2315 Jaarstukken 2020 (3) Boekwerk (25-5-2021) aangepast.docx

Inhoudsopgave 1 Algemeen .............................................................................................................................................3 1.1 Bestuurlijke samenvatting..............................................................................................................3 1.2 Jaarcijfers 2020 in 1 oogopslag...................................................................................................17 1.3 Leeswijzer....................................................................................................................................18 2 Jaarverslag .........................................................................................................................................19 2.1 Programma's ...................................................................................................................................19 Programma 0. Bestuur en Ondersteuning.........................................................................................20 Programma 1. Veiligheid ...................................................................................................................28 Programma 2. Verkeer en Vervoer....................................................................................................32 Programma 3.

Economie...................................................................................................................42 Programma 4. Onderwijs...................................................................................................................50 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie .........................................................................................57 Programma 6. Sociaal domein ..........................................................................................................69 Programma 7. Volksgezondheid en milieu ........................................................................................96 Programma 8.

Bouwen en wonen (VHROSV).................................................................................110 Programma Algemene dekkingsmiddelen.......................................................................................118 Programma Overhead .....................................................................................................................127 Programma Vennootschapsbelasting..............................................................................................130 Programma Onvoorzien ..................................................................................................................133 2.2 Paragrafen.....................................................................................................................................135 2.2.1 Lokale Heffingen.....................................................................................................................135 2.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................142 2.2.3 Onderhoud Kapitaalgoederen ................................................................................................157 2.2.4 Financiering ............................................................................................................................166 2.2.5

Bedrijfsvoering........................................................................................................................173 2.2.6 Verbonden Partijen.................................................................................................................179 2.2.7 Grondbeleid ............................................................................................................................198 2.2.8 Corona....................................................................................................................................204 3 Jaarrekening.....................................................................................................................................208 3.1 Waarderingsgrondslagen ..........................................................................................................208 3.2 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................................212 3.3 Begrotingsrechtmatigheid..........................................................................................................213 3.4 Financiële resultaten per programma........................................................................................216 3.5 Balans met toelichting

...............................................................................................................241 3.6 Realisatie investeringsplan........................................................................................................270 3.7 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA-Bijlage).............................................282 3.8 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ..............................................................285 3.9 Wet Normering Topinkomens (WNT) ........................................................................................286 3.10 Overige jaarrekening gegevens...............................................................................................288 4 Bijlagen.............................................................................................................................................300 4.1 Interbestuurlijk Toezicht (IBT)....................................................................................................300 4.2 Subsidielijst................................................................................................................................303 4.3 Voortgang uitvoering investeringskredieten ..............................................................................304 4.4 Kostendeclaratie college

...........................................................................................................311 4.5 Integriteit....................................................................................................................................312 4.6 Indicatoren.................................................................................................................................313 4.7 Kerngegevens ...........................................................................................................................320

1 Algemeen 1.1 Bestuurlijke samenvatting Een woord vooraf Opeens was alles anders Met het jaarverslag 2020 legt de gemeente Leidschendam-Voorburg verantwoording af over het door haar gevoerde beleid. Een jaar waarin we 75 jaar vrijheid vierden, maar door de coronacrisis veel van onze vrijheid inleverden. Een jaar waarin somberheid en verslagenheid, maar ook creativiteit, flexibiliteit en zorgzaamheid een grote rol speelden. In 2020 werd de coronacrisis in het voorjaar de dominante factor in ons sociale en werkende leven. In Leidschendam-Voorburg is alles op alles gezet om vanaf het begin van de crisis te zorgen dat de gewone dienstverlening voor onze inwoners kon blijven doordraaien. Deze werd zelfs uitgebreid met de uitvoering van landelijke regelingen, zoals de TOZO. We zorgden ervoor dat de groepen in de gemeente die extra hulp nodig hadden, dat ook kregen. Of het nou ging om kwetsbare inwoners, ondernemers, zzp’ers, ouderen, cultuurinstellingen, scholen en/of (sport)verenigingen. Ook werd een goed bereikbare testlocatie voor corona geopend. Alles was, en is, erop gericht om de gevolgen van de crisis op te vangen en tegelijk te zorgen sterker uit de crisis te komen. De gemeenteraad stelde in 2020 een fonds van vijf miljoen euro beschikbaar voor ondersteuning van inwoners en ondernemers.

Door het uitvoeren van de landelijke regelingen, het door laten draaien van de dienstverlening, met de beperkingen van thuiswerken, kon de gemeente niet alle projecten uitvoeren zoals eigenlijk gepland. De gemeente sluit het jaar af met een voordelig financieel resultaat van circa € 1,3 miljoen. Bij de begroting van 2020 werd nog uitgegaan van een tekort van € 6,4 miljoen. De crisis zorgde ervoor dat onze verwachtingen bij het opstellen van de begroting 2020 volledig op de schop ging. In het begin waren we optimistisch over de economie. Gedurende het jaar moesten we ons beeld hierop bijstellen. Het is niet eenvoudig om te voorspellen welke impact de pandemie op de financiën en onze gemeente heeft. Daarom is afgelopen jaar een zogenoemde beleidsarme begroting voor 2021 opgesteld, en vulde de Nota van wijziging deze later in het jaar aan. Om in deze moeilijke tijd een stabieler bestuur te creëren, is de coalitie deze zomer uitgebreid. Natuurlijk boekten we het afgelopen jaar ook mooie resultaten op andere vlakken dan de crisis.

Een greep hieruit: waterbergings- en recreatiegebied de Nieuwe Driemanspolder werd geopend; inwoners maakten gretig gebruik van de subsidie om woningen te isoleren en groene daken aan te leggen; we maakten een start met het versterkingsprogramma Leidschendam-Noord; we werkten samen met ondernemers aan toekomstbestendige winkelgebieden; we namen afscheid van sociaal werkbedrijf DSW en gingen over naar nieuw werkbedrijf de Binnenbaan; de bouw van integraal kindcentrum De Tol begon en er werd besloten wat de bestemmingen zijn van de Eneco-gelden. We prijzen de creativiteit, flexibiliteit en zorgzaamheid van iedereen. Waar activiteiten en evenementen niet door konden gaan, werden alternatieven verzonnen. Denk aan Koningsdag, de activiteiten rond 75 jaar Vrijheid, Dodenherdenking, maar ook (digitale) bewonersavonden en jeugdactiviteiten of de vele initiatieven die ontstonden om kwetsbare inwoners te helpen.

3

Ook zijn samenwerkingen en contacten met verenigingen, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners geïntensiveerd. Laten we de goede dingen meenemen naar de toekomst. We weten allemaal dat de strijd nog niet gewonnen is, maar we staan er samen in. We blijven een stevig vangnet bieden en we zijn er voor hen die ons nodig hebben. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg Klaas Tigelaar Astrid van Eekelen Floor Kist

Jan-Willem Rouwendal Juliette Bouw

4

Samen aan zet Een mooie gemeente maken we samen. Daarom ondersteunen we inwoners met initiatieven en betrekken wij hen bij het maken van plannen. Ook tijdens de coronacrisis gaan we hiermee door. Samenwerking en subsidiepartners In 2020 werkten we voor het tweede jaar volgens de nieuwe werkwijze met subsidiepartners. We stelden gezamenlijk het uitvoeringsplan (inclusief addendum) op voor 2021. Niet alles ging zoals gepland. Door coronacrisis boden vele aanbieders een aangepast programma aan. Er zijn belangrijke stappen gezet ten aanzien van de samenwerking. De monitoring is nog volop in ontwikkeling. De tafels leveren medio 2021 een gezamenlijk jaarverslag over 2020 op. Bij de tafel 'Betrokken en Inclusief' heeft het college een keuze gemaakt voor de verdeling van de middelen van de tafel. Alle overige tafels bereikten zelf een financieel akkoord. Bewonersinitiatieven versterken Door de coronacrisis zijn dit jaar bijzondere en andersoortige bewonersinitiatieven ontstaan. De gemeente heeft deze voor het voetlicht gebracht in de Gemeenterubriek en op sociale media in een filmpje en door initiatieven van derden te delen. Het samenwerkingsverband Samen Beter (pilot in de wijk Prinsenhof) kreeg dit jaar verder vorm en er is een link gelegd naar het versterkingsprogramma Leidschendam-Noord.

Vraaggerichte dienstverlening De gemeente heeft in het afgelopen jaar ondanks de crisis alles in het werk gesteld om goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers te bieden. Dat is met de nodige inzet en flexibiliteit gelukt. De pilot van de zaterdagopenstelling van het Servicecentrum is niet doorgegaan. Vanuit de gemeente was er extra aandacht voor inwoners en ondernemers die het moeilijk hadden vanwege de coronacrisis. De vele vragen die via sociale media, telefoon, e-mail en op het Servicecentrum dagelijks binnenkwamen, legden veel druk op de organisatie. In veel gevallen konden we mensen wegwijs maken en naar de juiste hulp of voorzieningen leiden. Hoewel de urgentie vooral zat bij het overeind houden van de dienstverlening, was er ook aandacht voor het ontwikkelen en verbeteren van de dienstverlening. Zo is de postregistratie verbeterd, door hiervoor een kwaliteitssysteem in gebruik te nemen. Er zijn in 2020 twee verbetertrajecten gestart voor de website en de telefonie. Er is een begin gemaakt met het optimaliseren van de techniek en er is aandacht voor de digitale toegankelijkheid van onze dienstverlening. De Moderne Overheid Om een moderne overheid te zijn, kijken we continu vooruit en bewegen we mee met de steeds veranderende omgeving om ons heen. We sluiten aan bij trends en ontwikkelingen en zetten de inwoners centraal. Daar hoort ook burgerparticipatie bij.

In het afgelopen jaar is ingezet op burgerparticipatie en het realiseren van een set afspraken. Door de crisis heeft het project enige vertraging opgelopen. Er konden geen fysieke bijeenkomsten gehouden worden. Om deze reden zijn nieuwe elementen aan het project toegevoegd zoals e-participatie en de Quick-Scan lokale democratie. Daarnaast zetten we steeds meer stappen in het verbeteren van de datakwaliteit van de organisatie. Er is onder andere een coronamonitor opgezet om de effecten van de coronamaatregelen te meten.

5

Ruimte om te ondernemen Om te zorgen dat het hier prettig is om te wonen, werken en recreëren, heeft de gemeente ondernemers nodig. Ook na de crisis willen we een bedrijvige gemeente zijn. Daarom zorgen we ervoor dat we ondernemers op alle mogelijke manieren proberen te ondersteunen om goed door de crisis heen te komen. Ondersteuning voor ondernemers Voor de lokale economie had de coronacrisis grote effecten. We stonden ondernemers bij met raad en daad; steunmaatregelen om de directe negatieve economische effecten op te vangen en maximaal te beperken en het mogelijk maken van verschillende ondernemersinitiatieven. Zo hebben we tijdelijke verruiming van terrassen mogelijk gemaakt. Ook is er een denktank met ondernemers opgezet en zijn de tarieven van de reclamebelasting aangepast om de ondernemers in 2020 financieel te ontlasten. Samen verkennen we de mogelijkheden en maatregelen voor het versterken van de lokale economie. Toekomstbestendig maken winkelgebieden Er is doorgewerkt aan het toekomstbestendig maken van winkelgebieden. Zo is samen met ondernemers en eigenaren verder gewerkt aan een toekomstvisie voor winkelcentrum De Julianabaan in Voorburg en wordt Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam begin 2021 geopend. Succes is geboekt in de publiek private samenwerking (PPS) Retail Innovatie en Experience Campus.

In deze PPS werkt de gemeente samen met onderwijsorganisaties, MKB Leidschendam-Voorburg en eigenaren en ondernemers uit winkelgebieden aan toekomstbestendige retail. Er is subsidie door het Rijk toegekend, waardoor de retailcampus formeel in januari 2021 start. Eind 2020 zijn ook de eerste praktische ‘living labs’ met concrete resultaten opgeleverd in de vier kernwinkelgebieden. Eén van de resultaten is dat in De Julianabaan een app gelanceerd is voor ondernemers en consumenten. Promotieplan toerisme & recreatie We hebben een promotieplan voor toerisme en recreatie ontwikkeld waarmee we, zodra het maatschappelijke sein weer op groen staat, de bezoekerseconomie een impuls geven. Het promotieplan is gericht op eigen bewoners en inwoners uit de regio om al het moois dat onze gemeente te bieden heeft op recreatief toeristisch vlak te beleven. Regionale Samenwerking De gemeente Leidschendam-Voorburg trad toe tot Business Park Haaglanden. Dit is een samenwerkingsverband van gemeenten in de Haagse regio, dat zich gezamenlijk inspant voor voldoende ruimte voor bedrijven op bedrijventerreinen in de regio en het bieden van een gezamenlijk regioloket voor bedrijven met een ruimtevraag. Hiermee dragen we bij aan een krachtige economische regio met voldoende ruimte voor bedrijvigheid in de regio, ook voor onze inwoners die voor een groot deel buiten de gemeentegrenzen werken.

6

Prettig wonen voor iedereen Iedereen heeft een eigen beeld van prettig wonen. De een houdt van drukte, de ander wil de rust van het platteland en weer een ander wil vooral dichtbij alle voorzieningen wonen. Het is ons doel om ervoor te zorgen dat iedereen goed in Leidschendam-Voorburg woont. Veiligheid Een veilige gemeente, waarin inwoners zich ook veilig voelen. Die doelstelling stond zwaar onder druk het afgelopen jaar. De onrust in Leidschendam-Noord met de vele autobranden had grote invloed op het veiligheidsgevoel van de inwoners in de betreffende wijken. Er is op verschillende manieren hierop ingezet, onder andere door meer toezicht via camera’s en extra surveillancerondes. De druk om rigoureuzere maatregelen te nemen was groot. Steeds moest gezocht worden naar de balans tussen het herstel van het veiligheidsgevoel en de proportionaliteit en de subsidiariteit van de maatregelen. Het respecteren van de rechtsstaat en grondrechten speelde daarin steeds mee. De aanpak van de coronacrisis vroeg vooral om veel flexibiliteit, zowel bij inwoners en ondernemers als bij de gemeentelijke organisatie. De snelle opvolging van regelgeving, vroeg continue aanpassing. Sinds de uitbraak van de pandemie lag de focus van de buitengewoon opsporingsambtenaren voornamelijk op de naleving van de coronamaatregelen.

Naast deze meer repressieve taken, is ook geanticipeerd op de volledige opening van de Westfield Mall of the Netherlands. Samen met ketenpartners en stakeholders is gewerkt aan een veiligheidsplan voor het winkelcentrum. Makkelijk en snel van A naar B Om de bereikbaarheid van de gemeente te verbeteren, zijn het afgelopen jaar uit de opbrengsten van de Eneco-aandelen twee bestemmingsreserves gevormd. Deze komen ten goede aan bestaande en toekomstige maatregelen op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. Bereikbaar Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid Op 28 oktober 2020 besloot de raad geen extra brug over de Vliet aan te leggen en geen extra verkeersmaatregelen te nemen op de bestaande bruggen. Het plaatsen van ‘brug open’ borden en Dynamische Route Informatie Panelen (DRIP's) uit het oorspronkelijke pakket 'Benutten zoals Bedoeld' zijn wel vastgesteld en van investeringskredieten voorzien. Ook is besloten een extra openbare parkeergarage bij de Rijnlandstraat-Noord te bouwen om de parkeerdruk in Leidschendamcentrum te verlagen. Project Bereikbaar Stompwijk Om de bereikbaarheid van Stompwijk te verbeteren wordt de Veenpoldersweg aangelegd. Oplevering van de nieuwe verbindingsweg is uitgesteld van 2020 naar juli 2021. In de uitvoering bleek dat een langer voorbelasting van het wegtracé nodig was.

Verkeersdoorstroming en bereikbaarheid N14 De gemeente werkt samen met Rijkswaterstaat, gemeente Den Haag en Unibail Rodamco Westfield aan de doorstroming op de N14 en bereikbaarheid van de Westfield Mall of The Netherlands. In 2020 heeft Rijkswaterstaat een Ontwerp-Tracébesluit (OTB) voor de ongelijkvloerse kruispunten op de N14 genomen. Daarnaast is ingezet op Operationeel Verkeersmanagement.

7

Verkenning OV Central Innovation District (CID)-Binckhorst Tot 2040 komen er in het Haagse Central Innovation District (CID) en de Binckhorst zo’n 25.000 woningen en 30.000 banen bij. Om het gebied ook in de toekomst prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te maken is beter openbaar vervoer en uitbreiding van fiets- en looproutes noodzakelijk. Tegelijkertijd willen we dat inwoners van Voorburg-West prettig en fijn kunnen blijven wonen, dat kinderen buiten kunnen spelen, dat er voldoende groen blijft en een plek om de auto te parkeren. Een grote opgave waarbij goed moet worden gekeken naar een optima inpassing van het openbaar vervoer. De gemeente neemt samen met de gemeente Den Haag, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), de provincie Zuid-Holland en het Rijk deel aan de Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)-verkenning CID-Binckhorst. Bewoners en belanghebbenden konden tot oktober 2020 hun zienswijze indienen op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Eind 2020 stelden het Rijk en de regio samen € 150 miljoen beschikbaar. Regionale fietsroutes Om onze gemeente ook goed bereikbaar te maken voor fietsers, werken we samen met de MRDH aan een aantal snelfietsroutes: Den Haag-Pijnacker en Den Haag-Leiden. Voor die eerste, die via Voorburg-West gaat, is onderzoek gedaan naar een voorkeurstracé en hier is een schetsontwerp voor gemaakt.

Ook is gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden rondom de Nieuwe Tolbrug. Duurzaamheid In 2020 is verder gewerkt aan de ambitie van de gemeente om in 2050 CO2-neutraal en aardgasloos te zijn. Omdat dit niet kan zonder de inwoners, is veel ingezet op bewustwording. Daarnaast heeft de gemeenteraad uitgangspunten vastgesteld voor de Lokale Energie Strategie (LES). Van de zomer was een grote enquête onder inwoners. De uitkomsten hiervan op wijk- en individueel niveau dragen bij aan de planvorming van de LES en de Warmtetransitievisie. Daarnaast spraken we met verschillende partijen over de duurzaamheidsopgaven die we met elkaar hebben. Vanuit de opbrengsten van de Eneco-aandelen is een bestemmingsreserve gevormd voor duurzaamheid, zodat de komende jaren in duurzaamheid geïnvesteerd kan worden. Afvalinzameling Na Stompwijk en Voorburg West is het ‘Het Nieuwe Inzamelen’ gestart in de wijken Essesteijn, Park Veursehout, De Zijde, Duivenvoorde, ’t Lien en De Rietvink. Laagbouwwoningen krijgen een minicontainer PMD, voor andere woningen zijn ondergrondse containers geplaatst. De resultaten van het ingezamelde PMD zijn bemoedigend. In 2020 is begonnen met een aanbestedingstraject voor een nieuwe afvalverwerker. Belangrijke eis hierbij is de mogelijkheid tot nascheiding van PMD uit het restafval.

Sociale woningbouw stimuleren In regioverband is afgesproken dat de komende tien jaar in Leidschendam-Voorburg minimaal 750 sociale huurwoningen worden bijgebouwd. Om dit te bereiken is in 2020 de ‘Verordening sociale en middeldure woningbouw’ vastgesteld. Afgelopen jaar werd voorbereid op de bouw van sociale huurwoningen op de gemeentelijke locaties De Star en Overgoo. Op de locatie Rijnlandlaan is de bouw van 48 sociale huurwoningen gestart. Daarnaast zijn diverse particuliere initiatieven met sociale huurwoningen in ontwikkeling. Nieuwe Driemanspolder Op 1 juli 2020 is het waterbergings- recreatiegebied tussen Den Haag, Zoetermeer en LeidschendamVoorburg officieel geopend. Inwoners kunnen sindsdien van het gebied gebruikmaken.

8

Schakenbosch Halverwege het jaar stelde de gemeenteraad aanvullende voorwaarden voor de gebiedsontwikkeling Schakenbosch. Samen met de ontwikkelende partij is gewerkt aan een nieuw raadsvoorstel. Een onafhankelijke deskundige deed een second opinion op de milieuonderzoeken. Daarnaast is opnieuw bekeken wat het maximumaantal woningen moet zijn en hoeveel ruimte het inneemt. Omgevingswet Vanaf 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Doel is om met minder regels en meer ruimte voor initiatieven, te zorgen voor een prettige leefomgeving. In 2020 is verder gewerkt aan de Omgevingsvisie, maar niet zoveel als we hadden gewild. Vanwege de coronacrisis konden veel interne werksessies niet doorgaan en werd de besluitvorming over de participatieaanpak uitgesteld. Het samenvoegen van alle ruimtelijke plannen tot twee bestemmingsplannen in de voorbereiding op het omgevingsplan was ook afgelopen jaar in volle gang.

9

Een sociaal en gezond LV Kinderen, jongeren, volwassenen, ouderen, mensen met een beperking, iedereen is onderdeel van onze samenleving en moet volwaardig mee kunnen doen. Als iemand daar ondersteuning bij nodig heeft, dan zorgen we samen met partners dat diegene ondersteuning krijgt. Juist in deze tijd met corona is er extra aandacht voor gezondheid en het tegengaan van sociale problemen. Aandacht voor elkaar Eenzaamheid is door de crisis groter geworden. Het was voor iedereen een ingewikkelde tijd, ook voor onze maatschappelijke partners. Zij konden niet meer al hun activiteiten uitvoeren voor de inwoners, maar gingen op creatieve manieren toch aan de slag, juist om ook eenzaamheid te bestrijden. De gemeente maakte met diverse partners afspraken over alternatieve vormen van ondersteuning. Denk aan belrondes en maaltijdverstrekking. Daarnaast ondernamen inwoners zelf ook vele initiatieven om eenzaamheid tegen te gaan. De gemeente hield een initiatievenspreekuur om inwoners op weg te helpen bij hun initiatieven. Ook is via de communicatiecampagne 'Aandacht voor elkaar' aandacht besteed aan de gevolgen van corona voor inwoners en de ondernomen initiatieven. Eind 2020 is een start gemaakt met het Actieplan Eenzaamheid. Sport en gezondheid Gezond leven, betekent ook voldoende bewegen. Juist ten tijde van corona is dit van groot belang.

Daarnaast heeft sporten een groot sociaal aspect. De gemeente gaf veel prioriteit aan allerlei vormen van ondersteuning van sportverenigingen gedurende de crisis, zoals huurkwijtschelding en andere financiële ondersteuning. Grote sportevenementen zoals de Special Olympics 2020 zijn afgelast. Ook binnensporten lagen een deel van het jaar stil. Binnen het programma JOGG gezonde jeugd, gezonde toekomst is ingezet op een gezonde leefstijl voor jongeren. Enkele activiteiten zijn door corona niet doorgegaan. Het herhaalonderzoek eetgedrag is begin van het jaar uitgevoerd. Ook ondertekende de gemeente de vijfjarige overeenkomst voor toetreding tot de JOGG-community. Er is een meerjarenplan opgesteld voor de periode 2020-2025, met de doelgroep 0 tot 19 jaar. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De gemeente heeft na overleg met de aanbieders van voorschoolse educatie de ‘Nadere regels subsidieverstrekking peuteropvang 2021’ aangepast en subsidies verstrekt. Daardoor konden aanbieders op hun eigen wijze per 1 augustus 2020 de urenuitbreiding voor opvang van kwetsbare kinderen realiseren. Onderwijshuisvesting en Integrale Kind Centra (IKC) Om kinderen en tieners een goede start te geven zet de gemeente in op duurzame onderwijshuisvesting en ontwikkelt verschillende Integrale Kind Centra. In een IKC werken primaire onderwijs en kinderopvang onder één dak samen.

Dit biedt kinderen rust en structuur en bevordert de doorlopende leerlijn. Er is in 2020 een nieuwe sporthal met drie gymlokalen opgeleverd aan de Marcellus Emantslaan in Voorburg. Dit is de nieuwe grote, flexibele en duurzame sporthal van middelbare scholen Gymnasium Novum en het Sint Maartenscollege. Ook is de nieuwbouw van IKC De Trampoline in gebruik genomen. Aan andere IKC's wordt nog gewerkt. Hervorming bibliotheek In januari 2020 kreeg de wethouder van de gemeenteraad de opdracht om de hervorming van de bibliotheek op een andere wijze vorm te geven. Daarom is een participatieplan opgesteld dat in juni 2020 met de raad is gedeeld. Van juni tot december is het grootschalige participatietraject uitgevoerd, waar zo’n 1000 inwoners hun bijdrage aan hebben geleverd. Deze input is verwerkt in scenario’s die in 2021 aan de raad zullen worden gepresenteerd.

10

Theaters In 2020 is - ondanks Corona - met de theaters gewerkt aan een duurzaam plan voor de toekomst van de theaterfunctie in Leidschendam-Voorburg. In het raadsvoorstel, dat in samenwerking met Berenschot tot stand kwam, is een voorstel gedaan voor behoud van beide podia binnen de gemeente door intensieve samenwerking tussen beide theaters en een financiële basis middels een gemeentelijke subsidie voor beide organisaties. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Beschermd wonen en maatschappelijke opvang worden taken van de gemeente. De overgang was gepland voor 1 januari 2022, maar is uitgesteld naar 1 januari 2023. Vanaf dan komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten. We lagen afgelopen jaar op schema met de regionale voorbereidingen op deze doordecentralisatie. Verbinden van onderwijs en zorg Een goede verbinding tussen onderwijs en zorg is belangrijk en kan ergere problematiek voorkomen. Met veel creativiteit en energie bedachten partners van de subsidietafel ‘Opvoeden en opgroeien’ het afgelopen jaar zoveel mogelijk vormen om de benodigde ondersteuning te blijven bieden ten tijde van de coronacrisis. Partners werken hierin nauwer samen dan voorheen. Samen met Den Haag, Rijswijk en twee samenwerkingsverbanden ‘passend onderwijs’ is in dit jaar gewerkt aan de ontwikkeling van onderwijsjeugdhulparrangementen voor het speciaal onderwijs.

Er zijn minder begeleiders tegelijkertijd in de klas, er is een betere aansluiting van jeugdhulp en ondersteuning vanuit het onderwijs en snellere inzet van ondersteuning. Op bestuurlijk niveau vinden gesprekken plaats over het verloop. Laagdrempelige dagbesteding kwetsbare ouderen Dagbesteding voor kwetsbare ouderen is belangrijk om eenzaamheid en isolement te voorkomen. Zeker in deze tijd ligt dat voor deze groep op de loer. Er is verdere invulling gegeven aan het plan van aanpak ontmoetingscentrum dementie en op onderdelen doorontwikkeld en op basis daarvan aanvullende acties en uitgezet. De voortgang is gemonitord op de subsidietafel Zelfredzame Inwoners. Rondkomen met een laaginkomen Elk kind dat in armoede opgroeit is er één te veel. Daarom doen we ons best om ouders aan het werk te krijgen. Consulenten werk en inkomen en accountmanagers van het werkgeversservicepunt begeleiden ouders met een uitkering zoveel als mogelijk naar werk. Daarnaast hebben we de minimaregelingen waar ze gebruik van kunnen maken, onder hun aandacht gebracht. In december 2020 ondersteunde de gemeente de sinterklaasactie Sintvoorieder1. Zo konden 735 kinderen Sinterklaas vieren met cadeautjes, die werden thuisgebracht. Vroegtijdige aanpak betalingsachterstanden In 2020 startten we met de pilot Vroeg Eropaf.

In deze pilot benaderden we inwoners met een betaalachterstand voor eerste levensbehoeften (elektriciteit, water, huur en zorgverzekering) proactief en boden hen hulp aan. Ook na het begin van de crisis is hiermee doorgegaan via telefoon en coronaproof huisbezoeken. In 2020 zijn 72 inwoners geholpen met hun betaalproblemen om grotere financiële problemen zoveel mogelijk te voorkomen. Einde van het jaar hebben we een schuldhulpverleningsbeleid vastgesteld met speciale aandacht voor de effecten van corona. Er is ook gestart met de implementatie, zo is de Nederlandse Schuldhulproute geïmplementeerd en de pilot vroegsignalering omgezet in een structurele werkwijze.

11

Aantal uitkeringsgerechtigden De coronacrisis heeft grote invloed op onder andere de arbeidsmarkt, de werkgelegenheid en de uitvoering van het re-integratie- en participatiebeleid gehad. Aan het begin van het jaar was het doel om het bijstandsbestand te laten dalen. Echter stroomden minder mensen uit en meer mensen in. Er zijn per saldo 44 mensen in november 2020 bijgekomen. In oktober is het definitieve BUIG-budget door het Rijk vastgesteld. Doordat in dit budget deels rekening is gehouden met de crisis, levert dit een voordeel op in de begroting. Resultaatgerichte jeugdhulp 2020-2024 De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van goede betaalbare jeugdhulp. De gemeente werkte samen met jeugdhulporganisaties aan tarieven, resultaatsturing en de administratieve lasten. De gemeente vindt de vrije keus van de inwoner belangrijk en heeft daarom een divers palet aan aanbieders gecontracteerd. Om meer grip te hebben op de resultaten en kosten voor jeugdhulp is voor elke aanbieder per gemeente de maximale financiële bestedingsruimte vastgesteld. Continuïteit hulp 18-/18+ Jongeren (18-/18+) die uit de jeugdhulp stromen, hebben huisvesting nodig. Daarom is in de zomer een trekker woon-zorgvormen aangesteld.

Deze kijkt samen met woningcorporaties en hulpverleners naar wat de voorwaarden zijn om een goede woon-zorgvorm voor jongeren op te zetten en welke jongeren hiervoor in aanmerking komen. Ook is een coördinator uitstroom aangesteld, om de uitstroom vanuit jeugdinstelling Schakenbosch te begeleiden. Inzet POH Jeugd Van de 26 huisartsen hebben nu 20 huisartsen een praktijkondersteuner-jeugd (POH-J). Daarmee zijn we goed op weg om zoveel mogelijk huisartsen te laten werken met een POH-J. Hun inzet heeft effect. Uit de monitoring komt dat 30% minder jongeren doorverwezen wordt naar hoog specialistische ggz hulp. Daarnaast is er sprake van betere doorverwijzing. Dat wil zeggen dat jongeren eerder de juiste hulpverlening ontvangen. Voorbereiding aanbesteding Jeugdzorg+ 2021 In Leidschendam-Voorburg staat een grote instelling voor gesloten jeugdzorg: JeugdzorgPlus Schakenbosch. Dat is de reden dat Leidschendam-Voorburg een grote rol heeft in de ambitie om jongeren minder lang en minder vaak in een gesloten instelling te plaatsen. Ter voorbereiding van de regionale aanbesteding hielpen we afgelopen jaar mee met het opstellen van een bovenregionale ambitie. Tot slot De uitbraak van COVID-19 heeft een enorme impact gehad op ons allemaal. De behaalde resultaten zijn te danken aan eenieder die veerkracht heeft getoond en een positieve bijdrage heeft geleverd.

De gemeente kijkt terug op een historisch jaar, waar we met zijn allen, ondanks de crisis, het beste van hebben gemaakt.

12

Het huishoudboekje 2020 Financiële resultaat 2020 Bij het aanbieden van de concept-begroting 2020 is uitgegaan van een verwacht negatief resultaat over 2020 van € 6.4 miljoen. Op basis van de nota van wijziging en als gevolg van moties en amendementen bij begroting 2020, mee- en tegenvallers in de loop van het jaar zijn diverse budgetten bijgesteld. De begroting voor het jaar 2020 na deze wijzigingen sluit eveneens op een afgerond negatief resultaat van € 6,4 miljoen. Het eindresultaat van 2020 is afgerond € 1,3 miljoen voordelig, wat ten opzichte van de begroting een voordeel betekent van afgerond € 7,7 miljoen. Een toelichting op hoofdlijnen is opgenomen in dit hoofdstuk. Bij de financiële samenvatting per programma’s is een gedetailleerde toelichting per programma opgenomen. In het overzicht hieronder staat per programma welk bedrag was begroot, wat is uitgegeven en wat het verschil tussen beide is. Een min in de kolom Begroting en de kolom Jaarrekening staat voor een last. Een min in de kolom Verschil betekent een nadelig verschil: er is meer uitgegeven of minder ontvangen dan begroot. Een plus betekent een voordelig verschil: er is minder uitgegeven dan begroot of meer ontvangen dan begroot. Programma

Begroting 2020 -7.814

Jaarrekening 2020 -7.442

Verschil

T1 Veiligheid

-8.389

-8.151

238

T2 Verkeer en Vervoer

-8.858

-8.425

433

T3 Economie

-1.921

-1.414

507

T4 Onderwijs

-5.984

-5.645

338

T5 Sport, cultuur en recreatie

-14.893

-14.444

448

T6 Sociaal domein

-67.501

-64.726

2.775

-288

-124

165

-5.068

-4.067

1.001

T10 Algemene Dekkingsmiddelen

278.316

279.752

1.435

T14 Overhead

-28.609

-28.265

344

T15 Vennootschapsbelasting

-30

-29

1

T16 Onvoorziene uitgaven

-100

0

100

Totaal van lasten en baten

128.860

137.019

8.159

Mutaties reserves

-135.255

-135.760

-506

-6.395

1.258

7.653

T0 Bestuur en Ondersteuning

T7 Volksgezondheid en milieu T8 VHROSV

Totaal

372

Bedragen x € 1.000

Als rode draad is te zien dat veel afwijkingen veroorzaakt worden doordat er sprake is van lagere financiële lasten aangezien door de coronacrisis werkzaamheden minder of niet uitgevoerd konden worden. Daarnaast is sprake van fasering van werkzaamheden naar latere jaren en zijn er veel kleinere incidentele meevallers. De afwijkingen zijn nader geanalyseerd en samengevat om de belangrijkste oorzaken inzichtelijk te maken. De grootste afwijkingen (voor- en nadelen) zijn in de onderstaande tabel opgenomen.

13

Samenvatting afwijkingen

Totaal

Coronacrisis

1.630.000

Verschuiving werkzaamheden

1.350.000

Dividend

720.000

Uitkering BUIG

650.000

Corona - uitkering Gemeentefonds

620.000

DSW eindafrekening + vrijval reserve

450.000

Wabo-leges

260.000

Afvalinzameling + onderzoek afvalbrengstation

250.000

Baggerwerkzaamheden

250.000

BTW voorgaande jaren

230.000

Kapitaallasten Bereikbaar Stompwijk

200.000

Sportaccommodaties

-230.000

Voorziening Riool

-250.000

WMO

-300.000

Afvalstoffenheffing

-400.000

Overige afwijkingen kleiner dan € 200.000 Totaal

2.220.000 7.650.000

Bedragen x € 1

Coronacrisis – minder kunnen realiseren in 2020 € 1.630.000 (voordeel) In heel de jaarrekening zijn de effecten van de coronacrisis zichtbaar. Waar de lokale corona steunmaatregelen geen resultaat opleveren in het saldo van de jaarrekening (tegenover de lasten staat een onttrekking aan de reserve), zien we dat in de reguliere budgetten er veelal voordelen zijn ontstaan doordat er minder of geen activiteiten in de eigen organisatie of bij maatschappelijke partners konden plaatsvinden. Voorbeelden zijn:  Minder inspecties kinderopvang;  Het lastiger in contact komen met cliënten schuldhulpverlening waardoor minder kosten zijn gemaakt;  Minder re-integratietrajecten;  Minder evenementen en activiteiten toerisme;  Minder lasten dienstverlening door bv. minder uitgifte van paspoorten en ID-bewijzen;  Optimalisering van subsidietafels heeft stilgelegen;  Minder leerlingenvervoer;  Minder sportactiviteiten. Het betreffen incidenteel financiële voordelen welke zich mogelijk blijven voordoen zolang de coronacrisis duurt. Zodra de beperkingen minder worden of in het geheel niet meer nodig zijn zal mogelijk een inhaaleffect optreden. In dit kader is het voorstel om een deel van de budgetten over te hevelen naar 2021. Dit betreft de corona effecten Sociaal domein, maatschappelijk verantwoord verenigen en sportstimulering.

Verschuiving werkzaamheden € 1.350.000 (voordeel) Een aantal geplande werkzaamheden worden om diverse redenen doorgeschoven naar 2021 en 2022. Waar er een direct verband is met de coronacrisis zijn de afwijkingen opgenomen bij het onderdeel 'Coronacrisis' hierboven. Bij gewijzigde inzet door de coronacrisis heeft echter ook in belangrijke mate een effect gehad op de verschuiving van de werkzaamheden Bij het voorstel tot overheveling wordt het verzoek tot overheveling naar 2021 nader toegelicht.

14

Het betreft onder andere de sloop van het pand aan de Kon. Julianaweg, inzet omgevingswet, de businesscase sociale woningbouw, invoering inburgering en duurzaamheid. De onderdelen die in 2022 worden uitgevoerd maken onderdeel uit van de kadernota 2022-2025. Hoger dividend € 720.000 (voordeel) Dit betreft een hoger dan verwacht dividend Stedin en Eneco, deels doordat bij de wijziging was uitgegaan van het netto dividend, terwijl sprake is van teruggaaf van dividendbelasting. Hogere uitkering BUIG € 650.000 (voordeel) Dit voordeel is het gevolg van een hoger definitieve Rijksbudget BUIG voor 2020. Het Rijk had dit budget eind september 2020 verhoogd i.v.m. de coronacrisis. Uitkering gemeentefonds € 620.000 (voordeel) De algemene uitkering gemeentefonds valt hoger uit door de compensatie in het kader van de coronasteunpakketten. Dit bedrag is compensatie voor een deel van de kosten waarvoor de middelen uit de bestemmingsreserve corona (€ 5 miljoen) beschikbaar zijn gesteld. DSW eindafrekening + vrijval reserve € 450.000 (voordeel) Het gerealiseerde exploitatieresultaat van de DSW was minder negatief dan begroot. Daarnaast had de DSW in de jaarrekening 2019 een reserve aangelegd om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Nu de gevolgen van de coronacrisis binnen de exploitatie kon worden opgevangen, kon deze reserve vrijvallen aan de gemeenten.

Dit levert een voordeel op van € 272.000. Wabo-leges € 270.000 (voordeel) Bij de 2e Turap 2020 zijn de bouwleges naar beneden bijgesteld. Bij twee grote projecten zijn uiteindelijk toch meer bouwleges binnen gekomen dan verwacht. Afvalinzameling + onderzoek afvalbrengstation € 250.000 (voordeel) Er zijn geen kosten gemaakt voor onderzoek naar een nieuw afvalbrengstation en er zijn minder uitgaven gedaan voor het project omgekeerd inzamelen. Baggerwerkzaamheden € 250.000 (voordeel) In 2020 hebben geen baggerwerkzaamheden plaatsgevonden. Kapitaallasten Bereikbaar Stompwijk € 200.000 (voordeel) Voor het project Bereikbaar Stompwijk is de stelpost voor aanvullende kapitaallasten niet benodigd. De verwachting is dat het project binnen het beschikbaar gestelde krediet van € 29 miljoen kan worden afgerond. Sportaccommodaties € 230.000 (nadeel) Er is sprake van hogere lasten op verschillende onderdelen omtrent beheer, exploitatie en onderhoud van sportaccommodaties. Bij Sportpark Westvliet is een defect in de onderlaag van de atletiekbaan verholpen. Voorziening Riool € 250.000 (nadeel) Er is € 250.000 extra gestort in de voorziening Riool op basis van de gerealiseerde kostendekkendheid in 2020. WMO € 300.000 (nadeel) Het stijgende beroep op Wmo-voorzieningen van de afgelopen jaren is in de maanden maart, april en mei tot een halt gekomen.

Na deze maanden is de vraag naar Wmo-voorzieningen echter weer toegenomen en lijkt de trend van de afgelopen jaren zich voort te zetten.

15

Afvalstoffenheffing € 400.000 (nadeel) Er is een lagere opbrengst afvalstoffenheffing als gevolg van een te lage aanname ten aanzien van het percentage leegstand van panden. Daarnaast is er een hogere storting in de voorziening als gevolg van een hoger gerealiseerd kostendekkendheidspercentage. Het voordeel blijft hiermee beschikbaar voor de egalisatie van de afvalstoffenheffing in de komende jaren. Realisatie investeringsplan 2020 Voor 2020 stond een bedrag van € 29,0 miljoen aan geplande investeringen op de rol. In werkelijkheid is dat € 21,3 miljoen geworden. Dit betekent dat in 2020 circa 73,4% van het totaal beschikbare investeringsbedrag is uitgegeven. Een aantal investeringsbedragen die onder andere betrekking hebben op het uitvoering Verkeer- en Vervoersplan, nieuwbouw/renovatie van scholen en rioolvervangingen, met een totaalwaarde van circa € 6,0 miljoen worden doorgeschoven naar 2021. Dit zijn met name investeringen die onderdeel uit maken van grote meerjarige projecten, waarvan de uitvoering vertraging heeft opgelopen door bezwaren, extra onderzoek of overleg. In het onderdeel Jaarrekening is een overzicht van de realisatie van het investeringsplan 2020 opgenomen. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen en haar taken te kunnen voortzetten.

Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de weerstandscapaciteit (het totaal van algemene reserves en de post onvoorzien) en van het risicoprofiel (totaal van risico’s). Het risicoprofiel is beperkt toegenomen als gevolg van de Coronacrisis. De totale weerstandscapaciteit is door de verkoopopbrengst van de Eneco-aandelen in 2020 aanzienlijk toegenomen. De weerstandsratio komt hiermee uit op 16,1 en rekening houdend met de gedeeltelijke bestemming van € 96,5 miljoen van de verkoopopbrengst Eneco in 2021 is de weerstandsratio 7,7. Dit betekent dat de totale weerstandscapaciteit dan 7,7 maal zo groot als het risicoprofiel. Het weerstandsvermogen is hiermee uitstekend. Afsluitend In financiële zin is 2020 ook een heel bijzonder jaar geweest. De coronacrisis heeft significant effect gehad op vrijwel alle werkzaamheden van de gemeente. In de financiële realisatie zien we dit in belangrijke mate terug door een aantal incidentele voordelen en het verschuiven van activiteiten vanuit 2020 naar 2021. Ondanks het financieel positieve exploitatieresultaat over 2020 zijn er nauwelijks structurele voordelen die effect hebben op het structurele exploitatiesaldo in de meerjarenbegroting vanaf 2021.

Daarentegen zien we bij het nadeel op de Wmo wel een flinke structurele tegenvaller waarvan het effect op de komende begrotingsjaren zal toenemen doordat we al in 2021 moeten uitgaan van meer dan 10% groei. De (financieel) onzekere situatie in 2020 zal zich naar verwachting ook in 2021 voordoen omdat de coronacrisis nog niet voorbij is en de effecten ook na de crisis nog lang zullen na-ijlen. Het jaarverslag 2020 laat zien dat de financiële effecten van de coronacrisis moeilijk te voorspellen zijn. Maar de cijfers laten wel zien dat de raad, college en apparaat in staat zijn om krachtig en flexibel de crisis het hoofd te bieden. Daarbij willen we mens, maatschappij en economie steeds goed blijven ondersteunen, stimuleren en voorbereiden op de nieuwe toekomst.

16

1.2 Jaarcijfers 2020 in 1 oogopslag

17

1.3 Leeswijzer De jaarstukken 2020 bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid op de door de raad vastgestelde programma’s. Er wordt antwoord gegeven op de drie W-vragen: Wat willen we bereiken, wat hebben we daarvoor gedaan en wat heeft het gekost. De mate waarin we de speerpunten van beleid, zoals opgenomen in de programmabegroting 2020, hebben gerealiseerd, brengen we tot uitdrukking met de volgende kleuren: Status van de speerpunten van beleid per 31 december 2020 GROEN ORANJE ROOD

Speerpunt is gerealiseerd in 2020 Vertraging in de voorbereiding/uitvoering, speerpunt wordt afgerond in 2021 Knelpunten in de voorbereiding/uitvoering, speerpunt wordt niet gerealiseerd

Bij de programmaverantwoordingen wordt per speerpunt een toelichting gegeven op de status per 31 december 2020. Het jaarverslag bevat ook de paragrafen, die vanuit een dwarsdoorsnede een aantal specifieke thema’s uitwerken. De jaarrekening vormt het financiële gedeelte van de jaarstukken 2020. In de jaarrekening is een overzicht van de baten en lasten over 2020 opgenomen. Het bevat een toelichting op het overzicht van baten en lasten evenals de balans met de toelichting. De verplichte indicatoren zijn in bijlage opgenomen. De vermelde cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd.

18

2 Jaarverslag

2.1 Programma's De programmaverantwoording bevat de verantwoording over de realisatie van de programma's en overzichten van de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. In de jaarstukken 2020 is conform wet- en regelgeving het onderdeel onvoorzien apart opgenomen. Bij de begroting 2020 waren de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien samen opgenomen. De programmaverantwoording biedt per programma inzicht in:  de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken - Wat willen we bereiken?  de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd - Wat hebben we daarvoor gedaan?  de gerealiseerde baten en lasten - Wat heeft het gekost? In de programmaverantwoording zijn de verplichte indicatoren niet opgenomen. De vermelde cijfers van deze indicatoren zijn gebaseerd op de meest recente gegevens, die door het CBS (www.waarstaatjegemeente.nl) zijn gepubliceerd. Aangezien deze gegevens vaak sterk verouderd zijn en hierdoor geen sturingsinstrument kunnen zijn, staan de verplichte indicatoren niet vermeld bij de programma’s, maar in een bijlage.

19

Programma 0. Bestuur en Ondersteuning Omschrijving Dit programma gaat over het bestuur, de ondersteuning daarvan en de relatie tussen de burger en het bestuur. Betrokkenheid en dienstverlening zijn vanuit de gemeente uitgangspunt voor deze relatie. Het programma bevat de overkoepelende taakvelden van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

0.1 0.2 0.3 0.63 0.10

Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Mutaties reserves

Wat willen wij bereiken? Er zijn voor dit programma geen specifieke doelen beschreven. Taakveld 0.1 Bestuur Tot dit taakveld behoren de facilitering van het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, de ondersteuning van de raad en griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de lokale rekenkamer, de lokale ombudsfunctie en de accountantscontrole.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de regionale rekenkamercommissie, de lokale ombudsfunctie zijn gefaciliteerd en ondersteund. Speerpunt

Omschrijving

Burger- en overheidsparticipatie

Wij gaan de manier waarop Burgerparticipatie in onze gemeente wordt vormgegeven nog beter aansluiten op de ambitie van het bestuur en de behoefte van de samenleving. Hiervoor ontwikkelen wij een eenduidig en heldere visie en aanpak en een overzichtelijke set van (spel)regels.

Status

20

Toelichting per speerpunt Burger- en overheidsparticipatie Door de coronacrisis heeft het project vertraging opgelopen want er konden geen fysieke bijeenkomsten gehouden worden. De tijd is gebruikt om nieuwe elementen aan het project toe te voegen zoals e-participatie en de Quick-Scan lokale democratie. Deze benchmark die door het ministerie BZK wordt ondersteund is in december uitgezet om breed in de gemeente op te halen hoe inwoners, raad, college en organisatie participatie ervaren. De resultaten worden ook verwerkt in de set afspraken over burgerparticipatie.

Wat heeft het gekost? Bestuur

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

3.498

1.163

4.660

4.292

368

Baten

40

222

262

283

21

-3.458

-941

-4.398

-4.009

389

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen: de vergoedingen voor raad- en commissieleden, de salarissen en wachtgelden van (voormalige) collegeleden, de kosten van de griffie en de accountantskosten voor de controle van de jaarrekening. Taakveld 0.2 Burgerzaken Tot dit taakveld behoort de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van burgerzaken. Hieronder vallen diverse diensten en producten zoals: het verstrekken van uittreksels uit de basisregistraties, reisdocumenten, rijbewijzen, het voltrekken van huwelijken en activiteiten ten behoeve van het organiseren van verkiezingen. De kaders voor de dienstverlening zijn opgenomen in de ‘Dienstverleningsvisie Vandaag, Morgen en Verder (2017)’. We zijn een servicegerichte gemeente die aansluiting zoekt bij de wensen en eisen die inwoners aan onze dienstverlening stellen. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Inwoners kunnen bij het Servicecentrum terecht voor rijbewijzen, reisdocumenten en vele andere producten en diensten. De gemeente is hiervoor bereikbaar via de website, telefoon (14 070), sociale media (Twitter, Instagram en Facebook) en e-mail. Het is daarnaast ook mogelijk een afspraak te maken voor een bezoek aan het Servicecentrum en/of een huisbezoek. Speerpunt

Omschrijving

Kostendekkende leges

De gemeente streeft naar kostendekkende leges.

Hoogwaardige en innovatieve dienstverlening

Eind 2022 biedt de gemeente een hoogwaardige en innovatieve dienstverlening over alle dienstverleningskanalen. We investeren daarom in het verbeteren van onze telefonische bereikbaarheid, postkanaal en website.

Status

21

Toelichting per speerpunt Kostendekkende leges Naar aanleiding van het onderzoek zijn in de begroting 2021-2024 en legesverordening 2021 nieuwe tarieven vastgesteld die gefaseerd moeten leiden tot kostendekkende leges in 2023. Hoogwaardige en innovatieve dienstverlening De gemeente heeft in het afgelopen jaar ondanks coronacrisis alles in het werk gesteld om goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers te bieden. Dat is met de nodige inzet en flexibiliteit gelukt. De gemeente was telefonisch goed bereikbaar, online konden inwoners aanvragen indienen en vragen stellen. Het maken van een afspraak op het Servicecentrum voor het aanvragen van een product, was het hele jaar mogelijk. Bij inwoners waar sprake was van een urgente (medische) situatie zijn huisbezoeken afgelegd. De pilot van de zaterdagopenstelling is echter vanwege de aanpassingen in de dienstverlening niet doorgegaan. Er is zo goed als mogelijk rekening gehouden met de veiligheid van inwoners en medewerkers. Zo is opvolging gegeven aan alle corona maatregelen zoals het thuiswerken (m.u.v. vitale functies), het hanteren van looproutes in het Servicecentrum, het afstand houden en het plaatsen van kuch schermen. Eind 2020 is de mondkapjesverplichting in het Servicecentrum doorgevoerd.

Corona gerelateerde zaken die in het dagelijks leven alom aanwezig zijn, maar ook in de dienstverlening van de gemeente duidelijk zichtbaar en merkbaar waren. Vanuit de gemeente was er extra aandacht voor inwoners en ondernemers die het moeilijk hebben vanwege de coronacrisis. De vele vragen die via sociale media, telefoon, e-mail en op het Servicecentrum dagelijks binnenkwamen, legden veel druk op de organisatie. In veel gevallen konden mensen wegwijs worden gemaakt en naar de juiste hulp of voorzieningen worden geleid. Ondanks de soms moeilijke omstandigheden konden inwoners al hun zaken regelen met de gemeente. Dat is bijvoorbeeld te zien aan het aantal producten dat is aangevraagd en verstrekt. Dat is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Alleen het aantal aanvragen van reisdocumenten (2.325) is met 42% teruggelopen door de internationale reisbeperkingen. Het aantal huwelijken (94) is met 46% afgenomen o.a. vanwege de beperkingen in het aantal toegestane bezoekers bij de huwelijksvoltrekking. Hoewel de urgentie vooral zat bij het overeind houden van de dienstverlening was er ook aandacht voor het ontwikkelen en verbeteren van de dienstverlening. De postregistratie is verbeterd door hiervoor een kwaliteitssysteem (metadata schema) in gebruik te nemen. Er zijn twee verbetertrajecten gestart voor de website en de telefonie.

Met de trajecten is een begin gemaakt met het optimaliseren van de techniek en wordt aandacht besteed aan de digitale toegankelijkheid van onze dienstverlening. Dit leidde tot aanpassingen op de website waardoor informatie toegankelijker is geworden. Verder is er aandacht voor de impact van de coronacrisis op de organisatie en in het bijzonder voor het digitaal werken. Deze trajecten lopen in 2021 door.

Wat heeft het gekost? Burgerzaken

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

4.859

-206

4.654

4.243

411

Baten

1.258

-200

1.058

898

-160

Saldo van lasten en baten

-3.601

6

-3.595

-3.345

251

Bedragen x € 1.000

22

De baten betreffen legesopbrengsten voor de gemeentelijke dienstverlening (onder andere paspoorten, ID-kaarten, rijbewijzen, huwelijken). De lasten betreffen met name personele kosten voor het Servicecentrum. Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen. Het gaat hier concreet om het beheer, de verhuur en instandhouding van gebouwen en gronden die de gemeente Leidschendam-Voorburg (al dan niet tijdelijk) in bezit heeft. Als concrete voorbeelden kunnen worden genoemd: woningen, bedrijfsgebouwen, de brede school De Waterlelie, inkomsten van de benzineverkooppunten, snippergroen, erfpachten en opstalrechten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt zorg voor een optimaal beheer, verhuur en instandhouding van haar gebouwen en gronden. De Gemeente zorgt dat het vastgoed voldoet aan de wettelijke eisen en dat het onderhoud voldoet aan het afgesproken onderhoudsniveau. Het onderhoud aan het vastgoed wordt uitgevoerd volgens de MeerJarenOnderhoudsPrognose (MJOP). Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Beheer overige gebouwen en gronden

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

2.457

-801

1.656

1.968

-312

Baten

1.677

-31

1.645

1.668

23

Saldo van lasten en baten

-780

769

-11

-299

-289

Bedragen x € 1.000

De baten betreffen huur van gronden en panden, inkomsten benzineverkooppunten, retributie opstalrechten en canon erfpachten. Bij de lasten gaat het voornamelijk om de personele kosten, de zakelijke lasten, de verzekeringspremies, de kapitaallasten en de onderhoudskosten. Taakveld 0.63 Parkeerbelasting De gemeente heft geen parkeerbelasting. Er zijn gebieden waar gratis of korte tijd geparkeerd kan worden met een parkeerschijf (blauwe zones). Inwoners of bedrijven die gevestigd zijn in een blauwe zone kunnen een parkeerontheffing aanvragen. Voor het aanvragen van een parkeerontheffing zijn leges verschuldigd.

23

Wat hebben wij daarvoor gedaan? In het afgelopen jaar zijn 4.288 parkeerontheffingen verstrekt aan inwoners. Dit is conform planning. De ontheffingen kunnen worden aangevraagd via de website. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Parkeerbelasting

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

17

0

17

17

0

Baten

207

0

207

228

21

Saldo van lasten en baten

190

0

190

211

21

Bedragen x € 1.000

De baten betreffen de opbrengst van de parkeerontheffing blauwe zone. De lasten betreffen de uitvoeringskosten. Taakveld 0.10 Mutaties reserves Op dit taakveld worden alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves geraamd en verantwoord. In de Jaarrekening, hoofdstuk Balans met toelichting worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? We hebben de mutaties in de reserves zoveel mogelijk verwerkt overeenkomstig de geraamde bedragen in de begroting. Afwijkingen hierop zijn in de financiële samenvatting van dit programma toegelicht. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

24

Wat heeft het gekost? Mutaties reserves

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

92.649

52.293

144.941

145.709

-768

Baten

13.538

-3.851

9.687

9.949

262

Saldo van lasten en baten

-79.111

-56.144

-135.255

-135.760

-506

Bedragen x € 1.000

De lasten en baten betreffen de geraamde en gerealiseerde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In de toelichting op de balans onderdeel Reserves worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Bestuur en Ondersteuning

Lasten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Totaal lasten Baten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Totaal Baten Totaal Saldo Mutaties reserves Stortingen Onttrekkingen Saldo mutaties reserves Totaal resultaat

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

3.498 4.859 2.457 17 10.831

1.163 -206 -801 0 156

4.660 4.654 1.656 17 10.987

4.292 4.243 1.968 17 10.520

368 411 -312 0 467

40 1.258 1.677 207 3.182 -7.649

222 -200 -31 0 -9 -166

262 1.058 1.645 207 3.173 -7.814

283 898 1.668 228 3.078 -7.442

21 -160 23 21 -95 372

92.649 13.538 -79.111 -86.759

52.293 -3.851 -56.144 -56.310

144.941 9.687 -135.255 -143.069

145.709 9.949 -135.760 -143.203

-768 262 -506 -134

Bedragen x € 1.000

Toelichting Financiën Het saldo van baten en lasten (exclusief mutaties reserves) van het programma bestuur en ondersteuning is ten opzichte van de begroting 2020 in totaal € 372.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen.

25

Lasten Taakveld Bestuur (€ 368.000 voordeel) Dit is op hoofdlijn als volgt te verklaren. Als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving betaalt de gemeente de premies voor voormalig wethouders niet meer jaarlijks, maar nemen we deze kosten in één keer op. Dit veroorzaakt een incidentele last in 2020. Structureel levert dit een voordeel op in de meerjarenbegroting. Dit is in de 2e tussentijdse rapportage verwerkt. Na het opstellen van de 2e tussentijdse rapportage is het college uitgebreid met een extra wethouder. Voor deze eerder voormalig wethouder waren bij 2e tussentijdse rapportage de kosten voor de premies opgevoerd. Dit wordt nu teruggedraaid. Hierdoor wordt de op te nemen schuld kleiner en dat leidt tot een voordeel. Daarnaast zijn binnen dit taakveld een aantal kleinere voor- en nadelen. Ook zijn door corona de tentoonstelling George Maduro en veel 75 jaar vrijheid evenementen afgelast in 2020. Het plan was om dit in 2021 uit te gaan voeren, echter geven de huidige maatregelen een verhoogd risico dat dit niet door kan. Hierdoor is gekozen om deze evenementen te verplaatsen naar 2022. Daarnaast wordt een deel van het voordeel op dit taakveld wordt voor € 55.000 verklaard door de corona crisis. Er zijn onder andere kosten gemaakt voor het aanpassen van de raadzaal en de ICTondersteuning. De totale corona gerelateerde kosten zijn lager uitgevallen dan eerder begroot.