Scenariostudie Weaze
Tekst van het document
ambtelijke capaciteit. Het aanstellen van een projectleider
Weaze-gebied. De Wvg geeft de gemeente het eerste recht
juridische instrumenten inzetten. Pandeigenaren zullen pas
of gebiedsregisseur is hierbij noodzakelijk. Ook is nauwe
van koop wanneer pandeigenaren hun vastgoed willen
meewerken als zij er economisch niet op achteruitgaan. De
samenwerking met pandeigenaren, exploitanten, bewoners
verkopen. Daarmee houdt de gemeente zicht op
gemeente of markt zal dus een haalbaar alternatief
en sekswerkers belangrijk voor draagvlak en uitvoering.
eigendomswisselingen en wordt voorkomen dat panden in
verdienmodel moeten bieden. Duidelijkheid over de langetermijnkoers is daarbij essentieel.
handen komen van partijen die niet openstaan voor Conclusie
herontwikkeling of die slechts willen speculeren. De
Scenario B en C brengen niet alleen ruimtelijke en
maatregel helpt bovendien in gesprekken met eigenaren:
Scenario C: alternatieve locatie
maatschappelijke, maar ook diepgaande financiële en
het maakt duidelijk dat de gemeente serieus werk wil
Wanneer wordt gekozen voor scenario C, komen de kosten
organisatorische consequenties met zich mee. Scenario B
maken van de toekomst van het gebied. Tegelijkertijd
en inzet van het ontwikkelen van een alternatieve, veilige
biedt mogelijkheden om de verandering stapsgewijs door te
betekent dit ook dat de gemeente op termijn over
prostitutielocatie nog bij het hiervoor genoemde. Dat
voeren, mits er voldoende samenwerking met eigenaren en
voldoende financiële middelen moet beschikken om
brengt niet alleen financiële gevolgen met zich mee, maar
exploitanten tot stand komt. Scenario C vraagt om een
strategische aankopen daadwerkelijk te kunnen doen.
vraagt ook om nog meer substantiële inzet van de
fundamentele koerswijziging met grote financiële en
4 FINANCIËN EN ORGANISATIE
SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 42
5
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
43
VOORKEURSSCENARIO (ALTIJD A OP TERMIJN B / C) Start met participatie en scenario A als bouwsteen
ligging, fysieke inrichting en de historische identiteit van
veiliger en meer leefbare Weaze. Het verder uitwerken van
voor de toekomst
het gebied bieden aanknopingspunten om de functie te
scenario B vraagt om een zorgvuldig participatie- en
We raden om aan om te starten met scenario A: het
behouden. Als deze geclusterd en beter georganiseerd
ontwerpproces met bewoners, gebruikers, ondernemers en
verbeteren van de openbare ruimte, verlichting,
wordt, biedt dit kans voor verbetering. Een verplaatsing
eigenaren. Belangrijke opgaven zijn:
parkeerbeleid en inzet op handhaving en veiligheid. Deze
naar een andere locatie zou zowel maatschappelijk als
•
maatregelen zijn in elk toekomstscenario wenselijk. Ze
ruimtelijk ingewikkeld zijn.
zorgen voor zichtbare verbetering op korte termijn en creëren draagvlak in de buurt.
het ontwikkelen van een nieuwe prostitutiezone binnen de Weaze
• Scenario B als voorkeursrichting: kwaliteit door
het opstellen van een ontwikkelkader voor de transformatie van vrijgekomen panden en
clustering en functiemix
achterterreinen
Visie op prostitutie en de Weaze
Scenario B bouwt voort op de verbeteringen uit scenario A
Voordat een definitieve koers kan worden bepaald, is
en zet daarnaast in op een compacte, overzichtelijke
verdiepend onderzoek nodig naar het gebruik van het
prostitutiezone binnen de Weaze. Door verdere clustering
prostitutiegebied van de Weaze. Is de bezetting werkelijk
ontstaat ruimte voor transformatie van vrijkomende panden
Scenario C als alternatief
laag, is er sprake van ondermaatse werk- en
en achterterreinen. Daarmee biedt scenario B kansen om
Ook het volledig verplaatsen van de prostitutiefunctie uit de
woonomstandigheden en hoe ervaart de buurt de plek? De
de Weaze beter te verbinden met de binnenstad en om
Weaze is een reële optie die nader onderzocht kan worden.
eerste signalen wijzen erop dat de overlast als gevolg van
geleidelijk een gemengd stedelijk milieu te ontwikkelen,
Op deze manier kan de Weaze integraal opgenomen
de seksinrichtingen meevalt en meer samenhangt met de
met plek voor functies als wonen, horeca en kleinschalige
worden in de binnenstad en komt er veel ruimte vrij voor
maatschappelijke opvang en hardnekkige
bedrijvigheid. Het nieuwe prostitutiegebied bevindt zich in
nieuwe functies. Keerzijde is dat dit scenario valt of staat
drugsproblematiek. Leeuwarden moet kiezen of prostitutie
de Weaze als een open toegankelijke plek waar goed
met een andere plek voor prostitutie binnen Leeuwarden;
een plek heeft in de stad en of de Weaze die plek is. Na
toezicht, en veiligheid van gebruikers en sekswerkers de
het vinden van die plek is een complex proces op zichzelf.
onze analyse zijn wij van mening dat de Weaze zich goed
topprioriteit is. Deze combinatie van functiemenging en
leent voor deze functie. De combinatie van bestaande
concentratie biedt perspectief op een aantrekkelijker,
•
het ontwerpen van een aantrekkelijke openbare ruimte die past bij het historische karakter van het gebied.
SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 44
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 1
Betrek belanghebbenden bij verdere planvorming
2
Communiceer helder met pandeigenaren en
3
Ruimtelijke ingrepen en veiligheid hand in hand
Voor een realistisch én gedragen plan is het belangrijk om
exploitanten
Ruimtelijke ingrepen kunnen leefbaarheid en sociale
de mensen die dagelijks in het gebied aanwezig zijn actief
Duidelijke en transparante communicatie naar
controle in het gebied versterken, maar zijn op zichzelf niet
te betrekken bij de verdere uitwerking. Denk hierbij aan
pandeigenaren en exploitanten is van belang. Zij verkeren
voldoende om drugscriminaliteit en overlast structureel aan
pandeigenaren, ondernemers, omwonenden, bezoekers,
nu in onzekerheid over de toekomst van het gebied, wat
te pakken. Daarentegen hebben losse acties, zoals enkel
hulporganisaties, politie en handhaving. Zij kennen zowel
investeringen en samenwerking belemmert. Door hen tijdig
handhaven en politiecontrole, ook weinig effect wanneer de
de problemen als de kansen en kunnen inzichten geven die
en concreet te informeren over de plannen en voortgang,
onderliggende oorzaken blijven bestaan. Daarom is een
niet uit een ruimtelijke studie naar voren komen. Door mét
de te doorlopen stappen en de verwachte tijdlijn, kan de
integrale aanpak nodig, waarin de fysieke transformatie
in plaats van zonder hen te ontwerpen, ontstaat een plan
gemeente vertrouwen en draagvlak creëren. Actieve
wordt gekoppeld aan actieve inzet op openbare orde,
dat aansluit bij hun wensen en behoeften, en daarmee
betrokkenheid en duidelijke kaders geven pandeigenaren
veiligheid en het sociaal domein. Dit vraagt om proactief
kans van slagen heeft. Bovendien is hun steun heel
bovendien de zekerheid die nodig is om te blijven
optreden tegen bijvoorbeeld drugshandel en meer zichtbaar
belangrijk voor de uitvoering, met name die van
investeren in hun panden en zo bij te dragen aan de
toezicht. Veel van de overlast komt voort uit kwetsbare
pandeigenaren en exploitanten. Zo draagt de transformatie
gewenste richting voor het Weaze-gebied.
groepen met problemen rondom dakloosheid, verslaving of
van het gebied niet alleen bij aan de verbetering van het
GGZ-problematiek. Zonder betrokkenheid van het sociaal
fysieke, maar ook van het dagelijks leven van de mensen
domein bestaat het risico dat deze problemen zich
die er onderdeel van zijn.
verplaatsen binnen de stad (waterbedeffect). Daarom vraagt het om betere samenwerking tussen Ruimtelijke Ordening, het Sociaal Domein en Openbare Orde en Veiligheid. Wij bevelen aan om in het vervolgtraject een projectgroep op te zetten waarin deze disciplines zijn vertegenwoordigd.
5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 45
CONCLUSIES & AANBEVELINGEN 4
Maak onderbouwde keuzes
5
Investeer in het straatbeeld als no-regret-maatregel
Om tot evenwichtige besluitvorming te komen, is het
Verbetering van de openbare ruimte levert veel op voor
belangrijk dat het beeld wordt gebaseerd op feitelijke
relatief beperkte kosten en kan in elk toekomstscenario
informatie. De huidige beeldvorming over de Weaze wordt
worden toegepast. Naast de positieve effecten op
beïnvloed door maatschappelijke opvattingen over
uitstraling, leefbaarheid en sociale veiligheid is er ook
prostitutie. Uit gesprekken en incidentcijfers blijkt echter
sprake van achterstallig onderhoud, waardoor ingrepen op
dat de meeste overlast niet plaatsvindt in of rond de
korte termijn sowieso nodig zijn. Ingrepen als vergroening
seksinrichtingen zelf, maar vooral komt door groepsvorming
sluiten daarnaast sowieso goed aan bij de bredere ambities
en drugscriminaliteit. Het is daarom belangrijk om de
voor de binnenstad. De maatregelen uit scenario A vormen
toekomst van het gebied te richten op het oplossen van
daarmee eigenlijk een noodzakelijke koers. De ingrepen zijn
daadwerkelijke problemen en daarmee een rechtvaardige
naar verwachting haalbaar en effectief, en in die zin no-
koers te bepalen. Goede communicatie over deze nuance
regret-maatregelen die hoe dan ook waarde toevoegen aan
richting politiek en bewoners helpt daarbij.
het Weaze-gebied.
5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 46
PROJECTNAAM Scenariostudie de Weaze OPDRACHTGEVER Gemeente Leeuwarden PROJECTTEAM Timo Molter Jeroen Drewes Marieke Bregman STATUS
Concept DATUM 5 november 2025
KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN Rotterdam Schiedamsedijk 40 3011 ED ROTTERDAM
Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl l +31 88 529 0000 l info@kaw.nl
WVG-KAART De kaart toont de kadastrale percelen binnen het Weazegebied waarop het Wvg-besluit van de gemeente Leeuwarden van toepassing is. Hiermee heeft de gemeente een voorkeursrecht bij verkoop van deze gronden om regie
te houden op toekomstige ontwikkeling.
SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 48
OVERZICHT GEVOERDE GESPREKKEN We voerden meerdere gesprekken met betrokken partijen.
•
Het doel was om inzicht te krijgen in de situatie in het
Politie – wijkagent binnenstad: Gesprek over veiligheid en leefbaarheid in de Weaze.
Weaze-gebied, de ervaren problematiek en de kansen voor toekomstige ontwikkeling.
•
Ondernemers – exploitant seksinrichting:
Gesprek met een exploitant op de Weaze over de •
Gemeente Leeuwarden – stedenbouw: Gesprek
dagelijkse praktijk, ervaren problematiek en kijk op de
met stedenbouwkundigen over de ruimtelijke structuur
verschillende scenario’s.
van het gebied, inclusief de kansen en beperkingen voor herontwikkeling. Ook heeft er een schouw
•
plaatsgevonden in het gebied.
Referentiegesprek gemeente Haarlem: Gesprek over ruimtelijke inrichting en beleid van raamprostitutie in Haarlem.
•
Gemeente Leeuwarden – vergunningverlening: Gesprek met medewerker die verantwoordelijk is voor
•
Referentiegesprek gemeente Groningen –
de vergunningverlening van seksinrichtingen, over de
aanpak Gele Loper: Gesprek met projectleider van
omvang en het gebruik van de prostitutiepanden,
de integrale aanpak in Groningen over aanpak op
toezicht en naleving van vergunningsvoorwaarden en
zowel ruimtelijk, sociaal en veiligheidsgebied.
de juridische en financiële consequenties van de verschillende scenario’s.
•
Bouwkundig toezicht en monumentenzorg: Gesprek met gemeentelijke toezichthouders over de
•
Gemeente Leeuwarden - prostitutiebeleid:
bouwkundige staat van panden in de Weaze.
Gesprek met beleidsadviseurs over het bredere sekswerkbeleid en de sociale context van de Weaze. SCENARIOSTUDIE DE WEAZE | NOVEMBER 2025 | 49