210136 Bijlage 3 Ontwerptoelichting DO Fase 1

Vogelwijk en Raadsherenbuurt Herinrichting openbare ruimte - Definitief Ontwerp

oktober 2021

Colofon Dit is een product van Gemeente Leiden Formele naam:

Toelichting op het definitief ontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte in de Vogelwijk en Raadsherenbuurt

Datum:

oktober 2021 (datum van vaststelling in de vergadering van de gemeenteraad van Leiden volgt)

Opdrachtgever:

Ashley North (bestuurlijk) Lia Totte (ambtelijk) David van Zanten - project manager Thibo Duifhuizen - landschapsontwerper, Ton Heijnen - verkeersontwerper, Michelle Sleebos - stedenbouwkundige, Ron Kardol - projectcoördinator, Sven Huizer - stadsingenieur.

Opdrachtnemer: Ontwerpteam:

Contact:

David van Zanten via telefoonnummer: 14071

Voorwoord Voor u ligt de toelichting op het Definitief Ontwerp (DO) met de uitkomsten van de participatie. Dit document is opgesteld naar aanleiding van de uitkomsten van de participatie van het project Vogelwijk – Raadsherenbuurt, rioolvervanging en herinrichting openbare ruimte, fase 1. Op 23 april 2020 is de Nota van Uitgangspunten met het schetsontwerp voor de Vogelwijk en Raadsherenbuurt vastgesteld in de gemeenteraad van Leiden. Dit schetsontwerp is verder uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp (VO) voor fase 1 en is geparticipeerd met de wijkbewoners en de werkgroep Vogelwijk en de werkgroep Raadsherenbuurt. Het VO is verder uitgewerkt tot voorliggend definitief ontwerp en zal samen met een SSK-raming door middel van een uitvoeringsbesluit aan de raad ter behandeling worden aangeboden. Na vaststelling word het bestek en de tekeningen verder uitgewerkt en wordt het project via een aanbestedingsprocedure aan een aannemer gegund, die daarna zal starten met de uitvoering van de werkzaamheden. Bij de opgave hoort ook het creëren van draagvlak voor de nieuwe plannen. Daarom is er hoog ingezet op participatie. Als gevolg van de uitbraak van het coronavirus is de participatie digitaal georganiseerd door middel van de volgende communicatiemiddelen:

kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg. 5. het VO is in dertien digitale bewonersbijeenkomsten via MSTeams gepresenteerd aan de bewoners, elke bijeenkomst ging over een aantal straten. Zo konden bewoners goed zien hoe het ontwerp voor hun directe leefomgeving eruit ziet en al hun vragen stellen. 6. Telefonisch spreekuur. 7. Voorbespreken DO met wijkcomite Vogelwijk en wijkveranging Raadsherenbuurt. 8. Een huis aan huis bewonersbrief met een uitnodiging om het DO te bekijken via Doemee. In april, mei en juni is het Voorlopig Ontwerp op Doemee geplaatst en zijn er via Doemee en tijdens de digitale bewonersbijeenkomsten veel reacties binnengekomen. Om het voorlopig ontwerp verder te optimaliseren zijn met het wijkcomite Vogelwijk en de wijkvereniging Raadsherenbuurt extra werksessies met het projectteam uitgevoerd. Het aangepast voorlopig ontwerp is daarna nogmaals via Doemee aan de bewoners ter inzage voorgelegd. De vragen en opmerkingen op het aangepaste VO hebben als input gediend voor het DO en deze ontwerpverantwoording. Dit kenmerkt de enorme betrokkenheid van de bewoners in de Vogelwijk en Raadsherenbuurt. De uitkomsten van de participatie zijn samengevat in dit document. Deze uitkomsten hebben invloed gehad op het voorlopig ontwerp en soms ook op de uitgangspunten. Wat het effect op het ontwerp en de uitgangspunten is, staat in dit document beschreven.

1. een huis-aan-huis bewonersbrief met een uitnodiging om het VO te bekijken via Doemee en om deel te nemen aan de digitale bewonersavonden. 2. een projectpagina op de website van de gemeente Leiden. 3. een huis-aan-huis nieuwsbrief met uitleg over het participatietraject rond het voorlopig ontwerp. 4. een project op het platform Doemee. Bewoners konden hier het voorlopig ontwerp bekijken en hun reacties achterlaten. Daarnaast stonden er twee enquêtes op Doemee: één met drie varianten voor de herinrichting van het Rozenplein aan de Johan de Wittstraat en één met twee varianten voor de Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

3

Inhoud VOORWOORD

3

INHOUD 4 1.

SAMENVATTING

7

2. INLEIDING 2.1 Aanleiding 2.2 Scope 2.3 Fasering 2.4 Doel van het project 2.5 Nota van Uitgangspunten 2.6 Participatie

9 9 9 9 9 9 11

3. KADERS 3.1 Nota van Uitgangspunten 3.2 Uitgelichte uitgangspunten 3.3 Aangescherpte kaders naar aanleiding van de participatie

13 13 13 13

4. ANALYSE EN UITKOMSTEN 4.1 Ontsluiting 4.2 Waterinfiltratie in bodem 4.3 Groenstructuur 4.4 Afvalinzameling 4.5 Hergebruik materialen 4.6 Klimaatadaptatie 4.7 Bovengronds 4.8 Ondergronds 4.9 Principe doorsnede huidige situatie 4.10 Principe doorsnede toekomstige situatie

15 15 15 15 19 19 19 19 19 23 23

5. TOELICHTING DO 5.1 Stedenbouw/architectuur 5.2 Schoolomgevingen 5.3 Parkeren 5.4 Vergroening en biodiversiteit 5.5 Groenplan 5.6 Fietsparkeervoorzieningen 5.7 Lichtmasten 5.8 Laadpalen 5.9 Ondergrondse voorzieningen 5.9.1 5.9.2 5.9.3 5.9.4 5.9.5 5.9.6 5.9.7

Glasvezel Afkoppelen regenpijp achterzijde woning Functioneren rioolsysteem Overstort Slim drainage systeem Auto wassen op straat Strooizouten

5.10 Uitgangspunten nieuwe inrichting 5.11 Aandachtspunten voor het uitvoeringsontwerp 5.12 Bezwaar maken

25 25 25 25 27 27 31 31 31 31 31 31 32 32 32 32 32

34 36 36

6. PARTICIPATIE 38 6.1 Wijzigingen op het eerste voorlopig ontwerp voor beide wijken na participatie 38 6.1.1 Wijkcirculatie / eenrichtingsverkeer 6.1.2 Aanbieden minicontainers

6.2 Wijzigingen Raadsherenbuurt: 6.2.1 6.2.2 6.2.3 6.2.4

Drempels en oortjes Parkeerplaatsen Johan de Wittstraat Rozenplein

38 38

38 38 39 39 39

6.2.5 Fagelstraat 6.2.6 Hoogerbeetsstraat 6.2.7 Van Oldenbarneveltstraat 6.2.8 Warmonderweg en Van Slingelandtlaan 6.2.9 Van Slingelandtlaan 6.2.10 Van Ledenberchstraat 6.2.11 Fase 2 6.2.12 Van Beuningenlaan

6.3 Wijzigingen Vogelwijk 6.3.1 Drempels 6.3.2 Ingang speeltuin Vogelwijk 6.3.3 Parkeerplaatsen 6.3.4 Nachtegaallaan 6.3.5 Kruising Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg 6.3.6 Blauwe Vogelweg 6.3.7 Lijsterstraat 6.3.8 Roodborststraat en Merelstraat 6.3.9 Leeuwerikstraat 6.3.10 Grote groenveld

41 41 41 41 41 41 42 42

42 42 42 42 42 43 45 45 45 45 45

7. VERSCHILLEN TABEL 7.1 Vogelwijk: 7.2 Raadsherenbuurt

46 46 51

BIJLAGEN

55

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

5

1. Samenvatting Voorlopig ontwerp Het vervangen van de riolering biedt koppelkansen voor andere opgaven, zoals het vervangen van de verharding, de energietransitie, de aanleg van een klimaatrobuuste ondergrondse inrichting en een klimaatadaptieve bovengrondse inrichting en het vergroten van de biodiversiteit. Door deze opgaven onderling af te stemmen en waar mogelijk integraal uit te voeren, wordt werk met werk gemaakt, kosten bespaard en investeringen zo efficiënt mogelijk ingezet. Daarnaast wordt overlast voor bewoners tot een minimum beperkt.

De extra werksessies met de beide werkgroepen hebben geresulteerd in het aangepast voorlopig ontwerp (VO+), dat in juni via Doemee is gepresenteerd aan de bewoners. Naast het nieuwe voorlopig ontwerp (VO+) is er per wijk een cijferoverzicht van de verschillen tussen het VO en dit nieuwe VO+ gemaakt. Hiermee is snel te zien wat de verschillen zijn op het gebied van aantal parkeerplaatsen, bomen, fietsparkeerplaatsen en eventueel aanbiedplekken voor de minicontainers. In het volgende hoofdstuk vindt u de verdere toelichting van de verschillen tussen het VO en VO+.

De wijken moeten klimaatadaptief ontworpen en uitgevoerd worden, zodat ze voorbereid zijn op de klimaat van de toekomst met heftige regenbuien en langere periodes van droogte en hitte. In dit kader dient er, waar doelmatig, een gescheiden rioleringsstelsel aangelegd te worden. Vanuit het thema circulaire economie worden zoveel mogelijk gebakken klinkers uit de rijbanen en parkeervakken en natuurstenen trottoirbanden hergebruikt.

Het VO+ wordt verder uitgewerkt naar het definitief ontwerp (DO). Wanneer dit gereed is, komt dit ook op Doemee te staan. Het is dan niet meer mogelijk om grote wijzigingen aan te brengen. Wel is er ruimte om eventuele onnauwkeurigheden op te lossen en om vragen te stellen die niet zijn opgenomen in deze notitie. Ook bij het DO kunnen bewoners een reactie plaatsen.

Participatie In april is het voorlopig ontwerp (VO) aan de bewoners van de Vogelwijk en Raadsherenbuurt gepresenteerd in verschillende online bewonersavonden per straat. Een deel van de bewoners van zowel de Vogelwijk als de Raadsherenbuurt kon zich niet vinden in het gepresenteerde voorlopig ontwerp. De belangrijkste bezwaren waren eenrichtingsverkeer in de smalle straten en de reductie van het aantal parkeerplaatsen als gevolg van de opstelplaatsen van de minicontainers in de trottoirs. In overleg is besloten om extra werksessies in te plannen met een werkgroep namens het wijkcomité van de Vogelwijk en de wijkvereniging Raadsherenbuurt om het ontwerp te optimaliseren naar aanleiding van de vele reacties.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

7

2. Inleiding 2.1

Aanleiding

De riolering in de Vogelwijk en Raadsherenbuurt is ongeveer 45 jaar oud en moet vanwege de slechte kwaliteit vervangen worden. Het huidige gemengde rioolstelsel wordt vervangen door een gescheiden stelsel, dat het regenwater direct afvoert naar het oppervlaktewater en alleen het vuilwater afvoert naar de Afvalwater Zuiveringsinstallatie (AWZI).

De Rijnsburgerweg zelf valt buiten de scope. Dit geldt ook voor het gedeelte van de Vogelwijk met nieuwbouw: IJsvogelhof, Mezenstraat (deels), Bosuilstraat, Groene Spechthof en Vinkenstraat (deels).

2.3

Fasering

De rioolvervanging is een goede aanleiding om ook de straten, trottoirs en het groen op te knappen en deze voor te bereiden op heftige regenbuien en langere periodes van droogte en hitte.

Voor dit project zijn twee fases opgenomen. Fase 1 betreft de Vogelwijk met als grens de Blauwe Vogelweg en de Raadsherenbuurt tot de Van Beuningenlaan. Fase 2 betreft de Van Beuningenlaan, Antonie Duycklaan, Adriaan Pauwstraat en de Paulus Buysstraat en wordt apart van fase 1 uitgewerkt. Vanwege de nadere verkenning van sluipverkeer in de spits, de relatie met het masterplan Houtkwartier en de toekomstige aanpassing van de Posthofrotonde gaat fase 2 later van start.

2.2

2.4

Scope

De scope van het project bevat de Vogelwijk en Raadsherenbuurt. De Vogelwijk ligt tussen de Rijnsburgerweg en het Pomonapad. Aan de westzijde wordt de wijk begrensd door de Nachtegaallaan, aan de oostzijde door Nieuweroord en het Bos van Bosman met de Blauwe Vogelweg. In verband met de rioleringswerkzaamheden wordt de Blauwe Vogelweg tot aan de Wassenaarseweg meegenomen in het project. Vanwege de opgave om de verkeersveiligheid op fietsroute over de Nachtegaallaan te verbeteren, maakt de hele Nachtegaallaan - vanaf de Rijnsburgerweg tot aan Wassenaarseweg - deel uit van het project. De Raadsherenbuurt wordt aan de noordzijde begrensd door het stadspark de Leidse Hout en het sportpark Leidse Hout dat ten zuiden daarvan ligt. De Van Slingelandtlaan valt, op de kruisingen met de Johan de Wittstraat en de Fagelstraat na, buiten de scope. De Van Beuningenlaan, Antonie Duycklaan, Adriaan Pauwstraat en Paulus Buysstraat vallen binnen de scope van het project en worden uitgewerkt in fase 2. De zuidgrens is de Rijsburgerweg, langs de Warmonderweg worden alleen het trottoir en de parkeervakken tot de gemeentegrens met Oegstgeest meegenomen.

Doel van het project

Het doel van het project is een duurzame en toekomstgerichte herinrichting van de wijk door: • Aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel (HWA en VWA); • Klimaatadaptieve inrichting van gevel tot gevel; • Ondergrondse ruimtereservering voor een toekomstig energienet; • Vergroten biodiversiteit; • Verbeteren grondwaterbeheersing; • Waar mogelijk toevoegen van extra groen in de straten; • Draagvlak creëren voor het toekomstig ontwerp door middel van burgerparticipatie.

2.5

Nota van Uitgangspunten

De beleidskaders en -uitgangspunten uit de Nota van Uitgangspunten zijn gehanteerd bij de verdere uitwerking en totstandkoming van het voorlopig ontwerp. Het schetsontwerp leverde ontwerpprincipes op die als basis hebben gediend voor het voorlopig ontwerp van de openbare ruimte.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

9

2.6

Participatie

Het definitief ontwerp is opgesteld in samenwerking met de betrokken stakeholders. Zowel het concept schetsontwerp als het concept voorlopig ontwerp zijn via Doemee en (digitale) bewonersavond(en) voorgelegd aan de buurtbewoners. De input van bewoners is naderhand waar nodig verwerkt en teruggekoppeld. Er is een notitie opgesteld van de uitkomsten van dit proces, deze is als bijlage aan dit rapport toegevoegd. Daarnaast hebben we bewoners, gebruikers en eigenaren geïnformeerd over de noodzaak om klimaatadaptieve maatregelen te nemen, niet alleen in de openbare ruimte maar ook in de rest van de wijk (tuinen van particulieren). De gevolgen en maatregelen met betrekking tot klimaatverandering gelden immers niet alleen voor de openbare ruimte, maar ook voor de private delen van de wijken. De gemeente is in gesprek geweest met de VVE van het Jan Ballegoplein in de Raadsherenbuurt (plein met garageboxen). De gemeente heeft advies gelevererd hoe dit plein klimaat adaptief aan te pakken. Omdat dit plein niet op gemeente grond ligt wordt het niet in dit definitief ontwerp verder behandeld.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

11

3. Kaders

•

3.1

•

Nota van Uitgangspunten

Op 23 april 2020 is het Kaderbesluit met de Nota van uitgangspunten (NvU) en het schetsontwerp van dit project vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad van Leiden. •

3.2

Uitgelichte uitgangspunten

In deze fase van het project wordt het voorlopig ontwerp getoetst op de volgende uitgangspunten vanuit het NvU: • Er komen parkeervakken op de plekken waar nu op de rijbaan wordt geparkeerd. Het rijvlak dat overblijft, wordt de rijbaan. • Klimaatadaptatie toepassen door het reduceren van verhard oppervlak en het aanbrengen van waterberging op straat, waterdoorlatende verharding en waterberging in parkeervakken. • Bestaande bomen zoveel mogelijk behouden. Op plekken waar dit mogelijk is, worden zo groot mogelijke groenstroken gerealiseerd (vergroten boomspiegels). • Vanuit de circulaire gedachte is het wenselijk om het aanwezige gebakken bestratingsmateriaal opnieuw te gebruiken voor de rijbanen. Ook natuurstenen opsluitbanden, lichtmasten (voor zover die voldoen aan de eisen) en overig straatmeubilair wordt hergebruikt. De trottoirs worden in de tegels van het handboek uitgevoerd. Het uitgangspunt is om in parkeerstroken zoveel mogelijk hemelwater te infiltreren. Waar dit mogelijk is, wordt daarom een infiltrerende verharding in parkeerstroken toegepast. De wegen in beide wijken zullen hun huidige wegcategorie van erftoegangsweg behouden met een maximumsnelheid van 30km/u. • Het uitbreiden van het aantal parkeerplekken voor fietsen zal onderdeel uitmaken van de participatie. Daarbij wordt gekeken naar de invulling van de overcapaciteit in parkeervakken.

• In beide woonwijken zal het parkeren worden aangeduid door parkeervakindeling aan te brengen. Bijzondere parkeerplaatsen zullen worden aangeduid met behulp van ingestraat wit kruis. De gereserveerde voor mindervaliden (1) en elektrisch parkeren (2) zullen worden teruggebracht.

•

•

• •

3.3

Het aantal terug te brengen parkeerplaatsen wordt bepaald op basis van het werkelijke aantal geparkeerde voertuigen. Daarbij wordt rekening gehouden met een overcapaciteit van 20 procent. In overleg met de scholen in de wijken wordt bekeken of er betere of aanvullende maatregelen kunnen worden getroffen om de verkeersveiligheid en bereikbaarheid te verbeteren. De openbare ruimte faciliteert het gebruik zoals dat nu ook plaatsvindt. Bestaande locaties voor afvalinzameling worden behouden. Er zijn geen plannen om het aantal ondergrondse containers verder uit te breiden in beide wijken. Er zal een gescheiden rioolstelsel worden aangelegd. Het VWA (vuilwaterafvoer) voert af naar de zuivering en het HWA (hemelwater) zal naar het oppervlaktewater worden afgevoerd door middel van een aantal uitstroomvoorzieningen. De openbare ruimte gaat primair infiltreren in de ondergrond. Voor piekbuien wordt aangesloten op het hemelwaterriool (indien mogelijk ook op het oppervlaktewater) en zoveel mogelijk van de voorkant van de dakvlakken. Bewoners zullen gestimuleerd worden om hieraan mee te werken. De kabels en leidingen zijn geïnventariseerd in de wijken door middel van een KLIC melding. Er wordt rekening gehouden met de consequenties van de energietransitie. Dit doen we door bij de aanleg van het nieuwe gescheiden rioolstelsel onder de rijbaan ruimte te reserveren.

Aangescherpte kaders naar aanleiding van de participatie

Na de participatie zijn twee kaders voor het VO aangescherpt om tegemoet te komen aan de buurtbewoners: • Voor straten blijft het tweerichtingsverkeer bij wijze van proef gehandhaafd. • Minicontainers in parkeervakken komen terug op plekken waar ze al staan. Zie voor verdere uitleg over deze twee punten hoofdstuk 6 participatie.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

13

4. Analyse en uitkomsten In het NvU document van dit project is een uitgebreide analyse van de wijken en de openbare ruimte gemaakt. Dit was nodig om een goed beeld te krijgen van de kansen en knelpunten in de wijken. In dit hoofdstuk zal er een korte samenvatting en antwoord worden gegeven op openstaande vraagstukken.

4.1

Ontsluiting

In de NvU is gesteld dat het parkeren wordt geformaliseerd in parkeervakken op de plekken waar nu op de rijbaan geparkeerd wordt. Het rijvlak dat overblijft wordt de rijbaan. Dit betekent dat de rijbaan op sommige plekken eigenlijk te smal is voor tweerichtingsverkeer. Op aandringen van bewoners wordt bij wijze van proef toch tweerichtingsverkeer op straten toegestaan die voor eenrichtingsverkeer zijn ontworpen, omdat dit in de bestaande situatie ook functioneert. Ter aanvulling: mochten er in de toekomst verkeersproblemen ontstaan, dan kan er alsnog eenrichtingsverkeer in smalle straten worden ingevoerd. Ook was het uitgangspunt dat het aantal terug te brengen parkeerplaatsen wordt bepaald op basis van het werkelijke aantal geparkeerde voertuigen. Daarbij werd rekening gehouden met een overcapaciteit van 20 procent. Dit uitgangspunt is losgelaten om de extra parkeerdruk in de wijk als gevolg van de bezoekers voor het Leidse Hout en de Leidse atletiekverenging en de tennisvereniging en de reddingsbrigade op te vangen. In overleg met de wijkvereniging is op basis van de parkeerdruk per straat bepaald waar parkeervakken terug komen met behoud van de bomen. Toch worden de wijken vergroend, omdat de parkeerplaatsen worden voorzien van grasbetontegels. Bijzondere parkeerplekken werden voorheen altijd voorzien van een wit kruis.

Dit is niet meer de norm in het handboeken en wordt daarom niet toegepast maar middels bebording.

4.2

Waterinfiltratie in bodem

Uit het onderzoek 'Vogelwijk en Raadsherenbuurt; ontwerp grondwatervoor-

zieningen voor integraal vervangingsplan' is gebleken dat in de zomersituatie in fase 1 van het projectgebied sprake is van een lage grondwaterstanden omdat dit het hier een oude zandduin betreft. Het toepassen van de maatregelen voor infiltratie van regenwater is daarmee een uitermate geschikte optie. Na beoordeling van de ontwateringsdiepte in fase 2 is geconcludeerd dat infiltratie daar niet wenselijk is. Ook in de straten Van Beuningenlaan, Houtlaan en Nachtegaallaan, in verband met een te kleiige ondergrond. In deze straten worden de parkeervakken op afschot gelegd waardoor hier geen infiltratie plaats vindt. In de overige straten kunnen wel infiltratiemaatregelen toegepast worden, indien dit wordt gecombineerd met een drainage voor grondwaterbeheersing in de natte wintersituatie.

4.3

Groenstructuur

In de brede straten van beide wijken zijn nadrukkelijk eerste grootte bomen gebruikt. Voor de smalle straten zijn tweede en of derde grootte bomen gebruikt. Elke straat heeft een ander type boom. Bij het aanplanten van nieuwe bomen wordt bekeken of de boom past bij de straat en of de groenstructuur wordt versterkt. De huidige bomen in de Leeuwerikstraat staan op het trottoir vrij dicht langs de muurtjes van de voortuinen. Dit beïnvloedt de toegankelijkheid van het trottoir. Ook hebben de bomen weinig kwaliteit en is de conditie slecht. Op basis van deze informatie is in overleg met de bomenbond besloten om de bomen van de Leeuwerikstraat te vervangen en tussen de parkeervakken nieuwe te planten, zodat er een volwaardig trottoir gemaakt kan worden en de nieuwe bomen goed kunnen uitgroeien. In de Hogerbeetsstraat zijn de bomen niet inpasbaar met het nieuwe rioolontwerp (Vervangen vuilwaterriool en toevoeging van hemelwaterriool riool). Daarnaast ervaren bewoners veel overlast van deze watercipressen. Daarom worden ook deze bomen vervangen voor bomen die passen in groenstructuur van de Raadsherenbuurt. In de Bomen Effecten Analyse (BEA) zijn bomen gesignaleerd met een slecht conditie. Deze bomen zijn met rood aangegeven op de kaarten op de volgende bladzijde en zullen worden vervangen.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

15

16

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

17

4.4

Afvalinzameling

4.7

Bovengronds

Er is getracht om de locaties voor de minicontainers te behouden. De capaciteit blijft gelijk, maar de locaties zijn in sommige gevallen wel verschoven. Dit voorkomt dat de vuilniswagen in de toekomst achteruit moet rijden, wat gevaarlijke situaties op kan leveren.

Het regenwater wordt straks via de parkeervakken geïnfiltreerd middels grasbetonstenen. Doordat er grasachtige soorten in de holle ruimtes groeien, brengen we meer groen in de straten en dat zorgt voor verkoeling. Ook worden de huidige bomen zo veel mogelijk gehandhaafd.

Op de overzichtskaart op pagina 18 is te zien waar de afval aanbiedlocaties zijn veranderd ten opzichte van de huidige situatie in fase 1.

Doordat er parkeervakken tussen de bomen komen met een standaardafmeting ontstaan er soms restruimtes die worden gebruikt voor het vergroten van boomspiegels. Deze boomspiegels krijgen een groene invulling. In de participatie hebben we de bewoners gevraagd wie er graag een boomspiegel zou willen adopteren. Met het participatieproject Samen aan de slag van de gemeente Leiden wordt dit verder uitgedacht. Na de aanleg van het nieuwe plan worden de boomspiegels met de bewoners ingevuld. Alle andere boomspiegels zullen ook een groene invulling krijgen.

4.5

Hergebruik materialen

Vanuit de circulaire gedachte worden de gebakken straatklinkers zoveel mogelijk hergebruikt in de rijbanen. Er is in beeld gebracht hoeveel klinkers er zijn en waar deze terugkomen. Ook is er een inventarisatie gemaakt van de natuursteen trottoirbanden die ook zoveel mogelijk worden hergebruikt. Doordat de bochtstralen in het nieuwe ontwerp veranderen kunnen de natuursteen bochtbanden helaas niet hergebruikt worden in dit project. In de Nachtegaal worden nieuwe dikformaat gebakken klinkers gebruikt t.b.v. het comfort van de fietsroute. In het doodlopende stuk van de Van Oldenbarneveltstraat worden waalformaat klinkers gebruikt om het woonerf te markeren. Om de schoolzone te markeren worden de gele keiformaat klinkers gebruikt. In de overzichtskaarten op pagina 20 en 21 is te zien waar welk type verharding wordt gebruikt.

4.6

Klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie is het aanpassen van de omgeving aan klimaatverandering en de effecten daarvan. Dit om de schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken. In deze herinrichtingsopgave is voornamelijk gekeken naar oplossingen voor de problematiek die voortkomt uit extreme of langdurige buien, langdurige droogte en hitte en de veranderingen in de biodiversiteit. In de NvU van dit project is uitvoerig beschreven hoe deze problematiek zich uit. In dit document gaan we vooral in op de oplossingen die we hiervoor aandragen.

4.8

Ondergronds

Door de aanleg van grasbetonstenen zal het water via de parkeervakken in de ondergrond stromen. Samen met een slim drainagesysteem zal het grondwater op peil worden gehouden. Wanneer er te veel neerslag valt, bijvoorbeeld bij piekbuien of langdurig regenval en het water kan niet voldoende de ondergrond instromen, zal het middels straatkolken die als overstort werken via het hemelwaterriool (HWA) worden afgevoerd naar het oppervlaktewater. In de ondergrond zal met name het gescheiden waterafvoer een bijdrage leveren aan het klimaat. Het hemelwater zal worden afgevoerd naar het dichtstbijzijnde oppervlaktewater. Zo blijft het water in het gebied en het grondwaterpeil op niveau. Het groenveld langs de Lijsterstraat wordt nog behandeld om de waterdoorlatendheid van de bovenste laag te verbeteren, zodat het water hier voldoende kan infiltreren in de ondergrond. De hoogte en de inrichting blijft conform de wensen van de buurt ongewijzigd. Op dit moment is nog niet bekend wanneer en welk energiesysteem straks als alternatief ingezet kan worden voor de huidige gasaansluitingen. In het project houden we alvast rekening met de toekomstige aanleg van een nieuw energienet door bij de aanleg van het nieuwe gescheiden rioolstelsel onder de rijbaan ook ruimte te reserveren voor de aanleg van het nieuwe energienet. Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

19

20

21

4.9

Principe doorsnede huidige situatie

In de huidige situatie wordt het regenwater dat op straat valt direct afgevoerd richting de afvalwaterzuiveringsinstallatie. Op deze manier is de ondergrond kwetsbaar en kan het weinig klappen opvangen bij langdurige droogte of hevige regenbuien. In de NvU is uitvoerig beschreven waarom het nodig is om deze situatie om te buigen naar een klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte.

4.10 Principe doorsnede toekomstige situatie In de toekomstige situatie wordt het water op straat via de waterdoorlatende grasbetonstenen in parkeervakken in de ondergrond geïnfiltreerd en wordt het water langer in de wijk vastgehouden. Het grondwaterpeil wordt gereguleerd door de aanleg van het drainagesysteem. Het is straks daarom niet meer mogelijk om chemische middelen te gebruiken om bijvoorbeeld de auto te wassen. Dit zal in de ondergrond en het grondwater terecht komen. Bewoner zijn bij de participatie van het VO hiervan op de hoogte gesteld en dit zal extra onder de aandacht worden gebracht bij de verder uitwerking van het project. Bij hevige of langdurige regenval kan het voorkomen dat het water niet snel genoeg wegstroomt. Daarom worden straatkolken gebruikt die op afschot liggen in de rijbaan. Zij vangen overtollig water op en voeren het af naar naastgelegen oppervlaktewater. Om zo veel mogelijk water te laten infiltreren in de parkeervakken zal waar dit kan, deze strook vlak liggen.

Figuur 1.

Huidig afwatersysteem

Figuur 2.

Toekomstig afwatersysteem

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

23

–

5. Toelichting DO In bijlage vindt u het definitief ontwerp van Raadherenbuurt en de Vogelwijk met de bijbehorende beplantingsplannen (A0 - schaal 1:500) in PDF. In dit hoofdstuk wordt het ontwerp verder beschreven.

5.1

Stedenbouw/architectuur

Bij een herinrichting horen nieuwe inrichtingsprincipes. Omdat het doel is te vergroenen, bomen te behouden en er voldoende parkeerplekken in de wijk terug moeten komen, is een inrichtingsprincipe vanuit het Handboek Openbare Ruimte gekozen dat vaak afwijkt van de originele structuren. Ook met de huidige CROW-regels is het streven om veilige en goed begaanbare wijken te maken die duurzaam en toekomstbestendig zijn. De natuursteen trottoirbanden zijn geïnventariseerd en daardoor weten we precies hoeveel er in het gebied zijn die we in de nieuwe situatie willen terugbrengen. Omdat de bochten in het ontwerp veranderen van straal = 9 meter naar straal = 6 meter kunnen de natuursteen bochten niet worden hergebruikt voor dit project. De oude betonnen banden zullen we vervangen voor nieuwe trottoirbanden die een basalt splitlaag hebben en daarmee mooi aansluiten en de natuursteenlook versterken. De huidige betonbanden en opsluitbanden gaan we niet hergebruiken vanwege de verschillende kleuren, de ouderdom en daarmee de kans op breuk bij het weghalen. Verder leggen we de huidige gebakken keiformaat straatbakstenen zo veel mogelijk terug in de rijweg, zodat de uitstraling grotendeels behouden blijft. Voor de parkeerplekken geldt een ander principe omdat we in deze zone juist het water willen laten infiltreren in de ondergrond.

Om deze reden zal een ander waterdoorlatend verhardingsmateriaal worden aangelegd in de parkeervakken. Omdat we de trottoirs goed begaanbaar willen maken en omdat de huidige tegels ongelijk en versleten zijn, worden er nieuwe tegels gelegd. Hiermee ontstaat ook een eenduidige vormgeving van het trottoir voor de hele wijk. De nieuwe trottoirtegels die enkele jaren geleden zijn aangelegd, worden wel hergebruikt.

5.2

Schoolomgevingen

Aan de Blauwe Vogelweg in de Vogelwijk ligt een school voor speciaal onderwijs, De Thermiek. Het halen en brengen van de kinderen vindt veelal op eigen terrein plaats met (rolstoel toegankelijke) busjes. Het eigen terrein is echter niet groot genoeg om alle busjes tegelijkertijd te laten parkeren en dus is er een overloop op de Blauwe Vogelweg nodig. In samenspraak met de school is de weg in het voorlopig ontwerp zo goed mogelijk ingericht met functies die passen bij deze situatie. Aan de oostzijde van de Blauwe Vogelweg komt een opstelzone voor de taxibusjes waar ze kunnen wachten tot ze het eigen terrein op kunnen voor het halen of brengen van kinderen. In de Raadsherenbuurt bevinden zich aan de Antonie Duycklaan kinderdagverblijf de Krullevaar en het Bonaventuracollege (middelbaar onderwijs). Aan de Adriaan Pauwstraat bevindt zich De Leidse Houtschool (lager onderwijs). De maatregelen die we hier gaan toepassen worden uitgewerkt in fase 2 van het project. Hierover zal aparte participatie nog plaatsvinden.

5.3

Parkeren

In beide woonwijken vindt parkeren veelal ‘langs de band’ plaats en is betaald parkeren ingevoerd. Het eerste houdt in dat er of op straat geparkeerd wordt of in parkeerstroken zonder parkeervakindeling. Een aantal parkeerplaatsen is gereserveerd voor mindervaliden (op kenteken 1 st.; algemeen 1 st.) en elektrisch parkeren (5 st.). Deze komen terug in het nieuwe ontwerp. In de hele stad is parkeren in parkeervakken het uitgangspunt dat begin 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld, wanneer er een herinrichting plaatsvindt. Hierdoor wordt een helder onderscheid gemaakt tussen de rijbaan waar gereden wordt en de parkeervakken waar geparkeerd mag worden. In straten met een hoge parkeerdruk staan, bij het parkeren op straat, de auto’s soms tot in de bocht geplaatst waardoor de hulpdiensten, vuilniswagens of andere grotere voertuigen niet meer door de bocht kunnen. In het belang van de veiligheid van alle wijkbewoners moeten de woningen bereikbaar zijn voor hulpdiensten

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

25

–

en daarom is het onderscheid tussen parkeervakken en de weg zo belangrijk. De parkeervakken hebben een minimale maat van 1,8 meter breed en 5,5 meter lang, zodat auto’s er goed in passen en er genoeg ruimte is om in en uit te parkeren. Zie principe details op blz. 30. De parkeervakken zijn ook onderdeel van de klimaatopgave. Zie hoofdstuk ‘Klimaatadaptatie’. Grasbetonstenen zijn bij uitstek een goed waterdoorlatend verhardingstype. Het projectteam heeft in nauw overleg met de beheerders het type Greenston van Klostermann gekozen. Deze grasbetonsteen is vlak en heeft uitsparingen van 45x45mm. Met deze grasbetonstenen blijven de parkeervakken goed begaanbaar. Het groenbeeld dat ontstaat met dit type steen zal gevarieerd zijn, het zal geen strak gazon worden.

Bomenbond een beplantingsplan opgesteld met als doel om de biodiversiteit in de wijken te vergroten. Dit willen we onder andere doen door bloemrijke grasmengsels in te zaaien in de boomspiegels en langs het bosplantsoen op het grote veld van de Vogelwijk. De boomspiegels met veel schaduw willen we voorzien van plantensoorten zoals dagkoekoeksbloem, look-zonder-look, geel nagelkruid en stinkende gouwe die van nature voorkomen in het Bos van Bosman en Leidse Hout. Omdat we het overgrote deel van de huidige bomen laten staan en er genoeg parkeervakken (van 5,50 meter lang) terug moeten komen, ontstaat er restruimte die we toevoegen aan de boomspiegels. Hierdoor kan het formaat van de boomspiegels verschillen. De boomspiegels zullen samen met de parkeervakken groene linten in de straten vormen.

5.5 Het groen dat door de stenen heen komt, gaat hittestress in de straten tegen. Door de open ruimte en het bodemleven dat zal ontstaan, zullen de bestaande en nieuwe bomen beter kunnen uitgroeien. Ook dit heeft een positieve uitkomst op en het tegengaan van hittestress en de biodiversiteit. Hierbij wordt rekening gehouden met esthetiek, waterdoorlaatbaarheid, beheer, onderhoud en (geo)technische aspecten. Samen met de beheerders wordt een onderhoudsplan opgesteld, zodat de functie van de verharding gewaarborgd blijft. Er kan niet op elke plek water geïnfiltreerd worden. Daarom worden op deze plekken de grasbetontegels op afschot gelegd. Vanwege uniformiteit gebruiken we wel dezelfde verharding in de parkeervakken. In de straten die vallen in fase 2, zoals de Van Beuningenlaan en de Antonie Duycklaan, is de ondergrond onvoldoende waterdoorlatend. Daarnaast is de grondwaterstand te hoog, waardoor de parkeervakken op afschot worden gelegd. Wel komt er in deze straten een drainagesysteem om het grondwaterpeil te reguleren.

5.4

Vergroening en biodiversiteit

In de parkeervakken komen grasbetonstenen, waar in de uitsparingen gras groeit, en de boomspiegels worden vergroot en ingericht met biodiverse planten en bloemen. Dit levert meer vierkante meters groen in de woonstraten op. Er is samen met de Stadsecoloog, beheerders van gemeente Leiden en de

Groenplan

In het ontwerp wordt de huidige groenstructuur versterkt met nieuw aan te planten bomen. Daarbij is onderzocht of er genoeg ruimte is in de ondergrond (kabels en leidingen). D.m.v. te graven proefsleuven worden extra controles gedaan of bomen kunnen worden aangeplant. Voor de aanplant van nieuwe bomen is naar de bestaande groenstructuur van beide wijken bekeken. De groenstructuur laat zien dat in de brede straten eerste grootte bomen staan en in de smalle straten tweede of derde grootte bomen. Elke straat zijn eigen soort boom. Met de aanplant van nieuwe bomen brengen we zo veel mogelijk dezelfde soort aan. Uitzonderingen zijn de Leeuwerikstraat en de Hoogerbeetsstraat, omdat de soorten niet goed aansluiten op de standplaats of gebruik. In de Leeuwerikstraat worden Sorbus aria 'Magnifica' aangeplant en in de Hogerbeetsstraat Acer campestre 'Elsrijk. Deze soorten dragen bij aan de biodiversiteit. Er komt totaal 1900m2 in beide wijken aan groen bij. (dit is exclusief de te handhaven groenvakken). In de Raadsherenbuurt 1130m2 en 770m2 in de Vogelwijk. 46 nieuwe bomen worden geplant waarvan 27 in de Vogelwijk en 19 in de Raadsherenbuurt.34 bomen worden gekapt en gecompenseerd waarvan 20 in de Vogelwijk en 14 in de Raadsherenbuurt.

Als we de grasbetonstenen mee rekenen waarvan we 40% tot groen kunnen rekenen komen de volgende vierkante meters er nog bij: 1060m2 in de Raadsherenbuurt en 1316m2 in de Vogelwijk. Op de volgende pagina's vind u het overzicht.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

27

–

28

–

29

Principe detail parkeervak

Figuur 4.

Principe doorsnede

Kadastrale grens

Figuur 3.

30

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

5.6

Fietsparkeervoorzieningen

In beide wijken zijn woningen die geen voor- of (met de fiets toegankelijke) achtertuin hebben en daarom de fietsen niet anders dan op straat kwijt kunnen. De gemeente Leiden wil fietsgebruik waar mogelijk stimuleren. Het veilig kunnen stallen van een (elektrische) fiets is een belangrijke randvoorwaarde voor veel mensen voor het gebruik van de fiets. Daarom komen er op deze plekken fietsparkeervoorzieningen, zodat ook deze bewoners een kans hebben om de fietsen veilig te kunnen stallen. Het voorzien in fietsparkeervoorzieningen kan er daarnaast voor zorgen dat het rommelige beeld van fietsen die de stoep (deels) blokkeren, wordt verbeterd. Het trottoir is beter begaanbaar voor rolstoelgebruikers, rollators en kinderwagens. Aangezien de wijk voor de komende decennia wordt heringericht, is het de bedoeling om ook op plekken waar de huidige bewoners de behoefte aan stallingsplekken nu misschien niet hebben, toch fietsparkeervoorzieningen aan te brengen. In de huidige situatie zijn er nauwelijks fietsparkeerplekken aanwezig. Bewoners hebben dit vaak inpandig of op eigen terrein geregeld. In het voorlopig ontwerp zijn op specifieke plekken fietsparkeerplekken toegevoegd, zoals bij woningen zonder voortuin en achterom.

5.7

Lichtmasten

De lichtmasten in beide wijken zijn halverwege hun levensduur, ze hoeven pas over ongeveer twintig jaar vervangen te worden. Ook dan worden ze vervangen voor normale lichtmasten en niet voor historische lichtmasten, zoals in de binnenstad. Het beleid van de gemeente is dat deze alleen in de binnenstad worden geplaatst. Het nadeel van de historische lichtmasten is dat ze veel minder licht afgeven. Er zouden er twee keer zoveel geplaatst moeten worden om aan dezelfde hoeveelheid verlichting te komen en dat past moeilijk in de drukke onder- en bovengrond. De lichtmasten worden wel geschilderd in antraciet grijs (RAL 7016). Op deze manier zullen ze minder opvallen en beter passen in het straatbeeld.

5.8

Laadpalen

Tijdens de participatie zijn er meerdere vragen gekomen of er meer laadpalen voor elektrische auto’s kunnen komen in de openbare ruimte. Hierin kan de gemeente helaas geen uitkomst bieden. Er moet eerst een aanvraag komen voordat de leverancier van de laadpalen en Liander (nutsbedrijf) een investering doen voor het plaatsen van een laadpaal en deze aansluiten op het elektriciteitsnet. De aanvraag moet door bewoners die over een elektrische auto beschikken gedaan worden. Op basis van kenteken kan er een aanvraag worden ingediend. De huidig aanwezige laadpalen worden bij hetzelfde parkeervak teruggeplaatst.

5.9

Ondergrondse voorzieningen

Energienet Om voorbereid te zijn op de toekomst wordt in de ondergrond een profiel van vrije ruimte gereserveerd voor de aanleg van het toekomstige energienet. Dit energienet zal niet met dit project worden aangelegd, omdat op dit moment nog niet bekend is welke energiebron en welk energienet hier wordt toegepast. 5.9.1 Glasvezel Het projectteam is met KPN in gesprek om glasvezel in beide wijken te laten aanleggen. We hebben goede hoop dat KPN hier invulling aan gaat geven en dat dit gecombineerd kan worden in dit project. 5.9.2 Afkoppelen regenpijp achterzijde woning Om de regenpijp aan de achterzijde van woningen af te koppelen van het gemengde rioolstelsel en op het hemelwaterriool aan te sluiten is een dure en niet efficiënte oplossing. Over het algemeen zijn er geen aparte regenwaterleidingen van de achterzijde naar de voorzijde gelegd. Afkoppeling van de achterzijde kan daarom alleen door een aparte leiding van de achterzijde onder het huis door naar de voorzijde van de woning te leggen. Dit is een forse

De lichtmasten in de Vogelwijk en in de Raadsherenbuurt zijn volledig ver-LED op de bestaande masten en ze komen in de nieuwe situatie op ongeveer dezelfde locaties als waar ze nu staan.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

31

ingreep en daarom een niet voor de hand liggende oplossing. Het afkoppelen van het dakoppervlak aan de achterzijde van de woning kan beter en efficiënter opgelost worden door het regenwater op te vangen in een regenton gecombineerd met een overloop van keien en grind om het overtollige water (als de regenton vol is) in de ondergrond te laten lopen. Meer informatie vindt u op riool info: https://www.riool.info/regen-opvangen-in-de-tuin De regenpijp aan de voorzijde van de woningen kan wel afgekoppeld worden, omdat deze afvoeren aan de straatkant zitten en redelijk eenvoudig op het nieuwe hemelwaterriool aangesloten kunnen worden. Elke woning is uniek en afhankelijk van bestaande objecten in uw voortuin. Om als bewoner een bijdrage te leveren aan het klimaatbestendig maken van de wijk en uw woning kunt u uw regenpijp afkoppelen van het vuilwaterriool en aansluiten op het hemelwaterriool. De gemeente brengt de aansluiting op het hemelwaterriool aan tot de erfgrens. Het is de keuze en de verantwoordelijkheid van de woningeigenaar om de regenpijp af te koppelen en aan te sluiten op de aansluiting van het hemelwaterriool en deze investering zelf te bekostigen. Meer informatie vindt u op GaGoed Leiden: www.gagoed.nl/een-gescheiden-riool-tegen-wateroverlast-bekijk-hoe-datwerkt/ 5.9.3 Functioneren rioolsysteem De capaciteit van het nieuw aan te leggen riool is berekend op zware buien.

Het hemelwaterriool kan een bui 10 aan en het vuilwaterriool een bui 8. Dit voorkomt water op straat. De overstorten van het vuilwaterriool zullen door de maatregelen veel minder vaak overstorten. Dit heeft een gunstig effect op de waterkwaliteit die bij een overstort van het vuilwaterriool ernstig verstoord wordt. Het niet afkoppelen van de achterzijde van de woningen heeft ook een gunstig effect op het vuilwaterriool. Door het inspoelende regenwater wordt het vuil in de riolen schoongespoeld. De parkeerplaatsen zijn voorzien van grasbetontegels die ervoor zorgen dat het regenwater van de meeste buien infiltreert in de ondergrond. Echter vallen er ook middelmatige en zware buien met teveel water om te infiltreren in de

32

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

ondergrond. Om water op straat te voorkomen en als back-up worden kolken aangebracht om het teveel aan regenwater op te vangen. Deze kolken worden aangesloten op het Hemelwaterriool dat loost op de omringede sloten. Uit de droge voetentoets is gebleken dat dit met de huidige waterpartijen en duikers mogelijk is met een bui 10. Met bui 0 t/m 10 wordt de hydraulische capaciteit van rioolstelsels beoordeeld. 5.9.4 Overstort Uit de berekeningen is gekomen dat met de aanleg van het nieuwe rioolstelsel er zeer weinig overstorten van het vuilwaterriool plaatvinden. Het stelsel kan een bui 8 aan. Door het uit laten stromen van regenwater in de sloten zal er een betere doorstroming ontstaan van het oppervlaktewater. 5.9.5 Slim drainage systeem In fase 1 wordt in de straten van het projectgebied een drainagesysteem aangebracht om het grondwaterpeil te kunnen reguleren. In periodes van droogte, als de grondwaterstand zakt, is er de mogelijkheid om water uit de sloot in te laten in de drainagebuizen die voorkomen dat het grondwater daalt. In periodes van hevige buien of lange periode van regen bestaat de kans dat de ondergrond verzadigd raakt. Op dat moment voorkomt het drainagesysteem dat het grondwaterpeil stijgt door het overtollig grondwater af te voeren naar het oppervlaktewater.

5.9.6 Auto wassen op straat Het wassen van uw auto voor de deur is na aanleg van een hemelwaterriool niet wenselijk. De zeepresten komen in het oppervlaktewater terecht wat voor vervuiling zorgt. Over het algemeen bevatten auto's roet en oliedeeltjes die met het wassen van de auto of in de grond verdwijnen of mee spoelen naar het oppervlaktewater. Om vervuiling te voorkomen, is het verstandiger om de auto in een daarvoor bestemde wasstraten te wassen. In onze nieuwsbrieven zullen wij hier nader over informeren.

5.9.7 Strooizouten

Het gebruik van strooizouten zal een tijdelijke vervuiling in het oppervlaktewater teweeg brengen. Dit weegt echter niet op tegen de voordelen van een hemelwaterriool. De gemeente is zich bewust van dit probleem (het gebruik van dooizouten is een landelijk probleem) maar een gemengd stelsel veroorzaakt veel meer vervuiling door overstoren in oppervlaktewater. De keuze voor een gescheiden stelsel met lozing direct op het oppervlaktewater is daarom gunstiger voor het milieu.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

33

5.10 Uitgangspunten nieuwe inrichting

Onderdeel Rijbaan smalle straten

Rijbaan brede straten

Parkeervakken

Afwatering Trottoir

Bestaande bomen

34

Uitgangspunt Minimaal 3,80 meter

Specificatie Voorzien van hergebruikte keiformaat klinkers in kerperverband met strek. Zelfde kleur en type zullen zo veel mogelijk terug worden gebracht conform de huidige situatie. Minimaal 4,80 meter Voorzien van hergebruikte keiformaat klinkers in kerperverband met strek. Zelfde kleur en type zullen zo veel mogelijk terug worden gebracht conform de huidige situatie. Langsparkeervakken minimaal 5,50 x 1,80 meter Worden voorzien van waterdoorlatende grasbetontegels van het type Greenston 250x250x80mm, kleur grijs, lev. Klostermann. De keuze van dit type is afgestemd met beheer in het beheeruurtje van 24 juni 2021 Rijbaan kolken op afschot met schijnmolgoot. Aquaway S 1250 GB1 (Struyk Verwo) Er is getracht om overal min. 1,80 meter breedte aan te 300x300mm Lavaro 402 type handboek houden. Op sommige dwangpunten, zoals bij bestaande bomen of groen, kan het voorkomen dat het plaatselijk versmald wordt naar min. 1,20 m. Om een eenduidig beeld te creëren is er besloten om de huidige tegels niet te hergebruiken maar nieuwe tegels te plaatsen. Bestaande bomen worden zo veel als mogelijk gehand- In hoofdstuk 4 onder groenstructuur staat verder beschreven waarom de haafd. In de Hogerbeetsstraat en Leeuwerikstraat bomen niet gehandhaafd kunnen worden. wordt een uitzondering gemaakt.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

Onderdeel Nieuwe bomen

Uitgangspunt Nieuwe bomen zelfde boomsoort als wat er al in de straat staat. Met uitzondering van Hogerbeetsstraat, Johan de Wittstraat en Leeuwerikstraat. Daar worden nieuwe soorten voorgesteld.

Boomspiegels

De boomspiegels worden vergroot en krijgen een groe- De boomspiegels die worden geadopteerd krijgen een invulling vanuit particine invulling. patieproject Samen aan de slag. De boomspiegels op zonnige locaties worden ingezaaid met bloemrijk grasmengsel G1 van lev. Cruyd Hoeck. Op schaduwlocaties worden de boomspiegels ingeplant met een mix van dagkoekoeksbloem, look-zonder-look, geel nagelkruid en stinkende gouwe.

Openbare verlichting Raadsherenbuurt

Bestaande lichtmasten zijn opnieuw geschilderd in RAL7016 en worden teruggeplaatst op ongeveer dezelfde plek in de nieuwe situatie.

Type LightWell - Friso Kramer, LED

Openbare verlichting Vogelwijk

Bestaande lichtmasten zijn opnieuw geschilderd in RAL7016 en worden teruggeplaatst op ongeveer dezelfde plek in de nieuwe situatie.

Philips - Luma Micro RGP615, LED

Afwatering

Voornamelijk via de waterdoorlatende verharding in de Straatkolk STR-9736/9737 volgens handboek parkeervakken of naastgelegen sloot. Overstort door middel van straatkolken in de rijbaan. Huidige natuursteen trottoirbanden zo veel als mogelijk Type 130/150x250 mm, kleur zwart met een uitgewassen deklaag van basalt. hergebruiken. Overige banden volgens handboek. Opsluitbanden type 100x200 mm, kleur grijs.

Opsluiting

Specificatie Hogerbeetsstraat: Acer campestre ‘Elsrijk’ (Vredesesdoorn) – 2e grootte boom, draagt bij aan biodiversiteit, Leeuwerikstraat: Sorbus aria ‘Magnifica’ – 2e grootte boom, draagt bij aan biodiversiteit, Johan de Wittstraat: Tilia x europaea 'Euchlora' (Krimlinde), heeft minder last van bladluis. De overige nieuwe bomen zijn ter aanvulling van de huidige groenstructuur en worden met de zelfde soort aangeplant.

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

35

5.11 Aandachtspunten voor het uitvoeringsontwerp Voor de volgende fase zijn er een aantal zaken die nog aandacht vragen in het ontwerpproces: • Keuzevariant uitwerken van het Rozenplein, na raadsbesluit • Keuzevariant uitwerken van aansluiting Nachtegaallaan – Rijnsburgerweg, na raadsbesluit. • Participatie proces fase 2. In deze fase zal verdere invulling worden gegeven over de inrichting van de Van Beuningenlaan, Anthonie Duycklaan, Adriaan Pauwstraat en Paulus Buystraat. • Peilenplan, in het uitvoeringsontwerp zal er goed moeten worden aangesloten op huidige hoogtes van dorpels en aansluitingen op paden van voortuinen.Afstemming met beheer op welke manier de kolken gaan dienen als overstort.

5.12 Bezwaar maken Bewoners mogen bezwaar maken op alle besluiten, dus ook tegen het kappen van bomen, een verkeersbesluit of het uitvoeringsbesluit. Ze moeten dit binnen 6 weken doen nadat een besluit is genomen. In onderstaande link staat een brochure, daar staat uitgelegd hoe dit werkt. Ook mogen bewoners inspreken in de commissie, maar dat is geen formeel bezwaar. Meer informatie kunt u vinden op de volgende website: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bezwaar-en-beroep/documenten/ brochures/2015/04/14/bezwaar-en-beroep-tegen-een-beslissing-van-de-overheid

36

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

37

6. Participatie 6.1

Wijzigingen op het eerste voorlopig ontwerp voor beide wijken na participatie

6.1.1 Wijkcirculatie / eenrichtingsverkeer Veel straten in beide wijken voldoen op dit moment niet aan de landelijke en gemeentelijke richtlijnen voor tweerichtingsstraten. Bij de herinrichting kunnen we, door de bestaande situatie zoals bijvoorbeeld de bomen, op veel plaatsen geen rijbaan maken die volgens die richtlijnen breed genoeg is om op een goede manier verkeer in twee richtingen te laten rijden. Omdat wij als gemeente en wegbeheerder verantwoordelijk zijn en worden gehouden voor de bereikbaarheid van de wijk door de hulpdiensten, moeten we aan een minimale eis voldoen (3,5 meter vrije ruimte). Daarnaast willen wij ervoor zorgen dat fietsers en auto's gezamenlijk van de straat gebruik kunnen maken. Daarom moeten alle straten een minimale rijbaanbreedte krijgen van 3,8 meter, buiten de parkeervakken om. Volgens de richtlijnen zijn deze straten eigenlijk alleen geschikt voor eenrichtingsverkeer (fietsers in twee richtingen). Op de bewonersbijeenkomsten bleek dat een (groot) deel van de wijkbewoners de sterke voorkeur heeft voor behoud van tweerichtingsverkeer. In de huidige situatie zijn wegen al te smal, maar de wijkbewoners geven aan dat hierdoor eigenlijk nooit problemen ontstaan.

Daarom heeft de gemeente voorgesteld om bij wijze van proef voor een aantal straten (de straten waarbij veel extra meters omgereden moet worden als er eenrichtingsverkeer wordt ingevoerd) verkeer in twee richtingen toestaan op een voor eenrichtingsverkeer ingerichte straat. Mocht in de praktijk blijken dat deze straten net zo goed functioneren als in de huidige situatie, dan handhaven we dit. Mocht blijken dat het in de praktijk toch problemen geeft, dan voeren we alsnog eenrichtingsverkeer in. Straten waar wel een wegprofiel in past voor tweerichtingsverkeer, met behoud van bomen en de parkeergelegenheid, worden volgens richtlijnen ingericht. Het projectteam heeft een voorstel voor dit plan besproken tijdens de overleggen met de werkgroepen Raadsherenbuurt en Vogelwijk, dat is uitgewerkt in het DO.

38

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

6.1.2 Aanbieden minicontainers De dienst Afvalinzameling van de gemeente Leiden wilde graag dat in de nieuwe situatie de minicontainers op de stoep aangeboden worden, en niet meer in de parkeervakken. Hiermee wordt schade aan auto’s bij het ophalen van de minicontainers voorkomen en is de beschikbaarheid van de aanbiedplaatsen beter gegarandeerd. Echter hebben we ook geconstateerd dat dit per straat meerdere parkeerplaatsen kost. Het projectteam heeft op verzoek van beide wijkcomités, met de afvalinzameling gekeken naar de juiste uitgangspunten, die voor zowel de afvalophaaldienst als de buurtbewoners een prettige situatie opleveren. Als uitgangspunten zijn gekozen: de situatie mag niet slechter worden dan de huidige situatie, dus niet méér containers in de parkeervakken dan op dit moment het geval is. Daarnaast moet voorkomen worden dat de vuilniswagen achteruit te moet rijden om een aanbiedplaats te bereiken. Als laatste uitgangspunt geldt dat de aanbiedplaats niet op kruisingen mag liggen, want daar ontnemen de minicontainers het zicht op zijstraten. In samenspraak met de werkgroepen Vogelwijk en Raadsherenbuurt is er een goede balans gevonden tussen parkeren en aanbiedplaatsen voor minicontainers, waarbij aan alle uitgangspunten is voldaan en er meer parkeerplekken zijn teruggekomen dan in het eerdere VO waren opgenomen.

6.2

Wijzigingen Raadsherenbuurt:

6.2.1 Drempels en oortjes Alle kruisingsvlakken worden voorzien van een verkeersplateau met uizondering van de kruisingen Nachtegaallaan en Lijsterstraat - Leeuwerikstraat. De plateaus remmen de snelheid, net als drempels doen, en benadrukken de kruisingen. Hierdoor zijn verkeersdeelnemers zich bewuster van verkeer van rechts waar zij voorrang aan moeten verlenen. In het eerder gepresenteerde VO waren de drempels helaas niet zichtbaar door een fout in de presentatietekening. De drempel tussen Hoogerbeetsstraat en Ledenberchstraat komt niet terug in het ontwerp omdat we drempels aanleggen op de kruisingen t.b.v.

veilig gelijkvloers oversteken. Deze drempel zal te veel achtereenvolgend worden omdat er ook een drempel aanwezig is op de kruising van de Ledenberchstraat. Deze ruimte kan daarom beter gebruikt worden voor parkeerplekken en aanbied locaties voor minicontainers. Het streven van de gemeente is om tussen snelheidsremmers (drempels en plateau’s) ongeveer 50 tot 100 meter aan te houden. De straten met een langere rechtstand dan dat (Roodborststraat, Merelstraat, Nachtegaallaan en Blauwe Vogelweg) krijgen daarom drempels. 6.2.2 Parkeerplaatsen Door de wijzigingen in de uitgangspunten, voornamelijk die van de opstelplaatsen van de minicontainers, zijn er meer mogelijkheden om parkeervakken aan te leggen. Hierdoor gaan er veel minder parkeerplekken verloren dan in het eerder gepresenteerde VO. Voor fase 1 van de Raadsherenbuurt (dus exclusief de Van Beuningenlaan, Adriaan Pauwstraat, Antonie Duycklaan en Paulus Buysstraat) zijn in het nieuwe voorlopig ontwerp 208 parkeerplekken opgenomen. In de huidige situatie zijn er volgens de parkeertelling 210 parkeerplekken aanwezig, dit betekent een verlies van maar twee parkeerplaatsen binnen deze straten. 6.2.3 Johan de Wittstraat De Johan de Wittstraat begint aan de Rijnsburgerweg en gaat als zichtlijn helemaal door richting de Leidse Hout.

Deze straat wordt gekarakteriseerd door grote linde bomen, klinkerbestrating, natuursteen banden en drempels met oortjes. In het participatieproces is verzocht deze karakteristieke elementen zo veel mogelijk te behouden. In het nieuwe ontwerp komen de drempels met oortjes op twee locaties terug. Op drie locaties in de straat is ruimte om bomen aan te planten. Omdat de huidige bomen overlast geven in de zomer door het bladluis die een kleverige substantie uitscheidt, is voor de nieuwe bomen gekozen voor de zilver lindesoort die niet vatbaar zijn voor bladluis. In de gemeente Leiden is een proef gaande met lieveheersbeestjes om de bladluis te bestrijden. Het projectteam zal onderzoeken of dit ook mogelijk is in de Johan de Wittstraat.

6.2.4 Rozenplein Het Rozenplein aan de Johan de Wittstraat in de Raadsherenbuurt krijgt ook een nieuwe inrichting. In overleg met de direct omwonenden ontwikkelde de gemeente twee varianten voor het plein. De eerste variant is met behoud van de rijbaan, vier parkeervakken in het trottoir en geveltuintjes; de tweede variant is zonder rijbaan, maar met verbreed trottoir, een vergroot rozenperk en voortuinen ter hoogte van huisnummers 35 t/m 45. Tijdens de participatie van het VO met de wijk is hier een derde variant bijgekomen, met behoud van rijbaan en vergroting van het rozenperk door de parkeervakken aan de Johan de Wittstraat te laten vervallen. Op Doemee zijn de drie varianten gepresenteerd waarop bewoners konden stemmen. De uitkomsten van deze enquête worden samen met een advies opgenomen in het uitvoeringsbesluit en namens het college van B&W voorgelegd aan de gemeenteraad. De gemeenteraad en zal het uitvoeringsbesluit op 27 januari 2022 behandelen en hierover besluiten. Er zijn 138 stemmen uitgebracht, dat is een representatieve uitslag. 11 voor variant 1, 67 voor variant 2 en 60 voor variant 3.

Variant 1

Aantal stemmen 11

Herkomst deelnemers - 10 wonen in de Raadsherenbuurt - 1 woont buiten deze wijken

2

67

- 44 wonen in de Raadsherenbuurt - 10 wonen in de Vogelwijk - 13 wonen buiten deze wijken

3

60

- 53 wonen in de Raadsherenbuurt - 4 wonen in de Vogelwijk - 3 wonen buiten deze wijken

Totaal

138

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

39

RE /g ST RE ft /g ST ft

RE /g ST ft RE /g ST ft

RE /g ST RE ft /g ST ft

29

.03

RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST RE ft /g ST ft

RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft

6.6

0 4.4

0

RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST RE ft /g ST ft

3.3

RE

ST

RE /g ST RE ft /g ST ft RE /g ST RE ft /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST ft RE /g ST RE ft /g ST ft RE /g ST RE ft /g ST ft

RE /g ST RE ft /g ST ft

1

Figuur 5.

Variant 1

Figuur 7.

Variant 3

29 .03

8% 6.6

0 4.4

0

43,5% 3.3

1

Figuur 6.

40

Variant 2

Herinrichting Vogelwijk & Raadsherenbuurt - oktober 2021

48,5%

6.2.5 Fagelstraat Voor de Fagelstraat is naar aanleiding van de participatie over het vorige ontwerp gekozen voor een ander straatprofiel. We laten de lange parkeerstrook aan de oneven kant van de straat liggen. Hierdoor kunnen aan deze kant bijna even veel parkeervakken worden gerealiseerd als in de huidige situatie aanwezig zijn. Aan de even kant van de weg worden de parkeervakken wel tussen de bomen geschoven, waardoor de straat breder wordt en daarmee toegankelijk voor hulpdiensten en de vuilniswagen. In de straat komen twee drempels met oortjes te liggen, waardoor de straat makkelijker gelijkvloers overgestoken kan worden. De huidige opstelplaats van de minicontainers die in de Van Oldenbarneveltstraat ligt, wordt verplaatst naar het begin van de Fagelstraat, zodat de vuilniswagen geen onveilige manoeuvre hoeft uit te halen met achteruit rijden. In de huidige situatie blijft er water staan op kruising Fagelstraat/Van Slingelandtlaan. Dit probleem zal met de nieuwe inrichting opgelost worden. De kolken worden herschikt en waar nodig worden kolken bijgeplaatst. 6.2.6 Hoogerbeetsstraat Met de aanleg van een gescheiden riolering in de Hogerbeetsstraat kunnen de huidige bomen niet worden gehandhaafd. Ook geven deze watercipressen overlast aan de bewoners door wortelopdruk en bladverlies van kleine naalden op ongewenste plekken.

De bomen zijn in de jaren disproportioneel uitgegroeid in deze relatief smalle straat. De Hoogerbeetsstraat is een tussenstraat van de Johan de Wittstraat en de Warmonderweg. Beide typeren zich met grote lindebomen terwijl de tussenstraten (zoals de Van Oldenbarneveltstraat) juist kleinere soort bomen heeft. Dit past ook beter in dit smalle straatprofiel. Daarom willen we tweede grootte bomen terugplaatsen die passen in deze groenstructuur. De bomen worden vervangen voor boomsoort Acer campestre ‘Elsrijk’. Deze veldesdoorn boomsoort wordt ongeveer 8 tot 12 meter hoog, draagt bij aan de biodiversiteit, kan goed tegen verharde situaties en past beter in de bestaande groenstructuur van de Raadsherenbuurt. 6.2.7 Van Oldenbarneveltstraat Het doodlopende deel van de Van Oldenbarneveltstraat zal worden ingericht als woonerf. Dit betekent dat dit gedeelte van de straat een maximumsnelheid

krijgt van 15 km/u en dat er geen trottoirbanden meer aanwezig zullen zijn. De straat zal volledig met hergebruikte waalformaat straatbakstenen worden ingericht. De parkeervakken worden, net als elders in de wijk, met grasbetontegels aangelegd. Het grootste deel van de parkeerplaatsen zal door deze inrichting weer terug kunnen worden gebracht. Ook worden er twee extra bomen bij geplant. Met het nieuw in te richten stuk van de Van Oldenbarneveltstraat werd er door de buurt gevraagd of het mogelijk is om de hele wijk in te richten als woonerf en daarmee 15 km/u te maken. Dit is helaas niet mogelijk, omdat alleen doodlopende straten kunnen worden ingericht als woonerf. 6.2.8 Warmonderweg en Van Slingelandtlaan Er komen geen wijzigingen in de inrichting van de Warmonderweg (hier wordt wel het trottoir vernieuwd en de parkeervakken voorzien van waterdoorlatende verharding) en de Van Slingelandtlaan (het riool ligt in de Van Ledenberchstraat). Bewoners aan de Warmonderweg kunnen wel hun regenpijp afkoppelen en lozen in de voortuin, maar kunnen niet afkoppelen op het regenwaterriool omdat dit hier niet wordt aangelegd. 6.2.9 Van Slingelandtlaan Er komen geen wijzigingen in de inrichting van de Van Slingelandtlaan (het riool wat wordt vervangen en de huisaansluitingen ligt in de Van Ledenberchstraat). De Van Slingelandtlaan is in 2016 al volledig heringericht.