2182 Programmabegroting 2022-2025 raad def.pdf

Inhoudsopgave Algemeen................................................................................................................................................. 4 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................................... 4 Begroting in 1 oogopslag ..................................................................................................................... 9 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 10 Programma's ......................................................................................................................................... 11 Programma 0. Bestuur en Ondersteuning ......................................................................................... 12 Programma 1. Veiligheid ................................................................................................................... 18 Programma 2. Verkeer en Vervoer ................................................................................................... 22 Programma 3. Economie ................................................................................................................... 31 Programma 4.

Onderwijs ................................................................................................................... 38 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ......................................................................................... 44 Programma 6. Sociaal domein .......................................................................................................... 54 Programma 7. Volksgezondheid en milieu ........................................................................................ 73 Programma 8. Bouwen en wonen (VHROSV) .................................................................................. 84 Programma Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................... 90 Programma Overhead ....................................................................................................................... 97 Programma Vennootschapsbelasting ............................................................................................. 100 Programma Onvoorzien .................................................................................................................. 102 Paragrafen ...........................................................................................................................................

103 Lokale Heffingen .............................................................................................................................. 104 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 113 Onderhoud Kapitaalgoederen ......................................................................................................... 127 Financiering ..................................................................................................................................... 134 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 140 Verbonden Partijen .......................................................................................................................... 144 Grondbeleid ..................................................................................................................................... 158 Duurzaamheid ................................................................................................................................. 164 Financiële Begroting ............................................................................................................................

165 Financieel perspectief 2022 - 2025 ................................................................................................. 166 Begrotingsuitkomsten ...................................................................................................................... 166 Toelichting begrotingsmutaties ........................................................................................................ 167 Toelichting op tabel ......................................................................................................................... 168 Uitgangspunten financieel beleid..................................................................................................... 170 Lasten en baten ............................................................................................................................... 172 Investeringsplan 2022 - 2025 .......................................................................................................... 176 Gemeentefonds ............................................................................................................................... 177 Eigen en vreemd vermogen ............................................................................................................

180 Reserves.......................................................................................................................................... 184 -2-

Voorzieningen .................................................................................................................................. 190 Bijlagen ................................................................................................................................................ 193 Incidentele baten en lasten.............................................................................................................. 194 Meerjaren-investeringsplan 2022-2025 (details) ............................................................................. 199 Begroting naar taakvelden ............................................................................................................... 204 Verdeling personeelskosten over taakvelden .................................................................................. 206 Verplichte indicatoren ...................................................................................................................... 209 Doorlichting begroting ...................................................................................................................... 216

-3-

Algemeen Bestuurlijke samenvatting Voorwoord Na ruim anderhalf jaar coronacrisis breekt de tijd van sociaal en economisch herstel aan. Daarvoor staan we als samenleving en gemeente aan de lat. De gemeente kan en wil hier een rol in spelen door een gericht herstelbeleid uit te voeren. We focussen ons daarbij op die onderdelen van onze samenleving, die dat het hardste nodig hebben. Het zijn wel financieel onzekere tijden. We weten nog niet precies wat de effecten van de coronacrisis zijn, en hoe een nieuw kabinet ondersteunt op weg naar herstel. We staan voor grote opgaven als de energietransitie en de invoering van de Omgevingswet. We willen niet bezuinigen op belangrijke voorzieningen als verenigingen, sportclubs en sportterreinen, schoolgebouwen, cultuur en de leefbaarheid van de openbare ruimte. Juist tijdens de coronacrisis zagen we hoe belangrijk die zijn voor het welzijn van mens en maatschappij. Het college kiest er dan ook nadrukkelijk voor om geen zaken ‘stuk te bezuinigen’, maar wel conform het coalitieakkoord, de strikt noodzakelijke maatregelen te treffen, om aan het einde van deze raadsperiode tot een structureel sluitende begroting in 2022 te komen. Op 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen, waarna een nieuw college aan de slag gaat. Daarom ligt er net als vorig jaar, een beleidsarme begroting voor u.

De gemeente staat de komende jaren voor een aantal forse opgaven, die een grote impact hebben op het huishoudboekje. Het algemeen financieel beeld in 2022 en de jaren daarna geeft nauwelijks ruimte voor nieuw beleid, zonder dat dit ten koste gaat van bestaand beleid. Hierin staat de gemeente Leidschendam-Voorburg niet alleen. Als werkzaamheden of projecten al zijn gestart of als er nieuwe wettelijke taken op onze gemeente afkomen, pakken we deze uiteraard op. Positief is dat het kabinet extra geld heeft toegezegd aan gemeenten voor de uitvoering van de jeugdzorg (landelijk € 1,8 miljard op jaarbasis). Voor Leidschendam-Voorburg betekent dit vooralsnog voor een extra bijdrage van € 4,7 miljoen. Gemeenten en Rijk moeten wel maatregelen nemen om het tekort terug te dringen. De verwachting is dat gemeenten tijdelijk extra middelen krijgen, maar dat daar een afbouw in zit in de veronderstelling dat gemeenten hierop actie ondernemen. LeidschendamVoorburg krijgt met behulp van de bouwstenen uit de aanscherping van het Sociaal Kompas meer grip op het sociaal domein, en daarmee meer grip op de uitgaven. In het ruimtelijke domein werken we aan een toekomstbestendige gemeente met behulp van de in 2021 vastgestelde bouwstenen en werken deze verder uit in de Omgevingsvisie. Het college ziet ernaar uit om samen met de samenleving de schouders eronder te zetten, op weg naar herstel.

Het college van burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg, Jules Bijl Astrid van Eekelen Juliette Bouw Floor Kist Jan-Willem Rouwendal

-4-

Samenvatting: Wat gaan we doen in 2022? De programmabegroting bevat alle plannen voor het komende jaar en de financiering die daarbij hoort. Met deze samenvatting geven we de plannen en cijfers een gezicht, zodat iedereen zich een algemeen beeld kan vormen van 2022 en de jaren daarna, over het wat, hoe, waarom en hoeveel. Ook vindt u een samenvatting van onze financiële uitgangspunten, ons huishoudboekje. Sterker uit de crisis Nu de eerste, directe fase van de coronacrisis achter de rug is, is het tijd voor sociaal en economisch herstel van de samenleving. Niet terug naar de situatie voor corona, maar naar een sterkere samenleving die in de toekomst beter het hoofd kan bieden aan nieuwe uitdagingen. Het college legt een voorstel neer bij de gemeenteraad hoe dit herstelplan eruit moet zien. Doel is om enerzijds te focussen op groepen inwoners en ondernemers, die door de crisis het hardst getroffen zijn en verder achterop zijn geraakt. En anderzijds kansen die de crisis biedt te pakken om de samenleving en de economie te versterken. De gewone dienstverlening van de gemeente gaat natuurlijk ook door. Denk aan het uitgeven van rijbewijzen en paspoorten; het verlenen van vergunningen; het onderhouden van openbare ruimte; handhaving op straat en nog veel meer. Inwoners en ondernemers kunnen bij ons terecht.

We zijn er voor kwetsbare inwoners We blijven een adequaat vangnet bieden aan kwetsbare inwoners. Daarom scherpen we het sociaal kompas aan en bepalen we de focus in het sociaal domein voor de komende jaren. We zorgen ervoor dat inwoners met een bijstandsuitkering gebruik kunnen maken van de voorzieningen waar zij recht op hebben. Daarom gaan we persoonlijk met hen in gesprek. Tijdens dit gesprek is ook aandacht voor een eventueel bredere hulpvraag en voor het tegengaan van (onbedoeld) oneigenlijk gebruik van regelingen. We geven per 1 januari 2022 uitvoering aan de gedecentraliseerde Wet Inburgering, waarmee we mensen die net in ons land aankomen helpen een volwaardige plek in de samenleving te creëren. Ook geven we invulling aan de decentralisatie van Beschermd Wonen per 1 januari 2022. We zetten stappen in het langer zelfstandig wonen, door het ondersteunen van senioren met de Blijverslening, collectieve woningaanpassing, woonzorgconcepten, de flatcoach, een doorstroommakelaar en noodwoningen. De komende jaren geven we Leidschendam-Noord bijzondere aandacht. We werken aan een kansrijkere toekomst voor de inwoners met het programma Sterk voor Noord. Hierin werken we integraal en langjarig aan de verbetering van de wijken, samen met inwoners en maatschappelijke partners.

Prettig wonen voor iedereen We faciliteren ontwikkelaars en corporaties bij het realiseren van woningen en streven hierbij naar 30% sociale en 20% middeldure huur. In 2022 worden naar verwachting + 550 woningen opgeleverd o.a. het Burgemeester Feithplein, Raadhuisstraat en Van Alphenstraat in Voorburg en Molenpad in Leidschendam. In Leidschendam gaan ook de eerste palen de grond in voor sociale woningbouw aan De Star. Woningbouw in Stompwijk wordt actief gestimuleerd. De regionale samenwerking op ruimtelijk gebied wordt verder versterkt. We blijven werken aan een betere bereikbaarheid, doorstroming en veiligheid voor voetgangers, fietsers, autoverkeer en openbaar vervoer. We werken in 2022 verder aan lokale en regionale mobiliteitsprojecten, zoals de Velostrada, de herinrichting van de Veursestraatweg en de aanleg van een parkeerterrein in de Zeeheldenwijk. Op basis van de bouwsteen Omgevingsvisie Mobiliteit en Bereikbaarheid starten we ook nieuwe projecten.

-5-

Met de Taskforce Mobiliteit Mall of the Netherlands werken we samen met Rijkswaterstaat, Unibail Rodamco Westfield en Metropoolregio Rotterdam Den Haag - Bereik! aan de bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer zodat de Mall én de omliggende wijken bereikbaar blijven. Daarnaast wordt er ingezet op alternatieve mobiliteit, zoals het openbaar vervoer of de fiets om betere bereikbaarheid te stimuleren. De gemeente blijft met omwonenden in gesprek over verkeer en parkeren om daar waar nodig maatregelen te nemen. We werken in 2022 verder aan een goede onderwijshuisvesting, zodat ieder kind les krijgt in een schoolgebouw dat past bij de eisen van deze tijd: schoon, veilig en duurzaam, maar ook flexibel in gebruik. Komend jaar leveren we middelbare school Veurs Voorburg op, start de nieuwbouw van Integraal Kind Centrum (IKC) Heeswijk en breidt Montessorischool Nieuw Vreugd en Rust uit met twee klaslokalen. Een vellige gemeente Het actieprogramma Veiligheid 2022 is de laatste in deze beleidscyclus. In 2022 wordt het Integraal Veiligheidsbeleid herijkt; de uitkomsten van de Integrale Veiligheidsmonitor 2021 worden betrokken bij het opstellen van het nieuwe Veiligheidsbeleid. Er wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe Damoclesbeleid, dat de basis vormt voor de ketenaanpak van drugs gerelateerde criminaliteit.

De leefomgeving kan hierdoor beter worden beschermd tegen overlast van drugspanden. Met de invoering van het digitaal opkopersregister zetten we in 2022 een stap in een doelmatigere aanpak van heling. Verder blijven we met onze ketenpartners in het Veiligheidshuis inzetten op het voorkomen van overlast van personen met verward gedrag. Ruimte om te ondernemen Met de ambitie om tot 2040 4.500 tot 5.000 woningen bij te bouwen, zijn er voorzieningen en werkgelegenheid nodig om de nieuwe bewoners te faciliteren. De werkgelegenheid en het voorzieningenniveau moet meegroeien met de woningbouwopgave. In de bouwsteen Economie & Bedrijvigheid wordt de economische ambitie tot 2030 geformuleerd. Ook in 2022 blijven we inzetten op het versterken van de lokale economie. Er is speciale aandacht voor de gevolgen van de coronacrisis op zzp-ers en detailhandel. We helpen de retailondernemers met diverse vraagstukken, zoals het ontwikkelen van digitale vaardigheden. Dit doen we via de Retail Innovatie & Experience Campus. Daarnaast ondersteunen we de kernwinkelgebieden als geheel. Dat doen we onder meer door het verkennen van het mogelijk compacter maken van Huygenskwartier en Leidschendam Centrum als (kern)winkelgebieden, het vernieuwen van winkelcentrum De Julianabaan, en ondersteuning bieden bij het herpositioneren in de nasleep van de coronacrisis.

Grote stappen zetten in duurzaamheid, energie en milieu In 2021 worden de Regionale en Lokale Energiestrategie (RES en LES) en de Warmtetransitie Visie vastgesteld. Op basis van het bestedingsplan duurzaamheid en energietransitie zetten we in 2022 vol in op de dialoog met de eerste wijken om te komen tot een aanpak per wijk richting aardgasvrij wonen. We bereiden ons voor op de effecten van klimaatverandering, bijvoorbeeld op de bui van de eeuw. Dit doen we door het opstellen van een nieuw water- en rioleringsplan, dat rekening houdt met deze ontwikkelingen. Bij het ontwerpen van openbare ruimte wordt beplanting beter ingezet om hittestress te voorkomen. We geven het goede voorbeeld door ons eigen vastgoed verder te verduurzamen.

-6-

Het huishoudboekje 2022 De toegezegde extra middelen voor de uitvoering van de jeugdzorg (een extra bijdrage van € 4,7 miljoen in 2022, maar daarna wel dalend) zijn een belangrijke stap in de goede richting waar het gaat om de financiële uitdagingen waar gemeenten voor staan. Met name in 2022 zorgt dit voor een verbetering van het structureel saldo ten opzichte van de kadernota. De exploitatie (het saldo van de baten en lasten) is in 2022 nog negatief. De belangrijke kanttekening daarbij is dat over een bedrag van meer dan € 3 miljoen nog met BZK wordt onderhandeld in verband met de aanpassing van het woonplaatsbeginsel Jeugd en dat we daar hoopvol over zijn. Mocht dit bedrag inderdaad aan ons worden toegekend, dan nadert het exploitatiesaldo 2022 de nullijn. Het structureel saldo is voor 2023 en 2024 minder gunstig. Voor een groot deel is dit het gevolg van stijgende kapitaallasten omdat een aantal bouwprojecten dan opgeleverd zullen zijn. Verder wordt verwacht dat de uitgaven WMO zullen stijgen. Ook zijn er stelposten opgenomen omdat verwacht wordt dat de stijgende grondstofprijzen en areaaluitbreidingen tot hogere (project)kosten zullen leiden. Daarnaast zal het Rijk geleidelijk minder extra middelen jeugdzorg ter beschikking stellen, omdat onderdeel van de afspraak is dat de gemeenten ook kostenbesparingen zullen doorvoeren.

Echter, veel van de benoemde besparingsmogelijkheden worden momenteel al ingezet. In 2025 is het structureel saldo positief, voornamelijk vanwege een hogere algemene uitkering (uitgaande van het huidige rekenmodel). Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Vastgestelde begroting 2021 .

-1.575

-1.830

1.030

962

Nota van wijziging op de Begroting 2021

-2.637

-1.735

-430

2.528

Mutaties kadernota 2022 - 2025

-5.451

-3.542

-4.049

-3.466

Begrotingssaldo na kadernota 2022 - 2025

-9.662

-7.107

-3.449

24

Exogene en autonome ontwikkelingen

3.197

1.309

924

1.533

Meicirculaire / algemene uitkering

884

274

-383

-883

Saldo loon- en prijsontwikkelingen kadernota

-61

-226

-217

-271

Kapitaallasten

87

-484

-177

-20

Subtotaal mutaties begroting 2022 - 2025

4.107

873

148

360

Saldo begroting 2022 - 2025

-5.555

-6.234

-3.301

383

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

9.757

4.803

2.160

0

Structureel begrotingssaldo

4.202

-1.431

-1.141

383

Mutaties in 2021

Bedragen x € 1.000

Bedragen x € 1.000

-7-

Onze zorgen en onzekerheden Het algemeen financieel beeld na 2022 blijft echter zorgelijk. Hierin staat de gemeente LeidschendamVoorburg niet alleen. De coronacrisis heeft duidelijk aangetoond hoe belangrijk de sociale basis van onze gemeente is. Algemene voorzieningen als verenigingen, sportclubs en sportterreinen, schoolgebouwen en een schone en groene openbare ruimte zijn noodzakelijk voor het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Het college heeft er daarom nadrukkelijk voor gekozen om geen zaken ‘stuk te bezuinigen’, maar wel conform het coalitieakkoord, de strikt noodzakelijke maatregelen te treffen om aan het einde van deze raadsperiode tot een structureel sluitende begroting te komen. Gemeenten staan echter voor meer forse inhoudelijke en financiële opgaven. Naast de uitvoering van jeugdzorg en de WMO zijn dat de benodigde middelen voor de realisatie van het Klimaatakkoord, de invoering van de Omgevingswet en diverse taakdecentralisaties. Ook de vergijzing, de woningnood en de gevolgen van de coronacrisis zijn een maatschappelijke en financiële uitdaging. Als het Rijk het financieel beleid richting gemeenten niet fundamenteel wijzigt, dan zullen vergaande ombuigingen nodig zijn om tot een blijvend sluitende begroting te komen. Een belangrijke en onzekere factor op korte termijn is de herverdeling van het gemeentefonds.

De in augustus gepubliceerde indicatieve cijfers geven aan dat onze gemeente moet rekenen op een nadelig herverdeeleffect van circa € 1,1 miljoen in 2023 oplopend tot een bedrag van € 1,8 miljoen vanaf 2024. Of het nieuwe verdeelmodel ook daadwerkelijk zal worden doorgevoerd is aan het nieuwe kabinet. In de begroting is deze ontwikkeling daarom als risico meegenomen. Aanzienlijke gemeentelijke reserves Er mogen dan wel grote zorgen zijn om de jaarlijkse baten en lasten in balans te houden, maar daar staat tegenover dat de reserves goed gevuld zijn. Ten opzichte van veel andere gemeenten – groot en klein – mogen we ons gelukkig prijzen dat de verkoop van de Eneco aandelen ons een flinke financiële buffer heeft gegeven. Dat maakt het ook mogelijk dat we toch fors investeren in belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen, zonder dat ons huishoudboekje veel dieper in de rode cijfers duikt of dat er op andere belangrijke beleidsterreinen fors ingegrepen moet worden. Van deze forse incidentele opbrengst zullen we nog vele jaren profijt hebben en de eerste bestedingsplannen hiervoor zijn reeds door de raad goedgekeurd en de uitvoering is gaande. Het is natuurlijk wel zo dat als de plannen uitgevoerd zijn, onze reserves dan flink zullen zijn gekrompen. Maar ondanks dat zullen ze naar verwachting nog steeds een acceptabel niveau zullen hebben.

Reserves (per 31-12)

2021

2022

2023

2024

2025

Algemene reserves

75.480

67.767

61.500

58.015

62.149

Bestemmingsreserves

132.647

128.004

122.752

117.774

112.738

Totaal reserves

208.127

195.711

184.251

176.789

175.888

Bedragen x € 1.000

-8-

Begroting in 1 oogopslag

-9-

Leeswijzer In het deel Algemeen worden onder de samenvatting de keuzes weergegeven die met deze begroting gemaakt worden en is ‘in Begroting in 1 oogopslag’ te zien wat de gemeente ontvangt en waar het geld aan wordt uitgegeven. In de programma’s is, per taakveld, te zien wat de gemeente in 2022 gaat doen. Elk programma begint met een korte omschrijving van het programma, geeft een toelichting op de taken van de gemeente die onder het programma vallen en beantwoordt de vraag wat de gemeente binnen dit programma wil bereiken. Daarna volgen per taakveld de antwoorden op de vragen wat gaan we daarvoor gaan doen en wat dat gaat kosten. Onderdeel van de programmastructuur zijn de speerpunten uit de doelenboom. De raad heeft het college opdracht gegeven om in de begroting tot scherper geformuleerde speerpunten te komen. Het college is zich hiervan bewust en spiegelt nieuwe speerpunten aan dit raadsvoorstel. Waar mogelijk zijn bestaande speerpunten reeds aangescherpt. In de afzonderlijke paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.

Onder het kopje financiële begroting staan het financieel perspectief 2022-2025, de uitgangspunten van het financiële beleid, de baten en lasten, het investeringsplan 2022-2025, informatie over het gemeentefonds, het eigen en vreemd vermogen en een overzicht van de reserves en voorzieningen. Onder doelen staan de beleidsdoelstellingen die aangeven wat de gemeente wil bereiken. Hieronder zijn dezelfde beleidsspeerpunten terug te vinden, maar nu gekoppeld aan het doel waaraan ze bijdragen. Wanneer één speerpunt aan meerdere doelstellingen bijdraagt, is dit speerpunt onder meerdere doelstellingen terug te vinden. In de bijlagen staan de onderwerpen vermeld, die van invloed zijn op alle programma’s. Hier staat o.a. informatie over de incidentele baten en lasten, de verdeling van de personeelskosten over de taakvelden en de investeringen van de gemeente. Toelichting programma's In deze begroting zijn per programma de bijbehorende taakvelden opgenomen. Per taakveld zijn de ontwikkelingen, speerpunten van het beleid en verbonden partijen te vinden. De indeling in taakvelden is voorgeschreven door de Rijksoverheid. Het is mogelijk dat er geen tekst staat bij verbonden partijen of speerpunten onder een taakveld. Dit betekent dat er geen verbonden partij of speerpunt aan dit taakveld is gekoppeld, of geen speerpunt is genoemd waar in 2022 extra aandacht naar uit gaat.

De reguliere werkzaamheden die onder dit taakveld vallen, zullen gewoon worden uitgevoerd, maar staan niet allemaal beschreven in de programmabegroting. De tekst sluit aan bij wat de gemeente daadwerkelijk gaat doen in 2022. Er is per taakveld op hoofdlijnen beschreven wat de baten en lasten inhouden. Aansluitend op elk programma is er een financiële samenvatting met daarin analyses op taakveldniveau. In de analyses wordt de begroting van 2022, op hoofdlijnen vergeleken met de begroting van 2021. In de baten en laten worden in principe alleen verschillen groter dan € 100.000 verklaard.

- 10 -

Programma's

- 11 -

Programma 0. Bestuur en Ondersteuning Omschrijving Dit programma gaat over het bestuur, de ondersteuning daarvan en de relatie tussen de burger en het bestuur. Betrokkenheid en dienstverlening zijn vanuit de gemeente uitgangspunt voor deze relatie. Het programma bevat de overkoepelende taakvelden van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

0.1 0.2 0.3 0.63 0.10

Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Mutaties reserves

Wat willen wij bereiken? Voor dit programma zijn er geen specifieke doelen. Taakveld 0.1 Bestuur Tot dit taakveld behoren de facilitering van het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, de ondersteuning van de raad en griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de lokale rekenkamer, de lokale ombudsfunctie en de accountantscontrole. Wat gaan we daarvoor doen? Het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de regionale rekenkamercommissie en ombudsfunctie worden optimaal ondersteund. Speerpunten Herstelbeleid De gemeente heeft gedurende de corona crisis acute maatregelen genomen. Voor de komende periode wordt er ingezet op herstel. De contouren voor het herstelbeleid zijn in 2021 vastgesteld. De verdere uitwerking volgt de komende jaren en komt terug onder de verschillende programma’s en taakvelden.

Wat mag het kosten? Bestuur Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

4.292 283 -4.009

4.093 23 -4.070

4.417 8 -4.409

3.300 0 -3.300

3.150 0 -3.150

3.150 0 -3.150

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen: de vergoedingen voor raad- en commissieleden, de salarissen en wachtgelden van (voormalige) collegeleden, de kosten van de griffie en de accountantskosten voor de controle van de jaarrekening.

- 12 -

Taakveld 0.2 Burgerzaken Het taakveld gaat over de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van burgerzaken. Hieronder vallen diverse diensten en producten zoals: het verstrekken van uittreksels uit het bevolkingsregister, reisdocumenten, rijbewijzen, het afsluiten van huwelijken en activiteiten ten behoeve van het organiseren van verkiezingen. We zijn een servicegerichte gemeente die aansluiting zoekt bij de wensen en eisen die inwoners aan onze dienstverlening stellen.

Wat gaan we daarvoor doen? Inwoners kunnen bij het Servicecentrum terecht voor rijbewijzen, reisdocumenten en vele andere producten en diensten. De gemeente is hiervoor bereikbaar via de website, telefoon (14 070), sociale media (Twitter, Instagram en Facebook) en e-mail. Het is daarnaast ook mogelijk een afspraak te maken voor een bezoek aan het Servicecentrum Leidschendam en / of een huisbezoek. De dienstverlening van de gemeente gaat ondanks de corona crisis onverminderd door. In 2021 zijn 2.300 paspoorten, 2.280 ID-kaarten en 7.170 rijbewijzen verstrekt. Er zijn 267 huwelijken afgesloten. De verwachting is dat voor het komend jaar de vraag tenminste gelijk zal blijven. Op 16 maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. De gemeente zal het mogelijk maken dat alle inwoners hun stem kunnen uitbrengen. Er zal conform de landelijke richtlijnen gehandeld worden en er wordt voor een adequate voorbereiding, organisatie en uitvoering van de verkiezing gezorgd. De gemeente wil de telefonische bereikbaarheid verbeteren en streeft naar een bereikbaarheid van ten minste 90%. Hierdoor kunnen inwoners gemakkelijker de gemeente bereiken. Begin 2022 wordt de telefooncentrale van de gemeente vervangen. Medio 2022 wordt een onderzoek naar de telefonische bereikbaarheid uitgevoerd.

De burgerlijke stand archieven die overgedragen zijn aan het historisch gemeentearchief worden in 2021/2022 gedigitaliseerd zodat deze voor onze inwoners toegankelijk blijven. Naast het uitvoeren van de aanbesteding zal de digitalisering door een marktpartij worden verzorgd. Dit vraagt inzet van de gemeente LV en de gemeente Den Haag. Het beheer van het historisch archief is uitbesteed aan Den Haag en de archieven zijn bij het Haags Gemeentearchief ondergebracht. De gemeente heeft besloten te stoppen met de inzet en ontwikkeling van robot Elvie. Om Elvie verder te ontwikkelen en te programmeren is een meerjarige investering nodig voor programmering en begeleiding. De gemeente kiest er voor dit niet te doen omdat niet duidelijk is wat het uiteindelijke rendement zal zijn. Daarnaast is de verwachting dat covid-19 voorlopig onder ons blijft, waardoor de inzet van Elvie in de praktijk onmogelijk is. De besparing valt de eerste jaren vrij en wordt vanaf 2025 als dekking ingezet voor de taakstelling digitalisering.

Wat mag het kosten? Burgerzaken Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

4.243 898 -3.345

4.232 1.136 -3.095

3.757 1.162 -2.596

3.871 1.162 -2.709

3.780 1.162 -2.619

3.780 1.162 -2.619

Bedragen x € 1.000

De baten betreffen legesopbrengsten voor de gemeentelijke dienstverlening (onder andere paspoorten, ID-kaarten, rijbewijzen, huwelijken). De lasten betreffen met name personele kosten voor het Servicecentrum.

- 13 -

Geplande investeringen Activa Nummer

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Omschrijving Activa

Uitg. Totaal taakveld burgerzaken

Reeds gerealiseerd en geraamd t/m 2021

Ink. 596

Uitg.

Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen 2022 2023 2024 2025

Ink.

0

0

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

596

0

0

0

0

0

0

0

bedragen x € 1000

De investeringen betreffen vooral vervangingsinvesteringen van de basisregistraties.

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen. Het gaat hier concreet om het beheer, de verhuur en instandhouding van gebouwen en gronden die de gemeente Leidschendam-Voorburg (al dan niet tijdelijk) in bezit heeft. Als concrete voorbeelden kunnen worden genoemd: woningen, bedrijfsgebouwen, de brede school De Waterlelie, inkomsten van de benzineverkooppunten, snippergroen, erfpachten en opstalrechten.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt zorg voor een optimaal beheer, verhuur en instandhouding van haar gebouwen en gronden.

Wat mag het kosten? Beheer overige gebouwen en gronden

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

1.968 1.668 -299

2.027 1.661 -366

1.800 1.646 -154

1.774 1.671 -102

1.727 1.671 -56

1.727 1.671 -56

Bedragen x € 1.000

De baten betreffen huur van gronden en panden, inkomsten benzineverkooppunten, retributie opstalrechten en canon erfpachten. Bij de lasten gaat het voornamelijk om de personele kosten, de zakelijke lasten, de verzekeringspremies, de kapitaallasten en de onderhoudskosten.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Totaal taakveld beheer overige gebouwen en gronden

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

668

Ink. 0

Ink. 0

bedragen x € 1000

- 14 -

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

223

0

223

0

223

0

0

0

Taakveld 0.63 Parkeerbelasting De gemeente heft geen parkeerbelasting. Er zijn gebieden waar gratis of korte tijd geparkeerd kan worden met een parkeerschijf (blauwe zones). Inwoners of bedrijven die gevestigd zijn in een blauwe zone kunnen een parkeerontheffing aanvragen. Voor het aanvragen van een parkeerontheffing zijn leges verschuldigd.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente is verantwoordelijk voor het administreren en uitgeven van parkeerontheffingen. Wat mag het kosten? Parkeerbelasting

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

17 228 211

19 212 193

117 267 149

117 267 149

117 267 149

117 267 149

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

Tot dit taakveld behoort de opbrengst van de parkeerontheffing blauwe zones. Taakveld 0.10 Mutaties reserves Op dit taakveld worden alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves geraamd en verantwoord. In het hoofdstuk "Financiële begroting", onderdeel "Reserves" worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

Wat gaan we daarvoor doen? Er zijn voor dit taakveld geen specifieke doelen beschreven.

Wat mag het kosten? Mutaties reserves

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

145.709 9.949 -135.760

107.731 118.124 10.392

10.662 17.462 6.801

223 5.508 5.286

223 5.384 5.161

3.751 5.036 1.285

Bedragen x € 1.000

De lasten en baten betreffen de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In het hoofdstuk "Financiële begroting", onderdeel "Reserves" worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

- 15 -

Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Bestuur en Ondersteuning

Lasten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Totaal Lasten Baten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Parkeerbelasting Totaal Baten Saldo van lasten en baten Mutaties reserves Stortingen Onttrekkingen Saldo mutaties reserves Totaal resultaat

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

4.292 4.243

4.093 4.232

4.417 3.757

3.300 3.871

3.150 3.780

3.150 3.780

1.968

2.027

1.800

1.774

1.727

1.727

17 10.520

19 10.370

117 10.092

117 9.062

117 8.775

117 8.775

283 898

23 1.136

8 1.162

0 1.162

0 1.162

0 1.162

1.668

1.661

1.646

1.671

1.671

1.671

228 3.078 -7.442

212 3.032 -7.338

267 3.082 -7.009

267 3.100 -5.962

267 3.100 -5.676

267 3.100 -5.676

145.709 9.949 -135.760 -143.203

107.731 118.124 10.392 3.054

10.662 17.462 6.801 -209

223 5.508 5.286 -677

223 5.384 5.161 -514

3.751 5.036 1.285 -4.390

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten voor het jaar 2022 binnen het programma Bestuur en Ondersteuning bedragen respectievelijk € 10.092.000 en € 3.082.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2021 en 2022. Lasten Bestuur Bij taakveld Bestuur wordt de lasten stijging voornamelijk veroorzaakt door de inzet van tijdelijke middelen om de kosten van de noodzakelijke organisatieontwikkelingen te dekken die in de kaderbrief 2021 zijn toegelicht. Het betreft het budget voor de doorontwikkeling van LV en het gaat om een incidenteel bedrag in 2021, 2022 en 2023. Daarnaast wordt de stijging veroorzaakt door het doorschuiven van het budget voor 75 jaar vrijheid en George Maduro, waarvan de activiteiten vanwege Corona in 2020 en 2021 niet konden plaatsvinden. Burgerzaken De lastendaling bij Burgerzaken wordt veroorzaakt door het aanpassen van de toerekening van overhead aan het taakveld Burgerzaken. Dit is conform regelgeving (BBV). Deze verplaatsing is budgetneutraal (lagere lasten op taakveld Burgerzaken en hogere lasten op taakveld Overhead). Daarnaast is er vanaf 2022 een lastendaling omdat er in 2021 incidenteel budget voor de 2e kamer verkiezingen beschikbaar was gesteld. Dit budget was beschikbaar gesteld om de extra kosten in verband met de corona pandemie op te vangen.

Vanaf 2022 vervalt dat budget weer.

- 16 -

Beheer overige gebouwen en gronden De lastendaling bij Beheer overige gebouwen en gronden wordt veroorzaakt doordat in 2021 Herenstraat 42 is verkocht. Hiervoor was een incidentele extra afschrijving opgenomen in de begroting voor het pand aan de Herenstraat 42. Vanaf 2022 wordt er niet meer afgeschreven op het pand op de Herenstraat 42 en verdwijnen ook andere lasten uit de begroting, zoals onderhoud, verzekeringen en energielasten. Daarnaast stijgen de lasten binnen dit taakveld omdat de beheerskosten van diverse panden zijn gestegen. Per saldo leidt dit tot een voordeel op dit taakveld. Baten Er zijn bij de baten geen significante toe te lichten afwijkingen.

Toelichting reserves De lasten en baten betreffen de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In het hoofdstuk "Financiële begroting", onderdeel "Reserves" worden de toevoegingen en onttrekkingen nader toegelicht.

- 17 -

Programma 1. Veiligheid Omschrijving Het programma veiligheid richt zich op de veiligheid in de gemeente Leidschendam-Voorburg en het gevoel van veiligheid van de inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente. De gemeente werkt daarbij nauw samen met partners in veiligheid, zoals het Openbaar Ministerie, politie, brandweer, woningbouwverenigingen, Omgevingsdienst Haaglanden en zorginstellingen. De gemeente zet instrumenten in als preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

1.1 1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Wat willen wij bereiken? Een veilige gemeente, waarin iedereen zich veilig voelt.

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. Hieronder vallen brandbestrijding, preventieve maatregelen ten behoeve van de fysieke veiligheid en rampenbestrijding. Voor de taken binnen dit taakveld participeert de gemeente in de Veiligheidsregio Haaglanden. De Veiligheidsregio heeft een eigen begroting waarin de beleidsdoelstellingen zijn verwoord.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente geeft samen met de andere deelnemende gemeenten invulling aan het opdrachtgeverschap van de Veiligheidsregio. De Veiligheidsregio organiseert o.a. de brandpreventie en brandbestrijding. Daarnaast zorgt de gemeente ervoor dat de gemeentelijke organisatie voorbereid is en blijft op het handelen bij crisis en calamiteiten.

Wat mag het kosten? Crisisbeheersing en brandweer Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

5.960 33 -5.927

6.187 0 -6.187

6.214 0 -6.214

6.250 0 -6.250

6.218 0 -6.218

6.224 0 -6.224

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de bijdrage aan de veiligheidsregio en de kosten voor de gemeentelijke crisisorganisatie. Er zijn geen financiële baten.

- 18 -

Verbonden Partij(en) Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Doelstelling: De activiteiten van de VRH zijn gericht op het vergroten van de veiligheid van de bevolking en bezoekers van de regio Haaglanden. De VRH heeft tot taak de brandweerzorg en organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio goed te organiseren. Dit gebeurt in opdracht van de aangesloten gemeenten. De beleidsmatige ontwikkelingen binnen de VRH spelen zich af binnen de kolommen (brandweer, zorg, gemeentelijke crisisbeheersing en in het verlengde daarvan de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing, alsook de gemeenschappelijke meldkamer). Het beleid van de brandweer blijft ook de komende jaren gericht op het waarborgen van de fysieke veiligheid binnen de regio. Het regionale risicoprofiel is de basis voor het ontwikkelen van de brandweerinzet om de juiste zorg op het juiste moment te kunnen leveren. Ter voorbereiding op de incidenten en crisis die buiten de dagelijkse zorg vallen, en die een multidisciplinair en veelal grootschalig optreden vergen, beschikt de VRH over een actueel Regionaal Risicoprofiel, een Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing en een Regionaal Crisisplan. De Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) is een integraal onderdeel van het systeem van veiligheidszorg in Nederland.

Belangrijk, het komende jaar, voor de positie van de GHOR zijn de uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio's. Op dit moment is het kabinetsstandpunt met betrekking tot de conclusies van de evaluatiecommissie nog niet bepaald en is men in afwachting van de wat ook de evaluatie van de Covid crisis ons gaat leren over de rol en de positie van de GHOR. Het Transitieakkoord 'Meldkamer van de Toekomst' uit 2013 is in de eindfase beland. De VRH heeft middelen gereserveerd voor zowel de afhechting van de rafelranden als voor het optimaliseren van de meldkamerfunctie.

Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Hieronder vallen het uitvoeren van het integraal veiligheidsbeleid 2020 - 2022, het Vergunningen, Toezichts- en Handhavingsbeleid 2020 - 2023, de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV), de vergunningverlening op grond van de APV, Drank en Horeca en overige bijzondere wetten, het toezicht en handhaving hierop. Ook de uitvoering van het regionaal veiligheidsbeleid, waaronder de aanpak van ondermijning, is onderdeel van dit taakveld.

Wat gaan we daarvoor doen? Het actieprogramma veiligheid 2022 wordt in samenwerking met veiligheidspartners uitgevoerd. Er wordt bijgedragen aan de uitvoering van het regionaal veiligheidsbeleid. Het nieuwe Damoclesbeleid vormt de basis voor de ketenaanpak van drugs gerelateerde criminaliteit. Het college stelt het Vergunningen, Toezichts- en Handhavingsprogramma 2022 vast en voert deze uit. Het VTH-programma heeft betrekking op vergunningverlening, toezicht en handhaving op het omgevingsrecht en in de openbare ruimte (inclusief parkeren in de blauwe zone gebieden). Aan het meerjarig versterkingsprogramma Leidschendam-Noord (raadsmotie 484) wordt uitvoering gegeven. Samenhang, integraliteit en coördinatie staan daarbij voorop. Er wordt gebruik gemaakt van al bestaande projecten en samenwerkingsverbanden/partners en waar nodig worden nieuwe projecten gestart. Bewoners en maatschappelijke partners worden betrokken.

- 19 -

Wat mag het kosten? Openbare orde en veiligheid

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

2.466 242 -2.224

2.664 140 -2.524

2.780 160 -2.620

2.743 160 -2.583

2.744 160 -2.584

2.727 160 -2.567

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen: personele lasten en de kosten voor het uitvoeren van het lokale en regionale integraal veiligheidsbeleid. De baten betreffen de leges voor vergunningen verstrekt op basis van de Algemeen Plaatselijke Verordening en opbrengsten die de gemeente ontvangt voor het plaatsen van A0 reclameborden in de openbare ruimte.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

Totaal taakveld openbare orde en veiligheid

50

Ink. 0

Ink. 0

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

0

0

0

0

0

0

50

0

bedragen x € 1000

Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Veiligheid

Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

5.960

6.187

6.214

6.250

6.218

6.224

2.466 8.426

2.664 8.852

2.780 8.995

2.743 8.993

2.744 8.962

2.727 8.951

33

0

0

0

0

0

242 275 -8.151

140 140 -8.712

160 160 -8.834

160 160 -8.833

160 160 -8.802

160 160 -8.791

Bedragen x € 1.000

- 20 -

Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten voor het jaar 2022 binnen het programma Veiligheid bedragen respectievelijk € 8.995.000 en € 160.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2021 en 2022. Lasten Crisisbeheersing en brandweer De hogere lasten worden veroorzaakt door een verhoging van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden. De verhoging van de bijdrage aan de Veiligheidsregio Haaglanden blijft binnen de kaders van de regionale richtlijnenbrief gemeenschappelijke regelingen. Openbare orde en veiligheid De hogere lasten hebben met name betrekking op de actualisatie van de toerekening van de personeelslasten aan dit taakveld. Baten Er zijn bij de baten geen significante toe te lichten afwijkingen.

- 21 -

Programma 2. Verkeer en Vervoer Omschrijving Binnen dit programma wordt gewerkt aan een goed bereikbare en verkeersveilige gemeente. De gemeente zorgt voor de uitvoering van het Verkeer- en Vervoersplan (VVP) en werkt mee aan projecten in de regio. Versterken van het netwerk, beter benutten van de bestaande infrastructuur, verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en aandacht voor langzaam verkeer hebben hierin een plek. Ook wordt er gewerkt aan voldoende parkeerruimte voor inwoners en bezoekers. Daarnaast stimuleert de gemeente dat meer mensen de fiets en openbaar vervoer gebruiken. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer

Naam Taakveld

2.1 2.2 2.3 2.4

Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Openbaar vervoer

Wat willen wij bereiken? De gemeente streeft naar verbetering van leefbaarheid en bereikbaarheid op een verkeersveilige en duurzame wijze. Voor dit streven is in 2021, in aanloop naar de Omgevingsvisie, met de bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid de basis gelegd. Om uitvoering hieraan te geven wordt samen met partners als rijk, provincie en MRDH gewerkt aan diverse projecten gericht op het verbeteren van de bereikbaarheid voor autoverkeer, langzaam verkeer en openbaar vervoer. De verkeerssituatie rond de Mall wordt actief gemonitord, waar nodig worden maatregelen genomen Met subsidie van het Rijk en de MRDH wordt een aantal extra verkeersveiligheidsprojecten voorbereid. Ook wordt de herinrichting van de Dr. van Noortstraat uitgevoerd. Op basis van het geactualiseerde parkeerbeleid wordt in 2022 per wijk of gebied bekeken of het nodig is om parkeermaatregelen toe te passen of te wijzigen. Daarnaast worden de mogelijkheden voor verdere digitalisering van parkeerontheffingen uitgevoerd. Doordat minder reizigers tijdens de coronacrisis in 2020/2021 gebruik maakten van het openbaar vervoer ontstond een tekort bij de vervoerders. Samen met de vervoerders zal worden gemonitord of en hoe zich dat gaat herstellen en indien nodig zullen er passende maatregelen worden genomen.

Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer Een optimale bereikbaarheid is voorwaarde voor het functioneren van de gemeente. Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer en de bijbehorende infrastructuur. Uitgangspunt is een veilige en bereikbare gemeente. De bereikbaarheid gaat hand in hand met de verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid, volgens het landelijke principe van Duurzaam Veilig. Door het beperken van niet-noodzakelijk autogebruik en het bevorderen van langzaam verkeer en gebruik van openbaar vervoer wil de gemeente de goede bereikbaarheid behouden met verbetering van de leefbaarheid. De gemeente hecht daarbij grote waarde aan de kwaliteit van de leefomgeving. Zij beheert de bestaande infrastructuur, zoals wegen en bruggen en houdt deze veilig, schoon en begaanbaar. Daarnaast voert de gemeente het vastgesteld verkeersbeleid uit en actualiseert zij jaarlijks het bijbehorende uitvoeringsprogramma met verkeersmaatregelen.

- 22 -

Wat gaan we daarvoor doen? Bereikbaarheid en leefbaarheid nemen een belangrijke plaats in bij het opstellen van de Omgevingsvisie. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn dat dit op een verkeersveilige en duurzame wijze wordt vormgegeven. In 2021 wordt met de bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid hiervoor de basis gelegd. Als gevolg van de Coronacrisis is het reisgedrag in 2020/2021 (tijdelijk) veranderd. In hoeverre bepaalde veranderingen blijvend zijn, is niet te voorspellen, maar de veranderingen bieden kansen op het gebied van thuiswerken, het vermijden van de spits, openbaar vervoer, fiets en deelmobiliteit. De positie van kwetsbare weggebruikers verdient extra aandacht. Met subsidie van het Rijk en de MRDH wordt een aantal extra verkeersveiligheidsprojecten voorbereid. Ook wordt de herinrichting van de Dr. van Noortstraat uitgevoerd. De gemeente gaat door met het aanbieden van meer deelmobiliteit en er worden nieuwe laadpalen geplaatst ten behoeve van elektrische auto’s. De gemeente is betrokken bij drie MIRT-projecten rond de A4, waaronder de planuitwerking van de werkzaamheden aan de N14. Berekeningen van stikstof neerslag vereisten een extra onderbouwing. De gevolgen voor het project zijn nog niet bekend.

De gemeente zet in de tussenliggende periode samen met betrokken partijen actief in op mobiliteitsmanagement en andere maatregelen om de bereikbaarheid en doorstroming rondom de Mall of The Netherlands op peil te houden. In 2022 wordt ook verder gewerkt aan het Realisatieplan No-regretpakket CID-Binckhorst met maatregelen voor de korte termijn. Dit omvat onder andere delen van de regionale fietsroutes Velostrada (Voorburg Noord – Binckhorst) en het Trekfietstracé (Westvlietweg – Binckhorst), waarmee de bereikbaarheid van Leidschendam-Voorburg per fiets verbetert.

Speerpunten Project Bereikbaar Stompwijk De gemeente verbetert de ontsluiting en bereikbaarheid van Stompwijk. Hiermee verbeteren ook de recreatieve mogelijkheden, economische kansen en leefbaarheid in de dorpskern van Stompwijk. Actie(s): aanbesteding en realisatie van de herinrichting van de Dr. van Noortstraat. Dit werk wordt in samenwerking met het Hoogheemraadschap Rijnland uitgevoerd (diverse wateropgaven). Bereikbaarheid Mall of the Netherlands / Doorstroming N14 De gemeente zet samen met partners als rijk, regio, Unibail Rodamco Westfield en de hulpdiensten in op het verbeteren van de doorstroming rondom en bereikbaarheid van de Mall. Gemeente en Rijk willen samen de doorstroming op de kruisingen N14, Heuvelweg en Noordsingel verbeteren. Actie(s): In 2022 wordt de verkeerssituatie rond de Mall wordt actief gemonitord. Waar nodig worden maatregelen genomen. Acties voor voor het project A4 Haaglanden N14 zijn nog niet bekend omdat het nog onduidelijk wat de precieze gevolgen van de stikstofproblematiek zijn. Verbeteren regionale fietsroutes Samen met gemeenten werken we in de MRDH aan de ontbrekende delen van de snelfietsroute Leiden-Den Haag (Velostrada) en de fietsroute Pijnacker-Den Haag. Doel is het beworderen van het fietsgebruik als duurzame vervoerwijze.

Actie(s): Voor de Velostrada wordt in 2022, na bestuurlijke besluitvorming over het voorlopig ontwerp, samen met gemeente Den Haag gewerkt aan de uitwerking van het ontwerp van de route tussen station Den Haag van van NOI en Binckhorst. De herinrichting van het kruispunt Appelgaarde-Populierendreef-Hofzichtlaan wordt voorbereid en de uitvoering start eveneens in 2022. Voor de fietsroute Pijnacker-Den Haag wordt in 2022 in regionaal verband gewerkt aan de uitwerking van het schetsontwerp.

- 23 -

Bereikbaar Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid De goede bereikbaarheid is een van de sterke punten van Leidschendam-Voorburg. In Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid is de bereikbaarheid een knelpunt. De gemeente neemt daarom maatregelen om de bereikbaarheid en doorstroming in Leidschendam Centrum en Leidschendam Zuid te verbeteren. Actie(s): In 2022 vindt monitoring van de verkeersstromen plaats. De haalbaarheid van een tramhalte bij Overgoo wordt nader in beeld gebracht. Herprofilering Veursestraatweg Aanpassen functie en uitstraling Veursestraatweg vanaf kruising Noordsingel tot gemeentegrens als integraal onderdeel van de ontwikkeling van Vlietvoorde, Vliethaven en Schakenbosch Actie(s): In 2022 worden de volgende activiteiten uitgevoerd: 1) Uitvoeren verkeerskundig onderzoek 2) opstellen participatieplan 3) maken voorlopig ontwerp in een participatieproces Vanaf 2023 volgen de ondertaande activiteiten: 1) uitwerken definitief ontwerp 2) technische uitwerking ontwerp 3) aanbesteding 4) uitvoering De exacte planning is nog niet bekend

Wat mag het kosten? Verkeer en Vervoer

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

8.803 913 -7.891

10.094 770 -9.324

11.824 351 -11.474

13.261 351 -12.910

12.150 351 -11.800

10.226 351 -9.876

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op het uitvoeringsprogramma verkeer en vervoer, het beheer, onderhoud en de afschrijving van wegen, openbare verlichting, tunnels, viaducten en verkeersregelinstallaties. Ook het schoon houden van de openbare ruimte maken onderdeel uit van dit taakveld. De baten betreffen een vergoeding voor het verleggen van kabels en leidingen en de verhuur van reclameborden en vergoeding voor lichtreclames.

Geplande investeringen

va mer

Omschrijving Totaal beschikbaar gesteld Reeds gerealiseerd en geraamd Activa krediet t/m 2021 Uitg. Totaal taakveld verkeer en vervoer

Ink. 12.811

Uitg. 433

Ink. 3.932

83

Investeringen 2022

Investeringen 2023

Investeringen 2024

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

4.418

175

1.660

175

1.692

0

1.110

0

bedragen x € 1000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2022-2025 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

- 24 -

Investeringen 2025

Verbonden Partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling: In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving. In 2022 wordt de Strategische Agenda van de MRDH en de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (UAB) geactualiseerd. De nieuwe Strategische Agenda geeft de MRDH-bestuurders en MRDHorganisatie de kaders voor haar werk voor de komende vier jaar. Dit wordt daarna geoperationaliseerd in meerjarige strategieën, beleid en programma’s en de jaarlijkse P&C-cyclus. De nieuwe Strategische Agenda bouwt inhoudelijk voort op de huidige Strategische Agenda (verbeteren bereikbaarheid en vernieuwen van de economie) en houdt rekening met nieuwe trends en ontwikkelingen zoals de Regionale Groeiagenda en de effecten van corona op bereikbaarheid en economisch vestigingsklimaat. De Strategische Agenda en de actualisatie van de UAB zijn samenhangende documenten.

Ze lopen zo veel mogelijk gelijk op en ze zijn op het strategische niveau voor de komende vier jaar op inhoud gelijk. Nieuwe thema’s die meegenomen worden in de actualisatie zijn o.a. leefbaarheid, groen en blauw, het klimaatakkoord, de energietransitie en de RES, nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen en verstedelijking en de onderhoudsopgave op wegen en rail.

Taakveld 2.2 Parkeren De gemeente streeft ernaar om parkeercapaciteit van voldoende omvang en kwaliteit aan te bieden voor motorvoertuigen en fietsen aan alle doelgroepen, zolang dit (zonder buitenproportioneel kwaliteitsverlies) past binnen de openbare ruimte en de financiële kaders van de gemeente. Om de schaarse parkeerruimte zo goed en eerlijk mogelijk te verdelen over de verschillende doelgroepen, is een gebalanceerd parkeerbeleid essentieel. De parkeerregulering wordt zo goed mogelijk afgestemd op de specifieke eigenschappen van een gebied. De kaders hiervoor komen voort uit de nota Parkeerbeleid en de nota Parkeernormen.

Wat gaan we daarvoor doen? Gestreefd wordt om de doelen op het gebied van parkeren te bereiken met parkeerbeleid dat praktisch uitvoerbaar en eenduidig is. In april 2021 is het geactualiseerde parkeerbeleid vastgesteld. Uiterlijk wordt in 2022 per wijk of gebied bekeken of het nodig is om parkeermaatregelen toe te passen of te wijzigen conform het vastgestelde parkeerbeleid. Daarnaast wordt de verdere digitalisering van parkeerontheffingen uitgevoerd.

- 25 -

Speerpunten Parkeermaatregelen ten behoeve van Leidschendam Centrum Een goede bereikbaarheid en voldoende parkeermogelijkheden zijn belangrijke voorwaarden voor een leefbaar Leidschendam Centrum. Een buurt waar het goed wonen, winkelen en recreëren is. De op basis van gesprekken met bewoners en ondernemers vastgestelde maatregelen worden verder uitgevoerd. Actie(s): Afhankelijk van de te doorlopen procedures wordt naar verwachting de uitbreiding van de blauwe zone in 2022 geïmplementeerd. Sensoren zijn aanbesteed en worden in het voorjaar van 2022 geplaatst. De parkeergarage aan de Rijnlandstraat is opgenomen in het bouwplan Leytse Hof. Het bouwplan wordt door de ontwikkelaar uitgewerkt en de omgevingsvergunning wordt in procedure gebracht.

Wat mag het kosten? Parkeren Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

525 28 -497

532 39 -493

688 41 -647

756 41 -714

771 41 -729

771 41 -729

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen diverse kosten (onderhoud en beheer) ten behoeve van parkeervoorzieningen. De baten betreffen de legesopbrengsten voor parkeerontheffingen en abonnementsgelden voor de parkeergarage Damplein.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Totaal taakveld parkeren

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

2.135

Ink. 0

Ink. 0

bedragen x € 1000

- 26 -

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

2.135

0

0

0

0

0

0

0

Taakveld 2.3 Recreatieve havens De recreatievaart over de Vliet en in Vlietland levert een belangrijke bijdrage aan de levendigheid van de gemeente. Tot het taakveld van de recreatieve havens behoren aanleg, beheer en exploitatie van gemeentelijke recreatieve havens. Het gaat onder andere om de aanlegplaatsen bij Park Rozenrust, de Plaspoelhaven in het sluisgebied en de Huygens passantenhaven in Voorburg.

Wat gaan we daarvoor doen? Na afronding van de werkzaamheden eind 2021 aan de aanlegsteiger bij landgoed Park Hoekenburg, nabij archeologisch monument Forum Hadriani, is het aanbod van aanlegplaatsen en bijbehorende voorzieningen in de gemeente op een hoger niveau gebracht. De inzet is nu gericht op beheer en onderhoud van de gemeentelijke ligplaatsvoorzieningen.

Wat mag het kosten? Recreatieve havens

Rekening 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

6 16 10

62 2 -60

41 2 -40

41 2 -40

41 2 -40

41 2 -40

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de energielasten ten behoeve van de walstroomvoorzieningen van de passantenhaven. Daarnaast zijn hierin opgenomen de begrote kapitaallasten voor de ligplaatsenhaven Leidschendam Centrum. De baten betreffen retributies en de huuropbrengsten van de passantenhaven.

Taakveld 2.4 Openbaar vervoer De gemeente streeft naar duurzame mobiliteit. Het openbaar vervoer is daarom een belangrijke pijler onder de bereikbaarheid van de gemeente. In het grootste deel van de gemeente wordt het openbaar vervoer verzorgd door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. In Stompwijk is de Provincie ZuidHolland verantwoordelijk. Verder verzorgt welzijnsorganisatie Woej een busdienst in de delen van Leidschendam die minder goed door het reguliere openbaar vervoer worden bediend; de gemeente verleent hiervoor subsidie. De gemeente bekijkt samen met de vervoerders hoe het aanbod van openbaar vervoer zoveel mogelijk op maat kan worden gemaakt. Samen wordt gewerkt aan het behouden en beter benutten van het bestaande openbaar vervoer. Naast reizigersaantallen houdt de gemeente aandacht voor het sociale belang en de betaalbaarheid van vervoer.