210131 Bijlage 1 Onderzoekrapport Draaijer+partners Onderzoek Herhuisvesting Muziekschool

Jaarlijks € 26.104

MJOP 80% - geen index - geen Btw (50%)

Rapenburg minder energie ivm verduurzamen

- € 4.581

Middelstegracht beter onderhoud

€ 48.345

Middelstegracht minder energie ivm verduurzamen

- € 8.188

Benodigde middelen nulscenario BplusC

€ 61.680

MJOP 80% - geen index - geen Btw (50%)

Tabel 6 Financiële effecten BplusC nul scenario

8.3.2 Varianten verbouwen Hazewindsteeg In onderstaande tabel 7 is weergegeven wat het effect van de varianten 1, 2 en 3 zijn voor BplusC. Varianten verbouwen Hazewindsteeg

Jaarlijks

Vervallen huurderskosten Rapenburg

- € 39.669

Vervallen huurderskosten Middelstegracht

- € 96.344

Kosten Hazewindsteeg (nieuwe verhuur nog niet marktconform) Benodigde middelen BplusC - variant 1 en 2

€ 251.083 € 115.070

Variant 3 investering voor horeca Variant 3 opbrengst horeca Benodigde middelen BplusC - variant 3

€ 37.500 (Investering à 0,25 mln) - € 103.600 € 48.970

Tabel 7 Financiële effecten BplusC varianten 1, 2 en 3

De vervallen huurderskosten voor Rapenburg en Middelstegracht betreffen de huidige kosten voor huur, onderhoud en energie. De bijkomende kosten voor Hazewindsteeg bestaan uit de huidige huursom en de raming voor onderhoud en energie. Dit leidt tot een stijging van kosten van € 115.070,voor de varianten 1 en 2. Variant 3 kent opbrengsten vanuit onderverhuur en kosten als gevolg van investeren en inrichting van het horecagedeelte. Dit brengt het totaal effect op € 48.970,- (stijging van kosten).

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

28

8.4

Samenvatting en aanbeveling

Van het basis scenario en de drie varianten is de consequentie voor de begroting voor de gemeente Leiden doorgerekend en zijn de effecten op de totaalbegroting van BplusC geraamd. De samenvatting is hieronder in tabel 8 weergegeven. Samenvatting (jaarlijks): Scenario Scenario Basis Variant 1 Variant 2 Variant 3

Gemeente Leiden

BplusC

Benodigde middelen

Effect op huidige exploitatie

€ € € €

33.000 283.000 295.000 292.000

Scenario Basis Variant 1 Variant 2 Variant 3

€ € € €

61.680 115.070 115.070 48.970

+ = verhoging kosten Tabel 8 Samenvatting en aanbevelingen

Dekking + Voor gemeente Leiden is dekking van de benodigde middelen mogelijk vanuit vrijvallende kapitaalslasten Nieuwstraat: € 281.000,-. + Voor BplusC is dekking mogelijk vanuit voormalig huur Hazewindsteeg/Oude Vest: € 165.000,-. Aanbevelingen: + De verkoopopbrengsten van het pand aan het Rapenburg (substantieel) is niet opgenomen in de financiële haalbaarheid. Het verdient aanbeveling te besluiten hoe deze opbrengsten onderdeel kunnen maken van het afwegingskader financiële haalbaarheid, om de businesscase hiermee te complementeren. + Conform de huidige situatie is voor het onderhoud uitgegaan van de demarcatie tussen huurderen verhuurdersonderhoud. Wij adviseren om in de nieuwe situatie het huurdersonderhoud bij de gemeente neer te leggen en BplusC daarvoor een bijdrage aan de gemeente te laten betalen. Het voordeel hiervan is dat de gemeente zelf invloed heeft op de uitvoering van het onderhoud en zodoende de kwaliteit en vastgoedwaarde van het pand ook voor langere tijd geborgd is. Dit vraagt een aanpassing van het beleid, met ook consequenties voor de benodigde beheercapaciteit van de gemeente als gevolg. + Indien voor één van de varianten 1, 2 of 3 wordt gekozen, dient het huurcontract van de derde partij in de Middelstegracht tijdig opgezegd te worden, zodat het pand na vertrek van BplusC daadwerkelijk leeg komt te staan.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

29

9 Conclusie en advies In dit hoofdstuk worden de conclusies en het advies geschetst.

9.1

Conclusie

Het is in alle varianten mogelijk om alle activiteiten voor muziekeducatie van BplusC onder te brengen in het pand aan de Oude Vest. Er is zelfs voldoende ruimte voor de gewenste horeca activiteiten. Er wordt, op het vlakkevloertheater na, voldaan aan alle ruimtelijke uitgangspunten van BplusC. In het nul scenario wordt niet aan deze ambities voldaan. In alle gevallen worden de panden verduurzaamd, zodat ze minimaal voldoen aan energielevel C en gemiddeld energielevel A, conform gemeentelijk beleid. Voor alle varianten, ook het nul scenario, zijn kostenramingen gemaakt en meegewogen. Van het nul scenario en de drie varianten is de begroting voor de gemeente Leiden doorgerekend en zijn de effecten op de begroting van BplusC geraamd. De samenvatting is hieronder in tabel 9 weergegeven. Samenvatting (jaarlijks): Scenario Scenario Basis Variant 1 Variant 2 Variant 3

Gemeente Leiden

BplusC

Benodigde middelen

Effect op huidige exploitatie

€ € € €

33.000 283.000 295.000 292.000

Scenario Basis Variant 1 Variant 2 Variant 3

€ € € €

61.680 115.070 115.070 48.970

+ = verhoging kosten Tabel 9 Financiële samenvatting Het scenario basis (nul scenario) leidt tot extra kapitaalslasten voor de gemeente als gevolg van verduurzaming van de panden Rapenburg en Middelstegracht. Voor BplusC leidt dit tot een stijging van kosten, voornamelijk als gevolg van een realistische inschatting van het benodigde huurdersonderhoud. In dit scenario blijft sprake van verouderde panden (met uitzondering van de verduurzaamde elementen). Varianten 1, 2 en 3 leiden tot stijging van de kapitaalslasten voor de gemeente Leiden als gevolg van het verbouwen en verduurzamen van de Hazewindsteeg. Voor BplusC leidt dit tot stijging van de kosten als gevolg van een hogere huur en realistische kosten voor huurdersonderhoud. In variant 3 is sprake van opbrengsten vanuit onderverhuur aan de horecaexploitant. Dekking + Voor gemeente Leiden is dekking van de benodigde middelen mogelijk vanuit vrijvallende kapitaalslasten Nieuwstraat: € 281.000,-. + Voor BplusC is dekking mogelijk vanuit voormalig huur Hazewindsteeg/Oude Vest: € 165.000,-.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

30

9.1.1 Vergelijking scenario's en varianten op basis van afwegingskader en eindconclusie Als we de varianten beschouwen op basis van het afwegingskader ontstaat het volgende beeld: Afwegingskader

0 scenario

Functionaliteit -Duurzaamheid + Financieel ++ Totaal -/+ Tabel 10: Vergelijking scenario’s

Variant 1

Variant 2

Variant 3

+ + -/+

++ + +

++ + + ++

Daarbij dient aanvullend aan het afwegingskader in acht genomen te worden: + Bij het nul scenario blijven de panden in niet verbouwde, dus verouderde staat. + Bij het nul scenario zijn er geen (substantiële) inkomsten van het vervreemden van de panden. + Het beheer zal in de varianten aan de Oude Vest voordeliger zijn, omdat het één pand betreft en dit mogelijk is te combineren met horeca. + De opbrengsten uit horeca zijn sober begroot. Gezien bovenstaand adviseren we de gemeente Leiden te kiezen voor variant 3. Financieel maken de varianten onderling niet veel verschil. Aan de Oude Vest ontstaat echter wel een nieuwe Muziekschool met een start voor een gezonde exploitatie en een sterker concept. Daarnaast zijn er kansen om ook het naastgelegen theater te versterken.

9.2 +

+

+

+

+

Aanbevelingen De verkoopopbrengsten (substantieel) van het pand Rapenburg zijn niet opgenomen in de financiële haalbaarheid. Het verdient aanbeveling te besluiten hoe deze opbrengsten onderdeel kunnen maken van het afwegingskader financiële haalbaarheid, om de businesscase hiermee te complementeren. Conform de huidige situatie is voor het onderhoud uitgegaan van de demarcatie tussen huurderen verhuurdersonderhoud. Wij adviseren om in de nieuwe situatie het huurdersonderhoud bij de gemeente neer te leggen en BplusC daarvoor een bijdrage aan de gemeente te laten betalen. Het voordeel hiervan is dat de gemeente zelf invloed heeft op de uitvoering van het onderhoud en zodoende de kwaliteit en vastgoedwaarde van het pand ook voor langere tijd geborgd is. Dit vraagt een aanpassing van het beleid, met ook consequenties voor de benodigde beheercapaciteit van de gemeente als gevolg. Indien voor één van de varianten 1, 2 of 3 wordt gekozen, dient het huurcontract van de derde partij in de Middelstegracht tijdig opgezegd te worden, zodat het pand na vertrek van BplusC daadwerkelijk leeg komt te staan. De programmering van Hot House en De X en de oefencabines voor bandjes kunnen worden opgenomen in het pand aan de Oude Vest/Hazewindsteeg. Dat is het uitgangspunt in dit rapport.

Zowel Hot House en De X als de andere gebruikers van het Muziekhuis dan BplusC, zouden graag het pand aan de Middelstegracht willen blijven gebruiken. Dit heeft nauwelijks invloed op de resultaten van dit onderzoek. Er kan onderzocht worden of er mogelijkheden zijn het Muziekhuis te laten exploiteren door een nieuwe beheersorganisatie. Indien gekozen wordt voor variant 3, kan er onderzocht worden of de externe horeca exploitant service kan bieden aan bezoekers van het naastgelegen hotel en theater.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

31

Bijlage 1 Geïnterviewden In deze bijlage is een overzicht weergeven van de personen/organisaties die draaijer+partners heeft geïnterviewd t.b.v. dit eindrapport. Naam Vivian Wesseling Willem van Moort Peter van Swieten Bie Muusze Daphne van Essen Guido van der Laar Martijn van der Laar Gerbert van Aken Henno van Eijk Eduard Edeler Nanette Ris Jack Koekebakker Arthur Barendsen Arja Boon Hans Genotte Winnie Valkhof John Witteman D.J. Bochelman Gert-Jan Koning Luuk Kees Sinan Cengiz Francis de Souza

Organisatie BplusC BplusC Swieten Partners Architecten Gemeente Leiden Gemeente Leiden Best Western City Hotel Best Western City Hotel BplusC en Leidse Schouwburg Gemeente Leiden Gemeente Leiden Leidse Schouwburg BplusC Gemeente Leiden Gemeente Leiden Gemeente Leiden Gemeente Leiden De X Hot House Hot House De X De X

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

Functie Muziekschool coördinator Directeur Architect Cultuur coördinator Accounthouder BplusC Eigenaar Eigenaar Vastgoed Vastgoed Vastgoed Directeur Beheerder Muziekhuis Opdrachtgever Programmamanager Binnenstad Economie Financiën Bestuurder, programmeur Programmeur Vrijwilliger techniek Bestuurder, programmeur Programmeur

32

Bijlage 2 Ruimtelijke uitgangspunten In deze bijlage zijn alle functioneel ruimtelijke uitgangspunten van de nieuwe muziekschool uitgebreid omschreven. Deze informatie komt uit het document ‘Nieuwe muziekschool Leiden 2022: Sleutels tot een muzikale toekomst’, dat de door de Creatie krachtcentrale (DCK in samenspraak met het Domein Cultuur van de Gemeente Leiden is opgesteld. Entree(gebied) Het entreegebied is het belangrijkste verkeerspunt van de nieuwe huisvesting. Hier komen alle bezoekers en cursisten binnen en gaan vanaf daar verder naar de ruimtes. De entreeruimte moet uitnodigen en inspireren om naar binnen te stappen. Daarnaast moet het gebied over voldoende plek beschikken voor het stallen van fietsen en moet het per auto goed bereikbaar zijn i.v.m. het vervoeren van instrumenten. Balie In het entreegebied bevindt zich een balie. Hier kunnen cursisten, al dan niet met hun ouders of begeleiders, met de facilitaire baliemedewerker communiceren m.b.t. gebouw gerelateerde activiteiten. Tevens is dit de plek waar binnenkomend en vertrekkend publiek de aandacht heeft van de baliemedewerker. Ook kan vanuit de balie een welkom- en een verwijsfunctie worden gefaciliteerd. De balie is voorzien van een werkplek voor de facilitair medewerker.

Ontmoetings-/wachtruimte Een belangrijke motivatie van mensen om een cursus of les te volgen bij de muziekschool is het sociale aspect zoals het leggen van (nieuwe) contact(en) met anderen. Wenselijk is een wachtruimte die het karakter heeft van een ontmoetingsplek. Een ruimte of plek waar cursisten elkaar kunnen ontmoeten. Bijvoorbeeld door het plaatsen van een grote centrale leestafel. In deze ruimte zouden cursisten tijdens een pauze of wanneer ze even moeten wachten voordat hun les begint een drankje kunnen nuttigen. Personeel/docentenruimte Voor het personeel/docenten is er een ruimte voor gezamenlijk overleg en om te kunnen eten. In de ruimte is een pantry met magnetron en koelkast aanwezig. De huidige koffiekamer op het Rapenburg is 35 m2. Een vergelijkbare ruimte is voldoende. Garderobe De noodzaak voor het faciliteren van een garderobe hangt af van de functionaliteiten van het gebouw. Jassen en tassen worden in principe meegenomen naar de leslokalen. Daarom dient er in elk leslokaal de mogelijkheid te zijn om jassen op te hangen. Het is aan te bevelen dat bezoekers van concerten en uitvoeringen hun jassen kunnen ophangen in een daarvoor geschikte locatie waar toezicht op mogelijk is. Kantoren Werkplekken voor zeven medewerkers is wenselijk, maar niet noodzakelijk. De coördinator dient in ieder geval een werkplek in het pand te krijgen.

De andere medewerkers van bijvoorbeeld HRM en de cursusadministratie kunnen elders gehuisvest worden. Minimaal één afsluitbare werkplek van minimaal 8 m2 is noodzakelijk.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

33

Toiletten In het gebouw moeten op elke publiek toegankelijke verdieping toiletten worden opgenomen. Het totale aantal toiletten dient afgestemd te worden op de maximale bezetting en de gebruikskarakteristiek tijdens de pauzes bij concerten of voorspeelmomenten (piekmomenten tijdens pauzes). De toiletten dienen genderneutraal te worden ingericht. De toiletgroepen moeten worden voorzien van een voorruimte met handenwasgelegenheid. Op de begane grond dient een mindervalidentoilet te worden gerealiseerd ten behoeve van het gehele gebouw. Uitvoeringszaal (theater- en concertzaal) De uitvoeringszaal is een multifunctionele ruimte en wordt gebruikt voor voorstellingen met publiek, als oefenruimte en voor bijeenkomsten. De zaal dient de uitstraling te krijgen van een kleine theaterzaal. Voorstellingen hebben zeer verschillende karakters, van gevarieerde concerten zoals klassieke en jazz muziekuitvoeringen en popconcerten, andere optredens of presentaties. Een dergelijke zaal heeft meestal een oppervlak van minimaal 200 m2. De ruimte dient rechthoekig te zijn met een verhouding van circa 3:2 en een hoogte hebben van minimaal 7,5 meter. Er zijn 150 zitplaatsen aanwezig. Daarnaast dient de ruimte bereikbaar te zijn voor minder valide personen. Kleedruimten Twee kleedruimten in het pand nabij de uitvoeringszaal is ideaal, maar niet noodzakelijk.

Douches hoeven niet te worden gefaciliteerd. Kinderen komen voornamelijk aangekleed binnen. De kleedruimten zullen naar verwachting niet veel gebruikt worden. Ruimte popmuziek en slagwerk De ruimte voor popmuziek en slagwerk is een vierkant tot rechthoekige ruimte met een lengte/breedteverhouding die niet meer bedraagt dan 2:1. De hoogte dient minimaal 4,5 meter te zijn. De ruimte heeft een vloeroppervlak tussen de 40 en 60 m2. Ensembleruimte versterkte muziek De ensembleruimte voor versterkte muziek is bedoeld voor gezamenlijke muziekbeoefening door 4 tot 20 musici. Een oppervlakte van 60m2 is geschikt voor een dergelijke ruimte, die verder qua vorm mag variëren van een vierkant tot een rechthoek met een lengte-/breedteverhouding die niet meer bedraagt dan 2:1. Voor een ensembleruimte voor versterkte muziek is een zgn. ‘doos in doos’ constructie aan te bevelen. Lesruimten niet-versterkte en versterkte muziek Uitgangspunt voor de grootte en inrichting (akoestiek en geluidsisolatie) van de muziekruimten is dat deze multifunctioneel inzetbaar zijn. Hierdoor zijn de ruimtes optimaal in te zetten en programmeerbaar. Ook biedt dit de mogelijkheid om ze te verhuren aan derden. Dit betekent echter niet dat alle ruimtes aan de hoogste isolatiecriteria hoeven te voldoen.

Met andere woorden, niet alle ruimtes hoeven te voldoen aan de geluidsisolatienorm waar wenselijk een ruimte voor slagwerk en versterkte (bas) gitaarmuziek aan zou moeten voldoen. Iedere ruimte heeft daarom wel een bepaald accent in haar functie, maar vooral de omvang en mate van geluidsisolatie is bepalend waar de ruimte voor ingezet kan worden. Een lange wand van de lesruimten moet schuin worden geplaatst in verband met de akoestiek. De toegangen naar de ruimten moeten voldoende breed zijn (minimaal 1,40 meter) in verband met het transport van de grote instrumenten. In of naast de deuren dienen glasstroken c.q. zijlichten te worden geplaatst. Alle lesruimtes moeten verder beschikken over:

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

34

+ + + + + +

Een piano Een spiegel Schoolbord Kleine werkplek (bergkastje, bureautje, pc) Afsluitbare kast t.b.v. lesmateriaal en instrumenten Geluidsinstallatie

Het oppervlakte van een standaard leskamer bedraagt circa 28 tot 30 m2 en is qua oppervlakte geschikt voor het geven van groepslessen aan vier cursisten door één docent. Een oppervlakte van 35 m2 is geschikt voor drie piano’s en één vleugel (groepslessen piano). In totaal dienen er minimaal 22 lesruimten te zijn, waarvan minimaal vijf geïsoleerde ruimten - voor pop- en jazzbands, versterkte muziek en drums en één voor ‘harde’ instrumenten zoals trompet en zang – en tevens minimaal drie grote ruimtes voor ensembles/orkesten van 10 tot 35 personen.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

35

Bijlage 3 Technische eisen In deze bijlage zijn alle technische eisen van de nieuwe muziekschool weergeven. Flexibiliteit + De ontwikkeling van het muziekonderwijs zal per accommodatie een andere samenstelling van de benodigde ruimtes vragen. Het verdient aanbeveling een modulaire indeling te ontwerpen, waarbij de aard van de ruimtes aangepast kan worden aan de ontwikkelingen van het muziekonderwijs. Het gaat dan met name om de omvang (t.b.v. individueel of groepsgewijs) en de genres (akoestisch, elektrisch of digitaal). + Omwille van een multifunctioneel gebruik van de ruimten is het advies om twee geluidsisolatie niveaus toe te passen. Een grotere differentiatie werkt beperkend. + Om op een optimale manier les te kunnen geven, verdient het aanbeveling om alle lokalen te voorzien van een piano en van audio (visuele)-apparatuur. Dit vergroot tevens het multifunctioneel gebruik van de ruimten. Daglicht + In alle ruimten moet voldoende daglicht zijn, zodat bij normale weersomstandigheden zonder kunstlicht kan worden gewerkt. Toegankelijkheid + De toegang tot de lokalen moet voldoende breed zijn (1,4 m) vanwege het vervoer van grote instrumenten. + Tweedelige deuren genieten de voorkeur. + De toegang is zonder drempels of met ‘oprijddrempels’.

Muzieklokalen + Van alle muzieklokalen worden de vorm en de verhouding bepaald door: o De akoestische eisen o De opstellingsmogelijkheid voor de grotere instrumenten (piano, orgel, slagwerk) o De opstellingsmogelijkheid voor (samenspel)groepen + De muziekruimten hoeven niet hermetisch geluiddicht tegen de gang te zijn. De ruimtes onderling bij voorkeur wél of zo veel als mogelijk. + De aanwezigheid van een glasstrook/raam in de gangwand is een pre vanwege de sociale controle. + De deuropening dient ca. 1,4 m breed te zijn i.v.m. grote muziekinstrumenten (let op draairichting). + Aansluitpunten t.b.v. versterkte muziek. + In alle afzonderlijke lokalen dienen variabele ruimte-akoestische voorzieningen getroffen te worden. + Per ruimte dient tenminste één raamdeel geopend te kunnen worden. Standaard (kleinere) lesruimten + Piano, strijkinstrumenten, gitaar, harp, hout- en koperblaasinstrumenten, elektronisch orgel: o Vloeroppervlak = 24 m2 o Hoogte = min. 2,8 meter, bij voorkeur 3,2 meter o Geen extreme maatverhoudingen (bijv. lengte: breedte: hoogte = 5 : 4 : 3) o Nagalmtijd = 0,6 à 0,8 seconde o Geluidsisolatie = 50 à 55 dB + Zang, solfège Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

36

o o o o o

Vloeroppervlak = 40 m2 Hoogte = 3.0 tot 3.5 meter Geen extreme maatverhoudingen Nagalmtijd = 1,0 seconde Geluidsisolatie = 50 à 55 dB

Ensembleruimten onversterkte muziek / Algemeen Muzikale Vorming (AMV) lokaal + Vloeroppervlak in relatie tot het aantal musici = 30 m2 bij 4 musici tot 100 m2 bij 20 musici. + Hoogte in relatie tot het vloeroppervlak = min. 3.5 meter bij 30 m 2 tot 4.5 meter bij 100 m2. + Ruimteverhoudingen niet al te langwerpig: Lengte : breedte = max. 2 : 1. + Hoogte : breedte = max. 1 : 2. + Nagalmtijd circa 1,0 seconde. + Geluidsisolatie = 50 à 55 dB. Ensembleruimten versterkte lichte muziek, combo’s e.d. (pop en jazzbands) + Afmetingen en ruimteverhoudingen vergelijkbaar met ensembleruimten voor onversterkte muziek. + Nagalmtijd = 0,5 seconde. + Bij voorkeur ‘doos in doos’ constructie met geluidsisolatie = 70 à 75 dB. + Outillage o.a.: o Voldoende wandcontactdozen voor elektronische apparatuur en spanningsstabilisatie op elke groep. Slagwerkruimten + Vloeroppervlak = 40-60 m2.. + Hoogte in relatie tot het vloeroppervlak = min. 3,5 meter bij 40 m2 tot 4,5 meter bij 60 m2. + Niet te langwerpig: lengte: breedte = max. 2 : 1. + Nagalmtijd = kleiner dan 0,5 seconde. + Geluidsisolatie = 70 à 75 dB. Studio De richtlijnen spitsen zich hier toe op ruimten waar muziek met microfoons wordt opgenomen. Hierin kan worden voorzien in de lesruimten voor versterkte muziek. + Vloeroppervlak, inclusief regieruimte = 50 - 100 m2. + Hoogte in relatie tot het vloeroppervlak = min.

4 meter bij 50 m 2 tot 6 meter bij 100 m2. + Ruimteverhoudingen dienen op maat berekend te worden. + Nagalmtijd dient op gebruik afgestemd te worden. + Geluidsisolatie = 80 dB. Theater-/concertzaal Eisen voor gecombineerde theater en concertzaal: + De akoestiek moet geschikt zijn voor uitvoeringen van versterkte en onversterkte ensembles, kleine koren en dansuitvoeringen en toneelvoorstellingen. + Onversterkte spraak is optimaal verstaanbaar in de zaal. + Binnen de zaal dienen geen geluiden uit andere ruimten of van installaties waargenomen te kunnen worden. + Nagalmtijden: o Voor versterkte muziek en theater = 0,9 seconde o Voor onversterkte muziek en dans = 1,5 seconde o Voor multidisciplinair gebruik is de infrastructuur van een vlakke vloer zaal met (inschuifbare) tribune aan te bevelen Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

37

Het podium Het concept ‘vlakkevloertheater’ kent geen verhoogd podium, maar over het algemeen is er wel sprake van een gedeelte van de ruimte dat het meest als speelvloer wordt gebruikt. Dit podiumdeel van de vlakke vloer zaal moet een omvang van minimaal 100 m2 hebben, in de verhouding diepte: breedte van 2:3. Het podium moet gelijkvloers en drempelloos bereikbaar zijn voor transport van instrumentarium en decors. De toegangsdeur tot het podiumdeel van de zaal heeft een breedte van minimaal twee meter en een hoogte van minimaal drie meter. De vloer van het podiumdeel (de gehele zaal) moet zwevend zijn en voorzien van een hardhouten toplaag (Afrikaans hardhout). Zitplaatsen/tribune Per toeschouwer moet gerekend worden op een benodigd oppervlak van minimaal 0,6 m 2 (bruto). Een verrijdbare en inschuifbare tribune vergroot de gebruiksmogelijkheden van de zaal enorm (bijvoorbeeld amfitheateropstelling of geheel vrije vloer). Hoogte zaal De vrije hoogte van de gehele zaal bedraagt minimaal 7,5 meter. Regiekamer Deze ligt aan de overzijde van het podiumdeel en heeft een zichtlijn (zittend) over het publiek heen tot de vloer op een meter vanuit de voorste rij van de tribune. De regiekamer heeft een oppervlak van minimaal 6 m2. Bij voldoende omvang kan de regieruimte in de zaal ‘gehangen’ worden. De regiekamer is aan de zaalzijde volledig open te maken d.m.v. een schuifpui i.v.m.

de kunnen horen van de te versterken muziek/spraak. Berging Gelijkvloers en drempelloos met een vloeroppervlak van minimaal 50m2 en een vrije hoogte van 5 meter. Verbindingsdeur tussen podium en berging 2,50 breed en 3,00 hoog. Inrichting en outillage: lasapparatuur, houtbewerking apparatuur (en hiervoor voldoende amperage en afzuiging).

Theater technische voorzieningen Licht +

+ + +

Een beloopbaar lichtgrid met bruggen over de gehele oppervlakte van de zaal met een minimale vrije loophoogte van twee meter. Na aftrek van de constructie blijft in de zaal vervolgens een vrije hoogte van vijf meter beschikbaar. In het grid is op iedere twee vierkante meter een dubbele patchmogelijkheid voor spots aangebracht. Een voorbeeld constructietekening van een dergelijk grid is bij de brancheorganisatie van evenementen verkrijgbaar. Een dimmerinstallatie met minimaal 48 2KW kringen met digitale regeltafel in de regiecabine. Minimaal 48 spots van verschillend wattage (650 en 1000 W) in verschillende functies (Fresnel, PC, profiel, evt. horizon), voorzien van ophangbeugels en veiligheidskabels. Stroomvoorziening: 125A/ 400V

Geluid + Een zaalversterkingsinstallatie voor opgenomen muziek, uit te breiden tot een P.A. voor versterkte spraak en elektrische muziek. Het vermogen en de aard van de installatie zijn afhankelijk van de omvang van de zaal, de gebruiksaard en het publieksaantal. Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

38

+ + + + +

Microfoons, statieven, bekabeling etc. Midispeler Cd-speler Recorder AV-middelen: o Internetaansluiting in de regiecabine o Beamer met voldoende capaciteit voor podiumprojectie o Projectiedoek o Videorecorder o Dvd-speler/recorder

Belangrijk is om rekening te houden met de akoestische isolatie van de ruimtes voor de versterkte muziek, geluidsoverdracht vindt ook verticaal plaats naar de verdieping boven en onder de lesruimte. Niet enkel horizontaal.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

39

Bijlage 4 Tekeningen In deze bijlage zijn de tekeningen van de architect opgenomen. Allereerst zijn er afbeeldingen weergeven om de positionering van de tekeningen beter te begrijpen, gevolgd door de tekeningen voor de varianten 2 en 3.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

40

Onderstaande tekeningen geven het totaal beeld van variant 3 weer. Daarnaast zijn de lesruimten voor (niet-)versterkte muziek ook van toepassing op variant 1 en 2. weergeven. Het ingetekende gedeelte ‘Horeca schouwburg en muziekschool’ is in de drie varianten anders in te delen (zoals beschreven in hoofdstuk 5).

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

41

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

42

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

43

Op deze pagina is een deel (begane grond) van variant 2 weergeven.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

44

Bijlage 5 Rapport programmeurs Als bijlage 5 is integraal het rapport toegevoegd dat door Francis de Souza namens Hot House, Van Polanen, het Muziekhuis en De X aan draaijer+partners is verstrekt. HET MUZIEKHUIS Beheerplan 2022 en verder 1. Aanleiding BplusC kan de onderhoudslasten van al haar panden niet betalen. Het gaat om een bedrag van 650.000 euro op jaarbasis. Het Leidse college wil nu dat BplusC panden afstoot. Want men vindt dat er “meer geld naar cultuur en minder geld naar steen moet”. Een van de af te stoten panden is het Muziekhuis, waarover BplusC pas sinds 2015 de scepter zwaait. Het blijkt echter dat de onderhoudslasten van het Muziekhuis ongeveer 70.000 euro per jaar bedragen, iets meer dan 10% van het totale bedrag dat BplusC tekort komt. Verder is de eerdere investeringssubsidie van de gemeente Leiden in het pand op dit moment zo goed als afbetaald. Dus waarom zou je het Muziekhuis afstoten? Dat is je reinste kapitaalvernietiging. Voor een relatief klein bedrag kan het pand immers behouden blijven. Of dat nu met BplusC als beheerder blijft, of met een nieuwe beheerstichting aan het roer. Bovendien zou met het sluiten van het Muziekhuis een carrousel aan verbouwingen en investeringen nodig zijn om alle functies voor de stad te behouden.

Om Hot House en De X (en Hans van Polanen) naar Scheltema, De Nobel dan wel het Leids Volkshuis te kunnen verhuizen zijn flinke verbouwingen nodig, idem voor de nieuwe oefencabines (plus de noodzakelijke instrumenten-opslag!) in de Nieuwplaatz en het bouwen van de leslokalen in het oude K&O gebouw in de Hazewindsteeg. En dan bestaan er (nog?) geen nieuwe plannen voor het behoud van de muziekstudio. Dus hoezo “meer geld naar cultuur en minder geld naar steen”? In dit document wordt dan ook de veruit goedkoopste oplossing gepresenteerd, een plan om het Muziekhuis te behouden, gerund door een geheel nieuwe beheersstichting. 2. Functies & belang van het Muziekhuis en de Qbus Feitelijk is het Muziekhuis hét makershuis voor muziek in Leiden en regio. In dit pand zijn immers niet alleen tien oefencabines, vier leslokalen en een muziekstudio gevestigd, maar ook de Qbus, een klein maar belangrijk, goed geoutilleerd en vooral betaalbaar podium, waar organisaties als Hot House, Hans van Polanen en Muziekpodium De X het publiek een uniek en avontuurlijk muziekprogramma aanbieden. Het Muziekhuis is dan ook een unieke plek in de culturele infrastructuur van Leiden (en omgeving). Het heeft belangrijke functies die niet onderschat moeten worden. Denk hierbij aan de vijf “o's”: • opleiden • oefenen • optreden • opnemen Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

45

•

organiseren

Tussen al deze functies vindt wisselwerking plaats en dit zorgt voor synergie. Oefenende bands kunnen tegelijkertijd podiumervaring opdoen. Concerten kunnen professioneel opgenomen worden, zowel audio als video. Er kunnen optredens en festivals georganiseerd worden. Vrijwilligers en stagiaires leren binnen het Muziekhuis de kneepjes van diverse vakken, van geluidstechnicus tot gebouwenbeheer/conciërge, van producent tot barman/-vrouw. En ga zo maar door. Het is niet alleen een zeer laagdrempelige locatie, maar ook een heel betaalbare locatie voor tal van zaken en organisaties. Ook de Qbus, de concertzaal van het Muziekhuis, is een belangrijke plek in de culturele infrastructuur, niet alleen van Leiden en omgeving, maar zelfs (inter)nationaal. Lokaal gezien is het: • Een flexibele zaal met een zitcapaciteit van 100-120 stoelen en een sta capaciteit van 200-250, prima capaciteiten voor de huidige gebruikers. • Een uiterst betaalbare zaal, huidig tarief 150 euro zaalhuur per concert, inclusief een personeelslid, op elke dag van de week dus ook in de weekenden. • Een laagdrempelige zaal voor publiek maar ook voor medewerkers/vrijwilligers, omdat er gewerkt kan worden met een grote mate van onafhankelijkheid, zowel in programmering, productie & marketing, als in kaartverkoop en vrijwilligersbeleid.

Er is geen enkele andere zaal in Leiden die aan al deze criteria voldoet! Regionaal gezien: • Is het een belangrijke speler in de culturele infrastructuur: niet alleen voor (beginnende) bands uit Leiden en regio, maar ook voor andere culturele actoren (bijvoorbeeld cabaret, Balfolk, Popronde, 4themusic, vanwege de laagdrempeligheid en betaalbaarheid. (Inter)nationaal gezien: • Heeft de Qbus een uniek en avontuurlijk muziekprofiel: de betere blues, americana, jazz en wereldmuziek op één podium, zeer divers, kleurrijk en kwalitatief hoogstaand • Spelen er regelmatig bands die nergens anders in de brede regio dan wel op nationaal niveau te zien zijn!. Unieke concerten dus; en bepaalde concerten trekken dus niet alleen publiek uit het gehele land, maar zelfs soms uit het buitenland. • Heeft de Qbus door zijn betaalbaarheid en laagdrempeligheid die belangrijke pioniersfunctie: het aanbieden van avontuurlijke en (nog) weinig bekende muziek/artiesten aan een nieuwsgierig en geïnteresseerd publiek; dergelijke pioniersplekken ('broedplaatsen', makershuizen) vervullen een noodzakelijke rol in de vernieuwing binnen het culturele aanbod; het zijn inspirerende plekken voor artiesten, bezoekers en medewerkers; landelijk gezien zijn er nog maar heel weinig van dit soort plekken. 3.

Huidige situatie Muziekhuis Hier wordt een beknopt overzicht gegeven van de huidige situatie van het Muziekhuis: Organisatie Muziekhuis Het Muziekhuis werd voor de BplusC periode gerund door enkele betaalde krachten (2,5-3fte).Die zullen ook zeker nodig zijn in de nieuwe opzet.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

46

Momenteel werkt BplusC in het Muziekhuis met 1,5fte overdag (12-19 uur doordeweeks en 15-19 uur op zaterdag en zondag). Voor de avonduren (19-24 uur doordeweeks, en 19-01 uur op zaterdag en zondag) wordt er gewerkt met parttimers met urencontracten. De huur van het pand bedraagt momenteel 75.000 euro per jaar, en daar krijgt BplusC subsidie voor vanuit de cultuur-afdeling van de gemeente Leiden. De onderhoudslasten van het pand worden op 70.000 euro per jaar becijferd, een normbedrag. Dit is dus het bedrag dat BplusC tekort komt. De huidige exploitatiekosten zijn helaas niet bekend. Er is wel navraag gedaan bij BplusC, maar deze organisatie wil geen inzage geven in de cijfers. Qbus Tot aan de coronacrisis was het Muziekhuis een redelijk tot goed draaiende locatie. Wat het gebruik van de concertzaal de Qbus betreft, die wordt gebruikt op seizoensbasis, dus van september tot en met juni, een kleine 10 maanden dus. Naast concerten van Hans van Polanen (ongeveer 30 per jaar), Hot House (12 per jaar) en De X (20 per jaar), vinden er ook regelmatig activiteiten plaats van Just Kidding Comedy, 4themusic, het aan BplusC gelieerde Centrum Amateurkunst Leiden (o.a. Open Podium), alsmede concerten in het kader van de Popronde en de voorrondes van de Nobel Awards.

Daarnaast wordt de zaal ook gebruikt voor presentaties van leerlingen van BplusC en uiteraard losse concerten van amateur- en semiprofessionele bands uit Leiden en omgeving. Ook gebruikt John May al jaren de zaal 1x per week voor zijn Japanse percussie. Al met al vinden er in de Qbus zo'n 100 voorstellingen per jaar plaats. Oefencabines & opslag In het Muziekhuis zijn tien oefencabines gevestigd, waaronder twee solistencabines. Indien de concertzaal Qbus wordt meegeteld zijn het er elf. Deze cabines zijn doordeweeks (ma-vr) van 12-23 uur, en in het weekend (za-zo) van 15-23 uur. De bezettingsgraad is zeer wisselend, maar de cabines zijn vooral doordeweeks in de avonden bezet. Een groot deel van de bands heeft veel eigen spullen en dit moet worden opgeslagen. Er is dus ook opslag aanwezig, waarvoor zelfs een wachtrij is. Het prijsbeleid voor de oefenruimtes is al jaren niet veranderd, alleen inflatiecorrectie. Achter het huidige prijsbeleid zit dan ook geen duidelijke visie, en daar is dus verbetering mogelijk. Ook qua technische infrastructuur kan er het nodige verbeterd worden. Het personeel ontvangt bijvoorbeeld geen enkele training om de apparatuur beter te leren kennen en/of te gebruiken. Leslokalen Er zijn ook nog vier grotere cabines met daglicht, de zogenaamde leslokalen, die door BplusC worden gebruikt. Hier zijn verder geen gegevens over.

Studio Het Muziekhuis heeft een zeer goede en professioneel geoutilleerde studio. Hiermee kan zelfs mobiel door het hele pand overgenomen worden Mede door extra kosten die gerekend moeten worden buiten de reguliere openingstijden van het Muziekhuis is het aantal studioboekingen momenteel laag, hoewel er wel aan 4themusic en andere live registraties gewerkt wordt.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

47

4. Plannen Muziekhuis 2022 en verder Volgens het college van B&W van Leiden zouden organisaties in ieder geval tot de zomer 2022 in de Qbus kunnen blijven programmeren. Ervan uitgaande dat op dat moment een nieuwe beheerstichting het stokje overneemt, laten we dan voor het gemak 1 juli 2022 als overgangsdatum aanhouden, halverwege 2022 dus. Maar om een heel jaar te schetsen nemen we 2023 als uitgangspunt. Organisatie Indien BplusC het Muziekhuis, en daarmee het beheer van het pand, afstoot, wil dat niet automatisch zeggen dat het Muziekhuis dan ook dicht moet. Het alternatief is het opzetten van een nieuwe beheerstichting voor het Muziekhuis, om zo locatie en de functies voor de stad te behouden. De grootste kostenpost lijkt het personeel te zijn. Op dit moment wordt het Muziekhuis door BplusC gerund met 1,5fte overdag en een zwik parttimers in de avonduren. Voor BplusC werd het pand gedraaid op 3fte. Het Muziekhuis in de nieuwe situatie kan ook gerund worden met een kleine betaalde staf (3 fte) en een grote vrijwilligersgroep daaromheen. Dat vergt uiteraard een actief vrijwilligersbeleid en goede communicatie tussen staf en vrijwilligers. Er zal wel geïnvesteerd moeten worden in vrijwilligers, middels training en cursussen. De nieuwe beheerstichting zal vooral actief op zoek gaan naar nieuwe gebruikers en klanten.

Niet alleen door actief de lokale bands te betrekken om te leren wat zij nodig hebben van het Muziekhuis. Maar ook op dezelfde wijze gesprekken aangaan met lagere en middelbare scholen/opleidingen, muziekaanbieders, reparateurs en andere actoren. De Qbus De Qbus zal als concertzaal gebruikt blijven worden door verschillende organisaties. In ieder geval door: * Hans van Polanen: 30 concerten per jaar * Hot House: 12 concerten per jaar * De X: 20 concerten per jaar Zowel Hot House als De X programmeren alleen in de weekenden Daarnaast zullen ook andere vaste bespelers zoals Centrum Amateurkunst Leiden, Just Kidding Comedy, 4themusic, Popronde, Nobel Awards, John May enzovoort wederom benaderd worden om hun activiteiten te blijven uitoefenen in de Qbus. Door het jaar heen kunnen ook kleinschalige festivals worden georganiseerd van avontuurlijke muziek in samenwerking met de dichtbij gelegen Vrijplaats. De Vrijplaats heeft een stazaal en een zitzaal (De Generator), en binnen het Muziekhuis kan de Qbus gebruikt worden. Maar de Qbus is ook geschikt voor andere gebruikers. De zaal staat overdag doordeweeks nog te vaak leeg. Het is dus zaak om die lege slots zo veel mogelijk op te vullen.

Naast concerten kan de zaal onder meer ook gebruikt worden voor: • oefenzaal voor koren • yogazaal • schoolvoorstellingen • cursuspresentaties • masterclasses & workshops • music business presentaties Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

48

•

et cetera

Oefenruimtes & opslag De tien oefenruimtes kunnen gewoon gebruikt blijven worden als oefenruimtes. Het zijn namelijk in beginsel prima oefenruimtes. Wel kunnen de oefenruimtes geoptimaliseerd worden door wat kleinschalige aanpassingen in akoestiek en verlichting door te voeren. Hierdoor worden dergelijke cabines een zeer aangename ruimte om te musiceren. Om bovendien (een deel van) de cabines ook geschikt te maken voor andere doelen zoals bijvoorbeeld het opnemen van videoclips, zouden er green/orange screens in de cabines kunnen worden gezet. Al deze aanpassingen vergen overigens geen grote investeringen! Hoofdprioriteit is dan ook om de oefenruimtes aantrekkelijker in de markt te zetten. Niet alleen door de ruimtes technisch en akoestisch te optimaliseren, ze geschikt te maken voor meer doelen (zoals opnemen videoclips), maar ook door het prijsbeleid aan te passen, zowel voor de cabines, instrument& apparatuur verhuur als voor de opslagkasten. Om de daluren (overdag doordeweeks) aan te pakken moeten interessante voordeel-/packagedeals aangeboden worden, bijvoorbeeld korting op studiotijd of vice versa. Kortom, met een realistischer en nieuw prijsbeleid worden de oefenruimtes aantrekkelijker. Leslokalen Met het afstoten door BplusC vervallen ook de muzieklessen in de Qbus door BplusC in de vier leslokalen.

Maar er zijn andere aanbieders in Leiden en omgeving die het Muziekhuis een interessante locatie zouden kunnen vinden zoals bijvoorbeeld de RockAdemy, Rockschool en Popschool Leiden. En DJ & producerscholen als The Cue en Zero71.Niet alleen qua leslokalen, maar ook qua oefencabines, studio en presentaties in de Qbus. Een duidelijke situatie van synergie. Daarnaast zal actief gezocht worden naar docenten die lessen op andersoortige, meer niet-westers instrumentarium zoals saz/ud/kora en dergelijke geven. Ook hier kunnen weer package deals gesloten worden met studio en presentaties in de Qbus. Ook zijn deze ruimtes voor koren meer geschikt. Daar wordt dan actief naar gezocht. Studio De toegankelijkheid van de studio moet beter en flexibeler. Daarnaast moet de studio ook weer actiever gepromoot worden onder muzikanten. In combinatie met de eerder beschreven packagedeals, maar ook doordat er videoclips opgenomen kunnen worden in de oefenruimtes, zal er meer vraag zijn naar de studio, ook voor montage van de video's. Ook de mogelijkheid tot het maken van live-registraties (audio en video) van concerten moet veel beter uitgevent worden. Overig Er is bij veel beginnende bands behoefte aan band coaching. Dit zou opgepakt kunnen worden, tezamen dus met intensievere cursussen, masterclasses en dergelijke.

Hierbij dient samenwerking aangegaan te worden met partijen zoals Music Motion, Codarts Rotterdam, Popronde en dergelijke. Zoals al eerder gezegd zou het Muziekhuis ook nog meer een 'officiële' opleidingsplek moeten worden voor studenten en andere geïnteresseerden die in de muziekindustrie willen werken. Denk bijvoorbeeld Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

49

aan stage- en opleidingsplekken voor geluid- & lichttechniek, studiotechniek (opname en montage en dergelijke), productie, publiciteit en marketing, instrumentbeheer en dergelijke.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

50

Bijlage 6 Technische inspectie In deze bijlage is de eindrapportage van Exploitatie Partners weergeven die een technische inspectie in het kader van de NEN2767 van de locatie Hazewindsteeg 4 te Leiden heeft uitgevoerd.

Herhuisvesting muziekschool 1110210228210146-180820211516

51