Jongerenprogramma 2026-2029 Own Your Spot
Tekst van het document
1
Own Your Spot: écht jouw plek in Leeuwarden
Illustrator: Fenne Postma
Stel je voor: een groep jongeren komt na school samen op een plein in de wijk, een leeg lokaal op een campus dat ’s avonds verandert in een creatieve werkplaats, een online Discord-community waar jongeren uit dorpen elkaar vinden die elkaar anders niet tegenkomen, of een sportveld waar verschillende groepen elkaar ontmoeten. Dit zijn allemaal Spots. Own Your Spot is het jongerenprogramma van Leeuwarden waarin jongeren ruimte krijgen om zélf plekken, activiteiten en netwerken te creëren die passen bij hun leefwereld. Dat kan fysiek, online of hybride zijn. Het kan gaan om ontmoeting, sport, cultuur, leren of gewoon samen zijn. De vorm staat niet vast; dat de zeggenschap over de Spot bij jongeren ligt wél. Verspreid door de hele gemeente ontstaan zo plekken waar jongeren zich thuis voelen, verantwoordelijkheid nemen en invloed uitoefenen op hun omgeving én op gemeentelijk beleid. Own Your Spot verbindt deze lokale initiatieven tot één samenhangend programma, ontwikkeld en uitgevoerd samen met jongeren en Leeuwarder organisaties die met, voor en door jongeren werken. 1
Inhoudsopgave Samenvatting .....................................................................................................................3 1. Inleiding ..........................................................................................................................6 1.1 Vertrekpunt en context ................................................................................................6 1.2 Ambitie en thema's .....................................................................................................6 1.3 Vuistregels..................................................................................................................7 1.4 Leeswijzer ..................................................................................................................8 2. Opzet van het jongerenprogramma ................................................................................8 2.1 Wat is een spot? .........................................................................................................8 2.2 Wie nemen het initiatief voor een Spot? .......................................................................9 2.3 Hoe en met wie worden Spots gerealiseerd? .............................................................. 10 2.4 Een bijzondere Spot: het jongerenplatform................................................................. 11 3.
Impact .......................................................................................................................... 12 3.1 Impact voor jongeren ................................................................................................ 12 3.2 Impact van het netwerk voor jongerenorganisaties ..................................................... 12 3.3 Economische en maatschappelijke impact ................................................................ 13 3.4 Impact voor de gemeente .......................................................................................... 13 3.5 Impactindicatoren .................................................................................................... 14 4. Werkwijze ..................................................................................................................... 15 4.1 Stap 1: Open Call voor Spots ..................................................................................... 15 4.2 Stap 2: Selectie van Spots: stemmen ......................................................................... 16 4.3 Stap 3: Financiering .................................................................................................. 17 4.4 Stap 4: Netwerk van Spots .........................................................................................
17 4.5 Stap 5: Evaluatie en bijsturing .................................................................................... 18 4.6 Stap 6: Toewerken naar een centraal podium voor de Spots ........................................ 18 5. Stakeholders en organisatie ......................................................................................... 19 5.1 Rol van jongeren ....................................................................................................... 19 5.2 Rol van partners en mentoren.................................................................................... 20 5.3 Rol van de gemeente ................................................................................................. 20 6. Planning en mijlpalen ................................................................................................... 21 6.1 Fasering ................................................................................................................... 21 6.2 Concrete oplevermomenten ..................................................................................... 22 7. Communicatieplan ....................................................................................................... 22 7.1 Doel van de communicatie ........................................................................................
22 7.2 Kernboodschap ........................................................................................................ 23 7.3 Doelgroepen ............................................................................................................. 23 7.4 Communicatiestrategie............................................................................................. 24 7.5 Drie vormen van werving ........................................................................................... 25 7.6 Website als centrale hub ........................................................................................... 25 8. Middelen en budget ...................................................................................................... 26 8.1 Resources en financiën ............................................................................................. 26 8.2 Programmabudget .................................................................................................... 27 9. Risico's en beheersmaatregelen................................................................................... 29 10. Bijlagen ....................................................................................................................... 31 Bijlage A. Code Young ..................................................................................................... 31 Bijlage B.
Jongereninvloed............................................................................................... 33 Bijlage C. Verbinding EYC-onderdelen ............................................................................. 34 Bijlage D. Overzicht mogelijke partners ............................................................................ 35 Bijlage E. Het jongerenplatform als Spot ..........................................................................39 2
Samenvatting Projectplan Own Your Spot, Jongerenprogramma Leeuwarden (2026-2029) Dit projectplan beschrijft hoe Leeuwarden het jongerenprogramma Own Your Spot uitvoert in de periode 2026–2029, als vervolg op het bidproces voor European Youth Capital 2028. Het plan is opgesteld naar aanleiding van de motie van de gemeenteraad om het al gelabelde budget voor jongeren (€ 1,79 mln) concreet en zichtbaar in te zetten, ook zonder EYC-titel. De raad vroeg om een programma op basis van het bidbook. Het jongerenprogramma vertaalt het bid voor EYC 2028 naar uitvoering, samen met jongeren. Hoofddoelen Met jongerenparticipatie van hoog niveau een situatie in Leeuwarden creëren waarin alle jongeren (12–27 jaar): •
Invloed hebben op hun eigen leven
•
Invloed uitoefenen op hun leefomgeving
•
Structureel worden betrokken bij gemeentelijk beleid
Het programma: Own Your Spot Own Your Spot gaat over ontmoetingen en activiteiten voor en door jongeren. In Leeuwarden krijgen jongeren de kans om zelf activiteiten te bedenken en te organiseren. Het is een plek waar ze elkaar ontmoeten, samen dingen doen en ideeën waarmaken. Zo ontstaat een Spot. Een Spot kan er op verschillende manieren uitzien. Het kan bijvoorbeeld een pleintje zijn waar jongeren straatvoetbaltoernooien organiseren. Of een chillruimte in een wijk met bordspellen. Het kan ook een online groep zijn die samen een game-event organiseert in een dorp. Elke Spot is anders. Jongeren bepalen zelf wat er gebeurt en wat zij nodig hebben. Zo ontstaan er op verschillende plekken in de gemeente Leeuwarden Spots waar jongeren elkaar ontmoeten, meedoen aan leuke activiteiten en iets doen voor hun wijk of community. Een community is een groep jongeren die met elkaar verbonden zijn, bijvoorbeeld door hun buurt, school, hobby of online interesse. Sommige Spots zijn eenmalig. Andere komen vaker terug of bestaan voor een langere tijd. Soms gaat het vooral om elkaar ontmoeten. Soms om het organiseren van een 3
activiteit. Voor de kandidatuur van EYC2028 is ook nagedacht over hoe jongeren meer kunnen meedenken over beleid dat hen raakt. Daarom is het Jongerenplatform opgericht. Dit platform wordt ook een belangrijke Spot waar jongeren hun ideeën en mening kunnen delen over beleid. Werkwijze Ontwikkeling van Spots met jongeren Voor het maken van de Spots werken we met drie Open Calls. Jongeren en partnerorganisaties kunnen daarin hun ideeën insturen. Na elke ronde kiezen jongeren zelf welke ideeën doorgaan. Dat gebeurt via een openbare stemming. Rol van mentoren Mentoren hebben een belangrijke rol bij de Spots. Zij helpen jongeren bij het bedenken en uitvoeren van hun Spot. Ook zorgen zij voor contact met verschillende jongerengroepen in Leeuwarden. Mentoren helpen jongeren om nieuwe vaardigheden te leren, goed samen te werken en meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen ideeën. Netwerk van Spots en mentoren Naast de lokale Spots werkt Own Your Spot aan een netwerk van Spots en mentoren. Ook de gemeente maakt deel uit van dit netwerk. De gemeente organiseert bijeenkomsten en biedt middelen om het netwerk sterker te maken. Zo kunnen mentoren kennis delen en beter samenwerken. Centraal evenement Own Your Spot werkt toe naar een groot evenement voor alle jongeren, mentoren en hun organisaties. Tijdens dit evenement komen alle Spots samen.
Ze laten zien wat ze hebben gedaan, wisselen ervaringen uit en leggen nieuwe contacten. Het evenement is ook open voor alle inwoners van Leeuwarden, uit de stad en de dorpen, en voor bezoekers van buiten de gemeente. Impact van de Spots •
Er komen zichtbare plekken en activiteiten voor jongeren in wijken en dorpen. Deze sluiten aan bij de wensen en behoeften van jongeren in Leeuwarden. 4
•
Jongeren krijgen meer ruimte om nieuwe initiatieven te starten.
•
Jongeren voelen zich meer betrokken bij hun regio. Daardoor blijft lokaal talent beter behouden.
•
Meer jongeren met verschillende achtergronden doen mee. Ook jongeren die normaal minder zichtbaar zijn.
•
Jongeren leren beter om zelf activiteiten te organiseren.
•
Het netwerk wordt sterker. Er komt meer verbinding tussen bestaande jongereninitiatieven en organisaties waar mentoren werken.
•
De ideeën en meningen van jongeren worden structureel meegenomen in beleid.
5
1. Inleiding 1.1 Vertrekpunt en context Leeuwarden deed in 2024 en 2025 mee aan de verkiezing voor European Youth Capital 2028 (EYC). Deze verkiezing wordt georganiseerd door het European Youth Forum. Voor de kandidatuur maakte de gemeente samen met jongeren en partners een bidbook. In dit bidbook staan de wensen, behoeften en ideeën van jongeren. Deze zijn uitgewerkt in uitgangspunten, programma-ideeën en een strategie. Het belangrijkste doel is om de invloed van jongeren op hun leefomgeving en hun toekomst te versterken. Eind november 2025 werd bekend dat Leeuwarden de titel niet heeft gewonnen. Dit was een teleurstelling voor de jongeren en partners die betrokken waren. De gemeenteraad had in september 2025 al geld gereserveerd voor de voorbereiding van een mogelijk EYC-jaar. Daarbij is afgesproken dat dit geld ook wordt gebruikt voor ideeën en initiatieven van jongeren als de titel niet wordt gewonnen. Voor de besteding van dit budget (€ 1,79 miljoen) heeft de gemeenteraad gevraagd om een jongerenprogramma. Dit programma moet gebaseerd zijn op de inzichten, ambities en voorstellen uit het bidbook. Zo zorgen we dat de ideeën van jongeren ook echt worden uitgevoerd. Juist nu verdient jongerenparticipatie extra aandacht. Het vertrouwen van jongeren in de samenleving daalt en de bevolking wordt ouder.
Daarom is het belangrijk dat jongeren voelen dat hun stem telt en dat zij de kans krijgen om zelf iets te veranderen in onze gemeente. 1.2 Ambitie en thema's Het doel van het jongerenprogramma is hetzelfde als het doel van de kandidatuur voor European Youth Capital 2028: een situatie creëren in Leeuwarden waarin alle jongeren (12–27 jaar) invloed kunnen hebben op hun leven, hun omgeving en hun toekomst. Dit betekent dat jongerenparticipatie een belangrijke ambitie is. Het gaat erom dat jongeren meer mee kunnen doen in de sociale, culturele, economische en politieke aspecten van hun leven. Dit doel sluit aan bij de Jeugd Agenda 2024-2028 van de gemeente Leeuwarden. Deze agenda werkt aan een stevige basis voor een goede toekomst voor kinderen en jongeren. Tijdens het maken van het bidbook is onderzocht welke onderwerpen voor jongeren het belangrijkst zijn. Het tienkoppige schrijfteam van het eerste bidbook heeft deze 6
onderwerpen samengebracht in drie hoofdthema’s. Deze thema’s geven de inhoudelijke richting voor het jongerenprogramma: Equity alle jongeren hebben gelijke kansen en gelijke invloed op hun omgeving en toekomst. Sense of Belonging jongeren zijn verbonden met elkaar, op plekken, binnen communities en via netwerken, om zo invloed te kunnen en willen uitoefenen. Vitality jongeren voelen zich mentaal en fysiek fit, zodat zij de ruimte en energie hebben om actief deel te nemen. 1.3 Vuistregels Bij het uitwerken van het bidbook naar het Jongerenprogramma LWD 2026–2029 gebruiken we drie vuistregels. Ze helpen ons keuzes te maken en prioriteiten te stellen: 1. Jongeren zijn mede-eigenaar: we houden vast aan de Leeuwarder bottom-upaanpak. Jongeren hebben invloed op de inhoud, uitvoering en doorontwikkeling van het programma. Samen met de gemeente en de mentoren bepalen zij de inhoud van Own Your Spot. Hierbij gebruiken we de methodiek Code Young (zie bijlage A) en passen we ook ideeën toe van Youth Organizing (zie §3.1). 2. We bouwen voort op het EYC-bidbook: de doelen, thema’s en activiteiten uit het EYC-bidbook geven richting aan het jongerenprogramma. We gebruiken de bestaande flagshipprojecten The Spots en het Jongerenplatform, en ook het onderdeel Project500.
Dit zijn belangrijke basisprogramma’s waarin andere onderdelen uit het bidbook, zoals sport & spel (Urban Games) of leren (Skill Factory), zoveel mogelijk kunnen worden opgenomen (zie bijlage C). 3. Focus en keuzes zijn noodzakelijk: niet alle ideeën en projecten uit het bidbook kunnen worden uitgevoerd. De keuzes sluiten aan bij de voorkeuren van jongeren en bij de beschikbare tijd en middelen. De nadruk ligt op plekken voor ontmoeting en activiteiten, omdat hier onder jongeren in Leeuwarden de meeste vraag naar is.
7
1.4 Leeswijzer Hoofdstuk
Inhoud van het hoofdstuk
2. Opzet
Beschrijft wat Own Your Spot inhoudt: wat een Spot is, hoe het programma werkt en hoe het Jongerenplatform daarin past.
3. Impact
Laat zien wat het programma betekent voor jongeren, partners, de samenleving en de gemeente.
4. Werkwijze
Legt uit hoe het programma wordt uitgevoerd en wanneer jongeren invloed hebben op keuzes en besluiten.
5. Organisatie
Geeft duidelijkheid over de rollen en verantwoordelijkheden van jongeren, mentoren, partners en gemeente.
6. Planning
Toont de planning: drie rondes en belangrijkste momenten tussen 2026 en 2029.
7. Communicatie
Beschrijft de communicatiestrategie, wie de doelgroepen zijn en hoe jongeren worden bereikt en betrokken.
8. Budget
Biedt overzicht van geldzaken: budget en hoe middelen worden verdeeld en gebruikt.
9. Risico's
Benoemt de belangrijkste risico’s en hoe deze worden beheerst.
2. Opzet van het jongerenprogramma In dit hoofdstuk laten we zien: -
Hoe jongeren hun eigen Spots ontwikkelen en zo een plek en stem krijgen in hun eigen leefomgeving
-
Hoe jongeren via het Jongerenplatform structureel invloed krijgen op beleidsvorming binnen de gemeente.
2.1 Wat is een spot? Het jongerenprogramma heeft als doel een netwerk te maken van plekken en activiteiten voor en door jongeren. Jongeren worden uitgenodigd om hun eigen plek in de wijk, het dorp, de stad of online te kiezen en deze te ‘ownen’. “Deze plekken en activiteiten noemen we Spots” Spots kunnen er op veel verschillende manieren uitzien. Het kan gaan om bestaande of nieuwe initiatieven, online of fysiek. Spots kunnen worden opgezet door partnerorganisaties of door jongeren zelf. Soms staat ontmoeting centraal, soms sport, cultuur of andere activiteiten die jongeren belangrijk vinden. Sport en cultuur zijn 8
belangrijk omdat ze jongeren helpen sterker te worden en zichzelf te uiten12. Jongeren ervaren dat ze deel uitmaken van een groter geheel. Zo werken ze actief aan de thema’s Sense of Belonging en Vitality. Er zijn drie type Spots: 1. Eenmalige activiteiten (1x) Zoals... • Zomerspelen op de sportvelden in een dorp voor jongeren die niet op vakantie kunnen. • Een muziekfeest voor jongeren van 12-15 die nog niet naar de standaard feesten mogen. • Een kledingruil-event om nieuwe outfits te scoren zonder geld uit te geven. • Een festival om meer te leren over wat je allemaal moet regelen als je 18 jaar wordt. • Een banenmarkt waar internationale studenten verbonden worden aan regionale bedrijven.
2. Terugkerende activiteiten (max. 1 jaar) Zoals... • Een maandelijks café waar werkende jongeren praten over ambities, loopbaan en nieuwe kansen, met gastsprekers en ruimte om te netwerken. • Een wekelijkse, creatieve club waar jongeren kunnen werken aan kunst, mode of media. • Een open basketbaltoernooi elke zondagmiddag. • Meerdere ‘trashwalks’ waar steeds op een andere plek in de gemeente afval wordt geprikt. • Een maandelijkse Online Makers Meet-up waar jongeren samen werken aan digitale projecten, met een korte inspiratiesessie van een professional.
3. Langdurige activiteiten (langer dan 1 jaar) Zoals... • Een chillruimte in een wijkgebouw met kasten vol bordspellen. • Huiskamer van de democratie: een laagdrempelige plek waar de afstand met de politiek wordt verkleind. • Een Urban Sports Spot voor buitenfitness of oefeningen zonder apparaten. • Een online Discord community voor Leeuwarder gamers die graag meer sociale connecties hebben. • Een inloopplek voor advies en ondersteuning van iets oudere leeftijdsgenoten over studiekeuzes en andere vragen rondom de toekomst.
Spots zijn open van aard. Afhankelijk van de ideeën van jongeren kunnen ze ook bijdragen aan andere onderdelen van het programma, zoals Skill Factory of de Urban Games. Zo werken jongeren op verschillende manieren aan dezelfde doelen, met initiatieven die zij zelf bedenken en uitvoeren. Meer uitleg is te vinden in bijlage C. 2.2 Wie nemen het initiatief voor een Spot? Met de Spots nodigen we jongeren uit om actief mee te doen. Ideeën voor Spots komen vooral van jongeren zelf. Zij zien wat er nog ontbreekt in hun wijk, dorp of in de stad en 1 2
Cultuur vergroot veerkracht van jongeren! Bewegen en mentale gezondheid - Trimbos-instituut
9
waar ze graag aan willen meewerken en organiseren. De ideeën van jongeren zijn belangrijk om te bepalen wat een Spot wordt en wat niet Ook lokale organisaties kunnen een idee aandragen. Bijvoorbeeld omdat zij veel ervaring hebben met jongeren of signalen uit de praktijk zien. In dat geval werken we het idee altijd samen met jongeren verder uit. We gebruiken Code Young (zie bijlage A) zodat jongeren mede-eigenaar zijn van een Spot en invloed hebben op de inhoud en vorm. Zo passen we ook de ideeën van Youth Organizing3 toe. Jongeren nemen het initiatief, hebben verantwoordelijkheid en voeren activiteiten zelf uit (meer in § 3.1). Youth Organizing laat zien hoe jongeren echt mee kunnen beslissen en meedoen in hun leefomgeving. 2.3 Hoe en met wie worden Spots gerealiseerd? Voor de uitvoering van de Spots werken we samen met lokale organisaties. Elke Spot krijgt hulp van een mentor die werkt bij een van de organisaties uit het netwerk, zoals: -
Jongerenwerkinitiatieven en -organisaties
-
Organisaties voor sport en cultuur
-
Scholen en onderwijsinstellingen
-
Maatschappelijke of lokale initiatieven die met jongeren werken
Een overzicht van mogelijke organisaties die deze rol kunnen vervullen, staat in bijlage D. De mentoren hebben ervaring met jongeren en kennen verschillende jongerennetwerken in de gemeente. Hun taak is om jongeren te begeleiden bij het bedenken en uitvoeren van Spots. Ze helpen jongeren om hun eigen initiatief te versterken, nieuwe vaardigheden te leren, verantwoordelijkheid te nemen en zelfvertrouwen te ontwikkelen. Dit gebeurt volgens de principes van Code Young. Jongeren denken mee, doen mee en beslissen mee. Zo passen de activiteiten beter bij hun leefwereld. Voor deze begeleiding krijgen de mentoren een vergoeding (zie §4.3). Bij ideeën voor eenmalige activiteiten koppelen we jongeren aan Project500 (bij kleine activiteiten) of aan een mentor (bij grotere plannen). Ideeën voor terugkerende of langdurige Spots worden standaard gekoppeld aan een geschikte mentor uit het netwerk. De inhoud blijft altijd in handen van de jongeren. Zo bepalen zij zelf de koers van hun Spot. 3
Methodiekbeschrijving_def.pdf
10
Illustratie: routes voor ideeën voor spots
2.4 Een bijzondere Spot: het jongerenplatform We zien het Jongerenplatform als een belangrijke Spot. Deze Spot is al begonnen en wordt de komende jaren verder ontwikkeld. Het is een langdurige Spot met een duidelijk doel: jongeren hebben invloed op het maken van beleid. Het Jongerenplatform is een samenwerking tussen de gemeente en een netwerk van jongerenorganisaties. Dit zijn onder andere de drie huidige partners: Tienskip, Amaryllis en Leeuwarden Student City. Zij zorgen dat jongeren laagdrempelig in contact komen met beleidsmakers. Zo worden veel verschillende jongeren betrokken. De gemeente organiseert samen met de partners de jongerenparticipatie binnen het platform. Via het platform kunnen jongeren hun mening geven, onderwerpen aandragen die voor hen belangrijk zijn en meewerken aan beleid dat hun leefwereld raakt. Met verschillende manieren van participatie en door Code Young toe te passen, wordt de input van jongeren breed opgehaald. De jongeren van het Jongerenplatform werken deze input concreet uit, zodat deze direct gebruikt kan worden bij het maken of uitvoeren van beleid. In januari 2026 is gestart met een pilot. Het doel is dat het Jongerenplatform na 2028 betrokken is bij al het beleid dat jongeren raakt. Daarom wordt het platform de komende jaren uitgebouwd tot een vast onderdeel van de gemeentelijke organisatie.
Meer uitleg over het Jongerenplatform en de ontwikkelacties voor jongeren, het netwerk en de gemeente staat in bijlage E. 11
3. Impact 3.1 Impact voor jongeren Tijdens het voorbereiden van het EYC-bidbook gaven jongeren duidelijk aan dat er in Leeuwarden te weinig plekken en activiteiten zijn die passen bij hun interesses. Ook tijdens de Tienskipprojectdagen kwam dit steeds terug. Jongeren missen plekken om te chillen, om te sporten en culturele activiteiten die zij leuk vinden. Het jongerenprogramma speelt hierop in. Jongeren krijgen daarmee toegang tot bestaande activiteiten en ook ruimte om zelf nieuwe Spots te bedenken, vorm te geven en uit te voeren. De impact van het jongerenprogramma zit in het creëren van meer plekken en activiteiten. Maar het gaat er vooral om dat jongeren hun eigen ideeën kunnen ontwikkelen en uitvoeren. Door te werken met Code Young krijgen jongeren tijdens het bedenken, kiezen en uitvoeren van de Spots beslissingsbevoegdheid. Zo passen we automatisch de methode van Youth Organizing toe. Dit is een aanpak uit het jongerenwerk die jongeren stimuleert en ondersteunt om zelfstandig initiatieven te nemen en uit te voeren4. Onderzoek naar Youth Organizing laat zien dat deze aanpak bijdraagt aan vier belangrijke doelen, die ook gelden voor het jongerenprogramma5: •
Binding aan de samenleving: mentoren stimuleren jongeren om actief mee te doen in hun wijk of dorp. Zo voelen zij zich meer verbonden.
•
Verantwoordelijkheid vergroten: door zelf ideeën te bedenken, ontwikkelen en uitvoeren, leren jongeren verantwoordelijkheid dragen.
•
Persoonlijke ontwikkeling: jongeren leren initiatief nemen, organiseren en samenwerken. Zo kunnen zij hun vaardigheden en talenten ontdekken.
•
Ontmoeting: jongeren ontmoeten elkaar en andere groepen uit de buurt, wijk of dorp met misschien een andere achtergrond.
3.2 Impact van het netwerk voor jongerenorganisaties Het jongerenprogramma helpt organisaties in het netwerk om de jongerenparticipatiecultuur in Leeuwarden te versterken. Door Code Young te gebruiken, ontwikkelen organisaties in hoe ze jongeren actief kunnen betrekken. Jongeren die plannen bedenken, meebeslissen en bijdragen aan de uitvoering, helpen mee om 4 5
Methodiekbeschrijving_def.pdf Methodiekbeschrijving_def.pdf
12
de activiteiten van organisaties toekomstbestendiger te maken. Deze activiteiten sluiten daardoor beter aan bij wat jongeren echt willen. Door dat steeds meer organisaties Code Young gebruiken, groeit in Leeuwarden een sterke cultuur van jongerenparticipatie. Deze ontwikkeling past bij de ideeën van de Alexander Bridge of Participation6, waarin participatiecultuur en groei belangrijk zijn. Het laat zien op welke manieren jongeren mee kunnen denken, doen en beslissen in het programma. Mentoren spelen een belangrijke rol: zij dagen jongeren uit, helpen waar nodig en zorgen samen voor een omgeving waarin participatie vanzelfsprekend en betekenisvol is. Het netwerk van mentoren versterkt dit proces. Mentoren wisselen met elkaar kennis en ervaringen uit, werken samen en bouwen expertise op over subsidies en financiering. Zo ontstaat een sterke basis voor jongerenparticipatie in Leeuwarden. 3.3 Economische en maatschappelijke impact Het jongerenprogramma heeft voordelen voor jongeren en jongerenorganisaties én voor lokale bedrijven en maatschappelijke organisaties. Jongeren doen al vroeg ervaring op met vaardigheden die belangrijk zijn voor school, vervolgopleiding of werk. Door het netwerk van Spots, mentoren en samenwerkingspartners krijgen organisaties zicht op jong talent. Ook groeit de betrokkenheid van jongeren bij Leeuwarden.
Het programma helpt zo mee aan het beeld van Leeuwarden als een gemeente waar jongeren graag wonen, leren, werken en leven. 3.4 Impact voor de gemeente Het jongerenprogramma helpt de gemeente om beleid en uitvoering beter af te stemmen op wat jongeren nodig hebben. Zo wordt het wonen, leren, werken en leven in Leeuwarden beter voor jongeren. Het Jongerenplatform en de Spots zorgen dat jongeren op een blijvende manier kunnen meedoen. Het programma geeft de gemeente ook waardevolle informatie over wat er leeft bij jongeren. Daardoor kunnen jongeren op een betekenisvolle manier meedenken, meedoen en waar mogelijk meebeslissen. Na de uitvoering van het programma volgt er een duidelijk advies aan de gemeenteraad. Dit advies gaat over welke onderdelen van het programma blijvend kunnen worden opgenomen in het jongeren- en participatiebeleid. Het programma is dus niet alleen 6
Modellen voor jeugdparticipatie | Nederlands Jeugdinstituut
13
een tijdelijke impuls, maar vormt ook een basis voor duurzaam jongerenbeleid in Leeuwarden. 3.5 Impactindicatoren De impact van het programma wordt bekeken met een aantal indicatoren, zoals in de tabel hieronder staat. Deze indicatoren laten zien hoeveel jongeren bereikt worden, hoe de infrastructuur is, welke activiteiten er zijn en hoe goed het jongerenprogramma werkt. De resultaten worden vooral in cijfers gevolgd, maar ook met verhalen en ervaringen van jongeren. Indicator
Methode
Ambitie 2026
Ambitie 2027
Ambitie 2028
Het aantal bereikte
Kwantitatief
15% van de
30% van de
50% van de
jongeren gedurende
jongeren
jongeren
jongeren
het gehele
verbonden* aan verbonden* aan
verbonden* aan
programma
Leeuwarden
Leeuwarden
Leeuwarden
Kwantitatief
30
70
90
Kwantitatief
35
80
140
Kwantitatief
x
Toename t.o.v.
x
Het aantal Spots voor jongeren in Leeuwarden Het aantal initiatieven van jongeren binnen Project500 Beoordeling door jongeren van de
2025
daadwerkelijke mogelijkheden om mee te beslissen over onderwerpen waarop zij invloed willen uitoefenen *Met jongeren verbonden aan Leeuwarden bedoelen we jongeren die hier wonen, naar school gaan, werken, of vaak hun vrije tijd doorbrengen.
De impact wordt bij elke evaluatie na een ronde gecontroleerd. Zo kan er, binnen de kaders, worden bijgestuurd als dat nodig is. 14
4. Werkwijze Dit hoofdstuk beschrijft het stappenplan voor de realisatie van de Spots. Dit doen we niet alleen, we werken samen met het netwerk en jongeren, waarbij jongeren in elke fase van het proces een duidelijke stem hebben. Er zijn vijf stappen die drie keer worden doorlopen, gevolgd door een centraal evenement.
Illustratie: proces Own Your Spot
4.1 Stap 1: Open Call voor Spots Jongeren en organisaties die met jongeren werken, kunnen hun ideeën voor een Spot insturen via een Open Call. Het doel is om veel verschillende ideeën te verzamelen voor plekken en activiteiten die passen bij wat jongeren in Leeuwarden leuk en belangrijk vinden. Jongeren kunnen ideeën indienen voor eenmalige, terugkerende of langdurige Spots. Elk idee krijgt een mentor van een organisatie die vergelijkbare activiteiten doet of kan helpen bij de uitvoering. Voor kleine eenmalige activiteiten tot €500 kunnen jongeren doorlopend geld aanvragen via Project500 (zoals al mogelijk was in 2025, zie bijlage C). Zo kunnen jongeren hun kleine ideeën snel en eenvoudig uitvoeren. Belangrijk is dat jongeren zelf bepalen wat een Spot wordt en wat niet. Dit wordt duidelijk aan de hand van de binnengekomen aanmeldingen en de manier waarop ideeën geselecteerd worden in stap 2 van het proces.
15
Ook organisaties kunnen hun ideeën insturen, maar deze werken ze altijd samen met jongeren uit hun netwerk of community uit. Jongeren houden hierbij zelf de regie over hoe de Spot eruit komt te zien. Mentoren ondersteunen hen bij het ontwikkelen en uitvoeren van het idee. Bij een aanmelding van een organisatie wordt gevraagd om een voorstel. Hierin staat bijvoorbeeld de doelgroep, hoe jongeren meedoen, het type Spot, een globale planning, de begroting en de rol van de mentor. Ook moet duidelijk zijn welke voordelen de Spot biedt voor jongeren, bijvoorbeeld: welke nieuwe activiteiten, ontmoetingsplekken of kansen ontstaan hierdoor voor hen? Deze manier van werken past bij het thema Equity: iedereen krijgt gelijke kansen om mee te doen en invloed te hebben, ongeacht achtergrond of ervaring. 4.2 Stap 2: Selectie van Spots: stemmen Na sluiting van de Open Call worden alle ingediende ideeën eerst gecontroleerd. We kijken of ze haalbaar zijn en of ze voldoen aan de afgesproken criteria. Daarna worden alle geschikte voorstellen online gezet. Alle jongeren van 12 tot 27 jaar in de gemeente Leeuwarden kunnen daarna stemmen op de ideeën die zij het liefst gerealiseerd zien. De stemprocedure wordt vooraf goed uitgewerkt en getest. Hierbij wordt ook gekeken hoe we verschillende groepen jongeren kunnen bereiken.
Zo voorkomen we dat alleen ideeën uit de grootste netwerken de meeste kans maken. Om inclusiviteit te bewaken, kunnen we ook wildcards toekennen. Dit betekent dat sommige ideeën een kans krijgen, ook als ze niet bij de meest populaire Spots horen. Na de stemperiode worden een vooraf bepaald aantal populairste ideeën geselecteerd voor financiering. Het is belangrijk dat jongeren van verschillende achtergronden kunnen meedoen en dat er een goede verdeling is over soorten jongeren en Spots. Voor deze manier van selecteren laten we ons inspireren door voorbeelden uit Nederland en Europa. In de Gemeente Assen werkt het initiatief Top idee? Kom ermee!, waarbij jongeren stemmen op ideeën die met gemeentelijk geld worden uitgevoerd7. Ook is gemeente Leeuwarden partner in een Europees netwerk (het URBACT Transfer Network) rondom de participatieve budgetteringsaanpak van Cluj-Napoca: Com’ON, waar jongeren via een stemproces kiezen welke ideeën financiering krijgen8.
7 8
Top idee? Kom ermee! | Gemeente Assen Com'ON Cluj-Napoca
16
Het werken met een stemronde zorgt ervoor dat jongerenideeën meer aandacht krijgen. Het maakt de selectie democratisch en geeft iedere jongere de kans om invloed uit te oefenen op het beschikbare budget. Dit sluit aan bij het thema Equity. 4.3 Stap 3: Financiering Na de stemronde krijgen de jongerengroepen en hun mentoren van de geselecteerde ideeën financiering. Ze kunnen dit geld gebruiken om de activiteiten met en voor jongeren te begeleiden en uit te voeren. Hoeveel geld ze krijgen, hangt af van het type en de duur van de Spot: eenmalig, terugkerend of langdurig. Ook speelt mee of de activiteit online of fysiek is. De eerste richtlijnen voor de bedragen per soort Spot staan in hoofdstuk 8. Daarnaast worden co-financieringsmogelijkheden voor Spots gestimuleerd. Zo kunnen de activiteiten ook in de toekomst blijven bestaan, nadat het startbudget op is. 4.4 Stap 4: Netwerk van Spots Zodra de geselecteerde ideeën zijn gekozen en gefinancierd, starten jongeren en mentoren met het uitvoeren van hun Spots. Ze worden onderdeel van het netwerk dat de gemeente opzet voor alle mentoren en organisaties die met een Spot werken. De Spots ontstaan op verschillende plekken, maar samen vormen ze één netwerk. De gemeente maakt deel uit van dit netwerk en organiseert meet-ups en middelen. Zo kunnen mentoren van verschillende organisaties elkaar ontmoeten en kennis delen.
Op deze manier ontstaat een omgeving waarin partnerorganisaties samenwerken aan de Spots. Het netwerk richt zich vooral op drie zaken: 1. Kennisdeling: mentoren leren tijdens bijeenkomsten hoe ze Code Young kunnen gebruiken in hun eigen community. Ze krijgen ook informatie over lokale, nationale en Europese subsidies (bijvoorbeeld Erasmus+) om activiteiten ook na de eerste financiering door te laten lopen. Samenwerking tussen partners wordt hierbij gestimuleerd. 2. Samenwerking: mentoren worden tijdens bijeenkomsten met elkaar verbonden om ideeën en ervaringen te delen. Zo kunnen communities met soortgelijke activiteiten elkaar versterken. Dit verbetert de kwaliteit van de activiteiten, vergroot de betrokkenheid van jongeren en helpt lokaal talent behouden. 3. Klankbord: het netwerk is ook een klankbord voor het jongerenprogramma. Door in gesprek te blijven over kansen en knelpunten tijdens de uitvoering, kan het programma worden verbeterd en beter aansluiten bij de praktijk. 17
4.5 Stap 5: Evaluatie en bijsturing Tijdens het uitvoeren van de Spots wordt regelmatig geëvalueerd en bijgestuurd. Zo blijft het programma aansluiten bij wat jongeren nodig hebben en kunnen de doelen gehaald worden. Na elke ronde van de Open Call tot de start van de Spots wordt samen met jongeren en mentoren gekeken wat goed gaat en wat beter kan. Dit gebeurt met korte vragenlijsten, gesprekken en reflecties met de betrokkenen. Op basis hiervan wordt het programma aangepast en verbeterd. Door deze doorlopende evaluatie krijgen we inzicht in: •
Hoeveel jongeren meedoen
•
Hoe jongeren en organisaties deelnemen
•
Hoe de activiteiten van de Spots verlopen
•
Hoe het geld wordt gebruikt
De gemeente is verantwoordelijk voor het volgen en meten van het programma. Jongeren en mentoren doen actief mee aan de evaluatie. De resultaten van de laatste evaluatie worden gebruikt om een advies te geven over welke onderdelen van het programma in de toekomst vast moeten blijven. Zo kan jongerenparticipatie blijvend worden versterkt. 4.6 Stap 6: Toewerken naar een centraal podium voor de Spots Met het netwerk van Spots werken we toe naar een centraal evenement in 2029. Tijdens dit evenement worden alle Spots in de gemeente zichtbaar en gevierd. Dit is een feestelijk en speciaal moment. Vooral voor de jongeren zelf. Zij krijgen de kans om te laten zien wat ze hebben bereikt. Het evenement is voor een groter publiek. Er zijn daarnaast andere onderdelen die niet direct uit de Spots komen. Jongeren die betrokken zijn bij de Spots zijn mede-eigenaar van het evenement en hebben invloed op de inhoud en vorm. De voorbereidingen voor het centraal evenement vinden plaats gedurende de verschillende rondes van de Spots en starten dus al in eerder genoemde fasen. Samen toewerken naar het centrale evenement heeft deze voordelen: •
Zichtbaarheid en impact: lokale activiteiten krijgen meer aandacht. Samen hebben de initiatieven meer effect dan apart.
•
Eigenaarschap en trots: jongeren zijn deelnemers én initiatiefnemers. Ze krijgen 18
erkenning en voelen trots, wat zorgt voor blijvende betrokkenheid. •
Verbinding: het evenement brengt jongeren, partners en organisaties uit verschillende wijken en dorpen bij elkaar. Zo ontstaan samenwerking, uitwisseling en sociale samenhang.
•
Focus: het evenement geeft een duidelijke deadline. Dit helpt jongeren en mentoren om hun activiteiten goed te plannen en uit te voeren.
Het programma werkt zo op drie niveaus: 1. Lokaal: jongeren en mentoren organiseren activiteiten en Spots in hun eigen wijk of dorp. 2. Netwerk: mentoren en organisaties vormen een netwerk. Ze delen kennis en ondersteunen elkaar om de kwaliteit van de Spots te verbeteren. 3. Centraal: de Spots worden tijdens het centrale evenement zichtbaar gemaakt. Dit vergroot de impact, versterkt de verbinding tussen jongeren en organisaties en erkent hun inzet.
5. Stakeholders en organisatie Dit hoofdstuk legt uit wie welke rol heeft bij het jongerenprogramma en hoe de taken en bevoegdheden verdeeld zijn. De organisatie werkt vooral als een driehoek: jongeren, het netwerk van mentoren en de gemeente. 5.1 Rol van jongeren Jongeren staan centraal in het jongerenprogramma. Ze houden tijdens het hele programma invloed op de keuzes die worden gemaakt. Ze denken mee, doen mee en beslissen over hun eigen Spot. Ook kunnen ze meedenken, meedoen en meebeslissen over het hele programma en het centrale evenement. Specifiek hebben jongeren invloed tijdens de volgende stappen: •
Het indienen van ideeën voor Spots
•
Het stemmen op ideeën voor mogelijke Spots
•
Het vormgeven en uitvoeren van hun eigen Spot
•
Het mee-organiseren van het centrale evenement
•
Het meedenken bij evaluatie en bijsturing
Jongeren kunnen meedoen op een manier die bij hen past. Ze kunnen bijvoorbeeld alleen stemmen, of aanwezig zijn bij een activiteit, of een hele Spot organiseren. De 19
gemeente en mentoren helpen en ondersteunen jongeren bij deze stappen. In bijlage B staan de verschillende momenten waarop jongeren invloed hebben. 5.2 Rol van partners en mentoren Mentoren werken bij jongeren- en maatschappelijke organisaties, zoals culturele instellingen, sportclubs, scholen of ontmoetingsplekken. Deze organisaties helpen mee met het uitvoeren van het jongerenprogramma. Mentoren begeleiden jongeren bij het bedenken en uitvoeren van activiteiten. Ze gebruiken hun ervaring om de vaardigheden en het eigenaarschap van jongeren te versterken. Daarnaast werken mentoren samen in het netwerk van mentoren. De taken van de mentoren zijn: •
Een aanmelding indienen met een groep jongeren voor de Open Call.
•
Hun community van jongeren betrekken bij het ontwikkelen van activiteiten.
•
Code Young toepassen om de activiteiten goed vorm te geven.
•
Jongeren ondersteunen bij het uitvoeren van de activiteiten.
•
Meedoen aan het netwerk, kennis delen en samenwerken.
•
Klankbord zijn voor het jongerenprogramma en meedenken over verbeteringen.
5.3 Rol van de gemeente Bij de start van het programma is de gemeente vooral organiserend. Later wordt de rol ondersteunend, faciliterend en stimulerend. Jongeren maken de belangrijkste inhoudelijke keuzes. Mentoren van partnerorganisaties begeleiden de jongeren bij de uitvoering. De gemeente zorgt ervoor dat het programma bestuurlijk en juridisch klopt. De gemeente doet dit door: •
Het opzetten van een Open Call en het organiseren van de stemming voor de selectie van Spots.
•
Het toekennen van financiering en zorgen dat het geld goed wordt gebruikt voor de Spots en activiteiten.
•
Verbinding stimuleren tussen jongeren, mentoren en partnerorganisaties en het opzetten en onderhouden van het netwerk van Spots.
•
Zorgen voor kwaliteit van participatie door Code Young toe te passen samen met de mentoren.
•
Informeren van de gemeenteraad over de ideeën van jongeren en over het programma. 20
De gemeente zorgt ervoor dat het hele jongerenprogramma bestuurlijk en juridisch klopt. De betekent dat de gemeente: •
Verantwoordelijk is voor het geld: zorgt dat financiering passend wordt gebruikt voor Spots en activiteiten.
•
Voorziet in randvoorwaarden: zoals planning, proces en communicatie.
•
De voortgang bewaakt: controleert planning, mijlpalen en evaluaties.
•
Toeziet op regels: zorgt dat gemeentelijke kaders en wetten worden gevolgd.
•
Gemeenteraad en college informeert: doet regelmatig verslag over jongerenideeën en over bovenstaande punten.
6. Planning en mijlpalen 6.1 Fasering Het jongerenprogramma loopt van september 2026 tot en met mei 2029*. Er zijn drie Open Calls. Elke ronde volgt dezelfde stappen: 1. Open Call en selectie Spots 2. Ontwikkeling en uitvoering van de Spots 3. Afronding en evaluatie Elke ronde zorgt ervoor dat steeds meer jongeren en organisaties meedoen en dat het jongerenprogramma beter bekend wordt. Het programma wordt tussentijds bijgestuurd zodat het goed aansluit bij de behoeften van jongeren. De fases: 0. Opstart en voorbereiding: Q4 2025 – Q2 2026 -
Voorbereiding en aanscherpen plan van aanpak
-
Voorbereiding communicatie
-
Organisatie Open Call en stemming
-
Besluitvorming in gemeenteraad over budget
-
Partners betrekken bij het idee en enthousiast maken
1. Open Call en selectie Spots door stemming •
Ronde 1: Q3-Q4 2026
•
Ronde 2: Q3-Q4 2027
•
Ronde 3: Q2-Q3 2028
2. Ontwikkeling en uitvoering -
Ontwikkeling en uitvoering van de Spots •
Ronde 1: Q4 2026-Q2 2027 21
•
Ronde 2: Q4 2027-Q2 2028
•
Ronde 3: Q3 2028-Q1 2029
3. Afronding en evaluatie -
Centraal evenement: april 2029
-
Evaluaties: •
Na ronde 1: Q2 2027
•
Na ronde 2: Q2 2028
•
Na ronde 3: Q2 2029
6.2 Concrete oplevermomenten 2026 2027 2028 2029 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Voorbereiding x x Open Oproep 1 2 3 Stemming Spots 1 2 3 Start Nieuwe Spots 1 2 3 Uitvoering Spots x x x x x x x x x x Evaluatie 1 2 3 Centraal evenement x
*Wanneer er voor een kandidaatstelling voor EYC 2030 wordt gegaan, wordt de fasering daarop aangepast.
7. Communicatieplan 7.1 Doel van de communicatie Communicatie ondersteunt het jongerenprogramma door jongeren te activeren, partners te verbinden en transparantie te bieden richting college, raad en samenleving. Het programma draait om plekken en activiteiten “door en voor jongeren” en heeft als doel “een netwerk van ontmoetingsplekken en activiteiten voor en door jongeren te creëren”. Communicatie draagt bij aan het realiseren van deze ambitie door: •
Jongeren in positie te brengen: jongeren weten dat Own Your Spot bestaat, herkennen dat het van hén is en ervaren dat ze invloed hebben.
•
Legitimiteit en vertrouwen vergroten: zichtbaar maken hoe keuzes tot stand komen, hoe jongeren stemmen, en hoe middelen worden ingezet.
•
Het netwerk versterken: mentoren, partners en jongerenwerkers ondersteunen in hun rol als belangrijkste toegangspoort tot jongeren. 22
•
Inclusie bevorderen: ook jongeren die doorgaans niet deelnemen worden bereikt, gehoord en betrokken.
•
Bestuurlijke verantwoording te bieden: inzicht geven in bereik, impact en voortgang.
Communicatie is ondersteunend aan participatie: het kan drempels verlagen, maar niet ervoor zorgen dat jongeren meedoen. 7.2 Kernboodschap De kern van Own Your Spot is dat jongeren zélf plekken, activiteiten en netwerken creëren die passen bij hun leefwereld. De communicatie benadrukt: •
Jouw plek, jouw idee, jouw invloed
•
De gemeente faciliteert; jongeren ownen de Spot
•
Elke Spot is anders, maar het principe is hetzelfde: jongeren bepalen wat er gebeurt
•
Own Your Spot is een zelfstandige beweging, niet een vervolg op het EYCproces
7.3 Doelgroepen De primaire doelgroep is jongeren van 12–27 jaar. We hebben extra aandacht voor de volgende doelgroepen: 1. Jongeren uit dorpen en stad: jongeren met verschillende ideeën en uitdagingen. 2. Nieuwe inwoners: jongeren die nieuw zijn in Leeuwarden en hun plek nog moeten vinden. 3. Jongeren in armoede: jongeren met financiële uitdagingen en minder kansen. 4. ‘Onzichtbare’ jongeren: jongeren die weinig zichtbaar zijn in de samenleving. 5. Jongeren in kwetsbare situaties: jongeren die obstakels ervaren in het systeem, zoals schoolverlaters of jongeren met een beperking. Secundaire doelgroepen •
Mentoren en partnerorganisaties
•
Scholen, docenten en jongerenwerk
•
Ouders/verzorgers
•
Gemeentelijke organisatie
•
College en gemeenteraad
23
7.4 Communicatiestrategie Netwerkgedreven communicatie De communicatie verloopt primair via het netwerk van mentoren en partners. Zij hebben toegang tot jongerengroepen die de gemeente zelf niet bereikt. De gemeente faciliteert, ondersteunt en versterkt dit netwerk. De gemeente verzorgt: •
Zichtbaarheidscampagnes
•
Informatieve communicatie (Open Call, stemrondes, resultaten)
•
Toolkits, formats en materialen
•
Kennissessies
Mentoren en partners verzorgen: •
Vindplaatsgericht contact: ze leggen contact daar waar de jongeren al zijn
•
Werving binnen hun community
•
Peer-to-peer-communicatie: jongeren informeren en enthousiasmeren elkaar
•
Signalering van behoeften en drempels
Offline-first benadering Voor jongeren van 12–18 jaar werkt fysieke aanwezigheid het best. Dat gebeurt door: •
Promotieteams bezoeken scholen, sportclubs en dorpen.
•
Aanwezigheid bij introductieweken, eindexamenfeesten, sportdagen en wijkactiviteiten.
•
Jongerenwerkers en docenten worden actief betrokken als schakel.
•
Mentoren krijgen (desgewenst) handvatten hoe zij op de Spot wervingsmomenten kunnen organiseren
Social media ondersteunt deze aanpak, maar is niet leidend. Community-leiders als ingang Voor moeilijk bereikbare groepen wordt gewerkt met sleutelfiguren: •
Sportcaptains
•
Beheerders van WhatsApp-groepen
•
Informele leiders binnen subculturen
•
Jongeren die al invloed hebben binnen hun groep
24
Micro-targeting per community Communicatie wordt afgestemd op de leefwereld van elke groep. Dit betekent: •
Verschillende toon en vorm per doelgroep
•
Verschillende kanalen (offline, WhatsApp, Discord, Instagram, scholen)
•
Verschillende partners per doelgroep
7.5 Drie vormen van werving Binnen Own Your Spot onderscheiden we drie vormen van werving. Deze vormen bepalen hoe en wanneer jongeren worden bereikt en welke rol de gemeente, mentoren en partners hierin hebben. 1. Werving voor de Open Call Doel: jongeren en partners uitnodigen om ideeën voor Spots in te dienen. Dit is het moment waarop jongeren worden geactiveerd om initiatief te nemen en hun eigen plek of activiteit te bedenken. De gemeente verzorgt de brede zichtbaarheid; mentoren en partners bereiken jongeren in hun eigen community. 2. Werving voor de stemronde Doel: jongeren activeren om te stemmen op de ingediende ideeën. De stemronde is een belangrijk moment voor legitimiteit en inclusie. Jongeren bepalen welke Spots worden uitgevoerd. De gemeente zorgt voor transparante en toegankelijke informatie. 3. Werving voor deelname aan Spots Doel: jongeren uitnodigen om mee te doen aan activiteiten en plekken die door jongeren zijn opgezet. Dit betreft zowel deelname aan eenmalige activiteiten als langdurige ontmoetingsplekken. Mentoren en jongeren zelf spelen hierin de hoofdrol, ondersteund door materialen en zichtbaarheid vanuit de gemeente. 7.6 Website als centrale hub De website wordt mobiel-first, visueel en eenvoudig. Het wordt de plek waar jongeren: •
Jongeren Spots kunnen vinden op een kaart
•
Jongeren zich kunnen aanmelden voor de Open Call
•
Jongeren kunnen stemmen
•
Mentoren materialen kunnen downloaden
•
Resultaten en impact zichtbaar zijn
•
Verhalen per wijk en dorp worden gedeeld 25
8. Middelen en budget 8.1 Resources en financiën Het Jongerenprogramma Own Your Spot maakt gebruik van het door de gemeenteraad gelabelde budget voor de uitvoering van jongerenprojecten van 1,79 miljoen euro. Daarbij houden we de volgende jaarverdeling aan: •
2026: € 280.000
•
2027: € 480.000
•
2028: € 650.000
•
2029: € 380.000 Totaal: € 1,79 miljoen
In 2026 is het budget nog beperkt, omdat het jongerenprogramma pas na het raadsbesluit kan starten. In de daaropvolgende jaren groeit het budget, met 2028 als piekjaar. Dan lopen de meeste Spots tegelijkertijd en werken we toe naar een centraal evenement. Begroting op hoofdlijnen
2026
2027
2028
2029
Totaal
Programma
Activiteiten-
Activiteiten-
Activiteiten-
x
85% activiteitenbudget:
budget:
budget:
budget:
- Ontwikkeling en
€ 127.500
€ 255.000
€ 382.500
Begeleiding:
Begeleiding:
Begeleiding:
€ 22.500
€ 45.000
€ 67.500
Totaal:
Totaal:
Totaal:
€ 150.000
€ 300.000
€ 450.000
x
x
x
€ 300.000
€ 300.000
€ 100.000
€ 140.000
€ 150.000
€ 40.000
€ 430.000
uitvoering Spots - Project500 15% begeleiding: - Faciliteren mentoren
Centraal evenement
€ 900.000
- Programmabudget voor jongereninitiatieven - Ontwikkeling met jongeren - Organisatie evenement - Facilitaire voorzieningen - Onvoorzien
Organisatie - Personele bezetting - Bijeenkomsten en kennissessies
26
- Organisatie Open Call (drie rondes) - Organisatie stemming (drie rondes) - Research, evaluatie & monitoring - Facilitaire voorzieningen - Onvoorzien
MarCom
€ 30.000
€ 40.000
€ 50.000
€ 40.000
€ 160.000
€ 280.000
€ 480.000
€ 650.000
€ 380.000
€1.790.000
- Communicatieinzet - Promotie - Middelen Budget per jaar
8.2 Programmabudget Het programmabudget stijgt elk jaar (zie tabel hierboven), omdat we verwachten dat er elke ronde meer aanmeldingen voor de Spots komen. Hetzelfde geldt voor Project500. Ook dat budget stijgt jaarlijks, omdat het initiatief elk jaar een grotere groep jongeren bereikt en betrekt. Het programmabudget bestaat uit twee onderdelen: 1. Activiteitenbudget (85% van het programmabudget): dit deel gaat rechtstreeks naar de activiteiten van jongeren via de mentoren of via Project500. 2. Mentoren/ begeleiding (15% van het programmabudget): voor ondersteuning, coaching, kwaliteitsborging en monitoring. 8.2.1 Richtbedragen voor de Spots De vorm van de activiteit (online of fysiek) en het type activiteit (eenmalig, terugkerend of langdurig) zijn bepalend voor het bedrag dat aan een Spot wordt toegekend. We lichten ze hieronder eerst toe: Vorm van de activiteit: •
Online: activiteiten die volledig digitaal plaatsvinden, bijvoorbeeld via een videoplatform of webinar. Ze hebben minder of weinig materiaal en begeleiding nodig.
•
Fysiek: activiteiten die volledig op locatie plaatsvinden. Dit is geschikt voor directe interactie, netwerkvorming en praktische workshops. Deze activiteiten vragen doorgaans om een locatie, materialen en meer begeleiding. 27
Type activiteit •
Eenmalige activiteiten: losse activiteiten met relatief lage kosten
•
Terugkerende activiteiten (<1 jaar): activiteiten die binnen een jaar vaker plaatsvinden
•
Langdurige activiteiten (>1 jaar): activiteiten die regelmatig plaatsvinden over een periode langer dan een jaar
In de tabel hieronder staan de richtbedragen per vorm en type activiteit. Deze bedragen zijn gebaseerd op een eerste inschatting van mogelijke activiteiten op de Spots. We hebben tijdens klankbordsessies signalen gekregen dat er voor sommige activiteiten mogelijk hogere bedragen nodig zijn. Tijdens tussentijdse evaluaties kunnen de bedragen per Spot worden aangepast op basis van de aanvragen die binnenkomen. Type activiteit
Online
Fysiek
Eenmalig
€ 1.000
€ 2.000
Terugkerend
€ 2.000
€ 4.000
Langdurig
€ 4.000
€ 10.000
Cofinanciering door partnerorganisaties, fondsen of andere financiers wordt aangemoedigd. De gemeente stimuleert en ondersteunt partners bij het vinden van subsidies voor de Spots. Zo kunnen de Spots en hun activiteiten op termijn financieel zelfstandiger worden en kunnen activiteiten blijven doorgaan. Om het voor jongeren makkelijk te maken hun eigen initiatief uit te voeren, kunnen zij in 2026, 2027 en 2028 via Project500 direct €500 aanvragen. Dit kan (ook) via de Spots, maar met een eenvoudigere aanvraagprocedure. Op die manier kan iedereen meedoen. Een deel van het programmabudget is hiervoor gereserveerd (zie de tabel in de volgende paragraaf). 8.2.2 Mogelijk aantal activiteiten per jaar Elk jaar is er een programmabudget waarmee veel verschillende activiteiten kunnen worden gefinancierd. Hoeveel activiteiten er komen, hangt van het beschikbare budget af, én van het soort activiteit (eenmalig, terugkerend of langdurig) en of het online of fysiek plaatsvindt. In de tabel op de volgende pagina staat een inschatting van wat mogelijk is, gebaseerd op de richtbedragen per soort activiteit en vorm. Ook Project500 is hierin meegenomen.
28
In de praktijk kan de verdeling anders zijn. Dat hangt af van de aanmeldingen die binnenkomen via de Open Call. De tabel laat zien hoe de activiteiten verdeeld kunnen worden over korte, terugkerende en langdurige activiteiten en over online en fysieke activiteiten. Ook laat de tabel zien hoe het activiteitenbudget gebruikt kan worden. De aantallen in de tabel zijn een schatting en kunnen veranderen na de tussentijdse evaluaties. Jaar
2026
Activiteitenbudget
Vorm
Eenmalig
Terugkerend
Langdurig
Totaal
Spots:
€ 108.000
Online
8
5
4
17
Project500: € 19.500
Fysiek
7
5
4
16
Totaal Spots
15
10
8
33
€ 127.500
Totaal Project500 Spots: 2027
39
€ 215.000
Online
17
13
6
36
Project500: € 40.000
Fysiek
18
13
6
37
Totaal Spots
35
26
12
73
€ 255.000
Totaal Project500 Spots: 2028
80
€ 312.000
Online
20
14
12
46
Project500: € 70.500
Fysiek
20
14
12
46
Totaal Spots
40
28
24
92
€ 382.500
Totaal Project500 Spots: Totaal
141
€ 635.000
Online
45
32
22
99
Project500: € 130.000
Fysiek
45
32
22
99
Totaal Spots
90
64
44
198
€ 765.000
Totaal Project500
260
9. Risico's en beheersmaatregelen Het jongerenprogramma Own Your Spot vindt plaats in een omgeving die kan veranderen door politieke, financiële of maatschappelijke factoren. Om het programma goed te laten verlopen en van goede kwaliteit te houden, werken we stap voor stap. Er zijn vaste momenten om te evalueren en bij te sturen. Hieronder staan de belangrijkste risico’s en hoe we deze willen beheersen. 1. Politieke en financiële onzekerheid Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 kunnen de politieke prioriteiten veranderen. 29
Ook kan het langer duren om besluiten over het budget te nemen dan gepland. Beheersmaatregelen: •
Uitvoering in rondes: het werk is verdeeld in rondes. Zo kunnen voortgang en inzet van middelen per ronde goed worden bekeken.
•
Evaluatie per ronde: na elke ronde bekijken we de voortgang, besteding en resultaten. Als dat nodig is, passen we de aanpak aan.
•
Bij grote afwijkingen: als planning of budget sterk afwijkt, leggen we dit voor aan het college en/of de raad. Zo kan er op tijd bijgestuurd worden.
2. Onvoldoende financiering voor continuïteit Extra financiering is nodig om de activiteiten ook na het programma te blijven uitvoeren. Beheersmaatregelen: •
Ondersteuning bij fondsen: mentoren en partners krijgen hulp via kennissessies en netwerkbijeenkomsten over fondsenwerving en subsidies.
•
Externe bijdragen volgen: cofinanciering en andere bijdragen worden elk jaar gevolgd en meegenomen bij de evaluaties.
•
Prioriteiten stellen: als er geen extra geld is, stellen we prioriteiten binnen het beschikbare budget. We richten ons op activiteiten met het grootste effect voor jongeren.
3. Afname van jongerenbetrokkenheid Lage betrokkenheid van jongeren kan de steun en het effect van het programma verminderen. Beheersmaatregelen: •
Betrokkenheid volgen: we bekijken per ronde hoeveel jongeren meedoen, wie bereikt wordt en welke feedback ze geven.
•
Bereiken van moeilijk bereikbare jongeren: we zetten community-leiders, vindplaatsgericht werken, een offline-first aanpak en mentoren in om zoveel mogelijk moeilijk bereikbare jongeren te betrekken.
•
Aanpassing van de manier van werken: samen met jongeren en mentoren passen we de aanpak aan als dat nodig is, bijvoorbeeld door andere vormen van participatie, communicatie of timing.
•
Communicatie aanpassen: we passen informatie en communicatie aan om de drempels voor jongeren te verlagen.
•
Diversiteit van Spots en groepen: door te werken met verschillende Spots en groepen jongeren voorkomen we dat het programma afhankelijk wordt van één vaste groep. 30
10. Bijlagen Bijlage A. Code Young Code Young is een stappenplan en keurmerk voor goede jongerenparticipatie. Het is ontwikkeld samen met Tienskip. Code Young heeft vier stappen, de 4 B’s: Beginnen, Bereiken, Beslissen en Borgen. Deze stappen zorgen ervoor dat een brede en representatieve groep jongeren op een waardevolle manier meedoet. In de onderstaande tabel staan de stappen beschreven. Beginnen
Bepaal het kader: kijk waar jongeren kunnen meedoen en op welke onderwerpen zij invloed kunnen hebben.
Bereiken
Maak een plan: bedenk hoe je een diverse groep jongeren bereikt en hun ideeën verzamelt.
Beslissen
Betrek jongeren bij beslissingen: gebruik bijvoorbeeld de zandlopermethode (zie uitleg hieronder).
Borgen
Laat zien wat er gebeurt: geef terug wat er met de ideeën van jongeren is gedaan, zodat alles duidelijk en verantwoord is.
Zandlopermodel In de centrale fase van Code Young (Beslissen) gebruiken we het zandlopermodel. Hierbij wisselen verbreding en verdieping met jongeren elkaar af. Het model heeft drie fasen en zorgt ervoor dat jongeren goed kunnen meedenken en meebeslissen.
Illustratie: zandlopermodel
1. Brede uitvraag In deze eerste fase vragen we veel jongeren mee te denken over de Spot. We proberen een zo divers mogelijke groep jongeren te bereiken. 2. Verdieping Daarna werken we met een kleinere groep jongeren, die nog steeds divers is. Samen 31
maken ze van de verzamelde ideeën een duidelijk voorstel of eindproduct. 3. Brede check Het voorstel wordt weer aan een brede groep jongeren getoond. Zo kunnen zij feedback geven en aangeven of er iets ontbreekt of niet past bij hun behoeften. Participatieladder van Arnstein De participatieladder van Arnstein (1969) laat zien op welke manieren mensen mee kunnen doen, van informeren tot gezamenlijk beslissen. Bij Code Young gebruiken we de hoogste drie treden, omdat daar jongeren echt invloed hebben. Het jongerenprogramma richt zich op: •
Samenwerking
•
Gedelegeerde macht
•
Controle
Illustratie: participatieladder van Arnstein
32
Bijlage B. Jongereninvloed In de tabel hieronder staan de verschillende manieren waarop jongeren invloed kunnen hebben binnen het jongerenprogramma. Per fase zie je: •
Wat het onderwerp is
•
Hoeveel invloed jongeren hebben
•
Wie er meedoen
•
Wat het doel is
Zo wordt duidelijk hoe jongeren uit Leeuwarden actief kunnen meedenken, meebeslissen en meedoen bij het maken en uitvoeren van het jongerenprogramma. Fase
Onderwerp
Mate van
Wie doen mee?
Doel
Kleine groep
Aangescherpt
vanuit EYC-
Plan van Aanpak
invloed Voorbereiding
Plan van
Meedenken
Aanpak
community Stap 1
Open
Meedoen
oproep
Alle jongeren
Ideeën voor en
(12-27 jaar) uit
door jongeren
gemeente Leeuwarden Stap 2 en 3
Selectie
Meebeslissen
Spots
Alle jongeren
Geselecteerde
(12-27 jaar) uit
Spots en
gemeente
financiering
Leeuwarden Stap 4 en 6
Uitvoering
Meedenken,
Groepen
Activiteiten voor
Spots en
meebeslissen,
jongeren op de
en door
centraal
meedoen
verschillende
jongeren
evenement Stap 5
Evaluatie
Spots Meedenken
Groepen op de
Suggesties voor
verschillende
bijsturing
Spots
33
Bijlage C. Verbinding EYC-onderdelen Deze bijlage laat zien hoe de belangrijkste onderdelen uit het EYC-bidbook terugkomen in het jongerenprogramma. We leggen uit hoe de drie oorspronkelijke programmalijnen (open, partner en gecureerd) verwerkt zijn in de nieuwe opzet, met de Spots als centrale kapstok. Sommige onderdelen keren letterlijk terug, andere indirect. Open programma Het open programma bevatte Project500 en Skill Factory. •
Project500: jongeren kunnen zoals in 2025 laagdrempelig €500 krijgen voor hun idee in hun wijk of dorp. Dit gebeurt nu ook via de Spots.