veiligheidsagenda_2019-2023_en_geintegreerd_uitvoeringsprogramma_2019-2020.pdf

Deze aanpak wordt in 2019 en verder gecontinueerd. In de wijken van Oud-Oost, met als centraal punt de Vlietzone, speelt veel. Naast gezinnen wonen ook veel studenten en alleenstaanden. De frictie tussen die groepen is een oorzaak van de gevoelens van overlast in dit gebied. Ook bestaat er ergernis over de fysieke infrastructuur van deze wijk. Ambitie en doelstellingen Door verloedering vroegtijdig te signaleren en aan te pakken kunnen bewoners in een leefbare en veilige wijk wonen en verblijven. In de veiligheidsprestatie index (VPI) Leeuwarden 2020 geldt voor maximaal één wijk de code rood. De wijken in de gemeente Leeuwarden scoren op gemiddeld met 7,5 of hoger. Wat gaan we doen 22

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

- Een diepere analyse uitvoeren in prioritaire wijken, met als doel inzicht te krijgen in de verschillende leefbaarheids- en veiligheidsproblemen, hotspots en hot times. - Het vergroten van de bekendheid van het Meldpunt Overlast Leeuwarden (MOL) bij met name bewoners van de prioritaire wijken. - Vergroten van de meldingsbereidheid op diverse veiligheidsthema’s, zoals drugs, overlast, vernielingen, etc. - Het verbeteren van de informatiepositie om de problematiek binnen de wettelijke taken en bevoegdheden op integrale wijze te kunnen aanpakken. - Inzicht krijgen en houden op de thema’s polarisatie en radicalisering. - Het versterken van de samenwerking van professionals en bewoners. - Organiseren van een jaarlijkse schouw in de wijk. Door in wijken nauw samen te werken met professionals en bewoners wordt binnen de kaders van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) de informatiepositie van de individuele partners versterkt. Dit geeft inzicht in de problematiek in de wijk; door samen te werken is een integrale aanpak van de problematiek op efficiënte wijze mogelijk. Het risico bestaat dat in wijken, of delen daarvan, verloedering optreedt als niet tijdig inzicht wordt verkregen in de daar bestaande problematiek, en als er niet integraal wordt samengewerkt met professionals en bewoners. Het gevolg daarvan is dat de situatie onnodig verslechtert.

De uitvoering is gebonden aan de bestaande wettelijke kaders, de huidige capaciteit en de voorgestelde begroting. Hierdoor moeten prioriteiten gesteld worden, waardoor ingezet zal worden op hotspots, hottimes en op extreme excessen.

5.1 Woninginbraken en helingbestrijding Het aantal woninginbraken in Nederland neemt af, maar helaas worden er dagelijks nog regelmatig woninginbraken gepleegd. De gemeente Leeuwarden is hier geen uitzondering in en daarom zijn wij nog niet tevreden over de daling van het aantal woninginbraken. Bij de bestrijding hiervan wordt ook ingezet op jeugdige personen met behulp van de interventie “alleen jij bepaalt wie je bent” (AJB). Deze interventie is onder het thema ‘jeugd’ nader omschreven. De aanpak beperkt zich niet alleen tot de prioritaire wijken, maar ook de wijken die op enig moment “hotspot” zijn op gebied van woninginbraken. Terugblik en analyse Diefstal/inbraak woning 2016 jan - april

2017 228

2018 162

160

mei - aug

162

167

189

sep - dec

245

202

N/B

Totaal

635

531

349

Bron politiecijfers De afgelopen jaren gaven een dalende trend te zien. Na een stabiel beeld in de eerste periode van 2018 is in de zomermaanden weer een stijging te zien. Deze is te herleiden op een stijging in de maanden juli en augustus. In juli is in de wijk Oud-Oost een hotspot te zien, maar na de inzet op diverse druggerelateerde overlastpanden zijn meerdere verdachten aangehouden en is een aantal woningen in deze wijk gesloten. In de maand augustus is er in Oud- Oost in het geheel geen inbraak geweest. In augustus is de stijging vooral te zien in de wijk Camminghaburen, op afstand gevolgd door de Vogelbuurt, Huizum-Dorp en Aldlân-West. Ambitie en doelstellingen Ook landelijk en regionaal heeft de aanpak van high impact crimes, waaronder woninginbraken, prioriteit. De ambitie hierbij is in de gemeenschappelijke veiligheidsagenda beschreven. Wij willen aan deze ambitie bijdragen, die ook in lijn is met de doelstelling van de Minister van Veiligheid om een daling van 30% van het aantal woninginbraken te realiseren. Deze ambitie is: - maximaal 4.500 voltooide woninginbraken in 2018; - het ophelderingspercentage is minimaal 15%. We streven naar een stabilisering van het aantal woninginbraken op het niveau van 2017 toen 531 inbraken werden geregistreerd.

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

23

Wat gaan we doen - Uitvoeren van een verdiepingsanalyse woninginbraken die is gebaseerd op politie- en gemeentegegevens en inzicht geeft in hotspotwijken, hottimes en de woningtypes waarin het meest wordt ingebroken. - Organiseren van inbraakpreventieavonden in hotspotwijken/prioritaire wijken. De inbraakpreventieavond wordt gepresenteerd door een ex-inbreker. Die bespreekt bijzonderheden die hij aantrof in de wijk met de bewoners. - Stimuleren van gecertificeerd hang- en sluitwerk. Voor de aanschaf van hang- en sluitwerk worden tijdens de inbraakpreventieavonden kortingsbonnen verstrekt. - Vergroten van het bewustzijn van inbraakrisico. Het uitvoeren van gerichte acties in hotspotwijken op hottimes, zoals het donkeredagenoffensief en de vakantieperiode, moet het bewustzijn van het risico op inbraak vergroten. Hiervoor worden communicatiemiddelen ingezet zoals flyers, Huis aan Huis, senioren- en studentenkranten, gerichte acties op Facebook, Twitter, enzovoort. - Uitvoeren van controles op de registreerplicht van handelaren in tweedehands goederen. De controles bij handelaren in tweedehands goederen wordt in samenwerking met politie uitgevoerd. Handhaving zal plaatsvinden conform het handhavingsarrangement helingbestrijding. - Inzetten van de campagne ‘Wie de baas is’.

Deze campagne heeft als doel om mensen op voorhand hun eigendommen te laten registreren, zodat de opsporingskans vergroot wordt indien een eigendom wordt gestolen. - Doorgaan met het ondersteunen en faciliteren (door middel van kleding, een jaarbudget, opleidingen en netwerkbijeenkomsten) van de bestaande buurtpreventieteams in Leeuwarden. Deze bewonersinitiatieven (extra ogen en oren )in de wijken Vlietzone, Bilgaard, Achter de Hoven, Huizum-West, Heechterp-Schieringen en Tjerk Hiddes doen goed werk bij het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in deze wijken. Zij melden zwerfafval, sociale problemen, jeugdoverlast, zijn aanspreekbaar op straat voor bewoners. Ze kijken (al dan niet in samenwerking met de wijkagent) naar inbraakgevoelige huizen en waarschuwen zo nodig bewoners. Overal waar in de wijken nieuwe bewonersinitiatieven ontstaan om buurtpreventie op te starten en in te zetten, begeleidt de gemeente de initiatiefnemers door middel van presentatieavonden en door voorlichting en opleiding van nieuwe leden. - De gemeente is aanspreekpunt voor de begeleiding van Whatsapp-buurtpreventiegroepen die in straten, wijken worden opgestart. Zij heeft daarvoor gedragsregels opgesteld en begeleidt bij de inkoop en de plaatsing van de verkeersbordjes die zo’n Whatsapp-groep aangeven.

5.2 Kamerverhuur Terugblik en analyse Net als andere steden kent Leeuwarden kamerbewoning. Deze woonvorm biedt mensen met een beperkt budget of die op korte termijn of voor een korte periode woonruimte zoeken, een dak boven het hoofd. Sommige mensen aan de onderkant van de samenleving zijn voor hun huisvesting aangewezen op alternatieve circuits. Particuliere kamerverhuur is voor hen vaak een uitkomst. Kamers zijn snel beschikbaar en aan de huurder worden vaak weinig eisen gesteld. De huurprijs is regelmatig te hoog voor de geleverde ruimte en kwaliteit. De huurders van deze kamers hebben echter vaak geen alternatief. Deze categorie huurders veroorzaakt alleen regelmatig overlast. Sommigen trekken zich weinig aan van hun omgeving, veroorzaken geluidsoverlast en vertonen agressief gedrag als zij worden aangesproken op hun handelen. In 2010 zijn de onderwerpen woonoverlast en kamerverhuur nadrukkelijker op de agenda komen te staan en is een project Woonoverlast bij (illegale) kamerverhuur opgestart. Dit project is in 2013 afgerond, mede omdat er geen complete financiering meer beschikbaar was. In 2016 bleek dat dat continuering van de aanpak in de gemeente Leeuwarden noodzakelijk is en is er incidenteel (voor de duur van een jaar) extra budget beschikbaar gesteld. In deze periode is de problematiek in beeld gebracht, waarbij de focus ligt op de panden van bekende huisjesmelkers.

Uiteindelijk waren er 24 panden die meer aandacht verdienen. De aanpak was breed, waarbij het hoofddoel was om controles van (kamer)verhuurpanden uit te voeren met de bedoeling om tegelijk ook andere (maatschappelijke en sociale) problemen te signaleren. Naast de controles en het voeren van gesprekken en/of het bestuursrechtelijk handhaven is het ook een subdoel om informatie en gegevens te verzamelen die dossiervorming met het oog op een (bestuurlijke) aanpak mogelijk maken. Uiteindelijk bleek dat er maar weinig aanknopingspunten waren om de huisjesmelkers juridisch aan te pakken. Meldingen kamerverhuur MOL 2015

24

2016

2017

2018 10 maand

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

Aantal meldingen

136

83

66

31

Ambities en doelstelling Woonoverlast vanuit kamerverhuur zoveel mogelijk voorkomen en zo snel mogelijk en doeltreffend te beëindigen. Wat gaan we doen Op basis van signalen worden controles uitgevoerd. Zijn er zorgen over een bewoner, dan zal dit bijvoorbeeld gecommuniceerd worden met de hulpverlening. Daar waar nodig wordt bestuursrechtelijke handhaving tegen bijvoorbeeld onrechtmatige bewoning, slechte brandveiligheid of verloedering ingezet. In uiterste nood vindt er een bestuurlijke aanpak plaats. Maandelijks vindt er een overleg plaats met TH/JVZ en MOL. De lijst met panden wordt besproken en eventuele nieuwe klachten en meldingen worden op basis van prioriteiten op de lijst gezet. Panden waarbij sprake is van een combinatie van problematiek en excessen worden met voorrang opgepakt. Per pand wordt een plan van aanpak opgesteld. Vastgoedeigenaren die zich schuldig maken aan strafbare feiten worden ingebracht bij het driehoeksoverleg en mogelijk bij het RIEC aangemeld voor een breder onderzoek en interventieadvies.

5.3 Keurmerk Veilig Ondernemen Keurmerk Veilig Ondernemen winkelgebied Binnenstad/Schrans en Stiens (winkelgebied en bedrijventerreinen) en de bedrijventerreinen de Hemrik en de Zwette. Terugblik en analyse Leeuwarden kent al vanaf 2005 het KVO-traject in het winkelgebied van de binnenstad Leeuwarden. In 2012 zijn hier de aanloopstraten en aan toegevoegd, in 2016 volgde de Schrans. Op 9 oktober 2018 is het project gecertificeerd met een Gouden Ster (6e ster; continue samenwerken). Vanaf 1 januari 2018 is na de herindeling met Leeuwarderadeel en een gedeelte van Littenseradiel, ook het KVO Stiens toegevoegd. Het bedrijventerrein De Hemrik heeft op 5 november 2018 een Gouden Ster (6e ster; continue samenwerken) behaald. Bedrijventerrein De Zwette gaat voor de 4e ster. In het KVO-traject hebben de betrokken partijen intensief samengewerkt om de winkelgebieden en bedrijventerreinen schoner, heler en veiliger te maken. Belangrijke onderdelen van het KVO in de binnenstad zijn het collectief winkelverbod, het oproepcontract afhandeling winkeldieven en overlastgevers en het afrekenen met winkeldieven. Op de bedrijventerreinen gaat het om onder meer verkeersveiligheid, parkeren, illegale bewoning en brandveiligheid. Ambitie en operationele doelstelling Het Keurmerk Veilig Ondernemen staat voor een schoon, heel en veilig winkelgebied en bedrijventerrein.

In een KVO Winkelbedrijven en Bedrijventerreinen werken het georganiseerd bedrijfsleven, de gemeente, politie, particuliere beveiliging en de brandweer samen om de criminaliteit in winkelgebieden en bedrijventerrein te beperken en de veiligheid te vergroten. Het KVO vormt de structuur om die samenwerking tot stand te brengen. Een schoon, heel en veilig winkelgebied en bedrijventerrein bevordert het vestigingsklimaat en de economische groei. Wat gaan we doen Plan van aanpak komende drie jaar KVO Binnenstad/Schrans Leeuwarden - Nieuwe CWO (+site) van het CCV voortzetten - Deelnemen aan Toezichtmodel Binnenstad - Cyberscan onder de aandacht brengen bij de ondernemers - Aandacht voor problematiek supermarkten - Jaarlijks voorlichting/bijeenkomsten over brandveiligheid, onveiligheid en overlast op straat en in de winkel. Plan van aanpak komende drie jaar KVO Stiens - Toezicht in het buitengebied door stadstoezicht (2x per week) - Jaarlijks voorlichting/bijeenkomsten over brandveiligheid, onveiligheid en overlast op straat en in de winkel. Plan van aanpak komende drie jaar bedrijvenpark De Hemrik - Cameratoezicht verder uitbouwen (extra camera’s) - Communicatie en betrokkenheid ondernemers verbeteren - Verkeersveiligheid (aanpak onoverzichtelijke kruisingen, snelheid en overlast op de Junokade en jeugd op het bedrijventerrein) - Illegale bewoning - Voorlichting/bijeenkomsten m.b.t.

verhogen aangiftebereidheid, brandveiligheid, stimuleren en actueel houden van RIE en Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

25

de actuele thema’s cybercriminaliteit en ondermijning onder de aandacht brengen. Plan van aanpak komende twee jaar bedrijvenpark De Zwette - Ondernemers wijzen op verantwoordelijkheid onderhoud en beheer van eigen terrein - Huisnummering/bebording bedrijventerrein verbeteren i.v.m. de vindbaarheid door de hulpdiensten - Verkeersveiligheid (o.a. parkeren vrachtauto’s en/of aanhangers) - Voorlichting/bijeenkomsten m.b.t. verhogen aangiftebereidheid, brandveiligheid, stimuleren maken van RIE en actueel houden en de actuele thema’s cybercriminaliteit en ondermijning onder de aandacht brengen. - Brandweeroefeningen organiseren. De acties worden uitgevoerd in samenwerking met politie, brandweer, gemeente en ondernemers. Het KVO-traject wordt voortgezet om aandacht te blijven houden voor het schoon, heel en veilig houden van de winkelgebieden en de bedrijventerreinen. Het imago van de winkelgebieden en de bedrijventerreinen verbetert. Daar heeft niet alleen de ondernemer, maar ook de gemeente baat bij. Bovendien maakt het KVO de aanpak van criminaliteit en brandveiligheid voor de politie en brandweer effectiever. Door eventueel wegvallen van KVO is er kans op achteruitgang van reeds behaalde resultaten en beeld van onze winkelgebieden en bedrijventerreinen. Het is een continue proces waar aandacht voor moet blijven gevraagd en gehouden.

6.4 Radicalisering en extremisme Terugblik en analyse Enkele jaren geleden werd de samenleving opgeschrikt door vele aanslagen in en buiten Europa. Dit was voor ons een periode om zowel preventieve als repressieve maatregelen te nemen om radicalisering tegen te gaan en aan te pakken. Onze preventieactiviteiten bestonden uit het geven van voorlichting voor het werkveld en in het najaar van 2016 en najaar 2017 is het werkveld (onder andere sociale wijkteams, jongerenwerk, scholen en het VHF) getraind in het herkennen van signalen van radicalisering en hoe hierop te handelen. Op gebied van repressie is de lokale driehoek leidend in de aanpak van radicalisering. Deze bepaalt of een besproken wordt in de casustafel van het VHF of alleen in eigen kring blijft. In 2018 is een AVG proef privacy convenant opgesteld door het NCTV om op juridisch correcte wijze gegevens te kunnen uitwisselen. Dit convenant wordt op niveau Noord Nederland door alle gemeenten, politie, OM Raad van de Kinderbescherming en Reclassering getekend in december 2018. Ambitie en doelstelling Het is belangrijk te borgen dat het werkveld voortdurend alert blijft en dat het waar nodig met kennis en expertise wordt gefaciliteerd. Polarisatie in de samenleving wordt tegengegaan. Waar mogelijk en nodig zal de burgemeester zijn bevoegdheden inzetten om incidenten of escalatie te voorkomen.

Wat gaan we doen In 2019 wordt weer een ronde in het werkveld gedaan om de kennis en expertise op te frissen. Hoewel het rustig is op gebied van radicalisering, moeten we wel alert blijven en ervoor zorg dragen dat de aandacht op dit thema niet verslapt. Daarom gaan we in het werkveld blijvend investeren in het onder de aandacht brengen van het belang van goede signalering en het melden van die signalen. De casustafel radicalisering wordt gecontinueerd.

26

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

6. Ondermijning Terugblik en analyse Medio 2017 heeft de driehoek Leeuwarden opdracht gegeven om ondermijnende activiteiten in Leeuwarden in beeld te brengen, zodat onze aanpak systematisch en effectief kan worden ingezet. Tegelijkertijd voerden vijf lokale werkgroepen onderzoek uit op een van de ondermijningsthema’s. Het totale geografisch ondermijningsbeeld is tot stand gekomen dankzij het instellen van een integrale projectgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente Leeuwarden, de politie (basisteam Leeuwarden) en de Belastingdienst. Ook het Openbaar Ministerie is hiervoor uitgenodigd en gedurende het traject op de hoogte gehouden. Vanuit deze projectgroep zijn per organisatie de zogenaamde ‘sleutelfiguren’ vastgesteld: dat zijn de medewerkers die vanuit hun professie veel kennis dragen over signalen van ondermijning. Dit zijn bijvoorbeeld baliemedewerkers, wijkagenten, toezichthouders, etc. Ook is systeeminformatie van de verschillende partners op signaalniveau verzameld. Dit zijn onder andere meldingen van de politie (Meld Misdaad Anoniem en Meldingen Ongebruikelijke Transacties), overlastmeldingen van de gemeente en klikmeldingen van de Belastingdienst. Daarnaast zijn actuele signalen van ondermijning verzameld via lokale informatiesessies. Er zijn in totaal vijf informatiesessies gehouden.

In het voorjaar van 2018 is het Leeuwarder Ondermijningsbeeld vastgesteld door de driehoek en zijn diverse onderzoeken gestart onder de vlag van het RIEC. Dit betreft onderzoeken naar drugshandel, fraude, vastgoed, witwassen en ongebruikelijk bezit. Dergelijke onderzoeken zijn complex en kosten dus de nodige tijd. Aan de hand van de uitkomsten wordt er strafrechtelijk, fiscaal en/of bestuursrechtelijk opgetreden. In de zaak Arville (Leeuwarden), die in 2018 werd behandeld in de rechtbank Leeuwarden, wilde het Openbaar Ministerie ettelijke miljoenen euro’s wilde vorderen. Een langdurig onderzoek loont dus zeker de moeite. Uit het Ondermijningsbeeld Leeuwarden kwamen volgende prioriteiten in de aanpak naar voren: - PGB-/zorgfraude - Vastgoedfraude en –misbruik (met name een aantal concrete ‘onaantastbaren’) - Synthetische drugs en harddrugs (criminele drugsnetwerken) , en hiermee annex witwassen. PGB – en zorgfraude We zien dat de zichtbaarheid van deze vormen van fraude toeneemt. Dit is blijkbaar een makkelijke en snelle manier om geld wit te wassen. Bij het PGB kunnen inwoners via een trekkingsrecht beschikken over een geldbedrag om zelf zorg in te kopen. Het gaat in de meeste gevallen om niet gecontracteerde formele aanbieders en informele zorgverleners. Het risico bestaat dat een PGB gebruikt wordt voor andere doeleinden dan de inkoop van zorg.

Bijvoorbeeld voor het declareren van uren waarin er geen zorg is geleverd. Dit risico bestaat echter ook bij wel gecontracteerde aanbieders van zorg. Ook hier kan zorg gedeclareerd worden die feitelijk niet is geleverd. In 2018 lopen bij gemeente Leeuwarden 4 onderzoeken en zijn 2 onderzoeken afgerond. Twee hiervan zijn gecontracteerde aanbieders en 2 zijn niet gecontracteerde PGB-aanbieders. Daarnaast krijgen we regelmatig signalen binnen die we verrijken met aanvullende informatie. Niet ieder signaal leidt tot een verdergaand onderzoek. Vastgoedfraude en –misbruik. Ook op dit fenomeen loopt een groot onderzoek binnen het RIEC, waar politie, belastingdienst, OM en Gemeente Leeuwarden nauw bij betrokken zijn. Synthetische drugs en harddrugs (criminele drugsnetwerken). Onder de vlag van het RIEC is in 2018 op dit gebied eveneens een groot onderzoek gestart. We verwachten dat in de loop van 20192020 de twee laatstgenoemden onderzoeken zullen uitmonden in een (integrale) aanpak. De aanpak van hennepteelt was altijd al een prioriteit en dit blijft het ook. We hebben in 2017 8 woningen gesloten op basis van de Opiumwet13B en 5 waarschuwingen uitgedeeld. In 2018 zijn tot/met oktober 14 woningen gesloten. Met het sluiten van een woning is de overlast in de buurt verdwenen.

Het is wel van belang dat we niet alleen bezig zijn met het sluiten van panden maar ook het criminele netwerk hierachter aan te pakken, anders blijft het hennepsysteem in stand. Voorts blijkt uit onderzoek dat Leeuwarden “vatbaar” is voor ondermijnende criminaliteit in verband met de regionale functie van zorg en horeca en de relatief hoge vertegenwoordiging van mensen met lagere en middeninkomens in de totale bevolking. In de afgelopen jaren liepen we tegen het fenomeen aan dat we in verband met de privacywetgeving niet altijd informatie konden uitwisselen met onze partners. Ambitie en doelstellingen De aanpak van Ondermijning heeft de hoogste prioriteit in ons gemeentelijk beleid. Wij zijn een betrouwbare en integere overheid en realiseren dat alle bestuurders en werknemers vanachter het bureau of op straat alert zijn op (mogelijke) signalen van ondermijning en deze dan ook melden. De aanpak van Ondermijning vindt plaats binnen het fysiek, sociaal en

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

27

veiligheidsdomein, waarbij dit bij voorkeur integraal gebeurt en in goede afstemming met de ketenpartners. We nemen barrières bij de gegevensuitwisseling in relatie tot de privacywetgeving weg. Elk signaal rond Ondermijning dat binnenkomt bij de gemeente wordt geanalyseerd in samenwerking met de politie van Leeuwarden. Bij vermoedens van complexe en/of omvangrijke casuïstiek wordt opgeschaald naar het RIEC voor een integraal interventieadvies. De meldingsbereidheid van burgers en bedrijven wordt verhoogd. De gemeente Leeuwarden beschikt over een (bestuursrechtelijk) instrumentarium dat barrières op kan werpen om malafide vestigingen tegen te gaan. De gemeente Leeuwaren beschikt over een breed en integraal databestand om snel en goed zelfstandig analyses te kunnen maken over personen, branches en/of bibobprocedures die zich lenen voor Ondermijning. Eind 2023 zijn burgers en bedrijfsleven zich goed bewust van de risico’s die men loopt bij cybercrime. Hierbij wordt opgemerkt dat het realiseren van internetveiligheid altijd een eigen verantwoordelijkheid is. Wat gaan we doen De aanpak is Leeuwarden is eigenstandig, maar ook een afgeleide van de aanpak in Noord-Nederland. Het RIEC heeft een beroep gedaan op nieuwe beschikbare structurele en incidentele rijksmiddelen ter grootte van ca. 6 miljoen euro. Deze middelen zijn beschikbaar vanaf 2019.

Deze gelden versterken ook de capaciteit van gemeenten bij het vertalen van de Ondermijningsbeelden in plannen van aanpak. Tevens wordt de gemeentelijke ‘intelligence’ en informatiepositie versterkt. Pilots hiertoe worden uitgevoerd in Leeuwarden en Groningen. Zij betreffen de inzet op de versterking van het BIBOBinstrumentarium en het maken van branchescans door middel van webcrawling (internetonderzoek vanuit open bronnen). Er is bij gemeenten grote behoefte aan een bestuurlijk instrumentarium om barrières op te werpen die helpen ondermijnende criminaliteit te voorkomen. Concreet behelst dit het ontwerpen van een Ondermijningsparagraaf in de APV. Leeuwarden speelt hierin de voortrekkersrol en realiseert dit samen met ministerie van JenV en de RUG. Ook hiervoor is een aanvraag ingediend bij het landelijk Strategisch Beraad Ondermijning. Bestuurlijk zijn de burgemeesters Den Oudsten (Groningen) , Weterings (Tilburg) en Crone (Leeuwarden) hierin vertegenwoordigd. Burgemeester Crone voert de motie uit van de raad (voorjaar 2018) om via de G40 te lobbyen bij het rijk om de crimineel verkregen “afgepakte” gelden te laten terugvloeien in de samenleving via een revolverend fonds.

Lokaal is het ontwerp van een privacyconvenant gegevensuitwisseling Ondermijning met de politie en tussen gemeenten bijna gereed, waardoor wij AVG-proof informatie kunnen uitwisselen op casuïstisch niveau, zodat binnengekomen signalen kunnen worden onderzocht en veredeld. Daarnaast ontwikkelen we een systeem waarop signalen gemeld kunnen worden bij JVZ en organiseren we een interne regietafel waar binnenkomende signalen worden besproken en lokaal veredeld samen met politie. Dit heeft een tweeledig doel: 1. Snel lokaal interveniëren in kleine zaken 2. Grotere zaken inbrengen bij de driehoek en, afhankelijk van het besluit van de driehoek, inbrengen bij het RIEC.

6.1 Outlawmotorgangs (OMG) Terugblik en analyse Leeuwarden heeft op dit moment een vijftal motorclubs, nl. de MC PB (Pietersburen), Red Devils MC, Bad Bulls MC en de Good Fellas HDC. Daarnaast komen er leden van Satudarah MC op diverse locaties bij elkaar. Van bovenstaande clubs zijn alleen Satudarah MC en de Red Devils MC volgens de maatstaven van Justitie een OMG. Bovenstaande clubs, met uitzondering van Satudarah MC, zijn rood gelieerd, dus hangen aan of onder de Hells Angels MC. Er is een aantal horecagelegenheden waar leden met hun colours aan welkom zijn in het centrum. Dit betreft café de Pastorie, Café ’t Klavertje, Café het Orakel, Club Sky. Op dit moment is het zeer rustig met betrekking tot OMG’s. Leden van Satudarah MC vertonen zich niet meer in hun colours sinds het opgelegde civiele verbod. Een aantal leden is vrijwillig uitgetreden en tot nu toe is niet duidelijk wie er allemaal nog zijn aangesloten bij het chapter Leeuwarden. De Bad Bulls MC heeft sinds kort zijn patchkleur (achtergrond) veranderd van geel/bruin naar rood. Uit controles blijkt dat er een verwevenheid bestaat met de Hells Angels MC, dit blijkt onder andere uit politiemutaties landelijk. In Rotterdam is de Bad Bulls MC de grootste supportgroep van de Hells Angels MC. Leden van het chapter Rotterdam komen nagenoeg ieder weekend naar het clubhuis in Leeuwarden.

Leden van de Red Devils MC laten zich de laatste tijd met grote regelmaat zien in een horecagelegenheid op de Voorstreek. Landelijk is er aandacht voor de clubs in verband met de civielrechterlijke ontbindingen die in het aankomende voorjaar (2019) 28

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

plaatsvinden. Dit geldt voor onder andere Hells Angels MC en No Surrender MC. Ambities en doelstelling Wij wensen geen vestigingen/clubhuizen van OMG’s in Leeuwarden. Wat gaan we doen Bij signalen van mogelijke vestigingen van OMG’s in Leeuwarden treden we controlerend en handhavend op. Dit is niet altijd eenvoudig omdat aangetoond moet worden dat men zich niet aan eisen van een horecainrichting of bedrijfspand houdt. De bewijsbaarheid hiervan is lastig, waarbij veel tijd in onderzoek en controles gestoken moet worden. We zoeken hierbij de grenzen op, maar zijn gehouden aan wet- en regelgeving.

6.2 PGB en Zorgfraude Terugblik en analyse Sinds de invoering van de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet in 2015 en de daarmee gedecentraliseerde verantwoordelijkheid voor het inkopen van een kwalitatief en toereikend aanbod van ondersteuning naar gemeenten, zijn veel nieuwe aanbieders gestart. Deze nieuwe aanbieders bieden gecontracteerde zorg door middel van Zorg in Natura (ZIN) of middels een Persoonsgebonden Budget (PGB) Om in aanmerking te komen voor een overeenkomst met de gemeente, moeten aanbieders aan een aantal eisen voldoen. Hieronder vallen onder andere kwaliteitseisen. Dezelfde kwaliteitseisen worden ook aan niet gecontracteerde (PGB) aanbieders gesteld. Echter doordat de gemeente geen rechtstreekse contractuele relatie met de niet gecontracteerde (PGB) aanbieders heeft, maar met de inwoner (de budgethouder) zelf, is het lastiger de aanbieder hier na de start van de ondersteuning rechtstreeks op aan te spreken. Immers is de inwoner dan zelf verantwoordelijk van een kwalitatief toereikend ondersteuningsaanbod. Het door de gemeente Leeuwarden ingerichte meldpunt “Signalen kwaliteit Sociaal Domein” ontvangt regelmatig signalen en klachten over diverse gecontracteerde en niet gecontracteerde aanbieders. Deze signalen komen van zowel inwoners zelf als van professionals binnen en buiten de zorg, als van politie en veiligheidshuis.

Ieder signaal wordt verrijkt met aanvullende informatie. Vervolgens wordt een inschatting gemaakt of onderzoek nodig is. Indien besloten wordt tot het doen van verder onderzoek wordt onder andere Veiligheid hierbij betrokken. In twee gevallen heeft dit geleid tot het beëindigen van de zorgovereenkomst met de aanbieder. Er worden nog steeds stappen gemaakt bij - in eerste instantie - het weren van deze aanbieders en in tweede instantie het aanpakken van deze aanbieders. Extra aandacht bij PGB-fraude dient de budgethouders (individuele inwoners). Zij zijn zich niet in alle gevallen bewust van de fraude die plaatsvindt en zij zijn in die gevallen slachtoffer van deze frauduleuze aanbieders. Enerzijds omdat zij verantwoordelijk zijn voor een rechtmatige besteding van het budget, waarmee zij in principe degenen zijn die het onterecht uitgegeven budget aan de gemeente moeten terug betalen. Anderzijds zijn ze ook slachtoffer omdat zij niet de ondersteuning hebben ontvangen die zij nodig hebben. Omdat overal in het land het fenomeen van zorg- of PGB-fraude opkomt, hebben wij het RIEC verzocht dit tot een handhavingsknelpunt te maken, zodat we het RIEC kunnen inschakelen voor extra onderzoek en analyse en uiteindelijk voor het formuleren van interventies bij complexe casuïstiek waar ook andere vormen van criminaliteit aan de orde zijn.

Ambities en doelstelling Alle, zowel gecontracteerde als niet gecontracteerde, aanbieders binnen de grenzen van de gemeente Leeuwarden zijn bonafide. Wat gaan we doen Aan de voorkant - bij de aanbesteding van ondersteuning - wordt scherp gecontroleerd of we te maken hebben met bonafide bedrijven die kwalitatief en rechtmatig goede zorg bieden. Hiernaast wordt voorafgaand aan het afgeven van een PGB gecontroleerd of de budgethouder voldoende vaardig is om het budget te beheren. Hiernaast wordt scherper gecontroleerd op deskundigheid van zzp-ers en de opgestelde budgetplannen. Nauwe samenwerking tussen JVZ en het Sociaal Domein moet ervoor zorgen dat deze fraude wordt voorkomen. Als in de praktijk blijkt dat er misstanden zijn, dan wordt net in afgelopen jaren snel en integraal opgetreden. Er wordt grondig kwalitatief en veiligheidsonderzoek uitgevoerd en indien de situatie dit vereist wordt opgeschaald naar het RIEC.

6.3 Cybercrime Terugblik en analyse De economische omgeving van Noord-Nederland kent veel jonge, innovatieve ICT en ICT-gerelateerde bedrijven. De steeds Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

29

verder toenemende digitalisering (leidend tot nieuwe ontwikkelingen in de gezondheidszorg, veiligheid, energie, agro, etc.) biedt voor Noord-Nederland grote kansen, maar vraagt ook om maatregelen tegen de toenemende risico’s van cyberdreigingen. Feit is dat veel (mkb-)ondernemers zich nog nauwelijks bewust zijn van deze dreigingen. Hun ICT-infrastructuur is vaak onvoldoende beveiligd en het ontbreekt hun aan kennis en middelen om de beveiliging te verbeteren en bij cyberaanvallen adequaat te reageren. Om deze bedreiging het hoofd te bieden is de stichting Cybersafety Noord Nederland opgericht. Stichting Cybersafety Noord Nederland Het is voor Friesland van groot economisch- en maatschappelijk belang om de cyberweerbaarheid te verhogen. Samenwerking tussen organisaties is daarbij een belangrijke voorwaarde. Solistisch optreden is duur en veel minder efficiënt. Daarom hebben begin 2018 ca. 25 bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties de Stichting Cybersafety Noord Nederland opgericht. Onder regie van deze stichting is kort geleden een MKB-cyberweerbaarheidsproject gestart. We hebben de afgelopen jaren diverse bijeenkomsten georganiseerd om het MKB bewust te maken van de noodzaak tot beveiliging op internet. Ook hebben we gratis systeemscans gefaciliteerd samen met het CCV en bedrijfsleven.

We gaan hiermee door, want nog steeds blijkt uit cijfers dat het MKB zichzelf niet altijd goed beschermt tegen cybercrime, grotendeels uit onkunde op dit terrein. Via de reguliere kanalen zijn de bedrijven goed benaderbaar en is de belangstelling voor ons aanbod goed. Dit is lastiger te organiseren bij burgers. Landelijke campagnes bereiken niet altijd de juiste doelgroep. Toch blijkt uit cijfers dat burgers redelijk vaak slachtoffer zijn van internetoplichting. In het voorjaar van 2018 is een inloopmiddag georganiseerd voor burgers in een mobiele trailer van politie op het Waagplein waar informatie en demonstraties werden gegeven over hoe eenvoudig iemand gehackt kan worden. Dit evenement trok grote belangstelling. Ambities en doelstellingen We willen dat burgers en bedrijven, en dan met name het MKB, zich op het gebied van cybercrime bewust zijn van de risico’s. Waar nodig faciliteren we hen op dit gebied. Wat we gaan doen Op gebied van cybercrime zijn per 2019 ook nieuwe rijksmiddelen beschikbaar gesteld. Leeuwarden heeft hiertoe enkele subsidieaanvragen ingediend, die in november 2018 zijn gehonoreerd. De volgende activiteiten worden de komende jaren uitgevoerd: 1. Cyber to go roadshow: MKB-bedrijven worden voorgelicht en ondersteund in hun aanpak om de risico’s op gebied van cybercrime, datalekken enzovoort voor te zijn.

In tweede instantie willen we dit ook gaan opzetten voor burgers. Dit alles op interactieve wijze: we gaan naar bedrijven en burgers toe. Deze laagdrempelige vorm van preventie moet ertoe leiden dat het risico op slachtofferschap van cybercrime wordt verkleind. 2. Bestuurlijk instrumentarium: Het lectoraat Cybersafety van de NHL Leeuwarden heeft een onderzoeksvoorstel gedaan aan de politieacademie om te onderzoeken welke bevoegdheden de burgemeester in de cyberwereld kan toepassen of zou moeten toepassen. De gemeente Leeuwarden heeft meegewerkt aan dit onderzoek. Daarnaast is de technologieradar veiligheid in 2017 samen met de veiligheidspartners uitgewerkt in praktisch toepasbare oplossingen, om hiermee de Leeuwarder (digitale) veiligheid te vergroten. Het ministerie is gevraagd subsidie te verlenen aan het ontwikkelen van een praktisch instrumentarium voor de burgemeester in “Cyberspace”. 3. Realistische oefening: Samen met Ziggo/Vodafone, de veiligheidsregio, data trust Center NN, politie en gemeente ontwikkelen we een oefening waarbij massale data-uitval grote impact heeft op de samenleving. De resultaten van de oefening worden samengevat in een factsheet die beschikbaar wordt gesteld aan de VNG.

30

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

7. Betaald voetbal en Evenementen 7.1 Evenementen Terugblik en analyse Het jaar 2018 was een fantastisch evenementenjaar vanwege het goede en veilige verloop van vele grote evenementen. Als Culturele Hoofdstad van Europa staat Leeuwarden nog beter bekend als evenementenstad. De legacy van LeeuwardenFryslân 2018 draagt de komende jaren bij aan een grote diversiteit aan evenementen in de gemeente, die een breed publiek zullen aantrekken. Evenementen zijn daarom belangrijk voor de leefbaarheid, marketing en economie van de stad en de gemeente. Evenementen kennen ook een keerzijde, zoals de druk van het (vele) publiek op de omgeving, de vele activiteiten, wegafsluitingen en door de duur van de evenementen. Dit brengt ook mogelijke veiligheidsrisico’s met zich mee. Om evenementen feestelijk en veilig te laten verlopen en de overlast voor omwonenden te beperken en moeten organisatoren aan vergunningsvereisten voldoen. Dit vraagt om een tijdige integrale aanpak in de voorbereiding, tijdens en na een evenement. Ambitie en doelstellingen De gemeente Leeuwarden investeert in en faciliteert het feestelijk en veilige verloop van evenementen. Daar waar nodig wordt handhavend opgetreden. Daarnaast is de gemeente samen met de hulpdiensten voorbereid op calamiteiten bij alle evenementen.

Wat gaan we doen De evenementenkalender wordt door de burgemeester vastgesteld met als doel een evenwichtige verdeling van evenementen te realiseren voor het komende jaar. Hierbij is rekening gehouden met de soort en omvang van deze evenementen. Daarnaast wordt gekeken naar het maximaal aantal te organiseren evenementen op een bepaalde locatie in relatie tot bijvoorbeeld het bestemmingsplan. Tevens wordt rekening gehouden met de capaciteit van hulpdiensten, waarbij onder andere de Veiligheidsregio advies uitbrengt op de lokale evenementenkalender. Dit advies wordt gedaan op basis van de regionale evenementenkalender, waarvoor de lokale evenementenkalenders van de Friese gemeenten als input dienen. Het Multidisciplinaire Overleg heeft een tijdige voorbereiding met alle partners tot doel. Dit gebeurt door samen met de organisatie in gesprek te gaan over planvorming en waar nodig bij te sturen. Daarnaast wordt in gezamenlijkheid met de hulpdiensten een Crowd Risk Analyse uitgevoerd om risico’s te beperken en om voorbereid te zijn op calamiteiten. De kadernota evenementen die binnenkort wordt vastgesteld, schetst een beeld waar de gemeente Leeuwarden de komende jaren wil staan op evenementengebied en wat de gemeente hierbij verlangt van de organisatoren.

Het geactualiseerde ‘Criteria en Handleiding: draaiboek voor evenementen’ is een middel om organisatoren van evenementen de helpende hand te bieden bij het tijdig indienen van een volledige vergunningsaanvraag. Een duidelijk vergunningsproces, waarin de taken en verantwoordelijkheden van onder andere organisatoren zijn opgenomen, draagt hieraan bij. Daarnaast worden hierin de taken benoemd van onder meer de evenementencoördinator, de afdeling vergunningverlening en Juridische en Veiligheidszaken. De inzet van veiligheidsteams bij (grote) evenementen is nodig om gedurende het evenement bij te sturen om risicovolle situaties te beperken dan wel te voorkomen. De organisatie en de hulpdiensten nemen zitting in het veiligheidsteam. Het Veiligheidsdomein, ofwel Juridische en Veiligheidszaken is voorzitter van het Veiligheidsteam onder directe verantwoordelijkheid van de burgemeester. Vanwege juridische geschillen, uitspraken van de rechter, bestuurlijke afwegingen en inheemse diersoorten is het voor organisatoren buitengewoon complex geworden om evenementen in de Groene Ster te organiseren. Een kaderstelling Groene Ster moet aan evenementenorganisatoren duidelijkheid bieden aan welke wet en regelgeving moet worden voldaan en ook over wat wel en niet is toegestaan in de Groene Ster. Hiermee wordt recht gedaan aan de leefbaarheid en veiligheid van dieren en andere belanghebbenden.

De planvorming van de Elfstedentocht wordt jaarlijks geactualiseerd aan de hand van de laatste ontwikkelingen, zoals herstructureringen van wegen of de bouw van zonneparken. Daarnaast worden opgedane ervaringen bij evenementen geëvalueerd en eventueel in de planvorming van de Elfstedentocht of een volgend evenement opgenomen. De ervaringen van de reuzen van Royal de Luxe worden nu vertaald naar de plannen van de Elfstedentocht voor het startgebied. Een vroegtijdige voorbereiding van evenementen is noodzakelijk om ze feestelijk en veilig te laten verlopen en om de overlast voor omwonenden te beperken. Multidisciplinaire samenwerking met de evenementenorganisatoren is hierbij van belang. Door eerder opgedane ervaringen wordt er een steeds meer professionaliteit van de organisator verwacht en wordt een steeds Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

31

hoger niveau nagestreefd. De gemeente is hierbij alert op evenementenorganisaties die vooral op vrijwilligers draaien, waarbij bewoners vrijwillig bijdragen aan activiteiten voor de leefbaarheid in de buurt, wijk of dorp.

7.2 Betaald voetbal sc Cambuur Terugblik en analyse In de afgelopen jaren is de veiligheidssituatie rondom de wedstrijd van sc Cambuur stabiel en rustig, zowel in als buiten het stadion. Uiteraard vinden er wel eens kleine incidenten plaats, met name vuurwerkgerelateerde in het stadion. Deze worden door sc Cambuur en politie snel en adequaat afgehandeld. De fysieke locatie van het stadion noopt altijd wel tot alertheid bij het vertrek van de gastsupporters, zeker als het gaat om een “rivaliserende” bvo. De politie-inzet en ook de inzet van Stadstoezicht is afgeschaald bij de wedstrijden. Waar we enkele jaren geleden meestal werkten met verplichte buscombi’s en altijd midden- of hoog-risicowedstrijden kenden, is de situatie nu ten goede gekeerd. We hebben diverse laagrisicowedstrijden met vrij vervoer. De afgelopen twee jaar hebben we geen stadiongebiedsverboden opgelegd. Ook het aantal landelijke stadionverboden is afgenomen. Wel signaleren we medio 2018 een trend dat een nieuwe, heel jonge groep hooligans zich manifesteert. Het Taksforce Overlast jeugd, politie en Sc Cambuur maken hierop samen een ‘aanvalsplan’. Recente misdragingen in een bus hebben ertoe geleid dat 11 jongeren een lokaal stadionverbod opgelegd hebben gekregen. Zij mogen zich voor de onafhankelijke gedragscommissie verantwoorden voor hun gedrag.

In het kader van de ingezette normalisatie is het regime in het stadion ook aangepast: het hekwerk op de Noordtribune is verlaagd, waardoor er voor supporters meer contact is met het speelveld. Dit alles is in goed overleg verlopen met de politie en de directie van sc Cambuur. De planvorming rondom het nieuwe stadion/WTC gebied biedt een nieuw perspectief en deze positieve ontwikkeling zal zeker meehelpen in de realisatie van veilig en prettig betaald voetbal. Ambitie en doelstellingen Het is onze ambitie om de ingezette normalisatie verder te ontwikkelen. Dat betekent streven naar meer laagrisicowedstrijden met vrij vervoer en verdere afname van politie-inzet bij de wedstrijden. Wat gaan we doen We zijn twee jaar geleden gestart met de inzet van een supporterscoördinator (SLO) die zorg draagt voor de verbinding van de diverse supportersgroepen met de BVO sc Cambuur. In het bijzonder is ingezet op verstandhouding met Cambuur Culture en de Harde Kern. De SLO heeft mede bewerkstelligd dat de sfeer in het stadion goed en plezierig is, en dat het aantal incidenten is afgenomen. Naast de SLO zijn de fancoaches actief. Zij hebben vooral contact met supporters die stadionverboden hebben en op punt staan terug te keren naar het stadion. In de gesprekken wordt samen gekeken naar hun persoonlijke situatie en waar mogelijk ondersteuning geboden of doorverwezen.

Deze werkwijze, met duidelijk gescheiden rollen en taken, wordt voortgezet. Drie a vier keer per jaar wordt de veiligheidssituatie besproken in de zogenaamde voetbalvierhoek, dit ook weer in het kader van de normalisatie van het betaald voetbal, maar ook met het oog op de vergunningverlening vanuit de gemeente. Voorts wordt vanuit Veiligheid (gemeente en hulpdiensten) actief geparticipeerd in de planvorming van het WTC/Cambuurgebied. Dit geldt zowel voor het stedenbouwkundig plan, het bestemmingplan als de inrichting van het stadion.

32

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

8. Crisisbeheersing Terugblik en analyse De gemeente Leeuwarden maakt deel uit van de Veiligheidsregio Fryslân. Het beleid voor de gemeentelijke bevolkingszorg wordt dan ook in gezamenlijkheid vastgesteld en uitgevoerd. Regionaal is er voor de crisisbeheersing een aantal plannen opgesteld, o.a. een Risicoprofiel Regio Fryslân, het Beleidsplan Veiligheidsregio en een Regionaal Crisisplan. De gemeente Leeuwarden levert hieraan zowel ambtelijk als bestuurlijk een bijdrage. In de afgelopen jaren zijn er regionaal en binnen de gemeente Leeuwarden grote stappen gezet in de verdere professionalisering van de (regionale) crisisorganisatie. Conform het regionale crisisplan wordt nauw samengewerkt met de andere gemeenten binnen het cluster Noord-West. De gemeente Leeuwarden verleent bijstand, maar wordt ook vanuit deze buurgemeenten en door de regionale experts bijgestaan tijdens GRIP-opschalingen. De plannen die op de tekentafel zijn gevormd komen in de praktijk goed tot hun recht, zoals blijkt uit de ervaringen tijdens GRIP-incidenten. Voorbeelden daarvan zijn de plofkraak op 1 juni 2018 bij het winkelcentrum Bilgaard, de brand op 22 juni 2018 in het voormalige belastingkantoor aan de Tesselschadestraat en de brand op 3 juli 2018 in de flat aan het Anjenplein in Leeuwarden. Ambities en doelstelling De crisisbeheersing is een onderwerp dat altijd in beweging is.

Het is van het grootste belang om na ieder incident te kijken of de beleidsuitvoering klopt met de praktijk en of er eventueel verbetering mogelijk is. Daarbij is het streven dat er continue een stevige crisisorganisatie is die 24/7 inzetbaar is tijdens verschillende types (GRIP-) incidenten. De organisatie wordt op peil gehouden. Zowel intern met ons eigen gemeentelijke collega’s, als in nauwe samenwerking met de buurgemeenten vanuit cluster Noord-West. Wat gaan we doen In afstemming met de veiligheidsregio Fryslân, wordt de crisisorganisatie geëvalueerd en geactualiseerd. Daarbij wordt gekeken naar recente maatschappelijke ontwikkelingen, waarbij de crisisorganisatie ook kan worden ingezet. De structuur van de organisatie kan bijvoorbeeld ook toegepast worden tijdens andere incidenttypen, zoals de extreme droogte van de afgelopen zomer (2018). De gemeente blijft bijdragen aan landelijke en regionale ontwikkelingen en is vertegenwoordigd in de poule van regionale experts en in de communicatiepoule.

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

33

9. Bestuurlijke instrumenten Overzicht van het bestuurlijk instrumentarium en meest gebruikte middelen In deze paragraaf wordt geschetst welke bestuurlijke instrumenten de burgemeester kan inzetten om de openbare orde en veiligheid te herstellen of te waarborgen. Deze instrumenten kunnen alleen worden toegepast als er een goed dossier van politie en/of het MOL aan ten grondslag ligt. In geval van zorgproblematiek wordt deze vorm van drang en dwang ook wel toegepast om personen te bewegen hulp of begeleiding te aanvaarden. Dergelijke gevallen worden altijd met elkaar afgestemd in een zogenaamd maatwerkoverleg. Opiumwet Op grond van artikel 13b Opiumwet heeft de burgemeester de bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen indien in woningen of lokalen, dan wel in of bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel bedoeld in de lijsten bij de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Wet tijdelijk huisverbod Is er sprake van huiselijk geweld, dan kan de burgemeester besluiten om een tijdelijk huisverbod op te leggen aan de degene die (mogelijk) huiselijk geweld heeft toegepast. Wet aanpak woonoverlast Artikel 151d Gemeentewet en artikel 2:79 Algemene Plaatselijke Verordening.

Deze wet maakt het mogelijk om specifieke gedragsaanwijzingen in de vorm van een last onder bestuursdwang dan wel gekoppeld aan een last onder dwangsom te geven aan overlastgevers in zowel huur- en koopwoningen. De wet maakt het ook mogelijk om een overlastpleger uit zijn huis te plaatsen, een zogenaamd tijdelijk huisverbod woonoverlast. APV In de APV zijn verschillende bepalingen opgenomen waarmee de overlast in de openbare ruimte kan worden tegengegaan. Voor de gemeente Leeuwarden zijn onder andere de volgende bepalingen opgenomen: - Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldheden: het verbod op een openbare plaats deel te nemen aan een samenscholing, onnodig op te dringen of door uitdagend gedrag aanleiding geven tot wanordelijkheden. - Artikel 2:1c Messen en andere voorwerpen als steekwapen: verbod om in bepaalde gebieden van de gemeente een mes of ander wapen bij zich te hebben. - Artikel 2:1g Kortdurende gebiedsverboden bij het verstoren van de openbare orde in overlastgebieden. - Artikel 2:1h Verblijfsverbod voor dealers in aangewezen overlastgebieden. - Artikel 2:26c Stadiongebiedsverbod: bevel van de burgemeester aan een individu inhoudende een verbod om in een nauw omschreven gebied rondom een stadion te komen. Gemeentewet - Artikel 172 lid 3 Gemeentewet.

Op grond van artikel 172 lid 3 heeft de burgemeester de bevoegdheid om bevelen te geven ter handhaving van de openbare orde. - Artikel 172a Gemeentewet: Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (voetbalwet). Op grond van artikel 172a kan de burgemeester, ter handhaving van de openbare orde, een gebiedsontzegging, groepsverbod en/of meldplicht opleggen. - Artikel 172b Gemeentewet: Op grond van artikel 172b heeft de burgemeester de bevoegdheid om aan een persoon die gezag uitoefent over een minderjarige (jonger dan 12 jaar) een bevel te geven zorg te dragen dat de minderjarige zich niet zonder begeleiding binnen een bepaald gebied bevindt. - Wet victoria: Op grond van artikel 174a Gemeentewet heeft de burgemeester de bevoegdheid woningen te sluiten. - Artikel 175 Gemeentewet. Op grond van artikel 175 Gemeentewet is de burgemeester bevoegd een noodbevel te geven in geval van oproerige beweging, van andere ernstige wanordelijkheden of van rampen dan wel van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. - Artikel 176 Gemeentewet. In geval van oproerige beweging, van andere ernstige wanordelijkheden of van rampen dan wel van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, kan de burgemeester een noodverordening afgeven.

In overleg met politie en justitie, maar ook met de partners die samenwerken in het sociaal wijkteam of Veiligheidshuis Fryslân worden maatregelen ingezet in de totaalaanpak om de openbare orde te herstellen..

34

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

10. Financiën Toelichting In dit hoofdstuk richten we ons op de structurele middelen van JVZ die worden aangewend om het veiligheidsbeleid uitvoering te geven. We hebben een groot aantal verplichtingen, in die zin dat we een contractrelatie hebben met partijen waarvan Leeuwarden co-financier is van de aanpak. begroting vanaf 2019 (jaarlijks) Veiligheidshuis

bedragen 146.000

Mensenhandel en huisjesmelkers

10.000

Fancoaches

45.000

Slachtofferhulp

30.000

Coördinatie aanpak ex-gedetineerden Bijdrage JVZ

18.000

Burgernet

25.000

KVO

15.000

Woninginbraken

30.000

Bijdrage RIEC

11.000

Taskforce Jeugd

10.000

Straatcoaches

125.000

Buurtbemiddeling

5.000

Cameratoezicht Binnenstad structureel

15.000

Huisverboden

5.000

MOL

35.000

Antillianen repressief

25.000

totaal

550.000

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020

35

36

Gemeente Leeuwarden | Veiligheidsagenda 2019-2023 en geïntegreerd uitvoeringsprogramma 2019-2020