31b Bijlage 2 Vaststelling brief aan gemeenteraad inzake de evaluatie van de regeling overdracht toeristenbelasting aan het Ondernemersfonds Leiden
Tekst van het document
Citymarketing
10 jaar impact Januari 2021
Voorwoord Themajaren Koers bepalen met het Leids Continuüm
In 2019 won Leiden Marketing de ‘Nationale Citymarketing Trofee’ in de categorie grote steden vanwege haar positionering van de Stad van Ontdekkingen met ‘het Leids Continuüm’.
Leidenis geen toeval Dit is een commerciële bijlage van Leiden bij NRC
De 13 musea van Leiden The 13 museums of Leiden
oordeelklier evenwicht en coÖrdinatie
opstandigheidscentru m sid
mobie ook ltje
ongem
Current exhibitions
haat s voor ouder stoerheidsmeter
slaan- en stompreflex
eeld aaverslaafd hei n zelfb en Faceb d
Actuele tentoonstellingen
liefde s voor ouder
pe schorsoo m nli m jkhe el
ego
nieuw
communicatievaardigheden
sgheid sgieri kwab
creativiteitsklier
lichaamstaalkwab
TVgeheugen akkelij
kheid
dek wab
b liefdeskwa
lez DE sch en, AN rek rijven, TW enen OO RD EN
het
haa t - lief
Leiden Marketing is er de afgelopen jaren in geslaagd de reputatie van Leiden te versterken en haar bekendheid te vergroten middels campagnes en productontwikkeling. Tegelijk versterkt zij het netwerk van de stad, door partijen samen te brengen. Soms als collectief, maar ook in coalities op thema’s is Leiden Marketing er in geslaagd nieuwe grote festivals te organiseren, jaarthema’s te programmeren, congressen te verwerven, het vestigingsklimaat regionaal te organiseren en de gastvrijheid te verhogen. Altijd samen, nooit alleen.
geheugen voor klusjes en huiswerk
Boerhaaves papieren nalatenschap ontsloten
pagina 2
De unieke woorden van Ilja Leonard Pfeijffer
pagina 3
Puberende breinen & reizende moleculen
pagina 4-5
De Boers zoontje heeft taaislijmziekte. Nu ontwikkelt hij een medicijn
pagina 9
Nooit meer niezen
pagina 10
De wijze waarop Leiden zich vanuit haar verleden positioneert, is van grote invloed op het heden en op de toekomst. De stad van cultuur en kennis, de stad van grote denkers en doeners, de stad voor bezoeker, bewoner, international, ondernemer of student wordt door steeds meer mensen ontdekt. Koers bepalen is hierin essentieel. Met een jaarlijks marketingplan en de ‘Visie 2025, het Leids Continuüm’ in de hand passen we integrale citymarketing toe. Doelbewust en gericht binnen de segmenten Bewoners, Bedrijven, Bezoekers en Talenten.
Waarom Leiden geen toeval is. Middels haar brandstory ’t Leids Continuüm slaagt Leiden Marketing er in een directe verbinding te maken tussen het roemruchte verleden van de stad, met het heden en een koers te bepalen voor de agenda van de toekomst.
2
Cultuur
Kennis
Product ontwikkeling
Campagnes
Partnerships
Cityhospitality
De wereld te gast in 2022
Expats
Congressen
Beurzen
Leiden heeft voor het jaar 2022 de titel European City of Science toegekend gekregen. Een prestigieuze titel die Leiden tevens dat jaar gaststad maakt van ESOF 2022, de tiende editie van het grootste tweejaarlijkse multidisciplinaire wetenschapscongres van Europa. Leiden is daarmee in 2022 hét Europese kennispodium dat stad en land een impuls zal geven. Benieuwd naar alle voorbereidingen en de aanloop naar 2022? Blijf op de hoogte via www.leiden2022.nl.
When the world meets again LEIDEN WILL BE READY!
leiden2022.nl
Media en PR
ZONDAG 19 AUGUSTUS leidenconventionbureau.nl info@leidenconventionbureau.nl
Impact marketing in cijfers
T. rex in town
T. rex Trix in
Magazine van de Streek Zomer 2020
12 meter lang, 6000 kilo spieren, botten en klauwen.
Leiden zo groot
#01
Tanden
Tyrannosaurus rex is de bekendste en meest tot de verbeelding sprekende
dinosaurus ter wereld. Het is een van de grootste roofdieren die op de aarde
als bananen!
heeft rondgelopen, met vlijmscherpe tanden en de krachtigste beet ooit. In september 2013 groeven onderzoekers van Naturalis het skelet van T. rex Trix op in Montana, de Verenigde Staten. Skeletten van T. rex behoren tot ‘s werelds zeldzaamste fossielen. De Leidse T. rex is extra bijzonder. Trix behoort tot de top drie meest complete skeletten ooit gevonden!
Je kunt je tickets uitsluitend online kopen. Reserveer snel via:
Regio marketing
Oude Sterrewacht Pagina 10 Vakantie in je achtertuin
Hier een titel over maximaal vijf regels.
naturalis.nl Oog in oog met Tyrannosaurus rex
Leidse instrumentmakers School Rijksmuseum Boerhaave sizzlingsummerofspace.nl
T. rex in Town
Op zaterdag 10 september opent T. rex in Town. T. rex Trix vormt het
Pagina 26 24 uur op vakantie
spectaculaire middelpunt van deze tentoonstelling.
Op 26 augustus komt T. rex aan op de Beestenmarkt in Leiden Met Freek Vonk, Anne Schulp, muziek en de dinodans. Presentator Bart Meijer.
naturalis.nl leiden.nl
Je reist in de tentoonstelling 66 miljoen jaar terug in de tijd. Door de levensechte dinorobots waan je je in het Krijt. Daarna ontmoet je Trix en sta je oog in oog met deze gigantische vleeseter. Je kunt ook zelf aan de slag met alle dino-doe-dingen. Fiets sneller dan T. rex, onderzoek of jij een goede dinosnack zou zijn en graaf in de dinotijd naar fossielen.
3 Het lievelingsmaaltje van T. rex was Triceratops. In het Dinolab kijk je mee over de schouders van onze experts terwijl zij botten van dino’s schoonmaken. Stel ze al je vragen!
Pagina 16 Voorschoten & Wassenaar
StudentenStad StudentenStad is het strategisch partnerschap van Leiden Marketing en de gemeente Leiden met de MASQ verenigingen (de vijf grootste studentenverenigingen) en de Plaatselijke Kamer van Verenigingen (PKvV). Het partnerschap bestaat inmiddels 5 jaar en geldt voor de PKvV Leiden landelijk als ‘best practise’. Met jaarlijks 30.000 studenten waarvan 4.800 internationale studenten is Leiden onmiskenbaar een studentenstad. Leiden Marketing is het vertrekpunt om Leiden als studentenstad te positioneren. Het doel van dit partnerschap is: • Meer studenten werven, laten studeren in Leiden en na hun studie behouden voor de stad; • Levenslange ambassadeurs voor Leiden creëren; • Studentenbetrokkenheid vergroten in het Leidse woon-, werk- en leefklimaat. Mooie voorbeelden die uit deze samenwerking zijn ontstaan: • Filmwedstrijd • Mediaplatform studentenstadleiden.nl • Studenten Denktank • &Cultuurkaart (ruim 7.000 studentleden) Filmwedstrijd Een voorbeeld van een mooi product wat uit deze samenwerking is ontstaan is de Filmwedstrijd StudentenStad. Deze jaarlijkse wedstrijd laat deelnemende studenten de kans om hun kijk op het Leidse studentenleven vast te leggen. Door op eigen wijze de mooiste plekken, evenementen en figuren in beeld te vangen, creëren de deelnemers een authentiek beeld van Leiden als studentenstad.
Naast een mooi evenement levert het een schat aan materiaal om te gebruiken richting aankomende studenten.
4
Leiden Convention Bureau In 2019 werd Leiden 5e congresstad van Nederland, het directe gevolg van de oprichting van het Leiden Convention Bureau door Leiden Marketing in 2014. Een klinkend resultaat.
Ambassadeursnetwerk 115 congresambassadeurs zijn inmiddels geïnaugureerd door Burgemeester, Rector Magnificus en de Bestuursvoorzitter van het LUMC. Deze uitblinkers in hun vakgebied zijn actief ambassadeur voor Leiden binnen hun internationale wetenschapsverenigingen. Het Leiden Convention Bureau staat ze bij in bidprocedures, site visits, onderzoek en financiering.
Aantal internationale congressen in Leiden* 2013
20
2014
21
2015
22
2016
24
2017
28
2018
22
2019
41
De aftrap van het Leids ambassadeursnetwerk in 2015 werpt zijn vruchten af. Het netwerk telt inmiddels 115 leden (hoogleraren, CEO’s, ..) en zorgt voor een structurele aanwas van het aantal internationale wetenschappelijke congressen. De aandacht voor Leiden als congresdestinatie stijgt en het aantal winnende bids zit sterk in de lift. Hoogtepunten tot dusverre zijn het winnen van het bid voor ICAS (Azië congres) 2019 en het binnenhalen van het grootste, interdisciplinaire, wetenschapscongres van Europa, ESOF voor 2022 (in combinatie met de titel European City of Science). Dat Leiden het goed doet op de congresmarkt, legt de stad geen windeieren. Niet alleen is dit enorm goed voor de profilering als stad van internationale kennis en als Universiteitsstad, het is ook economisch gezien lucratief. Deelnemers aan internationale congressen besteden gemiddeld tussen de € 300,- en € 400,- per dag, waarvan ruim 70% in de lokale economie wordt besteed (horeca, musea, detailhandel, et cetera). De 41 congressen die in 2019 in Leiden hebben plaatsgevonden, zijn goed voor een economische spin-off van ruim 10 miljoen euro voor Leiden en regio.
Mooie voorbeelden die uit deze ontwikkeling zijn ontstaan: • Ambassadeursnetwerk hoogleraren • Convenant Leiden Congresstad tussen alle grote venues, hotels en musea • Professionalisering van bidprocedure als stad • Vertegenwoordiging op internationale beurzen in Barcelona, Frankfurt en Parijs
* Dit zijn de totalen van alle internationale congressen die in Leiden hebben plaatsgevonden. Bij de vorige evaluatie zijn alleen de congressen meegenomen die aan de ICCA criteria voldoen: - Congres heeft minimaal 50 deelnemers - Congres rouleert tussen drie landen - Congres vindt plaats op regelmatige basis
5
Expat Centre Leiden Op initiatief van Leiden Marketing en het Leiden Bio Science Park werd in 2010 een nieuwe dienstverlening voor bedrijven en hun internationale werknemers opgezet. Onder aanvoering van Economie071, raakte de dienstverlening in 2016 regionaal gesteund en gefinancierd. Het Expat Centre kent als een business unit van Leiden Marketing een eigen team, met interne ondersteuning op marketing, communicatie, events en PR. Er wonen inmiddels meer dan 12.000 internationals met hun gezin in de regio Leiden. Het Expat Centre Leiden (ECL) is het eerste contact waar een ‘international’ mee in aanraking komt bij het zoeken naar informatie rondom vestiging in de Leidse regio. Het ECL biedt ondersteuning aan internationals bij alle zaken die belangrijk zijn bij het emigreren naar en vestigen in Nederland. Naast formaliteiten informeert het ECL ook over huisvesting en scholing en biedt het een sociaal netwerk door actief op community building te investeren.
Meet & Mingle Naast ondersteuning bij en ontzorging van alle formele trajecten, zet het Expat Centre zich in op talrijke activiteiten voor de expat community. Vanuit de overtuiging dat een gelukkige internationale werknemer langer blijft en productiever is voor haar werkgever, brengen
Naast alle ondersteuning die het ECL biedt, is zij betrokken bij initiatieven om expats en internationals in de stad meer te verbinden met de lokale bevolking. Projecten waar expats en internationals gemakkelijk aan kunnen deelnemen zijn o.a. We Are Leiden en Leiden MIX.
we oa. mensen bijeen tijdens de maandelijkse
Aantal inschrijvingen ECL (vanaf november 2016)
meet & mingle avonden. Gastsprekers,
2016
19
2017
562
2018
533
2019
640
2020
372
Kenniscentrum De afgelopen jaren heeft het ECL zich bovendien ontwikkeld als kenniscentrum internationalisering voor de regio en zoekt zij samenwerking met landelijke partijen. Hiermee kan het ECL trends en ontwikkelingen signaleren, maar ook deelnemen aan kwantitatief en kwalitatief onderzoek ten behoeve van haar achterban. In 2020 werd een nieuwe mijlpaal gehaald met de verhuizing van de ECL inschrijvingen naar het Stadskantoor in Level [foto’s].
Join us for a drink & a bite to eat
(almost) always the first Thursday of the month.
ing Upcom s date ck on the ba
entertainment en ontmoeten.
Mooie voorbeelden die uit samenwerking zijn ontstaan: expatcentreleiden.nl • HRM regio overleg • Tax workshops • Jaargids ‘Expat Essentials’ • Maandelijkse ‘meet & mingle’ bijeenkomsten • Lancering online dienstverlening expatcentreleiden.nl
Leiden in Expat Centre en n with Leid collaboratio tes you to: University invi
RE CAND LTHER HEA LA S THE NETH IN
5th of Novem
ber
t thcare even ng the heal Topics duri system works healthcare • How the Dutch nces health insura • The different Netherlands al help in the ologic • Psych present Who will be & Zekerheid Waal, Zorg • Robbert Jan de izational l and organ nchik, clinica • Drs. Roy Kamie Practice) t (BrightMind psychologis
• Arti Pancham,
AON
Where
6
Meet other internationals in the Leiden region. Whether you’re new to the area or have lived here for longer, this is the perfect opportunity to expand your friend circle!
When
Sign up at aan
emic Building, of the Acad The restaurant 2311 GJ, Leiden 73, Rapenburg , 19:00h of November Tuesday 5th
melder.nl/h
More informa entreLeiden
tion exp
ealthcare.
This event is
iden.n atcentrele en
@ExpatLeid
Expat Centre
l
Leiden
ge. free of char
Cityhospitality Citydressing Laat de stad ‘op ooghoogte’ zijn wat de stad claimt te zijn. Masterplan citydressing ambieert Leiden visueel aan te kleden als stad van cultuur en kennis, tegelijkertijd kwalitatief en ‘on brand’ te bewegwijzeren. De uitvoering van citydressing ligt bij Leiden Marketing die i.s.m. een redactieraad de regie voert op de aankleding van de stad. Doelstelling: Het in de stad geregisseerd en visueel zichtbaar maken van etalagestukken op kennis & cultuurgebied middels de inzet van instrumenten als banieren, driehoeksborden, abri’s, schermen, etc. Hoe: • Integrale visuele communicatie onderscheidende projecten in hele stad • Coördinatie en aanjagen van de realisatie vaste banieren in het centrum • Coördinatie en aanjagen van de realisatie bewegwijzering in het centrum • Actieve lobby richting gemeente, cultuur- en kennispartners voor het realiseren van landmarks, stadsaankleding
7
VVV Brandstore In 2015 is de VVV Leiden verhuisd (de oude locatie op nr. 41 werd gesloopt voor de Lorentz) naar de Stationsweg 26 waar een brandstore is ontwikkeld, met een eigen look en feel, uniek voor Leiden. Het is een VVV nieuwe stijl waarin het Leidse verhaal, met kennis en cultuur als centrale pijlers, op een moderne en mooie manier wordt uitgebeeld. Bezoekers, die VVV Leiden betreden, zien en voelen Leiden met als eyecatcher een grote tijdlijn van Leiden, Stad van Ontdekkingen. Het verhaal van Leiden laat zich vanaf het Leidens Ontzet het beste vertellen door de acht meter lange tijdlijn die prominent in de winkel aanwezig is. De bezoeker krijgt in een oogopslag een overzicht van alle grote gebeurtenissen, ontdekkingen en belangrijke personen van toen tot nu. VVV Leiden verstrekt informatie aan de bezoekers, zodat ze geïnspireerd de stad in gaan. De medewerkers geven persoonlijk advies over wat er in Leiden te zien en te doen is. In de nieuw store zijn plattegronden, stadswandelingen, folders, de Uitagenda, alle denkbare cadeaubonnen waaronder de Leidse Trakteerkaart en andere zaken verkrijgbaar. Er zijn tevens leuke, typisch Leidse producten te koop, zoals het Leidse Monopoly, boeken over Leiden, puzzels en literaire reeksen. De winkel is een fijne plek voor zowel bezoekers als bewoners van de stad.
Er staat een leestafel met voldoende leesvoer, op een groot scherm wordt de cityfilm van Leiden getoond en in de brandstore staan iPads ter inspiratie voor de bezoekers.
8
Vanaf 30 oktober zijn we verhuisd naar
STATIONSWEG 26
Lekker bezig Leiden! De Lekker Bezig Leiden campagne bedankt jongeren in Leiden voor de dingen die ze wel goed doen in dit lastige Coronatijdperk! Onder regie van Leiden Marketing is in 2020 in samenwerking met de Gemeente Leiden, jongeren zelf en partner - en jongerenorganisaties de campagne #lekkerbezigleiden gestart. Een campagne die met humor en een positieve toon jongeren bedankt voor goed gedrag. Tegelijkertijd wordt jongeren perspectief geboden met het initiatief ‘De Leidse Burcht’, een online platform waar jongeren elkaar ontmoeten en participeren in gesprekken, debatten, pubquizzen en escape rooms en waar verschillende organisaties en ondernemers een plek vinden voor hun aanbod. Maar ook plek voor maatschappelijke jongerenvraagstukken zoals eenzaamheid en stages. De onderscheidende jongerencampagne is gecoordineerd en aangestuurd door Leiden Marketing.
10
Leiden Marketing introduceerde in 2009 de slogan en huisstijl Leiden, Stad van Ontdekkingen, bedacht door emeritus hoogleraar Ton van Raan. Niet alleen vangt de slogan de emotie die een stad van cultuur en kennis in zich draagt, het is tegelijkertijd een uitnodiging aan verschillende doelgroepen. Van student tot onderzoeker, van inwoner tot bezoeker. De slogan is inmiddels niet meer weg te denken uit de stad, sinds de voering ervan door vele partijen in stad werd overgenomen en integraal toegepast. Leiden, stad van ontdekkingen is definitief onderdeel van de Leidse identiteit geworden.
11
Meemaakmagazine Zomer 2020
Regiomarketing Vakantie in je achtertuin
Leiden Marketing is initiator en penvoerder van samenwerking in de regio. Het doel is enerzijds de regiobewoner te bereiken en te activeren, anderzijds het grootstedelijk gebied als propositie in te zetten voor congresacquisitie, internationaal toerisme en het vestigingsklimaat voor bedrijven. In verschillende coalities wordt samengewerkt met gemeentes Oegstgeest, Katwijk, Noordwijk, Voorschoten, Wassenaar, Leiderdorp en Zoeterwoude.
Geniet deze zomer in je eigen omgeving Lekker terrasjes pakken
Leiden | Katwijk | Noordwijk Oegstgeest | Voorschoten | Wassenaar
Een ontspannen dagje in de buitenlucht
Mooie voorbeelden die uit deze samenwerking zijn ontstaan: • Campagne Streek van Verrassingen • Productie en distributie van het h-a-h magazine met een oplage van 250.000 • Küste und Kultur, campagne Duitsland • Deelname Vakantiebeurs Utrecht
Streek van Verrassingen
Streek van Verrassingen Leiden staat bekend
Juni 2020 is de regiocampagne ‘Proef de Streek van Verrassingen’ van start gegaan om de 250.000 regiobewoners te activeren de eigen streek te herontdekken. Een samenwerking tussen regiogemeentes en Rabobank Leiden-Katwijk.
als de ‘Stad van Ontdekkingen’. Met dat motto in het achterhoofd is regiocampagne ‘Proef de Streek van Verrassingen’ van start gegaan. De campagne wil de
Doelstelling: Bewoners uit de regio stimuleren om hun eigen regio te (her)ontdekken
ruim 250.000 bewoners uitnodigen om hun eigen streek te ontdekken. Zo kent de stad van ontdekkingen,
Doelgroep: Regiobewoners
een streek van verrassingen, met een zee aan mogelijkheden. Deze samenwerking wordt mede mogelijk gemaakt door Rabobank Leiden Katwijk en verschillende ondernemers in de regio.
12
Campagne: • ‘Proef de Streek’ magazine h-a-h verspreid in de regio • Pop up Streekhuis (voor influencers en pers) • Streekbox • Buitenreclame, social media en print uitingen
Stad+Kust (2017 - 2020) Stad+Kust presenteert de gezamelijke aantrekkelijkheid van Katwijk, Leiden, Noordwijk, Oegstgeest en Voorschoten-Wassenaar en zorgt voor een duurzame impuls van de regionale economie. Doelgroep: Internationale bezoeker uit Duitsland en regiobewoner Hoe? Küste&Kultur, 2 voorjaars- en 1 najaarscampagne in Duitsland en regiomagazine Resultaten 2019 Küste&Kultur: Campagnewebsite 241.000 bezoekers, bereik via influencers: 990.000
Leidse Ommelanden (2017 - 2020) Voor het provincieproject Leidse Ommelanden schreef Leiden Marketing het marketingplan en voert het uit. Leiden Marketing ontwikkelde zeven fietsroutes, die allen in verbinding staan met het Singelpark in de stad. Elke route heeft een eigen thema en verbindt regionale natuurprojecten. Doelgroep: Inwoners en regiobezoekers en fietsliefhebbers nationaal Doelstelling: Extra bezoekers genereren voor Leidse Ommelanden gebieden Hoe? Elke van de 7 routes heeft een eigen thema en verbindt natuurprojecten van de Leidse Ommelanden door deze per fiets te bezoeken. De routes zijn sinds juni 2020 ook in flyervorm verkrijgbaar bij de regionale VVV’s in en om Leiden.
13
Campagnes en activiteiten
Cultuur Voor Leiden als stad van Kennis en Cultuur is het geheel aan citymarketing activiteiten grotendeels te relateren aan deze pijlers. Qua Cultuur betreft dat enerzijds de inzet van cultuuriconen om het onderscheidend vermogen van Leiden te duiden, anderzijds cultuurprogrammering om bewoners en bezoekers bij uit te nodigen en van meerwaarde te zijn voor het vestigingsklimaat van bedrijven en talent. Na aftrek van vaste kosten, is meer dan 50% van de besteding van Leiden Marketing cultuur gerelateerd.
Signatures Cultuurweken (2013 - 2018) Cultuurfestival waar Leiden de cultuur in de etalage zette met tien ‘signature pieces’. Leiden Marketing positioneert Leiden als cultuurstad middels een stevige marketingcampagne. Doelstelling: Leiden positioneren als onderscheidende cultuurstad (branding) Doelgroep: Bewoners groot Leiden en bezoekers nationaal Hoe? • Tv en radio commercials voor NPO en National Geographic Channel • Bijlagen in Trouw, NRC en uitingen Volkskrant • Abricampagne op de grote NS stations Resultaten Bezoekersaantallen van 2013 - 2016: 50.000 - 56.000 Economische spin-off: 664.000 Uitgaven: de bezoeker geeft gemiddeld € 28,- uit
14
&Cultuurkaart (2016 - 2020) De Leidse studenten &Cultuurkaart heeft een aantrekkelijk cultureel aanbod en leuke kortingen. Deze succesformule is ontwikkelt tussen de PKvV, MASQ verenigingen en Leiden Marketing.
en cu ltu ur.n
l
Maandelijkse nieuwsbrief aan 7.000 leden Speciaal cultuur aanbod leden
A D V E R T O R I A L
N O U V E A U
3 TOPMUSEA IN LEIDEN
Cultuurcampagne (2017 - 2019)
DAT JE IN LEIDEN HEERLIJK KUNT SHOPPEN EN GENIETEN VAN FIJNE RESTAURANTS, WIST JE WELLICHT AL. MAAR WAT LEIDEN NOG HET MEEST ONDERSCHEIDT, ZIJN DE PRACHTIGE MUSEA. DIT NAJAAR STAAT ER WEER ZOVEEL MOOIS OP DE AGENDA. DAT MÓET JE ZIEN!
Nationale multimediale cultuurcampagne, ingezet i.s.m. de hotels, musea en de hoofdredacties van o.m. Nouveau, Libelle en Flow. De campagne bereikte een lezersgroep van 3,3 miljoen. Voor 12% van die lezers was het een reden om Leiden te bezoeken.
R I J KS MU S E UM VA N O U D H E D E N Duik bijvoorbeeld in de mystieke godenwereld van de oude Egyptenaren. Die komt dit
MU S E UM VO L K E N K U N D E
R I J KS MU S E UM B O E R H A AVE
BALI – Welcome to Paradise is de titel van
RIJKSMUSEUM BOERHAAVE opent dit najaar
de actuele tentoonstelling in MUSEUM
de fraaie tentoonstelling Herman Boerhaave
najaar tot leven in het RIJKSMUSEUM VAN
VOLKENKUNDE. Een paradijs op aarde – zo
& de Gouden Eeuw van de wetenschap.
OUDHEDEN, met de tentoonstelling Goden
staat het Indonesische eiland te boek. Hier
Aanleiding voor deze tentoonstelling is de
van Egypte. Deze spannende tentoonstelling
kom je te weten hoe het écht zit en ontdek je
350ste geboortedag van Boerhaave, op 31
is de grootste die ooit in Nederland gewijd is
hoe het paradijs onder druk staat, maar dat
december 2018. De Leidse alleskunner
aan het oud-Egyptische godenrijk. Sta oog
de cultuur nog springlevend is.
Herman Boerhaave is enorm belangrijk
in oog met indrukwekkende godenbeelden
Museum Volkenkunde presenteert Bali aan
geweest voor de westerse cultuurgeschie-
en bewonder de beschilderde mummiekis-
de hand van de beroemde volkenkundige
denis, met zijn strijd tegen fake science. Als
ten en schitterende sieraden. Voor Goden
collectie en ontmoetingen met diverse
arts, anatoom, botanicus, scheikundige,
van Egypte heeft het museum topstukken uit
eilandbewoners. Maak bijvoorbeeld kennis
humanist en onderzoeker heeft hij de basis
vooraanstaande Europese musea, waaron-
met de activistische kunstenaar Made Bayak
gelegd voor verdere ontwikkelingen van de
der The British Museum en het Louvre, in
die de plasticproblematiek onder de aan-
fysiologie en pathologie. Lees er alles over op
bruikleen. Kijk voor meer informatie op rmo.nl
dacht brengt. Meer informatie op volkenkunde.nl
rijksmuseumboerhaave.nl
NACHTJE BLIJVEN?
&
L E I D E N
LEIDEN
KIJK OP HOTELSVANLEIDEN.NL
STAD VOL CULTUUR IN LEVENDIG LEIDEN VALT ZOVEEL TE ONTDEKKEN. DE PRACHTIGE GRACHTEN, DE FIJNE RESTAURANTS, MAAR VOORAL DE BIJZONDERE MUSEA. DE ACTUELE EXPOSITIES IN JAPANMUSEUM SIEBOLDHUIS EN DE HORTUS BOTANICUS MAG JE ZEKER NIET MISSEN.
JA PA N MU S E UM S I E B O L D H U I S M AG I E VA N D UM AS
I
Als een paard dat uit een kalebas komt: zo noemen Japanners onverwachte, wonderlijke gebeurtenissen in het leven. Het gezegde inspireerde de wereldberoemde kunstenares Charlotte Dumas tot een poëtische tentoonstelling rond de magie van Japanse gebruiken, legenden en natuurlijk: paarden. Zij neemt je mee in haar belevingswereld met fotoseries van bedreigde
inheemse
paardensoorten,
prachtige
kunstobjecten en, een primeur, haar film rond het meisje Yuzu en haar paard Urara: Shio (Tij). Charlotte Dumas. Het paard in de kalebas. Nog te zien tot en met 25 november. sieboldhuis.org
H O RT U S B OTA N I C U S P L A N T I N D E PA N
Doelstelling: Leiden positioneren als ‘Stad van Ontdekkingen’, een intrigerende stad waar cultuur en musea een levendige rol spelen. Doelgroep: Vrouw in de leeftijd 35+
In de oudste botanische tuin van Nederland, de Leidse Hortus Botanicus, wandel je op historische grond door een weelde aan de
PA R K E E RT I P
meest bijzondere planten en bloemen.
Parkeren in Leiden is heel gemakkelijk. Op loopafstand van het historische centrum vind je parkeergarage Lammermarkt met maar liefst 525 ruime plekken.
Helemaal van déze tijd is het thema van de
Meer informatie op p1.nl
mee naar huis. Plant & eter. Nog te zien tot en
tentoonstelling Plant & Eter: Plantaardig voedsel heeft de toekomst en is nu al de sleutel tot een gezonde levensstijl. Welke planten worden er wereldwijd gegeten en hoe gebruik je ze zelf? In de Hortus ontdek je het allemaal én krijg je het gratis kookboekje met Hortus-soepen van Onno Kleyn met 7 oktober. hortusleiden.nl
Kijk ook op leiden.nl
Kijk ook op www.leiden.nl Kijk voor meer informatie op leiden.nl/japanmuseumsieboldhuis & leiden.nl/hortusbotanicus
Advertorials en redactionele artikelen in: Libelle, Margriet, Flow, KEK mama, Nouveau, My litte black book GRATIS | UITGAVE VAN LEIDEN MARKETING | WWW.LEIDEN.NL | NR.100 | 01 - 31.10
leiden.nl
e shopping night, the shops in Leiden city
day
De populairste cadeaubonnen van Nederland koop je natuurlijk bij de VVV Leiden
rket in the city centre (Vismarkt, Botermarkt and
Uitagenda oktober
Uitagenda (2013 - 2020) De Culturele Uitagenda van Leiden Marketing is de meest complete agenda van de stad. Met alle up-to-date informatie over evenementen, concerten, musea, lezingen, exposities, theater, bioscopen.
e. Leiden shopkeepers can choose to open their
Hoe? • Online uitagenda (leiden.nl), 150.000 unieke bezoekers per jaar • Uit in Leiden Nieuwsbief, tweewekelijks 6.500 adressen • Papieren Uitladder, maandelijks op 90 adressen in stad en regio
www.leiden.nl/cadeaubonnen Ook een uitgebreid assortiment Leiden boeken en leuke Leiden- en Holland souvenirs!
Stationsweg 26 • 2312 AV Leiden • info@vvvleiden.nl • 7 dagen per week geopend!
Gratis entree zo - di 12.00 - 17.00 uur
Muziek Funked Up Scheltema wo 02.10
wo - za 10.00 - 17.00 uur Free entrance Sun - Tue 12am - 5pm Wed - Sat 10am - 5p
15
Langebrug 89, Leiden leiden.nl/youngrembrandt
7 minute video experience
Marketingcampagne Abricampagne in binnenstad en regio Facebook via Stad van Ontdekkingen
Varia Leidens Ontzet
Campagnes en activiteiten
Themajaren 2016 - 2020 T.rex 2016 De komst van T.rex Trix was belangrijk voor Leiden, de (inter-) nationale media aandacht was overweldigend. Leiden Marketing gebruikte deze aantrekkingskracht voor de positionering van de Stad van Ontdekkingen door enerzijds lokaal de verbindingen te zoeken, anderzijds nationaal de spotlight te benutten om al het andere wat de stad te bieden heeft te tonen. De gehele T.rex campagne resulteerde in 2017 in een nominatie voor de ‘City Marketing Award’! Intocht Op 26 augustus 2016 werd ‘onze’ T.rex onder politie escorte vanaf Schiphol naar de Beestenmarkt in Leiden vervoerd, waar zo’n kleine 3.000 mensen klaarstonden om haar te verwelkomen. Direct resultaat van samenwerking Leiden Marketing, Centrummanagement, Naturalis en Gemeente. De intocht genereerde een exposure waarde van 1,3 miljoen euro en een enorme betrokkenheid met de bewoners. Marketingcampagne in samenwerking met Naturalis: • Guerrillacampagne: Eenmaal in Leiden, schudde Nederland op haar grondvesten, want T.rex ging op ontdekkingstocht! Vijf verschillende steden (Amsterdam, Utrecht, Breda, Leiden en Rotterdam) kregen een spontaan bezoekje van Trix. Iedereen zou weten dat T.rex in town was en dat ze vanaf 10 september te zien zou zijn in Naturalis, Leiden. • NRC (kennis) bijlage Resultaten De exposure van T.
rex en Naturalis heeft een enorm bereik opgebouwd in de laatste 6 maanden: Totaal bereik 87.853.876
16
T.rex in town
T. rex Trix in
12 meter lang, 6000 kilo spieren, botten en klauwen.
Leiden zo groot Tanden
Tyrannosaurus rex is de bekendste en meest tot de verbeelding sprekende
dinosaurus ter wereld. Het is een van de grootste roofdieren die op de aarde
als bananen!
heeft rondgelopen, met vlijmscherpe tanden en de krachtigste beet ooit. In september 2013 groeven onderzoekers van Naturalis het skelet van T. rex Trix op in Montana, de Verenigde Staten. Skeletten van T. rex behoren tot ‘s werelds zeldzaamste fossielen. De Leidse T. rex is extra bijzonder. Trix behoort tot de top drie meest complete skeletten ooit gevonden!
Je kunt je tickets uitsluitend online kopen. Reserveer snel via:
naturalis.nl Oog in oog met Tyrannosaurus rex
T. rex in Town
Op zaterdag 10 september opent T. rex in Town. T. rex Trix vormt het spectaculaire middelpunt van deze tentoonstelling.
Op 26 augustus komt T. rex aan op de Beestenmarkt in Leiden Met Freek Vonk, Anne Schulp, muziek en de dinodans. Presentator Bart Meijer.
naturalis.nl leiden.nl
Je reist in de tentoonstelling 66 miljoen jaar terug in de tijd. Door de levensechte dinorobots waan je je in het Krijt. Daarna ontmoet je Trix en sta je oog in oog met deze gigantische vleeseter. Je kunt ook zelf aan de slag met alle dino-doe-dingen. Fiets sneller dan T. rex, onderzoek of jij een goede dinosnack zou zijn en graaf in de dinotijd naar fossielen.
Het lievelingsmaaltje van T. rex was Triceratops. In het Dinolab kijk je mee over de schouders van onze experts terwijl zij botten van dino’s schoonmaken. Stel ze al je vragen!
Stijljaar 2017
Ga naar leiden.nl/DeStijl
Leiden vierde in een nationaal samenwerkingsverband dat honderd jaar eerder kunstbeweging De Stijl in Leiden werd opgericht. De Leidse programmering deed het bijzonder goed. Met totaal ruim 125.000 bezoekers waarvan 90% nationaal en 10% internationaal trok Leiden een groot aandeel van het totale bezoek naar zich toe. Voor de meerderheid van de bezoekers (ruim 50%) was de programmering van Openlucht Museum De Lakenhal en Beelden in Leiden de aanleiding om de stad te bezoeken.
1917 - 2017
Museum De Lakenhal en Leiden Marketing namen gezamenlijk het initiatief om zich aan te sluiten bij dit internationale themajaar, een samenwerking met het NBTC en 32 partners door het hele land. Marketingcampagne • Landelijke abricampagne • Citydressing (Mondriaan in etalages, Molen de Valk,..) • NRC bijlage In de positionering stond ‘100 jaar na de Stijl’ centraal, waarmee vele hedendaagse kunstenaars, designers en architecten konden aansluiten. Leiden, waar nieuw talent een podium krijgt. Resultaten: 125.000 bezoekers, 6 miljoen euro economische spin-off (bron: NBTCNipo)
leiden.nl/DeStijl
17
Campagnes en activiteiten
Themajaren 2016 - 2020 Rembrandt & De Gouden Eeuw 2019 In 2019 zette Leiden Marketing in op het Rembrandtjaar en zocht nationale samenwerking met toonaangevende musea en campagnes via NBTC Holland Marketing. Door het meer zichtbaar maken van de associatie Leiden - Jonge Rembrandt zette Leiden Marketing in op samenwerking, nationale campagnes en op productontwikkeling. Doelstelling: Leiden Marketing wil de associatie met de Jonge Rembrandt laden bij het grote publiek. De ‘jonge Rembrandt’ staat tevens voor ‘ieder talent’ dat zich in Leiden kan ontwikkelen. Doelgroep: de (inter-)nationale cultuurliefhebber Marketingcampagne • Nationale campagne rond ‘verjaardag’ (1x1 pagina’s in Volkskrant en NRC, radiospots op Radio 1 en 2, beschuit met muisjes op grote NS stations en in centrum Leiden. • Productontwikkeling (Young Rembrandt Studio, Latijnse School, Rembrandt Route met AR, steun en coördinatie tijdens talloze events zoals de Leidse Rembrandtdagen. • Ondersteuning realisatie biografie Jonge Rembrandt van schrijver Onno Blom. Resultaten: Tijdens de onderzoeksperiode van 1 januari 2019 t/m 31 december 2019 zijn er 1.403 items verschenen over Rembrandt en Leiden met een bereik van 186.291.776 en een mediawaarde van 2.227.153 euro. (bron: ABP) Young Rembrandt Studio: februari 2020 50.000 bezoekers (geopend in mei 2018)
D DOWNLOA
GRATP IS AP
18
Pilgrimjaar ‘Mayflower’ (Leiden 400) 2020 Het Mayflower themajaar is in nauwe samenwerking met Engeland, Amerika en de Wampanoag Nation georganiseerd met een uitgebreide internationale programmering in het kader van de ‘Four Nations Commemoration’. De uitbraak van Covid19 noodzaakte tot het verschuiven van diverse programmaonderdelen. Marketingcampagne • Realisatie KLM platform voor internationale travelagents en touroperators • Ontwikkeling high end Pilgrimwandeling • Live stream opening Resultaten: De opening werd wereldwijd gestreamd via YouTube en 14 verschillende Facebookaccounts. Van de 150.000 internationale kijkers heeft 1/3 de rondleiding van 3,5 uur volledig gevolgd.
19
Campagnes en activiteiten
Kennis NRC Kennisbijlage (2014 - 2019) Sinds 2014 is door Leiden Marketing jaarlijks een ‘kennisbijlage’ (16 pag.) uitgegeven bij De Volkskrant en later bij NRC. Deze bijlage komt in samenwerking met partners tot stand, zoals Gemeente Leiden, Universiteit Leiden, Leiden Bio Science Park en de Hogeschool Leiden. Oplage: Print: 143.000. Bereik print: 1 miljoen. Digitaal: 44.000 Doelstelling: Leiden positioneren als (inter)nationale kennisstad, Leiden Science City. Resultaten: partnerwaardering, conversie (hotels, cursussen, lezingen), studenten en imagoverbetering: kennisassociatie met Leiden
Associatiemarkt Leiden Convention Bureau haalt door het bewerken van de associatie markt meerdaagse internationale wetenschappelijke congressen naar Leiden. Hierdoor realiseert Leiden Convention Bureau een sterker imago voor de stad als ‘science city’ en zorgt voor een substantiële economische impuls aan het bedrijfsleven en de retail.
Leiden Leidenis geen toeval Talent
Dit is een commerciële bijlage van Leiden Marketing bij NRC Handelsblad
de wereld ontdek je in
Gezond leven
ontwikkelt zich in Leiden
oordeelklier evenwicht en coÖrdinatie
opstandigheidscentrum
pagina 2
De unieke woorden van Ilja Leonard Pfeijffer
dson m lijkh el ei
p sch erso om
communicatievaardigheden
eidserigh b kwa
akkel
ijkhei
d
WO OR DEN
lez schren, reke ijven nen ,
TVgeheugen
fdekw ab
ongem
wsgi nieu
creativiteit sklier
lichaamstaa lkwab
- lie
eeld aaverslaafdh n zelfb en Faceb eid
Boerhaaves papieren nalatenschap ontsloten
haat rs voor oude
stoerheidsmeter
slaan- en stompreflex
mobie ook ltje
‘Einstein & Friends’, een tentoonstelling over geniale wetenschappers Pagina 2/3
liefde rs voor oude
haat
LeidenGlobal, waar kennis samenkomt over de hele wereld Pagina 8/9
ego
geheugen voor klusjes en huiswerk
Want een meester was hij. Maar hij was ook een leerling. Geboren in 1606 in Leiden leerde hij hier, in deze stad, zijn talent ontwikkelen. Door te experimenteren, de stad als decor te gebruiken, gezichten en uitdrukkingen te oefenen, met licht en donker te spelen. Ook leerde hij hier te innoveren, handelen en ondernemen. In die tijd, de Gouden Eeuw, was Leiden een voorname stad, waar in 1575 de Universiteit werd opgericht. Leiden was een broednest van aanstormend talent. Denk alleen maar aan Jan Lievens, Jan Steen en Gerrit Dou. Nog altijd is Leiden een stad van cultuur en kennis. Een stad waar talent de ruimte krijgt zich te ontplooien. Waar de wetenschap met de Universiteit, het Leids Universitair Medisch Centrum en het Leiden Bio Science Park tastbaar is.
Puberende breinen & reizende moleculen
pagina 4-5
pagina 9
Afgelopen zomer kreeg een landelijk consortium met daarin LUMC en National e-Health Living Lab (NeLL), twee miljoen euro voor het Perfect Fit project. Met het geld ontwikkelt het consortium onder leiding van Niels Chavannes een virtuele coach die mensen gaat ondersteunen bij het aanleren van een gezonde levensstijl om zo het risico op hart- en vaatziekten te verminderen. Chavannes: ‘De virtuele coach kent jou en je gewoonten. Hij spreekt je aan op een manier die bij jou past, streng of voorzichtig bijvoorbeeld. Hij komt in de vorm van tekstberichten, avatars of hij spreekt tegen je.’
E-health is volgens hem belangrijk, want het verhoogt de mate van zelfstandigheid van burgers. Daarbij moeten de kosten in de gezondheidszorg omlaag, en daar kan e-health aan bijdragen. In de vorm van het Perfect Fit project bijvoorbeeld. Chavannes : ‘Je moet het zien als een elegante manier om iemand de goede kant op te duwen.’
pagina 10
De wereld ontdek je in Leiden 1
Je rookt. Je beweegt te weinig. Dan kun je baat hebben bij een virtuele coach, zegt Niels Chavannes, hoogleraar e-Health Toepassingen bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).
2 Kennisstad Leiden
pagina 7
Hoogleraar Jessica Kiefte-de Jong doet onderzoek naar voeding en leefstijl, onder meer bij risicogroepen. ‘Met al die pizzatenten en shoarmazaken wordt een gezonde keuze je niet makkelijk gemaakt.’
leiden.nl
Wie denkt dat e-health alleen voor vijftig-minners is bedoeld, heeft het mis. ‘Uit onderzoek onder de gebruikers van thuisarts.nl blijkt dat een groot deel van hen zeventig jaar of ouder is. Logisch, want zij zijn veelgebruikers. Ze willen niet voor ieder pijntje naar de huisarts, want daar zijn ze deze week al twee keer geweest. En ze willen betrouwbare info’, aldus Chavannes.
Nooit meer niezen
Ontdekt! 300.000 nieuwe sterrenstelsels
En vergeet de cultuur niet. Met meer dan dertien musea, veelal ontstaan uit de verzamelwoede van wetenschappers die doceerden aan de Universiteit (denk aan Lorentz, Einstein, Scaliger, Boerhaave), en drieduizend monumenten gaan cultuur en wetenschap hand in hand. Deze bijlage laat de ontwikkelingen van nu en van de toekomst zien. Want Leiden is nog altijd dat broedplaats van aanstormend talent. Hier worden vandaag de ontdekkingen van morgen gedaan!
Een simpel elektronisch recept, een personal coach via de mobiele telefoon, het meten van de eigen bloeddruk, een zorgrobot. Het valt allemaal onder e-health. Niels Chavannes is naast hoogleraar ook huisarts. Hem gaat het vooral om alledaagse zorg. ‘Ik denk bij e-health bijvoorbeeld aan thuisarts.nl, een website met betrouwbare en onafhankelijke informatie van uw arts.’
De Boers zoontje heeft taaislijmziekte. Nu ontwikkelt hij een medicijn
Leiden
kennisstad
Waar studenten onderdeel zijn van de kenniscultuur, van Universiteit, Hogeschool tot MBO. De stad met het grootste biodiversiteitscentrum van Nederland, Naturalis.
Een virtuele coach die nog elegant is ook
pagina 3
Hoogleraar-ambassadeurs halen congressen naar Leiden Pagina 10/11
moeilijker dan je denkt
In 2019 vieren we het leven van Rembrandt van Rijn en de 444ste verjaardag van de Universiteit. De beroemdste student van Leiden, Rembrandt van Rijn als metafoor voor talentontwikkeling.
DE AN T
het ab liefdeskw
20
COMMERCIËLE BIJLAGE DE INHOUD VAN DEZE BIJLAGE VALT NIET ONDER DE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE REDACTIE VAN NRC
Dit is een commerciële bijlage van Leiden bij NRC
Gezondheidsapps Longaanval Met behulp van kunstmatige intelligentie voorspelt een wiskundig model het risico op een longaanval. Het model is gekoppeld aan behandeladviezen, zoals meer luchtwegmedicatie of het doen van ademhalingsoefeningen. Zorgverleners kunnen de adviezen afstemmen op de persoonlijke situatie van de patiënt. Te gebruiken op smartphone of tablet.
Met haar zesendertig jaar is Jessica Kiefte-de Jong een van de jongste hoogleraren bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Population health heet haar leerstoel, waarbij extra aandacht wordt besteed aan levensstijl en levensloop. Onlangs deed ze namens LUMC Campus Den Haag, Leiden University College en GGD Haaglanden onderzoek naar voedselarmoede in Haagse achterstandswijken, die zij trouwens liever aandachtswijken noemt. In deze aandachtswijken kampen de bewoners met veel verschillende problemen, ook op het gebied van voedsel. Vaak is er sprake van schulden. Dan is een gezonde maaltijd niet alleen onbetaalbaar, maar staat het hoofd ook naar andere zaken.
Eigen coach Online behandelprogramma helpt mensen met een chronische aandoening in het omgaan met hun ziekte. Deelnemers krijgen een eigen coach die hen helpt bij het opstellen van persoonlijke doelen, het samenstellen van een persoonlijk behandelprogramma en het bereiken en vasthouden van die doelen.
Depressiviteit Digitale poli voor mensen met depressieve klachten. Via een app kunnen patiënten bellen, chatten en videobellen met hun psycholoog of soms psychiater. Ook kunnen ze gevoelens, doelen en gedachten registreren. De behandelaar kijkt mee. Is nog een studie maar de eerste indrukken zijn positief.
Chronische ziekten Helpt gebruikers in het omgaan met de psychische en/of psychosociale gevolgen van chronische ziekten. Wil hun levensstijl veranderen en is bedoeld voor zowel patiënten als hun partners en mantelzorgers. Bestaat uit acht online-sessies met onder meer thuiswerkopdrachten, oefeningen en educatie. nell.eu
Honger lijden Regelmatig staat de ouder er alleen voor. Dan is er sprake van tijdgebrek. ‘Een alleenstaande ouder moet én werken én opvoeden én voor het huishouden zorgen. Een gezonde maaltijd schiet erbij in.’ En dan heeft Kiefte-de Jong het nog niet eens gehad over de voedselomgeving in deze wijken, want met de vele pizzatenten, shoarmazaken en snackbars om je heen wordt een gezonde keuze ook niet makkelijk gemaakt. In totaal spraken Kiefte-de Jong en haar onderzoeksteam met 250 Haagse gezinnen over hun financiële situatie. In hoeverre is deze van invloed op hun eetgedrag? Een kwart van de ondervraagden
Innovatiedistrict van de toekomst pagina 9 antwoordde uit financiële nood wel eens een maaltijd over te slaan; 10 procent van de gezinnen die kampten met voedselarmoede zei af en toe zelfs honger te lijden of een dag niet hebben kunnen eten. Zonder aanvullende maatregelen raakt de gezondheid van zulke gezinnen in de problemen. Daarom doen hoofdonderzoeker Kiefte-de Jong en promovenda Laura van der Velde een aantal aanbevelingen aan overheid en hulporganisaties. Richt je eerst op de eenoudergezinnen in de aandachtswijken, want zij hebben de meeste hulp nodig. Laat de voedselbank niet de enige optie zijn, maar organiseer ook andere activiteiten om bewoners met elkaar te verbinden wanneer er voedseltekort is. Let op bij het afgeven van vergunningen voor nog meer fastfood zaken. En dan heeft de hoogleraar zelf ook nog wel een paar ideeën. Verklein de prijsverschillen tussen verse producten enerzijds en snacks en kant en klare-maaltijden anderzijds. ‘Die BTW verhoging op groenten en fruit helpt hier niet in mee.’ Laat winkels de gezonde en ongezonde keuzes anders in de schappen neerleggen, en niet alleen gezond eten in de hoek voor gezond eten uit te stallen. ‘Onderzoek heeft bijvoorbeeld uitgewezen dat als gezond naast ongezond ligt, en het liefst op ooghoogte, mensen vaker voor gezond kiezen.’ Maar bovenal moeten er oplossingen op maat komen.
‘Simpelweg adviseren dat ze gezonder moeten gaan leven, helpt niet bij deze specifieke gezinnen.’
Kwetsbare gezinnen Naast oplossingen op maat moet de hulp ook op het juiste moment worden aangeboden. En dat geldt niet alleen voor kwetsbare gezinnen. Er zijn momenten waar mensen meer open staan voor gezond leven, voor een verandering van hun levensstijl. Bijvoorbeeld als het ouderschap zich aandient, men met pensioen gaat of ziek is geweest.
Het nieuwe Naturalis
Met een prestigieuze Dekkerbeurs van de Hartstichting gaat de hoogleraar die momenten onderzoeken, met onder andere vragenlijsten en interviews. Om vervolgens deze momenten te herkennen en te begrijpen, zodat er door gezondheidsprofessionals op het juiste moment en door middel van de juiste toon gerichte leefstijladviezen gegeven kunnen worden. Daarvoor gaan Kiefte-de Jong en haar team hartpatiënten volgen, als ze weer uit het ziekenhuis zijn. Hoe kijken ze aan tegen wat zij hebben meegemaakt? Hoe beïnvloedt dit hun motivatie om gezonder te gaan leven? Gaan ze daadwerkelijk meer bewegen? Stoppen patiënten met roken – om daarna weer te beginnen? En waar komt dat door? ‘Uiteindelijk willen we inzicht krijgen in hoe mensen het beste te ondersteunen in gezond gedrag, om zo op termijn bij te dragen aan een optimale gezondheid.’
Tips 4 om gezond(er) te leven 1
Eet gezond: vooral plantaardig en beperk suikerrijke dranken en alcohol.
2
Blijf actief (minstens 2,5 uur bewegen per week) en zoek de buitenlucht op.
3
Ontspan en slaap voldoende: regelmatig je scherm uitdoen helpt hier ook goed bij.
4
Sta minstens wekelijks stil bij wat je echt belangrijk vindt in het leven. Kennisstad Leiden 3
pagina 11
Interviews Jessica Kiefte-de Jong hoogleraar Leefstijlgeneeskunde
pagina 3
Jan Dirk de Jong lector Jeugdcriminaliteit pagina 4
Andrea Evers winnaar Stevinpremie
pagina 5 Sterrewacht Leiden
Nacht van Ontdekkingen / Nacht van Kunst en Kennis (2013 - 2019) In 2013 was Leiden Marketing mede-initiator van de Nacht van Kunst en Kennis, wat zich inmiddels heeft ontwikkeld tot de Nacht van Ontdekkingen. Tientallen wetenschappers, theatermakers, muzikanten en kunstenaars nemen je mee in hun wereld. Resultaten: 3.500 - 4.000 (betalende) bezoekers. Exposure door regionale en landelijke marketing. Aftermovie voor Open dag Universiteit en promotie onder studenten.
Route van Ontdekkingen In Leiden zijn in de loop der eeuwen vele bijzondere en belangrijke ontdekkingen gedaan. De route van ontdekkingen app leidt bezoekers aan de stad langs 28 verschillende en bijzondere Leidse ontdekkingen en laat hen kennis maken met de boeiende verhalen die er achter zitten.
StudentenStad, Denktank (2016 - 2019) Strategisch partnerschap ‘StudentenStad’ tussen de MASQ-verenigingen, PKvV, gemeente Leiden en Leiden Marketing leverde een studenten denktank op, inzetbaar op een breed scala aan onderwerpen.
European City of Science (2017 - 2022) In 2017 won het Leiden Convention Bureau het bid voor ESOF, het grootste, interdisciplinaire wetenschapscongres van Europa. Dientengevolge mag Leiden zich in 2022 een jaar lang European City of Science noemen. Doelstelling: Leiden positioneren als internationale kennisstad Ambitie: In 2022 een jaar lang wetenschappelijke programmering en profilering, gericht op de lange termijn branding van Leiden als Science City.
21
Campagnes en activiteiten
Integrale campagnes Parkeercampagne (2018 - 2020) De campagne, die Leiden Marketing i.s.m. Cultuurfonds Leiden en Centrum management Leiden in 2018 uitvoerde voor Parkeergarage Lammermarkt heeft naast 20 miljoen contactmomenten (bereik) óók meer bezoekers opgeleverd.
Trakteer jezelf op Leiden (2020) De trakteercampagne is een winkelcampagne van Centrummanagement Leiden i.s.m. Leiden Marketing. Bij deze campagne is voornamelijk ingezet op online. Doelstelling: Leiden positioneren als unieke en onderscheidende winkelstad Doelgroep: Regiobewoner/bezoeker Resultaten, nog niet alles bekend: Total engagements via influencers is: 591.000
WinterWonderWeken
WinterWonderWeken (2013 - 2019)
Campagne in 2018 en 2019
De WinterWonderWeken is een overkoepelende campagne van 5 evenementen in de binnenstad van Leiden (Lichtjesparade, Intocht van de Sint, het Huis van Sinterklaas, de IJsbaan, Kerstmarkt).
LOS Magazine, oplage 40.000 LEVEN Magazine, oplage 15.000 Margriet Winterspecial, oplage 100.000
Doelstellingen Tijdens de WWW wordt de stad Leiden gepositioneerd als een stad met een bruisende binnenstad. Een historisch decor met unieke proposities zoals een drijvende ijsbaan en kerstmarkt. Boodschap Leiden heeft een bruisend stadshart, waar het gezellig winkelen en beleven is, vooral tijdens de WinterWonderWeken!
22
Unity FM Kranten, oplage 75.000 in stad en regio Totaal bereik 2018: 3.726.955 Totaal bereik 2019: 5.600.974
TV commercials
Signatures Cultuurweken | 2013 Signatures Cultuurweken | 2014 T. Rex in Town | 2016
Bekijk alle commercials op het youtube kanaal: youtube /leidenstadvanontdekkingen 23
Beurzen Er zijn diverse nationale en internationale vak- en consumentenbeurzen. Beursdeelnames zijn een mooie manier om Leiden bij het grote publiek te profileren. Om Leiden als reisbestemming onder de aandacht te brengen bij de nationale- en internationale reisindustrie vertegenwoordigen wij Leiden op grote leisure beurzen en workshops.
invitation to IMEX2019
Meet in the city of We would like to personally invite you to meet Leiden during IMEX 2019. The city where Rembrandt was born. The city that inspired him to paint and where he produced his first masterpieces. Allow your delegates to be mutually inspired by the same atmosphere as Rembrandt: meet in Leiden!
Zo ook voor de zakelijke markt. Om Leiden bekend te maken bij de organisatoren van MICE- en associatiecongressen vertegenwoordigen wij Leiden op de grote internationale vakbeurzen en organiseren we inspiratiedagen en FAMtrips, zodat de doelgroep Leiden zélf kan ontdekken en beleven.
Discover Leiden’s many attractive features as an international congress city. The rich cultural heritage, the vast wealth of history in art and science and the beautiful, historical city centre where almost everything is within walking distance. Also, Leiden is only 15 minutes away from Amsterdam Airport Schiphol! So, let’s meet at IMEX2019, and be inspired by the great variety of meeting possibilities. You can find us at imex-frankfurt.com and search for Leiden Convention Bureau in the exhibitor directory. Not attending IMEX? We will find another way to meet, in real life or digitally. We will be in touch!
Voorbeelden van beurzen waaraan Leiden deelnam: • Vakantiebeurs Utrecht • 50+Beurs • ITB Berlijn • IMEX Frankfurt (congresmarkt) • IBTM Barcelona (congresmarkt)
Yvonne Kret & Christianne Jaeger Team Leiden Convention Bureau
IMEX Frankfurt (2015, 2016, 2017, 2019) IMEX is één van de toonaangevende internationale vakbeurzen voor congressen, meetings en incentives. Het evenement trekt ieder jaar ruim 9.000 internationale meetingplanners naar Frankfurt. Doelstelling: Leiden positioneren als internationale kennisstad voor wetenschappelijke congressen Doelgroep: Internationale meetingplanners
24
50+Beurs (2013 - 2019) Met ongeveer 100.000 bezoekers is de beurs het omvangrijkste evenement ter wereld voor actieve 50Plussers. Deelname is samen met partners (musea, hotels en rederijen). Doelstelling: Vergroten naamsbekendheid van Leiden als cultuurstad. Realiseren van conversie voor de musea.
Vakantiebeurs (2017 - 2018) Met 100.000 vooral Nederlandse bezoekers is de beurs een ideale locatie om Leiden meer ‘top of mind’ te krijgen voor een dagje uit of weekendje weg. Dit is een samenwerking met Noordwijk- en Katwijk Marketing.
IBTM Barcelona (2014, 2015, 2016, 2018) Op IBTM World in Barcelona komen 15.500 professionals uit de industrie samen en maken IBTM World de perfecte plaats om congresorganisatoren te ontmoeten en Leiden internationaal op de kaart te zetten. € 10,-
per dag
Doelstelling: Leiden positioneren als internationale kennisstad voor wetenschappelijke congressen Doelgroep: Internationale meetingplanners
25
Media en PR
Publiciteit rondom het Rembrandt jaar 2019 De Nederlandse
Het bewerken van pers en het genereren van ‘vrije publiciteit’ voor Leiden is van groot belang. Onafhankelijke, vrije publiciteit vergroot de geloofwaardigheid. Social media spelen daarin ook een belangrijke rol als referentiekader van steeds meer mensen.
media publiceren in 2019
Inmiddels ontvangen we jaarlijks honderden journalisten, uit binnen- en buitenland. We organiseren, inspireren en enthousiasmeren ze met onze verhalen, met als resultaat prachtige artikelen die werken voor ons imago als Stad van Ontdekkingen en aanzetten tot daadwerkelijk bezoek. De totale mediawaarde is inmiddels jaarlijks goed voor ruim 4 miljoen euro.
potentieel 186.291.776
1.403 berichten over Rembrandt en Leiden in het algemeen. Deze mediaberichten hebben personen bereikt en hebben een totale mediawaarde opgeleverd van € 2.227.153,-
Voorbeelden van artikelen die zijn verschenen n.a.v. PR: • New York Times, ‘Spring is a Dutch Ode To Rembrandt’s Tulips’, 3 pagina’s (april 2019) • Plymouth Herald - Meeting in United States over Plymouth’s Mayflower 2020 plans • Artsenkrant.com - Leidense Muséum dr Boerhaave krijgt European Muséum of the Year Award 2019 Social media wordt integraal ingezet rond campagnes en om de relatie met de community te onderhouden. Een goed voorbeeld van een post met groot bereik of interactie was de Facebook live stream van de opening van het Pilgrimjaar, 50.000 mensen keken online mee.
WEB MEDIA GLENAKI_ Ref : 40269
www.artsenkrant.com Date : 06/08/2019
Circulation : 763
Page :
Audience : 1000
Periodicity : Continuous
Size :
Journalist : Van Nieuwenhove, Henk
Advertising value equivalency : 6725,00 €
26
1 / 2 © auxipress • +32 2 514 64 91 • info@auxipress.be • www.auxipress.be
Leiden is de stad van Hollandse meesters en archeologie. Maar Leiden biedt ook volop vertier. De vele boetiekjes en speciaalzaken, die vaak in kleine straatjes en steegjes te vinden zijn, maken Leiden tot een heerlijke winkelstad.
1
2
3 1. Exterieur Nederlands Tegelmuseum 2. L’ Elefante Felice 3. Blauwe Engelend
opening is wereldwijd live gestreamd, heeft
WEEKEND LEIDEN LIBELLE AANBIEDING
INSTA-TIP
@PARADIJSVOGELSMAG (6.154 VOLGERS)
Goed begin
Rembrandt
Het is een lunchroom annex conceptstore voor kinderen: de Kleine Planeet. Er staan gezonde broodjes, home made taarten en lekkere salades op het menu. Een heerlijk begin van een dagje winkelen in de Leidse binnenstad. kleineplaneet.nl
Maak kennis met de jonge Rembrandt en de belangrijkste mensen in zijn leven bij de Young Rembrandt Studio. Blik met een ‘video mapping’ in 7 minuten terug op zijn jonge jaren. Deze gratis attractie is open van woensdag t/m zaterdag van 10.00 – 17.00 uur en van zondag t/m dinsdag van 12.00 - 17.00.
Deze vrolijke en kleurrijke Instagrampagina hoort bij het online magazine Paradijsvogels. Met kunst-, cultuur- en reistips en bijzondere logeeradressen. Veel van de reistips zijn dicht bij huis en vooral wandelaars kunnen fijne info van deze site halen.
leiden.nl/jongerembrandt
Bloeiende schilderkunst
Het arrangement
Een andere fijne plek midden in de stad is de Waag. Een monumentaal gebouw met in de achterste zaal een botanische wand van vloer tot plafond. Zo zit u midden in de stad toch nog een beetje in het groen.
Na twee jaar renovatiewerk is Museum De Lakenhal heropend. Er is nu een tentoonstelling te zien van topstukken uit de Gouden Eeuw, van Leidse meesters als Rembrandt van Rijn, Jan van Goyen, Jan Steen en de Leidse fijnschilders. Beleef het verhaal over Leiden met zijn bloeiende schilderkunst als bakermat van de Gouden Eeuw.
€ 75,- p.p. • overnachting met ontbijt • verfrissing op de kamer • goed glas wijn met borrelplank in DÚO • gratis parkeren • geldig 1 aug. 2019 t/m 31 mrt 2020 o.b.v. beschikbaarheid • reserveren via rembrandthotel.nl
waagleiden.nl
lakenhal.nl
B O T A N I S C H E WA N D
en uit... GroetDeventer
Deze Hanzestad ligt pal aan de rivier de IJssel. Wie aan de overkant parkeert, kan met het pontje overvaren. Dwaal door de straatjes, plof neer op een terras aan het water en neem een kijkje in de hofjes en galeries in het oude centrum. Beroemd is de Deventer Boekenmarkt op zondag 4 augustus is, met meer dan 6 km aan kramen. deventerboekenmarkt.nl
150.000 personen bereikt MIDDEN IN HET OUDE CENTRUM
WO N D E R F U L NAT U R E
Deze ‘verwonderwinkel’ in de Breestraat voelt bijna als een natuurkundig museum. Vlinders onder stolpen, opgezette dieren en fossielen en zeesterren: dit is de winkel voor een leuk cadeautje of om een vleugje natuur in huis te brengen. wonderfulnature.nl
én heeft 5.000 interacties
City Hotel Rembrandt ligt in het historisch centrum van Leiden, met uitzicht op Molen de Valk en de Oude Singel. Musea zoals Museum De Lakenhal, Volkenkunde, Boerhaave en de Hortus botanicus liggen op een steenworp afstand. Leiden Centraal Station ligt op vijf minuten loopafstand. Combineer een verblijf met een diner in het naastgelegen Wine & Food bar DÚO. Welkom in de stad van de mooie grachten en van Rembrandt!
opgeleverd.
FOTOGRAFIE: BRAM VAN EEDEN, MARSKA VD HAVEN, ISTOCK.
M u s e u m estafette
HET NEDERLANDS TEGELMUSEUM Wat voor soort museum is het Nederlands Tegelmuseum? “Het vertelt een verhaal over vier eeuwen ononderbroken design op het formaat van de vierkante tegel. In de Gouden Eeuw waren tegels een praktisch bouwmateriaal, vochtwerend en makkelijk schoon te maken, om kleur en licht in huis te brengen. Toen men rond 1900 de techniek beheerste om weerbestendige tegels te maken, paste dat bij de mode van de art nouveau om kleur en ornamenten aan de gevels van gebouwen te brengen.” Waarom moeten we erheen? “Deze zomer zijn enkele zalen helemaal nieuw ingericht als resultaat van een unieke samenwerking met het naburige Kröller-Müller Museum. Dat Helene Kröller-Müller een gepassioneerd kunstverzamelaar was is algemeen bekend, maar dat ze zeker zo enthousiast was over haar Oudhollandse tegels, weten veel minder mensen. Haar collectie heeft vanaf dit jaar een vaste plek bij ons gekregen.” Wat is het meeste bijzondere object in uw museum? “L’elefante felice, een kleurig en glanzend wandreliëf uit 1961 voor de vakantievilla van koningin Juliana en Bernhard in Porto Ercole. In omvang en techniek een huzarenstukje van de Hongaars-Nederlandse keramiste Judith Laqueur-Révész.”
Digitale opening Leiden400 Deze digitale
I love Holland
Omdat Nederland zó veel leuke musea heeft, maken we een tour. En vragen we een directeur om kunst- en cultuurtips. Deze week: Johan Kamermans van het Nederlands Tegelmuseum in Otterlo.
5 LIBELLE
27
C CULTUUR
Strategische partnerships & samenwerkingen
Beelden in Leiden
Kiek Selfiespot
Podiapartners BplusC Gebr. de Nobel Theater Inns Blau Leidse Hout theater Leidse Lente Leidse Schouwburg Pieterskerk Scheltema Sijthoff Stadsgehoorzaal Watergasfabriek
Leiden International Film festival
Cultuurplein
Leids Cabaret Festival
Museumpartners Academisch Museum (b Ambulancemuseum Anatomisch Museum Rijksmuseum Boerhaave Corpus Experience Museum De Lakenhal Erfgoed Leiden Hortus botanicus Molen De Valk Naturalis Biodiversity Rijksmuseum van Oudhe Leiden American Pilgrim Sieboldhuis Taalmuseum Leiden UB Museum Volkenkunde Wevershuis
Cultuurcampagne Musea & Hotels Cultuurkwartier De Stijl El Cid Erfgoedprijs Leiden Filmproject ‘Petrus Mysterie’
Leids Continuüm
Leiden Marketing netwerk ontvouwd - Het coalitiemodel
Leidse Hofjes Concerten
Leiden Marketing werkt vanuit coalitieievorming en samenwerking in themasche clusters, met partners die investeren op merkversterkende ontwikkelingen, vanuit een welbegrepen eigenbelang. Het krachtige aan deze vorm is dat per cluster energie en draagvlak onder een onderwerp zit en het cofinanciering en langere termijn commitment mogelijk maakt. Samenwerken in coalies is niet alleen wenselijk, het is inmiddels voorwaardelijk. Sterker gesteld, wanneer Leiden Marketing ergens alleen voor staat, zal dat betekenen dat de inspanning wordt afgewend. Alle resultaten zijn het gevolg van intensieve en langdurige samenwerking met partners.
Leidse Museumbon Museumfolder Museumnacht Nacht van Ontdekkingen OPEN Open Monumenten Dag Pilgrim Fathers / Mayflower400 Rembrandt & De Gouden Eeuw RembrandtLAB Sail Leiden Schemerstad
Of het nu gaat om het binnenhalen van congressen, het laden van Leiden als dynamische studentenstad, het dragen en organiseren van themajaren of het samen optrekken in campagnes. Daarmee versterkt de marketing van Leiden de economie, vergroot het de bekendheid en wordt het imago verbeterd.
PARTNERS
Signatures Festival StudentenStad partnerschap Trex Uitagenda Leiden Uitmarkt Amsterdam Watergasfabriek
Festivalpartners Beelden in Leiden Brave New World Leidse Hofjesconcerten Leids Cabaretfestival Leiden International Film Nacht van Ontdekkinge Museumnacht Open Monumentendag Schemerstad van Rijn Festival Werffpop
Wavelength
Young Rembrandt Festiv
Wolkers
Makers & Programmeu Marksteeg 10 Maters & Hermsen Fields of Wonder
50+ Beurs Young Rembrands Symposium Young Rembrandt Festival Young Rembrandt Studio
Onderwijspartners cult BplusC Ars Aemulae Naturae
Cultureel Erfgoedpartn Erfgoed Leiden Vereniging Oud Leiden Open Monumenten
Contentpartners De Stijl – NBTC, 8 musea Rembrandt & De Goude NBTC, 4 musea, 3 stede
Mayflower400 -14 int. ste
Cultuurclusters & platf Haagweg 4 RAP Watergasfabriek Nieuwe Energie Cultuurkwartier Cultuurplein Cultuurfonds Leiden Leiden aan Tafel Leiden Festivals (i.o.)