Voortgangsrapportage SEAP II - januari 2025

Sociaal Economisch Actieprogramma Voortgangsrapportage SEAP II - Januari 2025

Voortgangsrapportage SociaalEconomisch Ac eprogramma II Januari 2025 Met veel genoegen biedt het programmateam van Het Goud van Noordwest u deze voortgangsrapportage over SEAP II aan. Het laat zien wat er in de afgelopen jaar door het programmateam is uitgevoerd en wat er nog op stapel staat voor 2025, in vergelijking met de voorgenomen uitvoeringsac viteiten in SEAP II. De oplevering van deze voortgangsrapportage is bij de vaststelling van SEAP II afgesproken. SEAP II is vorig jaar (januari 2024) gestart als zelfstandig deelprogramma van de Regio Deal Noardwest-Fryslân. SEAP II hee een loop jd van 2 jaar. In januari 2024 zijn de gemeenteraden meegenomen in de actuele stand van zaken. Zo ook de bestuurstafel door middel van een overzicht1 van de businesscases met concrete doelen en ac viteiten. De input is meegenomen en juni 2024 is in de gemeenteraden besloten over het financiële deel van de regiodeal en is SEAP II officieel van start gegaan. Deze voortgangsrapportage begint met een korte algemene inleiding en samenva ng en daarna per programmalijn – steeds in een vast format – de stand van zaken van de businesscases.

Het format omvat de inhoud en achtergrond, de doelstelling, de stand van zaken 2024, het aantal ac viteiten dat hiervoor is uitgevoerd, de geplande ac viteiten 2025 en de kosten van de businesscases in het bijzonder en die van het totale programma in het algemeen in het eerste jaar. Als bijlage tre u aan de begro ng en resultaten 2024 van SEAP II.

Inleiding Het afgelopen jaar stond niet alleen in het teken van de uitvoering van de businesscases, maar zeker ook in de organisa e van de uitvoering van het programma en de werkwijze van het programmateam van Het Goud van Noordwest. Dat had alles te maken met de aanslui ng van het SEAP op de Regio Deal en de overgang van de gemeentelijke financiering naar de financiering vanuit de Regio Deal. Dankzij die aanslui ng/financiering wordt het SEAP-programma met een hogere ambi e uitgevoerd. Dat vereiste echter wel een verdere professionalisering van de programma-organisa e. Zo zijn aangetrokken een teamondersteuner, tegelijk communica especialist en acht kennismakelaars voor de diverse businesscases. Om dat allemaal te accommoderen en aan te sturen is een zelfstandige kantooromgeving betrokken met meer werkplekken en vergadermogelijkheden. Tevens is gefocust op het organiseren van de interne en externe communica e, de inhoud en budge ering van de businesscases en de kennismaking met en aanslui ng van het SEAP op de nieuwe partners in het landelijk grensgebied van Leeuwarden (voorheen Leeuwarderadeel en deels Li enseradiel). Daarnaast is in de loop van 2024 aan het SEAP een belangrijke nieuwe businesscase toegevoegd: de uitvoering van het meerjarenbeleidsplan van de S ch ng Bestemming Noordwest.

De overdracht hiervan hee veel en zorgvuldig overleg gevraagd en aandacht voor de project voorwaardelijke maatregelen. Op dit moment vindt de inhoudelijke en organisatorische implementa e plaats van de regiomarke ng Visit Noardwest-Fryslân. Tegelijker jd en dankzij deze opschaling van het programma, is de meeste aandacht en jd uitgegaan naar de businesscases zelf. Namens het programmateam Het Goud van Noordwest, Jeroen de Boer, Baukje Postma, Oene Krist en Gea Iedema 1

Bijlage: Overzicht businesscases

Samenva ng Het Sociaaleconomisch Ac eprogramma II (SEAP II) is in 2024 van start gegaan als zelfstandig deelprogramma van de Regio Deal Noardwest-Fryslân. Het programma hee als doel de sociaaleconomische posi e van Noordwest-Friesland te versterken door in te ze en op innova e, ondernemerschap, onderwijs, arbeidsmarkt en regiomarke ng. De financiering vanuit de Regio Deal hee geleid tot een bredere aanpak en professionalisering van de organisa e. Belangrijkste ontwikkelingen in 2024 Innova e en ondernemerschap: De inzet van kennismakelaars en innova etafels hee geleid tot concrete projecten, zoals duurzame gewasbescherming en bodemvitaliteit. Het Ondernemers- en mentorprogramma hee 55 ondernemers ondersteund via miniMasters en een startersprogramma. Onderwijs en arbeidsmarkt: Het onderwijsprogramma 'Leren en werken in je eigen regio' leidt jongeren en andere werkzoekenden door ac viteiten naar een baan in de eigen regio. Zo is er gestart met de opzet van een regionale vacaturebank en versterking van het techniek-, groen- en mari em onderwijs. Daarnaast zijn werkcarrousels ontwikkeld om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter te matchen. Versterking woon- en ves gingsklimaat: Bedrijventerreinen in de regio worden ac ef verduurzaamd, waarbij in 2024 op zeven terreinen gesprekken met ondernemers zijn gevoerd over onder meer collec eve energieoplossingen.

Regiomarke ng: Noordwest-Friesland willen we posi oneren als aantrekkelijke regio voor wonen, werken en ondernemen. In 2024 is daarom aanslui ng gezocht bij de Friese merkposi onering en een werkgroep opgezet voor verdere uitwerking in 2025. Communica e: Het Sociaal Economisch Ac eprogramma (SEAP), met de werknaam ‘Het Goud van Noordwest’, hee in 2024 de naamsbekendheid vergroot via verschillende kanalen. Om het programma breder onder de aandacht te brengen is onder andere een videoreportage gemaakt en is de profilering versterkt met signing, drukwerk en andere communica emiddelen. Vooral de ‘24karaatsverhalen’ over ondernemers blijken succesvol in het genereren van meer volgers op sociale media. Financiën Voor de uitvoering van het eerste jaar van de planperiode SEAP II is een budget van circa € 872.000,beschikbaar voor het volledige programma. Tot 1 januari 2025 is hiervan circa € 580.000,- besteed, onder meer aan kennisdeling, ondernemersondersteuning en verduurzamingsprojecten. Het achterblijven van de uitgaven ten opzichte van het budget wordt het komende jaar ingehaald, omdat telkens meer ac viteiten binnen de businesscases van plan naar uitvoering worden gebracht. In bijlage 2 tre u een overzicht aan van de begro ng en de resultaten2.

Vooruitblik 2025 In 2025 wordt ingezet op verdere uitvoering en opschaling van lopende projecten, versterking van samenwerking met ondernemers en onderwijsinstellingen en uitbreiding van regiomarke ngac viteiten. Er wordt een bredere implementa e van verduurzaming en innova e verwacht, met blijvende focus op economische en sociale groei in Noordwest-Friesland. 2

Bijlage 2: Begro ng en resultaten

2

Programmalijn 1 – Innova e en ondernemerschap BC 1 Kennismakelaars – Jeroen de Boer 1. Achtergrond en probleemstelling Voor de inzet van specifieke kennis van een branche of beroepsgroep welke nodig zijn om het programma uit te voeren bestaat er de mogelijkheid om hiervoor een kennismakelaar aan te stellen. Voor het uitvoeren van meer reguliere werkzaamheden zijn aanjagers aangetrokken. Beide leveren voor een bepaalde periode ondersteuning voor het uitvoeren van één of meer businesscase(s). Ze kunnen dus naar gelang de behoe e worden aangesteld en kunnen na afloop van een project binnen een businesscase ook verdwijnen. 2. Doelstelling Inzet specifieke kennis en ondersteuning binnen businesscases 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Voortdurende monitoring door het programmateam om vast te stellen of er behoe e is aan een toevoeging van een kennismakelaar voor een specifieke kennisvraag binnen de uitvoering van het programma. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 De volgende personen zijn ac ef (geweest) voor Het Goud van Noordwest: Landbouw: Jan Auke Kooistra (inmiddels uit dienst); Mari em: Mar n Vooges; Zorg: Edwin Broekhof; Hoger Onderwijs: Academie van Franeker; Duurzaamheid: Team Samen verduurzamen David Peter Kuiper, Marlies Ballemans, Gerrit Vellinga; Groene leerlijn: Aeres vmbo/mbo.

Planning voor 2025 In verband met het vertrek van aanjager landbouw Jan Auke Kooistra start in 2025 een nieuwe aanjager landbouw in de persoon van Rients Hijma. Ynbusiness (eerstelijns ondernemershulp in Friesland) vervult ook een aanjagersrol voor Het Goud van Noordwest als organisa e. Het programmateam staat in contact met de themaspecialisten van Ynbusiness voor kennis en een netwerk voor de regionale ondernemers. 5. Begro ng Voor dit project is in de begro ng van SEAP II een budget opgenomen van € 200.000 Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 56.160 Voor 2025 zijn de gescha e kosten € 100.000 6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Aanjagers: Incidenteel afzonderlijk overleg met teamlid programmateam. ● Periodiek (1 keer in 2 maanden) overleg met het programmateam-XL (programmateam en alle aanjagers). ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers. (overleggen: 3x per jaar). ● Ambtenaren cluster duurzaamheid/economie/landbouw/onderwijs/sociaal domein/recrea e & toerisme gemeenten. Extern: ● Ynbusiness (1 maal fysiek overleg/kennismaking) 3

● ● ● ● ● ● ●

WRK.frl (1 maal fysiek overleg) Dienst SOZAWE (3 maal overleg) Pas el/Empatec (idem, samen met SOZAWE) Innova ePact Fryslân (in combina e met Ynbusiness) Academie van Franeker (2 maal fysiek overleg over opzet AvF als kennismakelaar) Energiecoöpera es / FREON (5 maal fysiek overleg onze loca e voor FREON-collec ef) Ondernemers in de regio (zorg, techniek, economie, groen, mari em) (legio)

BC 2 Innova etafels – Jeroen de Boer 1. Achtergrond en probleemstelling In de regio Noordwest-Friesland worden er door het bedrijfsleven aantoonbaar minder succesvolle innova es doorgevoerd in producten en/of diensten ten opzichte van andere delen in Friesland en de rest van Nederland. Ondanks financiële s mula e voor innova e door de verschillende overheden blijven ondernemers uit de regio hierin achter. Om het aantal innova es binnen bedrijven te verhogen is besloten om bedrijven te faciliteren met de ontwikkeling van innova etafels. Met name kleine mkb-bedrijven kunnen hiervan profiteren. 2. Doelstelling Organiseren en begeleiden van innova etafels om het aantal succesvolle innova es van bedrijven te vergroten. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Input voor een innova etafel komt uit diverse rich ngen. Bij gesprekken met ondernemers is het belangrijk om goed te luisteren naar problemen en dromen die ondernemers hebben. Veelal licht het mo ef om te innoveren namelijk in problemen binnen een bedrijf of een droom van een ondernemer. Deze hier uit voortkomende mo va e is zeker nodig om een innova etraject te doorlopen. Daarnaast is het programmateam de afgelopen jd telkens meer zichtbaar geworden wat resulteert in een toename van ondernemers die zich melden voor hulp bij innova e. 4.

Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 De volgende innova etafels zijn op dit moment ac ef: Duurzame gewasbescherming: Binnen deze innova etafel werken 5 boeren uit de regio samen met een bedrijf in Berlikum om gezamenlijk te komen tot een teelt van pootaardappelen zonder reguliere middelen voor het onderdrukken van ziekten. In totaal wordt er geteeld op 70 Ha. Recent is de tweede oogst geweest en de boeren zijn onder de indruk van de resultaten. Er is geen s jging te melden van de hoeveelheid gewas, echter is er met het wegnemen van (schadelijke) middelen geen terugval zichtbaar. Bodemvitaliteit: Deze innova etafel brengt een aantal boeren uit de regio (andere deelnemers t.o.v. gewasbescherming) samen met een bedrijf welke specialis sche bodemanalyses uitvoert. Dit onderzoek is door de Gemeente Waadhoeke opgestart en overgenomen door het programmateam. Eerste analyses zijn uitgevoerd en recent gepresteerd aan de deelnemers. Mestcontainer: GEA Farmtechnologies meldde zicht bij het programmateam voor het leveren van een bedrijf in de agrarische sector om deel te nemen in een opstartonderzoek voor de exploita e van een mestcontainer. Na meerdere contacten in de regio en verkenning omtrent de exploita e is er inmiddels een innova etafel gestart met een tuinder uit Berlikum en een bedrijf wat ac ef is in handel en transport van dierlijke mest.

De mestcontainer verwerkt dierlijke mest van o.a. koeien naar een kunstmestvervanger en de restwarmte van het proces wordt door de tuinder afgenomen. 4

Korten keten landbouw: Recent is begonnen om de innova etafel ‘Korte Keten’ op te starten. Er zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van ondernemers in de retail in de regio en van de Groeituin in Wier. Opzet is om een stevig assor ment aan te bieden vanuit lokale landbouwbedrijven en deze producten aan lokale consumenten te leveren. Elektrisch varen: Binnen deze innova etafel wordt gewerkt aan het versnellen van het aandeel elektrisch varen en signaleren van mogelijkheden tot innova e binnen de mari eme industrie. Recent is hierover met de Zuidwest-Friesland regio gesproken om tot een gezamenlijke innova etafel te komen. Hiervoor is mogelijk ook een rol weggelegd voor de Mari eme Academie. Spuitnevel: Diverse mari eme bedrijven die in de scheepsbouw en/of -herstel werkzaam zijn hebben problemen met spuitnevel. Het veroorzaken van spuitnevel zorgt voor veel (milieu)schade en is daarom een rem op een bedrijf. Diverse bedrijven uit de regio hebben contact gezocht met leveranciers van verf en bedrijven welke ac ef zijn in luch echniek. Ze werken samen aan deze innova etafel onder leiding van Het Goud van Noordwest om een innova e te ontwikkelen die een einde maakt aan de remmende factor van de spuitnevel. Aansprekende succes in 2024 zijn de innova etafel over gewasbescherming en de ondernemersbetrokkenheid bij de Innova etafel Spuitnevel.

Planning voor 2025 Naast de eerdergenoemde innova etafels die al gaande zijn (en in 2025 worden voortgezet/afgerond) is er aandacht voor de volgende sectoren voor de ontwikkeling van een innova etafel: Metaalbedrijven; Bouwbedrijven (isola e met duurzame materialen, ontwikkeling BioBased bouwen); Maakbedrijven (introduc e sensoren/Internet Of Things). Ondernemers in de Recrea e & Toerismebranche. Naast deze inten e is er voldoende mogelijkheid om in te spelen op vragen uit de markt. 5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 50.000,Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 0,-* Voor 2025 zijn de gescha e kosten € 20.000,*Alle kosten welke jdens de innova etafels zijn gemaakt zijn vooralsnog door de bedrijven zelf betaald of worden vermeden i.v.m. organisa e bij bedrijven. Bedrijven betalen zelf ook voor het ontwikkelen van een prototype (spuitnevel) of producten (gewasbescherming). Kosten van de begeleiding van deze innova etafels vallen onder de post Aanjagers of Programmateam. 6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Intern overleg aanjagers. ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam en alle aanjagers). ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers.

● Ambtenaren cluster duurzaamheid/economie/landbouw van gemeenten. Extern: ● Ynbusiness ● WRK.frl ● Pas el/Empatec/Groeituin ● Mbo- en hbo-scholen in Friesland ● Vereniging Circulair Fryslân ● Ondernemers in de regio (techniek, economie, groen, mari em) 5

● ●

GEA Farmtechnologies BioClear Earth

BC 3 Ondernemersmentorprogramma – Jeroen de Boer 1. Achtergrond en probleemstelling In de regio Noordwest-Friesland zijn mkb-bedrijven kleiner van omvang dan in andere gebieden van Friesland en Nederland. Deze kleine omvang geldt ook voor het aantal personeelsleden wat gemiddeld werkzaam is binnen deze bedrijven. Hierdoor is het belangrijk dat de ondernemer of een persoon uit het management breed is georiënteerd en voldoende kennis hee van het ondernemerschap op alle fronten. 2. Doelstelling Ondernemers faciliteren met kennis en om ondernemerskwaliteiten te verhogen. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Voor het faciliteren van kennis is besloten om te gaan samenwerken met De Coöpera eFabriek. Dit bedrijf biedt volledige trainingsprogramma’s met uitstekende docenten. Dit programma is uitsluitend bedoeld voor ondernemers die al langere jd ondernemen en willen bijscholen op specifieke thema’s. Voor startende ondernemers is de uitvoering van het Startersprogramma verhuisd van de EZ-afdeling van de gemeente Waadhoeke en Harlingen naar SEAP II. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 In 2024 zijn er twee edi es van de miniMasters georganiseerd. De eerste edi e voor mkbondernemers en de tweede specifiek voor agrariërs. Een afgeronde miniMaster betekent voor een ondernemer dat die 8 avonden is getraind in alle face en van het ondernemerschap.

Dit wordt verzorgd door een kundig trainer, thuis in het vakgebied wat die avond centraal staat. Naast de lesstof van de trainer leren deelnemers ook van elkaar en de reac es van iedere deelnemer zijn stuk voor stuk posi ef. De opzet van dit trainingsprogramma is door deelnemers als zeer succesvol ervaren en schreeuwt om een vervolg. Voor startende ondernemers faciliteert het programmateam nu het Ondernemersprogramma voor starters. Ondernemers die net gestart zijn, of misschien zelfs nog twijfelen of ze willen starten volgen een programma waarin ze alle informa e aangereikt krijgen die ervoor zorgt dat ze een goede start kunnen maken met de onderneming. In 2024 hebben 30 ondernemers deelgenomen aan de miniMasters en 25 aan het Startersprogramma. Planning voor 2025 In 2025 worden beide programma’s voortgezet en wordt er een training voor ondernemers toegevoegd waarin ze kunnen leren hoe ze AI kunnen integreren in hun onderneming. 5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 100.000,Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten +/- € 32.000,Van 1 januari 2025 tot juni 2025 zijn de gescha e kosten € 50.000,6.

Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Intern overleg aanjagers voor opzet en uitvoering Ondernemersprogramma voor Starters ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam en alle aanjagers) 6

●

Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers (3x per jaar) Ambtenaren cluster economie/landbouw van gemeenten.

● Extern: ● Ynbusiness ● De Coöpera eFabriek (4 x voor opzet miniMasters-beide programma's) ● Qredits (1 maal overleg over programma voor startende ondernemers) ● Ondernemers in de regio (techniek, economie, groen, mari em) voor uitnodigingen.

BC 4 AgriFood Hub – Jeroen de Boer 1. Achtergrond en probleemstelling Voor de regio Noordwest-Friesland is de agrarische sector beeldbepalend en een belangrijke stuwende sector voor de economie. De verwerkende industrie en apparatenbouw voor deze industrie is daarnaast ook van wezenlijk belang. Gelet op het belang van de AgriFoodsector in NoordwestFriesland is er speciale aandacht voor deze sector in het programma. 2. Doelstelling Oprichten en onderhouden van een pla orm voor samenwerking binnen en versterken van de AgriFood cluster. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Binnen de AgriFood Hub ligt de focus in 2024 met name op het organiseren van een flink aantal innova etafels. Voor het ontwikkelen van de AgriFood Hub is gekozen om in te ze en op een kennisnetwerk. Hiervoor is het noodzakelijk om ondernemers uit de sector met het programma kennis te laten maken en hieraan te binden. Dit is een eerste stap op te kunnen groeien naar een Hub. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 Zie voor opsomming van diverse Innova etafels uit de AgriFood de uitwerking van BC1 Innova etafels. Daarnaast wordt gewerkt aan de opzet van een Groene Leerlijn. Hierin werken regionale vo-scholen samen met het beroepsonderwijs om het leertraject te ontdoen van doublures om zo het traject van scholing in te korten en tevens meer aansprekend te maken voor leerlingen.

Planning voor 2025 Doorzet van de huidige Innova etafels in de AgriFood en ontwikkeling van een aantal nieuwe Innova etafels. Start met het in kaart brengen van ondernemingen in de Food-industrie. Uitrol van de Groene Leerlijn. 5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 80.000,Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 5.560,Vanaf 1 januari 2025 zijn de gescha e kosten € 45.000,6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Intern overleg aanjagers. ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam en alle aanjagers) ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers. ● Ambtenaren cluster duurzaamheid/economie/landbouw gemeenten. 7

Extern: ● Ynbusiness ● Provincie ● Vo-scholen in de regio ● Mbo-scholen in Friesland ● Academie van Franeker ● Ondernemers in de regio (techniek, economie, groen) ● ReGeNL; centrum voor regenera eve landbouw RUG/Campus Fryslân

BC 5 Mari eme Hub – Jeroen de Boer 1. Achtergrond en probleemstelling Voor de regio Noordwest Friesland is de mari eme sector beeldbepalend en een belangrijke stuwende sector voor de economie. De mari eme maakbedrijven werken vaak in een keten opzet en de aanwezigheid van een zeehaven in Harlingen met connec e naar andere binnenhavens in Friesland en daarbuiten gee de mari eme sector een goede posi e in onze regio. Gelet op het belang van de mari eme sector in Noordwest Friesland is er speciale aandacht voor deze sector in het programma. 2. Doelstelling Oprichten en onderhouden van een pla orm voor samenwerking binnen en versterken van de mari eme cluster. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Al in het SEAP 1 programma is gestart met het verbinden van de ondernemers in de mari eme sector door een aanjager bedrijven in de regio te laten bezoeken. De samenwerking van deze bedrijven hee eerder al de Kom aan Boord-campagne opgeleverd. Op het succes van deze campagne is in 2024 een vervolg gekomen door een nieuwe s ch ng op te richten: S ch ng Kom aan Boord. De ondernemers uit de mari eme sector blijven op deze manier in nauw contact met het onderwijs en in het bijzonder de Mari eme Academie in Harlingen. De uitvoering van de ac viteiten van de s ch ng zijn nauw verbonden aan het programmateam. Zo beheert het programmateam de financiële administra e van de s ch ng.

Daarnaast is de werkcarrousel mari em nog steeds ac ef. Bedrijven uit de regio begeleiden om toerbeurt herintreders van een uitkeringssitua e. Inmiddels zijn er ongeveer 20 personen succesvol geplaatst bij mari eme bedrijven in onze regio. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 Oprich ng juni 2024 S ch ng Kom aan Boord en uitbouwen van de deelname van mari eme ondernemers aan de s ch ng. Voor 2024 is er door de S ch ng ongeveer 40.000 euro verzamelt aan inkomsten bij mari eme bedrijven en andere instellingen. Deze gelden worden aangewend om de Kom aan Boord campagne voort te ze en en te blijven inze en op de instroom van leerlingen in mari em onderwijs. Opzet en opstart van Innova etafel Spuitnevel met mari eme bedrijven in de regio. Planning voor 2025 Voortze en en uitbouwen s ch ng met nog meer deelname van de bedrijven in de regio. Versterken van diverse innova etrajecten die via de Mari eme Academie in Harlingen worden geïni eerd door een toevoeging van de aanjager aan deze projecten. Hierbij is het InnoWater een in het oog springend project (elektrisch varen voor grote binnenvaartschepen). Voorze en van de werkcarrousel Mari em. 8

5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 120.000,Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 9.453,Van 1 januari 2025 tot juni 2025 zijn de gescha e kosten € 70.000,6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Intern overleg aanjagers. ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam en alle aanjagers) ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers. ● Ondernemersverenigingen HSBA ● Ambtenaren cluster duurzaamheid/economie gemeenten. Extern: ● ● ● ● ●

Ynbusiness (1 maal inzake mari em) Innova ePact Fryslân (3 maal fysiek overleg i.v.m. samenwerking Mari em Súdwest-Fryslân) Pas el/Empatec (2 maal overleg voortgang werkcarrousel) Vo-scholen in de regio (3 maal overleg Mari eme Academie) Mbo- en hbo-scholen in Friesland (3 maal Firda Sneek en 1 maal overleg Stenden) Ondernemers in de regio (techniek, economie, mari em)

9

Programmalijn 2 - Versterken woon- en ves gingsklimaat BC 6A Opstellen acquisi estrategie – Baukje Postma 1.

Achtergrond en probleemstelling

Tradi oneel werd er al jd ingezet op het aantrekken van nieuwe bedrijven om economische groei en werkgelegenheid te bevorderen. Door demografische veranderingen en personeelstekorten is deze aanpak echter minder effec ef. Het versterken van bestaande bedrijven en het s muleren van innova eve start-ups wordt steeds belangrijker. Deze start-ups kunnen bestaande bedrijven versterken met vernieuwende producten en diensten die van toegevoegde waarde zijn. Om start-ups aan te trekken is het van belang om te de focus te leggen op de sterke sectoren in onze regio zoals mari em en de maakindustrie en deze in de etalage te ze en. Ondernemers staan bovendien voor uitdagingen zoals digitalisering, verduurzaming en een veranderende markt. Het ontbreken van kennis of middelen om hiermee om te gaan, kan leiden tot bedrijfsbeëindiging, wat de lokale economie schaadt. Dit vraagt om een ac eve rol van Het Goud van Noordwest om ondernemers toekomstbestendig te maken. Samenva end: de focus van economisch beleid verschui naar het vitaal houden van bestaande bedrijven en het s muleren van start-ups die hen ondersteunen. Veel ondernemers hebben behoe e aan kennis en middelen om met veranderingen om te gaan. Het SEAP II kan daarbij ondersteunen en zorgen voor een innova ef en gezond ondernemersklimaat. 2.

Doelstelling De stuwende sectoren in Noordwest Friesland adequaat profileren en de aantrekkingskracht voor start-ups s muleren. De kennis en kunde van bestaande ondernemers vergroten en ze toekomstbestendig maken. 3.

Uitvoering/ac viteiten 2024-2025

Voor de acquisi e is het noodzakelijk dat de regio en bedrijventerreinen interessant blij /blijven voor de bestaande bedrijven en aantrekkelijk wordt voor nieuwe bedrijvigheid die van toegevoegde waarde zijn en bestaande bedrijven versterken. Het plan was om in te ze en op twee aspecten: 1) Zorgen voor een goed ves gingsklimaat en dan met name gericht op het faciliteren van bijeenkomsten en opleidingen voor het verbeteren van de kwaliteit van de ondernemer. 2) Zorgen voor een goede profilering van de bedrijventerreinen. Uit het onderzoek wat gedaan is naar de maakindustrie kwamen een aantal clusters naar voren die gezichtsbepalend zijn voor onze regio: de metaalbewerking en apparaten- en machinebouw. De aanwezige kennis en kunde van de bedrijven en werknemers zijn als broedplaats een belangrijke ves gingsfactor voor nieuwe bedrijvigheid. Het plan is nog steeds om een strategie te ontwikkelen voor het posi oneren van deze clusters op de bedrijventerreinen zodat dit een zuigende werking kan hebben op nieuwe innova eve bedrijvigheid. Successen in 2024: Zie businesscase 3. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voor punt 1 is een cross-over gemaakt met businesscase 3. Punt 2 is nog niet uitgewerkt, maar in de tweede hel van 2025 wordt hiermee een start gemaakt. De 10

aanjagers van de businesscase “verduurzamen bedrijventerreinen” bereiden dit echter al voor door jdens hun gesprekken met bedrijven uit de maakindustrie niet alleen het gesprek te voeren over verduurzaming, maar ook aanvullende vragen te stellen als input voor deze businesscase. 5.

Begro ng

Voor businesscase 6A en 6B is een budget bepaald van € 320.000 Tot 1 januari 2025 zijn voor businesscase 6A nog geen kosten gemaakt. Voor 2025 zijn de gescha e kosten € 20.000 6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van de profilering van bedrijventerreinen zullen vooralsnog de volgende par jen worden betrokken: Intern: ●

Overleg met programmateam XL

Extern: ●

Bedrijven op de bedrijventerreinen uit met name de maakindustrie.

BC 6B Toekomstbestendige bedrijventerreinen – Baukje Postma 1.

Achtergrond en probleemstelling

Niet alleen is Nederland is een mkb-land: 99% van de bedrijven valt in deze categorie en biedt ruim 70% van de werkgelegenheid, ook onze regio kent veel mkb-bedrijven. Zij vormen de motor van de economie dankzij wendbaarheid en aanpassingsvermogen, maar staat onder druk door grote transi es zoals klimaatverandering, geopoli eke ontwikkelingen, arbeidsmarktkrapte en digitalisering. Willen bedrijven in onze regio toekomstbestendig zijn, dan moeten ze an ciperen op deze transi es. Maar vooral kleinere bedrijven, waar in onze regio veel van zijn, hebben moeite met deze veranderingen. Het Goud van Noordwest wil ondernemers helpen hun bedrijven toekomstbestendig te maken. Van de bovengenoemde transi es achten wij op dit moment het verduurzamen de hoogste prioriteit en richten we ons op de bedrijventerreinen. Deze terreinen, gemiddeld goed voor 40% van het totale energieverbruik, bieden kansen voor zonnepanelen, betere isola e, elektrifica e van wagenparken en afvalhergebruik. Samenwerking tussen bedrijven op terreinen kunnen dit verbeteren en deze verduurzamingskansen vergroten. 2.

Doelstelling

Bedrijven op bedrijventerreinen toekomstbestendiger maken door te verduurzamen. Bijkomend doelen: - Samenwerking op de bedrijventerrein vergroten - Organisa egraad verhogen waarbij het in de toekomst is makkelijker wordt overige thema’s te agenderen. 3.

Uitvoering/ac viteiten 2024-2025

Voor dit project zijn drie aanjagers werkzaam of gaan aan de slag op 7 bedrijventerreinen: - Sint Michealsberch in Winsum - De Wissel in Sint Annaparochie 11

- Kie-West in Franeker - Nieuwe Industriehaven in Harlingen - Oostpoort in Harlingen - Industrieterrein Oost in Franeker - Middelsee in S ens In de aanpak worden de volgende fases doorlopen:

De aanjagers fungeren als aanspreekpunt voor de ondernemers met vragen over verduurzaming. Zij vervullen de volgende taken: • Informa e en Advies Ondernemers kunnen bij hen terecht met al hun vragen rondom verduurzaming. Of het nu gaat om specifieke duurzaamheidswetgeving, subsidies, of het verkrijgen van een ona ankelijke second opinion, zij geven een passend advies. • Bijeenkomsten en Netwerkondersteuning In samenwerking met het programmateam en ondernemersverenigingen organiseren ze start- en vervolgbijeenkomsten. Deze sessies bieden ondernemers de kans om inzichten en ervaringen te delen, en gezamenlijk te werken aan verduurzamingsini a even binnen hun bedrijventerreinen. • Individuele Begeleiding en Collec eve Trajecten Ze voeren intake- en vervolggesprekken met ondernemers om individuele vraagstukken en behoe en in kaart te brengen. Op basis hiervan bieden ze gerichte begeleiding en stellen ze oplossingen voor, bijvoorbeeld via collec eve inkoop van zonnepanelen of warmtepompen. Daarnaast begeleiden ze gezamenlijke ini a even, zoals het zoeken naar oplossingen voor netproblema ek. De aanpak richt zich op het realiseren van concrete verduurzaming en het s muleren van regionale samenwerking, gericht op thema's zoals energie-efficiën e en het zoeken naar oplossingen voor netconges e.

In de gesprekken met de ondernemers nemen ze ook de thema’s circulaire economie en klimaatadapta e/groen mee. 4.

Stand van zaken na 1 jaar en planning

Voortgang 2024 De Wissel Sint Annaparochie - Startbijeenkomst 30 mei ca. 50 deelnemers 12

- 34 bedrijven van belang voor verduurzaming - 20 bedrijven bezocht (juli – september 2024) Opbrengst: -Aantal bedrijven wil (collec ef) zonnepanelen inkopen -Aantal bedrijven hee interesse in gasloos verwarmen -Terugkoppeling bestuur 31 oktober Planning: 30 januari bijeenkomst voor terugkoppeling resultaten en bespreken vervolg. Winsum - Startbijeenkomst 4 juli ca. 22 deelnemers - 23 bedrijven van belang voor verduurzaming - 12 bezocht (september – november 2024) Opbrengst: - Focus op netconges e - Onderzoek oplossingen loopt Kie-West Franeker - Startbijeenkomst 22 oktober ca. 47 deelnemers - Ca. 100 bedrijven - 5 bezocht (december 2024) Harlingen Havens - Startbijeenkomst 24 oktober samen met Oostpoort, ca. 45 deelnemers - Ca. 50 bedrijven van belang voor verduurzaming - 15 bezocht (november – december 2024) Harlingen Oostpoort - Startbijeenkomst 24 oktober samen met Nieuwe Industriehaven, ca. 45 deelnemers - Ca. 50 bedrijven van belang voor verduurzaming - 10 bezocht (november – december 2024) ITOF Franeker - Startbijeenkomst volgt op 23 januari 2025 Middelsee S ens - Datum nog afstemmen met ondernemingsvereniging, startbijeenkomst begin 2025. Successen in 2024: 13

Veel deelname aan de startbijeenkomsten en veel gesprekken gevoerd en al ingepland. Op de Wissel was de behoe e om zich meer te verenigen en de organisa egraad te verhogen. Een thema als samen verduurzamen helpt hieraan mee. Het onderwerp spreekt de ondernemers aan ze weten elkaar hier beter door te vinden. Daarnaast zijn er op alle bedrijventerreinen in de gesprekken met ondernemers interessante aanknopingspunten gevonden die een vervolg kunnen krijgen. De aanjagers nemen in hun gesprekken ook de bijvangst mee, die als input kan dienen voor het programmateam of die geadresseerd worden rich ng de gemeente. Planning voor 2025

In juni volgt de planning voor de rest van het jaar. 5.

Begro ng

Voor businesscase 6A en 6B is een budget bepaald van € 320.000 Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 96.732 Voor 2025 zijn de gescha e kosten € 220.000. In deze scha ng is nog niet rekening gehouden met de provinciale bijdrage uit de SPUK-gelden. 6.

Organisa e en omgeving

Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ●

Intern overleg aanjagers (1x in de 2 weken of naar behoe e)

●

Periodiek overleg met programmateam-XL (programmateam met alle aanjagers, 1x in de 2 maanden).

●

Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers.

●

Ambtenaren cluster duurzaamheid gemeenten (1x in de maand).

Extern: ●

Ondernemersverenigingen of afvaardiging van een bedrijventerrein (naar behoe e).

●

Energiecoöpera es en Vereniging Circulair Fryslân Provincie Fryslân (Ynbusiness/Innova ePact Fryslân)

●

Financiers (bijv. FSFE): Samenwerking voor financiële ondersteuning van duurzame projecten.

●

FUMO

●

Provincie

●

Liander

14

BC 7A Regiomarke ng – Baukje Postma 1.

Achtergrond en probleemstelling

Regiomarke ng is een strategisch instrument dat ingezet wordt om een gebied te posi oneren als een aantrekkelijke plek om te wonen, werken, ondernemen en recreëren. In een jd van toenemende concurren e tussen regio’s en een groeiende mobiliteit van mensen en bedrijven, speelt regiomarke ng een cruciale rol in het aantrekken en behouden van inwoners, talenten en bedrijven. Vooral met de toenemende vergrijzing en personeelstekorten in bepaalde sectoren wordt het belangrijk om niet alleen nieuwe bewoners en werknemers aan te trekken, maar ook bestaande inwoners te binden. Ook onze regio staat voor de uitdaging om zich te posi oneren in een sterk concurrerende markt. We willen onze unieke kwaliteiten op het gebied van wonen en werken op een effec eve wijze communiceren die recht doet aan onze iden teit maar tegelijker jd inspeelt op de behoe en van verschillende doelgroepen, zoals jonge professionals, gezinnen en bedrijven. 2. Doelstelling Onze regio posi oneren als aantrekkelijk woon-, werk- en ves gingsgebied. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 In 2023 is er een overkoepelend en herkenbaar verhaal geformuleerd dat de unieke iden teit van onze regio weerspiegelt. Dit verhaal hee geleid tot de naam Het Goud van Noordwest, een krach ge en inspirerende tel met tal van aanknopingspunten om te vertellen wat er in onze regio gebeurt.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om dit verhaal te gebruiken als kapstok voor de communica eui ngen binnen de regiomarke ng. Inmiddels wordt het vooral ingezet als rode draad binnen ons programma. Het dient om inzichtelijk te maken wat het programma inhoudt en hoe ondernemers daarbij kunnen aanhaken. Hoewel het verhaal nog steeds een stevige basis biedt om de inhoud van ons programma te ondersteunen, willen we verder onderzoeken of we dit exclusief voor het programma blijven inze en of ook breder gaan toepassen binnen de regiomarke ng.

4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 Begin 2024 hebben wij ons aangesloten bij de merkposi onering van Merk Fryslân. In dit kader hebben we vijf bijeenkomsten bijgewoond en verschillende overleggen gevoerd. De merkposi onering van Fryslân is inmiddels vastgesteld Merkposi onering Fryslân » Innova epact Fryslân en zal breed worden uitgedragen door bedrijven, instan es en organisa es. Successen in 2024: Medewerking toegezegd van acht personen voor de werkgroep. Planning voor 2025 Voor onze regio is het plan om hierop voort te bouwen en een verdiepingsslag te maken. Hiermee willen we, naast het algemene verhaal van Fryslân, een uniek en onderscheidend verhaal ontwikkelen dat specifiek aansluit bij onze regio. Tevens toetsen of 'Het Goud van Noordwest' als uithangbord kan dienen. Om dit te realiseren, zijn acht personen uitgenodigd voor een werkgroep. Deze werkgroep zal in twee sessies werken aan het formuleren van dit verhaal. De eerste sessie staat gepland voor januari. 15

De resultaten van dit traject zullen dienen als fundament voor een marke ngstrategie die gericht is op onze verschillende doelgroepen. In het 2e hel van het jaar wordt de strategie voor de verschillende doelgroepen bepaald en uitgerold. 5. Begro ng Voor businesscase 7A en 7B is in een budget bepaald van € 100.000 Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 6.490. De gescha e kosten voor 2025 zijn € 93.000

6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ●

Programmateam

Extern ●

Werkgroepleden

●

Merkregisseur Sipke Jan Bousema i.s.m. Mar n Boisen

●

Ambassadeurs in de regio: bedrijven, organisa es, instan es

BC 7B Behoe eonderzoek – Baukje Postma 1. Achtergrond en probleemstelling De regio Noordwest-Friesland hee veel te bieden, zoals een aantrekkelijke woonomgeving, werkgelegenheid en ruimte voor ondernemerschap. Om meer bedrijven, werknemers en bewoners aan te trekken, is inzicht nodig in wat hen mo veert om juist voor onze regio te kiezen. Begrip van deze “pullfactoren” is essen eel voor een effec eve regiomarke ng. Er ontbreekt kennis over de behoe en en wensen van poten ële nieuwkomers in onze regio. Zonder inzicht in wat hen aantrekt of tegenhoudt, kunnen we geen goed onderbouwde marke ngstrategie opstellen. Een behoe eonderzoek is belangrijk om te ontdekken welke factoren mensen en bedrijven aantrekken, wat hun verwach ngen zijn en hoe groot hun bereidheid is om zich hier te ves gen. Tevens is het van belang om te weten welke factoren er mee spelen wanneer mensen en bedrijven vertrekken. Dit inzicht vormt de basis voor een gerichte en effec eve regiomarke ngstrategie, die erop is gericht om nieuwe inwoners en bedrijven aan te trekken en huidige bewoners en bedrijven te behouden. 2. Doelstelling Inzicht krijgen in de factoren die mensen en bedrijven aantrekken naar de regio Noordwest-Friesland en in de redenen waarom zij vertrekken. 3.

Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Om de doelstelling te realiseren, worden de volgende ac viteiten uitgevoerd: Enquête voor nieuwe bewoners: Bij nieuwe inwoners die zich in de regio ves gen, wordt een enquête meegezonden via de gemeente. Dit biedt waardevolle inzichten in hun beweegredenen en verwach ngen. Samenwerking met makelaars: Lokale makelaars worden benaderd met het verzoek om nieuwe bewoners te vragen een enquête in te vullen. Daarnaast worden verkopers gevraagd naar hun vertrekredenen. Deze gegevens helpen bij het begrijpen van zowel de aantrekkingskracht als de vertrekfactoren van de regio. Informa e van de Kamer van Koophandel (KVK): 16

In samenwerking met de KVK wordt een databestand verkregen waarin bedrijven die zich in de regio ves gen of deze verlaten worden opgenomen. Deze bedrijven worden vervolgens benaderd met gerichte vragen over hun keuze om te komen of te vertrekken. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 Er is geïnventariseerd of het mogelijk is om enquêtes mee te sturen naar nieuwe inwoners via de gemeenten. Dee mogelijkheid blijkt aanwezig en op dit moment wordt er gewerkt aan de enquête. Daarnaast is er een uitgebreide lijst van makelaars uit de regio is samengesteld. Successen in 2024: Medewerking toegezegd van het publiekscentrum gemeente Waadhoeke en Harlingen. Planning voor 2025 Voor de zomer een enquête opstellen die meegestuurd wordt naar nieuwe bewoners en makelaars benaderen en vragen om medewerking. Samenwerking met de KVK verbeteren. Er is al een muta eabonnement, maar deze gee te weinig informa e. In de komende periode wordt met de KVK afgestemd hoe we toegang kunnen krijgen tot relevante gegevens over inkomende en vertrekkende bedrijven. 5. Begro ng Voor businesscase 7A en 7B is een budget bepaald van € 100.000 Tot 1 januari 2025 zijn nog geen kosten gemaakt. De gescha e kosten voor 2025 businesscase 7B zijn € 10.000 6.

Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Afdeling publiekszaken Extern: ● Makelaars ● KVK ● Planbureau Fryslân

BC 7C Bestemming Noardwest (nieuw) – Baukje Postma Toeristische regiomarketing Visit Noardwest-Fryslân 1.

Achtergrond en probleemstelling

De provincie Fryslân en het NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen) verwachten de komende 10 jaar een groei van minimaal 33% in Fryslân. Dit betekent voor de provincie meer bezoekers, meer overnach ngen en meer bestedingen. Fryslân is opgedeeld in vier regio’s met een eigen regiomarke ngpar j. S ch ng Bestemming Noardwest was verantwoordelijk voor de toeris sche regiomarke ng in onze regio, maar met een beperkt budget en leunend op veel vrijwilligers niet in staat om een gelijkwaardiger posi e te krijgen ten opzichte van andere spelers in Fryslân. Er is besloten om de uitvoering van toeris sche regiomarke ng onder te brengen bij het Goud van Noordwest. De structurele subsidiebedragen van de gemeenten worden samengevoegd met het budget uit de Regiodeal dat specifiek voor regiomarke ng is bestemd. De s ch ng blij bestaan, maar uitsluitend voor het indienen van eventuele subsidieaanvragen.

17

Het uitvoeringsprogramma voor de komende jaren is gebaseerd op een meerjarenplan dat in het afgelopen jaar in samenwerking met diverse stakeholders is ontwikkeld. 2.

Doelstelling

Noordwest-Friesland beter op de kaart ze en als toeris sche bestemming. Bijkomend doelen: ●

Samenwerking in de toeris sche sector vergroten

●

Professionaliseren van de toeris sche regiomarke ng

3.

Uitvoering/ac viteiten 2024-2025

Uitvoering geven aan het meerjarenplan. In het meerjarenplan staan de werkzaamheden uitvoerig omschreven. 4.

Stand van zaken na 1 jaar en planning

Voortgang 2024 Afgelopen jaar stond in het teken van veel overleg om te kijken of de regiomarke ng kon worden ondergebracht bij Het Goud van Noordwest. Alle par jen zijn akkoord gegaan. Besluitvorming is achter de rug en budge air is het ingeregeld. Dat betekent dat we vanaf januari 2025 volop aan de slag gaan met de uitvoeringsagenda van het meerjarenplan. Successen in 2024: Toeris sche regiomarke ng is als onderdeel van het Goud van Noordwest geworden. Daarbij krijgt de stuwende en groeiende sector R&T ook een plek in het sociaaleconomisch ac eprogramma. Planning voor 2025 Begin januari worden er nieuwe aanjagers geworven die naast de ondersteuner uitvoering gaan geven aan het meerjarenplan. 5.

Begro ng

Voor dit project is geen budget opgenomen in SEAP II. Echter is er voor 2025 tot en met 2028 beschikbaar een budget van € 708.595. Daarnaast wordt nog ingezet op cofinanciering voor projecten. 6.

Organisa e en omgeving

Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern ●

Intern overleg aanjagers.

●

Overleg met beleidsadviseurs R&T gemeente Harlingen, Waadhoeke en Leeuwarden

●

Overleg met de citymarke ngpar jen van Harlingen, Franeker en Leeuwarden (gefinancierd door de gemeenten)

Extern ●

Klankbordgroep met vertegenwoordiging van 6 R&T ondernemers 18

●

R&T ondernemers van de regio

●

Merk Fryslân

●

Visit Wadden

●

VVV kantoren/TIP

●

TAF

●

Marrekrite

●

Uytland

●

Ini a efnemers toeris sch aanbod (bijv. Rembrandt en Saskia)

19

Programmalijn 3 – Onderwijs en arbeidsmarkt Poten ële werknemers worden gekoppeld aan bedrijven door inzichtelijk te maken welk talent er aanwezig is en welke baankansen er bestaan in de regio.

BC 8 Leren en werken in je eigen regio – Oene Krist 1. Achtergrond en probleemstelling Leren en werken in je eigen regio is een onderwijsprogramma dat tot doel hee om jongeren, statushouders en nieuwkomers, herintreders en zij-instromers op de arbeidsmarkt door specifieke ac viteiten toe of terug te leiden naar een baan in de eigen regio. Dit moet een bijdrage leveren aan het verhogen van de arbeidspar cipa e, het tekort op de arbeidsmarkt voor (met name zorg- en technisch personeel) te verminderen en een bijdrage leveren aan de economische groei van 22% tot 2030. Hiervoor zijn al programma’s gestart in de regio zoals het programma Leren en Werken in je Eigen Regio, de ac e Kom aan Boord en het programma Sterk Techniek in de regio. Om de poten e van de arbeidsmarkt in de regio maximaal te benu en wordt hier in de regio breed en sterk op ingezet. 2. Doelstelling Jongeren, statushouders en nieuwkomers, herintreders en zij-instromers op de arbeidsmarkt in aanraking brengen met de bedrijven, de stagemogelijkheden en vacatures in de regio, om ze op die manier terug te leiden naar een goede en passende baan in de eigen regio. Deze transi e is noodzakelijk om huidige en poten ële toekoms ge medewerkers die competen es te laten ontwikkelen die zij nodig hebben in de voortdurend veranderende omgeving. 3.

Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Voor het jdvak van SEAP 2 is hiervoor de volgende maatregel geformaliseerd: Intensivering en verbreding ac viteiten op regionale schaal om de genoemde doelgroepen over de volle breedte voor te lichten over de leer- en werkmogelijkheden in de regio. Daarbij zijn de volgende ac viteiten benoemd en inmiddels opgestart: 1) Regionale agenda ac viteiten Loopbaanoriënta e en begeleiding (LOB) van leerlingen; 2) Regionale vacaturebank; 3) Werkcarrousels (zie hierna BC 10); 4) Versterking sector Zorg; 5) Versterking Techniek Onderwijs in de regio; 6) Versterking groenonderwijs in de regio (cross-over met BC 4: AgriFood hub). 7) Versterking Mari eme sector (cross-over met BC 5: Mari eme hub) 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 1) Regionale agenda LOB-ac viteiten In 2024 zijn 3 regionale LOB-evenementen op regionale schaal georganiseerd waar alle vo-scholen en een aantal PO-scholen aan hebben deelgenomen: Zorg tastbaar op 27 maart in Franeker, Techniek Tastbaar op 24 oktober op de Campus in St.-Annaparochie en Mari eme Techniek Tastbaar op de MA op 22 november. Gemiddeld hebben 1.000 VO en PO leerlingen deze evenementen bezocht (per keer). Tot nu toe werden deze evenementen onder de naam

20

Meet&Greets nog per school georganiseerd. Maar omdat inmiddels duidelijk is dat dit op regionale schaal veel effec ever en professioneler kan worden opgezet, is al in SEAP 2 benoemd om deze werkwijze verder uit te bouwen. Zo komen er vanaf schooljaar2025/2025 op deze schaal Zes regionale LOB-evenementen in een cyclus van 2 jaar voor de sectoren: Techniek, Zorg, Groen, Economie, Mari em samen met een regionale Beroepenmarkt. Voor de organisa e hiervan wordt op dit moment een team samengesteld. Alle VO-scholen maken deel uit van het team. Het team zorgt voor de planning, afstemming in de jaarplanningen van de scholen en ondersteunt de organisa e. De regie, de algemene organisa e en cofinanciering is een taak van het Goud van Noordwest. In de komende maanden volgt een eerste uitwerking van dit omvangrijke programma. Betrokken par jen: VO-scholen in de regio, het programma Sterk Techniek Onderwijs in de regio, regionale instellingen en bedrijven, landelijke koepelorganisa es voor de diverse technieksectoren. 2) Regionale vacaturebank Voor het vinden en leiden naar de banen in de eigen regio is het werken met een regionale vacaturebank van groot belang. Door deze vacaturebank worden vraag en aanbod op de arbeidsmarkt zichtbaar en aan elkaar gekoppeld. De vindbaarheid van de vacatures wordt daardoor veel groter.

Tegelijk ontstaat ook inzage in de behoe e van werknemers en verdere scholingsmogelijkheden die aansluiten op de vraag van het regionale bedrijfsleven. Deze vacaturebank die voor alle doelgroepen van dit programma is bedoeld, is inmiddels in ontwikkeling. Hiervoor wordt nu een samenwerking voorbereid met WRK.frl. Deze organisa e is onderdeel van IPF (Innova ePact Fryslân). Hoewel deze op provinciale schaal werkt, is nu een voorstel/idee ontwikkeld hoe deze via de eigen kanalen van het Goud van Noordwest kan worden ingericht. Op dit moment wordt aan dit voorstel gewerkt. Binnenkort is deze beschikbaar voor verder overleg en besluitvorming. Naast de banen is er ook een mogelijkheid om via deze methode stages in de regio aan te bieden. Ook dit zal in 2025 worden verkend. 3) Werkcarrousels (Zie hierna BC 10). 4) Versterking sector Zorg Voor deze sector is (ook) een aanjager ingezet. De sector Zorg is de grootste werkgever in onze regio en ook deze sector hee te maken met een grote vervangingsbehoe e door pensionering en toename van de zorgvraag in het algemeen. Het doel is om ook voor de zorg (conform Techniek), Mari em- en Groenprogramma’s en ac viteiten te ontwikkelen die leiden tot meer belangstelling voor opleidingen en banen in de zorg in de regio. Deze aanjager is hierover met diverse lokale, regionale, provinciale en landelijke zorginstellingen en zorgbedrijven in gesprek.

Wat opvalt is dat het aanbod van ac viteiten om nieuwe mensen aan te trekken, op te leiden en in te ze en in deze sector enorm divers maar ook versnipperd is. Het doel is om dit aanbod van zoveel mogelijk regionaal te vertalen en zichtbaar te maken. In het verlengde van deze regiefunc e is deze aanjager ook medeorganisator van de LOB-evenementen Zorg Tastbaar. 5) Sterk Techniek Onderwijs in de regio (Ook) In onze regio wordt het programma Sterk Techniek Onderwijs (STO) uitgevoerd. Dit is een programma dat door het rijk via de regio’s wordt gefinancierd. Het programma hee tot doel om door middel van modern en aansprekend techniekonderwijs, meer jongeren te interesseren voor een opleiding en een baan in de techniek. Ook onze regio doet daar volop aan mee. Via de VO-scholen is onze regio daarbij nauw betrokken. De reden hiervan is duidelijk; ook onze regio in het algemeen en de techniek bedrijven in het bijzonder is het van groot belang dat ook het techniekonderwijs in onze regio sterk blij en de grond vormt voor een s jgende en blijvende instroom van techniekmensen bij de bedrijven. De link met HGVN is te zorgen voor voldoende technisch personeel in de regio en organiseert hiervoor techniekevenementen. Voorbeelden zijn; de oprich ng van de lts 2.0 in de regio en het introduceren van technieklessen in primair onderwijs. 21

6) Versterking groenonderwijs in de regio (cross-over met BC 4: AgriFood hub) Als cross-over met BC 4 wordt door en voor het groenonderwijs in de regio samen met AERES(mbo) een nieuwe leerroute ontwikkeld om ook voor deze sector een grotere instroom te krijgen, zeker uit een regio die zich kenmerkt als belangrijk landbouwgebied. Juist daarom is het van belang om als regio te kunnen blijven voldoen aan de vraag naar nieuw personeel. Het gaat daarbij om banen en opleidingen voor alle niveaus (prak sche en theore sche leerweg). Dat geldt zeker voor de foodsector. De foodsector is een belangrijke sector in de Nederlandse economie. Er spelen op dit moment veel uitdagingen in de foodsector, denk o.a. aan de klimaatdoelstellingen en de schaarste aan personeel en grondstoffen. Vorig jaar is de ontwikkeling van dit programma gestart; in februari 2025 zal een eerste opzet worden gepresenteerd hoe deze leerroute vorm krijgt (niveaus, doorloop jd, afgestemd op de regio, enz.). Na enkele pilots wordt ernaar toegewerkt om met ingang van het nieuwe schooljaar al te gaan werken met deze nieuwe leerroute. Voor het ontwikkelen van deze nieuwe leerroute hee AERES de regie. Daarvoor wordt AERES bij wijze van aanjager door Het Goud van Noordwest gefaciliteerd.

7) Versterking Mari eme sector (cross-over met BC 5: Mari eme hub) Bij de versterking van de mari eme sector wordt ingezet op het oplossen van het werknemerstekort, het verhogen van de arbeidspar cipa e en het profileren van de haven van Harlingen als hét duurzame mari eme hart van Noord-Nederland. Een belangrijke kruisbestuiving is daarbij met het onderwijs en de par jen van de arbeidspar cipa e (BC 10 Werkcarrousels). Zo is met deze par jen gezamenlijk het programma Kom aan Boord uitgevoerd. Dit programma hee in het schooljaar 2023/2024 al een belangrijke en geslaagde start gemaakt. Dat was éénmalig maar gezien het succes krijgt dat nu een structureel vervolg. Daarvoor is de s ch ng Kom aan Boord opgericht. Die gaat zich hiermee, ondersteunt door de mari eme aanjager van Het Goud van Noordwest, in 2025 e.v. bezighouden. Successen in 2024 Start Regionale opzet LOB-programma's (ac viteiten en evenementen gericht op loopbaan-oriënta e en -begeleiding) voor de sectoren Techniek, Zorg, Mari em, Economie, Groen en Beroepen (met cross-overs met de programma's Sterk Techniek-Onderwijs, Mari eme (BC 5) en AgriFood Hub (BC 4). Start ontwikkeling regionale vacaturebank. Uitvoering programma Verzil ng voor havo-leerlingen waarbij regionale thema's worden behandeld en instellingen en bedrijven met HBO-func es in beeld worden gebracht. Structureel vervolg programma Kom aan Boord.

Start ontwikkeling groene leerlijn vmbo-mbo-hbo. Vastgesteld concept en werkwijze werkcarrousels, cross-over met BC 10.

Planning voor 2025 De planning is dat in het 2e jaar van deze planperiode de volgende ac viteiten worden opgestart dan wel uitgevoerd: 1) Regionale agenda LOB-ac viteiten Samenstellen regioteam voor de regionale Meet&Greets; Samenstellen regionale kalender Meet&Greets, te beginnen met schooljaar 2025/2026; Organiseren van 2 grote Meet&Greets-evenementen in de regio. 2) Regionale vacaturebank Vormgeven, vullen en opera oneel maken regionale vacaturebank, deelgebied NoordwestFriesland. Onderzoeken of aan de vacaturebank een stageprikbord wordt toegevoegd waarin alle stagemogelijkheden in de regio in beeld worden gebracht voor alle doelgroepen). 22

3) Werkcarrousels (Zie hierna BC 10). 4) Versterking sector Zorg De inzet voor 2025 is om het aanbod van opleidingen, banen en vacatures in de regio zichtbaar te maken. Een onderdeel daarvan is het LOB-evenementen Zorg Tastbaar in maart 2025. 5) Versterking Techniek Onderwijs in de regio In 2025 start de 2e termijn van het programma Sterk Techniek Onderwijs. Alle VO-scholen in onze regio (inclusief de stad Leeuwarden in dit geval) doen daar opnieuw volop aan mee. Bij wijze van cross-over is HGVNW hierbij betrokken t.b.v. behoud modern techniekonderwijs in de regio en vergroten toestroom techniekstudenten naar de techniek-bedrijven in de regio. 6) Versterking groenonderwijs in de regio (cross-over met BC 4: AgriFood hub) Het vormgeven en implementeren (over de volle breedte of stapsgewijs) van de nieuwe leerroute Groen met ingang van het schooljaar 2025/2026. 7) Versterking Mari eme sector (cross-over met BC 5: Mari eme hub) Doorontwikkelen en structureren programma Kom aan Boord in een jaarlijkse schijf van ac viteiten (w.o. Meet&Greets Mari em, werk-carrousels, enz.). 5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 145.000 Tot 1 januari 2025 zijn de gemaakte kosten € 5.585 Voor 2025 zijn is nog beschikbaar € 139.415 6.

Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam met alle aanjagers) ● Intern overleg aanjagers Zorg, Onderwijs en Academie van Franeker (overleggen: zo vaak als nodig, zowel fysiek als telefonisch). ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers (overleggen: 3x per jaar). ● Ambtenaren voor met name de clusters onderwijs en sociaal domein (overleggen: 5x). Extern: ● Ynbusiness/WRK.frl. (Overleggen: 4 fysieke overleggen met voorbereiding mails en telefonisch overleg). ● Dienst SOZAWE/Pas el/Empatec. (Overleggen: 5x, met daarnaast bezoeken aan o.a. de ● Groeituin, Plein Joure). ● Werken in Fryslân (overleggen: 2x). ● Vo-scholen in de regio (overleggen: wekelijks). ● Mbo- en hbo-scholen in Friesland (overleggen: maandelijks). ● Programmateam Sterk Techniek Onderwijs in de regio (overleggen: maandelijks). ● Academie van Franeker (overleggen: 5x). ● Ondernemers in de regio (overleggen: doorlopend bij gelegenheden en/of separaat). ● S ch ng Kom aan Boord.

23

BC 9 Verbeterde a ouw arbeidsmarkt – Oene Krist 1. Achtergrond en probleemstelling Bedrijven hebben te maken met een toenemend aantal bijna-gepensioneerden (55-70 jaar). Voor bedrijven vormt dit een reële bedreiging: alle kennis- en ervaring van deze werknemers gaat verloren. De insteek van het programma is om oudere werknemers de rol als coach te geven om nieuwe jonge medewerkers in nieuwe banen te introduceren en te begeleiden. 2. Doelstelling De regio hee als doel de vaardigheden en kennis van bijna-gepensioneerden (werknemers en ondernemers!) op maal te benu en waardoor kennis en kunde behouden wordt voor de jongere genera es. Hierdoor wordt er voorkomen dat de arbeidsmarkt wordt verstoord door het eerder ui reden van waardevolle werknemers. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 De insteek van het programma is om oudere werknemers de rol als coach te geven om nieuwe jonge medewerkers in nieuwe banen te introduceren en te begeleiden. Het doel van de coaching is tweeledig: enerzijds krijgt de medewerker meer inzicht in mogelijkheden, op es en ontwikkelingsrich ngen, anderzijds kan het bedrijf beter ingaan op de situa e van de werknemer en kan de werknemer mogelijk langer blijven. De ac es zijn: - Inventariseren welke oudere werknemers bereid zijn om coach te worden. - Inventariseren welke bedrijven hoeveel poten ële coaches beschikbaar hebben.

- De resultaten samen met de betrokken bedrijven en betrokken werknemers uitwerken in een plan hoe dit inhoud en vorm kan worden gegeven en dit plan vervolgens breed te delen in de regio. 4. Stand van zaken na 1 jaar en planning Voortgang 2024 Voor de uitvoering van dit programma is een no e opgesteld. Vanwege de omvang van het programma en het aantal businesscases, is aan deze BC een lagere prioriteit toegekend en eerst niet uitgevoerd. Successen in 2024 In 2024 geen ac viteiten uitgevoerd. Planning voor 2025 Deze BC zal in 2025 worden voorbereid voor uitvoering in SEAP III (vanaf 1 januari 2026). Het plan is om hier een aanjager voor in te ze en. 5. Begro ng Voor deze businesscase is een budget bepaald van € 25.000 Tot 1 januari 2025 zijn nog geen kosten gemaakt. 6. Organisa e en omgeving Bij de uitvoering, afstemming en planning van deze businesscase zijn de volgende par jen betrokken: Intern: ● Intern overleg aanjagers. ● Periodiek overleg met het programmateam-XL (programmateam met alle aanjagers). ● Bestuurstafel. Overleg met de bestuurders van de overheid, onderwijs en ondernemers. Extern: ● Ynbusiness/WRK.frl (overleggen: 2x).

24

BC 10 Werkcarrousels per sector (Sociaal Domein) – Oene Krist 1. Achtergrond en probleemstelling De opzet van de werkcarrousel is het creëren van koppelkansen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt door werkgevers en werknemers met elkaar in contact te brengen. Het gaat om schoolverlaters die een baan zoeken, herintreders, mensen uit de par cipa ewet, mensen die een andere baan zoeken, statushouders, nieuwkomers. Een goede aanpak zal bijdragen aan het verhogen van de arbeidspar cipa e en een grotere instroom op de arbeidsmarkt in de regio. 2. Doelstelling Mensen behouden en aantrekken voor de regio. 3. Uitvoering/ac viteiten 2024-2025 Samen met de bedrijven/instellingen die vacatures hebben, worden werkcarrousels georganiseerd voor alle doelgroepen: herintreders, mensen uit de par cipa ewet, mensen die een andere baan zoeken, statushouders en nieuwkomers. Bij de werkcarrousels gaat het over om sectoren met als hoofdsectoren: Techniek, Zorg, Groen (landbouw), Economie en Mari em. In deze aanpak is een sterke cross-over met businesscases 1, 4, 5, 8. Een belangrijke ac e hierbij is (ook) de regionale vacaturebank, als vindplaats van reguliere banen en stages (zie de toelich ng hierover bij businesscase 8). 4.