Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021 (versie 21 juni 2022).pdf

Toelichting investeringen Investeringen zijn niet van toepassing voor dit programma.

Betrokken verbonden partijen 

Veiligheidsregio Fryslân

86

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Maatschappelijke effecten Tabel 39 Maatschappelijke effecten domein veiligheid Indicator eenheid Bron 1. Verwijzingen Halt Aantal per 1.000 Bureau Halt jongeren 2. Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 CBS inwoners 3. Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 CBS inwoners 4. Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 CBS inwoners 5. Vernielingen en Aantal per 1.000 CBS beschadigingen (in de inwoners openbare ruimte) 6. Jongeren met een delict % jongeren (12 t/m Verwey Jonker voor de rechter 21 jaar) Instituut – Verdachten) Kinderen in Tel 7. Jongeren met % van alle jongeren CBS jeugdreclassering van 12 tot 23 jaar

Meting 2020 7

Meting 2021 niet bekend

3,1

2,7

5,4

5,3

2,9

2

9

8,1

1%

niet bekend

0,4%

0,3%

Toelichting indicator en vergelijking met andere gemeenten: www.waarstaatjegemeente.nl.

87

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

2.1.4 Domein Bestuur en middelen Portefeuillehouders: Burgemeester Sybrand Buma, en wethouders Hein Kuiken en Hilde Tjeerdema.

Strategisch algemeen doel Strategisch algemeen doel: Een gemeente die transparant, flexibel en resultaatgericht wordt bestuurd en blijvend financieel gezond is. Global goals:  Innovatie en duurzame infrastructuur (9)  Veiligheid, publieke diensten en recht voor iedereen (16) Ambities: De komende bestuursperiode kiezen we voor een nieuwe en eigentijdse manier van besturen: transparant, flexibel en resultaatgericht. We willen de dialoog met de samenleving versterken en staan open voor nieuwe vormen van samenwerking. Wij zetten ons in voor een stevige positie van Noord-Nederland op nationaal en Europees niveau. We gaan door met de samenwerking op Noordelijke schaal, met de provincie Fryslân en de Friese gemeenten. We onderzoeken welke samenwerkingsverbanden het meeste aansluiten bij onze doelstellingen en waar nodig versterken we de samenwerking. Met het lidmaatschap van de burgemeester van het Strategisch Beraad Ondermijning en de stuurgroep LIEC vergroten we onze invloed op de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Voor het goed functioneren van onze gemeente is het nodig dat we financieel gezond zijn en blijven, en dat we zorgen voor een sluitende begroting. Om dat voor elkaar te krijgen, moeten we flink bezuinigen. Tegelijkertijd zijn we terughoudend met het doen van nieuwe uitgaven.

Met een krachtige aanpak willen we de kansen van digitalisering beter benutten, de kwaliteit van ons datagebruik verhogen, en zaken als privacy en informatiebeveiliging blijven waarborgen. Wij streven naar grotere tevredenheid over onze (digitale) dienstverlening. Dat bewerkstelligen we door meer in verbinding te staan met de samenleving en besluiten over zaken die minder standaard zijn meer te nemen met gezond verstand. De bejegening door onze medewerkers moet uitstekend zijn en de afhandeltermijnen kort. Zodat de contacten met inwoners, ondernemers, instellingen, bezoekers en partners soepel verlopen.

Successen 1. Door een sterke lobby heeft het noorden een sterkere positie en meer kansen gekregen. Denk aan deelname aan het programma Leeuwarden Oost en Europese subsidiemogelijkheden door deelname aan Europese Verbindingsalliantie. 2. Provincie en gemeenten hebben voor Arcadia 2022 een aantrekkelijk en verantwoord cultureel programma voor Leeuwarden en Fryslân ontwikkeld. 3. De informatie op www.leeuwarden.nl is voor bezoekers vereenvoudigd.

Verbeterpunten 1. Nu de COVID-19 maatregelen geen beperkende factor meer vormen, weer meer werk maken van de dialoog met de samenleving. 2. Verder verbeteren van de digitale dienstverlening.

88

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Wat heeft het in totaal gekost? Tabel 40 Domein

Begroting

Begroting Begroting

Rekening

Rekening

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting saldo saldo

R2DOM004 - Bestuur en middelen R2PRG009 - Bestuur

lasten

baten

saldo

lasten

baten

4.789

10

-4.780

4.330

454

-3.876

904

R2PRG015 - Algemene baten en lasten Totaal 2021

42.052

36.598

-5.455

38.393

34.859

-3.533

1.921

46.842

36.607

-10.234

42.722

35.313

-7.409

2.825

Eindconclusie 2021 was opnieuw een tijd met veel onzekerheden. De COVID-19 maatregelen maakten burgerbetrokkenheid anders en complexer. Dit vergde een in grote mate flexibele bestuurswijze. De maatregelen vormden weliswaar belemmeringen, maar toch konden we met inwoners in gesprek blijven in diverse wijken en dorpen. Specifiek in Leeuwarden Oost is een nieuwe participatie-aanpak verkend, bestaand uit een mix van fysiek contact en online participatie. De publieke dienstverlening aan onze inwoners is in 2021 verder uitgebreid, onder andere met chat en beeldbellen. Ook in 2022 blijven we de toegankelijkheid en digitale dienstverlening verder verbeteren. De positie van Noord-Nederland is op nationaal en Europees niveau verstevigd. Leeuwarden was goed zichtbaar met de lobby van Noord Nederland. Er zijn belangrijke stappen gezet, denk aan de gezamenlijke (met bijvoorbeeld andere Friese overheden en onderwijsinstellingen) opstelling van de Europa agenda en de voorbereiding van de Europese Verbindingsalliantie. In diverse samenwerkingsverbanden (o.a. VNG, G40 en SNN) hebben we ons gericht op de lobby richting nieuw regeerakkoord. Zo kwam naast Deltaplan/Lelylijn ook het instrument Regiodeal in de kabinetsplannen. De gemeente wist financieel gezond te blijven. De voorgenomen bezuinigingsopgaven liggen op koers.

Alleen op het terrein van de bedrijfsvoering is de realisatie iets vertraagd. Maar alle bezuinigingen zullen in 2022 zijn doorgevoerd. Het voordelig financieel resultaat van Bestuur en middelen is € 2,8 mln. Dit komt vooral door de stijgende rekenrente en omdat € 439.000 vrijvalt uit de voorziening Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers. Daarnaast draagt de vrijval van stelposten voor € 1,9 mln bij aan het positieve resultaat.

89

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Programma Bestuur Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Positie Noord-Nederland op nationaal en Europees niveau verstevigd  Nieuwe Europa Agenda Afgelopen jaar is er met diverse partners (Friese overheden, onderwijs en bedrijven) gewerkt aan een nieuwe Europa Agenda. De ambities van de gemeente Leeuwarden zijn verbonden aan de kansen en mogelijkheden die er liggen in de nieuwe begrotingsperiode 2021-2027 van de Europese Commissie. Daaruit is een agenda ontstaan met een aantal prioritaire thema’s. Zo zal er de komende vier jaar onder andere worden ingezet op het realiseren van de energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en cultuurtoerisme. Op dit moment worden er al verschillende projecten mede gefinancierd met Europese middelen zoals CircLocal, ECoC-SME, Creative Ageing. Daarnaast zijn in 2021 de nieuwe projecten GridRelief (EU City Facility, onderzoek oplossing netproblematiek) en SAVE (energiebesparing in het mkb) toegekend. Om de zichtbaarheid van Leeuwarden in Europa te vergroten heeft de gemeente Leeuwarden meegedaan aan Europese competities. Zo is de gemeente als finalist geëindigd voor de European Capital of Innovation Award in de categorie Rising Innovative City. Daarnaast is de gemeente lid geworden van het European Network of Living Labs en de European Festivals Association om de zichtbaarheid te vergroten.

 Europese Verbindingsalliantie voorbereid Naast de opstelling van een Europa Agenda is op initiatief van de provincie, samen met de andere gemeenten en onderwijsinstellingen gewerkt aan de voorbereiding van de Europese Verbindingsalliantie (EVA). Doel daarvan is om Friesland beter te positioneren in Europa en ervoor te zorgen dat er in Friesland meer en betere Europese projectvoorstellen ontwikkeld worden. De EVA moet de komende 6 jaar € 130 mln aan Europese subsidie naar Fryslân halen. In de voorbereiding op de EVA hebben we met Súdwest Fryslân, NHL Stenden, Learning Hub Fryslân en provincie Fryslân het workshopprogramma Europe Ready Fryslân georganiseerd. 

Samenwerking met Rijk, provincie en gemeenten a. LF2028/Arcadia 2022: In 2021 heeft de stichting Leeuwarden-Fryslân 2028 zich in nauwe samenwerking met de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân ingezet voor Arcadia, de triënnale die het vervolg vormt op culturele hoofdstad Leeuwarden-Fryslân 2018. Ondanks de belemmeringen die de COVID-19 maatregelen voor de maatschappij en de cultuursector met zich meebracht, is een programma ontwikkeld. In de 100 dagen tussen 7 mei-14 augustus 2022 wordt met vele evenementen in Leeuwarden en de rest van Fryslân het artistiek klimaat versterkt, cultuurtoerisme gestimuleerd, gezorgd dat mensen hun talent in kunnen zetten en aan ecologische- en duurzaamheidsopgaven bijgedragen. Leeuwarden en Fryslân zijn de initiatiefnemers, maar in vele gemeenten van Fryslân vinden evenementen plaats en zijn plaatselijke makers, mienskip en overheden betrokken. b. Samenwerking in Friesland: in 2021 is het proces opgestart om tot nieuwe samenwerkingsafspraken tussen de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân te komen. De vorige set afspraken liep van 2013-2025, maar het overgrote deel van de afspraken is (vrijwel) afgerond en een beperkt deel is niet meer actueel.

Er is een duidelijke wens en noodzaak om in de grote maatschappelijke opgaven waarmee de Friese samenleving geconfronteerd wordt als provinciale overheid en als gemeente van de Friese hoofdstad samen op te trekken. Het proces op weg naar nieuwe samenwerkingsafspraken zal halverwege 2022 tot besluitvorming leiden. c. Samenwerking regio Noardwest: bestuurlijke inzet heeft geresulteerd in het schetsen van de kansen en bedreigingen in dat gebied, waar ook de noordwestelijke kant van onze

90

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

gemeente mee te maken heeft (grenzend aan Waadhoeke: oud-Leeuwarderadeel en oudLittenseradiel).  Krachtige lobby Samenwerkingsverband Noord Nederland Noord-Nederland is meer zichtbaar geweest in de lobby en in vergelijking met andere regio’s in Nederland hebben we goed gescoord. Noord-Nederland is de regio met de meest krachtige lobby, volgens een onderzoek van Wepublic over regionale public affairs. De top drie regio’s (Samenwerkingsverband Noord-Nederland, Brainport Eindhoven en Amsterdam) weten zich goed te onderscheiden, benadrukken wat de regio uniek maakt en brengen dit duidelijk en zichtbaar naar voren, aldus Wepublic. Dankzij de noord-Nederlandse lobby is naast Deltaplan/Lelylijn ook het instrument Regiodeal in de kabinetsplannen opgenomen. Ook leidde de lobby van de Manifeststeden, waartoe Leeuwarden behoort, tot succesvolle financiële mogelijkheden voor Leeuwarden Oost met aandacht voor stedelijke vernieuwing.  Samenwerking bestuurlijke arbeidsmarkttafel geïntensiveerd De samenwerking aan de bestuurlijke arbeidsmarkttafel Noord is geïntensiveerd. In 2021 zijn belangrijke bouwstenen gelegd voor een gezamenlijke strategische werkagenda voor NoordNederland. Deze werkagenda wordt in de loop van 2022 opgeleverd.

In de werkagenda is aandacht voor de gezamenlijke noordelijke arbeidsmarktopgave en de gedeelde verantwoordelijkheid daarin van de arbeidsmarktregio’s, het UWV en de provincies. Met Fryslân Werkt dragen we samen met de provincie Fryslân bij aan de invulling van deze agenda voor Friesland. In 2021 zijn bovendien een aantal concrete stappen gezet die de samenwerking bevorderen. Zo is er gezamenlijk uitvoering gegeven aan de NLleertdoor”-regelingen, is er een Noordelijke regeling in het leven geroepen om publiek/privaat bij- en omscholing te financieren en is er gezamenlijk met de andere arbeidsmarktregio’s publiciteit georganiseerd rond de regionale mobiliteitsteams (RMT’s).  Lobby-resultaten Arbeidsmarkttafel en Taskforce VNG In 2020 is al bekend geworden dat er € 330 mln naar Noord-Nederland komt om de energietransitie rechtvaardig te laten verlopen. In 2021 is veel tijd besteed aan de voorwaarden voor het programma JTF. De arbeidsmarkttafel Noord is een belangrijke noordelijke partij die in de lead is om een deel van de uitvoering van het JTF vorm te geven. Vanuit de VNG is een Taskforce met bestuurders uit verschillende commissies samengesteld, gericht op herstel en transitie na de coronacrisis. De taskforce lobbyt bij het Rijk voor human capital (minder regelingen, meer regelruimte en ontschot budget). Tot slot noemen we hier de lobby ESF+.

Friesland, Drenthe en Flevoland zijn door de Europese Commissie aangewezen als overgangsregio’s, omdat het bruto regionaal product van deze regio’s lager is dan het EU-gemiddelde. Met deze status kunnen deze regio’s aanspraak maken op meer EU financiering vanuit de EU structuurfondsen (ESF+ en EFRO). De Arbeidsmarkttafel Noord heeft zich richting Tweede Kamer, Kabinet, Europese Commissie (EC) en Europees Parlement hiervoor ingezet. Tot op heden heeft dit nog geen resultaat opgeleverd. De belangrijkste reden hiervoor is dat het kabinet (en daarmee het ministerie van SZW) van de EC de ruimte krijgt om haar eigen verdeelsystematiek aan te houden.  Lobbybrief in NG4 verband In noordelijk verband is met de NG4 samengewerkt, gericht op de lobby en in het EU Office. Er is in het kader van de formatie op Rijksniveau een gezamenlijke lobbybrief opgesteld. Het EU Office heeft ingezet op de verdere doorontwikkeling van het kantoor in Brussel.

91

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

2. Belangen behartigd grote steden De gemeente Leeuwarden draagt actief bestuurlijk bij aan: a. VNG: wethouder Douwstra behartigde de belangen van de gemeente Leeuwarden in de VNGcommissie Participatie Schuldhulpverlening en Integratie. Hier is gesproken over de evaluatie van de Participatiewet, de rol van gemeenten bij de toeslagenproblematiek. Wethouder Tjeerdema vertegenwoordigde de gemeente Leeuwarden in de VNG-commissie informatiesamenleving. Die commissie heeft in voorbereiding op een nieuw coalitieakkoord de volgende vijf lobbylijnen onder de aandacht gebracht: dienstverlening, data, waarden (ethiek), digitale veiligheid en randvoorwaarden voor de informatiesamenleving (onder andere Common Ground). Wethouder De Haan vertegenwoordigde de gemeente in de VNG-commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit. Binnen deze commissie is hij portefeuillehouder Wonen en vanuit deze hoedanigheid betrokken bij de opstelling van de Nationale Woonagenda en het Woonprogramma als vertaling van het nieuwe regeerakkoord. Van belang is een brede nationale aanpak die niet alleen is gericht op de toplocaties die vooral in de randstad liggen. Wethouder Kuiken vertegenwoordigde de gemeente in de VNG commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs. b. G40: De inzet van de G40 heeft zich in 2021 vooral gericht op de lobby richting nieuw regeerakkoord. c.

Strategisch Beraad Ondermijning (SBO): de burgemeester is lid van het SBO. In 2021 is hierin onder andere gesproken over de verdeling van de Prinsjesdag - en coalitieakkoordmiddelen. Voor Noord Nederland is structureel geld beschikbaar gesteld voor regionale versterking en voor Leeuwarden daarnaast ook voor een preventieve aanpak in Leeuwarden Oost. d. City Deal Cybercrime: de burgemeester is voorzitter van de stuurgroep City Deal Cybercrime. Deze City Deal heeft bewustwording van cybercrime bevorderd en een aantal projecten op dat gebied ontwikkeld en beschikbaar gesteld aan gemeenten. In Leeuwarden is middels een project ingezet op bewustwording binnen de agrarische sector. e. Stuurgroep LIEC: de burgemeester is lid van de Stuurgroep LIEC(Landelijk Informatie en Expertise Centrum). De inzet van het LIEC heeft zich gericht op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit, verdere doorontwikkeling van het LIEC en het in kaart brengen van ondermijnende fenomenen.

3. Dialoog met de samenleving versterken  Ondanks COVID-19 maatregelen in gesprek gebleven Ook in 2021 waren de COVID-19 maatregelen een belemmering voor de contacten met de samenleving. Desondanks zijn er wel resultaten geboekt, mede omdat de gemeente net als veel andere organisaties vaardiger is geworden in het inzetten van andere c.q. nieuwe vormen van participatie. Deels was dat te merken bij concrete klussen en projecten, deels is ook meer overstijgend gewerkt aan een goed contact met de Leeuwarders in stad en dorpen. Vanuit de gemeenteraad is veel inzet gepleegd op de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de overheid in het kader van Andere Overheid. In onze online-omgeving is De Stem van Leeuwarden (De Stem van Leeuwarden, in 2021 ingezet voor de Agenda Binnenstad) verder ontwikkeld. Bovendien heeft de gemeente Leeuwarden bijgedragen aan De Stem van Fryslân, zodat alle Friese overheden de beschikking krijgen over een online-participatieplatform. Binnen het gebiedsgericht werken van de gemeente Leeuwarden is – in een mix van aanwezigheid in wijk/dorp en online-contacten – de relatie met de Leeuwarder wijken en dorpen onderhouden en gewerkt aan wensen en zorgen van de Leeuwarders in de wijken en dorpen. Er worden nieuwe werkvormen ingezet om complexe kwesties uit de praktijk van wijken en dorpen een plek te geven binnen de gemeentelijke organisatie.

Het beproefde instrumentarium voor initiatieven (onder andere de tafel voor bewonersinitiatieven en het Mienskipsfonds) hebben vele initiatieven praktisch respectievelijk financieel ondersteund. In het kader van het programma Leeuwarden Oost vonden in 2021 verkenningen plaats naar een nieuwe 92

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

participatie-aanpak, waarbij gestreefd wordt naar een mix van “live”- en online-participatie en waar data-analyse en loting een belangrijke ondersteunende rol spelen. In 2022 moet dat leiden tot (werken volgens) een uitgewerkte aanpak. Tenslotte is in het kader van de organisatieontwikkeling veel aandacht besteed aan de noodzaak om de dialoog met de samenleving aan te gaan. Dat is een standaard onderdeel van het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers geworden. 

Vertraging in wetgeving en proactieve informatievoorziening a. De Bekendmakingswet is met een half jaar vertraging per 1 juli 2021 in werking getreden. Gemeentelijke algemene bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen worden nu elektronisch gepubliceerd op internet. Met een geactiveerd account voor Mijn Overheid, worden mensen automatisch op de hoogte gesteld van nieuwe publicaties in hun directe woonomgeving. b. De invoering van de Wet open overheid (Woo) is uitgesteld tot 1 mei 2022. De wet komt in de plaats van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Gedeeltelijk voldoen we nu al aan de nieuwe wet, zoals met de actieve publicatie van bestuurlijke besluitvormingsstukken en verordeningen. Voor andere categorieën informatie (afhandeling van Woo-verzoeken, oordelen in klachtenprocedures en beschikkingen) wordt een gefaseerde invoering na 1 mei 2022 voorbereid in samenwerking met een aantal regiopartners.

4. Global Goals uitgedragen Leeuwarden is sinds 25 september 2019 Global Goals gemeente. Met de jaarlijkse Vlaggendag in september vragen we aandacht voor de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties en zetten we lokale helden rond een van de doelen in het zonnetje. De samenkomst in de Kanselarij, die veelal lokale initiatiefnemers verbindt, trok afgelopen jaar circa 80 bezoekers. Daarnaast heeft de gemeente de bewustwordingscampagne van de lokale Fair trade werkgroep gesteund. De werkgroep heeft bijvoorbeeld de Foto-expositie “Fair vooruit” in ondermeer de Kanselarij geïnitieerd, die gaat over mensen of projecten die bewust bijdragen aan een eerlijk of duurzaam Leeuwarden. De raad bepaalde via een motie dat de werkgroep in 2022 opnieuw een bijdrage (€ 12.000) voor haar activiteiten ontvangt. Wat alle global goals-activiteiten daadwerkelijk aan bewustwording opleveren is een aandachtspunt. Wat betreft de inhoudelijke meetbaarheid is in 2021, met bescheiden inzet vanuit de gemeente Leeuwarden, in VNG-verband aan een landelijke set global goals indicatoren voor gemeenten gewerkt. Die moet vanaf 2022 het bereiken van global goals doelen inzichtelijk en de vergelijking met andere gemeenten mogelijk maken.

Wat heeft het gekost? Tabel 41 Programma

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting 4.020 769

Lasten

Begroting primitief 4.732

Begroting na wijziging 4.789

Baten

10

10

454

444

Saldo van baten en lasten

-4.722

-4.780

-3.567

1.213

Toevoegingen aan reserves

0

0

310

-310

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

0

0

-310

-310

-4.722

-4.780

-3.876

904

93

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Toelichting resultaat reservemutaties In verband met de beëindiging van de formele samenwerkingsverbanden Stadsregio en Streekwurk is een bedrag van € 310.000 ontvangen. Om dit bedrag beschikbaar te houden voor regionale samenwerking, heeft een storting plaatsgevonden in de reserve budgetoverheveling. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar 2.3. Voorgenomen budgetoverhevelingen. Tabel 42 Beleidsproduct R2PRG009 - Bestuur

Begroting

Bedragen x € 1.000 Rekening t.o.v. begroting

Rekening

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Saldo

2.541

0

2.430

4

111

4

115

R2BLP071 - Gemeenteraad R2BLP072 - College van B&W

2.248

10

1.900

450

349

440

789

Totaal

4.789

10

4.330

454

460

444

904

Gemeenteraad (voordeel € 115.000) Op het beleidsproduct Gemeenteraad is in 2021 een voordeel ontstaan van afgerond € 115.000 door lagere lasten dan begroot van € 111.000 alsmede een niet begrote bate van € 4.000. De lagere lasten zijn ondermeer ontstaan door lagere personeelskosten ad € 20.000 als gevolg van vacatureruimte. Daarnaast zijn de lasten achtergebleven op met name het communicatie budget. Ook 2021 kende nog zoveel beperkingen door COVID-19 maatregelen dat de plannen die hier inhoud aan hadden moeten geven niet tot volle ontwikkeling zijn gekomen. College van B&W (voordeel € 789.000) Het voordeel van € 789.000 is veroorzaakt door: De afgelopen jaren werden we geconfronteerd met een dalende rekenrente, waardoor extra stortingen moesten worden gedaan in de voorziening APPA (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers). Dit jaar is deze rente weer wat gestegen, waardoor we met een lagere voorziening kunnen volstaan om aan de pensioenverplichtingen te voldoen. Daarom kan een bedrag van € 439.000 vrijvallen. Voor deelname aan de stadsregio was jaarlijks een bedrag begroot van € 173.000. Deze samenwerking is echter in 2021 beëindigd, de bijdrage is dus niet gerealiseerd in 2021. In 2022 is dit bedrag uit de begroting gehaald. Het restant budget voor de stadsregio is verdeeld onder de deelnemende gemeentes. Voor Leeuwarden betreft dit een afrekening van € 309.500.

Voorgesteld is om dit bedrag via de reserve Budgetoverheveling (voorwaardelijk) over te hevelen naar 2022 voor toekomstige samenwerking en uitvoeren gezamenlijke projecten in de regio. Per saldo resteert een bedrag van € 170.000 in 2021 dat kan vrijvallen. - Een ander voordeel van € 193.000 wordt met name veroorzaakt doordat sprake was een onderbesteding op de budgetten. De begroting 2022 is hierop aangepast.

Toelichting investeringen Investeringen zijn niet van toepassing voor dit programma.

Betrokken verbonden partijen Geen.

94

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Programma Algemene baten en lasten Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Stand van zaken bezuinigingsmaatregelen  Stand van zaken bezuinigingsprogramma’s voorgaande collegeperioden De bezuinigingspakketten uit de collegeprogramma’s tot 2018 zijn voor het overgrote deel gerealiseerd. Ook de in eerdere jaarverslagen gemelde vertraging in het bewerkstelligen van efficiencyvoordelen door verdergaande digitalisering van bedrijfsprocessen bij enerzijds het onderdeel Digitale Informatievoorziening en anderzijds Publieke dienstverlening is grotendeels weggewerkt. Eind 2020 bedroeg de achterstand op deze taakstelling in totaal € 550.000. Door het succesvol implementeren van digitale werkwijzen is dit restantbedrag nagenoeg weggewerkt. Onderstaand wordt ingegaan op de stand van zaken van de nog lopende bezuinigingsprogramma’s voor zover zij het verslagjaar 2020 omvatten.  Stand van zaken bezuinigingen collegeprogramma 'De kracht van samen' Het bezuinigingspakket van het collegeprogramma 'De kracht van samen' (2018-2022) berust in grote mate op twee pijlers: 1. De besparingen opgenomen in het koersdocument Herijking sociaal domein van in totaal € 10,8 mln. 2.

De besparingen op de bedrijfsvoering van in totaal circa € 4 mln bestaande uit de volgende onderdelen: o De taakstelling van € 2,3 mln door middel van het niet volledig vervangen van de uitstroom als gevolg van pensionering. o Een besparing van in totaal € 1,5 mln door het niet volledig compenseren van prijsstijgingen. o Een besparing van € 200.000 door het opschonen van inkoopcontracten. Ad 1. Stand van zaken besparingen Koersdocument In het koersdocument Herijking sociaal domein is een besparing opgenomen van in totaal € 0,8 mln. Het verloop en ontwikkeling van deze taakstelling is in onderstaande tabel weergegeven. De laatste tranche van de taakstelling is in 2021 gerealiseerd waarmee de volledige taakstelling nu is afgerond. Tabel 43

Bedragen x € 1.000

DE KRACHT VAN SAMEN 1 2 3 4 5 6 7

OPGAVE 2019

Totaal

2018

Herijking sociaal domein (koersdocument) Korting op P-budget Regio-taken Beschermd wonen Voormalige taken Wellzo Planvormng Wmo Sturen op kosten jeugd Efficiency korting Amaryllis Bedrijfsvoering Sociaal Domein

1.000 450 750 3.600 4.000 500 500

1.000 

Totaal structureel

10.800

1.000

300 1.250 1.000 500

3.050

2020

450  450 1.300 1.500  500 4.200

2021

fte's

  1.050  1.500  

7,69 2.550

7,69

Ad 2. Realisatie taakstelling bedrijfsvoering iets vertraagd maar nog op koers In het collegeprogramma 'De kracht van samen' is een taakstelling op de bedrijfsvoering opgenomen, waarbij medewerkers die de ambtelijke organisatie verlaten vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd voor 70% worden vervangen. Deze taakstelling bedraagt in totaal € 2,3

95

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

mln over de periode 2018 tot en met 2022. Tot en met 2021 is er een bedrag van ongeveer € 2.000.000 gerealiseerd. Het laatste deel van deze taakstelling zal in 2022 worden gerealiseerd.  Aanvullende bezuinigingen begroting 2020 (het € 2 mln pakket) In aanvulling op het pakket aan bezuinigingen zoals opgenomen in het collegeprogramma is bij de begroting 2020 besloten tot de volgende structurele bezuinigingsmaatregelen: Tabel 44 Aanvullende structurele bezuinigingsmaatregelen Maatregel

Bedragen x € 1.000 2020

2021

2022

2023

Totaal

Herplant bomen

200

200

Evenementen 2.0 plus handhaving

260

260

-165

165

Sport in de Zuidlanden

330

Verkeersknelpunten

200

200

Opbrengst parkeren

500

500

Bijdrage gebiedsontwikkeling WTC à fonds perdu; kapitaallast vervalt

300

300

Verlaging storting AR t.l.v. exploitatie Vrijval budget peuterspeelzaalwerk

100

Totaal

900

300

300

300

2025

100 530

295

Alle maatregelen zullen naar verwachting worden gerealiseerd. De maatregelen voor de jaarschijf 2021 zijn volgens plan doorgevoerd. Daarbij moet worden opgemerkt dat de maatregel 'sport in de Zuidlanden' bij de vaststelling van de begroting 2022 teruggedraaid is

2. Publieke dienstverlening verder verbeterd In 2021 is op een aantal vlakken de publieke dienstverlening aan onze inwoner verder verbeterd.  De informatie op onze website is vereenvoudigd. Teksten zijn voor een groot deel herschreven op taalniveau B1 (eenvoudig taalgebruik). In 2022 wordt de hele website vernieuwd en gaan we voldoen aan de toegankelijkheidseisen.  We zijn naast sociale media nu ook goed bereikbaar via chat. Inwoners kunnen via chat op elk gewenst moment digitaal in gesprek met een medewerker van de gemeente. Deze gesprekken vinden nu nog vooral binnen kantooruren plaats. Verkend gaat worden of er behoefte is aan inzet buiten kantooruren. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van een zogenaamde ‘afwezigheidsbot’. We willen dit graag uitbreiden naar een ‘bot’ voor de meest voorkomende vragen en antwoorden.  Eind 2021 is een pilot beeldbellen gestart. Medio 2022 wordt beeldbellen geëvalueerd. Dan blijkt in hoeverre inwoners dit kanaal waarderen en of het een positieve bijdrage levert aan onze gemeentelijke dienstverlening.  Om laaggeletterden en licht verstandelijk beperkten beter te bereiken volgden medewerkers van Publieke Dienstverlening de ‘Basistraining taalniveau B1’. Alle brieven binnen Publieke Dienstverlening zijn nu grotendeels omgezet naar B1. Daarnaast wordt gemeentebreed de ‘tool Klinkende Taal’ ingezet.

Deze tool helpt om documenten eenvoudig om te zetten naar B1.  Standaard- en algemene vragen worden afgehandeld door de 1 e en 2e lijn Publieke Dienstverlening. Voor de meer complexe vragen werken we steeds meer volgens de principes van ‘Op Maat’. Niet via één loket, maar waar nodig in samens praak. We werken samen met verschillende expertises en bieden op die manier een passende oplossing.  Door de geïntensiveerde samenwerking in Noord-Friesland gaan we de digitale dienstverlening verder verbeteren. Het betreft onder andere lopende projecten en een goed bezocht symposium over hoe we de informatievoorziening 2025 gezamenlijk kunnen vormgeven. Ook is de samenwerking met Assen, Emmen en Groningen (NG4) opgestart om samen werk te maken van Samen Organiseren en Common Ground.

96

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

Wat heeft het gekost? Tabel 45 Programma Lasten

Begroting primitief 19.816

Bedragen x € 1.000 Rekening Rekening t.o.v. begroting 26.040 7.663

Begroting na wijziging 33.703

Baten

14.500

22.490

20.452

-2.038

Saldo van baten en lasten

-5.315

-11.213

-5.588

5.625

Toevoegingen aan reserves

9.151

8.349

12.352

-4.003

Onttrekkingen aan reserves

5.480

14.108

14.407

299

Saldo van toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

-3.671

5.759

2.055

-3.704

-8.986

-5.455

-3.533

1.921

Toelichting resultaat reservemutaties De afwijking tussen begrote en gerealiseerde reservemutaties bestaan uit: Storting voorw. budgetoverheveling Stelpost Corona Storting voorw. budgetoverheveling september circulaire '21 Storting in reserve budgetoverheveling ISI Hogere onttrekking kunst in openbare ruimte Begrote storting budgetoverheveling Totaal hogere storting in reserves

€ 3.418 € 477 € 127 € 25 € -43 € 4.004

Hogere onttrekking ISV III Lagere onttrekking reserve frictiemiddelen Lagere onttrekking reserve budgetoverheveling Totaal hogere onttrekking reserves

€ 364 € -22 € -43 € 299

Voor een toelichting op de reserves budgetoverheveling wordt verwezen naar hoofdstuk 2.3. Tabel 46 Beleidsproduct R2PRG015 - Algemene baten en lasten R2BLP006 - Dienstverlening voor derden R2BLP053 - Stelposten c.a.

Begroting

Bedragen x € 1.000 Rekening t.o.v. begroting

Rekening

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Saldo

20.786

20.786

18.131

18.220

2.656

-2.566

90

6.284

88

4.358

80

1.926

-8

1.918

R2BLP067 - Burgerzaken

3.612

2.048

3.994

2.340

-382

291

-91

R2BLP079 - Algemene baten en lasten R2BLP120 - Vergunningen & leefomgeving Totaal

9.568

13.676

10.252

14.219

-685

543

-142

1.802

0

1.657

1

144

1

146

42.052

36.598

38.393

34.859

3.660

-1.738

1.921

BLP006 Dienstverlening voor derden (voordeel € 90.000) Op dienstverlening voor derden is per saldo sprake van een voordeel van € 90.000. De lasten zijn € 2.656.000 lager, terwijl de baten € 2.566.000 lager zijn dan begroot. Sociaal Domein Fryslân Zowel de baten als de lasten van Sociaal Domein Fryslân (SDF) zijn € 878.000 lager dan begroot. Dat komt doordat het lastenbudget in de begroting ten onrechte niet is verlaagd tot het bedrag dat beschikbaar is voor SDF. Het beschikbare lastenbudget in de begroting had € 686.000 lager moeten zijn. Daarnaast is sprake van hogere personele lasten van € 118.000 als gevolg van ziektevervanging en hogere benodigde inzet voor met name inkoop- en contractmanagement. De overige kosten zijn

97

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

€ 310.000 lager dan begroot, hoofdzakelijk door lagere kosten voor automatisering, lagere huisvestingslasten. Alle lasten van het SDF worden doorbelast naar de deelnemende gemeenten (waaronder gemeente Leeuwarden). Derhalve nemen de baten met hetzelfde bedrag af als de lasten. Dienstverlening Shared Service Center (voordeel € 90.000) Per saldo waren de baten € 269.000 hoger dan begroot. Daar staan extra baten van € 358.000 tegenover. Binnen de dienstverlening door het Shared Service Center, worden de werkelijke kosten toegerekend. Met sommige partijen zijn voorcalculatorisch afspraken gemaakt. Daardoor kan er een klein resultaat (positief of negatief) ontstaan. Dit jaar is sprake van een positief resultaat van € 90.000. RIEC-Noord Het RIEC Noord-Nederland (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum) maakt sinds 2020 deel uit van de gemeentelijke begroting en administratie. Het RIEC ontvangt met name meerjarige bijdragen vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid. In 2021 is sprake van een onderbesteding van circa € 2 mln ten opzichte van de begroting. De opgestelde begroting is te ambitieus gebleven. De middelen blijven beschikbaar voor toekomstige jaren. Dit heeft geen impact op het resultaat van gemeente Leeuwarden. BLP053 Stelposten (voordeel € 1.918.000) Er is sprake van een lagere bate van € 8.000 en lagere lasten van € 1.926.000.

Naast diverse kleine posten hebben de lagere lasten betrekking op de algemene stelpost en de Coronastelpost. Tabel 47 Budget Algemene stelpost (met name septembercirculaire)

Bedragen in € Budgetoverheveling Vrijval

800.000

Stelpost Corona

477.000

323.000

5.016.000

Vrijval ter compensatie van tekorten elders - Onkostenvergoeding ambtenaren cao

400.000

- Coronakosten BV Sport

100.000

- Verwachting te verlenen huurkorting

100.000

Vrijval bij M TR2020 verleende budget

1.000.000

Overheveling

3.418.000 5.816.000

3.895.000

1.923.000

Op de stelposten zijn twee voordelen ontstaan: De algemene stelpost bedroeg € 800.000. Dit betreft met name via de septembercirculaire ontvangen bedragen. We stellen voor een bedrag van € 477.000 over te hevelen naar 2022, de overige bedragen kunnen vrijvallen. Dit betekent per saldo een voordeel van € 323.000. De Coronastelpost bedroeg € 5.016.000. Een bedrag van afgerond € 600.000 valt vrij als compensatie van niet begrote nadelen die bij de respectievelijke programma’s worden toegelicht. Het gaat daarbij om: de betaalde onkostenvergoeding voortvloeiend uit de nieuwe ambtenarencao € 400.000; vergoede Coronakosten BV Sport € 100.000 en verwacht te verlenen huurkortingen € 100.000. Verder kan het bij de MTR2020 verleende budget van € 1.000.000 vrijvallen. De totale vrijval op de stelpost Corona bedraagt daarmee € 1.598.000. Voorgesteld wordt het resterende bedrag van € 3.418.000 over te hevelen naar 2022. Samengevat ontstaat er, inclusief enkele kleine postjes, een voordeel op de lasten van € 1.926.000.

98

Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2021

Jaarverslag

BLP067 Burgerzaken (nadeel € 91.000) Op het beleidsproduct Burgerzaken is in 2021 een nadeel ontstaan van afgerond € 91.000. De lasten waren € 382.000 hoger dan begroot, de baten waren € 291.000 hoger dan begroot. De verschillen tussen de realisatie en de begroting zijn als volgt verklaren: o Er was sprake van hogere leges-opbrengsten van € 149.000. Van deze opbrengsten is een deel ook weer afgedragen aan het Rijk in de vorm van inkomensoverdrachten. Deze afdracht bedroeg € 90.000. Het netto positieve resultaat op de leges van € 59.000 is vooral veroorzaakt door de plotselinge COVID-19 versoepelingen in de zomer van 2021, waardoor de nadelige effecten van COVID-19 zijn meegevallen. o Voor onderhoud en afschrijving op applicaties lagen de kosten € 147.000 hoger dan begroot. Van deze hogere onderhoudskosten is € 72.000 doorbelast aan de samenwerkende gemeenten. Het resterende tekort op onderhoud van € 75.000 is het gevolg van incidentele uitgaven voor consultancy en niet voorziene upgrades alsmede van inhaalafschrijvingen. o Tot slot was er sprake van hogere personeelskosten van € 145.000 ten opzichte van de begroting. Hier staat tegenover een niet voorziene bate van € 70.000 voor declarabele inzet van personeel. BLP079 Algemene baten en lasten (nadeel € 142.000) Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht.

Verrekening reserves (mutatie lasten en baten € 367.000) De afwijking op de baten en de lasten betreft hoofdzakelijk de meerjarige uitvoering van wijkaanpak waarvoor ISV-III middelen beschikbaar zijn gesteld. In 2021 is bij de Mee- en tegenvallers € 925.000 aanvullend in de reserve gestort ter vervanging van investeringskrediet. De uitvoering van deze aanpak heeft in 2021 € 364.000 gekost en als dekking heeft een reservebi jdrage plaatsgevonden. Het project loopt nog door in 2022 en verder. Leningen uitgeleend geld (nadeel € 18.000) In het verleden werden hier de baten van meerdere leningen verantwoord. In 2021 wordt hier echter alleen de bate voor de lening aan de Kredietbank verantwoord. Als gevolg daarvan, valt de bate € 130.000 lager uit dan begroot. Daar staat tegenover dat ook een lager bedrag aan interne rekenrente in rekening wordt gebracht (€ 111.000). Per saldo is daarom sprake van een nadeel van € 18.000. Mutaties voorziening arbeidsgerelateerde kosten (nadeel € 117.000) De ontvangen transitievergoedingen van het UWV zijn gestort in de voorziening. Hier tegenover staat een vrijval van de voorziening van € 140.000 Vergunningen & Leefomgeving (voordeel € 146.000) Op het beleidsproduct Vergunningen & leefomgeving is in 2021 een voordeel ontstaan van afgerond € 146.000 door lagere personeelslasten dan begroot.

Voor de implementatie van de Omgevingswet was in 2021 een incidenteel aanvullend budget beschikbaar van € 80.000. Dit bedrag is niet volledig besteed. Daarnaast is er een voordeel ontstaan door niet ingevulde vacatureruimte.

Toelichting investeringen Investeringen zijn niet van toepassing voor dit programma.

Betrokken verbonden partijen Geen.

99