200104 Bijlage 3 Horecavisie 2020-2026

Horecavisie

Ruimtelijke economische visie Leiden 2020-2026

2

Voorwoord Leiden is Stad van Ontdekkingen. Met een rijk aanbod aan (historische) cultuur en internationale kennis zijn we een aantrekkelijke stad om te wonen, werken, ondernemen en recreëren. Hoe zorgen we ervoor dat dit zo blijft? En hoe vinden we de juiste balans tussen al deze activiteiten? De afgelopen twee jaar hebben we hier veel gesprekken over gevoerd met de stad. Of het nu gaat om evenementen, cultuur, retail of horeca. Hoe zorgen we ervoor dat er voldoende te beleven valt in de stad voor bewoners en bezoekers met leuke restaurantjes, gezellige cafés en comfortabele hotels, en er tegelijk aandacht blijft voor prettig wonen voor de bewoners in de stad? In onze beleidsstukken leest u regelmatig dat de horeca in de binnenstad een van de economische motoren van onze stad is. Het zorgt voor werkgelegenheid en inkomsten. Maar horeca is veel meer dan een economisch gebeuren. Het heeft een belangrijke sociale component: Het is de plek waar je je vrienden ontmoet en misschien wel je toekomstige partner. Een plek waar mensen met een laptop en een goede kop koffie aan het werk zijn en studenten hun scriptie schrijven.

Een plek waar je liefde en leed deelt, jubilea viert in een volle kroeg of juist een chique restaurant, samen proost op het behalen van je diploma of je bul, je huwelijksnacht doorbrengt, je hart kan luchten, even op adem kan komen met een wijntje en een kaasplankje of juist de benen uit je lijf danst. Kortom: horeca verbindt. Nu, nog volop onder invloed van de coronamaatregelen, waarvan het ook nog niet duidelijk is hoe lang we deze moeten aanhouden, komen we met een voorstel voor een nieuwe horecavisie. Een gevoelsmatig vreemd moment, omdat veel horecaondernemers niet zeker weten of ze hun zaak kunnen voorzetten. Zij worden ongekend hard getroffen door de maatregelen die ervoor moeten zorgen dat we het virus kunnen bestrijden. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om samen vooruit te kijken. En om ook nu aanpassingen te doen in de huidige visie. Want ook nu zijn optimalisaties mogelijk en nodig. Een van de voorstellen uit deze visie is het verschuiven van een aantal horeca-accenten in de stad met het oog op de leefbaarheid en economische vitaliteit. Dat heeft geleid tot ons voorstel om zo’n zestien horecastraten te schrappen en zeven andere straten toe te voegen. Zo brengen we de balans tussen wooncomfort voor bewoners en voldoende horeca-aanbod voor bewoners en bezoekers in de binnenstad beter in evenwicht.

Ook maken we het voor hotels mogelijk om uit te breiden en zo te voorzien in het tekort aan slaapgelegenheid in de stad. Om de kwaliteit te vergroten, willen we diversiteit in het hotelaanbod verder stimuleren. Horeca brengt reuring met zich mee. En dat is ok, zolang die reuring zorgt voor gezelligheid en niet voor overlast. Ik ben er van overtuigd dat met deze horecavisie er genoeg blijft te ontdekken in onze stad voor bewoners en bezoekers, met oog op een duurzame toekomst en aandacht voor leefbaarheid in de stad. Ik wil iedereen die heeft meegewerkt en meegedacht over deze horecavisie hartelijk bedanken. Samen maken we de stad! Yvonne van Delft Wethouder Werk en Inkomen, Economie en Cultuur

3

Samenvatting Voor u ligt de Horecavisie 2020-2026. Hierin wordt beschreven hoe de gemeente omgaat met toekomstige horeca-ontwikkelingen. We zorgen ervoor dat er voldoende te beleven valt in de stad voor bewoners en bezoekers met leuke restaurantjes, gezellige cafés en comfortabele hotels, en er tegelijk aandacht blijft voor prettig wonen voor de bewoners in de stad. De visie is niet alleen gericht op het beschrijven van ambities, maar wordt tevens gebruikt als juridisch-planologisch toetsingskader bij aanvragen voor een ontwikkelingen in de horeca in de komende jaren. Naast toetsing op dit beleid zullen alle aanvragen tevens getoetst worden aan een goede ruimtelijke ordening. Ook wordt ingegaan op de relaties van horeca met het gezondheidsperspectief. Zo wordt in de visie rekening gehouden met de aspecten alcohol en gezonde voeding. Hier wordt onder andere invulling aan gegeven door meer mogelijkheden te bieden aan gezondere vormen van grab-en-go-formules en een zorgvuldige afbakening van de horecagebieden. In deze visie wordt uitgebreid stilgestaan bij duurzaamheid in relatie tot horeca. Er is een aparte bijlage met diverse aanbevelingen en ontwikkelingen opgenomen waar horecaondernemers direct zelf mee aan de slag kunnen en/of waarmee ze in te toekomst te maken krijgen.

Voorbeelden hiervan zijn logistiek en afvalscheiding, maar ook het gebruik van duurzame ingrediënten voor de maaltijden en het gebruik van duurzame apparatuur. De horeca in de eet- en drankensector kent verschillende verschijningsvormen, er wordt grofweg onderscheid gemaakt in: ondersteunende, ondergeschikte en zelfstandige horeca. Zelfstandige horeca wordt onderverdeeld in zeven horeca categorieën en enkele subcategorieën. Daarnaast worden er 18 gebieden onderscheiden die tezamen het horecagebied van de binnenstad vormen. Per gebied wordt aangeven welke mogelijkheden er zijn ten aanzien van vestiging voor horecabedrijven per categorie. Hierbij is een goede afweging gemaakt tussen de specifieke kenmerken van het gebied, het toekomstperspectief en de leefbaarheid. In bepaalde gebieden wordt een maximum grootte van de horeca inrichting ingesteld, zodat deze in verhouding blijft tot de kleinschaligheid van de omgeving. In Leiden is er los van de gebiedsindeling ook nog behoefte aan een uitgaansgelegenheid voor met name jongeren, een club. Bij de bepaling van uitbreidingsmogelijkheden van horeca is uiteraard rekening gehouden met de gevolgen van de coronacrisis. Er wordt in deze visie met name ingezet op het bieden van flexibiliteit voor ondernemers in de stad, zodat zij optimaal in staat worden gesteld om de financiële tegenslagen te boven te komen.

Zo wordt ondergeschikte horeca voor bedrijven mogelijk gemaakt en krijgen horecaondernemers meer mogelijkheden om hun bedrijfsvoering qua concept aan te passen. Nieuw in deze horecavisie is ook de mogelijkheid in de gebieden buiten de binnenstad, zoals bedrijventerreinen, wijkwinkelcentra, ontwikkellocaties, kantorenlocaties en recreatiegebieden beperkt horeca te ontwikkelen die aansluit bij de behoefte van het betreffende gebied. Tot slot is ook nieuw in deze visie de mogelijkheid voor placemaking. Hierbij wordt op een positieve manier de aandacht gevestigd op een nog te ontwikkelen locatie. Horeca kan hier onder bepaalde voorwaarden onderdeel van uitmaken.

4

Om het structurele tekort op het gebied van hotelaanbod op te heffen, wordt in deze visie uitbreiding mogelijk gemaakt. Ter verbetering van de kwaliteit van het totaalaanbod wordt deze ontwikkeling gericht mogelijk gemaakt in die segmenten waarin een tekort is in het huidige aanbod, zoals boutique hotels en gesegmenteerde zakelijke hotels. Tevens wordt tegemoet gekomen aan de uitbreidingswens van zittende ondernemers.

5

Inhoudsopgave Voorwoord........................................................................................... 3 Samenvatting........................................................................................ 4 1. Inleiding............................................................................................ 9 2. Beleidsmatige en juridische aspecten............................................... 13 Goede balans tussen wonen en economische vitaliteit......................................... 13 Gezondheidsperspectief....................................................................................... 14 Duurzaamheid..................................................................................................... 14 Verhouding tot structuurvisies en toekomstig omgevingsplan............................... 15

3. Definities en categorieën................................................................. 17 3.1. Toelichting ondersteunende horeca........................................................... 17 3.2. Toelichting ondergeschikte horeca............................................................. 18 3.3. Toelichting zelfstandige horeca.................................................................. 19 Huidige situatie onderscheid tussen H1 en H1*.................................................... 20

4. Totaaloverzicht horeca binnenstad en daarbuiten............................. 27 Horecagebieden binnenstad................................................................................ 27 Beschrijving per horecagebied.............................................................................. 28 1. Stationsweg..................................................................................................... 28 2. Cultuurkwartier............................................................................................... 29 3. Beestenmarkt e.o............................................................................................. 29 4. Lange Mare e.o................................................................................................ 29 5. Haarlemmerstraat............................................................................................ 30 6. Aalmarkt e.o.................................................................................................... 31 7. Apothekersdijk/Stille Rijn.................................................................................. 31 8. Boommarkt..................................................................................................... 31 9. Noordeinde/Bree............................................................................................. 32 10.

Rapenburg..................................................................................................... 32 11. Pieterskwartier............................................................................................... 32 12. HerenDoeza................................................................................................... 33 13. Breestraat...................................................................................................... 33 14. Nieuwe Rijn................................................................................................... 34 15. Nieuwstraat e.o.............................................................................................. 34 16. Garenmarkt................................................................................................... 35 17. Haarlemmerstraat-Oost.................................................................................. 35 18. Haven............................................................................................................ 35 Club (horecacategorie 5)...................................................................................... 35 Maximale vierkante meters van horecapanden..................................................... 36 Uitbreiding schaalgrootte huidige horecaondernemers.........................................

36 Bijzondere objecten............................................................................................. 37 Meerdere entrees en/of hoekpanden................................................................... 37 Meerdere lopende aanvragen.............................................................................. 37

6

Horeca op andere locaties dan het horecagebied van de binnenstad. .................. 38 Leiden Bio Sciencepark en Stationsomgeving....................................................... 39 Placemaking........................................................................................................ 39 Uitzonderingen.................................................................................................... 39

5. Hotels............................................................................................. 41 5.1. Algemeen.................................................................................................. 41 5.2. Ruimtelijk-economische horecavisie 2016-2020: stand van zaken hotelontwikkeling................................................................................. 41 5.3. Hotelbeleid 2020-2030.............................................................................. 42 Balans tussen levendigheid en leefbaarheid................................................ 43 Corona...................................................................................................... 43 Monitoring................................................................................................ 44 Fasering..................................................................................................... 44 5.4. Goede ordening van Leidse hotelmarkt...................................................... 44 Uitbreiding zittende ondernemers.............................................................. 45 Goede verdeling in segmenten.................................................................. 47 Goede verdeling in grootte........................................................................

47 Goede verdeling in geografie..................................................................... 48 Actief en faciliterend beleid....................................................................... 48 Uitzonderingen.......................................................................................... 48 Restaurants in hotels.................................................................................. 48 Toetsingskader.......................................................................................... 49 AirBnB en toeristische verhuur................................................................... 49 Short-Stay.................................................................................................. 49

Bijlage 1: Duurzaamheid ..................................................................... 51 Afvalinzameling en verwerking............................................................................ 51 Duurzame mobiliteit............................................................................................ 51 Statiegeldbekers.................................................................................................. 52 Wat kunt u zelf doen als ondernemer? ................................................................ 52

7

8

1. Inleiding Leiden, Stad van Ontdekkingen, heeft een aantal specifieke kenmerken. Het is een stad van internationale kennis en (historische) cultuur. Het is een stad met een universiteit, hogeschool en MBO, waardoor er relatief veel jongeren in de stad zijn. De stad heeft grote ambities op het gebied van Life Sciences & Health en daarbij behorende congressen. In 2022 is Leiden uitgeroepen tot European City of Science. Daarnaast vervult de stad voor de regio de centrumfunctie op toeristisch en recreatief gebied. Een passend horeca-aanbod is hierbij erg belangrijk. In deze horecavisie wordt zowel voor reguliere horeca (horeca waarbij geen overnachting plaatsvindt) als het hotelaanbod voor de komende jaren aangegeven hoe de gemeente qua ontwikkeling op deze gebieden de functies van de stad zoveel mogelijk kan ondersteunen. Met aandacht voor een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid en oog voor duurzaamheid. Zo blijft Leiden een fijne stad om te wonen, werken, ondernemen en recreëren. De ambitie van deze visie sluit aan op de ambitie zoals die geformuleerd is in het Programma Binnenstad. Deze richt zich op het verbeteren van het leef- en ondernemersklimaat in de binnenstad door te investeren in “kwaliteit”. Dat betekent dat het aanbod van retail, cultuur, horeca, evenementen en andere activiteiten gericht op verblijf in de binnenstad hoogwaardig is.

Onder hoogwaardig verstaan we een aanbod dat past bij het profiel van de stad. Op sommige momenten en plekken zal worden ingezet op meer bestedingen en meer bezoekers en op andere momenten en plekken wordt ingezet op minder bezoekers en het bewaren van de rust. Horeca vormt samen met functies als retail en cultuur de economische motor van de Leidse binnenstad. De historische setting vormt samen met het water een uniek decor waarin deze motor draait. De kwaliteit van het horeca aanbod in Leiden is goed en wordt door zowel de bewoners als de toeristische bezoeker zeer gewaardeerd. Daarnaast ondersteunt horeca overige bedrijfsfuncties in de stad, zoals kantoorfuncties, bedrijventerreinen en wijkwinkelcentra. Helaas is er een moeilijke tijd aangebroken voor de horecaondernemers. Zij zullen alle zeilen bij moeten zetten om de negatieve effecten van de Corona-crisis het hoofd te bieden. Daarom wordt de komende tijd niet ingezet op grootschalige toename van het aantal reguliere horecaondernemers. Het beleid is er juist op gericht om de bestaande horecaondernemers zo veel mogelijk te faciliteren en flexibiliteit te bieden in hun onder­nemerschap. Omdat onzeker is hoelang deze herstelperiode gaat duren, zal er een tweetal momenten worden bepaald waarop de marktontwikkeling wordt bekeken. In 2026 zal een nieuwe visie aan de raad worden voorgelegd.

Voor wat betreft de hotelbranche wordt een andere aanpak toegepast. De afgelopen periode is er een zeer beperkte uitbreiding van het aantal hotels en hotelkamers gerealiseerd en is er behoefte aan een inhaalslag geconstateerd. Uiteraard is ook deze branche zwaar getroffen door de Corona-crisis. Echter, substantiële ontwikkelingen op dit gebied hebben een zeer lange doorlooptijd (ca. 3-4 jaar). De verwachting is dat zittende hoteliers in deze periode voldoende tijd hebben om van deze crisis te herstellen.

9

Uit onderzoek naar uitbreidingspotentie is gebleken dat er voor de komende tien jaar een forse uitbreiding mogelijk is van het aantal hotelkamers in Leiden. Het beleid in deze visie is erop gericht om hieraan zo verantwoord mogelijk uitvoering te geven. Er wordt met name ingezet op het faciliteren van huidige ondernemers in hun uitbreidingswensen en het genereren van een kwalitatieve verbetering van het aanbod door kamers toe te voegen in segmenten waar volgens het onderzoek te weinig aanbod in is. Ook hier wordt een aantal momenten vastgelegd om te bezien of de marktontwikkeling zich beweegt volgens de prognoses van het onderzoek. Mocht uit deze monitoring blijken dat de markt zich dusdanig anders ontwikkelt dan is geprognotiseerd, dan zal er bijgestuurd worden in het vastgestelde beleid. Naast uitbreidingspotentie geeft de visie ook invulling aan de veranderende wensen van de consument en de maatschappelijke veranderingen die plaatsvinden, zoals verduurzaming en functiemenging in bedrijven. Kort gezegd wordt in deze visie dus ingezet op het consolideren en versterken van de reguliere horeca door het toevoegen van mogelijkheden en flexibiliteit voor bestaande ondernemers.

Daarnaast wordt ten aanzien van hotels een combinatie van het bieden van mogelijkheden voor bestaande ondernemers en het verbreden van het aanbod mogelijk gemaakt, waardoor het totaalaanbod in Leiden wordt versterkt. Om de geprognotiseerde cijfers en strategie te volgen, zullen in 2023 en 2025 de realisatiecijfers naast de prognosecijfers worden gelegd en zal worden bekeken of aanpassingen op deze visie noodzakelijk zijn. In deze horecavisie vindt u op hoofdlijnen: • De mogelijkheden die zittende ondernemers hebben voor aanpassing van de bedrijfsvoering; • Vestigingsmogelijkheden voor nieuwe ondernemers; • Aandachtspunten ten aanzien van verduurzaming van de stad en ondernemingen; • Begripsaanduidingen en definities. Daar waar deze visie een uitbreidingsmogelijkheid geeft, geldt deze vanaf de dag na de dag waarop de publicatie heeft plaatsgevonden van het besluit van de Raad om deze visie vast te stellen.

10

11

12

2. Beleidsmatige en juridische aspecten Deze visie beperkt zich niet tot het beschrijven van ambities, maar is nadrukkelijk ook bedoeld als juridisch-planologisch toetsingskader. ‘Mag ik in dit pand een restaurant vestigen?’, ‘Mag ik in dit pand mijn bedrijfsconcept aanpassen?’ zijn voorbeelden van horecavragen die regelmatig bij de gemeente binnenkomen. Het antwoord hierop zal ‘ja’ zijn als een aanvraag past in een geldend bestemmingsplan en de horecaondernemer aan de reguliere voorschriften voldoet. Ingewikkelder wordt het als een aanvraag strijdig is met het bestemmingsplan. In dat geval wordt de aanvraag afgewogen tegen andere mogelijke belangen. In een dichtbebouwde stad als Leiden zijn nogal wat belangen in het geding. Er is daarom behoefte aan een algemeen toetsingskader voor het beoordelen van horeca­aanvragen waarvan deze horecavisie een onderdeel uitmaakt die niet in een geldend bestemmingsplan passen. Deze horecavisie geeft hier invulling aan.

Als een nieuwe horecavestiging (of een uitbreiding van een bestaande vestiging) in aan­ merking komt voor afwijking van het bestemmingsplan, zal deze altijd moeten voldoen aan andere relevante wet- en regelgeving, zoals de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de Wet ruimtelijke ordening (Wro), de Monumentenwet, het Bouwbesluit, de Bouwverordening, de Wet milieubeheer, het Activiteitenbesluit, de Drank- en Horecawet en de APV. Indien een procedure wordt gestart voor een omgevingsvergunning om af te mogen wijken van het bestemmingsplan, kan de aanvrager gevraagd worden een planschadeovereenkomst te tekenen. Die overeenkomst houdt in dat de gemeente eventuele planschade op de aanvrager kan verhalen. Goede balans tussen wonen en economische vitaliteit De binnenstad is een van de woonwijken van Leiden. De gemeente zorgt ervoor dat er voldoende plekken zijn waar bewoners in alle rust kunnen wonen. Daarnaast is het voor de bewoners ook belangrijk om voldoende voorzieningen te hebben, zoals bijvoorbeeld winkels, cultuur, evenementen en horeca. De combinatie van rust en woongenot is in de binnenstad soms moeilijk te combineren met de economische functies zoals evenementen en horeca. Daarom maakt de gemeente hierin bewuste keuzes om hierin een goede balans te vinden tussen levendigheid en leefbaarheid.

In beleidsstukken wordt specifiek aangeven waar er geen of minder economische activiteit plaatsvindt, zodat bewoners daar ongestoord kunnen wonen. In andere straten, die samen het economisch centrum van de stad vormen, kunnen zich wel winkels en horeca vestigen. Zo wordt er in deze visie een hele bewuste afweging gemaakt bij het bepalen van het horecagebied. Er zijn te opzichte van de vorige horecavisie 16 straten uit het horecagebied verdwenen en er zijn zeven straten op andere plekken voor teruggekomen. Deze plekken sluiten beter aan op de uitgaansfunctie aldaar. De verwijderde straten kenmerken zich vooral doordat daar hoofdzakelijk gewoond wordt. Daarom zijn deze verwijderd. De binnenstad heeft twee zwerfmilieus die gekenmerkt worden door kleinschalige winkels die zich kenmerken door speciaal aanbod. De woonfunctie in deze wijken is sterker vermengd met de economische functies dan in andere delen van het winkelgebied. Daarom wordt de schaalgrootte van horecagelegenheden hier beperkt, zodat bewoners minder overlast ervaren. Er is een trend gaande waarbij “gezondere snackconcepten” zoals pokébowl, sushi en pastaconcepten zich aanbieden op de markt. Omdat het hier ook om fastfood concepten

13

gaat, vielen deze concepten voorheen in de horecacategorie 2. Omdat het gaat om wenselijke concepten die weinig overlast voor de omgeving met zich mee brengen en bewoners en bezoekers stimuleren tot gezonder eten. We maken daarom in deze visie ruimte voor dit soort concepten in de horecacategorie 1, mits zij volgens de winkeltijdenwet geopend zijn. De impact van restaurants van hotels is groter wanneer deze ook opengesteld zijn voor publiek van buitenaf (dus niet alleen voor gasten van het hotel). Daarom wordt in deze hotelvisie gesteld, dat ook deze restaurants gelijk worden gesteld aan zelfstandige restaurants en wordt de ruimtelijke beoordeling ook als zodanig uitgevoerd. Tot slot wordt in deze visie aandacht besteed aan het stimuleren van duurzaam ondernemen. Duurzaam ondernemerschap heeft vaak tot gevolg dat de impact op de omgeving minder is. Bijvoorbeeld op het gebied van geur, geluid, afval en transport kunnen goede resultaten worden bereikt. Gezondheidsperspectief In deze visie ligt het accent op het ruimtelijk en economisch perspectief, maar ook het gezondheidsperspectief is relevant. Onder het motto “samen maken we de stad gezond en actief” heeft de gemeente het beleidskader Sport- en gezondheid Leiden 2019-2023 vastgesteld. Eén van de pijlers van deze visie is het verminderen van overmatig alcoholgebruik.

De horecavisie sluit aan bij de alcoholmatigingsdoelstellingen uit voornoemde nota door slechts in bepaalde delen van de (binnen)stad horeca toe te staan. Daarnaast worden in deze visie mogelijkheden geschept voor snelle concepten die een gezonder alternatief bieden dan snackbars. Denk hierbij aan pokébowl en sushi-concepten. Door deze concepten te onderscheiden van de “reguliere” snackconcepten wordt het mogelijk meer gezonde snacks aan te bieden in Leiden. Ten aanzien van de activiteit van het roken van waterpijpen binnen shisha-lounges is bewust de keuze gemaakt om deze los te zien van de indeling van horecacategorieën. Deze activiteiten hebben een grote impact op het gebied van gezondheid en de leefomgeving. De gemeente zal apart beleid maken voor shisha-lounges. Tot dan zullen aanvragen van shisha-lounges apart worden beoordeeld. Duurzaamheid Een van de speerpunten van de gemeente Leiden is het duurzamer maken van de stad. De horeca maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. De gemeente Leiden voert op veel vlakken veranderingen door om de diverse mondiale, landelijke en lokale doelstellingen te bereiken. Omdat deze horecavisie toeziet op de planologische en economische vraagstukken van horeca en niet gaat over bedrijfsvoering van ondernemers, kunnen in deze visie daartoe ook geen regels, maar worden aanbevelingen in het kader van duurzaamheid opgenomen.

Er is geen wettelijke basis waarop de gemeente regels kan maken ten behoeve van deze aanbevelingen over duurzame bedrijfsvoering van de ondernemers. Omdat de horecavisie bestaat uit kaders en regelgeving, worden de aanbevelingen ten aanzien van duurzaamheid in een bijlage bij deze visie gevoegd, hierin vindt u tal van bruikbare suggesties om als ondernemer aan te sluiten bij de ontwikkeling van verduurzaming in en om uw bedrijf.

14

Verhouding tot structuurvisies en toekomstig omgevingsplan Deze horecavisie is, voor zover deze de binnenstad betreft, een nadere uitwerking van de structuurvisie ‘Verder met de binnenstad’ voor het onderdeel horeca. Het horeca-onderzoek heeft echter op onderdelen tot nieuwe inzichten geleid. De inzichten van deze ruimtelijk-­ economische horecavisie zullen worden verwerkt bij het opstellen van het toekomstige omgevingsplan. De horecavisie wordt bij de beoordeling van aanvragen voor horeca buiten de binnenstad beschouwd als een uitwerking van de Structuurvisie Leiden 2025 en/ of de eventuele opvolger daarvan. Inwerkingtreding visie Deze horecavisie zal in werking treden met ingang van de dag na de dag waarop de bekendmaking van de definitieve vaststelling van deze visie plaatsvindt. Aanvragen van een omgevingsvergunning voor een nieuwe horecavestiging of een uitbreiding of wijziging van een horecavestiging die zijn ontvangen nadat deze visie in werking is getreden, beoordelen we overeenkomstig deze visie.

15

16

3. Definities en categorieën De functie horeca definiëren we als volgt: • het bedrijfsmatig verstrekken van ter plaatse te nuttigen voedsel en/of dranken, eventueel in combinatie met het exploiteren van zaalaccommodaties (niet congres- of vergaderaccommodatie), en/of • het bedrijfsmatig verstrekken van al dan niet ter plaatse te nuttigen snacks (gefrituurde, gegrilde of vergelijkbare etenswaren), en/of, • het bedrijfsmatig verstrekken van nachtverblijf. Horeca kan worden onderscheiden in twee groepen: commerciële horeca en para-commer­ ciële horeca. Voorbeelden van para-commerciële horeca zijn sportkantines en cultuurcentra, waar de horeca ondersteunend is aan de hoofdfunctie en geen winstoogmerk heeft. Voor para-commerciële horeca gelden regels om oneerlijke concurrentie te voorkomen ten opzichte van commerciële horeca. Deze zijn te vinden in de APV en de Beleidsregel Para-commerciële instellingen 2013 of de opvolger hiervan. Deze visie gaat verder niet in op beleid omtrent para-commerciële horeca. Deze visie heeft alleen betrekking op de commerciële horeca. Onder commerciële horeca verstaan we horecabedrijven, zoals café, bars, restaurants en hotels die handelen en werkzaamheden verrichten met het doel om winst te maken. De horeca wordt opgedeeld in verschillende groepen die verschillen in mate van zelfstandigheid.

De volgende groepen worden onderscheiden: Zelfstandige horeca: De hoofdfunctie van het bedrijf is horeca. Voorbeelden hiervan zijn restaurant, hotel en café. Ondergeschikte horeca: Beperkt verstrekken van dranken en/of etenswaren voor gebruik ter plaatse vanuit een winkel, waarbij het gaan om horeca van categorie 1, dat niet zelfstandig functioneert, maar als een ondergeschikte aanvulling en ondersteuning van de detailhandelsfunctie dient. Ondersteunende horeca: beperkt verstrekken van dranken en/of etenswaren voor gebruik ter plaatse vanuit een bedrijf of instelling, waarbij het gaat om horeca die niet zelfstandig functioneert, maar uitsluitend als een ondersteunende aanvulling op (en onder­ geschikt aan) de bedrijfsfunctie. Voorbeelden zijn een café in een museum, een bedrijfskantine of een restaurant van een wellness-centrum. Bedrijf: Een inrichting of instelling gericht op het bedrijfsmatig voortbrengen, vervaardigen, bewerken, opslaan, verhandelen, installeren en/of herstellen van goederen. 3.1. Toelichting ondersteunende horeca Ondersteunende horeca maakt onderdeel uit van de bestemmingen: cultuur en ontspanning en maatschappelijk doeleinden. Deze vorm van horeca zal verder niet in deze horecavisie worden behandeld.

17

3.2. Toelichting ondergeschikte horeca Niet alleen zijn tegenwoordig prijs en kwaliteit belangrijk bij de keuzes die de consument maakt, maar ook de beleving die de aanbieder biedt. Waar bij de ene aanbieder snelheid en tijd belangrijk is, is het bij de andere aanbieder gewenst om de klant in alle rust zoveel mogelijk tijd te laten besteden. Daarom zie je steeds meer mengvormen van functies. Zo worden sieraden, schoenen, verzorgingsproducten etc. steeds meer gecombineerd aangeboden. Ook worden diverse functies gecombineerd met horeca om de klant optimaal te laten genieten van zijn bezoek aan de onderneming en hem daarmee te verleiden tot een aankoop. In Leiden willen we daarom ondergeschikte horeca maximaal faciliteren. Daarom staan we alle bedrijven toe om ondergeschikte horeca op te nemen in hun bedrijfsvoering. Tenzij het bestemmingsplan het toestaat, is hiervoor een omgevingsvergunning noodzakelijk en de wet- en regelgeving t.a.v. deze horecavorm moet worden nageleefd. Dit betekent o.a. dat ondernemers ten behoeve van de ondergeschikte horeca altijd een drank- en horecaverlof moeten aanvragen. Informatie hierover is onder andere te vinden in de Drank- en Horeca­ verorderening Leiden 2017, via de website van de gemeente Leiden of via het horecaloket van de gemeente Leiden (tel. 14071).

Om de concurrentiepositie ten opzichte van zelf­ standige horeca te waarborgen, gelden de volgende randvoorwaarden: • maximaal 30% van het netto bedrijfsvloeroppervlak met een maximum van 70m2. In specifieke gevallen kunnen grotere horecagelegenheden als onderdeel van een bedrijfsconcept mogelijk worden vergund middels een omgevingsvergunning, zoals bij grotere warenhuizen. Indien een bedrijf veel bruto oppervlakte heeft waar geen klanten komen, kan het maximum van 70m2 erg groot zijn ten opzichte van de ruimte die voor klantbezoeken ter beschikking is. In dat geval kan de toegestane horecaoppervlakte worden beperkt; • In aanvulling op wat de definitie in het bestemmingsplan mogelijk maakt (zoals hierboven vermeld) staan we niet alleen ondergeschikte horeca toe in winkels, maar in alle type bedrijven niet zijnde zelfstandige horeca; • Het is bij ondergeschikte horeca niet toegestaan om alcohol te schenken; • Het is bij ondergeschikte horeca niet toegestaan om een terras te exploiteren; • De toegang tot de horeca-activiteiten is dezelfde als die van het bedrijf; als er een aparte ingang is van het horecagedeelte is er in principe geen sprake meer van ondergeschikte horeca;

18

• De ondergeschikte horeca-activiteit moet binnen het bedrijf duidelijk zijn te onder­ scheiden van de bedrijfsfunctie; • De horeca-activiteiten mogen niet worden uitgeoefend buiten de openingstijden van het bedrijf. 3.3. Toelichting zelfstandige horeca In Leiden onderscheiden we zeven categorieën en enkele subcategorieën van zelfstandige horeca. Deze worden ingedeeld op basis van o.a. de producten die worden aangeboden, de openingstijden en / of de mate waarin overlast kan worden veroorzaakt op de leefomgeving. Deze horecavisie spitst zich alleen toe op de categorieën 1 t/m 6. De regelgeving voor horecacategorie 7 (studentensociëteiten) is te vinden in de Drank- en Horecawet, de APV en de beleidsregel para-commerciële instellingen 2013. De activiteit van het roken van waterpijpen binnen shisha-lounges staat los van de indeling naar horecacategorieën. In de toekomst zal de gemeente apart beleid opstellen voor shisha-lounges. Tot dan zullen aanvragen op hun eigen merites beoordeeld worden. Voor coffeeshops voert de gemeente een bestendige beleidspraktijk en daarom worden deze vormen niet meegenomen in deze visie. Horeca categorie 1: Horeca-inrichting, die uitsluitend tussen 6:00 uur en 22:00 uur geopend is, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk kleine etenswaren en/of alcoholvrije dranken worden verstrekt.

Horeca categorie 1*: Horeca-inrichting, die uitsluitend tussen 6:00 uur en 22:00 uur geopend is, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk, ten behoeve van een brood- of lunchconcept, kleine etenswaren en/of alcoholvrije dranken worden verstrekt, en waar • ondergeschikt daaraan eventueel wijn en/of zwak alcoholhoudende dranken worden verstrekt. Toelichting op categorie 1 en 1*: • Onder categorie 1 & 1* valt de zogenaamde daghoreca. De tijden waarop deze geopend mag zijn sluiten aan op die van de Winkeltijdenwet; • Voor categorie 1 geldt dat zwak-alcoholhoudende drank niet voor gebruik ter plaatste mag worden verstrekt, maar de Drank- en Horecawet geeft de mogelijkheid om zwak-­ alcoholhoudende drank te verstrekken voor gebruik elders dan ter plaatse; • Omdat het wel of niet schenken van alcohol met name van het lunchconcept afhankelijk is en overlast door alcohol in deze vorm van daghoreca niet te verwachten valt, wordt voor bestaande vestigingen het onderscheid tussen H1 en H1* gelijk getrokken. Dit betekent effectief dat alle H1 vestigingen geüpgraded mogen worden naar H1*. Voor ondergeschikte horeca geldt deze upgrade mogelijkheid niet.

19

• Wijziging van een hogere categorie naar H1* is passend in deze visie en kan worden vergund middels een omgevingsvergunning; • Ook concepten die bijvoorbeeld poké bowl, sushi en wok gerechten verstrekken, binnen de winkeltijden open zijn en ter plaatse gelegenheid bieden tot het consumeren van etenswaren vallen onder H1 en/of H1*.

20

Horeca categorie 2: Horeca-inrichting waar: • al dan niet voor gebruik ter plaatse snacks worden verstrekt, en waar • eventueel in combinatie daarmee uitsluitend alcoholvrije dranken worden verstrekt.

Toelichting op categorie 2: • Zwak-alcoholhoudende drank mag niet voor gebruik ter plaatste worden verstrekt, maar de Drank- en Horecawet geeft de mogelijkheid om zwak-alcoholhoudende drank te verstrekken voor gebruik elders dan ter plaatse; • Onder snacks verstaan we gefrituurde en/of gegrilde gerechten; • Concepten zoals pizza, poké bowl, sushi en wok gerechten vallen onder H2 indien zij ook buiten de winkeltijden geopend zijn en/of ter plaatse geen gelegenheid bieden tot het consumeren van het etenswaren.

21

Horeca categorie 3: Horeca-inrichting, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk maaltijden worden verstrekt en • eventueel, ondergeschikt daaraan, dranken en/of kleine etenswaren worden verstrekt. Voorbeeld: restaurant Horeca categorie 3*: Horeca-inrichting, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • maaltijden en dranken worden verstrekt eventueel in combinatie met kleine etenswaren. Voorbeeld: grand café, eetcafé Horeca categorie 3**: Horeca-inrichting, die indien geopend altijd uiterlijk vanaf 12:00 uur geopend is, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk maaltijden worden verstrekt, eventueel in combinatie met kleine etenswaren en • eventueel, ondergeschikt daaraan, dranken worden verstrekt.

Toelichting op categorie 3, 3* & 3**: • Binnen categorie 3* is een ruimer gebruik ten aanzien van drankverstrekking mogelijk dan bij categorie 3. Horecacategorie 3* omvat gelegenheden die een mengvorm zijn van een café en restaurant, zoals eetcafés en grand-cafés. Het onderscheid tussen het wel of niet als hoofdzaak aanbieden van dranken naast het aanbieden van maaltijden hanteren we omdat dit een grotere ruimtelijke impact kan hebben; • Voor de categorie 3** (vanaf 12:00 uur open) geldt dat deze zowel in de categorie 3 als 3* kan worden toegepast. Met andere woorden van zowel restaurants als grand-cafés etc. kan worden gevraagd dat zij vanaf 12:00 uur geopend zijn. Uit de aanvraag dient te blijken in welke categorie de toe te voegen horecagelegenheid valt in verband met de impact op de omgeving; • Te zijner tijd zal bij het vaststellen van een nieuw omgevingsplan voor de binnenstad worden gekeken of ook gevestigde horeca zich aan deze openingstijden moet gaan houden ter ondersteuning van de winkelfunctie en andere verblijfsfuncties overdag; • Ten aanzien van H3 en H3* gelden verschillende geluidsnormen die onder andere geregeld zijn in het activiteitenbesluit. Hierin is ook een regeling opgenomen voor ontheffingen van geluidsnormen voor festiviteiten. Een inrichting in de categorie 3, 3* of 3** kan maximaal 12 meldingen per jaar doen voor incidentele festiviteiten.

22

Horeca categorie 4: Horeca-inrichting, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk dranken worden verstrekt, en waar • eventueel in combinatie daarmee kleine etenswaren worden verstrekt, en/of • eventueel in combinatie daarmee tot een maximum van 12 keer per jaar entertainment wordt aangeboden, zoals het geven van gelegenheid tot dansen. Voorbeeld: Café, bar, pub.

Toelichting op categorie 4 • In het activiteitenbesluit is een regeling opgenomen voor ontheffingen van geluids­ normen voor festiviteiten. Een inrichting in de categorie 4 kan maximaal 12 meldingen per jaar doen voor incidentele festiviteiten. Horeca categorie 5: Horeca-inrichting, niet zijnde een horeca-inrichting als bedoeld in categorie 2, waar: • hoofdzakelijk dranken worden verstrekt en entertainment wordt aangeboden, zoals het geven van gelegenheid tot dansen, en waar • eventueel in combinatie daarmee kleine etenswaren worden verstrekt.

Horeca categorie 5*: Horeca-inrichting als bedoeld in categorie 5, met een totale bedrijfsvloeroppervlakte van maximaal 250 m2.

Toelichting op categorie 5 en 5*: • De reden waarom categorie 5 gesplitst is, is dat waar een kleinschalig danscafé toelaatbaar is, niet altijd tevens een grotere discotheek wenselijk en toelaatbaar is; • We staan het niet toe dat een gelegenheid in categorie 5* gecombineerd wordt met een ruimte die onder een andere horecacategorie valt. Ook niet als deze op een verdieping is of via een doorgang verbonden is aan een ander pand; • De geluidsnormen waaraan moet worden voldaan zijn onder andere geregeld in het Activiteitenbesluit.

23

Horeca categorie 6: Horeca-inrichting waar: • hoofdzakelijk gelegenheid tot tijdelijk slaapverblijf wordt gegeven, en waar • eventueel in combinatie daarmee maaltijden, dranken en/of kleine etenswaren worden verstrekt.

Toelichting op categorie 6: • Het verstrekken van maaltijden, dranken en/ of kleine etenswaren is ondergeschikt aan de hoofdfunctie van de inrichting en bedoeld voor gasten die ook in de inrichting slapen; • Als de gelegenheid waar etenswaren en/ of dranken worden verstrekt ook gericht is op bezoekers die geen gebruik maken van het slaapverblijf wordt dit gezien als zelf­ standige horeca; • Indicaties om vast te stellen of er sprake is van zelfstandige horeca: - Openingstijden van de eetgelegenheid ten opzicht van het slaapverblijf; - Online reclame voor de eetgelegenheid; - (Gevel-)reclame naar buitengericht voor de eetgelegenheid; - Aantal zitplaatsen is groter dan het aantal slaapplaatsen. • Terrassen bij hotels: - Waar mogelijk kan een terras bij een hotel worden toegestaan. Hiervoor dient een omgevingsvergunning te worden verleend. De aanvraag hiertoe wordt getoetst aan een goede ruimtelijke ordening. In de binnenstad gelden strengere regels. Terrassen bij hotels zijn, met uitzondering van gevelterrassen, in de binnenstad buiten de horecastraten niet wenselijk. Dit is om te voorkomen dat zij overlast geven voor de leefomgeving. Daar waar aangetoond kan worden dat de leefomgeving niet of nauwelijks in het geding is, kan hierop een uitzondering worden gemaakt.

Horeca categorie 7: Horeca-inrichting die uitsluitend toegankelijk is voor een besloten groep mensen, zoals leden van een vereniging.

Toelichting op categorie 7: • Bij toetsing van aanvragen voor studentensociëteiten geldt als uitgangspunt dat het woon- en leefklimaat niet onevenredig wordt aangetast. Aanvragen voor nieuwe sociëteiten worden per geval beoordeeld.

24

Overige opmerkingen: • Inrichtingen die eten en drinken zowel voor nuttiging ter plaatse als voor nuttiging elders verkopen zien wij als horeca. Indien een inrichting eten en drinken verkoopt die uitsluitend is bedoeld om elders te consumeren zien wij dit als detailhandel. Uitzondering hierop vormt de uitgifte van etenswaren die hoofdzakelijk bestaan uit snacks. Deze vorm van uitgifte valt onder horecacategorie 2; • Gelegenheden die helemaal geen eten en drinken ter plaatse verkopen, maar het uitsluitend ter plaatse bereiden en vervolgens altijd zelf bezorgen zien we niet als horeca of als detailhandel, maar als (catering)bedrijf. Cateringbedrijven mogen bijvoorbeeld binnen de bedrijfsbestemming op bedrijventerreinen zitten, maar niet op gronden met de bestemming horeca en/of detailhandel.

25

26

4. Totaaloverzicht horeca binnenstad en daarbuiten Horecagebieden binnenstad

Door de effecten van de maatregelen op de horeca om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, wordt terughoudend omgegaan met het toevoegen van nieuwe horecavestigingen in het horecagebied. De verwachting is dat er horecapanden leeg komen te staan. De hoop is natuurlijk dat deze panden zich weer zullen vullen met nieuwe horecaondernemers en zittende horecaondernemers moeten de kans krijgen om weer financieel gezond te worden. Omdat niet duidelijk is hoe snel de binnenstadseconomie van de coronacrisis zal herstellen, zullen in 2023 een monitoringsmoment en in 2025 een evaluatie plaatsvinden waarop gekeken wordt of de huidige mogelijkheden voor ondernemers moeten worden herzien. In 2026 zal een nieuwe visie aan de raad worden voorgelegd. Er zijn enkele horecagebieden waar momenteel te weinig horeca zit om de hoofdfunctie te ondersteunen, voor deze gebieden stellen we in dit hoofdstuk een aantal uitbreidingsmogelijkheden vast. Voor de overige gebieden geldt dat er uitbreiding mogelijk kan worden gemaakt zodra er signalen zijn waaruit blijkt dat er behoefte en/of ruimte hiervoor is. Om horecaondernemers de kans te bieden om hun ondernemerschap zo goed mogelijk tot uiting te laten komen, is het in sommige gebieden mogelijk om het bedrijfsconcept aan te passen van bijvoorbeeld een lunchroom naar een restaurant. We noemen dit “upgrade” van de horecacategorie.

Indien dit is toegestaan wordt dit expliciet bij het betreffende horeca­

27

gebied vermeld. Uiteraard moet hiervoor wel de benodigde omgevingsvergunning worden verleend. Het bestemmingsplan biedt mogelijkheden tot het aanpassen van bedrijfsconcepten van bijvoorbeeld een restaurant naar een lunchroom. Dit noemen we een zogenaamde “downgrade”. Omdat het bestemmingsplan dit mogelijk maakt, zetten we dit niet specifiek neer bij alle horecagebieden. Het omzetten van bijvoorbeeld een restaurant of grand café naar een H2 is meestal onwenselijk, omdat in de meeste horecagebieden het aantal fastfood gelegenheden in de categorie 2 al in voldoende mate aanwezig is. De meeste concepten die vallen in de horecacategorie 2 zijn juist gericht op het snel halen en/of ter plaatse nuttigen van een maaltijd en/of snack. De concepten zijn er niet op gericht om elkaar te ontmoeten of de verblijfsduur in het gebied te vergroten. In de meeste straten wordt juist wel ingezet op beleving en het verlengen van de verblijfsduur van de bezoeker. Zowel up- als downgrades worden niet afgehaald van de beschikbare uitbreidingscapaciteit van het betreffende horecagebied, omdat het aantal vestigingen gelijk blijft. Beschrijving per horecagebied 1. Stationsweg Het kenmerk van dit gebied is dat het een aanlooproute is vanuit het stationsgebied richting het centrum van de stad.

De ambitie is om in aanloopstraten een divers aanbod te presenteren­van verschillende functies, zoals horeca, winkels, dienstverlening en leisure. Aangezien in dit gebied zowel in het bestemmingsplan als fysiek in de panden al veel horeca wordt aangeboden, is er voorlopig geen behoefte aan toevoeging van nieuwe horeca. Wel kan de bestaande horeca hier of daar een kwaliteitsverbetering gebruiken. Om deze ontwikkeling te stimuleren bieden we ondernemers meer flexibiliteit in hun bedrijfsvoering. Horeca-ontwikkelingen (upgrade) binnen horecapanden die conform het bestemmingsplan een horeca-aanduiding hebben zijn in dit gebied toegestaan. Voorgaande geldt voor de categorieën H1, H1*, H3 en H3*. Hiervoor dient wel een omgevingsvergunning te worden verleend. Het stationsplein is als ontwikkellocatie vooralsnog niet in het horecagebied van de binnenstad opgenomen. Het gebied maakt onderdeel uit van een aparte ontwikkelvisie waarin horeca perspectieven zijn vertaald in het bestemmingsplan.

28

2. Cultuurkwartier Het Cultuurkwartier is een nieuw horecagebied ten opzichte van de oude horecavisie. Dit horecagebied kenmerkt zich door een combinatie van cultuur en uitgaan. Er bevindt zich zowel dag- als nachthoreca, de huidige horeca is vooral gekoppeld aan de culturele instellingen. Ondersteuning hiervan door aanvullende zelfstandige horeca is gewenst. De ambitie is daarom om in dit gebied maximaal 2 nieuwe horecagelegenheden in de categorie H1 t/m H4 toe te voegen. Horeca-ontwikkelingen (upgrade) binnen horecapanden die conform het bestemmingsplan een horeca-aanduiding hebben zijn in dit gebied toegestaan. Voorgaande geldt voor de categorieën H1 t/m H4. Hiervoor dient wel een omgevingsvergunning te worden verleend. In dit horecagebied mag er maximaal 1 vestiging in de categorie H2 bij komen, hetzij als nieuwe vestiging, hetzij als up-/downgrade van een horecapand met een andere horeca-­ aanduiding/categorie. Als deze zich vestigt gaat deze wel van de uitbreidingscapaciteit af. Het aangrenzend liggende Energiepark vormt een ontwikkellocatie die gekenmerkt wordt door een combinatie van wonen, kantoren en cultuur. In dit gebied zullen maximaal 3 nieuwe zelfstandige horecagelegenheden worden toegevoegd ter ondersteuning van deze functies in de categorieën H1, H1*, H3 of H3*.

3. Beestenmarkt e.o. Dit horecagebied bestaat uit aanloopstraten vanaf het station, de Lammermarkt en de Morspoort richting de binnenstad, die uitkomen op een groot plein aan het water. Door de combinatie van de functies bronpunt, plein, water, leisure (zoals rondvaarten en bioscoop) en uitgaan is dit gebied ontwikkeld tot een horecaconcentratiegebied. Het huidige aanbod bestaat uit zowel dag- als avond-/nachthoreca. De ambitie is niet zo zeer om nog meer horeca toe te voegen, maar om de huidige horecafunctie te ontwikkelen. Zo komt op dit moment de terrasfunctie op het plein nog te weinig tot uiting. We willen deze ontwikkeling stimuleren door ondernemers meer flexibiliteit bieden. De verwachting is dat in samenloop met de veranderende verkeerscirculatie in dit gebied, veranderingen in de openbare ruimte zullen worden aangebracht die hierop een positief effect zullen hebben. Horeca-ontwikkelingen (upgrade) binnen horecapanden die conform het bestemmingsplan een horeca-aanduiding hebben zijn in dit gebied toegestaan. Voorgaande geldt voor de categorieën H1, H1*, H3 en H3*. Hiervoor dient wel een omgevingsvergunning te worden verleend.

4. Lange Mare e.o. De Lange Mare bevindt zich tussen het Cultuurkwartier en het centrumgebied van de binnenstad. Dit gebied bestaat uit een aanloopstraat met een doorsteek naar het horecaplein aan het Vrouwenkerkhof. De aanloopstraat wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van verschillende functies. Rondom het Vrouwenkerkhof is met name avondhoreca met terrassen te vinden. Hier is geen ambitie om nog uitbreiding toe te staan. Ten aanzien van de Lange Mare is het op langere termijn de vraag of hier nog voldoende potentie is om de panden te blijven vullen met alleen economische functies in het deel vanaf de Haarlemmerstraat.

29

5. Haarlemmerstraat Dit horecagebied beslaat het deel van de Haarlemmerstraat tussen de Turfmarkt en de Hooglandse kerksteeg. Dit gebied kenmerkt zich als kernwinkelgebied. Hier zijn alleen retailfuncties afgewisseld met horeca te vinden. De ambitie van dit gebied is om hier meer rustpunten te creëren voor bezoekers, zodat de verblijfskwaliteit en de beleving wordt verbeterd. De toevoeging van maximaal 2 nieuwe vestigingen in de horecacategorieën 1 of 1* is hier toegestaan. Omdat dit het kernwinkelgebied betreft, is avondhoreca hier niet gewenst.

30

6. Aalmarkt e.o. Dit gebied vormt samen met de Haarlemmerstraat het kernwinkelgebied. Hier wordt de retailfunctie afgewisseld met voornamelijk daghoreca. In een groot deel van dit gebied wordt volgens het bestemmingsplan al relatief veel horeca mogelijk gemaakt. Tijdens het opstellen van deze horecavisie is er een omgevingsvergunning verleend voor een horecavestiging aan de Langebrug 12a. De gemeente is bereid mee te werken aan een verplaatsing van de ingang van het restaurant van de Langebrug naar de Breestraat. De betreffende horecavestiging zou zich hiermee van het Pieterskwartier naar het gebied Aalmarkt e.o. verplaatsen. Onder welke overige voorwaarden dat zou kunnen zal in een reguliere aanvraagprocedure van een omgevingsvergunning worden bezien. In ieder geval zal er dan geen in-/uitgang voor gasten meer mogelijk zijn aan de achterzijde van het pand en wordt in het kader van de leefbaarheid ook gekeken naar de grootte van de horecagelegenheid, welke passend moet zijn in het gebied. Aan de Breestraatzijde is deze ruimte gesitueerd als kelder. De vestiging van een dergelijke uitbreiding zou dus in de Breestraat niet ten koste gaan van vierkante meters retail. Tevens is in dit deel van het Aalmarktgebied vermenging van de functies horeca, retail en cultuur meer van toepassing dan in andere delen van dit horecagebied.

Met de komst van deze horecavestiging is er voldoende horeca in het gebied aanwezig en is verdere toevoeging van horeca niet toegestaan.

7. Apothekersdijk/Stille Rijn Nieuw in het horecagebied is de Apothekersdijk die doorloopt in de Stille Rijn. Dit gebied biedt voor het totale verblijfsgebied van het centrum van Leiden grote potentie. Dit komt onder andere door de gunstige ligging ten opzichte van het water, de zon en de ruimte tussen de panden en het water. De fysieke situatie is vergelijkbaar met die van de Nieuwe Rijn. De Apothekersdijk is een aantrekkelijke looproute voor mensen die zich vanuit diverse bronpunten richting het hart van het centrum willen begeven, zonder dat zij door de drukke winkelstraat willen lopen. Op dit moment bevindt zich in de plint van dit gebied een mix aan functies, waaronder leisure, cultuur, wonen en beperkte aanwezigheid van horeca. Toevoeging van horeca zou de aantrekkelijkheid en de sfeer van dit gebied voor passanten ten goede komen. Daarom is het toevoegen van 2 nieuwe horecavestigingen in de horecacategorieën 1, 1* of 3 toegestaan.

8. Boommarkt De Boommarkt heeft door zijn structuur en ongunstige ligging ten aanzien van de zon minder potentie als horecagebied. Wel leent de omgeving zich voor bijvoorbeeld de vestiging van een club of een ander type nachthoreca in de categorie 5. De grootschalige panden zijn hierop makkelijker aan te passen dan de meeste monumentale panden in de binnenstad en bovendien wonen er vrijwel geen mensen op dit stuk. De wenselijkheid van de vestiging van een club in Leiden wordt in een aparte alinea in deze visie nader beschreven. Verder is er geen toevoeging van horeca op deze locatie gewenst.

31

9. Noordeinde/Bree Dit gebied kenmerkt zich als aanloopstraat naar het centrumgebied. In het Noordeinde is met name avondhoreca te vinden. Het deel van de Breestraat heeft een mix van functies met onder andere leisure, cultuur en horeca. In dit gebied is er al sprake van voldoende aanbod van horeca en daarom is het niet nodig om nieuwe horeca toe te voegen.

10. Rapenburg Het Rapenburg kenmerkt zich als verblijfsgebied met functies op het gebied van onderwijs, cultuur, wonen en beperkt horeca. De kwaliteit van de verblijfsruimte zou verbeterd kunnen worden door onder andere horeca toe te voegen met daarbij behorende terrasfuncties. Bezoekers kunnen vanaf de terrassen optimaal genieten van de mooie statige panden en het water. Ook biedt horeca ondersteuning aan het aanwezige culturele aanbod. De toevoeging van 1 nieuwe vestiging in de categorieën 3 of 3* is toegestaan.

11. Pieterskwartier In het Pieterskwartier is er voor gekozen om het aantal horecastraten terug te brengen. Bezoekers worden in de nieuwe horecastructuur via de hoofdaders van de wijk langs de culturele bezienswaardigheden en de winkels geleid. De structuur van de horecastraten vormt een mooie verbinding tussen de Breestraat en het Rapenburg. Aanleiding tot het verminderen van het aantal horecastraten is tevens de woonfunctie die in deze wijk meer dan op andere plekken verweven is met economische functies. De uitbreiding van horeca kan alleen nog plaatsvinden in de hoofdaders van het gebied waar zich reeds horeca bevindt zodat extra overlast voor de bewoners zoveel mogelijk wordt voorkomen. De straten die tezamen het horecagebied in deze wijk vormen, kenmerken zich als zwerfmilieu door de afwisseling van kleinschalige winkeltjes, wonen, cultuur, ambachten en horeca. Alle natuurlijke voorwaarden, zoals het historische decor, pleinen, cultuur en een autoluwe omgeving zijn aanwezig en maken van dit gebied een prettig verblijfsgebied. Echter op dit moment bevinden zich in dit gebied te weinig bezoekers om de aanwezige economische functies in stand te kunnen houden. Daarom is uitbreiding van horeca wenselijk om daarmee de levendigheid in het gebied te ondersteunen en de verblijfskwaliteit te vergroten met onder andere terrassen.

De toevoeging van maximaal 1 vestiging in horecacategorieën 1, 1* of 3 is toegestaan.

32

12. HerenDoeza De HerenDoeza kenmerkt zich door de aanwezigheid van voornamelijk speciaalzaken waar mensen hun dagelijkse boodschappen kunnen halen. Dit wordt ondersteund door andere economische functies zoals dienstverlening in de persoonlijke verzorging, een supermarkt en horeca. Bezoekers komen uit de buurt maar ook uit de regio specifiek naar dit gebied vanwege die speciaalzaken waar men nog kwaliteitsproducten kan kopen en de service nog zeer hoog in het vaandel staat Het gebied wordt vaak omschreven als “het dorp in de stad” (winkelnota). In dit gebied is het wenselijk om beperkt uitbreiding van horeca toe te staan om daarmee aan te sluiten op de veranderende gewenste verhouding tussen horeca en andere economische functies. Horeca zal deze functies optimaal ondersteunen en de verblijfskwaliteit voor de bezoeker zal nog verder verbeteren. Daarom is de toevoeging van 2 vestigingen in de horecacategorieën 1, 1* of 3 toegestaan.

13. Breestraat Dit gebied is een aanloopstraat voor bezoekers vanuit de Garenmarkt naar het centrum­ gebied van de binnenstad. Er is hier een mix te vinden van verschillende winkels, dienst­ verlening en horeca. Daarnaast is deze straat ook een belangrijke verkeersader voor fietsverkeer, openbaar vervoer en bevoorrading van bedrijven. De verhouding tussen horeca en andere functies is op dit moment in balans, daarom zal hier geen nieuwe horecavestigingen worden toegestaan. Wel kan de bestaande horeca hier of daar een kwaliteitsverbetering gebruiken. Om deze ontwikkeling te stimuleren bieden we ondernemers meer flexibiliteit in hun bedrijfsvoering. Horeca-ontwikkelingen (upgrade) binnen horecapanden die conform het bestemmingsplan een horeca-aanduiding hebben zijn in dit gebied toegestaan. Voorgaande geldt voor de categorieën H1, H1*, H3 en H3*. Hiervoor dient wel een omgevingsvergunning te worden verleend.

33

14. Nieuwe Rijn Het Nieuwe Rijn gebied wijkt af van de rest van de straten door de aanwezigheid van o.a. de markt, watertoerisme en de horeca die juist in dit gebied gekenmerkt wordt door de gezellige terrasboten. Daarnaast bevinden zich in dit gebied retailers en het stadhuis dat veel bezoekers trekt. Het gebied ligt centraal in het verblijfsgebied van het centrum en vormt een schakel tussen de winkelgebieden van de Haarlemmerstraat, de Aalmarkt en de Breestraat. Over toevoeging van horeca in dit gebied verschillen de inzichten. Waar aan de ene kant partijen aangeven dat dit gebied geschikt is als horecaconcentratiegebied, geven anderen aan dat toevoeging van horeca ongewenst is. Omdat er in het geheel van deze hele visie terughoudend wordt omgegaan met het toevoegen van horeca, wordt deze lijn ook hier doorgetrokken en wordt geen nieuwe horeca toegevoegd.

15. Nieuwstraat e.o. De straten van dit gebied kenmerken zich als zwerfmilieu. Er is afwisseling in functies zoals kleinschalige winkels, cultuur, wonen en horeca. De beleving van de historische binnenstad is hier optimaal voelbaar door de aanwezigheid van de Hooglandse kerk met het plein en de Burcht. Door de aanwezigheid van de bibliotheek is het hier een komen en gaan van bezoekers. De winkels in dit gebied lenen zich uitstekend voor functiemenging in de vorm van ondergeschikte horeca. We staan in dit gebied dan ook geen nieuwe zelfstandige horeca toe om initiatieven tot het combineren van functies met ondergeschikte horeca te stimuleren.

34

16. Garenmarkt De Garenmarkt is door de aanwezigheid van een parkeergarage een entreepunt van de binnenstad. Bezoekers vinden hier een plein met in de omgeving verschillende functies: wonen, winkels, horeca en dienstverlening. Het is de bedoeling dat bezoekers van dit gebied in een prettige omgeving worden ontvangen om vervolgens naar het verblijfsgebied van de binnenstad te gaan. Op dit moment is hiertoe een goede functiemix aanwezig, de horeca ter plaatse richt zich met name op een snelle hap om mee te nemen. Om die reden zijn meer horecavestigingen niet noodzakelijk en niet toegestaan.

17. Haarlemmerstraat-Oost In dit deel van de Haarlemmerstraat is naast retail en horeca ook persoonlijke dienstverlening te vinden. In 2019 is door de gemeenteraad de mogelijkheid vastgelegd voor het toevoegen van 5 vestigingen in de horecacategorie 1. Deze mogelijkheid geldt niet voor dit hele gebied, maar alleen het gebied tussen het Pelikaanplein en de Hooglandse Kerksteeg. Deze 5 mogelijkheden zijn momenteel nog niet volledig benut. Toevoeging van extra horecamogelijkheden is hier dan ook niet nodig.

18. Haven Het Havengebied is een entreepunt voor toeristische bezoekers vanaf het water en bewoners uit de oostkant van de stad. Het gebied is relatief ver weg van het kernwinkelgebied van de binnenstad. Daarom staan we in dit gebied geen toevoeging van nieuwe horecavestigingen toe. Wel kan de bestaande horeca hier of daar een kwaliteitsverbetering gebruiken. Om deze ontwikkeling te stimuleren bieden we ondernemers meer flexibiliteit in hun bedrijfsvoering. Horeca-ontwikkelingen (upgrade) binnen horecapanden die conform het bestemmingsplan een horeca-aanduiding hebben zijn in dit gebied toegestaan. Voorgaande geldt voor de categorieën H1, H1*, H3, H3* en H4. Hiervoor dient wel een omgevingsvergunning te worden verleend. Club (horecacategorie 5) Leiden heeft in vergelijking met andere gemeentes weinig echte clubs, terwijl Leiden een studentenstad is met veel jongeren. Veel Leidse jongeren gaan daarom uit in andere steden. Het is belangrijk om een breed horeca-aanbod in een stad aan te bieden. Horecaondernemers geven aan dat jongeren die uitgaan in een andere stad op latere leeftijd vaak ook niet meer in hun eigen stad uitgaan. Daarom is het wenselijk om ook in dit segment, horecacategorie 5, aanbod te hebben. Clubs hebben een relatief grote impact op de omgeving. Ze zijn vaak lang open, waardoor met name vertrekkende en komende gasten voor de nodige geluidshinder kunnen zorgen.