Jongerenprogramma 2026-2029 Own Your Spot

•

Skill Factory: dit was een leeromgeving waarin jongeren via workshops of andere manieren praktische vaardigheden leerden die niet altijd in school aan bod komen. Skill Factory komt niet als apart programmaonderdeel terug, maar jongeren of partners kunnen via de Spots ideeën indienen voor het ontwikkelen van vaardigheden, zoals koken, financiële vaardigheden, duurzaamheid, creativiteit of technologie.

Gecureerd programma Het gecureerde programma had drie flagshipprojecten: •

De Spots: deze plekken voor en door jongeren vormen nu de centrale kapstok. Ze hebben een bredere rol als infrastructuur voor jongereninitiatieven.

•

Het Jongerenplatform: dit netwerk verbindt jongeren en de gemeente bij beleidsvorming. Het Jongerenplatform is nu een van de Spots en wordt verder ontwikkeld.

•

Urban Games: dit was een groot sport- en speltoernooi, bedoeld voor beweging en ontmoeting tussen verschillende groepen. Urban Games komt niet als apart evenement terug, maar de doelen (beweging en ontmoeting) kunnen via de Spots worden gerealiseerd. Jongeren kunnen hier bijvoorbeeld sport- en spelinitiatieven indienen, eventueel samen met partners zoals BV Sport.

Partner programma De ideeën uit het partnerprogramma komen niet letterlijk terug in het jongerenprogramma. Maar de inhoud en voorstellen passen goed bij de open structuur van de Spots en kunnen alsnog worden uitgevoerd. Organisaties die eerder meededen aan het partnerprogramma worden actief uitgenodigd om deel te nemen aan de Spots als initiatiefnemers of mentoren. 34

Bijlage D. Overzicht mogelijke partners Op de volgende pagina staat een eerste lijst van organisaties die met jongeren werken en mogelijk mee kunnen doen aan het jongerenprogramma. Tijdens fase 0: Opstart en voorbereiding wordt deze lijst verder aangevuld. Daarna worden de partners actief betrokken bij het programma. Bij de ideeën voor Spots kijken we ook naar reguliere opdrachten van de gemeente en of daar overlap is. Als dat nodig is, maken we extra afspraken.

35

Organisatie

Toelichting

@ease

Toegankelijk, gratis steunpunt voor jongeren met psychosociale problemen, vanaf 12 jaar.

Amaryllis

Sociaal- en jongerenwerkers bij Amaryllis ondersteunen bewoners van Leeuwarden bij het versterken van hun zelfredzaamheid, welzijn en sociale verbindingen.

Arcadia

Een 100-daags cultureel evenement in Friesland dat kunst, natuur en maatschappelijke thema’s samenbrengt om de toekomst van onze planeet te verkennen.

Buurtbazen

Versterkt participatie van jongeren die niet goed bereikt worden door reguliere ondersteuning met ondersteuning op straatniveau, vertrouwen en het creëren van kansen.

BV Sport

Beheert faciliteiten, bevordert beweging en ondersteunt sport in Leeuwarden.

Cambuur Verbindt

Organiseert tal van maatschappelijke activiteiten en projecten die zich richten op gezondheid, talent en verbinding van jongeren.

COC Fryslân

COC Friesland ondersteunt LHBTQ+ inclusie via educatie, evenementen en begeleiding.

DBieb

DBieb biedt bibliotheekdiensten en gemeenschapsprogramma’s in de regio MiddenFriesland.

Embrace

Gebruikt livemuziek om inclusie, veerkracht en emotioneel welzijn te bevorderen.

Empowerment Collective

Ondersteunt jongeren bij hun talentontwikkeling en persoonlijke groei, mentale gezondheid en peer-to-peer begeleiding.

Middelbaar Beroeps Onderwijs

Zoals Firda en Aeres.

GF2035

Jonge professionals vormen de toekomst van Friesland door visie, dialoog en actie.

Hoger Beroeps Onderwijs/ Wetenschappelijk Onderwijs

NHL-Stenden, Van Hall Lahrenstein, Wetsus, Minerva Pop Academy, Rijksuniversiteit Groningen Campus Fryslân, Dairy Campus.

Jinc

Ondersteunt kansarme jongeren via loopbaaneducatie en coaching.

Keunstwurk

Keunstwurk versterkt kunst en cultuur in Fryslân door makers, instellingen en onderwijs te ondersteunen met advies, kennis en netwerk. 36

Kunstkade

Brengt alle leeftijden in contact met kunst via educatie, workshops en creativiteit. Bv. in de creatieve Labs058.

Leeuwarden Student City

Bevordert Leeuwarden als bruisende studentenstad door evenementen en netwerken.

MICA Media innovatie Campus

Een netwerk- en kennisplek waar studenten, professionals en bedrijven in de creatieve industrie samenwerken aan media- en communicatie-innovatie. MDT versterkt jongeren van 12–30 jaar via vrijwilligerswerk, mentoring, persoonlijke groei en maatschappelijke impact.

MDT Fryslân

•

•

•

•

•

•

“Zoek het uit” helpt jongeren zichzelf te ontdekken via ervaringen, vrijwilligerswerk en persoonlijke ontwikkeling. “Network Time to Connect”: jongerenvrijwilligers ondersteunen kwetsbare inwoners van Leeuwarden via betekenisvolle maatschappelijke betrokkenheid. “Solidair Fryslân”: solidariteitsorganisatie die jongeren verbindt via Friend4Friendvrijwilligersprojecten en inclusiegerichte activiteiten. “Stichting Present”: betrekt jongeren bij lokale, betekenisvolle vrijwilligersprojecten voor mensen die hulp kunnen gebruiken. “SWOM Academy”: een op maat gemaakte studie en werkacademie die jongeren versterkt via creativiteit, cultuur en community gedreven leerervaringen. “JOF”: Jong Ondernemend Fryslân stimuleert jongeren via ondernemerschap, creativiteit en praktijkervaring.

Natuurmuseum Friesland

Ontdekt de natuur op interactieve wijze via tentoonstellingen, experimenten en onderwateravonturen.

Neushoorn

Organiseert concerten en festivals en ondersteunt opkomende artiesten met creatieve ruimtes.

Regenboognetwerk

Een samenwerkingsverband dat organisaties en inwoners verbindt om de acceptatie, veiligheid en zichtbaarheid van LHBTIQ+ personen in de gemeente te versterken.

Stichting Move

Een stichting die gelijke kansen, burgerschapseducatie en talentontwikkeling voor kinderen en jongeren bevordert. 37

Stjoer

Stjoer verbindt jongeren, nieuwkomers en gemeenschappen door herstel, inclusie en onderlinge steun te versterken.

Studentenverenigingen

Zoals A.S.V. Wolweze, Dionysus, Bernlef, IO Vivat, Navigators, Osiris, Trias Politica, overkoepelend initiatief IBOS.

Tienskip

Tienskip verbindt jongeren met de lokale democratie via evenementen die ingaan op maatschappelijke uitdagingen.

Verenigingen gericht op sport en cultuur

Zoals Dance Company 058, Saranti, Meeuw Jonge Theatermakers, enz.

Voortgezet onderwijs

Onderwijskoepels CVO-NWF, OVO Fryslân Noord, (speciaal voortgezet onderwijs) Renn4, OSG Piter Jelles, SGS Gomarus, VMBO Aeres.

Weekendschool Baljee

Laat kinderen van 10–14 jaar uit Leeuwarden twee keer per maand kennismaken met kunst, cultuur, maatschappij, wetenschap en verschillende beroepen om hun toekomstperspectief te verbreden.

38

Bijlage E. Het jongerenplatform als Spot Binnen het jongerenprogramma is het Jongerenplatform al een Spot. Dit is een speciale plek waar jongeren meedenken over het beleid van de gemeente. Via het platform kunnen jongeren advies geven over onderwerpen die hun leven en omgeving raken. Het Jongerenplatform is een samenwerking tussen de gemeente en een aantal partijen die de verbinding met jongeren leggen. Wat is het Jongerenplatform? Het Jongerenplatform is een netwerk van jongerenorganisaties. Via hun contacten verbinden ze jongeren op een makkelijke manier met de gemeente. Jongeren kunnen aangeven wat belangrijk is en meedenken over beleid. Beleidsmedewerkers kunnen op hun beurt goed luisteren naar jongeren en hun ideeën gebruiken bij beslissingen. Wie zijn betrokken en wat is hun rol? Er zijn nu drie organisaties betrokken: Tienskip, Amaryllis en Leeuwarden Student City. Tienskip is de kartrekker. Deze organisaties verbinden hun jongerencommunity aan het platform. Ze brengen onderwerpen die jongeren belangrijk vinden onder de aandacht bij de gemeente en zorgen dat vragen van de gemeente bij jongeren terechtkomen. Ook kunnen jongeren bij het gemeentehuis samenkomen om met een medewerker te praten over een onderwerp. Hoe werkt het platform? Binnen het Jongerenplatform zijn twee routes waarin Code Young wordt toegepast: 1.

Thema's van jongeren: de organisaties merken dat iets leeft bij jongeren. 2. Vragen van de gemeente: de gemeente wil advies over beleid in ontwikkeling. Bij beide routes gebruiken de organisaties het zandlopermodel van Code Young: •

Brede uitvraag: het thema of de vraag wordt aan een grote, diverse groep jongeren voorgelegd, via een enquête of een gesprek. Met oog voor diversiteit, zoals leeftijd, woonplaats, culturele achtergrond en andere kenmerken.

•

Verdieping en doorontwikkeling: jongeren die interesse hebben, werken in een kleinere groep verder aan een advies of concrete ideeën.

•

Brede terugkoppeling en check: het advies wordt opnieuw aan een grotere groep jongeren getoond om te checken of het breed gedragen wordt.

39

Het Jongerenplatform maakt zo jongerenparticipatie in Leeuwarden sterker. Jongeren kunnen laagdrempelig meedoen, ook als ze weinig tijd hebben door school, sport of werk. In de GGD-gezondheidsmonitor 2023 gaf 34,5% van de jongeren aan, prestatiedruk te ervaren. Dit vraagt om een aanpak die past bij hun leefwereld en beschikbaarheid. Door Code Young te gebruiken, zijn de adviezen van jongeren breed gedragen en kunnen ze echt worden meegenomen in beleid. Inclusieve jongerenparticipatie Voor goede jongerenparticipatie is het belangrijk dat verschillende jongeren meedoen. Daarom is diversiteit en inclusie belangrijk. Eén van de stappen van Code Young is ‘Bereiken’. Deze stap helpt om een brede en diverse groep jongeren te betrekken. In de praktijk is dit soms lastig. Vaak reageert dezelfde groep jongeren op vragen en uitnodigingen. Daardoor blijven andere meningen minder zichtbaar. Daarom is extra aandacht nodig om jongeren met verschillende achtergronden, leeftijden en interesses te bereiken. Zo zorgen we ervoor dat ideeën en adviezen van jongeren breed gedragen en representatief zijn. De werkwijze van het Jongerenplatform helpt om een grote en diverse groep jongeren te bereiken en te betrekken. Europees getest: Democracy Lab Eurocities In februari 2026 deden de gemeente Leeuwarden en Tienskip mee aan het Democracy Lab van het netwerk Eurocities.

Dit is een internationaal werkprogramma van meerdere dagen. Tijdens dit programma werken steden samen aan oplossingen voor lokale uitdagingen. Het thema van dit jaar was de democratische betrokkenheid van jongeren en kinderen. Leeuwarden mocht als challenge owner een eigen vraagstuk uit de stad inbrengen. Over dit vraagstuk werd samengewerkt met andere Europese steden, experts en jongerenorganisaties. De gemeente Leeuwarden bracht daarom, samen met Tienskip, een aantal vragen in die te maken hebben met het jongerenplatform dat wordt ontwikkeld. De belangrijkste vraag van Leeuwarden was hoe je jongerenparticipatie structureel en inclusief kunt organiseren, vooral bij moeilijke of grote beleidsvragen. De lokale aanpak van Leeuwarden met het jongerenplatform werd door andere deelnemers gezien als een goede basis. Deelnemers vonden het belangrijk om jongeren te bereiken via bestaande netwerken en kanalen. Het idee om deze organisaties samen te brengen in één platform en te laten samenwerken met de gemeente werd gezien als een vernieuwende aanpak. Het Democracy Lab leverde ook een eerste prototype op voor verdiepende gesprekken 40

met jongeren. Daarnaast gaf deelname praktische ideeën om jongeren meer te motiveren en om beleidsmakers en politici direct te betrekken. De inzichten uit het Lab worden meegenomen bij de verdere ontwikkeling van het Jongerenplatform. Hoe werkt het jongerenplatform samen met de gemeenteraad? Met het Jongerenplatform heeft de gemeente een manier om jongeren regelmatig en actief te betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Dit kan gaan over speciaal jongerenbeleid, maar ook over andere onderwerpen waarbij jongeren een belangrijke doelgroep zijn. Daardoor speelt het Jongerenplatform ook een rol bij onderwerpen waarover de gemeenteraad uiteindelijk een besluit neemt. De gemeenteraad kan het platform ook gebruiken om jongeren te betrekken bij haar eigen werk. De komende jaren gaan de gemeente en de gemeenteraad samen kijken hoe ze deze mogelijkheden het beste kunnen gebruiken.

Wat is de ambitie met het jongerenplatform? De ambitie is dat het Jongerenplatform na 2028 wordt betrokken bij al het beleid dat jongeren raakt. Dit kan beleid zijn dat speciaal voor jongeren is, maar ook beleid dat jongeren gedeeltelijk raakt. Om dit te bereiken, wordt het platform de komende jaren verder ontwikkeld. Het doel is dat het Jongerenplatform een vast onderdeel van de gemeentelijke organisatie wordt. Daarvoor moeten interne werkprocessen en formats soms worden aangepast. Ook is het doel om de komende jaren meer jongerenorganisaties aan te laten sluiten bij het platform. Zo kan een grotere en meer diverse groep jongeren worden bereikt. Welke acties worden ingezet om de ambitie te realiseren? Pilot Samen met de facilitators is in januari 2026 een pilot gestart. Deze pilot gaat over vragen van de gemeente binnen de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Binnen pijler 1, vrije tijd, wordt gekeken naar wat er in Leeuwarden ontbreekt voor jongeren onder de 18 jaar. Het gaat bijvoorbeeld om ontmoetingsplekken en activiteiten. Ook wordt onderzocht hoe de gemeente en organisaties het voor jongeren makkelijker kunnen maken om elkaar te ontmoeten en mee te doen aan leuke activiteiten. De pilot levert op drie manieren een bijdrage: 1. Inzicht in de OKO-aanpak en in wat jongeren nodig hebben. 41

2. Belangrijke inzichten voor de verdere ontwikkeling van het jongerenprogramma en de spots. 3. Inzichten voor de verdere ontwikkeling van het Jongerenplatform en het verbeteren van de werkwijze. Overzicht van acties gericht op jongeren, het netwerk en de gemeente Daarnaast worden verschillende acties uitgevoerd om het jongerenplatform verder te ontwikkelen. Het doel is om jongerenparticipatie duurzaam te organiseren. Daarbij is ook gekeken naar landelijke modellen en onderzoeken over participatie, zoals het participatiemodel van Jimmy’s9 en de handreiking Kinder- en jongerenparticipatie VNG10. Acties gericht op jongeren Jongeren actief informeren over (toekomstige) mogelijkheden meedenken, meedoen en (waar mogelijk) meebeslissen over beleid gemeente

Toelichting Zodat jongerenparticipatie en commitment zichtbaar wordt

In beeld brengen wat deelname oplevert (talentontwikkeling) en afspraken maken over de waardering van inzet van jongeren

Wat levert deelname voor jongeren op om jongeren intrinsiek te motiveren: (1) individueel (persoonlijk en professioneel, materieel en immaterieel: vergoeding, leerervaring, rol op CV, enz.) (2) Collectief (excursie, activiteit, enz.)

Ruimte creëren voor ontmoeting en activiteiten

Denk aan werkgroepen, events, sessies en koffiemomenten voor jongeren en het netwerk om de verbinding te versterken: jaarplanning

Successen delen en vieren om te laten zien wat jongerenparticipatie heeft opgeleverd

Impact met storytelling delen om motivatie van jongeren te behouden en betrokkenheid te stimuleren

Acties gericht op het netwerk: jongerenplatform Uitbreiden van het netwerk verbonden aan het jongerenplatform en samenwerkingsafspraken maken

Toelichting Om een grotere en diverse groep jongeren in stad en dorpen te bereiken. Onderwijs-, welzijn-, sport- en cultuurinstellingen, regenboognetwerk, lokale initiatieven en sleutelfiguren in wijken/dorpen. Gedeelde werkafspraken over rollen, begeleiding van jongeren en een veilige (leer)omgeving voor alle jongeren, procesbewaking, evaluatie en bijsturing

9

Whitepaper Betekenisvolle Jongerenparticipatie Jimmy's 10 ld_jongerenparticipatie-interactive.pdf

42

Vergroten van kennis over doelgroep en lokale democratie

Agenderingsroute vanuit jongeren en organisaties afstemmen

Bij elkaar brengen van onderzoeken en inzichten over jongeren en hun behoeftes Netwerk en jongeren meenemen in uitdaging in (politieke) systeemwereld en besluitvorming; vanuit welke opgave wordt gewerkt, wie belanghebbenden zijn en methodiek Code Young Heldere afspraken hoe om te gaan met vragen en signalen van jongeren uit de praktijk

Vindplaatsen en activiteiten inzichtelijk maken die belangrijk zijn om input onder jongeren op te halen

De ontwikkelde ‘participatiekalender’ voor vindplaatsgericht werken actueel houden

Creatieve (werk)vormen ontwikkelen die aansluiten bij diversiteit van jongeren

Zodat jongerenparticipatie aansluit bij de sociale en cognitieve ontwikkeling van jongeren en hun behoeftes en input wordt vergroot. Aansluitend bij alle fasen in het proces (ophalen t/m terugkoppeling naar jongeren)

Ruimte creëren voor ontmoeting en participatieactiviteiten

Denk aan werkgroepen, events, sessies en koffiemomenten voor jongeren en het netwerk om de verbinding te versterken (jaarplanning)

Samenwerking met overige organisaties voor inzet van het jongerenplatform verkennen

Zodat in bredere context organisaties kunnen samenwerken met het jongerenplatform in eigen participatiebeleid en –praktijk.

Acties gericht op de gemeente Interne afdelingen informeren over het jongerenplatform en relevante beleidsthema’s inzichtelijk maken

Toelichting Zodat drempels worden weggenomen, er draagvlak en een agenda van beleidsthema’s ontstaat

Vergroten van kennis en vaardigheden over jongerenparticipatie van betrokken medewerkers

Zodat medewerkers de jongerenparticipatie werkwijze kennen en weten hoe jongerenparticipatie op eigen thema eruitziet

Jongerenparticipatie borgen in beleid en opdrachtformulering

Toekomstige aanpassingen en doortonwikkeling van interne beleidsprocessen en formats doorvoeren

Samenwerking met overige organen zoals Gemeenteraad en Adviesraad Sociaal Domein verkennen

Zodat rol en werkwijze van het jongerenplatform duidelijk is bij vragen naar mening/ervaringen van jongeren in de gemeente

43