200127 Bijlage 1 Vaststelling Integraal Huisvestingsplan voor Onderwijs 2020-2032 (herijking IHP 2019-2030)

Belangrijke noot Op basis van aanvullende informatie is geconcludeerd dat de locatie voor tijdelijk gebruik aan de Vijf Meilaan over kleinere onderwijsruimten beschikt. Dit betekent dat deze locatie niet in alle gevallen voldoende onderwijsruimte biedt om als tijdelijke locatie te worden ingezet. Met de gemeente is afgesproken dat zij het onderzoek naar de wissellocaties oppakt.

www.icsadviseurs.nl

26/36

4.2 Planning In onderstaand schema zijn bovengenoemde ingrepen en bijbehorende prioritering vertaald naar een overzichtelijke planning. Om de leesbaarheid te vergroten, valt de uitbreiding van de Eerste Leidse Schoolvereniging buiten de uitsnede van onderstaande planning. Bij het opstellen van de planning is een termijn gehanteerd tot en met 2032, hiermee is de oorspronkelijke scope met 2 jaar verlengd (van 2030 naar 2032). De verlenging van de scope is een gevolg van het sobere en doelmatige uitgangspunt bij het bepalen van de oplossingsrichtingen. Uit de score van de quickscans blijkt dat de 15 schoolgebouwen binnen afzienbare termijn een ingreep vragen. Daarnaast geeft een scope tot en met 2032 de gemeente de mogelijkheid daarna haar focus te leggen op de schoolgebouwen die buiten deze herijking vallen. In algemeenheid kan worden geconcludeerd dat de gebouwen waarvoor vernieuwbouw (rood) of vervangende nieuwbouw (zwart) wordt voorgesteld eerder zijn ingepland dan de gebouwen waarvoor een lichte renovatie (groen) is voorgesteld. Belangrijk is dat het gemarkeerde jaar het jaar van ingebruikname betreft. Bij het bepalen van de planning zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: ▪ ▪ ▪

Het moet realistisch zijn om het beoogde jaar van ingebruikname te halen. Bij vernieuwbouw en nieuwbouw is er rekening mee gehouden dat de plan- en bouwvoorbereiding 2 jaar eerder start; De projecten met de meeste urgentie staan vooraan in de planning; De beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting bepaalt mede de planning.

Figuur 10: overzicht lichte renovatie (groen), vernieuwbouw (rood) en vervangende nieuwbouw (zwart) per schoolgebouw

www.icsadviseurs.nl

27/36

Wissellocaties Zoals reeds vermeld zijn wissellocaties ingezet om de (onevenredig) hoge kosten voor tijdelijke huisvesting (noodlokalen) zoveel als mogelijk te voorkomen. De beschikbaarheid van wissellocaties kan daarmee invloed hebben op het moment van realisatie (de planning). Om de wissellocaties geschikt te maken, wordt een voor deze locaties een ‘beperkte ingreep’ voorgesteld. Daarna zijn deze locaties voor ten minste de komende tien jaar geschikt voor het beoogd gebruik. Voor een ‘beperkte ingreep’ is uitgegaan van een investering van €500,- per m² bvo. De locaties zijn in 2022 beschikbaar en in 2023 wordt de lichte renovatie uitgevoerd. De planvoorbereiding dient in 2021 te starten.

Figuur 11: inzet nieuwbouw en wissellocaties

Bovenstaande figuur geeft de inzet van de nieuw te bouwen locaties en de wissellocaties aan. In het schema is aangegeven wanneer de lichte ingreep in de tijdelijk in te zetten locaties plaatsvindt en wanneer de nieuwbouw locaties ingebruik kunnen worden genomen. Groot voordeel is dat hierdoor tijdelijke huisvesting in zeer beperkte mate nodig is, alleen bij het scholencomplex.

www.icsadviseurs.nl

28/36

5. Financiën In de vorige hoofdstukken is beschreven wat de oplossingsrichtingen en bijbehorende prioritering is voor de 15 schoolgebouwen. Om ook een goede financiële afweging te kunnen maken, zijn in dit hoofdstuk de financiële consequenties inzichtelijk gemaakt. Eerst worden in paragraaf 5.1 de gehanteerde uitgangspunten benoemd die leiden tot de totale investeringskosten in paragraaf 5.2. In paragraaf 5.3 zijn de nieuwe gemeentelijke kapitaallasten als gevolg van de voorgestelde investeringen in beeld gebracht.

5.1 Uitgangspunten In het overzicht op de volgende pagina zijn de investeringen inzichtelijk gemaakt. Bij het bepalen van de investeringen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemeen ▪ Alle bedragen zijn inclusief btw en prijspeil 2020; ▪ De bedragen zijn niet geïndexeerd. Nieuwbouw ▪ Bij vervangende nieuwbouw is uitgegaan van een gemeentelijke investering van € 3.000,- per m² bvo voor het bekostigen van BENG; ▪ De ruimtebehoefte bij (vervangende) nieuwbouw is afgeleid uit de huidige leerlingenprognose (zie hoofdstuk 3.3) en gebaseerd op de gemiddelde behoefte voor de komende vijftien jaar; ▪ Voor het bekostigen van aanvullende duurzaamheidsambities (ENG) is voor nieuwbouw gerekend met een bijdrage van € 100,- per m² bvo door het schoolbestuur. Renovatie ▪ Bij vernieuwbouw wordt uitgegaan van maximaal 70% van €3.000,- per te renoveren aantal m² bvo (70% van €3.000,- = €2.100 per m² bvo) voor het bekostigen van BENG; ▪ Voor het bekostigen van aanvullende duurzaamheidsambities (ENG) is voor vernieuwbouw gerekend met een bijdrage van €100,- per m² bvo door het schoolbestuur. Bij lichte renovatie kiest het schoolbestuur of zij bijdraagt aan het realiseren van aanvullende duurzaamheidsambities; ▪ Bij lichte renovatie of vernieuwbouw wordt een monumentenopslag van + 30% gehanteerd.

Tijdelijke huisvesting, sloop en bewegingsonderwijs ▪ Voor tijdelijke huisvesting is uitgegaan van een investering van €300,- per m² bvo / jaar. Uitgangspunt is het aantal lokalen vertaald naar het benodigde oppervlak waarvoor een tijdelijke oplossing moet worden gevonden; ▪ De investering voor een ‘beperkte ingreep’ aan een wissellocatie bedraagt € 500,- per m² bvo. ▪ Bij vervangende nieuwbouw is voor de sloopkosten rekening gehouden met een bedrag van €50,- per te slopen m² bvo; ▪ Investeringskosten ten behoeve van het bewegingsonderwijs zijn meegenomen. Voor het realiseren van een gymzaal is uitgegaan van een investering van €2.800,- per m² bvo voor het bekostigen van BENG. Bij renovatie van een gymzaal is uitgegaan van max. 70% van €2.800,- per te renoveren aantal m² bvo (70% van €2.800,- = €1.960 per m² bvo). Uitsluitingen ▪ Lopende boekwaarden en afboeken boekwaarde bij nieuwbouw; ▪ Kosten voor aankoop grond en eventuele aanpassingen aan de infrastructuur en openbare ruimte; ▪ Contextuele factoren / locatie gebonden kosten; ▪ Verhuiskosten;

www.icsadviseurs.nl

29/36

▪ ▪ ▪ ▪

Kosten voor het realiseren van ruimte voor bredere voorzieningen (zoals kinderopvang); Kosten en baten bij het eventueel afstoten van locaties en gebouwen; Kosten voor het verwijderen van asbest; Gemeentelijke plan- en apparaatskosten.

5.2 Totale investering IHP Op basis van de geschetste uitgangspunten en oplossingsrichtingen is de benodigde investering voor de herijking van het IHP inzichtelijk gemaakt. In onderstaande tabel wordt er onderscheid gemaakt tussen de gemeentelijke investering en de beoogde investering vanuit het schoolbestuur voor het realiseren van het gewenste ambitieniveau.

Figuur 12: investeringen Primair Onderwijs

Figuur 13: investeringen (Voortgezet) Speciaal Onderwijs en Voortgezet Onderwijs

www.icsadviseurs.nl

30/36

Figuur 14: investeringen gymzalen en wissellocaties

De uitvoering van de oplossingsrichtingen resulteert in een totale gemeentelijke investering van €106.410.000,-. Deze investering is inclusief sloopkosten, tijdelijke huisvesting, gymzalen en wissellocaties. De bijdrage van de schoolbesturen bedraagt €2.560.000,- ten behoeve van het behalen van aanvullende duurzaamheidsambities.

5.3 Verwacht effect gemeentelijke begroting Bij het bepalen van het te verwachten effect op de gemeentelijke begroting zijn de nieuwe kapitaallasten als gevolg van de bovengenoemde investeringen in beeld gebracht. Bij het berekenen van de nieuwe kapitaallasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Rekenrente: 1.0%; Prijsindex ten behoeve van bepalen toekomstige investeringen: 0%. Op het moment van kredietverstrekking wordt de prijsindex (conform BDB) vastgesteld en opgenomen; Afschrijvingsmethode: lineair; Afschrijftermijnen bij nieuwbouw: 40 jaar; Afschrijftermijnen bij vernieuwbouw: 40 jaar; Afschrijftermijnen bij lichte renovatie: 25 jaar; Op tijdelijke huisvesting en sloopkosten wordt niet afgeschreven en wordt in het jaar van uitvoering opgenomen.

www.icsadviseurs.nl

31/36

Nieuwe kapitaallasten herijking IHP € 4.500.000 € 4.000.000 € 3.500.000 € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 Figuur 15: kapitaallasten herijking IHP

De realisatie van de voorgestelde oplossingsrichtingen betekent dat er de komende 16 jaar € 42.675.423,- aan nieuwe kapitaallasten gedekt moet worden. De gemiddelde kapitaallasten over 16 jaar bedragen €2.670.000,-.

Investeringen herijking IHP € 40.000.000 € 35.000.000 € 30.000.000 € 25.000.000 € 20.000.000 € 15.000.000 € 10.000.000 € 5.000.000 €2020202120222023202420252026202720282029203020312032203320342035 Figuur 16: gemeentelijke investeringen herijking IHP

Bovenstaande figuur laat de totale gemeente investeringen (€106.410.000,-) per jaar zien. De piek van de investeringen zit hierbij vooral in de periode 2023-2028.

www.icsadviseurs.nl

32/36

6. Conclusie en aanbeveling 6.1 Conclusie Het voorliggende IHP is met een nauwgezet proces en in overleg met de gemeente en de schoolbesturen tot stand gekomen. Centraal stond het zoeken van sobere en doelmatige oplossingsrichtingen per locatie. Het aantal voorgestelde renovaties (in de vorm van een lichte renovatie of vernieuwbouw) getuigt hiervan. Ook de inzet van beschikbare wissellocatie is hierin cruciaal om de investeringskosten enigszins te beperken en kosten voor tijdelijke huisvesting zoveel als mogelijk te voorkomen. Daarnaast heeft het voorliggende IHP geresulteerd in nieuwe planning (prioritering), die gebaseerd is op integrale afweging. Dit IHP geeft een helder perspectief voor de huisvesting van de betreffende scholen in de gemeente Leiden. Met de uitvoering van dit IHP worden grote knelpunten in de huisvesting opgelost. De resultaten van de quickscans laten zien dat voornamelijk op het gebied van duurzaamheid (zowel de installaties als het gebouw) en flexibiliteit grote winst te behalen is. Met de uitvoering van de oplossingsrichtingen wordt hier invulling aan gegeven. Naast de voorgestelde oplossingsrichtingen zijn ook andere oplossingsrichtingen per school overwogen en financieel doorgerekend.

Geconcludeerd is dat andere scenario’s weliswaar tot een lagere investering zouden kunnen leiden, maar dat met invulling van deze alternatieven geen toekomstbestendige keuzes worden gemaakt. Om de voorgestelde plannen daadwerkelijk te realiseren dient rekening te worden gehouden met de genoemde investeringskosten. Dit betreft een aanvulling op het reeds beschikbare budget.

www.icsadviseurs.nl

33/36

6.2 Aanbevelingen Genoemde aanbevelingen zijn onderverdeeld in twee categorieën: (1) aanbevelingen voor het proces en (2) aanbevelingen voor de realisatie van projecten in het IHP. Proces ▪ Voer om de vier jaar een actualisatie uit van het IHP ten behoeve van de gehele portefeuille. Maak daarbij duidelijke procesafspraken; ▪ Stel om de 2 jaar een leerlingenprognose op en monitor vraag en aanbod (ruimtebehoefte en capaciteit). Hierbij dient specifieke aandacht te zijn voor de gebieden met sterke groei; ▪ Hanteer de gemaakte factsheets door deze tweejaarlijks te actualiseren qua ruimtegebruik en beoordeling van de gebouwen. Dit is tevens een mooi instrument om de gemeenteraad op de hoogte te houden van de vorderingen en resultaten vanuit het IHP; ▪ Betrek schoolbesturen structureel bij de uitvoering van dit IHP en de vervolgstappen en informeer hen hierover; ▪ Maak afspraken over indexatie van de normbedragen (investeringskosten) ten tijde van het moment van uitvoering; ▪ Om de plannen voor de genoemde schoolgebouwen te concretiseren, is het raadzaam een businesscase op te stellen. Deze businesscase heeft onder andere als doel om het budget te bepalen. Ingeval van nieuwbouw gaat een businesscase dieper in op de stedenbouwkundige inpassen.

Ingeval van renovatie wordt middels een businesscase in beeld gebracht welke specifieke aanpassingen in de gebouwen moeten worden verricht en welke kosten hieraan zijn verbonden. Van belang is dat de gemeente en schoolbesturen vooraf duidelijke afspraken maken over de inhoud en de wijze van opstellen van genoemde businesscase. ▪ Breng de schoolgebouwen die buiten de scope van deze herijking vallen in kaart. Dit geeft inzicht in de investeringen die op (langere) termijn voor de andere schoolgebouwen nodig zijn. Realisatie projecten IHP ▪ Stel een uitvoeringsprogramma op waarin staat omschreven welke stappen dienen te worden gezet, wie welke rol daarin heeft en welke (detail)planning wordt aangehouden. Het uitvoeringsprogramma en de voortgang van de realisatie van het huisvestingsplan dienen jaarlijks terugkerend tussen gemeente en schoolbesturen te worden besproken; ▪ De realisatie van het huisvestingsplan heeft impact op een groot aantal leerlingen, ouders en bewoners. Communiceer gezamenlijk (gemeente, schoolbesturen en andere organisaties) over de plannen en de planning; ▪ De oplossingsrichtingen ten aanzien van het bewegingsonderwijs dienen te worden afgestemd met de gemeentelijke visie en plannen ten aanzien van binnensportaccommodaties.

www.icsadviseurs.nl

34/36

Bijlagendocument Als bijlage aan dit IHP is een bijlagedocument opgenomen met de volgende bijlagen: Bijlage 1 – Toelichting factsheets Bijlage 2 – Factsheets schoolgebouwen Bijlage 3 – Rapportages quickscan Bijlage 4 – Leerlingprognoses BO, VO en (V)SO Bijlage 5 – Financiële vertaling

www.icsadviseurs.nl

35/36

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s):

19 oktober 2020 Maarten Groenen en Tom Maaskant

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27

www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl

36/36 Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV