Bijlage 1 Nota versterken en verbinden groen

Onderwerp van de nota was het ecologisch beleid van de gemeente Leiden. De kern daarvan was het in kaart brengen en vaststellen van de ecologische groenstructuur binnen de grenzen van de gemeente Leiden (de ecologisch dragende groenstructuur, kaart 8.) Met de vaststelling van de nota heeft de Leidse ecologische groenstructuur een beschermde

status gekregen. Het plan bevatte de volgende uitgangspunten: a. bij ingrepen in de ecologische dragende groenstructuur rekening te houden met deze structuur, dat wil zeggen dat in eerste instantie bestaande potenties moeten worden benut en of bestaande waarden in stand moeten worden gehouden en dat er als uiterste optie gecompenseerd kan worden; b. het realiseren van beheerplannen op stadsdeelniveau waarin natuurdoelen en beheermethoden worden uitgewerkt, dit alles in samenwerking met natuur- en milieuorganisaties; c. de verdere consequenties van het ecologisch beleidsplan nader uit te laten werken in een uitvoeringsprogramma. Uitvoeringsprogramma’s Ecologisch Beleidsplan

Voor de periodes 2002-2005 en 2006-2009 zijn uitvoeringsprogramma’s vastgesteld. Hierin stonden de volgende onderwerpen centraal: Regionale aspecten/groene ecologische en recreatieve verbindingen natuurlijk beheer communicatie stedelijke projecten monitoring Dit leidde tot de volgende resultaten: Publicatie van diverse boekjes over groen in Leiden Er zijn op diverse plaatsen verbeteringen aangebracht in de ecologische en recreatieve verbindingen. Er zijn algemene richtlijnen voor natuurlijk beheer opgesteld

Er is een ecologisch toetsingskader stedelijke projecten & onderzoek consequenties Flora- en faunawet opgesteld, in 2005 uitmondend in de gedragscode voor ruimtelijke ontwikkelingen. Er is een monitoringssysteem voor de stadsnatuur opgezet Het ecologische beleidsplan heeft de stad Leiden tot een voorloper op ecologisch gebied gemaakt. Gedragscode ‘Ruimtelijke ontwikkeling&inrichting’ en de gedragscode ‘Beheer groenvoorzieningen’ (2011), voorafgegaan door de Gedragscode voor ruimtelijke ontwikkelingen in Leiden. De Flora- en faunawet in praktijk (2005)

Leiden was de eerste gemeente in Nederland met een vastgestelde en door het (toenmalige) ministerie van LNV goedgekeurde Gedragscode voor ruimtelijke ontwikkelingen. Leiden laat daarmee zien dat de stad zijn natuur(bescherming) zeer serieus neemt. Alle ruimtelijke ingrepen in Leiden, of het nu gaat om een stedelijk renovatieproject, het aanleggen van een weg of het verbeteren van een park, doorlopen sindsdien de ecologische toets die in de Gedragscode is opgenomen. Daarmee wordt overigens niet alleen de Flora- en faunawet nageleefd, maar wordt meteen ook voldaan aan een belangrijk doel van het Leidse stadsnatuurbeleid, namelijk dat natuur naast andere onderwerpen en belangen een volwaardige plaats moet krijgen in ruimtelijke projecten. De gedragscode bestaat uit een aantal onderdelen. Het Ecologisch toetsingskader voor stedelijke projecten (2003) is in de Gedragscode opgenomen, alsmede het Stadsnatuurmeetnet Leiden (2004). Ook opgenomen zijn een Natuurkalender, Richtlijnen voor ecologische onderlegger en een Checklist voor zorgvuldig handelen bij inrichting en beheer. De Gedragscode wordt – onder meer in

verband met recente ontwikkelingen zoals invoering Wabo - binnenkort vervangen door de gedragscode van de VNG. Deze ‘Leidse’ gedragscode is inmiddels vervangen door de gedragscode “Ruimtelijke Ontwikkeling & Inrichting” en de gedragscode “Beheer Groenvoorzieningen”. De werkwijze omtrent de gedragscode wordt ongewijzigd voortgezet. Groenactieplan 2008-2010

In het Groenactieplan staat hoe de stad meer (bijzondere) bomen krijgt, het bestaande groen voor en door omwonenden bruikbaarder en afwisselender wordt gemaakt en het ontwerp van de groene infrastructuur bij herstructureringen al in de eerste planfase meedraait, gericht op versterking van groene voorzieningen, inclusief van de stadsranden en het groen in de regio. Uitgangspunten bij dit plan waren: 1. kwaliteit en kwantiteit: het verbeteren van de kwaliteit van het groen, in het bijzonder met beeldbepalende bomen, en inzet op behoud van kwantiteit, met als aandachtsgebied de Leidse binnenstad; 2. het versterken van de samenhang tussen stadsgroen en het groen in de regio met als speerpunt aandacht voor de ontwikkeling van de stadsranden; 3. het versterken van de betrokkenheid en bewustwording met betrekking tot het groen van bewoners, bedrijven, instellingen en toeristen door communicatie en educatie; 4. het vergroten van de bewonersparticipatie bij het groen in de stad; 5. het bevorderen van kleinschalig groen en de functie daarvan voor

de biodiversiteit en de ecologische structuur. In een tussenevaluatie in 2009 werd geconstateerd dat de uitvoering van de concrete activiteiten op deze onderdelen op schema lag. Tot die concrete acties behoorden o.a. aanplant en vervanging van bomen, opstellen van beheerplannen voor diverse parken, (her)inrichting van parken, diverse publicaties ‘lekker wild’ en andere communicatie-acties, afspraken met de regio over regionaal groen, etc. Grip op groen (2006)

In deze nota staan de ambities voor groenonderhoud omschreven aan de hand van kwaliteitsbeelden en de daaraan gerelateerde kosten. Er worden vier kwaliteitsniveaus omschreven voor zowel status (beschadigingen, vitaliteit van het groen) als netheid (onkruid, zwerfvuil, hondenpoep). De raad heeft voor het onderhoud van groen in de stad gekozen voor kwaliteitsniveau 2, m.u.v. drie parken in de binnenstad (Burcht, Plantsoen en Van der Werfpark) die op het hoogste (en dus duurste) kwaliteitsniveau worden onderhouden.

Diverse besluiten op (operationeel) Genoemd kunnen o.a. worden: beheerniveau Handboek kwaliteit openbare ruimte; dit is een uitwerking van de Kadernota kwaliteit openbare ruimte en schrijft inrichtingsprincipes en gestandaardiseerde materialen voor. Bij groenrenovaties dienen onwenselijke situaties opgelost te worden conform de uitgangspunten van het handboek; Diverse beheerplannen parken, waarin omschreven staat hoe het beheer in de verschillende beheerplannen zou moeten worden uitgevoerd; Beheerplan natuurvriendelijke

oevers, waarin omschreven hoe het beheer op oevers en bermen zou moeten worden uitgevoerd; Beleidsuitgangspunten groenbeheermaatregelen molenbiotopen, inhoudende regels ten aanzien van overleg over en inhoud van groeninrichting van specifiek benoemde molens in Leiden.

Bijlage 2. Overzicht lopende en voorgestelde acties op groengebied. Lopende en nieuwe acties

In onderstaand actieprogramma geven wij een opsomming van de (overige) acties die op korte of langere termijn uitgevoerd gaan of moeten worden om uitvoering te kunnen geven aan die ambities. De acties, zowel lopend als nieuw, hebben betrekking op (beleids- of plan)ontwikkeling, inrichting, beheer en communicatie. Acties met betrekking tot ontwikkeling. Actie

Doel/betekenis

Vaststellen Beeldkwaliteitpla n GHS

Toetsingskader voor toekomstige ingrepen op locaties die behoren tot de GHS Door de huidige situatie per locatie te vergelijken met het wensbeeld kunnen de zwakke punten in de GHS in beeld gebracht worden. Op basis hiervan wordt een (lange termijn) uitvoeringsprogramma opgesteld, waarbij afstemming op reeds geplande ruimtelijke ingrepen ter plaatse een randvoorwaarde is. Een leidraad voor de duurzaam groene ontwikkeling van de Oostvlietpolder Op basis van vastgestelde visie bij ruimtelijke ontwikkelingen systematische bestuurlijke en ambtelijke afwegingen kunnen maken o.a. t.a.v. groen

Opstellen uitvoeringsprogramma beeldkwaliteitpla n GHS 20152025

Toetsingskader Oostvlietpolder

Ontwikkelen en vaststellen integrale visie Leidse molens in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen en (groen)beheerma atregelen.

Korte termijn 2013-2014 2014

Lange termijn 2015-2025

Vaststellin g medioeind 2014

Uitvoering

Dekking Formatie

Formatie (vwb opstellen)

Vastgestel d okt. 2013

Formatie

2014

Formatie

Acties met betrekking tot inrichting Actie

Doel/betekenis

Realisatie Singelpark

Het langste stadspark van Nederland

Inrichting park Matilo

Realisatie stadspark met regionale uitstraling

Afgerond in 2013

Herinrichting Kooipark

Park wordt verbeterd en hersteld naar het oorspronkelijke ontwerp van Dudok uit de jaren 20

2013/ 2014

Realisatie Leeuwenhoekpar k

Realisatie van park als onderdeel groenstructuur BioSciencepark en groenrecreatieve verbinding Leiden West

Ontwerp eind 2013, uitvoering 2014-2015

Herinrichting diverse bestaande parken

Volgens prioriteringschema worden parken in een cyclus van 25 jaar (deels) opgeknapt. Bomenbestand in de stad minimaal op niveau houden Verbeteren kwaliteit en beleving groen in de regio door verbetering groene recreatieve fiets-

Doorlopen d

Doorlopen d

Doorlopen d

Doorlopen d

Voorbereidingsbeslu it juli 2013

Uitvoering van 20142017

Aanplant bomen Ontsluiting regionaal groen door verbetering groene

Korte termijn 2013-2014 Beeldkwali -teitplan eind 2013/ begin 2014, kaderbeslu it eind 2013, uitvoerings -besluiten vanaf 2014

Lange termijn 2015-2025 Start uitvoering 1e fase gepland vanaf 2014. Uitvoering 2014-2025

Dekking Svz november 2013: Gereserveerd ca € 14 miljoen (NUON, ISV-3, IP, medefinanciering Holland Rijnland) Project (medefinan -ciering door Holland Rijnland) IP geld, € 800.000 en € 50.000 voor spelen Project BioScience -park (medefinan -ciering door Holland Rijnland) IP geld

Bomenfonds en begroting Bestemmingsreser -ve ontsluiting

recreatieve routes

en wandelroutes tussen de groene binnenring van Leiden (Singelpark) met de omliggende groengebieden

Groenrenovatie door Stedelijk Beheer Aanleg natuurvriendelijk e oevers

Kwaliteit afgeschreven bestaand groen verbeteren In stand houden biodiversiteit, vergroten wateropvangcapaciteit, verbetering waterkwaliteit

Doorlopen d

Doorlopen d

Doorlopen d

Doorlopen d

Vergroten biodiversiteit

Burgerinitiatieven voor vergroten van biodiversiteit door gevarieerd groen te realiseren.

Afhankelijk van plannen, beoordelin g initiatief en budget

Afhankelijk van plannen, beoordelin g initiatief en budget

2e fase groene Oostvlietpolder

Conform ambitie duurzaam groene Oostvlietpolder ontwikkelen van 2e fase groen (gebied tussen volkstuincomplexen)

Uitvoering 2014-2015

van groengebieden, voeding vanuit NUON gelden €1 miljoen, € 275.000 ISV-2 plus verwachte cofinanciering door Rijk, Provincie ZH en Holland Rijnland Begroting € 481.000 Begroting Stedelijk Beheer (vervangen oeverbeschoeiinge n) jaarlijks € 75.000, conform Waterplan Leiden NUON gelden via duurzaamheidsfonds 2, eventueel met cofinanciering door externe fondsen Resterend e middelen fase 1 (voorname -lijk medefinancierin g andere

Verbetering Polderpark Cronesteijn

Verbetering van het park na verbreding A4

Uitvoering 2013-2014

Inrichting Tuin van Noord

Realisatie van multifunctioneel wijkpark met doorgaande langzaam verkeerroute tussen Nieuw Leyden en de Slaaghwijk (groenrecreatieve verbinding Leiden Noord) Verminderen piekbelasting riool, mede ter uitwerking van Duurzaamheidsagenda 2011-2014

Uitvoering 2013-2014

Stimuleren groene daken

2013-2014

overheden ), groenrenovatiebudge t Oostvlietpolder A4W4 compensat iemiddelen Project (medefinan -ciering Holland Rijnland)

NUON gelden € 200.000

Acties met betrekking tot beheer Actie

Doel/betekenis

Detailleren kaart groen(blauwe) hoofdstructuur

De bij de Kadernota kwaliteit openbare ruimte vastgestelde kaart van de groen(blauwe) hoofdstructuur wordt verder gedetailleerd (‘GEO gerefereerd’) om deze op te kunnen nemen in het beheersysteem. Na herinrichting parken vastleggen toekomstig beheer Door de groeiplaatsverbetering bij bestaande bomen wordt de problematiek van opgedrukte verharding opgelost en hebben bomen een langere levensduur. Er is een relatief kleine onderhoudsachterstand

Opstellen beheerplannen parken Groeiplaatsverbe -tering bomen

Uitvoeren achterstallig groenonderhoud Stadsnatuurmeet -net. Tweejaarlijks onderzoek Beheerconvenan -ten afsluiten met bewoners e/o particuliere beheerders Groene Kaart bij Bomenverordeni ng

Korte termijn 2013-2014 2013 en 2014

Lange termijn 2015-2025

Dekking

Doorlopen d

Doorlopen d

Formatie

Doorlopen d

Doorlopen d

Begroting

Doorlopen d

Doorlopen d

Begroting

Inzicht in ontwikkelingen flora en fauna.

Doorlopen d

Doorlopen d

Begroting

Betrokkenheid burger e.a. vergroten; eventuele groene en duurzame buurtinitiatieven belonen

Doorlopen d

Doorlopen d

Formatie

Jaarlijks updaten Groene Kaart zodat het bestand van te beschermen houtopstanden op peil blijft. Deze houtopstanden genieten extra bescherming

Doorlopen d

Doorlopen d

Begroting en Bomenfonds

Formatie

Acties met betrekking tot communicatie Actie

Doel/betekenis

Communicatie

Essentieel bij groeninrichting en beheer is communicatie met burger. Te denken valt aan verdere ontwikkeling en promotie website, informatieborden parken, boomfeestdag, dag van het park, bewonersexcursies en informatieavonden Gebruiken deskundigheid van derden, bijvoorbeeld in klankbordgroepen, waaronder de klankbordgroep ecologie.

Participatie

Korte termijn 2013-2014 Doorlopen d

Lange termijn 2015-2025 Doorlopen d

Dekking

Doorlopen d

Doorlopen d

Formatie

Formatie