200104 Bijlage 3 2 Actualisatie horecaonderzoek van bas

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

26

te kiezen voor een maximum. Anders niet goed uit te voeren. Typegericht Categorie indeling

➢ ➢ ➢

➢

➢

➢

Elke categorie indeling wordt vroeg of laat geconfronteerd met nieuwe horecatypen die niet inpasbaar zijn. Het aantal categorieën neemt toe bij toenemend aantal onderscheidende criteria Horecavestigingsbeleid en daarbij gehanteerde systematiek kun je niet aanpassen op basis van een enkel niet in staand beleid te honoreren aanvraag. Dat kan alleen op basis van landelijk gesignaleerde ontwikkelingen. Het is daarbij van belang om de omschrijving van het initiatief en de categorie zo algemeen mogelijk te houden. Naarmate het aantal innovatieve horeca(achtige)concepten toeneemt, neemt de kans dat gewenste nieuwe vormen van horeca uiteindelijk niet gerealiseerd kunnen worden ook toe, tenzij er een nieuwe categorie voor wordt gerealiseerd. Voordeel van dichttimmeren is dat iedereen weet waar je aan toe bent, zoals voor de horeca die elders op zoek moeten voor hun bedrijf; voor de bewoners die een huis kopen én in redelijkheid weten dat er geen horeca naast hun deur komt. Nadeel is dat er geen ruimte is voor innoverende bedrijven, waardoor op termijn horeca achter de feiten aanloopt én mensen hun vertier elders zoeken.

Het voorgaande betekent dat bij het gebruik van welke indeling dan ook er zich altijd situaties voordoen waarbij de gehanteerde categorie- en/of gebiedsindeling (on)gewenste horeca (on)mogelijk maakt. Terwijl soms ook de gehanteerde indelingen verouderd zijn en nieuwe innovatieve vormen van horeca niet kunnen plaatsen. Daarbij komt ook dat elk plan voor nieuwe horeca voor- en tegenstanders kent en elke indeling ruimte biedt voor eigen interpretatie van de vestigings- (on)mogelijkheden. Het grootste voordeel van aanpassing van de bestaande categorie- en/of gebiedsindeling is dat nieuwe mengvormen en bijvoorbeeld blurring met horeca zo een plekje in het horeca-vestigingsbeleid kunnen krijgen. Het belangrijkste nadeel van verandering van een bestaande categorieen/of gebiedsindeling is dat de gevolgen daarvan niet altijd duidelijk zijn. Het in zijn geheel wijzigen van een bestaande methodiek zal in de praktijk ook niet direct veel opleveren en kunnen leiden tot extra ambtelijke inzet in aanpassingen van het vestigingsbeleid, toetsing en handhaving, onrust bij ondernemers en bewoners, en mogelijk ook gevolgschade. Daarbij gaat het niet om een volledig andere methode. Ons advies richt zich op de gewenste en mogelijke aanpassing van de in Leiden gehanteerde systematiek én hoe de gehanteerde methodiek in de huidige visie aan te passen en vast te stellen in een actuele horecavisie.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

27

3.3.

Vestigingsbeleid Leiden nader bekeken

De gemeente Leiden hanteert in de horecavisie 2016 als handvat voor het horeca-vestigingsbeleid in totaal VII categorieën. Met het oplopen van de categorieën neemt de mogelijke hinder toe van factoren als geur, geluid, gevaar, verkeer, uitstraling. Binnen de categorieën I en III zijn er aanvullende typeringen met *, **. Categorie I en I* (sluitingstijd en wel/niet zwak alcoholische dranken): Horeca inrichting, die uitsluitend tussen 6.00 uur en 22.00 uur geopend is, niet zijnde een horeca inrichting als bedoeld in categorie II, waar hoofdzakelijk, ten behoefte van een brood- of lunchconcept, kleine etenswaren en/of alcoholvrije dranken worden verstrekt (categorie I) en waar ondergeschikt daaraan eventueel wijn en/of zwak-alcoholhoudende dranken worden verstrekt (categorie I*) Categorie II Horeca inrichting waar snacks worden verstrekt, en waar eventueel in combinatie daarmee, uitsluitend alcoholvrije, dranken worden verstrekt.

Categorie III, III* en III** Horeca inrichting, niet zijnde een horeca inrichting als bedoeld in categorie II, waar hoofdzakelijk maaltijden worden verstrekt en eventueel, ondergeschikt daaraan, dranken en/of kleine etenswaren (III), maaltijden en dranken worden verstrekt eventueel in combinatie met kleine etenswaren (III*), die indien geopend altijd uiterlijk vanaf 12.00 uur geopend is, niet zijnde een horeca inrichting als bedoeld in categorie II (III** en verplichte openingstijd enkel voor nieuwe vestigingen). Categorie IV Horeca inrichting, niet zijnde een horeca inrichting in categorie II, waar: • hoofdzakelijk dranken worden verstrekt, en waar • eventueel in combinatie daarmee kleine etenswaren worden verstrekt, en/of • eventueel in combinatie daarmee tot een maximum van 12 keer per jaar entertainment wordt aangeboden, zoals het geven van gelegenheid tot dansen Categorie Ven V* Horeca inrichting, niet zijnde een horeca inrichting in categorie II, waar: • hoofdzakelijk dranken worden verstrekt en entertainment wordt aangeboden, zoals het geven van gelegenheid tot dansen, en waar • eventueel in combinatie daarmee kleine etenswaren worden verstrekt. • V met een maximum van 250 m2 totaal bedrijfsoppervlak valt onder V* (klein danscafe mogelijk maar groter niet) Categorie VI omvat logiesverstrekkers (hotels, motels, pensions)_ evt.

in combinatie met maaltijden, dranken en/of kleine etenswaren Categorie VII Horecainrichting die uitsluitend toeganbkelijk is voor een besloten groep personen, zoals leden van een vereniging, studentensociëteiten

In categorieën I, I* en II gaat het om fastservice, in categorie III, III* en III** om restaurants en in categorie IV, V en V* om de drankensector (zie ook de beschrijving van de aanbodontwikkeling in paragraaf 2.4) Het in 2016 in de Leidse horecavisie vastgelegde horecavestigingsbeleid is typegericht (middels categorie-indeling) én gebiedsgericht (koppeling van zogenoemde sfeergebieden en horecagebieden) uitgewerkt.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

28

➢

➢

In totaal worden in Leiden 7 hoofdcategorieën horeca onderscheiden die op een aantal criteria in totaal 11 subcategorieën omvatten (inclusief de *sterren dus). Die subindeling is gebaseerd op de mate waarin de horeca in betreffende hoofdgroep al dan niet hun omgeving belasten. Onderscheidend voor de subcategorieën is - het wel/niet schenken alcohol - openingstijden - wel/niet live entertainment - omvang van het bedrijf qua aantallen vierkante meters Het Leidse gebiedsgerichte vestigingsbeleid kent een groot aantal deelgebieden waarbij het in het centrum gaat om 6 zogenoemde sfeergebieden en 7 specifiek benoemde ontwikkellocaties. Deze zijn gekoppeld aan 5 zogenaamde horecagebieden (= complex van straten waar horecavestiging onder voorwaarden mogelijk is). Inclusief 4 overige gebieden buiten het centrum levert de combinatie van sfeergebieden en horecagebieden in totaal 27 aparte gebieden.

Binnen het centrum wordt per hoofdcategorie per onderscheiden locatie/ gebied in de horecavisie aangegeven of er voor de betreffende categorie op betreffende locatie uitbreiding is toegestaan(wel of niet voorkeurslocatie) en als uitbreiding niet is toegestaan of bestaand aanbod in die categorie op die locatie geconsolideerd of teruggedrongen moet worden. Dit resulteert voor elk van de onderscheiden deelgebieden in een opgave van welke horeca zich in betreffend gebied mag vestigen.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

29

Volgens de aanbodactualisatie (zie hoofdstuk 2) is de toename van het horeca-aanbod in de afgelopen jaren min of meer conform het gestelde in het horecaonderzoek en de horecavisie 2016. Opgemerkt wordt dat vestiging conform de horecavisie niet consequent wordt bijgehouden. Dat moet wel om goed zicht te houden op de ontwikkelmogelijkheden conform die visie. Wij concluderen dat de in horecavisie vastgelegde vestigingssystematiek complex is en niet goed wordt bijgehouden zodat niet of moeilijk valt te achterhalen wat er nu wel/niet conform de horecavisie gevestigd is. Om in de komende jaren een op (nieuwe) draagvlak/vraag afgestemd goed horeca aanbod mogelijk te maken is voor zowel gemeentelijke diensten als bestaande en nieuwe ondernemers een helderder en eenvoudiger horecavestigingssystematiek belangrijk. Een meer of minder vergaande vereenvoudiging van de huidige methodiek is wenselijk. Het bijhouden van wijzigingen is daarbij noodzakelijk. 3.4. Voorstel vereenvoudiging huidige gebiedsindeling(en) In de tweede ambtelijke sessie is als belangrijkste mogelijke aanpassing geconcludeerd dat de koppeling van sfeergebieden met horecagebieden wordt losgelaten. Omdat een aantal (voor horecavestiging interessante) horecastraten/clusters op dit moment onderdeel zijn van verschillende sfeergebieden.

Daarbij is er met name op de grenzen van sfeergebieden discussie over wat er nu wel of niet mag. In plaats daarvan zou er direct gewerkt kunnen worden met straatdelen/clusters. Dat wil zeggen dat er dan per straatdeel/cluster wordt aangeven wat wel/niet kan. Dan wordt het makkelijker om duidelijk te onderscheiden welke locaties/panden in aanmerking komen voor horecavestiging en waarom die panden. Het is dan belangrijk om de nieuwe gebieden zo te benoemen en te begrenzen dat we ze in ruimtelijke en economische zin kunnen blijven onderscheiden en typeren als: ➢ Concentratiegebied, gebieden waarin de horeca meer mogelijkheden krijgt zich verder te profileren en te ontwikkelen, door nieuwvestiging en desgewenst herontwikkeling en uitbreiding van bestaande zaken. In concreto gaat het hier primair om het Nieuwe Rijngebied en de Beestenmarkt. In de feitelijke uitwerking van plannen wordt uiteraard rekening gehouden met de omgeving. ➢ Ontwikkelingsgebied, gebieden waar binnen bepaalde grenzen naast het huidige aanbod nog een (enkele) aanvullende ontwikkeling van horeca mogelijk is. Wij denken dan aan Stationsgebied – Stationsstraat – Steenstraat - Haarlemmerstraat – Breestraat, enkele aanloop- en verbindingsstraten (zoals Morsstraat). Uitbreiding en modernisering van al gevestigde horeca (onder voorwaarden omgeving) mogelijk maken.

➢ Consolidatiegebieden: gebieden waar consolidatie van de horecasector voorop staat en in principe geen uitbreiding van het

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

30

➢

➢

aanbod via nieuwvestiging is gewenst, tenzij onder nader te stellen voorwaarden. aangevuld met enkele in het centrum gelegen sterlocaties/hotspots met specifiek eigen kwaliteiten en (elders nog niet bediende) doelgroepen (Bio Science Park, Nuon-gebied, Meelfabriek etc.). Buiten het centrum in de woonwijken horecavestiging mogelijk maken/houden in de buurt/wijk winkel- en voorzieningencentra.

Op basis van (opnieuw) begrensde horecagebieden worden de mogelijke aantallen nieuwe horecavestigingen nader ingevuld, waarbij dus in de concentratiegebieden én in de ontwikkelingsgebieden (enige) groei van nieuwe bedrijven en uitbreiding van bestaande zaken mogelijk moet zijn. In consolidatiegebieden is geen groei gewenst/mogelijk qua aantal bedrijven, en zou ten behoeve van vernieuwing een beperkte uitbreiding van bestaande zaken wel kunnen worden toegestaan.

3.5. Voorstel vereenvoudiging huidige categorie-indeling Vastgesteld is dat de gemeente Leiden werkt met een complexe categorie-indeling. In de tweede ambtelijke sessie is aangegeven dat het niet wenselijk is teveel aan de hoofdgroepen te sleutelen. Maar vanuit diverse kanten is wel aangegeven dat de aanvullende *sterren subcategorieën verminderd zouden kunnen worden als dat de beoordeling van nieuwe horecavestiging vergemakkelijkt. Verwijzend naar de bijlagen (met categorie-indelingen in referentiegemeenten) denken wij dan in de meest eenvoudige vorm aan een vierdeling met als eerste en belangrijkste onderscheid het wel of niet mogen schenken van alcohol (nat/droog). Dit is in feite de belangrijkste aanpassing op de al in Leiden gehanteerde methode. Vervolgens wordt voor de alcohol schenkende categorieën onderscheid gemaakt op hoofdactiviteit (maaltijd of drank verstrekken), voor de zwaarste categorie kan dat worden gekoppeld aan openingstijden en andere mogelijke vormen van hinder: ➢ Categorie 1 geen alcoholverstrekking (droog = huidige I en II) : Lichte horeca / dagzaken: - automatiek - broodjeszaak croissanterie - koffiebar - lunchroom - ijssalon - snackbar - tearoom – traiteur. Hierbij kan het ook gaan om winkels en andere functies met ondersteunende horeca zonder alcoholvergunning. • Deze categorie heeft géén tot weinig negatief effect op de woonen leefomgeving o.a.

door sluitingstijden die samenvallen met de Winkeltijdenwet; • bewoners weten welke horeca zich kan vestigen in hun buurt/wijk. ➢ Categorie 2 (nat = huidige I*): Horeca: - bistro - brasserie restaurant - eetcafé - cafetaria - shoarma / grillroom - met eventueel een bezorg- of afhaalservice (pizzeria, chinees-indisch restaurant) Onder deze categorie vallen horeca-inrichtingen waarbij de exploitatie primair is gericht op het verstrekken van maaltijden.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

31

➢

➢

Alleen hebben zij of een drank- & horecavergunning zoals bistro, restaurant, eetcafé en/of zijn zij gedurende langere tijden geopend en hebben een verkeersaantrekkende werking zoals shoarma- en pizzeriazaken. Ook bedrijven en inrichtingen gericht op het verschaffen van logies, al of niet in combinatie met het verstrekken van consumpties en/of dranken, vallen onder deze categorie. • ruimere openingstijden betekent in beginsel meer effecten op de woon- en leefomgeving; • komende en gaande bezoekers leveren over het algemeen meer overlast op; door goede afspraken tussen horeca en gemeente (en bewoners) in de vorm van een Convenant is dat punt goed te tackelen; • belangrijke rol gemeente (bewoners in relatie tot horeca) bezorgfuncties met komende en gaande scooters is nu nog een ‘probleem’, maar gelet op de ontwikkelingen, zoals elektrische bezorgfiets en –scooters neemt dit probleem af; • bewoners én potentiële bewoners weten dat horeca (en mogelijke uitbreiding) mogelijk is in gebied; Categorie 3 (nat = huidige III, III* en III**): Middelzware horeca: (grand)café - bierhuis - biljartcentrum/snookercafé - proeflokaal In deze categorie zitten de horecabedrijven waarbij de exploitatie primair is gebaseerd op het verstrekken van dranken voor gebruik ter plaatse en die voor een goed functioneren ook een gedeelte van de nacht (tot sluitingstijd 02.00 uur) geopend zijn.

Daardoor kunnen zij aanmerkelijke hinder voor de omgeving met zich meebrengen. • minder geschikt in woongebieden; • duidelijke afspraken ten aanzien van Wet milieubeheer, Besluit. Categorie 4 (nat = huidige IV, V en V*)): Zware horeca: horeca met zalenverhuur/ partycentrum (regulier gebruik t.b.v. feesten, muziek, dansevenementen) - dancing - discotheek - bar / nachtclub - casino of amusementscentrum, met horeca Met de zware horeca worden de zaken aangeduid die gelet op vloeroppervlakte veel bezoekers trekken en waar geluid een belangrijk onderdeel is van de bedrijfsvoering. Als zodanig veroorzaakt deze categorie aanmerkelijke hinder voor de omgeving. • extra aandacht vanuit openbare orde en veiligheid • er dient sprake te zijn van een veiligheidsplan; • verplichting tot gecertificeerde beveiliging;

3.6. Conclusie In alle Nederlandse gemeenten wordt horecavestiging geregeld via bestemmingsplannen en in veel Nederlandse gemeenten met een aanvullende gecombineerde categorie/gebiedsindeling die meestal is gebaseerd op de mogelijke hinder van horeca op de omgeving. Vastgesteld is dat er niet veel verschillende methoden of systemen zijn voor het horecavestigingsbeleid. Vrijwel altijd staat een gebiedsgerichte en typegerichte benadering centraal. Wat wel verschilt is de detaillering

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

32

van de in gemeentelijk vestigingsbeleid onderscheiden categorieën en gebieden. Om de te verwachten marktruimte goed en gecontroleerd in te vullen kan de gemeente de huidige in de horecavisie 2016 vastgelegde methodiek blijven gebruiken. Dat wil zeggen dat er ook in de komende jaren voor de inmiddels onderscheiden combinaties van sfeergebieden en horecagebieden wordt aangegeven of en zo ja hoeveel horeca van welke categorie in dat gebied gevestigd mogen worden. En dat dient door de gemeente dan ook goed bijgehouden te worden. - Voordeel is dat er in de praktijk dan géén veranderingen in beoordelingscriteria en toepassing zijn - Nadeel is dat bestaande discussie blijft bestaan - Noodzakelijk is dat wijzigingen worden bijgehouden Zoals gezegd gaat het niet zozeer om een andere systematiek maar meer om een verbetering van de bestaande methode door: - Een beperking van het aantal categorieën. Met handhaving van het huidig aantal (hoofd)categorieën (7) gaat het dan om reductie van (sub)categorieën (aanvullende *sterren). Voordeel is duidelijker, nadeel is verlies van onderscheidend element * maar kan allemaal naar de zwaardere categorie toe - Een simpeler gebiedsindeling waarbij het niet meer de combinatie van sfeergebied en horecagebed centraal staat, maar per ‘straatdeel’ wordt aangeven waar en in welke delen van de betreffende straat welke horeca gewenst is.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

33

4. Slotbeschouwing In het bestuursaccoord 2018-2022 formuleert het college op pagina 32 en 33 een aantal interessante uitgangspunten voor gewenst toekomstig ondernemerschap. Het belang van ondernemers voor de stad wordt in de eerste alinea onderstreept, evenals het samen met de ondernemers versterken van hetvestigingsklimaat. Daarbij geeft de gemeente ruimte aan innovatie, initiatief en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit gebeurt door het beperken van de regeldruk en het schrappen van overbodige regels. Er worden hier meerdere direct voor de horeca belangrijke zaken genoemd: vereenvoudigen precarioheffing, experiment regelluwe winkelzônes, mogelijke versoepeling van de terrasregels,flexibele opstelling t.o.v. blurring/mengfuncties met een gelijk speelveld voor horeca en detailhandel als het gaat om blurring. Het college hecht grote waarde gehecht aan het versterken van de verzorgende functie van de buurt- en wijkwinkelcentra. Als échte ontmoetingsplek voor de inwoners van de buurt/wijk en als ’buurt seats to meet’ concepten die het lokaal ondernemerschap ondersteunen. Daarbij staat maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel, bijvoorbeeld door te verduurzamen of door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen.

Bijvoorbeeld in de horeca en bijvoorbeeld zoals op dit moment ook al gebeurd in een horecabedrijf op het Diamantplein (zoals hiervoor al is beschreven in paragraaf 2.5.4.). Met het bovenstaande in gedachten verdient het aanbeveling ruimte beschikbaar te hebben voor innovatieve nieuwe horecaconcepten die inspelen op de door de gemeente Leiden gewenste innovatie, initiatief en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Concepten die mogelijk nog niet in de bestaande categorieindeling (h)erkend worden of zich willen vestigen op locaties die in de huidige gebiedsindeling niet voor horecavestiging in aanmerking komen. Een eenvoudiger categorieindeling en aangepaste gebiedsindeling kan de gemeente Leiden daarbij behulpzaam zijn. Belangrijk aandachtspunt is dan wel dat wijzigingen in het horeca-aanbod goed gemonitord worden zodat binnen de afgesproken categorie- en gebiedsindelingen de plannen en initiatieven goed en snel beoordeeld kunnen worden.

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

34

BIJLAGE 1 : Horeca Leiden, bron HorecaDNA 1 juli 2019

Horeca Leiden (peildatum 1 juli) Bevolking op 1 januari [personen] Horecabedrijven, totaal [bedrijven] Verkoopoppervlakte, totaal [m2] Horecabedrijven per 10.000 inwoners Drankensector, totaal [bedrijven] Verkoopoppervlakte drankensector [m2] Cafe/Bar [bedrijven] Discotheek [bedrijven] Coffeecorner [bedrijven] Kiosk [bedrijven] Horeca bij recreatiebedrijf [bedrijven] Horeca bij sportaccommodatie [bedrijven] Strandbedrijf [bedrijven] Ontmoetingscentrum [bedrijven] Zalen-/partycentrum [bedrijven] Bedrijven drankensector per 10.000 inwoners Cafes per 10.000 inwoners [bedrijven] Overig drankensector per 10.000 inwoners Fastservicesector, totaal [bedrijven] Verkoopoppervlakte fastservicesector [m2] IJssalon [bedrijven] Cafetaria [bedrijven] Fastservicerestaurant [bedrijven] Shoarmazaak [bedrijven] Lunchroom [bedrijven] Pannenkoekenrestaurant [bedrijven] Restauratie [bedrijven] Spijsverstrekkers n.e.g.

[bedrijven] Bedrijven fastservicesector per 10.000 inwoner Restaurantsector, totaal [bedrijven] Verkoopoppervlakte restaurantsector [m2] Bistro [bedrijven] Restaurant [bedrijven] Cafe-Restaurant [bedrijven] Wegrestaurant [bedrijven] Bedrijven restaurantsector per 10.000 inwoner Hotelsector, totaal [bedrijven] Verkoopoppervlakte hotelsector [m2] Kamers, totaal [kamers] Bedden, totaal [bedden] Hotel/Hotel-Garni [bedrijven] Hotel-Cafe [bedrijven] Hotel-Restaurant [bedrijven] Hotel-Cafe-Restaurant [bedrijven] Pension [bedrijven] Bedrijven hotelsector per 10.000 inwoners Partycatering [bedrijven] Partycateraars per 10.000 inwoners [bedrijven]

2014 121163 392 46375 32,4 146 19858 91 4 24 0 4 14 0 4 5 12 7,5 4,5 101 6180 4 29 4 11 34 4 6 9 8,3 111 14229 21 67 22 1 9,2 17 6093 881 1803 3 1 4 6 3 1,4 17 1,4

2015 121562 399 46688 32,8 144 19629 89 4 24 0 4 14 0 4 5 11,8 7,3 4,5 102 6205 4 30 4 12 35 4 5 8 8,4 117 14603 21 70 25 1 9,6 19 6236 889 1819 4 1 4 6 4 1,6 17 1,4

2016 122561 405 46767 33 146 19530 89 4 26 0 4 13 0 5 5 11,9 7,3 4,7 107 6860 5 29 5 15 37 4 4 8 8,7 114 13996 20 68 25 1 9,3 21 6366 911 1863 6 1 3 7 4 1,7 17 1,4

2017 123661 398 46620 32,2 137 18834 81 4 26 0 5 13 0 4 4 11,1 6,6 4,5 107 7051 6 27 5 13 37 5 4 10 8,7 118 14369 19 70 28 1 9,5 22 6366 933 1905 7 1 3 7 4 1,8 14 1,1

2018 124306 418 48415 33,6 137 18643 81 4 27 0 4 14 0 4 3 11 6,5 4,5 122 7861 7 31 6 16 39 5 5 13 9,8 121 15562 23 70 27 1 9,7 22 6349 929 1899 6 2 4 6 4 1,8 16 1,3

2019 124899 444 50936 35,5 154 20568 86 4 35 0 5 14 0 4 6 12,3 6,9 5,4 122 7042 4 29 4 13 47 3 4 18 9,8 133 16222 35 70 27 1 10,6 21 7104 906 1855 7 2 4 5 3 1,7 14 1,1

Bron HorecaDNA 2014 - 2019 191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

35

BIJLAGE 2 : verschillen definities HorecaDNA en Leiden Wijzigingen in de sectorindeling van horecabedrijven tbv gemeente Leiden (dwz afwijkingen met HorecaDNA definities): ➢ Eetcafés verplaatst van drankensector naar restaurantsector, ➢ Coffeeshops (softdrugs gerelateerd) zijn buiten beschouwing gelaten (behoren bij HorecaDNA tot de drankensector), ➢ Coffeecorners verplaatst van drankensector naar de fastservice, ➢ Pannenkoekhuizen verplaatst van fastservice naar restaurantsector

BIJLAGE 3 : Horeca Omzetontwikkeling Nederland 2014 - 2019

191001 Actualisatie Horeca Leiden : Positie en Perspectief horeca-aanbod

B@S Retail Consultants

36