1. 20201208 PA leiden definitieve versie ter ondertekening

Versie ter ondertekening

Prestatieafspraken LEIDEN 2020 t/m 2025

8 december 2020

INHOUDSOPGAVE INLEIDING

3

1. BESCHIKBAARHEID EN BETAALBAARHEID

4

2. STUDENTENHUISVESTING

11

3. DUURZAAMHEID

15

4. WONEN & ZORG VOOR BIJZONDERE DOELGROEPEN

22

5. LEEFBAARHEID

29

6. ORGANISATIE EN SAMENWERKING

32

7. ONDERTEKENING

34

Bijlage 1 Voorraadontwikkeling en (des)investeringen per corporatie 2020-2025

35

Bijlage 1a Ontwikkeling gezamenlijke voorraad Ons Doel, De Sleutels, Portaal

35

Bijlage 1b Voorraadontwikkeling Ons Doel

36

Bijlage 1d Voorraadontwikkeling Portaal

38

Bijlage 1e Voorraadontwikkeling DUWO

39

Bijlage 2 Inzet van corporaties op duurzaamheid in 2020

40

Bijlage 3 Leefbaarheidsactiviteiten per corporatie

41

Bijlage 4 Begrippen en definities

44

2

Inleiding In dit document staan de afspraken die de gemeente Leiden, de woningcorporaties Ons Doel, De Sleutels, Portaal en DUWO en de huurdersorganisaties: Huurderbelangenvereniging de Eendracht (HBE), Huurdersbelangenvereniging Ons Doel (HOOD), Huurdersbelangenvereniging Leiden (HBV) en Huurdersbelangenvereniging BRES met elkaar hebben gemaakt. De afspraken gelden vanaf moment van ondertekening en lopen door tot en met 2025. Dit document vervangt daarmee de prestatieafspraken voor de periode 2015-2020. Leiden wil een aantrekkelijke stad zijn om in te wonen, vanwege haar centrale ligging in de Randstad, haar historische binnenstad, haar culturele aanbod, de vele kennisinstituten en de groene landschappen rondom de stad. Om deze ambitie krachtig te kunnen doorzetten moet er blijvend worden ingezet op: het bouwen naar behoefte, een meer inclusieve stad en een meer duurzame stad. Partijen voelen zich in dit kader gezamenlijk verantwoordelijk voor:     

het bouwen naar behoefte, met de juiste woning op de juiste plek; het vergroten van de woningvoorraad; het extra aandacht geven aan kwetsbare doelgroepen; het verduurzamen van de woningvoorraad en woonomgeving; het vergroten van de kwaliteit van de woonomgeving.

Partijen realiseren zich dat er wat betreft het ‘wonen’, een continu spanningsveld is tussen betaalbaarheid, beschikbaarheid, en duurzaamheid. Alle drie vragen om aandacht en middelen. Dit vraagt om balanceren, samenwerking en creativiteit. Deze prestatieafspraken zijn opgesteld vanuit vertrouwen in elkaar en de wil om samen stappen zetten, elkaar te steunen en bij hobbels samen naar oplossingen te zoeken. Partijen dragen binnen hun rollen samen verantwoordelijkheid voor het behalen van deze afspraken. In de volgende hoofdstukken komen bovengenoemde thema’s aan bod en zijn de gemaakte afspraken tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties vastgelegd. Met Woonzorg Nederland worden separaat afspraken gemaakt. Hierbij worden woningcorporaties’ als volgt geduid:  woningcorporaties – als het Portaal, Ons Doel en de Sleutels betreft;  woningcorporaties*- als het Portaal, Ons Doel, de Sleutels en DUWO betreft.  wanneer het een individuele woningcorporatie betreft noemen we de naam van de betreffende corporatie. Met ‘Huurdersorganisaties’ wordt bedoeld: Huurderbelangenvereniging de Eendracht (HBE), Huurdersbelangenvereniging Ons Doel (HOOD), Huurdersbelangenvereniging Leiden (HBV) en Huurdersbelangenvereniging BRES De thema’s zijn nader uitgewerkt in kaderafspraken (blauwe balk) geldend voor de periode 2020 t/m 2025.

Daarnaast zijn voor de jaren 2020 en 2021 afspraken vastgelegd in een jaarschijf (groene balk). Elk jaar worden deze jaarschijven geactualiseerd. In de prestatieafspraken worden de volgende typen afspraken onderscheiden: R = Resultaatsafspraak, I = Inspanningsafspraak en W = Werkafspraak. De prestatieafspraken zijn een nadere invulling van de kaders die in de gemeentelijke Woonvisie 20202030, de bedrijfs-/ondernemingsplannen van de corporaties en de werkplannen van de huurdersorganisaties zijn vastgelegd. Ook in andere documenten (convenanten/overeenkomsten) zijn afspraken tussen gemeente, corporaties en huudersorganisaties vastgelegd. De afspraken in deze documenten blijven gelden en worden niet in deze prestatieafspraken herhaald.

3

1. Beschikbaarheid en betaalbaarheid ‘Bouwen naar behoefte met de juiste woning op de juiste plek’. Toename van de sociale voorraad is prioriteit. Er ligt voor de periode 2020-2030 een netto opgave van 1.900 nieuwe sociale huurwoningen. Partijen zien dit als een gezamenlijke opgave en verantwoordelijkheid en willen zich inspannen om zoveel mogelijk sociale huurwoningen door corporaties te laten realiseren. Een sociale huurwoning is conform de definitie in de woonvisie een zelfstandige woning (een woning met een eigen toegang en eigen keuken en toilet) die op basis van het woningwaarderingsstelsel een maximale huurprijs kent onder de liberalisatiegrens (2020: €737,14). Studentenwoningen worden in dit kader in Leiden als apart onderdeel van de sociale voorraad gezien. Dit betekent dat studentenwoningen ook buiten de ‘30% sociaal bij nieuwbouw’ vallen. Partijen zoeken samen naar mogelijkheden om de voorgenomen nieuwbouw van sociale woningen te versnellen. Streven is om de sociale woningvoorraad beter over de wijken in de stad te spreiden. Ook zoeken partijen naar mogelijkheden om de doorstroming te vergroten en meer ruimte te creëren in de bestaande sociale voorraad. De woningmarkt is krap, er zijn veel woningzoekenden. Verdeling van de schaarste is een belangrijk vraagstuk. Alle partijen onderschrijven de noodzaak van een onverdeelde stad.

Onderstaande prestatieafspraken moeten bijdragen aan inclusieve wijken. Kaderafspraken 2020 t/m 2025 1.1 Voorraadontwikkeling a. Groei van de sociale huurvoorraad Voor de periode van 2020-2030 is de opgave voor Leiden om 1.900 sociale huurwoningen toe te voegen. Partijen zien dit als een gezamenlijke opgave en verantwoordelijkheid en willen zich inspannen om zoveel mogelijk sociale huurwoningen door corporaties te laten realiseren.

Betrokken

Trekker

Gemeente

Corporaties

R

Corporaties hebben de ambitie om in de periode 2020-2025 1.046 sociale huurwoningen netto toe te voegen. Door nauwe samenwerking verhogen de gemeente en corporaties de plancapaciteit voor 2030 naar een totaal van tenminste 1.500 door de corporaties te realiseren sociale huurwoningen.

Gemeente

Corporaties

I

Gemeente en corporaties zetten in op het verbeteren van de samenwerking en afstemming, om de voortgang van woningbouwprojecten te bespoedigen. De samenwerking wordt 2 keer per jaar geagendeerd en besproken in het ambtelijk LPW.

Gemeente Corporaties* Huurdersorg.

Gemeente Corporaties* (duotrekker)

I

b. Instellen samenwerkingstafel corporaties, beleggers, maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Gemeente neemt het initiatief tot het instellen van een samenwerkingstafel tussen corporaties, beleggers, maatschappelijke organisaties en marktpartijen, een zogenaamd Stadspact. Het ‘Stadspact Leiden’ is een samenwerkingsverband tussen gemeente, bouwers,

Gemeente Corporaties* Marktpartijen Huurdersorganisaties

Gemeente

R

4

ontwikkelaars, makelaars en woningcorporaties. Bij het Stadspact Leiden is het doel om belemmeringen weg te nemen en kansrijke woningbouwprojecten te versnellen, zodat er meer en sneller gebouwd kan worden. Hoe kunnen we creatiever, effectiever en waar nodig onconventioneler met alle partners samenwerken? Aan deze samenwerkingstafel worden ook de corporaties in positie gebracht. Er is de intentie bij de gemeente om corporaties het gros van de sociale huurwoningen te laten realiseren. De huurdersorganisaties worden betrokken bij het stadspact om het huurdersperspectief in te brengen. Resultaten worden teruggekoppeld in het LPW. R

c. Minimaal 30% sociaal bij nieuwbouw Voor alle projecten die vanaf 2020 worden opgestart (ook door marktpartijen) geldt dat de gemeente de realisatie van minimaal 30% sociale huurwoningen (netto toename) als uitgangspunt stelt. De 30% netto groei sociale huurwoningen bij nieuwbouw geldt per saldo over alle woningbouwprojecten in de stad. In de ‘rode’ gebieden uit de woonvisie geldt ‘maatwerk’ m.b.t. % sociaal. De voortgang wordt gemonitord en besproken in het LPW.

Gemeente

I

d. Toevoegen middeldure huurwoningen De corporaties zijn bereid waar nodig, ondersteunend voor de middeninkomens en om de leefbaarheid van wijken te verbeteren, de mogelijkheden te benutten om woningen boven de liberalisatiegrens tot € 1.000 maandhuur te realiseren. Dit zal bij voorkeur in de ‘rode’ gebieden zijn, waar nu een hoge concentratie sociale huurwoningen is. De corporaties doen dit vanuit hun niet-daeb deel. De inkomsten van deze woningen komen ten dienste van de volkshuisvestelijke opgave. Daarnaast gaat de bouw van middeldure huurwoningen uitdrukkelijk niet ten koste van het absolute aantal sociale huurwoningen in de stad. De deelnemende partijen aan deze prestatieafspraken gaan met elkaar in gesprek op het moment dat uit de monitor prestatieafspraken onverhoopt mocht blijken dat de bouw van sociale huurwoningen in de praktijk niet in lijn ligt met de aantallen zoals afgesproken in deze prestatieafspraken. De toelatingscriteria voor middeldure huur door corporaties worden zo afgestemd, dat deze geschikt is voor de groep met een inkomen dat weliswaar boven de sociale huurgrens ligt, maar nog niet voldoet aan de voorwaarden die een commerciële verhuurder of hypotheekverstrekker stelt.” De Corporaties bieden deze woningen bovendien met voorrang aan, aan huurders die een sociale huurwoning in Leiden achterlaten.

Corporaties

5

I

e. Voldoende ruimte voor stadsvernieuwingsurgenten Om te voorkomen dat de woonruimteverdeling vastloopt door (een stuwmeer aan) stadsvernieuwingsurgenten bekijken partijen in gezamenlijk overleg waar spreiding in de tijd van sloop-/nieuwbouwprojecten mogelijk is. In ambtelijk werkoverleg met gemeente en corporaties wordt vinger aan de pols gehouden, gemeente voert hier regie.

I

f. Verkoop van woningen Corporaties zijn terughoudend met de verkoop van sociale huurwoningen vanuit de notie dat de gezamenlijke doelstelling is om sociale voorraad toe te laten nemen. In de tabel van de Voorraadontwikkeling zijn de verkoopprognoses weergegeven. Deze gegevens worden voor de periode van 5 jaar gemonitord. De ontwikkeling wordt geagendeerd en besproken in het ambtelijk LPW.

R

Gemeente Corporaties HO’s

Corporaties

Corporaties

1.2 Versnellingsmogelijkheden en samenwerking (waaronder marktpartijen) op gebied van woningbouwopgave a. Instellen vereveningsfonds fysieke leefomgeving Gemeente De gemeente stelt een vereveningsfonds in waarbij een ontwikkeling waar binnen meer dan 30% sociale huurwoningen wordt gerealiseerd, een bijdrage ontvangt uit het fonds. Ruimtelijke initiatieven waarbij minder dan 30% sociale huurwoningen worden geaccepteerd, dienen een afdracht te leveren aan het fonds (de ‘rode’ gebieden uit de Woonvisie hebben een status aparte). Dit draagt bij aan het realiseren van per saldo 30% sociaal in de stad. De corporaties kunnen ook een beroep doen op het fonds. 1.3 Bevorderen doorstroming

I

a. Bevorderen doorstroming Partijen ontwikkelen initiatieven om de doorstroming van huishoudens naar een meer passende woning te bevorderen. Streven is om vanaf 2021 jaarlijks een doorstroomproject te realiseren (te bespreken in het LPW). Deze projecten vallen onder lokaal maatwerk. Na het eerste jaar worden de resultaten (gezamenlijk) geëvalueerd en wordt bezien in hoeverre de ruimte voor lokaal maatwerk nog beter benut kan worden om de doorstroming te laten toenemen.

I

b. Inzet lokaal maatwerk Partijen erkennen dat de druk op de woningmarkt erg groot is. Partijen willen de doorstroming stimuleren, om op die manier meer huishoudens naar een voor hen geschikte/passende woning te laten verhuizen. Om de doorstroming te bevorderen mogen de Leidse corporaties binnen de grenzen van lokaal maatwerk (artikel 13 Huisvestingsverordening Holland Rijnland):  bij de toewijzing van (voor senioren geschikte) woningen

Huurders Gemeente Corporaties

Corporaties

Corporaties

6



voorrang verlenen aan 55+-ers die een ruime (ruimtelijke te grote) sociale huurwoning (zoals een eengezinswoning) achterlaten in Leiden. bij de toewijzing van eengezinswoningen voorrang verlenen aan huurders die een sociale huurwoning achterlaten in Leiden.

I

c. Inzet experimenteerruimte Lokaal maatwerk kan na overleg met de gemeente ingezet worden voor experimenten. Bijvoorbeeld om projecten met vragers /dragers (inclusieve buurt) te realiseren, spoedzoekers te helpen of andere knelpunten op te lossen. Hierbij blijft oog voor de wachttijd van reguliere woningzoekenden.

I

d. Stimuleren middeldure huur De gemeente streeft naar minimaal 20% nieuwbouw in de middeldure huurprijscategorie € 737- € 1.000 per maand (prijspeil 2020).

R

I

Corporaties

Marktpartijen Corporaties

1.4 Woningtoewijzing a. Toewijzing aan reguliere woningzoekenden Partijen monitoren jaarlijks via het woonruimteverdeelsysteem van Holland Rijnland het aantal verhuringen aan reguliere huurders ten opzichte van de verhuringen aan bijzondere doelgroepen. Het grootste deel van de woningtoewijzingen van de sociale huursector dient aan reguliere woningzoekenden toegewezen te worden. Als signaleringswaarde hanteren partijen dat ten hoogste 25% van alle woningtoewijzingen aan bijzondere doelgroepen mag worden toegewezen. Partijen gaan al met elkaar in gesprek als de toewijzing aan bijzondere doelgroepen de 20% nadert. Bijzondere doelgroepen zijn:  contingenten  statushouders  urgenten (maar niet de stadsvernieuwingsurgenten) b. Bewaken zorgvuldige plaatsing van kwetsbare groepen De corporaties houden bij huisvesting van kwetsbare groepen rekening met het draagvermogen van een complex of buurt om overconcentratie van kwetsbare groepen in buurten te voorkomen. c. Huisvesting kwetsbare groepen door marktpartijen Marktpartijen die sociale huurwoningen bouwen worden gestimuleerd om ook aan bijzondere doelgroepen toe te wijzen. De gemeente kan dit niet afdwingen, maar zal zich hiervoor zeker inspannen. Dit punt wordt meegenomen in het uit te werken ‘Stadspact’.

Gemeente

Corporaties*

Gemeente

Corporaties*

Gemeente

7

R

I

I

1.5 Betaalbaarheid a. Omvang bereikbare voorraad huurprijs Corporaties zorgen ervoor dat in deze periode minimaal 70% van het totale corporatiebezit bereikbaar blijft (t/m bereikbaar II) – huurprijs < € 663,40 (prijspeil 2020) b. Huuraanpassing Corporaties volgen een gematigd huurbeleid en sluiten aan bij het Sociaal huurakkoord 2018-2021 dat Woonbond en Aedes hebben afgesloten. Jaarlijks maken corporaties en huurders afspraken over het al of niet toepassen van 1% extra huurstijging bovenop de inflatievolgende huurverhoging.

Corporaties

Huurdersorg.

1.6 Vroegsignalering huurachterstanden en betalinsproblemen a. Voortzetting bestaande convenanten. Corporaties* Partijen zetten de uitvoering van de convenanten ‘snelle hulp Huurdersorg. bij schulden’ en ’voorkomen huisuitzetting’ voort.

Betrokken

Corporaties*

Gemeente

Jaarschijf 2020 en 2021 1.1 Voorraadontwikkeling

Jaar

R

a. Groei van sociale voorraad De woningcorporaties zetten zich in om de sociale huurwoningvoorraad met netto 1.046 woningen te laten groeien tot en met 2025.

2020

Corporaties

R

b. Instellen samenwerkingstafel corporaties, beleggers, maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Partijen organiseren een samenwerkingstafel met marktpartijen in de vorm van een ‘stadspact’ om realisatie van sociale huurwoningen door de corporaties te stimuleren.

2021

Gemeente en corporaties

R

c. Goedkope voorraad Partijen brengen vraag en aanbod van huisvesting voor jongeren tot 23 jaar in beeld en bespreken op basis daarvan eventuele aanvullende maatregelen.

2021

SHWJ en DUWO Huurdersorganisaties

Trekker

Gemeente

1.2 Versnellingsmogelijkheden en samenwerking (waaronder marktpartijen) op gebied van woningbouwopgave W

a. Instellen Vereveningsfonds fysieke leefomgeving De gemeente ontwikkelt een voorstel voor een vereveningsfonds en brengt dit in besluitvorming.

2020

W

b. Verbeteren samenwerking en afstemming woningbouw Gemeente en corporaties formeren een Werkgroep ‘Samenwerking Projecten’ die in een duo-trekkerschap

2020 e.v.

Gemeente

Gemeente Corporaties* Huurdersrorg.

Gemeente/ Corporaties*

8

(gemeentelijke en corporatiemedewerker):  werkprocessen en procedures van gemeente en corporaties beter op elkaar afstemt;  in het kader van verbeteren van de samenwerking in de 1e helft 2020 een kansenkaart en een ‘menukaart ontwikkellformats’ uitwerkt.  de acquisities afstemt en vormgeeft. Terugkoppeling van de resultaten gebeurt via een nieuwbouwmonitor (stadsbreed en sociale huurwoningen) die wordt besproken in het ambtelijke en bestuurlijke LPW. 1.3 Bevorderen doorstroming W

a. Bespreken ‘Doorstroming’ in LPW 2020 Partijen agenderen het thema doorstroming in het ambtelijk LPW. In 2020 wordt inzicht gegeven in de achtergrond van de scheefheid en worden initiatieven voorbereid ter bevordering van de doorstroming. Uitvoering start in 2021. Corporaties continueren (na evaluatie) de huidige kleinschalige projecten om doorstroming te bevorderen. 1.4 Woningtoewijzing a. Toewijzing aan reguliere woningzoekenden 2021 In 2021 worden de concrete acties/ingrepen besproken/bepaald in het LPW voor het geval dat het percentage toewijzingen aan bijzondere doelgroepen de signaleringswaarde overschrijdt.

Huurdersorg. Gemeente

Corporaties

Huurdersorg. Gemeente

Corporaties

I

b. Uitbreiding vrije toewijzingsruimte Corporaties hebben de mogelijkheid om de uitbreiding van de wettelijke toewijzingsruimte (van 10 naar 15%) te gebruiken om huurders met een middeninkomen een kans te geven op de lokale woningmarkt. Het is niet het streven om deze 15% te benutten, maar wel om deze in noodzakelijke/urgente situaties in te kunnen inzetten. Effectuering gebeurt jaarlijks in afstemming met de gemeente en de huurdersvertegenwoordiging.

2021

Huurdersorg. Gemeente

Corporaties

W

c. Maatwerkoplossingen voor schrijnende gevallen binnen niet-daeb Partijen denken na over maatwerk oplossingen bij schrijnende gevallen binnen niet-daeb bezit en bespreken dit en werken dit uit in het LPW.

2020

Gemeente Huurdersorg.

Corporaties

2020

Huurdersorg. Gemeente

Corporaties*

W

R

1.5 Betaalbaarheid a. Huuraanpassing 2020  Ons Doel, De Sleutels en Portaal passen in 2020 een inflatievolgende huuraanpassing toe.  DUWO hanteert in 2020 een extra huursomstijging van 1% boven inflatie.

9

R

b1. Huuraanpassing 2021  DUWO hanteert in 2021 een extra huursomstijging van maximaal 1% boven inflatie.

2021

W

b2. Huursomstijging maximaal 1% boven inflatie 2021 **zie disclaimer Portaal hieronder

2020

W

b3. Inkomensafhankelijke huurverhoging 2021 Corporaties kunnen – na overleg met hun huurdersorganisaties- besluiten om wettelijke mogelijkheden voor een inkomensafhankelijke huurverhoging te benutten en een hogere huurverhoging te vragen aan de hogere inkomens (inkomen boven € 43.574, prijspeil 2020). De extra inkomsten die deze maatregel oplevert, wendt de betreffende corporatie aan voor extra investeringen in Leiden in nieuwbouw en verduurzaming van de bestaande voorraad. Deze inkomensafhankelijke huurverhoging telt dan niet mee in de huursom (huursombenadering). **zie disclaimer Portaal hieronder

Huurdersorg. Gemeente

Corporaties*

alle

Gemeente

1.6 Vroegsignalering huurachterstanden en betalingsproblemen W

a. Evalueren convenant ‘snelle hulp bij schulden’ Partijen evalueren in 2020 het convenant ‘snelle hulp bij schulden’ en passen zonodig de werkwijze aan.

2020

**Disclaimer Portaal bij afspraak 1.5b2 en 1.5b3 Voor Portaal geldt dat de opgaven en middelen op dit moment niet meer in evenwicht zijn (zie toelichting in ons bod 2021). Om gestand te doen aan een duurzaam businessmodel waarbij ook de ambities (investeringen) waargemaakt kunnen worden is bij deze Prestatieafspraken door Portaal uitgegaan van een extra huursomstijging van 1% boven inflatie. Over instemming van de Huurdersorganisaties zijn we nog in gesprek. In het najaar van 2020 overleggen Portaal en haar Huurdersorganisaties over het verhogen van de huren en/of het bijstellen van ambities waarbij de insteek is om gezamenlijk een voor beide partijen aanvaardbare keuze te maken. Indien dit leidt tot het bijstellen van ambities in latere jaren wordt dit vervolgens met de gemeente afgestemd. Dit is onderwerp van gesprek in het tripartite overleg tussen gemeente, corporatie en Huurdersorganisatie. Hiervoor zal qua timing worden aangesloten op de volgende ronde jaarlijkse prestatieafspraken.

10

2. Studentenhuisvesting ‘De voorraad wooneenheden voor studenten vergroten’ De behoefte aan studentenhuisvesting is nog steeds groot. Het tekort aan studentenhuisvesting bedraagt volgens DUWO op basis van het Apollo-onderzoek 2019 (ABF Research) zo’n 1.900 eenheden. DUWO heeft de ambitie om minimaal 600 wooneenheden aan haar bestand toe te voegen. Ook de omliggende gemeenten hebben zich bereid getoond bij te dragen aan de realisering van de opgave voor studentenhuisvesting omdat de Leidse kennisinstellingen, in het bijzonder de UL, ook de motor zijn van de economie in hun gemeenten. Hierdoor heeft DUWO bijvoorbeeld 140 eenheden kunnen realiseren in Voorschoten waarvan de laatste kamers tijdens de zomer van 2020 worden opgeleverd. Ook in de regio liggen concrete kansen voor uitbreiding van het aanbod in de periode tot 2024 De samenwerking tussen de Leidse partijen is belegd in de Taskforce Studentenhuisvesting. Hier worden ook mogelijke ontwikkellocaties besproken. Er ligt een opgave voor DUWO om internationale en Nederlandse studenten te mengen. Daarnaast heeft DUWO ook een opgave om een bijdrage te leveren aan het huisvesten van specifieke en kwetsbare doelgroepen. Er ligt ten aanzien van verduurzamen voor DUWO een uitdaging tot het verduurzamen van monumentale panden.

Ook het bewust maken omtrent en het beperken van energiegebruik is een aandachtsgebied waar DUWO en BRES op inzetten. De integratie en participatie van studenten binnen de Leidse samenleving vraagt op sommige punten extra inspanning. Het voorkomen van overlast en verzorgen van veiligheid is ook bij studentenhuisvesting een thema dat aandacht krijgt.

Kaderafspraken 2020 t/m 2025

Betrokken

Trekker

2.1 Voorraadontwikkeling studentenhuisvesting R

a. Uitbreiding voorraad studentenhuisvesting DUWO breidt haar aanbod aan studenteneenheden in de periode 2020 t/m 2024 uit met minimaal 600 eenheden. In de Taskforce Studentenhuisvesting wordt de voortgang gemonitord.

Gemeente

DUWO

I

b. Locaties voor uitbreiding bezit Gemeente en DUWO blijven met elkaar in gesprek over locaties om de verdere uitbreiding van het bezit van DUWO vorm te geven.

DUWO

Gemeente

2.2 Betaalbaarheid R

a. Goedkope woningvoorraad Gemeente, Tot juli 2021 blijft 85% van de woningen onder de Bres kwaliteitskortingsgrens. In 2020 gaat DUWO intern in gesprek over de W jaren daarna.

DUWO

Bij eventuele wijzigingen vanaf juli 2021 worden de gemeente en huurdersorganisatie tijdig bij de overwegingen betrokken. Vanaf 2021 zullen wijzigingen dan aan de jaarschijf worden toegevoegd.

11

2.3 Toewijzing R

a. Mengen Nederlandse en internationale studenten Partijen zien het belang van mengen van Nederlandse en internationale studenten. DUWO zet zich in om hier bij toewijzing rekening mee te houden. DUWO onderzoekt tevens hoe dit te stimuleren bij het hospiteren.

BRES

DUWO

2.4 Verduurzamen I

Kaderafspraken op duurzaamheid zijn opgenomen in hoofdstuk 3

DUWO

2.5 Huisvesten specifieke doelgroepen I

a. Huisvesten studerende vergunninghouders DUWO huisvest studerende vergunninghouders. Na afloop van het campuscontract stromen deze uit. In afstemming met overige corporaties wordt geborgd dat zij elders gehuisvest kunnen worden.

Corporaties DUWO

I

b. Samenwerking in kader van Jeugdhulp-/-zorg Een aantal stichtingen neemt woningen van DUWO af en verhuurt deze door aan hun doelgroep met woon-zorgcontracten. Deze stichtingen zijn Binnenvest, Stumass en Iva Wonen. Zij nemen tezamen 42 woningen af. Deze hebben zij vast in hun contingent. Eén keer per jaar (meestal in maart) verantwoorden zij hun toewijzingen met een bestuursverklaring.

DUWO

Daarnaast heeft DUWO een voorrangsregeling afgesproken met Cardea – Cardea huurt dus geen vast contingent bij DUWO, maar DUWO plaatst door Cardea aangedragen kandidaten met voorrang. Ook heeft DUWO een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Prodeba. Hier zijn nog geen concrete afspraken te melden, maar te denken valt aan een soortgelijke samenwerking als met de Binnenvest, Stumass en Iva Wonen. Met Jados (koepel van Stumass en Capito Wonen) gaat DUWO verder in gesprek. DUWO verhuurt hiernaast ook ruimte aan het Xenia Hospice. Tot slot verhuurt DUWO ook een deel van haar kantoorruimte voor een maatschappelijke prijs aan Stichting Abel. 2.6 Leefbaarheid I

a. blijvende inzet sociaal beheerders DUWO Leiden beschikt over een team sociaal beheerders (3 fte). Sociaal beheerders zetten zich in voor de veiligheid en leefbaarheid in haar gebouwen en blijven dit ook de komende jaren doen.

DUWO

12

Jaarschijf 2020 en 2021 2.1 Voorraadontwikkeling studentenhuisvesting

Jaar

Betrokken

Trekker

W a. Samenwerking in Taskforce Studentenhuisvesting Partijen zetten hun samenwerking in de Taskforce Studentenhuisvesting voort

2020 2021

DUWO Universiteit BRES

Gemeente

2.2 Betaalbaarheid R

I

a. Huursomstijging DUWO hanteert in 2020 een huursomstijging van inflatie plus maximaal 1%, ten behoeve van de uitbreiding van het aantal studenteneenheden en het uitvoeren van duurzaamheidsingrepen. b. Huurprijsbeleid 85% van de woningen heeft een huur lager dan de kwaliteitskortingsgrens (€ 424,44, prijspeil 2019). Partijen onderkennen dat deze norm onder druk staat door stijgende kosten. In 2020 wordt onderzocht of de stijgende kosten gedekt kunnen worden door beprijzing van dienstverlening en/of een herziening van het huurprijsbeleid. De huurdersorganisatie heeft op de geactualiseerde versie van het huurprijsbeleid adviesrecht. Het geactualiseerde huurprijsbeleid zal niet van toepassing zijn op de parameters voor de huurverhoging per 1 juli 2020.

DUWO 2020

2020

BRES Gemeente

DUWO

DUWO BRES

Gemeente

2.3 Toewijzing W a. Evaluatie toewijzing studenteneenheden/-woningen Er is een evaluatie uitgevoerd naar de voorrangsregeling voor internationale studenten bij de toewijzing van studenteneenheden/-woningen. Dit blijkt een goed instrument voor menging van Nederlandse en internationale studenten. De voorrangsregeling wordt voortgezet.

2020

2.4 Verduurzamen R

a. Verduurzamen monumentale panden DUWO en de gemeente ontwikkelen in 2020 samen een gereedschapskist en methodiek voor verduurzaming van monumentale panden. Dat doen zij aan de hand van een proefproject, waarin zij elkaars expertise benutten en samen bekijken en leren wat de mogelijkheden zijn.

2020

Gemeente DUWO

13

I

b. Beperken energieverbruik onder studenten DUWO zet de Energy Race voort in 2020 om het energiegebruik van studenten-eenheden te beperken en bewustwording van energieverbruik onder studenten te vergroten. DUWO beraadt zich met de overige studentenhuisvesters op een goed vervolg op deze race.

2020

BRES

DUWO

I

c. Onderzoek naar slimme thermostaten DUWO doet in 2020 onderzoek naar toepasbaarheid van slimme thermostaten in studentenhuizen naar Delfts voorbeeld.

2020

BRES

DUWO

I

d. Opzetten classificatiesysteem voor energieverbruik DUWO gaat in 2020 een classificatiesysteem opzetten naar type panden met bijbehorend energieverbruik. Deze zal in 2021 worden ingezet om het energieverbruik te vergelijken tussen de verschillende woningen in hun panden/complexen.

2020 2021

DUWO

R

e. Verminderen wagenpark(kilometers) DUWO halveert in 2020 haar wagenpark van 8 naar 4 auto’s. Dit levert een besparing van 10.000 km per jaar op.

2020

DUWO

2.5 Huisvesten specifieke (kwetsbare) doelgroepen R

a. Huisvesten kwetsbare studenten DUWO zet in 2020 bestaande samenwerkingen voort. Dat betekent dat Binnenvest, Stumass en Iva Wonen in 2020 tezamen 42 woningen afnemen. Dat Cardea in 2020 net als voorgaande jaren met voorrang kandidaten kan plaatsen. DUWO heeft ook afspraken met Prodeba voor een samenwerking vergelijkbaar met die met Binnenvest, Stumass en Iva. Het gaat daarbij om 8 kandidaten per jaar. 2.6 Leefbaarheid

2020

DUWO

I

a. Beheerbudget 2020 DUWO heeft in Leiden een sociaal beheerbudget van €34.230, om initiatieven van bewoners(commissies) te ondersteunen.

2020

DUWO

W b. Studenten verbinden aan de stad DUWO, BRES en gemeente agenderen het onderwerp ‘Studenten verbinden aan de stad’ in 2020 in de Taskforce Studentenhuisvesting. Hierbij wordt aandacht besteed aan het verbeteren van het imago van studenten, het tegengaan en voorkomen van overlast door studenten en hoe studenten iets kunnen betekenen voor de buurt.

2020

BRES Gemeente

DUWO

I

2020

Gemeente

DUWO

c. Achtervang Partijen gaan met elkaar in gesprek over de achtervang. DUWO neemt daartoe het initiatief.

14

3. Duurzaamheid ‘Woningvoorraad en woonomgeving duurzamer maken’. Partijen streven naar een woningvoorraad die in 2050 CO2 neutraal, energieneutraal, klimaatadaptief en circulair is - conform landelijke en daarmee ook gemeentelijke doelstellingen. Daarbij stijgen de woonlasten niet (huur + servicekosten + stookkosten/energielasten) en is de voorraad van voldoende kwaliteit. Corporaties participeren actief in het traject warmtetransitie (zij stellen data beschikbaar, wisselen kennis uit en nemen deel aan pilots). Partijen trekken samen op, leren van de wijkaanpak ‘van gas los’ en stemmen waar mogelijk planningen op elkaar af. Dat vraagt flexibiliteit en openheid van alle partijen. Het liefst zouden partijen ook al afspraken maken over concrete CO2 reductie. Zodra een goede meetmethode beschikbaar is, zullen zij deze concrete afspraken vormgeven en als bijlage aan dit document toevoegen.

Kaderafspraken 2020 – 2025 3.1 Energietransitie I

Betrokken

a. Verlagen CO2 uitstoot en energieverbruik sociale woningen Partijen streven CO2 reductie na en monitoren dat. Daarnaast zetten zij zich in voor het verlagen van het energieverbruik.

Trekker

Corporaties*

I

I

Partijen hebben de wens om tot een betere inzichtelijkheid van CO2 reductie en energieverbruik te komen. In 2021 maken zij afspraken over reductie (en bijbehorend spoorboekje) op basis van een nieuwe nog te ontwikkelen methodiek en nemen daarin de woonlastencomponent mee. Deze afspraken zullen als bijlage aan dit document worden toegevoegd. a.2. Verlagen energieverbruik overige woningen De gemeente spant zich in om verlaging energieverbruik ook bij de andere verhuurders en eigenaar-bewoners te bewerkstelligen.

W b. Gemeente regisseert warmtetransitie De gemeente voert regie op het proces van warmtetransitie en het waarborgen van betaalbare warmte voor de huurders. Uitgangspunt is dat de huurder niet de kosten van de energietransitie betaalt.

Gemeente

Huurdersorganisaties Corporaties

Gemeente

Partijen spreken uit dat de volgende zaken geborgd moeten worden: - Betaalbaarheid voor de eindgebruiker: 'Woonlastenneutraliteit' conform Klimaatakkoord is het uitgangspunt voor de huurder. De huurder gaat op het moment van overstappen naar een andere vorm van energie niet meer aan energielasten betalen dan wanneer hij de oude vorm van energie zou hebben behouden.

15

-

Gegarandeerde warmtelevering met marktconforme tarieven. Duurzame bron op termijn. Open net en keuzevrijheid.

Als regisseur van de energietransitie stuurt de gemeente op het creëren van de juiste voorwaarden om de hele transitie mogelijk te maken (zoals het verzwaren van het elektriciteitsnet) en versoepelen van welstandsregels (uitrol zonnepanelen). I

c. Bestaande bouw aardgasvrij De Sleutels (i.g.v. stadsverwarming) en Ons Doel streven in de bestaande bouw naar het standaard verwijderen van kookgas bij mutatie van woningen die alleen nog kookgas hebben. Zittende huurders kunnen op verzoek van het kookgas af als dat financieel-technisch haalbaar is. Portaal onderzoekt de mogelijkheid.

Corporaties

I

d. Spijtvrije maatregelen bij renovaties Uitgangspunt bij renovaties en duurzaamheidsmaatregelen zijn ‘spijtvrije’ maatregelen, die een volgende verbetering niet in de weg zitten. Corporaties verlagen hiermee de energiebehoefte en maken de voorraad gereed voor de energietransitie. (Bij renovatie maken zij in principe (waar mogelijk en haalbaar) de woningen transitie gereed met aanvoer van 70 graden.) De corporaties dragen hiermee bij aan de doelstelling van de gemeente om jaarlijks 1.500 woningen van het aardgas af te halen.

Corporaties*

W e. Afstemming planningen ‘aardgasvrij’ Bij de wijkaanpak ‘van gas los’ worden waar mogelijk planningen op elkaar afgestemd. Bij alle partijen wordt hierin flexibiliteit en openheid betracht. R

I

f. Zonnepanelen Corporaties continueren de uitrol van zonnepanelen (nieuwbouw en bestaand bezit) – aantallen zijn mede afhankelijk van deelname huurders – de ambitie is om gemiddeld 1 paneel per dak te realiseren tijdens de looptijd van de prestatieafspraken. Zonnepanelen leiden per saldo niet tot hogere kosten voor huurders.

Corporaties

Gemeente

Corporaties

De gemeente Leiden spant zich in om de juiste voorwaarden hiervoor te creëren: - welstandsregels maken uitrol zonnepanelen mogelijk. - elektriciteitsnet is geschikt om grootschalige uitrol zonnepanelen aan te kunnen.

16

I

g. Integrale wijk-/complexaanpak Partijen streven naar een integrale wijk-/complexaanpak (incl. klimaatadaptatie) in de transitie. Corporaties participeren waar mogelijk met hun wooncomplexen in de wijkaanpak. Dat betekent waar mogelijk combineren van projecten en voorkomen van stapeling van overleggen.

Alle

Gemeente

I

h. Ruimte voor individuele kansrijke projecten Partijen spreken af dat er naast de wijkaanpak ook ruimte en ondersteuning is voor individuele kansrijke projecten (waaronder initiatieven van bewoners).

Alle

Gemeente

I

i. Ondersteuning gemeente De gemeente biedt ondersteuning bij vergunningaanvragen, het verkrijgen van inzicht in mogelijke maatregelen en subsidiemogelijkheden rondom verduurzaming.

Corporaties*

Gemeente

I

j. Huurdersorganisaties ondersteunen energietransitie Huurdersorganisaties ondersteunen de energietransitie door: - het belang van de huurders te vertegenwoordigen en actief mee te denken over de juiste voorwaarden voor huurders. - mee te denken over manieren waarop het belang en de urgentie van de transitie overgebracht kan worden - mee te denken over de manieren waarop huurders bij de transitie kunnen worden betrokken.

I

Huurdersorganisaties -.

Corporaties

k. Duurzame opwekking energie: In het ambtelijk LPW van 2021 wordt besproken hoe eenduidig gemeten energieprestaties kunnen worden vormgegeven. Onderdeel hiervan is de haalbaarheid van het streven naar 18% gebouwgebonden duurzame energieopwekking in 2024.

I

l. Inzet voor warmtetransportleiding In de wetenschap dat warmte van middentemperatuur vanuit maatschappelijk oogpunt een goede verduurzamingsoplossing is, spannen gemeente en corporaties zich samen in om optimale duurzame keuzes te maken binnen hun eigen rol, met betrekking tot de bronnen en aanvoermogelijkheden die financieel en technisch haalbaar zijn voor ieder afzonderlijke partij, waarbij er afspraken volgen over de afname-intentie van betaalbare en duurzame warmte door corporaties. 3.2 Klimaatadaptatie a. Groen dak project W De woningcorporaties en gemeente leren samen van het I aanleggen van groene daken en maken afspraken hoe ze dit regulier kunnen toepassen bij renovatie of nieuwbouw. De gemeente deelt haar kennis en ervaring. I

b. Stimuleren van groene tuinen De corporaties zetten zich in voor het stimuleren van groene tuinen bij hun huurders. De gemeente ontsluit de opgedane

Gemeente en corporaties*

Alle

Corporaties* Gemeente

alle

Corporaties* Gemeente

17

kennis over het vergroenen van tuinen bij particulieren met de corporaties. De gemeente continueert lopende initiatieven en initieert nieuwe acties zoals Samen aan de slag, ‘tegel eruit plantje erin’, geveltuinen, ga goed, etc…. bij particulieren en andere verhuurders en vergroot de zichtbaarheid van dit soort initiatieven. I

c. Klimaatadaptief project per corporatie Corporatie en gemeente onderzoeken op Leids niveau hoe invulling gegeven kan worden aan het PVE vanuit het Convenant Klimaatadaptief Bouwen. Daarnaast wordt er op projectniveau gekeken wat er aan klimaat adaptieve maatregelen haalbaar is.

Huurders Gemeente

Corporaties

I

d. Mogelijkheden natuurinclusief (ver)bouwen De corporaties onderzoeken op projectniveau bij nieuwbouw en renovatie de mogelijkheden van natuurinclusief bouwen. Zij kunnen daarbij gebruik maken van de kennis van de stadsecoloog en de voorbeeldprojecten uit 2020/2021. Op wijkniveau worden de eisen/voorwaarden afgesproken.

Alle

Corporaties

I

e. Rioolvervangingsprojecten Bij rioolvervangingsprojecten onderzoeken de woningbouwcorporaties de mogelijkheden om de hemelwaterafvoer van hun bezit af te koppelen van het riool.

Corporaties

W f. Inrichting van de (semi) openbare ruimte klimaatadaptief en Gemeente biodivers. Bij herinrichting van de openbare ruimte worden kansen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit meegenomen. De corporaties kunnen daarbij gebruik maken van de kennis van de gemeente en de voorbeeldprojecten uit 2020/2021.

Corporaties

R

Gemeente

Corporaties

Huurdersorg.

Corporaties/ Gemeente

I

g. Natuurinclusief bouwen Corporaties verkennen de mogelijkheid van het meenemen van natuurinclusief bouwen bij de aanbesteding voor nieuwbouw. Streven is om dit na de verkenning in de periode van 2021-2025 per corporatie bij minimaal 2 projecten te doen. 3.3 Circulariteit a. Samen leren wat circulair bouwen betekent en wat de kansen & knelpunten zijn van circulair uitvragen als opdrachtgever Corporaties willen samen met elkaar en de gemeente:  leren wat circulair bouwen betekent en ambities hierop formuleren  het onderwerp agenderen bij het bepalen van uitgangspunten voor nieuwe nieuwbouwontwikkelingen  en ondervinden wat de kansen en knelpunten zijn in een “lerend netwerk” samenwerkingsvorm. In 2020 wordt hiermee begonnen zodat er vanaf 2021 bij een aantal projecten deels circulair uitgevraagd kan worden.

18

R

I

R

b. Circulaire uitvraag Iedere corporatie streeft ernaar in de periode 2021-2025 vier (deels) circulaire sloop-, nieuwebouw- of renovatieprojecten aan te besteden.

Gemeente

3.4 Duurzame mobiliteit a. Onderzoeken van kansen duurzame mobiliteit Partijen zullen samen de kansen van duurzame mobiliteit verder onderzoeken bij bestaand bezit en bij nieuwbouwprojecten (zoals stallingsmogelijkheden voor (e-) fietsen en (e-) scooters, laadvoorzieningen voor de e-auto en meewerken aan bewustwordingscampagnes (deelmobiliteit, houtstook ed).

Jaarschijf 2020 en 2021 3.1 Energietransitie a. Warmtevisie gemeente Leiden De gemeente Leiden komt in 2021 met een warmtevisie met daarin duidelijkheid over waar, wanneer, welke warmtebron toepasbaar/haalbaar is.

R

Corporaties

Corporaties Gemeente

Jaar

Betrokken

Trekker

2021

Corporaties* Huurdersorganisaties

Gemeente

b. Inzet corporaties In de bijlage staat een overzicht van maatregelen in W 2020/2021. DUWO maakt in 2020 concretere afspraken over de route van verduurzaming (Route kaart) en doet onderzoek naar warmtepomp met TEO.

2020/2021 Gemeente

I

c. Scan/overzicht energieverbruik Op basis van de gegevens van Liander maakt de gemeente een scan van het energieverbruik op postcode niveau. Partijen bespreken de mogelijkheid deze in combinatie met een nulmeting als instrument in te zetten om de effectiviteit van energiebesparende maatregelen alsook de reële CO2 reductie te monitoren.

2020/2021 alle

Gemeente

d. Classificatiesysteem energieverbruik DUWO zet in 2020 een classificatiesysteem op naar type panden met bijbehorend energieverbruik. Deze zal in 2021 gevuld gaan worden om het energieverbruik te kunnen vergelijken tussen de verschillende woningen in hun panden/complexen. De andere corporaties onderzoeken of zij kunnen aanhaken.

2021

Corporaties

Corporaties/ DUWO

alle

Corporatie

I

e. Campagne ‘zet ‘m op 71’ Corporaties draaien mee in de campagne “zet ‘m op 71 graden” door bij elke CV-ketel keuring de temperatuur van de ketel (mits mogelijk) te verlagen.

Corporaties*

DUWO

19

R

3.2 Klimaatadaptatie a. groen dak project Elke corporatie realiseert elk jaar minimaal bij 1 complex een ‘groen dak’-project. De woningbouwcorporaties kunnen daarbij gebruik maken van de subsidie en kennis van de gemeente.

R

b. Stimuleren groene tuinen Elke corporatie doet een experiment met het stimuleren van groene tuinen bij huurders (bijv. bij mutatie of actie zittende huurders in een complex). De gemeente ontsluit de opgedane kennis over het vergroenen van tuinen bij particulieren met de corporaties.

I

Huurdersorganisaties denken mee wat de beste aanpak is om huurders te motiveren hun tuin te vergroenen en welke ondersteuning/welk aanbod daarbij nodig is. c. Afstemming projecten Corporaties laten weten welke projecten ze uitvoeren, zodat gekeken kan worden waar de kansen liggen voor energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie en biodivers vergroenen.

2020/2021

Corporaties

2020/2021 Huurdersorg. Corporaties*

2021/ 2021

Corporaties

W d. Aansluiting vervanging riool en herinrichting 2020/2021 Corporaties openbare ruimte Corporaties sluiten als dat mogelijk is met hun semiopenbare ruimte aan bij de integrale aanpak van rioolvervanging en herinrichting van de openbare ruimte. Op projectniveau wordt met betrokken partijen een integraal plan van aanpak gemaakt inclusief redelijke kostenverdeling (2020/2021) en uitgevoerd (2020-2025).

Gemeente

I

e. Risicodialoog klimaatstresstest De gemeente voert een ‘risicodialoog’ over de klimaatstresstesten (wateroverlast, hitte, droogte) met corporaties en indien gewenst het Hoogheemraadschap van Rijnland (hierin worden ook de gevolgen van de lage grondwaterstanden voor de funderingen als onderwerp meegenomen). Dan worden risico’s geïnventariseerd en mogelijke oplossingen gezamenlijk besproken.

2020/2021

Gemeente

f. Minimaal 2 gazons ecologisch inrichten In overleg met de corporaties wordt gezocht naar minimaal twee gazons, die in 2020/2021 ecologisch worden ingericht.

2020/2021 Corporaties

Gemeente

20

3.3 Circulariteit Geen jaarafspraken 3.4 Duurzame mobiliteit W a. Mogelijkheden duurzame mobiliteit in beeld De gemeente werkt mogelijkheden uit om de parkeernorm te verlagen in combinatie met toepassing van deelmobiliteitsconcepten. b. De gemeente draagt de huidige deelauto campagne verder uit. c. De gemeente zet in op optimalisering van het gebruik van bestaande parkeervoorzieningen.

2020/2021

2020/2021 Gemeente Corporaties

Gemeente

21

4. Wonen & zorg voor bijzondere doelgroepen ‘Extra aandacht geven aan kwetsbare en specifieke doelgroepen’. Bij de bijzondere doelgroepen wordt onderscheid gemaakt in kwetsbare en specifieke doelgroepen. Onder kwetsbare inwoners worden de volgende doelgroepen verstaan:  Mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking;  Jongeren (18-27 jaar) met jeugdhulp achtergrond;  Dak- en thuislozen;  Mensen met psychiatrische- en verslavingsproblematiek;  Ex-gedetineerden. Naast de kwetsbare groepen zijn er specifieke doelgroepen die extra inzet van partijen vragen. Specifieke doelgroepen zijn:  Statushouders;  Woonwagenbewoners;  Jongeren;  Ouderen in een zelfstandige woning al of niet met een zorgvraag;  Spoedzoekers (mensen die om een of andere reden snel gehuisvest moeten worden) Leiden is een inclusieve stad. Kwetsbare inwoners met een zorgvraag kunnen passend wonen en ontvangen passende zorg. Kwetsbare doelgroepen vragen binnen de woonruimteverdeling en begeleiding extra aandacht. Corporaties, gemeente en zorgpartijen werken hierin samen. Er is een contingentenregeling waarbinnen de verdeling van te huisvesten kwetsbare mensen, die uit een instelling komen via een jaarlijks vastgestelde verdeelsleutel over de regio Holland Rijnland (en de daarin opererende woningcorporaties) wordt geregeld.

Deze mensen worden met voorrang gehuisvest met een zogenaamde 3-partijen-overeenkomst waarin ook de benodigde zorg en/of begeleiding wordt vastgelegd. Dit is er ook op gericht om overlast te voorkomen. De ouderen die zelfstandig wonen met een zorgvraag kunnen o.a. via de WMO worden ondersteund. Binnen de groep ‘specifieke doelgroepen’ hebben jongeren, ouderen en spoedzoekers geen status aparte in de woningtoewijzing. Vandaar dat voor deze groepen bijzondere aandacht binnen het woningaanbod wenselijk is. Corporaties bieden maatwerk voor schrijnende gevallen. Kaderafspraken 2020 t/m 2025 4.1 Huisvesting kwetsbare doelgroepen

Betrokken

Trekker

I

a. Continueren regionale contingentenregeling De woningcorporaties continueren de uitvoering van de regionale contingentregeling.

Corporaties Gemeente/ Regio

Corporaties

I

b. regie op de wacht-/behoeftelijst huisvesting uitstroom zorginstellingen De gemeente blijft regie voeren op de wacht-/behoeftelijst voor huisvesting van cliënten van de zorginstellingen (inclusief programma’s van eisen). De gemeente actualiseert deze lijst jaarlijks en verstrekt deze aan de corporaties.

Corporaties Huurdersorg.

Gemeente

22

I

c. Woningen voor bijzondere doelgroepen in de nieuwbouw Bij nieuwbouw van sociale woningen onderzoeken corporaties altijd of daarbinnen plaats is voor bijzondere doelgroepen. Corporaties streven ernaar om 10% van de totale nieuwbouw (toevoeging) van sociale huurwoningen door corporaties voor bijzondere doelgroepen in te zetten. Een deel hiervan kan doorberekend worden in de contingentregeling, een deel is uitbreiding.

I

d. Aanbieding gemeentelijke panden Gemeentelijke panden (met name in sterke wijken) worden bij voorkeur als eerste aan corporaties te koop aangeboden voor onderzoek naar transformatie voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen. Per locatie wordt bekeken of dit ook voor mixed wonen kan gelden (daarbij worden ook reguliere woningzoekenden gehuisvest).

Corporaties

Gemeente

I

e. Experimenteren met gemengde woonvormen Corporaties experimenteren met gemengde woonvormen (zoals de ‘Magic Mix’) en wisselen hun ervaringen uit.

Gemeente Huurdersorg.

Corporaties

I

Corporaties

Partijen hechten grote waarde aan de samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en zorgpartijen en willen zich inzetten voor inclusie. Zorg-/welzijnspartijen hebben een belangrijke rol voor de haalbaarheid van inclusieve buurten. De gemeente ondersteunt de corporaties waar nodig in de samenwerking met deze zorg/welzijnspartijen. Corporaties en gemeente staan open voor kansrijke initiatieven voor gemengde woonvormen vanuit de Leidse bevolking.

I

f. Snelheid in huisvesten van contingenten Corporaties proberen contingenten zo snel mogelijk en bij voorkeur binnen 3 maanden te huisvesten. Mits er een match gevonden kan worden tussen woning, cliënt en woonomgeving is.

Corporaties

I

g. Stimuleringsregeling voor huisvesting bijzondere doelgroepen De gemeente heeft een (financiële) stimuleringsregeling voor huisvesting van bijzondere doelgroepen vastgesteld. Als deze pot uitgeput raakt en de huisvestingsbehoefte hier nog steeds om vraagt, bekijkt de gemeente of er ruimte is om de pot aan te vullen voor nieuwe initiatieven.

Gemeente

4.2 Spreiding van kwetsbare groepen I

a. Spreiding kwetsbare groepen De corporaties zetten zich in om kwetsbare groepen over alle wijken te spreiden. Dat wil zeggen: ook in wijken met weinig tot geen sociale huurwoningen, bijvoorbeeld door aankoop of ontwikkeling van woningen specifiek voor deze kwetsbare doelgroepen.

Corporaties

23

I

I

Als locaties beschikbaar komen die geschikt zijn voor de huisvesting van kwetsbare groepen en op grond liggen in eigendom van de gemeente, dan spant de gemeente zich in dat marktpartijen voor het sociale deel de samenwerking met corporaties zoeken, zodat deze doelgroepen hier ook daadwerkelijk gehuisvest kunnen worden. b. Communicatie rond spreiding van kwetsbare groepen (draagvlak) Partijen kijken gezamenlijk naar een goede landing van kwetsbare groepen in wijken en evalueren dit jaarlijks. De gemeente neemt hierin de regie maar heeft gezamenlijk met corporaties, zorginstelling en belangenverenigingen de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van kwetsbare groepen.

Gemeente

Gemeente, Corporaties, Zorginstellingen

Gemeente

4.3 Inzet van tijdelijke verhuur voor o.a. jongeren en uitstroom uit maatschappelijke opvang I

a. Tijdelijke inzet sloopwoningen De woningcorporaties zijn bereid, als de beheersituatie dit toelaat, enkele sloopwoningen in te zetten als tijdelijke huisvestingsoplossing (doorstroomwoningen) voor de uitstroom uit de maatschappelijke opvang. De door de corporatie ingezette leegstandbeheerder verhuurt deze vaak aan jongeren, waardoor ook deze doelgroep bediend wordt. De tijdelijke inzet van sloopwoningen moet gezien worden als tussenstap naar een permanente woning.

Corporaties

I

b. Inzet grote woningen De inzet van enkele grote woningen (bij voorkeur vrije sector en niet in rode gebieden) wordt door partijen als mogelijkheid gezien om tijdelijk extra woonruimte voor de uitstroom uit de maatschappelijke opvang te creëren.

Corporaties

Gemeente I

De gemeente zorgt voor een soepel verloop van de vergunningverlening en zonodig een bijdrage uit de stimuleringsregeling bijzondere doelgroepen. 4.4 Langer zelfstandig wonen voor ouderen

W a. Actieplan Leiden op leeftijd De gemeente werkt aan het actieplan ‘Leiden op Leeftijd’. In het actieplan wordt aandacht besteed aan de verschillende leefdomeinen die voor ouderen van belang zijn om waardig oud(er) te worden. Deze leefdomeinen en de focus die per thema nodig is, wordt opgehaald in gesprek met partner organisaties. Eén van de leefdomeinen is Wonen. Aan de hand van de uitkomsten van het actieplan maken gemeente en corporaties afspraken over wat ze kunnen doen om ouderen langer zelfstandig te kunnen laten wonen.

Corporaties Zorgpartijen, Huurdersorgani saties

Gemeente

24

I

b. Platformoverleg Langer zelfstandig wonen De gemeente organiseert minimaal 2 keer per jaar een platformoverleg met verschillende partners uit de stad over Langer zelfstandig wonen. Per overleg wordt een thema behandeld. Corporaties en huurdersorganisaties worden uitgenodigd om aan te sluiten bij het platformoverleg.

Corporaties Zorgpartijen Huurdersorg.

Gemeente

Gemeente

Corporaties

Corporaties Zorgpartijen

Gemeente

4.5 Aangepaste woningen (MIVA-woningen) W a. Behoud aangepaste woningen voor minder-validen Vergaand aangepaste woningen (de zogenaamde MIVAwoningen) die vrijkomen worden toegewezen aan mensen die tot de categorie mindervaliden worden gerekend. Als een MIVA woning leegstaat vindt er overleg tussen corporaties en gemeente plaats over de invulling. Streven is om een match te krijgen tussen een aangepaste woning en een bewoner die deze aanpassingen nodig heeft. Dit om te voorkómen dat een aangepaste woning bij mutatie lang leeg staat (tijd leegstand i.r.t investering) of niet opnieuw wordt benut voor de beoogde doelgroep. 4.6 Begeleiding kwetsbare groepen W a. Gemeente pakt regierol De gemeente pakt in het kader van begeleiding van kwetsbare groepen en het voorkomen en bestrijden van overlast de regierol. De gemeente faciliteert dit gesprek over samenwerking en regelt onafhankelijke begeleiding vanuit Platform31. I

b. Voldoende budget en andere voorwaarden voor begeleiding De gemeente zorgt voor voldoende budget en andere relevante voorwaarden voor de begeleiding van huurders van contingentwoningen en van andere huurders die begeleiding/zorg nodig hebben.

I

c. Continueren Leidse Agenda Kwetsbare Inwoners De afspraken van de Leidse Agenda Kwetsbare Inwoners worden gecontinueerd.

Corporaties Zorgpartijen

Gemeente

I

d. Verbeteren samenwerking zorgpartijen, corporaties en gemeente Partijen hechten grote waarde aan de samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en zorgpartijen. De gemeente stimuleert de samenwerking en afstemming tussen partijen, ten einde het langer zelfstandig kunnen blijven wonen van ouderen beter te kunnen faciliteren.

Corporaties Zorgpartijen

Gemeente

25

4.7 Huisvesting van specifieke doelgroepen I

a. Statushouders Corporaties zien het huisvesten van vergunninghouders mede als hun taakveld. Zij zullen al de mogelijke inzet plegen om uitvoering te geven aan de taakstelling van de gemeente. Snelheid van plaatsing en uitwisseling tussen de woningcorporaties zijn hierbij belangrijk voor partijen. Bij aanzienlijke stijgende aantallen statushouders zoekt de gemeente ook naar andere mogelijkheden voor huisvesting buiten de woningvoorraad van de corporaties, om de druk daarop aanvaardbaar te houden.

I

b. Voldoende budget en andere voorwaarden voor begeleiding De gemeente zorgt voor voldoende budget en andere relevante voorwaarden voor de begeleiding van statushouders.

Corporaties* en Gemeente

Gemeente

Gemeente

W c. Woonwagenbewoners In deze periode worden de gesprekken gevoerd over de overname door corporaties van de resterende gemeentelijke standplaatsen en huurwoonwagens.

Corporaties

Gemeente

I

Gemeente

Corporaties

d. Kansen zoeken voor huisvesting jongeren Er is een tekort aan woningen voor jongeren. In de periode 2020-2025 worden door partijen kansen gezocht om meer woningen voor jongeren beschikbaar te stellen.

Jaarschijf 2020 en 2021

Jaar

Betrokken

Trekker

Corporaties, Huurdersorg.

Gemeente

Corporaties Huurdersorg. Zorgpartijen

Gemeente

4.1 Huisvesting kwetsbare groepen R

a. Uitvoering regionale contingentenregeling Voor 2020 wordt vastgehouden aan het aantal van 54 contingent-woningen voor de Leidse woningcorporaties. Voor 2021 wordt binnen Holland Rijnland opnieuw het aantal contingentwoningen vastgesteld en een verdeling gemaakt.

2020 2021

4.2 Spreiding van kwetsbare groepen I

b. Communicatie: realiseren van zachte landing kwetsbare mensen in de wijk Partijen stellen in 2020 samen een leidraad op om een ‘zachte landing’ van kwetsbare bewoners in een wijk te ondersteunen en evalueren dit in 2021.

2020 2021

26

4.3 Inzet van tijdelijke verhuur voor jongeren en uitstroom uit maatschappelijk opvang R

b. Inzet grote (bij voorkeur vrije sector) woningen  Portaal en De Sleutels stellen in 2020 2 woningen beschikbaar mits deze vrijkomen  Portaal en De Sleutels stellen in 2021 2 woningen beschikbaar mits deze vrijkomen  Ons Doel stelt 1 woning per twee jaar beschikbaar, mits deze vrijkomt.  Partijen stemmen vraag en aanbod af.

2020 2021

Zorgpartijen

Portaal De Sleutels Ons Doel

2020 2021

Corporaties Zorgpartijen

Gemeente

2020

Corporaties

Gemeente

4.4 Langer zelfstandig wonen voor ouderen I

a. Verbeteren samenwerking zorgpartijen, corporaties en gemeente De gemeente neemt het initiatief om gezamenlijk met de corporaties en zorgpartijen te onderzoeken hoe tripartite ‘prestatieafspraken’ gemaakt kunnen worden over Wonen en Zorg. Prestatieafspraken Wonen en Zorg voor 2021 opstellen. 4.5 Aangepaste woningen (MIVA-woningen)

W

a. Behoud aangepaste woningen voor minder-validen Over woningen met WMO aanpassingen maken partijen in 2020 verdere afspraken. Daarbij concretiseren zij bij welke type voorzieningen de grens ligt voor afstemming (bijvoorbeeld: niet bij muurbeugels, wel bij een traplift) en de termijn waarop een nieuwe bewoner gevonden moet zijn. 4.6 Begeleiding kwetsbare groepen

I

a. Bevorderen samenwerking In wijken waar kwetsbare groepen gehuisvest worden, start de gemeente een traject op om corporaties en zorgpartijen bij elkaar te brengen, zodat medewerkers elkaar goed kennen, kunnen vinden, elkaar ook kunnen helpen en elkaar signalen door kunnen geven. De gemeente bevordert de samenwerking.

2020

Corporaties Zorgpartijen

Gemeente

I

b. Meldpunt Zorg en Overlast meer bekendheid geven De gemeente zet in gezamenlijkheid met de corporaties een meterkastkaart op met belangrijke contactnummers.

2020

Corporaties Huurdersorg.

Gemeente

I

c. Evaluatie pilot inclusief samenleven De pilot inclusief samenleven wordt geëvalueerd en continuering wordt besproken.

2020

Gemeente

27

4.7 Huisvesting van specifieke doelgroepen

R

W

I I

a. Vergunninghouders  De taakstelling voor 2020 bedraagt naar verwachting 100 plaatsingen. Waarvan 39 voor de eerste helft van het jaar zijn vastgesteld.  Er worden met de gemeente nog afspraken gemaakt over de verdeling tussen de woningcorporaties van de nieuwe taakstelling voor 2020.  Partijen zoeken samen naar (nieuwe) creatieve oplossingen voor huisvesting van statushouders  Indien er geschikte panden lijken te zijn, zijn corporaties bereid de haalbaarheid van aankoop te onderzoeken. Gemeente ondersteunt in dat geval de aanvraag van benodigde vergunningen.

2020

Corporaties

Gemeente

2020

Corporaties

Gemeente

2020

Gemeente

Corporaties

2020

Gemeente

Corporaties

I

b. Spoedzoekers Partijen denken na over betere mogelijkheden/kansen voor spoedzoekers via lokaal maatwerk (zie1.3c en 1.3d), bespreken dit en werken dit uit in het LPW.

2020/ 2021

Gemeente

Corporaties

W

c. Woonwagenbewoners Er wordt momenteel een regionaal behoefte-onderzoek uitgevoerd Op basis van de resultaten van het regionaal behoefte-onderzoek, gaan partijen nader met elkaar in gesprek. Voor het jaar 2021 worden nadere afspraken over de overname van gemeentelijke woonwagens en standplaatsen gemaakt. De gemeente zal volgens planning in het tweede kwartaal van 2020 een overeenkomst sluiten met De Sleutels inzake de renovatie en overdracht van de 14 woonwagenstandplaatsen aan de Trien Semlerstraat. Het beheer van de woonwagenstandplaatsen ligt al bij De Sleutels en dit zal ook na de renovatie het geval blijven.

2020

Corporaties

Gemeente

I

d. Tijdelijke contracten voor jongeren Partijen herkennen het vraagstuk van tijdelijke huurcontracten voor jongeren van 20 t/m 23 jaar met het behoud van de inschrijftijd. Dit punt wordt in het ambtelijk LPW geagendeerd en besproken.

2020

Corporaties

Gemeente

28

5. Leefbaarheid ‘Kwaliteit van de woonomgeving vergroten’ Samen de leefbaarheid verbeteren Partijen zien een grotere druk op de leefbaarheid ontstaan. Daarbij zien zij grote verschillen tussen de diverse wijken in Leiden. Het verder optimaliseren van de samenwerking en afstemming tussen corporaties (wijkbeheerders), gemeente en zorg- en welzijnspartijen vormt een kans om samen de leefbaarheid te verbeteren. Ook liggen er kansen in het beter afstemmen van de inzet van (financiële) middelen, bijvoorbeeld bij het faciliteren van buurtinitiatieven en -voorzieningen. Kaderafspraken 2020 t/m 2025

Betrokken

Trekker

5.1 Leefbaarheidsactiviteiten en leefbaarheidsbudget I

a. Inzet op leefbaarheid Een overzicht van de inzet (geest en werkwijze) van elke corporatie op leefbaarheid staat in de bijlage. De corporaties blijven onder de € 131,37- per woning.

Corporaties

I

b. Belang van welzijns- en opbouwwerk De gemeente onderschrijft het belang van welzijns- en opbouwwerk in kwetsbare wijken en zorgt voor voldoende structurele middelen. Ook ruimten voor ontmoeting vallen hieronder.

Corporaties

5.2 Samenwerking op het gebied van leefbaarheid buurten I

a. Samenwerking verbeteren bij inzet op leefbaarheid in buurten Partijen werken actief samen aan en voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor de leefbaarheid in buurten. Dat doen ze op de volgende onderwerpen: -sociale veiligheid en voorkomen van overlast -ondersteuning kwetsbare mensen -schoon, heel en veilig in de buurten Bewonerscommissies spelen hierbij een belangrijke signalerende rol. 5.3 Buurtbemiddeling

Huurdersorg. Gemeente en corporaties

I

a. Voortzetting inzet buurtbemiddeling Partijen gaan in overleg met buurtbemiddeling over continuering van de inzet van buurtbemiddeling. Daarbij wordt ook een andere manier van afrekenen en verantwoorden besproken.

Corporaties Kwadraat

Gemeente

5.4 Ruimte voor buurtinitiatieven en buurtvoorzieningen I

a. Ondersteunen kansrijke initiatieven Gemeenten en corporaties stimuleren en faciliteren kansrijke initiatieven van huurders voor de verbetering van leefbaarheid in wijken, buurten en complexen.

Gemeente Corporaties

29

I

b. Afstemming inzet middelen voor buurtinitiatieven/voorzieningen Partijen spreken af om de inzet van middelen voor buurtinitiatieven/-voorzieningen beter op elkaar af te gaan stemmen om op die manier effectiever en efficiënter met de middelen om te gaan.

Gemeente Corporaties

I

c. Huisvesten buurtvoorzieningen De gemeente geeft opdracht aan de nieuwe welzijnsorganisatie om inzicht te krijgen in welke wijken behoefte is aan buurtvoorzieningen. Als kansen zich voordoen om buurtvoorzieningen in corporatiebezit te huisvesten dan staan corporaties hier voor open.

Gemeente Corporaties

5.5 Woonfraude I

a. Voortzetten van de aanpak van woonfraude Het tegengaan van het oneigenlijk gebruik van woningen wordt voortgezet.

Gemeente

Corporaties

Jaarschijf 2020 en 2021

Betrokken

Trekker

Jaar

5.1 Leefbaarheidsactiviteiten en leefbaarheidsbudget R

a. inzet op leefbaarheid Het overzicht leefbaarheidsinspanningen per corporatie in 2020 en 2021 is opgenomen in de bijlage.

2020 2021