CConstaterende datLeeuwarden
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Gemeente Leeuwarden

Besluitvorming 29 juni 2026, gemeente LeeuwardenBij agendapunt: Jaarstukken gemeente Leeuwarden 2025103.974 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 12

| 500 | 500 | 0 Voorbereiding Ruiterskwartier / Harmonie | 500 | 500 | 0 Realisatie kunstwerk Ipe Brouwerssteeg | 500 | 0 | 500 Uitvoering Vergroenen RuG Campus | 400 | 365 | 35 Herinrichting Nieuwestad c.a. (investering) | 5.150 | 110 | 5.040 Herinrichting Ruiterskwartier (investering) | 3.000 | 40 | 2.960 Verbouw Harmonie Entree en Verduurzaming | 10.0751 | 215 | 9.860 Herinrichting Eewal c.a. (investering) | 750 | 625 | 125 Speel- en Beweegroute (investering) | 500 | 40 | 460 Realisatie fietsenstalling Nieuwestad | 1.960 | 180 | 1.780 Realisatie Stadsoase (investering) | 500 | 0 | 500 Verstrekken subsidie Stadsklooster | 250 | 0 | 250 1 Betreft investeringsbudget Entree; Investeringsbudget Dak- en Gevelvernieuwing (verduurzaming); te ontvangen DUMAVA- subsidie en bijdrage uit onderhoudsvoorziening. 101 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 102 2.9 Sociaal Domein Fryslân Inleiding De gemeente Leeuwarden is aangewezen als centrumgemeente binnen de centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân (SDF). Deze paragraaf dient als verantwoordingsdocument voor alle Friese gemeenten. Er worden geen afzonderlijke rapportages meer opgesteld. Deze paragraaf geeft inzicht in de volgende programma’s bij SDF: • Ondersteuning (bedrijfsvoering); • Meedoen (Maatschappelijke opvang, Vrouwenopvang, Maatschappelijke ondersteuning en Regionale Jeugdhulp).

In onderstaande tabel staat de samenvatting van alle resultaten. Verderop in de paragraaf wordt ingegaan op de afzonderlijke onderdelen. In de tabel zijn de resultaten voor resultaatbestemming opgenomen: - De kolom “Begroting” bevat de begrote baten en lasten. - Indien de werkelijke baten en lasten afwijken van de begroting, worden de verschillen verrekend met de Friese gemeenten. Hiervoor wordt aan het einde van het jaar door SDF een “slotboeking” gedaan. De kolom “Realisatie (voor slotboeking)” bevat de werkelij ke baten en lasten voor verwerking van deze slotboeking. - De kolom “Resultaat (voor slotboeking)” bevat het verschil tussen de begroting en realisatie voor verwerking van deze slotboeking. - In de kolom “Slotboeking” staan de baten en lasten vermeld die zijn verwerkt in de slotboeking. In deze kolom staan dus de nog te verrekenen baten en lasten met de Friese gemeenten. - In de kolom “Resultaat (na slotboeking)” staat het resultaat na verwerking van de slotboeking. In principe is dit resultaat nihil omdat de afwijkingen tussen begroting en realisatie verrekend worden met de Friese gemeenten. De Brede Aanpak Dakloosheid vorm t een uitzondering omdat dit resultaat na resultaatbestemming wordt toegevoegd aan een bestemmingsreserve. Het totale resultaat in het programma Meedoen is daarom veroorzaakt door het resultaat op de Brede Aanpak Dakloosheid.

Daarom is op dit onderdeel een resultaat zichtbaar van € 1.352.000. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Tabel Samenvatting van alle resultaten (voor resultaatbestemming) | Bedragen x € 1.000 Hoofdopgaven en Programma's | Begroting 2025 | Realisatie (voor | Resultaat (voor | Slotboeking | Resultaat (na slot-boeking) slot-boeking) | slot-boeking) Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Saldo R2HOP05 - Samenwerking en organisatie R2PGM0502 - Ondersteuning | 8.177 | 8.177 | 7.849 | 8.177 | 328 | 0 | 0 | -328 | 328 | -328 | 0 R2HOP01 - Sterke samenleving, kansen voor iedereen R2PGM0102 - Meedoen | 79.233 | 2.826 | 67.030 | 4.023 | 12.203 | 1.197 | 12.135 | -87 | 1.355 | -3 | 1.352 Resultaat na resultaatverwerking | 87.410 | 11.003 | 74.879 | 12.200 | 12.531 | 1.197 | 12.135 | -415 | 1.683 | -331 | 1.352 * Omwille van het inzicht in de kosten is de bijdrage van de gemeente Leeuwarden met betrekking het programma ondersteuning meegenomen in voorgaande cijfers. Om te voorkomen dat de exploitatie van de gemeente Leeuwarden wordt opgeblazen (dubbele lasten in de exploitatie, zowel bij SDF als bij het Sociaal Domein) is deze bijdrage in de jaarstukken van de gemeente Leeuwarden als negatieve last verwerkt.

Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Verdeelsleutels De berekening van de bijdrage per gemeente voor het programma Ondersteuning kent een verdeelsleutel die gerelateerd is aan het aantal inwoners op 1 januari van het jaar t-1 (jaar t is het begrotingsjaar) conform artikel 10.6 van de Centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân. De centrumregeling schrijft voor dat de kosten die niet direct aan de concrete dienstverlening in het kader van de taakuitvoering voor de Jeugdwet en Wmo kunnen worden toegerekend, op deze wijze dienen te worden verdeeld. In de volgende tabel staat de berekening van deze verdeelsleutel. In deze tabel staan ook de verdeelsleutels voor het programma Meedoen vermeld. Voor dienstverlening en jeugdzorg is dit het aantal cliënten jeugdzorg t-1 volgens CBS. Voor Wmo (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen) is de verdeelsleutel het aantal cliënten Wmo t-1 volgens CBS.

Tabel Verdeelsleutels Verdeelsleutel 1: | Verdeelsleutel 2: | Verdeelsleutel 3: Gemeente | Inwoners 01-01-2024 | Cliënten in Jeugdzorg | Cliënten Wmo 01-01-2024 CBS | 01-01-2024 CBS Achtkarspelen | 28.226 | 4,26% | 815 | 4,40% | 2.020 | 3,92% Ameland | 3.839 | 0,58% | 60 | 0,32% | 265 | 0,51% Dantumadiel | 19.135 | 2,89% | 485 | 2,62% | 1.525 | 2,96% De Fryske Marren | 51.929 | 7,85% | 1.235 | 6,66% | 3.400 | 6,60% Harlingen | 16.229 | 2,45% | 400 | 2,16% | 1.445 | 2,81% Heerenveen | 51.787 | 7,82% | 1.430 | 7,71% | 4.665 | 9,06% Leeuwarden | 128.810 | 19,46% | 4.310 | 23,25% | 10.445 | 20,29% Noardeast-Fryslân | 45.866 | 6,93% | 1.210 | 6,53% | 3.545 | 6,89% Ooststellingwerf | 25.824 | 3,90% | 730 | 3,94% | 2.165 | 4,21% Opsterland | 30.059 | 4,54% | 705 | 3,80% | 1.955 | 3,80% Schiermonnikoog | 972 | 0,15% | 15 | 0,08% | 55 | 0,11% Smallingerland | 56.661 | 8,56% | 1.815 | 9,79% | 4.880 | 9,48% Súdwest-Fryslân | 90.421 | 13,66% | 2.525 | 13,62% | 7.395 | 14,36% Terschelling | 4.898 | 0,74% | 70 | 0,38% | 310 | 0,60% Tytsjerksteradiel | 32.595 | 4,92% | 975 | 5,26% | 2.065 | 4,01% Vlieland | 1.255 | 0,19% | 10 | 0,05% | 75 | 0,15% Waadhoeke | 46.911 | 7,09% | 1.185 | 6,39% | 3.455 | 6,71% Weststellingwerf | 26.487 | 4,00% | 565 | 3,05% | 1.815 | 3,53% Totaal | 661.904 | 100% | 18.540 | 100% | 51.480 | 100% Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 105 Ondersteuning Wat wilden we

bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? De ondersteuning heeft betrekking op de kosten voor bedrijfsvoering die gemaakt worden voor het uitvoeren van taken, waarvoor gemeenten wettelijk verplicht moeten samenwerken alsmede van de taken waarvoor gemeenten vrijwillig samenwerken op een doelmatige en doeltreffende wijze. De vrijwillige samenwerking vindt plaats voor: - Zorg voor Jeugd Friesland (Beschikbaarheidswijzer, Zorgbelang, Consulente jonge risicokinderen, Villa Pinedo, BOR (begeleide omgangsregeling) en Integrale Vroeghulp) - Fryske Regiovisie (voorheen foar Fryske Bern) - Friese aanpak mensenhandel - Inkoop Jeugd - Rapid Responder GGZ - Regiovisie: actielijn Onderwijs Jeugdhulp en Gemeenten De kosten voor zorgadministratie jeugd worden verdeeld over 4 gemeenten die hiervoor diensten afnemen. De overige kosten worden verdeeld over alle 18 Friese gemeenten. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Wat heeft het gekost? Tabel Resultaat Programma Ondersteuning | Bedragen x € 1.000 R2PGM0502 - Ondersteuning | Begroot | Realisatie (voor | Resultaat (voor slot- | Slotboeking | Resultaat (na slot-boeking) (Samenwerking en organisatie) | slot-boeking) | boeking) Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Saldo 01. Bedrijfsvoering / | 6.414 | 6.414 | 6.181 | 6.414 | 234 | 0 | 0 | -234 | 234 | -234 | 0 instandhouding 02.

Zorg voor Jeugd Friesland | 524 | 524 | 578 | 524 | -55 | 0 | 0 | 55 | -55 | 55 | 0 03. Fryske Regiovisie | 330 | 330 | 318 | 330 | 12 | 0 | 0 | -12 | 12 | -12 | 0 04. Friese aanpak mensenhandel | 115 | 115 | 113 | 115 | 3 | 0 | 0 | -3 | 3 | -3 | 0 05. Inkoop Jeugd en verbeterplan | 300 | 300 | 166 | 300 | 134 | 0 | 0 | -134 | 134 | -134 | 0 GI 06. Rapid Responder GGZ | 344 | 344 | 343 | 344 | 1 | 0 | 0 | -1 | 1 | -1 | 0 07. Regiovisie: actielijn Onderwijs | 150 | 150 | 150 | 150 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 J. Totaal | 8.177 | 8.177 | 7.849 | 8.177 | 328 | 0 | 0 | -328 | 328 | -328 | 0 Bedragen x € 1.000 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Het programma ondersteuning laat een voordelig resultaat zien van € 328.000. Voor een gedetailleerde analyse van deze onderschrijding is het resultaat per onderdeel nader uitgewerkt. 01.Bedrijfsvoering/Instandhouding Het voordeel wordt met name veroorzaakt door € 333.000 lagere personeelslasten. Ter voorbereiding op de taakstelling van 3,5 fte in 2026 is in 2025 terughoudend omgegaan met het structureel invullen van vacatures, wat heeft geleid tot een lagere formatie en daarmee lagere kosten. Daarnaast ontstaat een voordeel doordat een deel van de vaste formatie is ingezet op projecten en vanuit projectbudgetten is gedekt. Tot slot is er een voordeel van € 131.000 op een groot aantal kleinere budgetten zoals o.a.

automatisering, advisering, opleidingen en vergaderkosten. Naast jaarlijks fluctuaties draagt ook een scherpere afweging bij de inzet van deze middelen bij aan dit voordeel. Tegenover deze voordelen staan nadelen als gevolg van een hogere doorbelasting van overhead- en huisvestingskosten van € 130.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de inzet van ingehuurd personeel en doorbelast personeel, met name vanuit de communicatieafdeling van de gemeente Leeuwarden, niet in de oorspronkelijke raming was opgenomen. Daarnaast vallen de kosten voor backofficediensten vanuit de gemeente Leeuwarden € 84.000 hoger omdat in de begroting geen rekening is gehouden met indexatie. Tot slot is er per saldo een nadeel van € 16.000 op een aantal wat kleinere budgetten. 02.Zorg voor Jeugd Het nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door een nagekomen last over 2024 op het onderdeel consulente jonge risicokinderen. Ook de kosten voor 2025 vallen hoger uit dan begroot. Het totale nadeel bedraagt € 46.000. Verder is er per saldo sprake van een nadeel van € 8.000 op de onderdelen: beschikbaarheidswijzer Jeugd, de verwijsindex en de verleende subsidie aan Zorgbelang. 03.Fryske Regiovisie Jeugd De personele inzet voor de uitvoering van het programma is lager dan in de projectbegroting was opgenomen, wat heeft geleid tot een voordeel van € 12.000. Het project is in 2025 afgerond. 04.

Friese aanpak mensenhandel De lasten vallen lager uit dan geraamd doordat de indexatie van de loonkosten lager is uitgevallen dan verwacht. 05.Inkoop Jeugd en verbeterplan Gecertificeerde Instellingen (GI’s) De kosten die voortvloeien uit de evaluatie van het inkoopproces Jeugd zijn lager dan verwacht en de inkoop Jeugd 2028 is in de tweede helft van het jaar volledig opgestart wat samen leidt tot een voordeel. Afrekening Friese gemeenten 2025 De totale kosten van het programma Ondersteuning bedragen in 2025 in totaal € 7.849.000. Van deze kosten is een bedrag van € 1.449.000 gedekt door een bijdrage vanuit Beschermd Wonen. Er is een bedrag aan voorschotten in 2025 bij de gemeenten in rekening gebracht van € 6.728.690 Rekening houdend met voorgaande bijdragen dient er met de Friese gemeenten nog als volgt te worden afgerekend: Bedragen x € 1.000 Totale kosten voor resultaatverwerking 7.849 Af: Bijdrage vanuit Beschermd Wonen -/-1.449 Af: Voorschotten gemeenten in 2025 -/ 6.728 Nog af te rekenen met de Friese gemeenten over 2025 -328 Toerekening van de kosten programma ondersteuning naar de diverse gemeenten. In onderstaande tabel staan de lasten per gemeente op basis van de verdeelsleutel aantal inwoners op 1 januari 2024. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Tabel Lastenverdeling per gemeente | Bedragen x € 1 Percentage | Bedrijfs | Zorgadm.

| Bijdrage | Zorg voor | Friese aanpak | Inkoop Jeugd | Rapid | Regiovisie Gemeente | inwoners | voering | Dienstverlening | Jeugd 4 | Beschermd | Jeugd | Regiovisie | mensenhandel | +verbeterplan | Responder | actielijn | Totaal gemeenten | Wonen | GI | onderwijs Achtkarspelen | 4,26% | 218.444 | 42.568 | -61.778 | 24.666 | 13.544 | 4.811 | 7.095 | 14.638 | 6.397 | 270.384 Ameland | 0,58% | 29.710 | 5.790 | 2.822 | -8.402 | 3.355 | 1.842 | 654 | 965 | 1.991 | 870 | 39.597 Dantumadiel | 2,89% | 148.088 | 28.857 | 16.148 | -41.881 | 16.722 | 9.182 | 3.262 | 4.810 | 9.923 | 4.336 | 199.447 De Fryske Marren | 7,85% | 401.884 | 78.314 | -113.657 | 45.380 | 24.917 | 8.851 | 13.054 | 26.930 | 11.768 | 497.441 Harlingen | 2,45% | 125.598 | 24.475 | -35.520 | 14.182 | 7.787 | 2.766 | 4.080 | 8.416 | 3.678 | 155.462 Heerenveen | 7,82% | 400.786 | 78.100 | -113.346 | 45.256 | 24.849 | 8.827 | 13.018 | 26.856 | 11.736 | 496.081 Leeuwarden | 19,46% | 996.875 | 194.258 | -281.927 | 112.565 | 61.808 | 21.955 | 32.379 | 66.799 | 29.191 | 1.233.904 Noardeast-Fryslân | 6,93% | 354.962 | 69.170 | 40.317 | -100.387 | 40.082 | 22.008 | 7.818 | 11.530 | 23.785 | 10.394 | 479.679 Ooststellingwerf | 3,90% | 199.855 | 38.945 | -56.521 | 22.567 | 12.391 | 4.402 | 6.491 | 13.392 | 5.852 | 247.375 Opsterland | 4,54% | 232.630 | 45.332 | -65.790 | 26.268 | 14.423 | 5.123 | 7.556 | 15.588 | 6.812 |

287.943 Schiermonnikoog | 0,15% | 7.522 | 1.466 | 713 | -2.127 | 849 | 466 | 166 | 244 | 504 | 220 | 10.024 Smallingerland | 8,56% | 438.506 | 85.450 | -124.014 | 49.515 | 27.188 | 9.658 | 14.243 | 29.384 | 12.840 | 542.770 Súdwest-Fryslân | 13,66% | 699.778 | 136.364 | -197.905 | 79.017 | 43.387 | 15.412 | 22.729 | 46.891 | 20.491 | 866.166 Terschelling | 0,74% | 37.906 | 7.387 | -10.720 | 4.280 | 2.350 | 835 | 1.231 | 2.540 | 1.110 | 46.919 Tytsjerksteradiel | 4,92% | 252.256 | 49.156 | -71.341 | 28.484 | 15.640 | 5.556 | 8.194 | 16.903 | 7.387 | 312.236 Vlieland | 0,19% | 9.713 | 1.893 | -2.747 | 1.097 | 602 | 214 | 315 | 651 | 284 | 12.022 Waadhoeke | 7,09% | 363.050 | 70.746 | -102.674 | 40.995 | 22.510 | 7.996 | 11.792 | 24.327 | 10.631 | 449.373 Weststellingwerf | 4,00% | 204.986 | 39.945 | -57.972 | 23.147 | 12.709 | 4.515 | 6.658 | 13.736 | 6.002 | 253.726 Totaal | 100% | 5.122.551 | 998.217 | 60.000 | -1.448.712 | 578.428 | 317.606 | 112.820 | 166.385 | 343.254 | 150.000 | 6.400.549 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de per saldo af te rekenen bedragen met de Friese gemeenten. De nog af te rekenen bedragen zijn al verwerkt in de exploitatie en de balans.

Tabel Afrekening Friese gemeenten | Bedragen x € 1 Gemeente | Totaal te verrekenen | Bijdrage gemeenten via | Nog te verrekenen de voorschotten Achtkarspelen | 270.384 | 280.765 | -10.381 Ameland | 39.597 | 40.939 | -1.342 Dantumadiel | 199.447 | 206.484 | -7.037 De Fryske Marren | 497.441 | 516.529 | -19.088 Harlingen | 155.462 | 161.261 | -5.799 Heerenveen | 496.081 | 515.196 | -19.115 Leeuwarden | 1.233.904 | 1.365.942 | -132.037 Noardeast-Fryslân | 479.679 | 496.587 | -16.908 Ooststellingwerf | 247.375 | 256.882 | -9.507 Opsterland | 287.943 | 298.968 | -11.025 Schiermonnikoog | 10.024 | 10.372 | -348 Smallingerland | 542.770 | 563.539 | -20.768 Súdwest-Fryslân | 866.166 | 899.559 | -33.393 Terschelling | 46.919 | 48.730 | -1.811 Tytsjerksteradiel | 312.236 | 324.283 | -12.047 Vlieland | 12.022 | 12.513 | -491 Waadhoeke | 449.373 | 466.615 | -17.242 Weststellingwerf | 253.726 | 263.526 | -9.801 Totaal | 6.400.549 | 6.728.690 | -328.141 Meedoen In 2025 zijn voor de instandhouding van de voorzieningen voor maatschappelijke opvang, OGGZ, verslavingszorg, vrouwenopvang subsidies verleend.

De dekking voor de instandhouding van betreffende voorzieningen is afkomstig uit: • | De decentralisatie uitkering maatschappelijke opvang (DUMO); • | De decentralisatie uitkering Vrouwenopvang (DUVO); • | Decentralisatie-uitkering Uitstapprogramma’s prostituees; • | Specifieke uitkering voor de heroïnebehandelunit (HBU). • De subsidies worden verstrekt voor het uitvoeren van activiteiten op het gebied van opvang, outreachend werken, bieden van ondersteuning en samenwerking met de keten van zorg, ondersteuning en veiligheid. Ook voorziet SDF in de zorg en financiering van de Friese inwoners die gebruik maken van voorzieningen van Beschermd Wonen. Dit wordt gedekt uit de integratie | - uitkering Bescherm Wonen. Daarnaast zijn in het kader van het programma Brede Aanpak Dakloosheid (BAD) projecten uitgevoerd. De dekking hiervoor is afkomstig uit incidentele rijksmiddelen (Blokhuisgeld) en structurele rijksmiddelen vanaf 2022. De projecten uit de BAD bevinden zich in verschillende stadia van uitvoering.

Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Wat heeft het gekost? Tabel Resultaat programma Meedoen | Bedragen x € 1.000 R2PGM0102 - Meedoen (Sterke samenleving, kansen | Realisatie (voor slot- | Resultaat (voor slot- | Resultaat (na slot- voor iedereen) | Begroot | boeking) | boeking) | Slotboeking | boeking) Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten 01. Maatschappelijke opvang verslavingszorg | 16.451 | -971 | 16.460 | -1.796 | -9 | 825 | 816 | - | - | - 02. Regeling heroïnebehandeling | 908 | -908 | 942 | -942 | -34 | 34 | - | - | -34 | 34 03. Brede aanpak dakloosheid | 2.850 | - | 1.498 | - | 1.352 | - | - | - | 1.352 | - Totaal maatschappelijke opvang | 20.209 | -1.879 | 18.900 | -2.738 | 1.309 | 859 | 816 | - | 1.318 | 34 04. Vrouwenopvang | 6.300 | - | 6.358 | -199 | -58 | 199 | 141 | - | - | - 05. Toekomstscenario kind-gezinsbescherming | 576 | - | 576 | - | - | - | - | - | - | - Totaal Vrouwenopvang | 6.876 | - | 6.934 | -199 | -58 | 199 | 141 | - | - | - 06. Basis GGZ (Beschermd Wonen) | 48.646 | - | 37.644 | -20 | 11.002 | 20 | 11.022 | - | - | - 07. Eigen Bijdrage Wmo - Beschermd Wonen | - | -500 | - | -656 | - | 156 | 156 | - | - | - 08. Uitstapprogramma prostitutie | 223 | - | 310 | - | -87 | - | - | -87 | - | - 09.

Hoofdlijnenakkoord GGZ | 2.832 | - | 2.832 | - | - | - | - | - | - | - Totaal Maatschappelijke ondersteuning | 51.701 | -500 | 40.786 | -676 | 10.915 | 176 | 11.178 | -87 | - | - 10. Regeling Randvoorw. Functies JH | 106 | -106 | 106 | -106 | - | - | - | - | - | - 11. Regionaal Expertiseteam | 341 | -341 | 304 | -304 | 37 | -37 | - | - | 37 | -37 Totaal Jeugdzorg | 447 | -447 | 410 | -410 | 37 | -37 | - | - | 37 | -37 Totaal programma Meedoen | 79.233 | -2.826 | 67.030 | -4.023 | 12.203 | 1.197 | 12.135 | -87 | 1.355 | -3 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Toelichting resultaat (voor slotboeking) Onderstaand wordt per onderdeel een toelichting gegeven op overschrijdingen van baten en lasten in het programma Meedoen. 01. Maatschappelijke opvang verslavingszorg Het resultaat van € 816.000 wordt voornamelijk verklaard door een voordeel van € 825.000 als gevolg van lagere definitieve vaststellingen van budgetsubsidies over 2024. Binnen enkele onderdelen zijn minder activiteiten gerealiseerd dan vooraf was afgesproken, wat heeft geleid to t een financieel voordeel van € 415.000. Daarnaast zijn de personeelskosten in 2024 voor de uitvoering van de activiteiten lager uitgevallen dan verwacht, met een voordeel van € 366.000. Instellingen hebben moeite om voldoende gekwalificeerd personeel aan te trekken.

Dat leidt er onder andere ook toe dat instellingen keuzes moeten maken hoe en waar zij het beschikbare personeel op kunnen inzetten. Ook vallen de frictiekosten als gevolg van het sluiten van de algemene opvang € 44.000 lager uit. Dit voordeel wordt deels gecompenseerd door € 9.000 hogere lasten voor 2025 dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. 02. Regeling heroïnebehandeling De hogere baten van € 34.000 worden veroorzaakt door een hogere Rijksbijdrage dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. De hogere lasten van eveneens € 34.000 hangen samen met een hogere subsidieverstrekking dan begroot. 03. Brede aanpak dakloosheid Voor de brede aanpak dakloosheid worden via het gemeentefonds jaarlijks middelen ontvangen. Er is een programma brede aanpak dakloosheid met een daarbij behorend bestedingsplan. Bestedingen worden onttrokken aan de reserve en ontvangsten worden gestort in de reserve. Voor 2025 was een bedrag van € 2.850.000 begroot. De kosten waren met € 1.498.000 een stuk lager dan verwacht. Delen van het programma worden later uitgevoerd. Per saldo is er een resultaat van € 1.352.000 dat wordt toegevoegd aan de reserve. Op 31 december 2025 is er nog € 4.913.000 beschikbaar in de reserve voor de brede aanpak dakloosheid. 04.

Vrouwenopvang Het resultaat van € 141.000 wordt met name verklaard door een voordeel van € 200.000 als gevolg van lagere definitieve vaststellingen van subsidies over 2024. De lagere vaststellingen komen tot stand doordat er een bedrag van € 120.000 aan gereserveerde subsidieoverschotten uit eerdere jaren is teruggevloeid, conform de meerjarige subsidieafspraken. Verder is er een financieel voordeel van € 80.000 doordat vacatures niet konden worden ingevuld. Voor 2025 ontstaat een tekort van € 59.000 op de subsidieverleningen doordat de dekking voor de verstrekte subsidies ontoereikend is als gevolg van de afname van de Rijksvergoeding van € 56.000. Verder zijn de vertaalkosten € 3.000 hoger dan verwacht. De oorzaak hiervan is dat er steeds meer cliënten worden opgevangen die de Nederlandse taal niet beheersen. 05. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Aan de decentralisatie uitkering vrouwenopvang wordt gedurende vier jaren een bedrag toegevoegd voor toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. In 2025 is dit bedrag € 576.000. Voor het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een programma gemaakt met een bestedingsplan voor vier jaren, 2025 is het laatste jaar. Besteding loopt niet synchroon met de inkomsten.

Niet bestede bedragen in een jaar zijn overgeheveld naar een volgend jaar zodat er voldoende middelen beschikbaar blijven voor het hele programma gedurende vier jaren. Vanuit 2024 was een bedrag overgeheveld van € 1.057.000 waardoor het beschikbaar budget in 2025 € 1.633.000 was. Daarvan is een bedrag van € 908.000 besteed. Het resterende saldo van € 725.000 is gereserveerd voor Transformatiekosten Toekomstscenario, Hervormingsagenda, Intieme terreur, Gezinshulp, Schadelijke traditionele praktijken, Training Verklarende Analyse, Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en Bijdrage Regeringscommissie. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 112 06. Basis GGZ – Beschermd Wonen Sinds de openstelling van de Wet Langdurige Zorg (WLZ) voor beschermd wonen cliënten is een grote groep cliënten in de WLZ ingestroomd. De integratie uitkering beschermd wonen is daar grotendeels op aangepast. Er zijn meer cliënten in de WLZ gestroomd dan verwacht. Het huidige zorgbudget is toereikend om ongeveer 950 cliënten zorg te kunnen verlenen. Feitelijk zijn er gemiddeld 679 cliënten in zorg. Hierdoor blijft er veel geld over op dit onderdeel. Het resultaat voor 2025 bedraagt € 11.022.000. Dit bedrag wordt afgerekend met de Friese gemeentes. 07. Eigen bijdrage Wmo – Beschermd Wonen De eigen bijdrage is € 156.000 hoger dan verwacht en is in lijn met de toename van het aantal cliënten. 08.

Uitstapprogramma prostitutie – DUUP Van het Rijk is hiervoor een vergoeding ontvangen van € 223.000. Van deze vergoeding wordt subsidie aan twee aanbieders verstrekt. De verstrekte subsidies zijn in totaal hoger dan de vergoeding. In verband hiermee moet nog een bedrag van € 87.000 worden afgerekend. Het streven is om de verleende subsidies binnen de uitkering te houden. Afrekening programma Meedoen per gemeente In onderstaande tabel worden de af te rekenen bedragen per gemeente weergegeven voor de onderdelen maatschappelijke- en vrouwenopvang en beschermd wonen Per saldo wordt een bedrag van € 12.048.000 gerestitueerd aan de Friese gemeenten. Verdeelsleutel kosten programma Meedoen Voor de verdeling van de kosten in het programma meedoen geldt: • De verdeelsleutel nr. 3 uit tabel 2 – het aantal cliënten Wmo per 1 januari 2024 voor alle overige onderdelen. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Tabel Lastenverdeling programma Meedoen per gemeente | Bedragen x €1 Gemeente | 01. MO | 05. VO | 06. BW | 07. Eigen | 08. DUUP | Nog te verrek.

bijdrage BW Achtkarspelen | 32.001 | 5.551 | 432.502 | 6.138 | -3.428 | 472.764 Ameland | 4.198 | 728 | 56.739 | 805 | -450 | 62.020 Dantumadeel | 24.160 | 4.191 | 326.518 | 4.634 | -2.588 | 356.915 Fryske Marren | 53.864 | 9.344 | 727.974 | 10.332 | -5.770 | 795.744 Harlingen | 22.892 | 3.971 | 309.389 | 4.391 | -2.452 | 338.191 Heerenveen | 73.904 | 12.820 | 998.823 | 14.176 | -7.917 | 1.091.806 Leeuwarden | 165.473 | 28.704 | 2.236.379 | 31.740 | -17.727 | 2.444.569 Noardeast-Fryslân | 56.161 | 9.742 | 759.020 | 10.772 | -6.017 | 829.678 Ooststellingwerf | 34.299 | 5.950 | 463.548 | 6.579 | -3.674 | 506.702 Opsterland | 30.972 | 5.373 | 418.585 | 5.941 | -3.318 | 457.553 Schiermonnikoog | 871 | 151 | 11.776 | 167 | -93 | 12.872 Smallingerland | 77.310 | 13.411 | 1.044.857 | 14.829 | -8.282 | 1.142.125 Súdwest-Fryslân | 117.154 | 20.322 | 1.583.344 | 22.472 | -12.551 | 1.730.741 Terschelling | 4.911 | 852 | 66.374 | 942 | -526 | 72.553 Tytsjerksteradiel | 32.714 | 5.675 | 442.137 | 6.275 | -3.505 | 483.296 Vlieland | 1.188 | 206 | 16.058 | 228 | -127 | 17.553 Waadhoeke | 54.735 | 9.495 | 739.750 | 10.499 | -5.864 | 808.615 Weststellingwerf | 28.754 | 4.988 | 388.610 | 5.515 | -3.080 | 424.787 Totaal | 815.561 | 141.474 | 11.022.383 | 156.435 | -87.369 | 12.048.484 113 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 114 2.10 Investeringsprogramma en fondsen In deze paragraaf wordt een

toelichting gegeven op de belangrijkste investeringen en een toelichting op de investeringsfondsen. In bijlage A Restantkredieten staat een totaaloverzicht met alle restantkredieten van lopende investeringen. 2.10a Toelichting investeringen 2025 Sterke samenleving met kansen voor iedereen Onderwijs De totale investering binnen dit programmaonderdeel bedraagt afgerond € 9,4 mln. Hiervan heeft € 2,7 mln betrekking op aanpassingen en uitbreidingen bij het IKC De Pionier. Daarnaast nog een investering bij IKC DE Pionier van € 1,4 voor de kinderopvang. Bij het IKC De Wielen was sprake van een uitbreiding van de kinderopvang ten bedrage van € 1,1 mln. Bij It Twaluk zijn in 2025 werkzaamheden uitgevoerd voor een bedrag van € 3 mln aan de onderbouwvoorzieningen. Voor het overige nog diverse investeringen van in totaal € 1,2 mln. Sport In 2025 heeft voor een bedrag van € 2,4 mln aan investeringen plaatsgevonden voor de vervanging - en renovatie van kunstgras- en sportvelden alsmede het instandhouden van kleedgelegenheden, sporthallen en zwembaden en de omliggende infra. Betaalbaar wonen in een gezonde en veilige leefomgeving Milieu, volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing De vervanging van rioleringen gebeurt op basis van het Programma Water en Riolering (PWR) 2023 - 2027.

In totaal is in 2025 € 2,2 mln geïnvesteerd in de vervanging van rioleringen en in het kader van klimaatadaptatie is voor € 85.000 in bovengrondse maatregelen geïnvesteerd. In het kader van werk met werk maken is de uitvoering van de rioleringswerkzaamheden afgestemd met reconstructies en met onderhoudswerkzaamheden. Aan levensduur verlengend onderhoud en vervanging in civiele kunstwerken is € 2,9 mln aan investeringen gepleegd. Daarnaast zijn er voor de vervangingen van lichtmasten en armaturen investeringen van € 1 mln uitgevoerd. Verder is er voor vervanging van de tractiemiddelen een bedrag van € 950.000 besteed en aan speelvoorzieningen € 1,3 mln. Circulaire en concurrerende economie Economie Bij de infrastructurele investeringen in de grondexploitatiegebieden gaat het om werkzaamheden die verband houden met het bouwrijp en woonrijp maken van deze gebieden. De Zuidlanden/Middelsee is veruit het grootste grondexploitatiegebied in de gemeente. In de verschillende deelgebieden in deze uitleglocatie zijn werkzaamheden verricht. In 2025 gaat het in totaal om € 13,1 mln waarvan het grootste deel plaatsgevonden binnen Middelsee. Zie hiervoor ook paragraaf 2.18 Grondbeleid. Aan verduurzamingsinvesteringen in diverse panden is € 1,2 mln besteed en betreft in veel gevallen werkzaamheden in wijk- en buurthuizen.

Verkeer, vervoer en waterstaat In het kader van de notitie Fietsnetwerk Leeuwarden en visiedocument Fiets op 1 is voor € 1 mln geïnvesteerd in fietsroutes en -straten. Vanuit het investeringsprogramma heeft voor € 2,1 mln aan infrastructurele werken plaatsgevonden op het gebied van openbaar vervoer, optimalisatie verkeersveiligheid en infrastructuur. Daarnaast nog investeringen in vervanging van walkeringen voor een bedrag van € 1,1 mln. Op het gebied van VRI’s is voor een bedrag van € 215.000 aan investeringen gepleegd. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Samenwerking en organisatie In 2025 is voor € 3,1 mln aan investeringen gepleegd voor uitbreiding van de (digitale) infrastructuur en aanschaf werkplekdevices. 2.10b Investeringsfondsen De gemeente blijft investeren in de toekomst. Om meerjarige beleidsambities goed uit te kunnen voeren, zijn drie investeringsfondsen in de vorm van reserves ingesteld. De middelen uit deze reserves kunnen ingezet worden voor de grote transities, economische structuurversterking of investeringen voor de toekomst. Hiervoor is op 10 mei 2023 door de raad een kader vastgesteld. Hierin zijn voor de aanwending van deze fondsen | enkele afspraken gemaakt. De grote transities (bijvoorbeeld ten aanzien van energie, landbouw, economie) zijn het vertrekpunt voor de aanwending van de fondsen.

Denk aan verduurzaming, volkshuisvesting, Leeuwarden Oost, de Spoorzone, binnenstad, gezondheid, sociale basis, Arcadia 2025 of digitalisering. Ook kunnen zo andere geldstromen uit fondsen van het Rijk en Europa benut worden, die vragen om gemeentelijke cofinanciering. Investeringsvoorstellen worden door het college inhoudelijk en financieel beoordeeld. Besluitvorming over kredietaanvragen en investeringsvoorstellen worden afzonderlijk aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Hierna is de bijgewerkte raming van het verloop van de standen van de investeringsfondsen tot eind 2025 weergegeven, waarbij ook rekening is gehouden met de geplande onttrekkingen in 2025. Tabel Reserve klimaat, energie en biodiversiteit | Bedragen x € 1.000 Beginstand 1-1-2025 | 8.665 Onttrekkingen in 2025 Voorbereidingskosten Binnenstad | -145 Vergroening schoolpleinen | -80 Eindstand 31-12-2025 | 8.440 Geraamde onttrekkingen 2026 en latere jaren Voorbereidingskosten Binnenstad | -10 Vergroening schoolpleinen | -920 Speel- en beweegroute | -500 Aanpassingen Harmonie | -500 Gebiedsontwikkeling en fonds Nijehove | -500 Herinr. Nieuwestad en kunstproject I. Brouwerssteeg | -3.150 Herinr.

Ruiterskwartier | -500 Overige nog te verwerken in de begroting Gebiedsontwikkeling Spoordok+ | -1.610 Groen-blauwe Vestingsroute | -500 Mobiel groen | -250 Geprognosticeerde stand reserve | 0 Tabel Reserve maatschappelijke vernieuwing | Bedragen x € 1.000 Beginstand 1-1-2025 | 12.796 Onttrekkingen in 2025 Voorbereidingskosten Binnenstad | -189 Arcadia | -185 Programma Leeuwarden Oost | -698 Blockbuster | -125 European Youth capital (EYC) | -165 115 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden Leren voor morgen (LVM) | -257 Uitwerking ontwikkelkader Prinsentuin | -100 Gebiedsontwikkeling en fonds Nijehove | -200 Eindstand 31-12-2025 | 10.877 Geraamde onttrekkingen 2026 en latere jaren Voorbereidingskosten Binnenstad | -34 Programma Leeuwarden Oost | -2.123 Arcadia | -50 Blockbuster | -125 Leren voor morgen (LVM) | -123 Herinr. Nieuwestad en kunstproject I. Brouwerssteeg | -500 Uitwerking ontwikkelkader Prinsentuin | -350 Aanpassingen Harmonie | -2.250 Herinr. Ruiterskwartier | -500 Overige nog te verwerken in de begroting MFC Grou | -4.000 Gebiedsontwikkeling Spoordok+ | -552 Geprognosticeerde stand reserve | 270 Tabel Reserve strategische ontwikkeling | Bedragen x € 1.000 Beginstand 1-1-2025 | 11.393 Onttrekkingen in 2025 Voorbereidingskosten Binnenstad | -156 Blockbuster | -125 Leren voor morgen (LVM) | -277 Ontwikkelkader St Vitusplein en revit.

centrum Stiens | -130 Haalbaarheidsstudie doortrekking Kletsefeart | -110 Fietsenstalling Nieuwestad | -400 Eindstand 31-12-2025 | 10.195 Geraamde onttrekkingen 2026 en latere jaren Voorbereidingskosten Binnenstad | -185 Blockbuster | -125 Digital Twin | -350 Leren voor morgen (LVM) | -170 Ontwikkelkader St Vitusplein en revit. centrum Stiens | -1.870 Fietsenstalling Nieuwestad | -600 Herinr. Ruiterskwartier | -2.000 Herinr. Nieuwestad en kunstproject I. Brouwerssteeg | -2.000 Overige nog te verwerken in de begroting Gebiedsontwikkeling Spoordok+ | -2.838 Geprognosticeerde stand reserve | 57 Ervaringen met fondsen Tijdens de Midterm Review (MTR) is teruggekeken naar het instrument van de fondsen. Daarbij heeft het college het volgende geconstateerd: "wij zijn van mening dat met de reeds beschikbaar gestelde middelen uit de fondsen alsmede met de door ons beoogde beschikbaarstelling van middelen, de gemeente in deze bestuursperiode een unieke en substantiële inzet in programma’s en projecten levert, respectievelijk kan leveren, met een enorme meerwaarde en doorwerking op langere termijn. 116 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 117 Deze constatering is nog steeds actueel. In aanvulling op de hiervoor aangehaalde passage uit de MTR-brief, denken wij dat het proces rondom de fondsen heeft bijgedragen aan een goede, gedegen én integrale voorbereiding van de besluitvorming.

Daarnaast zorgt de gefaseerde aanpak ervoor dat er voor kansen en urgenties die zich tijdens de betreffende bestuursperiode aandienen ook ruimte is. Voor wat betreft de kaderstelling is er nog wel de nodige ruimte voor aanscherping. De verdeling van de middelen over een drietal fondsen is niet altijd even duidelijk uit de verf gekomen. Daarnaast zijn er bij de selectie en de onderlinge weging van de voorstellen (bestuurlijk) enkele aanvullende criteria gebruikt: evenwicht stad versus dorpen en evenwicht fysiek -sociaal. Tot slot zou met een initiële investeringsagenda de raad vooraf meer in positie gebracht kunnen worden. Toelichting projecten In het onderstaande wordt voor de verschillende projecten een korte toelichting gegeven op wat we tot nu toe hebben bereikt. Voor een (nadere) toelichting op Leeuwarden-Oost en programma Binnenstad wordt verwezen naar de betreffende paragrafen in de begroting. Voor een toelichting op de Digital Twin wordt verwezen naar de toelichting die is opgenomen in het programma Ondersteuning (2.5.2. Waarde(n)volle digitale toekomst). Projectnaam: Stiens revitalisering centrum Totale bijdrage uit de fondsen: € 2.000.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Een leefbaar centrum door onder andere herinrichting van het openbaar gebied.

Door een aantrekkelijker openbaar gebied zal de verblijfsduur van passanten toenemen en kunnen (winkel)functies worden behouden. Het streven is om in het centrum een huisartsenpraktijk en woningen/appartementen toe te voegen. Ook deze functies vergroten de leefbaarheid van het centrum. Eén onderdeel van de herinrichting is uitgevoerd, namelijk het verplaatsen van het monument voor de gevallenen. Voor de overige werkzaamheden in het openbaar gebied van het centrumplein wordt gewerkt aan het bestek. Uitvoeringsplanning: Q3-Q4 2026. Vitusplein: inrichting openbaar gebied volgt nadat de Skalm is gesloopt en de Aldi is verplaatst. Projectnaam: Grondbank Totale bijdrage uit de fondsen: € 200.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Wij willen de circulaire grondbank Leeuwarden energieneutraal realiseren, oftewel: de benodigde energie wordt op grondbankterrein opgewekt en gebruikt, door middel van energiedamwand (aquathermie) en door middel van zonnepanelen. Wij zijn in voorbereiding voor een aanbesteding bouwteam, daar worden de civieltechnische aspecten en energiemaatregelen ingebracht en uitgewerkt voor realisatie. Ook loopt op dit moment een ontheffing Wet Milieubescherming procedure bij de provincie vanwege de op locatie aanwezige roeken.

Wij hebben inmiddels de ontheffing wet milieubescherming en de eerste activiteiten uit het activiteitenbesluit gerealiseerd. De aanbesteding van het bouwteam wordt opgestart voor de zomer. Na de zomer worden de bouwactiviteiten opgestart. In 2027 vindt de afronding plaats. De gemeente heeft inmiddels ook de vrijgekomen overkappingen van het oude Cambuurstadium aangekocht en in opslag genomen. Deze overkappingen vormen straks naast de grondoverkapping ook de basis voor bevestiging van de zonnepanelen. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 118 Projectnaam: Binnenstad (korte termijn) Totale bijdrage uit de fondsen: € 9.700.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Herinrichting vergroening RUG Campus Fryslân Autoluwe Eewal en herinrichting Herinrichting Nieuwestad en Peperstraat Kunstproject Ipe Brouwerssteeg Herinrichting Ruiterskwartier Functionele aanpassingen Harmonie Economisch pakket Project is gereed, opgeleverd en in gebruik. Camerahandhaving is gereed en herinrichting/vergroening is gaande. Oplevering Q1 2026. Participatie en ontwerpproces gevoerd; Ontwerp gereed. Uitvoering vanaf zomer 2026. Ontwerp is gereed. Vergunningsprocedure loopt, overeenstemming met welstand. Uitvoering in 2026. Participatie en ontwerpproces gevoerd. Ontwerp gereed. Uitvoering vanaf zomer 2026.

Aanbestedingsprocedure voor groot onderhoud icm functionele aanpassingen is gestart. Uitvoering in 2026 met nadruk op zomermaanden (sluiting Harmonie). Diverse deelprojecten zijn gerealiseerd (murals/streetart, rolluiken, bezoekers- metingen, koopstroomonderzoek, Iepen Húske, etc.). Enkele deelprojecten zijn in voorbereiding van uitvoering (toeristische snelweg- borden, beleving keramiek, ondersteuning BML, digitale stadsgids, etc.). Projectnaam: Binnenstad (middellange termijn) Totale bijdrage uit de fondsen: € 2.750.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Herinrichting St.Jacobsstraat Vergroening Doeleplein Extra vergroeningsimpuls Speel- en beweegcircuit Dit project is opgenomen binnen de scope van project Nieuwestad/Peperstraat. Ontwerp is gereed, uitvoering in 2026. Project is stopgezet, budget is toegevoegd aan project stadsklooster/kloostertuinen. Project is in voorbereiding. Besluitvorming plan in 2026; uitvoering 2026 e.v.. Plan is gereed en in voorbereiding van uitvoering in 2026 e.v.. Deelprojecten lopen in uitvoering deels gelijk op met project Nieuwestad en Prinsentuin. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 119 Vestingroute Project is in voorbereiding. Verdere uitwerking en realisatie volgt in 2026 e.v..

Projectnaam: Innovatieve ontmoetings- en mobiliteitshub De Fellingen fase 1 Totale bijdrage uit de fondsen € 2.150 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Ontwerp en realisatie van een gebouwde parkeervoorziening met aanvullende functies, zodat de ruimte in de buurt optimaal kan worden benut voor groen, klimaatadaptatie, ontmoeten en spelen. De hub vervult daarin een sleutelrol. Het ontwerpproces is grotendeels doorlopen in 2025. Het is een zoektocht geweest om een passend ontwerp te maken dat aan de eisen voldoet en past binnen het taakstellend budget. Het bouwteam (gemeente, aannemer en architect) werkt het ontwerp momenteel uit tot een definitief- en technisch ontwerp. De oplevering staat gepland voor voorjaar 2027. Dit is opgeschoven, op basis van de planning van de ontwikkelaar van fase 1 van De Fellingen. Het doel blijft om de hub opgeleverd te hebben ten tijde van de oplevering van de eerste woningen. Eerder is niet nodig. Projectnaam: Spoordok Totale bijdrage uit de fondsen: reservering € 5.000.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Nieuwe binnenstedelijke gebiedsontwikkeling met ruimte voor (noodzakelijke) woningbouw en kwaliteitsimpuls van zone tussen centraal station en rondweg.

Ontwikkelkader wordt technisch verder uitgewerkt in een stedenbouwkundig raamwerk, om te komen tot een financieel haalbaar plan. Ondertussen ligt de focus op het komen tot financiële afspraken met ontwikkelaars en het aankopen van gronden op basis van WVG. Projectnaam: Fietsenstalling Nieuwestad (onder voormalig V&D) Totale bijdrage uit de fondsen: € 1.000.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Een aantrekkelijke fietsenstalling voor ca. 700 fietsen. - Belang voor fietser: Gemakkelijk, snel en veilig parkeren. - Beleidskader Mobiliteit: Stimuleren fiets. Goede en voldoende stallingen als randvoorwaarde. - Kwaliteit openbare ruimte: Ruimte scheppen voor verblijf, groen, De plannen zitten in de uitwerkingsfase, waarbij met name aandacht is voor een aantrekkelijke entree en inrichting van de stalling. Zodat de stalling goed gebruikt wordt. De verbouwing start in het voorjaar 2026 en voor het eind van 2026 kan de stalling naar verwachting in gebruik genomen worden. We werken hierbij nauw samen met de Stichting Parkeergarages, die de stalling gaat beheren. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 120 recreatie en kwaliteit. Aantrekkelijke binnenstad.

Projectnaam: Blockbuster Investeringsagenda Totale bijdrage uit de fondsen: € 800.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Stimuleren van cultureel-toeristische ontwikkeling en seizoenverlenging Blockbusters versterken het cultureel aanbod, trekken bezoekers aan en zorgen voor een breder en aantrekkelijker jaarrond programma. Bevorderen van economische groei en lokale bestedingen Meer bezoekers zorgen voor extra omzet bij lokale ondernemers, versterken het voorzieningenniveau en dragen bij aan werkgelegenheid. Verhogen van leefbaarheid en belevingswaarde voor inwoners en bezoekers Blockbusters dragen bij aan een levendige stad met een aantrekkelijk cultureel klimaat. Versterken van het businessmodel en de reputatie van organisatoren Door extra inkomsten en steun kunnen organisatoren hun positie, kwaliteit en aantrekkingskracht voor nieuwe tentoonstellingen vergroten. Meten en evalueren van culturele en economische impact Via bezoekersdata, bestedingscijfers en enquêtes wordt vastgesteld of doelen zijn behaald en welke effecten zijn gerealiseerd. Sinds de start van de blockbusterinvesteringsagenda hebben wij 9 blockbustertentoonstellingen ondersteund, goed voor jaarlijks meer dan 200.000 bezoekers.

Met titels als Wu Zetian, Ja, ik wil!, Dino Dubbelgangers, Wybrand de Geest en Bouke de Vries is het cultureel aanbod versterkt en het seizoen verlengd. De groeiende bezoekersstromen zorgen voor extra lokale bestedingen en een levendige stad. Tegelijkertijd hebben organisatoren hun positie en reputatie (inter)nationaal versterkt. Met Food for Thought en Redbad in voorbereiding blijft de agenda bijdragen aan economische groei, leefbaarheid en een toekomstbestendig cultureel klimaat. Het meten en evalueren van culturele en economische impact volgt. Projectnaam: Arcadia Totale bijdrage uit de fondsen: € 1.800.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Ontwikkelen en realiseren van een hoogwaardige triënnale in 2025 Inclusief voorbereiding in 2023–2024 en doorontwikkeling richting Arcadia 2028, in samenwerking met een breed netwerk van culturele, maatschappelijke en economische partners. Versterken van economie, cultuurtoerisme en het artistiek klimaat Door een 100-daags programma en een iconische blockbuster die bezoekers aantrekt, lokale bestedingen stimuleert en het culturele profiel van Leeuwarden en Fryslân versterkt. Bevorderen van duurzaamheid, ecologie en circulaire economie Door te werken met circulaire en biologische materialen, lokale productie en de principes van de New European Bauhaus.

In 2025 vond de triënnale van Arcadia In Fryslân/Leeuwarden plaats, met in Leeuwarden als onder andere Bouwurk als meest zichtbare element. Hierin stonden duurzaamheid, ecologie en circulaire economie centraal. Met een breed en gevarieerd programma zijn de doelgroepen bereikt, hebben ze meegedaan en samengewerkt aan de inclusie, talentontwikkeling en lokale betrokkenheid. Wij hebben bijgedragen aan de promotie en marketing en hebben met eigen inzet het programma en Bouwurk ondersteund. De vooraf gestelde doelen en KPI’s zijn door een extern bureau geëvalueerd in opdracht van de Provincie Fryslân, gemeente Leeuwarden en Arcadia. De conclusie is dat alle KPI’s zijn behaald met het programma van 2023-2025. Deze evaluatie wordt rond Q1 2026 separaat Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 121 Stimuleren van sociale inclusie, talentontwikkeling en lokale betrokkenheid Met nadruk op ‘elkenien docht mei’, samenwerking met lokale partners, focus op MBO-onderwijs, talentbehoud en een ontmoetingsplek voor de mienskip. Borgen van kwaliteit en impact via duidelijke afspraken en meetbare KPI’s Door vooraf doelen vast te leggen met de gemeente, SMART-KPI’s te formuleren en de effecten van de blockbuster inzichtelijk te maken. aan de gemeenteraad aangeboden (tegelijk met aanbieding aan Provinciale Staten).

Projectnaam: MFC Grou Totale bijdrage uit de fondsen: € 0.000 k Reservering € 4.000.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? In 2022 heeft de gemeenteraad, via een motie, het college opgeroepen om zich actief in te zetten voor de totstandkoming van een Multifunctioneel Centrum in Grou, met als achterliggende ambitie het versterken van de maatschappelijke infrastructuur, het faciliteren van ontmoeting en het borgen van de leefbaarheid van het dorp op de langere termijn. Na het verkennen van andere opties, is het afgelopen jaar intensief ambtelijk overleg gevoerd met de Doarpskooperaasje Grou (DKG) en met de eigenaren van De Treemter en de Bierhalle. Deze twee locaties zijn door de DKG zelf aangedragen als voorkeurslocatie voor de ontwikkeling van een MFC en maken onderdeel uit van een bredere ruimtelijke dorpsvisie, waarin het versterken van het centrum van Grou een belangrijke rol speelt. De DKG heeft over deze locaties ook actief gecommuniceerd met inwoners en betrokken organisaties in het dorp, onder meer in participatiebijeenkomsten en ledenvergaderingen van de DKG. De gesprekken met de DKG en de eigenaren zijn gevoerd vanuit een verkennende insteek en vanuit de vraag of en hoe een MFC daadwerkelijk kan bijdragen aan de maatschappelijke opgaven en behoeften die in Grou leven.

Daarbij is nadrukkelijk aandacht besteed aan het waarom van een MFC, de toegevoegde waarde voor het dorp en de randvoorwaarden waaronder een dergelijke voorziening ook op de langere termijn levensvatbaar is, zonder dat sprake is van een structurele jaarlijkse financiële afhankelijkheid van de gemeente. Met andere woorden: een situatie waarbij het dorp zelf de meerjarige exploitatie kan dragen. Parallel aan deze gesprekken heeft reeds uitgebreide participatie plaatsgevonden in het dorp. Inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties zijn betrokken geweest bij het ophalen en bespreken van wensen, zorgen en aandachtspunten. Deze participatie sluit aan bij eerdere trajecten rondom Grou Breed en de totstandkoming van de Ruimtelijke Dorpsvisie Grou. De visie onderstreept het belang van een MFC als dragende voorziening voor de sociale Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 122 samenhang, culturele infrastructuur en de vitaliteit van het dorpscentrum. Op dit moment wordt door de DKG, in afstemming met de gemeente, gewerkt aan een integraal plan waarin het inhoudelijke programma, de ruimtelijke inpassing, de organisatorische vormgeving, de financiële uitwerking en het draagvlak in het dorp in samenhang worden beschouwd. Zodra dit plan voldoende rijp is, zal dit aan het college en raad worden voorgelegd. Projectnaam: Haalbaarheidsstudie doortrekking Kletsefeart.

Totale bijdrage uit de fondsen: € 150.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe en wat volgt later? Een integrale haalbaarheidsstudie naar de doortrekking van de Kletsefeart. Deze wordt tijdens de huidige raadsperiode opgeleverd. In dit rapport is de technische, ruimtelijke, ecologische, sociaaleconomische en financiële haalbaarheid van de aanleg (verlenging) van de Kletsefeart onderzocht. De investeringskosten voor het voorkeurstracé (de Westelijke route) geraamd op circa € 8,1 mln exclusief btw. Daarmee luidt de conclusie van het rapport dat het doortrekken van de Kletsefeart technisch haalbaar is. Projectnaam: Vergroenen Schoolpleinen Totale bijdrage uit de fondsen: € 1.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe (ultimo 2025) en wat volgt later? Korte toelichting uit het fondsen format: Met het vergroenen van schoolpleinen wordt een bijdragen geleverd aan vergroening, klimaatadaptatie, gezondheid, sociale basis, spelen en leren en ontwikkelen. Dit doen we door in 1 IKC generatie (12 jaar) alle pleinen te vergroenen. Hierdoor kunnen kinderen, wijk- en buurtbewoners meer bewegen, elkaar ontmoeten, etc. Begin 2025 heeft het college het convenant en de subsidieregeling voor het vergroenen van schoolpleinen vastgesteld. Hiermee is het programma voor het vergroenen van Leeuwarder schoolpleinen van start gegaan.

Voor 2025 zijn zes locaties geselecteerd voor de subsidie. Vier locaties hebben subsidie ontvangen en zijn gestart met de uitvoering. Eén locatie is doorgeschoven naar 2026 en één locatie heeft geen aanvraag ingediend. Voor 2026 zijn tien nieuwe locaties geselecteerd. Tijdens het eerste aanvraagmoment (1 februari 2026) hebben vier locaties een subsidieaanvraag ingediend. De uitvoering in 2025 is gefinancierd vanuit een combinatie van SPUK GALA-middelen (€ 70.000) en het raadsfonds (€ 80.000). Voor 2026 is € 500.000 beschikbaar gesteld vanuit het raadsfonds. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 123 Projectnaam: Leren voor Morgen Totale bijdrage uit de fondsen: € 863.000 Wat willen we bereiken? Wat is er bereikt tot nu toe (ultimo 2025) en wat volgt later? Korte toelichting uit het fondsen format: Studenten behouden voor de stad (coalitieakkoord) met mogelijkheden versnellen van oplossingen voor maatschappelijke opgaven, impuls aan leren voor duurzame ontwikkeling en koppeling van onderwijs aan maatschappelijke opgaven. Dit leidt tot betere afstemming tussen samenleving, onderwijs en bedrijfsleven; actieve betrokkenheid en kennisdeling en stimuleren innovatie en creativiteit.

Fondsvoorstel Leren voor Morgen zet in op talentbehoud via twee sporen: (1) versterken samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs-/kennisinstellingen en (2) versterken klimaat voor internationaal talent. In 2025 is gerealiseerd: • Spoor 1: MICA Lab voor Transitiecommunicatie gestart (met MICA, NHL Stenden, Firda) en Multi Level Leren: ontwikkeling leertrajecten opgestart (VCF/Spark the Movement, met aangesloten onderwijsinstellingen en bedrijven). • Spoor 2: Voorbereidingen uitgevoerd voor opening van een internationale school (ISF). TalentHub fo(a)r Fryslân: gezamenlijke verkenning en partnercoalitie (o.m. IWCN, IPF, F4, Provincie Fryslân). In 2026: opening ISF, start van een onderzoek naar internationale studenten (TalentHub) en bijdrage beurzenprogramma RUG Campus Fryslân. Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 2.11 Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen gaat over de verantwoording van de gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen, heffingen, retributies en de uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid. De totale opbrengst aan belastingen en overige heffingen is in 202 | 5 ruim € 91 mln. Dit is ongeveer 11% van de totale gemeentelijke baten. In de onderstaande tabel staat een vergelijking tussen de begrote en de gerealiseerde opbrengsten van de lokale heffingen en retributies.

Tabel Opbrengsten van de diverse lokale heffingen | Bedragen x € 1.000 Omschrijving heffing | Rekening | Begroting | Rekening | Resultaat 2016 | 2025 | 2025 | 2025 R2KDH001 - Algemene heffingen R2KDH110 - Onroerende-zaakbelastingen | 43.046 | 43.226 | 180 R2KDH111 - Precariobelasting | 521 | 580 | 59 Subtotaal | 43.567 | 43.806 | 239 R2KDH002 - Bestemmingsheffingen R2KDH101 - Afvalstoffenheffing | 19.440 | 18.992 | -448 R2KDH102 - Hondenbelasting | 655 | 675 | 19 R2KDH103 - Rioolheffing | 12.407 | 13.104 | 697 R2KDH104 - Begraafrechten | 874 | 1.010 | 136 R2KDH107 - Leges omgevingsvergunning | 4.135 | 3.789 | -346 R2KDH108 - Havengelden | 547 | 622 | 75 R2KDH109 - Parkeerbelasting | 3.800 | 4.122 | 322 R2KDH112 - Toeristenbelasting | 756 | 849 | 93 R2KDH113 - Leges Burgerzaken | 2.086 | 3.001 | 915 R2KDH114 - Veerdiensten | 75 | 156 | 81 R2KDH199 - Overige heffingen | 137 | 986 | 849 Subtotaal | 44.912 | 47.306 | 2.394 Totaal | 88.478 | 91.112 | 2.633 Op de afwijkingen groter dan € 100.000 volgt hieronder een toelichting. 2.11a Onroerendezaakbelastingen Areaaluitbreiding, extra inzet op controle op leegstand en een lager percentage oninbaar dan vooraf was ingeschat hebben geleid tot een meeropbrengst ten opzichte van de raming. 2.11b Afvalstoffenheffing In werkelijkheid lag het aantal huishoudens lager dan b | ij de berekening van de afvalstoffenheffing is uitgegaan.

Hierdoor zijn de geraamde inkomsten | hoger dan is gerealiseerd. Omdat de afvalstoffenheffing een kostendekkende heffing is, leidt een te hoge inschatting van het aantal huishoudens direct tot een lager tarief dan noodzakelijk om de werkelijke kosten te dekken. | Het gevolg hiervan is dat de inkomsten uit de afvalstoffenheffing lager zijn uitgevallen dan begroot, wat heeft bijgedragen aan het tekort. 2.11c Rioolheffing Ten opzichte van de vastgestelde begroting vallen de opbrengsten hoger uit. Dit wordt met name veroorzaakt door een uitbreiding van het areaal, een intensievere controle op leegstand en een lager percentage oninbare vorderingen dan waarmee in de raming rekening is gehouden. Ook is bij niet-woningen sprake van een hoger waterverbruik in volle eenheden dan in de begroting 2025 was voorzien, wat eveneens tot hogere opbrengsten heeft geleid. Daarnaast is het toegekende bedrag aan kwijtschelding lager uitgevallen dan verwacht, wat eveneens een positief effect heeft gehad op het resultaat. Ondanks deze hogere opbrengsten en lagere kosten aan kwijtschelding is de kostendekkendheid op hetzelfde niveau gebleven als in 2024. 124 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 2.11d Begraafrechten De extra baten binnen begraafrechten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door een toename van het aantal bijzettingen.

Ten opzichte van het voorgaande jaar is sprake van een stijging van circa 8%, wat direct leidt tot hogere opbrengsten uit grafrechten en bijbehorende dienstverlen | ing. Deze volumestijging verklaart daarmee het grootste deel van de extra opbrengst. Daarnaast is sprake van een toename van het aantal korte verlengingen van grafrechten. 2.11e Leges omgevingsvergunning De opbrengsten uit leges voor omgevingsvergunningen zijn in 2025 lager uitgevallen dan begroot. Dit hangt samen met de invoering van de Omgevingswet. In aanloop naar deze wet zijn eind 2023 nog relatief veel aanvragen onder het oude wettelijke regime inged | iend. Hierdoor waren de legesopbrengsten in 2024 hoger dan gebruikelijk. Als gevolg daarvan lag in 2025 het aantal ingediende vergunningaanvragen lager dan geraamd. Men heeft de aanvragen in de planning in verband met die wetswijziging naar voren getrokken | . Dit heeft ertoe geleid dat de legesopbrengsten in 2025 circa € 350.000 lager zijn uitgekomen dan begroot. 2.11f Parkeerbelasting De inkomsten uit parkeerbelasting zijn € 322.000 hoger dan begroot. Dit heeft onder andere te maken met de extra inzet van scanauto's in 2025, wat heeft geleid tot extra opbrengsten parkeerbelastingen. Daarbij is er sprake van extra opbrengsten parkeervergunningen. Dit wordt deels veroorzaakt door een correctie op het boekjaar 2024 van € 111.000.

2.11g Leges Burgerzaken De opbrengsten bij de leges van Burgerzaken zijn € 915.000 hoger dan begroot. Dit positieve resultaat hangt samen met de verlenging van de looptijd van reisdocumenten van 5 naar 10 jaar. Daardoor hoefde men tussen 2014 en 2019 minder vaak een reisdocument | aan te vragen. De eerste lichting 10-jarige reisdocumenten verliep vanaf 2024. Hierdoor is een patroon ontstaan waarin gedurende 5 jaar vier keer meer documenten verlopen dan normaal. Deze zogenaamde piek loopt van 2024 t/m 2029. Omdat niet zeker is wannee | r deze worden omgewisseld, wordt er in de begroting een conservatieve inschatting aangehouden. Naast de hogere gerealiseerde opbrengsten zijn de gerealiseerde kosten in werkelijkheid echter ook hoger dan begroot. In tabel 3 is te zien dat de kosten de opbrengsten nog ruim overstijgen. 2.11h Overige heffingen De opbrengsten uit overige heffingen bestaan onder andere uit inkomsten verkregen uit verkeersontheffingen, gehandicapten parkeerplaatsen, werkzaamheden ten behoeve van kabel | - en leidingwerk en de uitvoering toezicht en handhaving. De hogere baten komen vo | oral doordat er meer vergoedingen voor graafwerkzaamheden (KLIC graafmeldingen) zijn ontvangen. Vanwege toekomstig uit te voeren herstraatwerkzaamheden is een netto meeropbrengst van € | 717.000 aan de onderhoudsvoorziening verhardingen toegevoegd.

2.11i Lastendruk Onderstaande tabel geeft het verschil weer tussen de gemiddelde lokale lasten van de gemeente Leeuwarden en het landelijk gemiddelde. Tabel Belastingcapaciteit | Bedragen x € 1.000 Jaarrekening | Primaire begroting | Jaarrekening 2024 | 2025 | 2025 OZB-lasten gezin gem. WOZ-waarde | 275 | 272 | 283 Riool-/waterzorgheffing gezin gem. WOZ | -waarde | 164 | 170 | 171 Afvalstoffenheffing gezin | 336* | 377** | 346* Totale woonlasten | 775 | 819 | 800 Woonlasten landelijk gemiddelde t-1 | 994 | 994 | 1.053 (bron: Coelo, Atlas van de lokale lasten) gemiddelde WOZ-waarde | 249.000 | 254.000 | 264.000 Belastingcapaciteit | 78,0% | 82,4% | 76,0% * Gebaseerd op gerealiseerde hoeveelheid van 302 kg per gezin en 20 ledigingen per jaar. ** Gebaseerd op geschatte hoeveelheid van 428 kg per gezin en 27 ledigingen per jaar. 125 Jaarstukken 2025 gemeente Leeuwarden 2.11j Kostendekkendheid heffingen en rechten De kostendekkendheid van de heffingen wordt berekend op basis van wat is opgenomen in de financiële verordening. Als onderdeel van de jaarrekening wordt gekeken of de gerealiseerde baten de gerealiseerde lasten niet overschrijden. Bij de afvalstoffenheffin | g en rioolheffing wordt het werkelijke saldo van lasten en baten na afloop van het jaar verrekend met een voorziening ‘Egalisatie heffingen’.

Voor leges geldt ook dat de geraamde opbrengst de geraamde lasten niet mag overschrijden. Dat wordt beoordeeld op het niveau van de verordening waar de leges op zijn gebaseerd. Er kunnen meerdere legessoorten onder één verordening vallen. Zo vallen onder d | e Legesverordening bijvoorbeeld de Omgevingsvergunningen maar ook de leges voor Burgerzaken. Per groep van legessoorten mogen de geraamde baten niet groter zijn dan de geraamde kosten. Hoewel in de begroting 2025 alle heffingen onder de maximale grens van 100% zaten, is in onderstaande tabel te zien dat de gerealiseerde opbrengst rioolheffing bij het resultaat hoger is uitgevallen. De werkelijke kosten zijn lager uitgevallen dan geraamd. | Zoals eerder is benoemd, zijn de baten hoger uitgevallen. Tabel Kostendekkendheid heffingen | Bedragen x € 1.000 Omschrijving heffing | Werkelijke Perceptie | Onin- | Overhead | BTW | Lasten | Baten | Kosten- lasten* | -kosten baarheid | totaal | dekking R2KDH101 - Afvalstoffenheffing | 17.209 | 69 | 190 | 211 | 3.580 | 21.259 | 18.992 | 89,3% R2KDH103 - Rioolheffing | 11.405 | 47 | 131 | 525 | 995 | 13.104 | 13.104 100,0% R2KDH104 - Begraafrechten | 1.182 | 4 | 10 | 202 | 83 | 1.481 | 1.010 | 68,2% R2KDH107 - Leges omgevingsverg.

| 3.552 | 14 | 38 | 1.018 | 62 | 4.684 | 3.789 80,9% R2KDH108 - Havengelden | 1.027 | 2 | 6 | 175 | 126 | 1.336 | 622 46,5% R2KDH113 - Leges Burgerzaken | 2.752 | 11 | 30 | 430 | 119 | 3.342 | 3.001 | 89,8% R2KDH114 - Veerdiensten | 493 | 1 | 2 | 134 | 20 | 649 | 156 24,1% R2KDH199 - Overige heffingen | 3.431 | 4 | 10 | 664 | 184 | 4.293 | 986 | 23,0% Totaal-generaal | 41.051 | 152 | 417 | 3.359 | 5.168 | 50.147 | 41.660 * Betreft de netto-lasten, dus de lasten minus de baten die geen belastingopbrengsten zijn (onttrekking voorziening bijv.) 2.11k Uitvoering Wet Waardering onroerende zaken Op grond van de Wet WOZ wordt jaarlijks de waarde van de onroerende zaken in de gemeente Leeuwarden bepaald. Voor het belastingjaar 2025 geldt als waardepeildatum 1 januari 2024. De gemeente Leeuwarden had in 2025 77.859 objecten, waarvan ongeveer 9.362 niet-woningen. Ook voert de gemeente Leeuwarden de waardering uit voor de gemeenten Texel en Vlieland. Waardeontwikkeling In vergelijking met het jaar 2024 is de waarde van de woningen gemiddeld met 6,1% gestegen. Bij de niet-woningen was sprake van een stijging van gemiddeld 7,0%. Bezwaar en beroep In 2025 zijn er 1.220 bezwaarschriften ingediend tegen 2.097 objecten. Dit is 1,8% minder objecten dan in belastingjaar 2024. Er zijn 566 ambtshalve bezwaren ingediend. Hiervan is 65,7% toegekend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leeuwarden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d08e6b32-ace1-422c-87a8-d6fba39426e4?agendaItemId=b7c9c672-9923-4be8-8f1c-81ced54c2aa1