAMWERK Landgoed Voorlei wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan identiteiten, welke samenhangen met unieke woonvormen. Deze verschillende deelgebieden worden met elkaar geïntegreerd door een overkoepelend en robuust groen raamwerk. Dit kader creëert samenhang, continuïteit en eenheid door een dominant groen karakter, welke de sfeer van het landgoed versterkt. Het landgoed kent een heldere begrenzing door een robuuste groene omlijsting, waardoor het gebied als eenheid herkenbaar blijft. Een groene, goed verbonden enclave met een abrupte overgang naar het open polderlandschap en omliggende woonmilieus. Deze rand wordt hoofdzakelijk gevormd door bestaande natuurlijke kwaliteiten. Een statige en monumentale entree wordt gevormd door een open entreegebied met bestaande, reeds volgroeide parkbomen in een sierlijk gazon. Het centrale gebied wordt omlijnd door een monumentaal Lindencarré dat bestaat uit vier rijen bomen. Het Lint en de Frekeweg vormen doorgaande structuren, welke het gebied in oostwestelijke richting doorkruisen en Landgoed Voorlei verbinden met het omliggende landschap. Deze zijn herkenbaar als samenhangende laanstructuren. Het Zwarte Pad creëert een heldere en abrupte begrenzing naar het open polderlandschap door de monumentale laanstructuur langs de bestaande bosrand.

Het landgoed is overwegend natuurlijk langs de randen doormiddel van bosschages, houtwallen, bloemrijk grasland en boomsingels. Het kerngebied daarentegen is veel meer gecultiveerd door geometrische boomstructuren, binnentuinen en gazons. Op de overgang tussen deze gebieden is de groenstructuur open en parkachtig, terwijl het kerngebied en de randen een vrijwel gesloten karakter vertonen.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Frekeweg

Zwarte Pad

Het Lint

Lindencarré

Frekeweg

Robuuste omlijsting

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

d ar om ga bo oe

sk am er

ECHO VAN EEN VERVLOGEN LANDSCHAP

2. Bosschages en boskamers. Robuuste bosvlakken met natuurlijke kwaliteiten en inheemse soorten worden afgewisseld met open boskamers. Hierin vindt men vijvers, gazons en tuinen. De bosschages kennen een gelaagde indeling met een vrijwel gesloten randbeplanting. Binnen de formele bebouwing van het Carré bevinden zich groene hofjes met een gevarieerde en bloemrijke beplanting, welke worden gekenmerkt door intimiteit. 3. Boerenerven en bebouwing, een karakteristieke lintbebouwing met de sfeer van een boerenlandschap. Een landschappelijke inrichting met laanbeplanting, hagen, heggen en houtwallen. De karakteristieke erfbeplanting is kenmerkend voor dit gebied, waarbij een grote, maar gevarieerde boomgaard samenhang creëert. Daarnaast worden de erfafscheidingen en de inrichting van de openbare ruimte zodanig vormgegeven dat er een zekere eenheid ontstaat met een grote variatie aan privékavels.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

bo en es ag ss ch

ds ch lan tig ch ka )P ar (1

1. Een parkachtig landschap met verspreidstaande, bijzondere gebouwen, omgeven door groen. Strak gemaaide gazons, microreliëf en bloemrijke weides met solitaire bomen en boomgroepen worden aangeplant volgens een geredigeerde beleving van een parkachtig landgoed. Dit gebied wordt gekenmerkt door een grote variëteit aan inheemse en exotische soorten.

(2 )

De landschappelijke ondergrond van het stuwwallenlandschap in relatie tot de ruimtelijke ontstaansgeschiedenis van Schakenbosch zorgen voor een driedeling van het terrein. Deze verschillende landschapstypologieën manifesteren zich als aan unieke beleving door een gepaste sortimentskeuze en het gebruik van specifieke beplantingstypologieën.

(3 )B

4.3 |

(1) Parkachtig landschap

(2) Bosschages en boskamers

(3) Boerenerven en boomgaard

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

4.4 |

GROENSTRUCTUREN EN IDENTITEITEN Het groen werkt verbindend. De groenstructuren zijn dominant en samenhangend. Binnen dit groene netwerk bevindt zich een veelzijdigheid aan groenelementen, welke het karakter van een landgoed versterken. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van een grote variatie aan robuuste en toekomstbestendige soorten met een hoge biodiversiteitswaarde. Deze soorten zijn bij voorkeur inheems en zijn niet invasief. Om de samenhang en eenheid van het landgoed te versterken, wordt er een minimale variatie aan ontwerpoplossingen en materialisering toegepast. Op de volgende pagina’s worden de verschillende groenelementen per onderdeel verder uitgewerkt.

01. Omlijsting van het landgoed 02. Het Lindencarré 03. Frekeweg 04. Herbertslaan

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

WONEN IN HET GROEN Meidoorn haag

16 20 54

35 32

27 19

67 24 23

47 66 56

44 7 5

4 22

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

EEN ROBUUSTE OMLIJSTING Het landgoed kent een heldere begrenzing door een robuuste groene omlijsting, waardoor het gebied als eenheid herkenbaar blijft. Landgoed Voorlei vormt een groene enclave met een abrupte overgang naar het open polderlandschap en omliggende woonmilieus. Deze randzone geeft het gebied een besloten en naar binnen gekeerd karakter. Het Ruimtelijk Kader, welke is uitgewerkt door gemeente LeidschendamVoorburg, stelt de voorwaarde dat deze groene omlijsting een minimale maat heeft van 25 meter en minimaal 35 meter aan de zijde van Prinsenhof (zuidwestelijke rand van het plangebied). De omlijsting wordt hoofdzakelijk gevormd door bestaande natuurlijke kwaliteiten. Deze bosschages, boomsingels en houtwallen worden opgeschoond en versterkt door nieuwe aanplant om de diversiteit en gelaagdheid van de groenzone te verbeteren. Daarbij wordt er gestreefd naar een groter aandeel inheemse beplanting en hogere biodiversiteit. De herkenbare en samenhangende randzone wordt gekenmerkt door vijf verschillende identiteiten, welke reageren op het omliggende landschap en woonwijken. Deze worden op de volgende pagina’s verder toegelicht.

Abrupte overgang middels robuuste beplanting voor een herkenbare identiteit van het landgoed in het polderlandschap

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

03 04 01

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Natuurlijke zone

Deze randzone wordt gekarakteriseerd door een bosachtige kwaliteit. Gelaagde bosschages met natuurlijke kwaliteiten en dichte randbeplanting. Tussen de verschillende bosschages ontstaan subtiele verschillen om biodiversiteit te versterken en om tevens eenheid in de randbeplanting te behouden. Een deel van de bosschages wordt toegankelijk gemaakt voor recreatief gebruik om de natuurlijke kwaliteiten beleefbaar te maken. Het overige deel zal niet toegankelijk zijn om de natuurlijke kwaliteiten te beschermen. Bestaande beplanting wordt zoveel mogelijk gehandhaafd. Vanwege achterstallig onderhoud is het noodzakelijk om een deel van de bosschage uit te dunnen. Exoten, worden hierbij grotendeels verwijderd. Deze selectie dient op locatie plaats te vinden tijdens de uitvoeringsfase onder begeleiding van West 8. Natuurlijke kwaliteiten worden bemoedigd door het laten staan van staand dood hout en liggend dood hout. Het staand dood hout mag alleen blijven staan in de delen die niet toegankelijk zijn om de veiligheid te waarborgen. Langs het Zwarte Pad, schrijft gemeente Leidschendam-Voorburg in het Ruimtelijk Kader een natuurlijke bosstrook en een dicht beplantte laan met wandelpad voor, met een totale breedte van minimaal 25 meter.

Een gevarieerde bosbeplanting met subtiel aangegeven wandelpaden

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Entreebosschage

De entreebosschage bestaat in de huidige situatie voornamelijk uit volwassen populieren, welke zich in de aftakelende fase begeven. De hoge grondwaterstanden beperken de groei van een duurzame bosbeplanting. Daarnaast voorziet het ontwerp in aanpassingen aan de vorm van het eiland en er wordt een woning met een privékavel voorzien. De bestaande beplanting wordt daarom grotendeels verwijderd om vervolgens het eiland integraal op te hogen en bouwrijp te maken. Een gevarieerde bosbeplanting met verschillende formaten zal zeer dicht worden aangeplant om op korte termijn een bosschage met natuurlijke kwaliteiten te bewerkstelligen.

Bosschage gedurende het eerste jaar na aanplant

Bosschage vijf jaar na aanplant

Bosschage 15 jaar na aanplant

In het bos treed verjonging op

Deze bosschage vormt een belangrijk onderdeel van de beleving bij het betreden van het gebied via de hoofdentree. Daarnaast begeleidt de bosschage het zicht richting Vlietzicht vanuit de Veursestraatweg. Om voldoende massa te creëren kort na de aanplant, wordt er gebruik gemaakt van strategisch geplaatste bomen van een wat groter formaat. Op verschillende momenten wordt er een dunning toegepast in de bosschage om ruimte te maken voor de steeds groter groeiende bomen. Zie tekening nummer L-3220 - L-3224 voor een verdere uitwerking. In de bosrand wordt gebruik gemaakt van een variatie aan beplantingsoorten met een sterke link naar een landgoed, welke daarnaast een gevarieerde beleving verzorgen door de seizoenen heen. Hierbij kan gedacht worden aan herfstkleuren, bloeikleuren, wintergroene beplantingen, bessen en groeivormen.

Diversiteit in aanplant,

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Omlijsting langs de Veursestraatweg

Langs de Veursestraatweg heeft de beplanting een relatief open karakter en wordt deze voornamelijk gevormd door inheemse bestaande bomen met (wintergroene) heestergroepen om afwisselende doorzichten te creëren. Een smal wandelpad maakt een verbinding met de bestaande bushalte langs de Veursestraatweg. Deze wordt opnieuw bestraat, gezien de slechte staat. De bosrand wordt doorgetrokken naar de overzijde van de Van Ruytenburghlaan, om Duivenhof optisch tegen de bosrand aan te positioneren.

De onderbegroeiing is grotendeels in elkaar gegroeid en gesnoeid met een vaste afstand vanaf de rijweg, waardoor het een uniforme groen wand is geworden gedurende het groeiseizoen. Verschillende heesters dienen rigoureuzer gesnoeid te worden, waardoor er een gelaagdheid ontstaat in de randbeplanting en waardoor de bestaande rododendron groepen beter tot hun recht zullen komen. Dit dient op locatie onder begeleiding van West 8 gemarkeerd te worden.

Bestaande bosschage met voetgangersverbinding voor de bushalte Bestaande bosschage gezien vanaf de Van Ruytenburghlaan

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Omlijsting langs Prinsenhof

Deze zone wordt gekenmerkt door een parkachtig karakter, welke doorzichten naar de omgeving en naar het landgoed creëren vanuit het wandelpad. Een gevarieerde boombeplanting, afgewisseld met (groenblijvende) heesters zorgt voor een diverse beleving gedurende het gehele jaar. Deze bosschage creëert een vrij abrupte overgang naar de langgerekte vijver door de rechtlijnigheid van de bosrand en dichte onderbeplanting. De bosschage kan gezien worden als een bomenboeket, welke dient als achtergrond van de vijver. Aan de landgoed zijde zal een gevarieerd assortiment aan nieuwe bomen worden aangeplant om in samenhang met de bestaande bomen een interessant en divers beeld te creëren. Tevens zal dit de biodiversiteit in het gebied verhogen. Een wandelroute door deze bosschage wordt vrij intensief gebruikt door mensen uit de omgeving. Door de inpassing van dit pad dient de omlijsting op deze locatie minimaal 35 meter breed te zijn volgens het Ruimtelijk Kader, zoals uitgewerkt door gemeente LeidschendamVoorburg. De bosschage kampt in de huidige situatie met achterstallig onderhoud in de vorm van doorgeschoten heesters en opschot van bomen. Hierdoor creëert het een rommelige indruk en worden doorzichten richting het terrein en de omgeving geblokkeerd. Daarnaast schaadt dit de sociale veiligheid van het relatief intensieve gebruik van het pad.

Bestaande situatie Bouwlustweg - achterstallig onderhoud, opschot en asfalt

Ongewenst opschot van bomen wordt verwijderd en een deel van de heesterbeplantingen wordt verwijderd om meer licht in de bosschage te brengen en verschillende doorzichten te creëren om de sociale veiligheid te verbeteren. Er zal een dunning van bestaande bomen plaatsvinden om de toekomstbomen uit te kunnen laten groeien. De nadruk zal hierbij liggen op het behouden van gezonde inheemse soorten en enkele waardevolle exoten met een sterke belevingswaarde. Rhododendrongroepen worden aangebracht als accent. De te dunnen bomen en aanplant dienen onder begeleiding van West 8 op locatie plaats te vinden, aangezien deze bosschages niet ingemeten zijn. Bloeiende onderbeplanting met een selectie van bestaande bomen

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Omlijsting Jeugdzorg Schakenbosch

Deze groene rand kent verschillende karakters over de gehele lengte. De bosschage wordt voorzien van een dichte randbeplanting om de privacy t.o.v. de er naast gelegen jeugdzorginstelling te versterken. De bosschage krijgt een geleidelijke overgang van een zeer dichte en gelaagde randbeplanting aan de noordwestzijde naar een open boombeplanting aan de zuidoostzijde van de 25 meter zone, om aan te sluiten bij de bebouwing en tuinen.

Integreren van bestaande bomen als geleidelijke overgang van houtwal naar tuinen

Op verschillende plekken is de bestaande groenzone relatief smal of wordt deze geheel verwijderd (zoals het bestaande populierenbosje). In dat geval wordt er een aarden wal gemaakt, welke aangeplant wordt d.m.v. dichte beplanting. In bestaande bosschages is het niet mogelijk om een wal aan te brengen, omdat dit de kwaliteit van de bestaande bomen te veel zou schaden. In dat geval wordt er een dichte onderbeplanting aangebracht in de bestaande bosrand. Bestaande bomen blijven zoveel mogelijk behouden, maar er zal een dunning plaatsvinden om ruimte te maken voor het aanbrengen van een dichte laag aan onderbeplanting. Deze selectie dient plaats te vinden op locatie onder begeleiding van West 8. De nieuw aan te brengen onderbeplanting bestaat uit een variatie aan wintergroene en bladverliezende heesters, zoals hulst, meidoorn en rododendron, om gedurende alle seizoenen een groen afscherming te bewerkstelligen. Deze dichte onderbeplanting kent een geleidelijke overgang naar een natuurlijke heg als erfafscheiding tussen de kavels.

Bestaand populierenbos wordt vervangen door een dichte en gevarieerde randbeplanting

Deze beplanting wordt in de toekomst onderhouden door de eigenaren van de privékavels. Het is daarbij belangrijk dat de maat en samenstelling van de bosschage behouden blijft. Deze verplichtingen worden vastgelegd in kavelpaspoorten om deze kwaliteit ook richting de toekomst te kunnen blijven garanderen.

Bestaande overgang tussen Jeugdzorg Schakenbosch en Landgoed Voorlei - weinig privacy

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

EEN STATIGE ENTREE Landgoed Voorlei kent een statige en formele entree vanuit de Veursestraatweg, welke voortkomt uit de historische relatie met de Vliet. Het entreegebied wordt gekenmerkt door een ruim opgezet gazon met aan weerszijden drie rijen met lindes, die de centrale zichtas accentueren. Deze monumentaliteit en een gevoel van allure kenmerken de landgoederen en buitenplaatsen die in de omgeving te vinden zijn. Deze zichtas is in de huidige situatie verloren gegaan door de aanplant van bomen, struiken, planten en achterstallig onderhoud. De monumentale bomen op de centrale bomenweide worden zoveel mogelijk behouden, waardoor enige transparatie en een sequentie in de zichtas ontstaat met behoud van bestaande kwaliteiten.

Monumentale opzet van Schakenbosch vanaf de Veursestraatweg

De huidige enkele rij met lindes zijn van slechte kwaliteit vanwege maaischade en een te natte waterstand. Voor de nieuwe aanleg wordt het maaiveld aan weerszijden van het open middengebied verhoogd om een duurzame groenstructuur te kunnen realiseren voor de lange termijn. De bomen worden geplant in bloemrijk en extensief onderhouden grasland, waardoor er veel minder frequent kans ontstaat op maaischade. Ook bevordert dit de biodiversiteit. Daarnaast creëert dit een fraai contrast met het intensief onderhouden centrale gazon. Een intensief gemaaide strook langs de weg zorgt voor een verzorgde indruk en vermijdt overhangend gras over de weg. Een bloeiende middenstrook met bollen luidt het voorjaar in.

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

Monumentale opzet karakteriseert landgoederen - Gravure Slot Zeist, 1702

TOEGANKELIJKHEID

50m

Huidig zicht vanaf entreegebied naar het Carré

1:1000

20-11-2019

S430.105

XXX

S430.105_XX

Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

HET LINDENCARRÉ Het Lindencarré vormt de ruggengraat van het landgoed, het verbindt de verschillende woongebieden met elkaar, zorgt voor eenheid en samenhang. Vier rijen lindes vormen een robuuste groenstructuur van allure die een landgoed kenmerkt. De bomen worden met een relatief kleine plantafstand aangelegd, om een gesloten bladerdak te vormen, welke ondersteund wordt door een formele repetitie aan stammen. Deze uniforme groenstructuur zorgt voor een herkenbare indeling van het gebied, welke diversiteit in de woongebieden mogelijk maakt. De beleving van het Lindencarré is gevarieerd vanwege de diversiteit van de omgeving. De geometrische structuur complementeert de verspreidstaande monumentale bomen. De laan van circa 600 bomen zorgt voor een explosie van kleur in de herfst, een frisgroene kleur in het voorjaar en een prettige geur. Er wordt gestreefd naar een variatie aan lindebomen om de biodiversiteit te versterken en om robuustheid richting de toekomst te verbeteren i.v.m. mogelijke ziektes en plagen. Zijwegen en watergangen dienen het Carré zodanig te kruisen, dat een minimaal aantal bomen hiervoor opgeofferd dient te worden, om de continuïteit van de laan veilig te stellen. Het Lindencarré wordt zoveel mogelijk in één keer aangeplant om eenheid en samenhang tussen de bomen te behouden.

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

DE HERBERTSLAAN Het Lint vormt een nieuwe verbinding tussen de Graaf Adolflaan en het toekomstige Noorthey, met daarachter Kasteel Duivenvoorde, door de aanleg van twee nieuwe bruggen. De as van de weg is gepositioneerd op een zichtlijn naar Kasteel Duivenvoorde. De laan heeft een intiem profiel en wordt aangeplant met iepen. Langs de weg wordt het gras kort gemaaid en zijn de voortuinen begrensd met hagen. Tussen de woningen zijn doorzichten naar De Boomgaard. Het laantje creëert de illusie van een organisch ontwikkeld lint door gevarieerde en verspringende bebouwing. De sfeer hangt samen met het historisch landgebruik van boerenerven. De naam van de weg wordt ontleent aan de historische boerderij ‘De Herbert’.

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

HET ZWARTE PAD • Bestaande populierenlaan wordt gerooid vanwege een onveilige situatie. De bomen verkeren in de aftakelingsfase en verschillende bomen zijn tijdens een storm al omgewaaid; • Nieuwe aanplant robuuste bomenlaan met een duurzame boomsoort: Fagus sylvatica; • De beukenlaan vindt aansluiting bij de bestaande bosschage en heeft een intieme kwaliteit vanwege het gesloten bladerdek; • Opkronen op circa 2.5 m. boven het pad versterkt deze intimiteit; • Het dijkprofiel blijft gehandhaafd. Tijdens het grondwerk na het rooien van de bomen wordt het profiel rechtgetrokken om meer uniformiteit in het profiel aan te brengen; • Een smal uniform wandelpad vormt een belangrijke verbinding in het recreatieve voetgangersnetwerk binnen het gebied.

FAGUS SYLVATICA EEN INTIEME LAAN

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Huidige situatie, laantje op de dijk.

Toekomstbeeld, laantje op de dijk.

DE FREKEWEG • De Frekeweg vormt een belangrijke recreatieve verbinding vanuit Leidschendam naar het buitengebied; • Een deel van de bestaande bomen (voornamelijk populieren) aan de westzijde van de Frekeweg (deel A), worden op korte termijn gerooid vanwege een onveilige situatie; • Het bestaande karakter aan de oostzijde van de Frekeweg (deel C) wordt doorgezet naar de westzijde om een uniform en samenhangend karakter te bewerkstelligen; • Dit wordt gedaan door een variatie aan elzen aan te planten met een kruidenrijke onderbeplanting; • Langs het pad wordt een rand intensiever gemaaid om een verzorgde indruk te creëren en overhangend gras tegen te gaan; • In het middengebied (deel B) zal de Frekeweg niet aangeplant worden met bomen en zal het gras extensief gemaaid worden om de Frekeweg als een doorgaande structuur te benadrukken; • De Frekeweg zal herstraat worden met de bestaande straatstenen om de patina en het typische karakter te handhaven. • De Frekeweg vormt een onderbreking in het Carré

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

C B A

Pp.07b.1 Pp.07a.1 N

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI

SAMENHANG AANBRENGEN

OPDRACHTGEVER

Huidige, onveilige situatie met sterk overhangende populieren (A). ONTWERPER

Het bestaande karakter aan de oostzijde van het plangebied wordt doorgezet naar de westzijde van het plangebied (C)

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

LAANTJE LIJTWEG • De bestaande populieren staan scheef en verkeren aan het einde van hun levensduur. Om veiligheidsredenen worden deze populieren op korte termijn gerooid en herplant als een nieuwe, duurzame bomenlaan van haagbeuken; • Een karrespoor van een hoogwaardige materialisering met kort gemaaid gras, creëert een beleving van een informele bomenlaan als erftoegangsweg naar de hoeves van een landgoed; • De laan wordt begeleid door meidoornhagen, welke tevens dienen als erfafscheiding voor de paardenweides; • De bomen staan geplant in een kruidenrijke vegetatie, welke bijdraagt aan de biodiversiteit en tevens het hoogwaardige karrenspoor benadrukt. Dit heeft ook een positieve werking op de kwaliteit van de bomen en de intensiteit van het beheer, omdat er minimaal rondom de bomen gemaaid hoeft te worden.

MEIDOORN HAGEN

KARRESPOOR MET INTENSIEF GEMAAID GRAS

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

KRUIDENRIJKE BERMEN

50m

INFORMELE BEUKENLAAN REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

HET BOUWLUSTPAD • In de huidige situatie wordt de Bouwlustweg regelmatig gebruikt door omwonenden om een blokje om te lopen of om de hond uit te laten; • Het groen langs de bestaande asfaltweg wordt gekarakteriseerd door opschot en achterstallig onderhoud; • Dit groen wordt opgeschoond en het asfalt maakt plaats voor een recreatief pad: het Bouwlustpad; • Een nieuwe aanplant van rododendrons en andere landgoed gerelateerde beplanting creëren een gevarieerde en aantrekkelijke beleving van de wandelroute; • Nieuwe paden worden op het Bouwlustpad aangesloten om alternatieve routes via de nieuwe spiegelvijver te kunnen wandelen; • De relatie met het water wordt behouden door openingen in de beplanting; • Doorzichten vanuit het centrale deel van het landgoed worden geblokkeerd om het gevoel van een groene oase te creëren; • Op strategische locaties wordt het zicht op het water en de achterliggende bebouwing ook geblokkeerd vanaf het Bouwlustpad.

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

DE BOOMGAARD • De Boomgaard verwijst naar het historisch gebruik van het gebied; • De woningen hebben een sterke relatie met De Boomgaard; • Er wordt gebruik gemaakt van een variatie aan verschillende fruitbomen met verschillende soorten fruit, herfstkleur en bloei; • Deelgebieden worden afgeschermd door hagen met een landelijke uitstraling; • Parkeerschuren worden ingebed met leifruit, espalier; • De onderbegroeiing bestaat uit kruidenrijk grasland en intensief gemaaide paden en ruimtes in het lange gras; • Er is ruimte voor dieren, zoals scharrelende kippen of schapen; • Bewoners maken gebruik van De Boomgaard als een verlengstuk van hun huis en als hun tuin. Het is niet toegestaan om De Boomgaard te privatiseren of om delen permanent in gebruik te nemen, zonder dat andere bewoners of bezoekers daar gebruik van kunnen maken; • Het fruit wordt geoogst door bewoners tijdens de jaarlijkse oogstdag; • Het gebied wordt regelmatig onderhouden. Gevallen fruit wordt tijdig verwijderd om overlast van wespen te beperken.

ESPALIER

WONEN IN DE BOOMGAARD

LEIFRUIT PARKEERSCHUREN

HAGEN

LEGENDA

Publiek

Semi - publiek

Semi - prive Prive

Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

VARIATIE AAN FRUITBOMEN REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

EXTENSIEF BEHEER

DE BOMENWEIDE • Bloemrijk grasland wordt extensief beheerd; • Maaisel dient afgevoerd te worden om de soortenrijkdom te kunnen garanderen; • Paden in de vorm van gemaaide stroken van circa 1,5m. breed. Precieze maat is afhankelijk van breedte grasmaaier; • Aanplant van variatie aan solitaire parkbomen en boomgroepen; • Bomen worden op subtiele verhogingen in het landschap geplaatst om een langere levensduur te garanderen m.b.t. de hoge grondwaterstand in het gebied; • Bomen accentueren Duivenhof aan de bomenweide; • Diverse zichtlijnen leggen een relatie met de omliggende gebieden; • Een intensief gemaaide strook van verstevigd gazon rondom Duivenhof creëert een abrupte overgang.

LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

SOLITAIRE BOMEN EN BOOMGROEPEN • Schakenbosch wordt gekenmerkt door een variatie aan solitaire bomen en boomgroepen. Dit is tevens zeer karakteristiek voor een landgoed; • De bestaande variatie aan solitaire bomen wordt aangevuld met een botanische rijkdom aan nieuwe bomen; • Deze bomen zijn bijzonder en vormen een contrast met de samenhangende en lineaire beplantingsstructuren; • De solitaire bomen vormen als het ware objecten in de ruimtes en dienen ook als zodanig beschouwd te worden; • Ervaring van de seizoenen speelt een belangrijke rol bij de keuze van de soorten en de compositie. Denk hierbij aan bloei, herfstkleur, geur, wintersilhouet, textuur en bladkleur; • Ook biodiversiteit en toekomstbestendigheid zijn belangrijke voorwaarden voor een robuuste groenstructuur; • Het is belangrijk dat deze solitaire bomen hun originele vorm behouden en bijvoorbeeld niet worden opgekroond tot een zekere hoogte t.b.v. de grasmaaier. Dit zou de beoogde compositie van de solitaire bomen enorm aantasten. Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk Ecologische zone - niet toegankelijk

Type G

n.t.b.

50m

Salix sepulcralis ‘Chrysocoma’

TOEGANKELIJKHEID

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

1:1000

20-11-2019

S430.105

XXX

S430.105_XX

Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg

PRIVÉTUINEN & ERFAFSCHEIDINGEN De landgoed benadering vraagt om een ingetogen expressie van de individuele private buitenruimte. Bij grondgebonden woningen wordt er gestreefd naar een expressie van het blok en niet van de individuele woning. Grenzen van privé-tuinen zijn onopvallend en altijd uitgevoerd in een repertoire van elementen die kenmerkend zijn voor Landgoed Voorlei. Deze worden zoveel mogelijk collectief geregeld om een uniform beeld tot stand te brengen. Wanneer er bijvoorbeeld hagen worden toegepast als erfafscheiding, is het onderhoud collectief geregeld, zodat het uniforme beeld door de jaren heen behouden zal blijven. Het beeld naar de openbare ruimte is kwalitatief hoogwaardig en toont samenhang met het karakter van het landgoed. Er wordt gebruik gemaakt van een duurzame en hoogwaardige materialisatie. Zie ook het beeldkwaliteitsplan van mei 2020 voor de kenmerken van de overgangen. De overgangen dienen verder uitgewerkt en vastgesteld worden in samenhang met de architectuur in kavelpaspoorten. Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

TOEGANKELIJKHEID

1:1000

20-11-2019

S430.105

XXX

S430.105_XX

Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

EEN DUURZAAM WATERSYSTEEM Schakenbosch kent twee verschillende watersystemen. Het gebied wordt omringd door een boezemwatersysteem met een waterpeil van -0.60m. NAP. Ten zuidoosten van de Frekeweg is het gehele gebied gerekend tot het boezemwatersysteem. Ten noordwesten van de Frekeweg is onderdeel van het polderwatersysteem met een waterpeil van -1.05m. NAP. Deze waterpeilen hebben een verschillend effect op de grondwaterstand, waardoor er vooral in het boezempeil plaatselijk opgehoogd moet worden voor voldoende drooglegging, om een duurzame groenstructuur te kunnen accommoderen.

Dt.12b

Dt.7a

Dt.12c Type G

Er worden nieuwe watergangen aangelegd om een betere doorstroming in het gebied te kunnen garanderen. Het oppervlaktewater is van goede kwaliteit en heeft een natuurlijke uitstraling. Afval wordt regelmatig verwijderd en de sloten worden open gehouden om een goede doorstroming te garanderen. Natuurlijke oevers en een extensief maaibeheer bieden ruimte aan een rijke flora en fauna. Deze draagt op haar beurt weer bij aan een goede waterkwaliteit. HWA watert af op de watergangen, waardoor het gebied bijdraagt aan het ontlasten van het riool en regenwater vertraagd afvoert.

12d

4.5 |

Pp.12d Pp.12c

Dt.12d 12a

Dt.15b

Hoofdwatergang polderpeil Polderpeil (-1.05m. NAP) Boezempeil (-0.60m. NAP)

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

Pp.12b

Dt.15a

De bestaande watergangen in het gebied zijn smal en ondiep, met zeer steile taluds (1:0.5/1:1). Dit draagt bij aan de identiteit van het gebied. De nieuwe of aan te passen watergangen zijn daarom gebaseerd op de minimale breedtes en dieptes, zoals deze door het Hoogheemraadschap van Rijnland zijn opgesteld. De taluds worden flauwer uitgevoerd dan in de bestaande situatie om een beheersbare situatie te creëren. De taluds zijn steiler dan het ideaalprofiel dat door Hoogheemraadschap van Rijnland wordt aangegeven (1:3), om aan te sluiten bij de bestaande sloten en vanwege de beperkte ruimte bij bestaande en nieuw te realiseren groenstructuren.

12c

12b

Dt.12a

Pp.12a

FORMELE SPIEGELVIJVER De vijvers staan zeer centraal in de identiteit van de verschillende deelgebieden en fungeren als belangrijke verblijfsplekken. Iedere vijver heeft zijn eigen karakter en weerspiegelt een hoogwaardige kwaliteit. De formele spiegelvijver reflecteert het Huis aan de Vijver in een strak geometrisch wateroppervlak, wat op een subtiele wijze wordt gebroken door het behoud van bestaande bomen. De vijver vormt het centrale juweeltje in een groene tuinkamer, omlijst met hagen, een strak gemaaid gazon en een boeket aan bomen. Het gazon heeft een flauwe helling naar het wateroppervlak, welke op een duidelijke wijze wordt gemarkeerd door een formele rand. Deze abrupte overgang creëert een essentiële omkadering van de vijver om de identiteit en kwaliteit te waarborgen. Aan het einde van verschillende zichtlijnen worden objecten zoals bruggen en kunst geaccentueerd. Doorzichten vanuit het landgoed wekken de nieuwsgierigheid en moedigen een wandeling rond de vijver aan. Het wateroppervlak is schoon. Zwerfvuil en bladeren worden regelmatig verwijderd. LEGENDA

Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.

Ecologische zone - niet toegankelijk

50m

REVISIE

PROJECTNAAM

INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER

ONTWERPER

West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com

TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL

1:1000 SCHAAL

A0 TEKENINGFORMAAT

20-11-2019 DATUM

S430.105 PROJECTNUMMER

XXX TEKENINGNUMMER

S430.105_XX VERSIENUMMER

Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei

VLINDERVIJVER De romantische bosvijver kent een optische oneindigheid door de amorfe en zachte vormentaal die steeds lijkt te verdwijnen tussen een weelderigheid aan bomen, struiken en planten. De vorm van de vijverpartij speelt daarbij sterk in op de beleving doormiddel van verschillende zichtrelaties. Nieuwsgierige doorzichten worden geaccentueerd door openingen in de beplanting. De vijver ligt deels genesteld in de bestaande groene houtwal. Een afwisseling tussen steile en flauwe taluds creëert een variatie aan oeverbeplanting met overhangende bomen. Slingerende wandelpaden leiden je over een romantische brug welke een zichtlijn over het water accentueert, waarin de gebruiker een centrale rol speelt. Het is een landschap van zien en gezien worden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leidschendam&id=7ef0acca-cbab-44cf-b351-0083afc13d25