Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2021 Fysieke Leefomgeving en Veiligheid.pdf

Het alom bekende parkeerkaartje achter de voorruit is hiermee

verleden tijd. Het kenteken is het koppelpunt om te controleren of er sprake is van een geldig parkeerrecht. Door kenteken-parkeren in te voeren hoeft de bestuurder niet meer terug te lopen naar het voertuig om een kaartje op het dashboard te leggen. Door het kenteken-parkeren in te voeren in Leeuwarden is de basis gerealiseerd voor parkeercontrole middels een scanvoertuig. Medio het jaar 2021 wordt de verkenning ten aanzien van scanvoertuigen afgerond. Met scanvoertuigen kan, afhankelijk van het geldende parkeerregiem, het parkeerbestand efficiënter worden gecontroleerd en de bereidheid tot een geldig parkeerrecht worden verhoogd (waaronder betalingsbereidheid).

De binnenstad van Leeuwarden is aangewezen als gebied waar weesfietsen verwijderd kunnen worden. Meerdere keren per jaar vindt dan ook een schouwronde plaats. Fietswrakken worden in de hele gemeente verwijderd. In het jaar 2021 wordt structureel de uitvoeringscapaciteit ten aanzien van fietsverwijdering vergroot. Door de capaciteit te vergroten is het mogelijk om vaker fietsen te verwijderen. Tot slot zal in 2021 het gebied waarin het verboden is om je fiets te stallen nabij het station worden vergroot.

Doorstroming verkeer Bescherming van de zwakste verkeersdeelnemers (voetgangers en fietsers) en een veilige doorstroming van het algemene verkeer zijn belangrijke aandachtspunten. Er vindt toezicht plaats of het wegverkeer wordt gehinderd en/of er gevaarlijke situaties ontstaan. Hierbij valt te denken aan bouwsteigers, hoogwerkers of kraanwagens die zonder vergunning of in afwijking van een vergunning of algemene regels de openbare ruimte gebruiken. Het accent van toezicht en handhaving ligt op de binnenstad en de hoofd- en invalswegen.

Stations­gebied

Fietsverwijdering Verkeerd gestalde fietsen, weesfietsen en fietswrakken zijn bepalend in het uiterlijk aanzien en veroorzaken overlast. Daarom worden deze fietsen in de daartoe aangewezen gebieden door Stadstoezicht verwijderd. De prioriteit bij fietsverwijdering ligt in het stationsgebied. Daar heeft het verwijderen van fietswrakken, weesfietsen en verkeerd gestalde fietsen hoge prioriteit vanwege de grote hoeveelheid mensen die daar komen.

Een ander aandachtsgebied is het (fout-)parkeren op de pleinen en pijpen. Net als andere jaren is dit ook in 2021 een aandachtspunt. Parkeren is hier niet toegestaan, tenzij hier anderszins in is voorzien. Dit komt ten goede aan de binnenstadsbeleving. Verder wordt ook gekeken naar het gebruik van andere parkeerplekken in de binnenstad. Deze plekken zijn schaars en het is noodzakelijk dat er op rechtmatig gebruik van parkeerplaatsen wordt toegezien.

Binnenstad

Tot slot zijn diverse voetgangersgebieden in de binnenstad van Leeuwarden. Fietsen in het voetgangers­gebied wordt als vervelend ervaren en kan ook gevaarlijk zijn. In dit kader vindt er toezicht en handhaving plaats om fietsers te weren van de voetgangersgebieden. Het winkelgenot, recreatiegenot en de veiligheid worden hiermee verhoogd.

Gehele gemeente

Afval

Fietsverwijdering - inzet per gebied: Fietswrak

Weesfiets

Verkeerd gestald

Speerpunten 2021 Net als in andere jaren zijn er ook voor het jaar 2021 speerpunten op verkeersgebied. In het kader van een autoluwe binnenstad en ter verbetering van de veiligheid zijn op diverse locaties in de stad inrijverboden ingesteld voor plaatsen waar geen voertuigen zijn gewenst. Ook zijn er venstertijden, waarmee op bepaalde tijden voertuigen worden geweerd. Door hierop toe te zien wordt getracht het aantal voertuigen in de binnenstad (buiten de gewenste tijden) te verminderen en komt dit de binnenstadsbeleving ten goede. Om de binnenstadsbeleving in de nabije toekomst te vergroten wordt in het jaar 2021 verder uitvoering gegeven aan de reeds opgestarte verkenning om een deel van het centrum verder autoluw te maken.

31

Binnen het taakveld Afval wordt bijzet van huishoudelijk afval naast containers en grofvuildumpingen in de openbare ruimte tegen gegaan. Cruciaal bij de aanpak hiervan is de goede samenwerking met afval­ inzamelaar Omrin, maar ook met wijkpanels en de bewonersbedrijven. Steevast staat verwijdering, aanpak en het voorkomen van verkeerd geplaatst afval centraal. Het doel hiervan is het op orde brengen van bijzet- en dumplocaties voor een meer zichtbare, schonere en meer verzorgde omgeving. In het kader van toezicht en handhaving trekken handhavers van Stadstoezicht meerdere malen per week op met medewerkers van Omrin. Dan worden diverse dumplocaties bezocht en wordt het afval onderzocht. In de wijk Heechterp Schieringen wordt – net als in voorgaande jaren - extra inzet gepleegd om afvaloverlast tegen te gaan. In deze wijk wordt (in vergelijking

met andere wijken) al langere tijd veel huishoudelijk afval naast ondergrondse containers geplaatst en vindt veel afvaldumping plaats. Het aantal gedumpte zakken en de hoeveelheid illegaal gedumpt grofvuil worden maandelijks gemonitord. Dit resulteert in een aantal hotspots waar bijzet en dumping het meest voorkomt. Op en nabij deze hotspots wordt extra toezicht gehouden. Wanneer overtredingen (bijzetten van huishoudelijke afvalzakken en het dumpen van grofvuil) worden geconstateerd, wordt handhavend opgetreden. Naast de hotspots die op basis van monitoring naar voren komen, worden ook locaties gecontroleerd op basis van meldingen en eigen constateringen. Deze locaties worden ook meegenomen in de reguliere surveillancerondes en met het afdoen van (afvalgerelateerde) meldingen. In het jaar 2021 zal worden getracht om de slagkracht ten aanzien van afvalhandhaving te vergroten, zulks door bestuursrechtelijk te gaan handhaven (buiten-heterdaad). Voorbereidende ambtelijke werkzaamheden ten behoeve van deze vorm van handhaven zijn eind 2020 opgepakt. Honden Loslopende honden en uitwerpselen in de openbare ruimte zijn voor veel mensen een ergernis. Daarom is op grond van de APV het laten loslopen van honden verboden, behalve in de aangewezen losloopgebieden.

Daarnaast is het opruimen van uitwerpselen verplicht en mogen honden bijvoorbeeld niet in speeltuinen, op speelweiden, op stranden of wegen komen waar met bebording is aangegeven dat het verboden is. Handhavers van Stadstoezicht richten zich op de verbetering van het naleefgedrag, met als doel en resultaat de wijken, groengebieden en parkeren

schoner en veiliger te maken. Binnen dit taakveld ligt prioriteit bij het op laten ruimen van uitwerpselen, de aanlijnplicht en het tegengaan dat honden worden uitgelaten in speeltuinen en andere locaties, bedoeld voor kinderen om te spelen. Surveillance vindt niet alleen in uniform plaats, maar ook in burger. Dit om de pakkans te vergroten. Dit laatste wordt ook gedaan door op bepaalde locaties enige tijd te posten. Genoemde speerpunten zijn deels seizoensgebonden. Zo krijgen in de zomermaanden de parken en het Groene Ster gebied meer aandacht. Naast loslopende honden en de opruimplicht wordt er ook ingezet op de naleving van een opgelegde muilkorf- en aanlijnverplichting. Deze verplichting kan worden opgelegd door de burgemeester, bijvoorbeeld naar aanleiding van een bijtincident. De behandeling van casussen aangaande bijtincidenten worden uitgevoerd door een hondengedragsdeskundige. In 2021 wordt beoogd om een wijkagent de gesprekken te laten bijwonen. Gebruik openbare ruimte Toezicht en handhaving heeft tot doel (potentieel) gevaarlijke en ontsierende situaties in de openbare ruimte te voorkomen en/of beëindigen. Dit heeft tot doel de openbare ruimte schoon, heel en veilig te houden. De binnenstad van Leeuwarden, het stationsgebied, de Schrans/Verlengde Schrans en het Vliet hebben prioriteit wat toezicht en handhaving betreft.

Speerpunten zijn geplaatste voorwerpen op of aan de weg welke ontsierend werken, niet deugdelijk zijn afgezet of anderszins gevaar kunnen veroorzaken. Op basis van meldingen wordt er daarnaast toezicht gehouden op bijvoorbeeld aanhangwagens die langer dan drie aaneengesloten dagen op de weg staan. De parkeerdruk in Leeuwarden is in bepaalde wijken

32

hoog en het onnodig langdurig geplaatst hebben van onder andere aanhangers draagt hier aan bij. Ook doet het afbreuk aan het uiterlijk aanzien van de gemeente Leeuwarden. Ditzelfde geldt voor autowrakken en defecte voertuigen met anders dan een eenvoudig te verhelpen gebrek. Er wordt aan de hand van de parkeerdruk en de onwenselijkheid van het voertuig op locatie bezien of inzet wordt gepleegd. Ligplaatsen De gemeente Leeuwarden is een waterrijke gemeente. Het water wordt gebruikt om op te wonen en te recreëren. Voor wat betreft vaartuigen op het water is naast de APV ook het Ligplaatsenbeleid en het Aanwijsbesluit Ligplaatsen, kaden en wallen van kracht. Toezicht en handhaving richt zich onder andere op het illegaal aanleggen van vaartuigen. Steeds vaker zien we dat vaartuigen worden aangelegd op locaties die daartoe niet zijn bedoeld, zowel in de binnenstad als in de wijken. Prioriteit wordt daarbij gegeven aan de binnenstad, de heringerichte kades alsmede locaties waar beroepsvaart aflegt. Daarnaast wordt projectmatig aandacht besteed aan aanleglocaties waar geen door de gemeente gerealiseerde aanlegvoorzieningen zijn gerealiseerd. In het jaar 2021 zullen enkele inventarisaties worden uitgevoerd ten aanzien van de welstand van schepen. Wanneer er sprake is van een welstandsexces kan er besloten worden om handhavend op te treden.

Dit ter bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente Leeuwarden. Als stedelijke waterrijke gemeente zien we het aantal zwervers en personen met verward gedrag op pleziervaartuigen, die aanleggen op locaties welke niet daartoe zijn aangewezen, toenemen. Om eventuele overlast en de oneigenlijke inname van kaden en wallen tegen te gaan, zal net als in voorgaande jaren ook in

2021 hier actief op worden ingezet. Deze inzet beperkt zich overigens niet alleen tot handhaving, maar ook tot hulpverlening. Om de situatie van de betrokkene(n) te verbeteren schakelt Stadstoezicht ook Zienn in. Tot slot wordt jaarlijks gecontroleerd op naleving van de ‘1 november regeling’. Pleziervaartuigen in het aangewezen gebied in Leeuwarden mogen na die datum en tot 1 april het volgende jaar niet in die gebieden liggen. Reclame Reclame kan bijdragen aan de vindbaarheid van ondernemers en de verkoop van goederen. Het kan echter ook ontsierend zijn of zelfs gevaarlijke situaties opleveren. De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de APV en het reclamebeleid zijn grondslag voor toezicht en handhaving. Veel voorkomende overtredingen zijn gevelreclame zonder of in afwijking van een (omgevings-) vergunning en uitstallingen en losse reclameborden bij winkelbedrijven. Daarnaast wordt opgetreden tegen bijvoorbeeld ‘wildplak’, sandwichborden en reclamevoertuigen in de openbare ruimte. De binnenstad van Leeuwarden heeft voor toezicht en handhaving de hoogste prioriteit. Daarna volgen (doorgaande wegen binnen) de bebouwde kommen van Leeuwarden, Grou en Stiens. In de overige gebieden vindt toezicht plaats naar aanleiding van meldingen.

Graffiti en zwerfafval (Verpakkingsconvenant) Om het uiterlijk aanzien van de gemeente te verbeteren zijn vanuit het Verpakkingsconvenant middelen beschikbaar gesteld voor het tegengaan van onder meer graffiti en zwerfafval. Tweemaal per jaar vindt een graffiti-schouw plaats. Naar aanleiding van de bevindingen uit die schouw wordt bijvoorbeeld graffiti verwijderd. Middels de

graffiti-app kunnen betrokkenen (beleid, handhaving, schoonmaak) elkaar informeren over de aanwezigheid van graffiti. Maandelijks maakt een handhaver een graffiti-ronde en legt dan de bevindingen vast via de app. De informatie komt via de app terecht bij de schoonmakers, die op hun beurt de graffiti verwijderen. Om de wijken en buurten van Leeuwarden schoon te houden en aandacht te vragen voor het tegengaan van zwerfafval, wordt ieder jaar in een wijk de Grote Schoonmaakactie georganiseerd. Handhavers van Stadstoezicht dragen bij aan schouw- en schoonmaakactie, door bijvoorbeeld burgers en bedrijven te informeren hoe om te gaan met hun (huishoudelijk) afval en hoe zwerfafval te voorkomen. Daarnaast maakt informatievoorziening (zoals bij middelbare scholen) onderdeel uit van dit taakveld. Daarbij wordt aangesloten bij de educatiemomenten door de gemeente en Omrin. In 2021 wordt, net als in voorgaande jaren, bij het onderdeel evenementen aandacht besteed aan het tegengaan van zwerfafval. Dit in overleg met organisatoren en andere gemeentelijke afdelingen. Groen en bomen Toezicht en handhaving richten zich met betrekking tot groen en bomen hoofdzakelijk op overhangend groen, illegale kap en het niet naleven van de vergunningvoorschriften. Overhangend (particulier) groen kan zorgen voor onveilige (verkeers-) situaties en/of belemmering van het onderhoud van de weg.

Toezicht en handhaving richt zich op het tegengaan van overlast en gevaarlijke situaties door overhangend groen, door het gesprek aan te gaan met de betreffende perceeleigenaar of door handhavend op te treden.

33

Om kaalslag en illegale kap tegen te gaan is een kapvergunning nodig voor de kap van houtopstanden als dit monumentale/waardevolle bomen of 10 of meer bomen betreft. Toezicht en handhaving legt zich toe op naleving van verleende vergunningen, controle op uitvoering van de herplantplicht (welke veelal met het verlenen van een kapvergunning wordt opgelegd) en optreden bij illegale activiteiten en niet-naleving van vergunningvoorschriften. Controle van verleende kapvergunningen en herplantplicht vindt steekproefsgewijs plaats. Naast de bestuursrechtelijke handhaving kunnen het opleggen van een herplantplicht of het betalen van een schadevergoeding instrumenten zijn die worden ingezet. Markt en standplaatsen Het toezicht op naleving van de diverse week- en jaarmarkten, voor zover het de gemeente Leeuwarden betreft, is neergelegd bij de marktmeester van de Stichting Marktbeheer. Stadstoezicht draagt zorg dat, op aangeven van de marktmeester, ondersteuning wordt geboden indien noodzakelijk. Ook wordt door Stadstoezicht handhavend opgetreden wanneer de APV en/of de Beleidsregel verkoopstandplaatsen niet worden nageleefd.

6.2. BIJZONDERE WETTEN Bij de bijzondere wetten wordt gehandhaafd volgens het op 31 maart 2015 vastgestelde handhavings­arrangement. Het arrangement bevat beleidsregels over hoe opgetreden wordt tegen overtredingen en is het resultaat van afspraken tussen gemeente, politie en het Openbaar Ministerie. In geval van overtreding door minderjarigen worden ook de ouders/voogden geïnformeerd dat hun kind alcohol of softdrugs heeft gekocht. Burgers die overlast of overtredingen melden worden geïnformeerd over de wijze waarop de melding is afgehandeld. De informatie die toezicht en handhaving oplevert, wordt ook betrokken bij de beoordeling van nieuwe aanvragen om een vergunning of ontheffing. Het resultaat van de risicoanalyse is weergegeven in onderstaande tabel. Daarbij zijn de handhavingsonderwerpen geordend op aflopend risico:

*

Nr.

Handhavingsonderwerpen

Risicoscore*

1

Prostitutie-, escortbedrijven en illegale prostitutie

25,0

2

Discotheken, uitgaancentra

17,6

3

Cafés

16,0

4

Coffeeshops

14,4

5

Theehuis, cafetaria

13,6

6

Niet-vergunningsplichtige bedrijven (afhaalrestaurants, videotheken)

5,6

7

Wijk- en dorpshuizen

4,8

8

Sportkantines

4,8

9

Slijterijen

4,0

10

Supermarkten

3,2

11

Horeca overige – met alcohol (restaurant, hotel, kerk, kookstudio, studentensociëteit)

2,0

Onderstaand wordt omschreven waarop in 2021 de inzet zal worden gepleegd. In de uitvoering wordt intensief samengewerkt tussen de handhavers van Stadstoezicht, toezichthouders van Bouwen Wonen & Milieu en politie. Die samenwerking vindt bijvoorbeeld plaats bij controles van prostitutiebedrijven en coffeeshops. Horecabedrijven en evenementen worden in het kader van toezicht op naleving van de Dranken Horecawet door Stadstoezicht gecontroleerd. Prostitutie-, escortbedrijven en illegale prostitutie Leeuwarden heeft zes vergunde seksinrichtingen. Drie hiervan zijn gevestigd op de Weaze. Hier wordt inpandige raamprostitutie aangeboden (48 werkkamers). Eén vergunning is verstrekt voor een privéhuis, één voor een massagesalon en één voor een videotheek.

Risico = kans op niet-naleving x negatief effect. De schaal loopt van 0 (geen risico) tot 25 (hoog risico). Zie paragraaf 4.3 voor verdere toelichting.

34

Als gemeente willen wij een bijdrage leveren aan het bestrijden en voorkomen van mensenhandel, aan het verbeteren van de veiligheid, gezondheid en werkomstandigheden van prostituees werkend bij prostitutiebedrijven. Dit proberen wij te bereiken door het signaleren van misstanden en doorgeven aan of delen van informatie met ketenpartners, de jaarlijkse hygiënische toets en toezicht en handhaving. De prostitutiebedrijven voldoen aan alle voorwaarden gesteld in de vergunning en in de APV Leeuwarden. Er zijn alleen prostituees in de inrichtingen werkzaam die de minimale leeftijd van 21 jaar hebben bereikt, ingeschreven staan in het bevolkingsregister en het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Het is verplicht om te allen tijde een beheerder in het prostitutiebedrijf aanwezig te hebben wanneer deze geopend is voor publiek. Het is niet mogelijk om als prostituee en bezoeker in een prostitutiebedrijf te verblijven tussen 03:00 uur en 10:00 uur.

De gemeente handhaaft samen met de politie op bedrijfsmatige prostitutie aangeboden vanuit woningen, welke in strijd zijn met het vergunningenbeleid. Het (veiligheids)beleid, de ambities en doelstellingen, ten aanzien van prostitutie en mensenhandel staat in het Uitvoeringsprogramma Veiligheidsagenda Leeuwarden 2021-2023.

gegeven in de Exploitatievergunning en gedoogverklaring. Op jaarbasis wordt iedere coffeeshop driemaal gecontroleerd. De politie controleert op het gestelde in de AHOJGI-criteria, de handhavers op de voorwaarden gegeven in de vergunning en de gedoogverklaring. De Belastingdienst controleert de boekhouding.

Discotheken, uitgaanscentra en cafés

Leeuwarden kent 46 theehuizen en cafetaria’s. De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet en de APV Leeuwarden. Specifiek wordt gekeken of de bedrijven beschikken over een geldige Drank- en Horecawetvergunning of Exploitatievergunning. Daarnaast dient tijdens de openingsuren altijd een leidinggevende aanwezig te zijn en mag er geen alcohol worden geschonken aan minderjarigen. In 2021 zal bij 7 bedrijven een preventieve controle plaatsvinden en bij 15 bedrijven wordt een leeftijdscontrole uitgevoerd.

Leeuwarden heeft ongeveer 85 discotheken, uitgaanscentra en cafés. De horecabedrijven, waarbij de laatste drie jaar geen overtredingen zijn geconstateerd, worden niet meegenomen in de geplande jaarlijkse preventieve controle. De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet en de APV Leeuwarden. Specifiek wordt gekeken of alle horecabedrijven beschikken over een geldige Dranken Horecawetvergunning of Exploitatievergunning. Daarnaast dient tijdens de openingsuren altijd een leidinggevende aanwezig te zijn en mag er geen alcohol worden geschonken aan minderjarigen. In 2021 zal bij 30 bedrijven een preventieve controle plaatsvinden en bij 28 bedrijven wordt een leeftijdscontrole uitgevoerd. Coffeeshops In de gemeente Leeuwarden zijn maximaal twaalf coffeeshops toegestaan. Deze zijn in het bezit van een Exploitatievergunning en een gedoogverklaring. De doelstelling is het zo effectief mogelijk reguleren en handhaven om de gezondheidsrisico’s minimaal te houden en de openbare orde en veiligheid te kunnen waarborgen. Coffeeshops moeten voldoen aan de AHOJGI-criteria (geen affichering; geen harddrugs; geen overlast; geen verkoop aan jeugdigen onder de 18 jaar, hoeveelheden per transactie kleiner dan 5 gram; toegang te verlenen en te verkopen aan anderen dan ingezetenen van Nederland) en aan de voorwaarden

Theehuis en cafetaria

Supermarkten en niet vergunningsplichtige bedrijven Leeuwarden heeft ongeveer 40 supermarkten met landelijke naamsbekendheid, maar ook supermarkten met minder naamsbekendheid. Ook vallen er veel bedrijven onder detailhandel. Dit zijn bedrijven waar men eten kan afhalen of laten bezorgen, of waar men diensten verleent (internetwinkel, videotheek etc.). Deze bedrijven hebben geen vergunning nodig van de gemeente. De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet en de APV Leeuwarden, zodat er geen alcohol wordt geschonken of verstrekt aan minderjarigen. In 2021 worden er 40 leeftijdscontroles uitgevoerd. Bij de zogenaamde ‘hot spots’ wordt het bestrijden van jeugdoverlast gecombineerd met leeftijdscontroles naar de verstrekking van alcohol.

35

Wijk- en dorpshuizen en sportkantines Binnen de gemeente Leeuwarden zijn ongeveer 127 jeugdhonken, wijk- en dorpshuizen en sportkantines. De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet, APV Leeuwarden en de (para)commerciële verordening. Alle (para)commerciële instellingen (zoals stichtingen of verenigingen) moeten beschikken over een geldige Drank- en Horecawetvergunning of Exploitatievergunning. Tijdens de openingsuren dient er altijd een leidinggevende of barvrijwilliger aanwezig te zijn, inclusief een lijst met de barvrijwilligers. Er mag geen alcohol geschonken of verstrekt worden aan minderjarigen. In 2021 worden er 35 preventieve controles en 35 leeftijdscontroles uitgevoerd. Slijterijen In de gemeente Leeuwarden zijn ongeveer 29 slijterijen. De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet. Alle slijterijen moeten beschikken over een geldige Dranken Horecawetvergunning. Tijdens de openingsuren moet er altijd een leidinggevende aanwezig zijn en er mag geen alcohol worden verstrekt aan minderjarigen. In 2021 worden 29 gecombineerde leeftijd- en preventieve controles uitgevoerd. Horeca overig Er zijn circa 193 bedrijven die onder de categorie horeca overig vallen. Daarbij wordt bedoeld: restaurants, hotels, kookstudio’s, koffiezaken, etc.

De doelstelling is het bevorderen van de naleving van regels van de Drank- en horecawet en de APV Leeuwarden. Alle bedrijven moeten beschikken over een geldige Dranken Horecawetvergunning of Exploitatievergunning en er moet tijdens de openingsuren altijd een leidinggevende aanwezig zijn. In 2021 worden 50 preventieve controles en 20 leeftijdscontroles uitgevoerd.

6.3. VEILIGHEID Het veiligheidsbeleid van de gemeente Leeuwarden is vastgelegd in de Veiligheidsagenda 2019 en 2023 en het Uitvoeringsprogramma veiligheidsagenda 2021-2023. Veiligheidsbeleid vraagt altijd om maatwerk. Het beleidskader maakt de uitvoering mogelijk. Toezicht en handhaving wordt daarbij in toenemende mate belangrijk om de orde en veiligheid in wijken en dorpen te waarborgen. Het veiligheidsdomein wil slagvaardige instrumenten die snel, integraal, efficiënt en effectief optreden mogelijk maakt. Voortvloeiend uit de doelstelling van het veiligheidsbeleid zijn voor het HUP de volgende onderdelen op het gebied van veiligheid opgenomen. Toezichtsmodel binnenstad Het Toezichtsmodel is een samenwerkingsverband tussen politie, gemeente (handhavers Stadstoezicht), beveiligingsbedrijf Trigion en de openbare vervoersbedrijven, waarbij gezamenlijk toezicht leidt tot betere signalering en handhaving van de openbare orde. Het Toezichtsmodel is van toepassing op de binnenstad van Leeuwarden (gebied binnen de stadsgrachten), inclusief het stationsgebied. Uit informatie van ondernemers, politiecijfers en de Veiligheidsprestatieindex blijkt dat er een verschuiving van veiligheidsproblemen naar de buitenring van de binnenstad is. Hierdoor is niet dagelijks, maar op bepaalde momenten extra toezicht nodig.

De prioriteit ligt in de binnenstad, mede door de beperkte capaciteit en de aanrijtijd. De aandachtsgebieden buiten de binnenstad zijn: het Vliet (tot en met de rotonde Bleeklaan/Bote van Bolswertstraat) en de Schrans/ Verlengde Schrans (tot aan Borniastraat, gebied omgeving Klanderij, Zuiderplein, Zuidergrachtswal, Achter de Hoven, Gardeniersweg, Oostergoweg). In

uren is er een verschuiving zichtbaar, er zijn volgens de tabel in de bijlage meer uren beschikbaar. Dit komt door een andere manier van verrekenen, voorheen werd een deel van de uren gehaald uit de post met Algemeen Toezicht. Dat is voor 2021, samen met een aantal andere verschuivingen gewijzigd. Cameratoezicht Het instrument cameratoezicht draagt bij aan de afname van geweld tijdens het uitgaan, verhogen van het veiligheidsgevoel van inwoners en crowdcontrol bij evenementen. Er worden 13 camera’s structureel ingezet die door de eenheid Stadstoezicht live worden uitgekeken tijdens uitgaansuren. Het live uitkijken vindt standaard plaats op donderdag-, vrijdag- en zaterdagnacht van 22.00 uur tot 06.00 uur en in het bijzonder tijdens extra drukke uitgaansavonden, zoals de studiestartweek en rondom de kerstdagen. Tijdens evenementen is er cameratoezicht in ieder geval op Koningsnacht/-dag, 5 mei en oud en nieuw. In voorkomende gevallen wordt ook bij andere grote (risicovolle) evenementen en/of betogingen cameratoezicht ingezet. Dit instrument is onlosmakelijk verbonden met de effectieve aanpak van veiligheid en vindt in nauwe samenwerking met de politie plaats. Veiligheid bij evenementen Voorafgaand aan evenementen vindt er overleg plaats tussen de gemeente, hulpdiensten, vervoerders en organisatie.

De integrale voorbereiding richt zich onder andere op de veiligheid van de bezoekers, omwoners en medewerkers. Risico’s worden inzichtelijk gemaakt, de inzet ten aanzien van de veiligheid wordt getoetst en beoordeeld, scenario’s worden besproken. Crowdmanagement en crowdcontrol zijn in de voorbereiding een vast onderdeel.

36

Tijdens evenementen wordt, afhankelijk van de grootte en behorende risico’s van het evenement, een Veiligheid Team ingezet bestaande uit vertegenwoordigers van gemeente, hulpdiensten, beveiliging en eventueel de organisator. Dit team richt zich op de vooraf geprepareerde veiligheidsaspecten of anticipeert op actuele ontwikkelingen. Uiteraard komen ook andere aspecten, zoals eerder omschreven in dit document, in dit team aan de orde. Bij evenementen met een lager risico wordt het veiligheidsteam afgeschaald naar een Klein Comité. Daarnaast zijn er ook evenementen waarbij geen gecoördineerde integrale aanpak noodzakelijk is; de partijen vinden elkaar dan rechtstreeks. Overlastgevende jeugdgroepen De aanpak van jeugdoverlast wordt geregisseerd door de gemeentelijke Taskforce Jeugdoverlast. Toezicht en handhaving vinden plaats vanuit de ketenaanpak en worden uitgevoerd door straatcoaches, politie en handhavers in samenwerking met ambulant jongerenwerk en VNN. Alle partijen controleren actief op de overlastlocaties zoals vastgesteld door de Taskforce Jeugdoverlast en treden waar nodig handhavend op. Hiervan worden rapportages opgemaakt die gebruikt worden in de ketenaanpak, de persoonsgerichte aanpak in het Veiligheidshuis Fryslân (VHF), de disciplinegesprekken met politiechef en burgemeester of een bestuurlijke maatregel (gebiedsverbod, samenscholingsverbod) of een zorgmelding.

Goede dossiervorming is cruciaal. Daarnaast vinden gerichte controles plaats naar aanleiding van verzoeken van JVZ, MOL of politie.

Meldpunt Overlast Leeuwarden (MOL)

Horeca

Het MOL is binnen de gemeente Leeuwarden het team waar alle klachten en meldingen binnenkomen. Via het MOL worden meldingen van overlast in wijken doorgegeven aan onder meer Stadstoezicht. De aanpak van Stadstoezicht is afhankelijk van de aard van het probleem. Geschat aantal MOLmeldingen voor stadstoezicht over de wijken op jaarbasis is in een regulier jaar 100. Echter tijdens 2020 zagen we het aantal meldingen oplopen.

Handhaving van het horecabeleid wordt integraal gereguleerd in dit HUP. Dagelijks toezicht en handhaving op straat zijn hiermee onlosmakelijk verbonden. Toezicht en handhaving zijn noodzakelijk om de openbare orde en veiligheid te waarborgen binnen de etablissementen en de terrassen. Horecatoezicht vindt plaats in de gehele gemeente. Controles worden ingezet ten behoeve van sluitingstijden, controle horecabedrijven, aanwezigheid van alcohol op de openbare weg, terrassen etc. In 2021 gaan we het horecatoezicht anders vormgeven. We schalen af op het aantal preventieve controles en zullen meer risico gestuurd te werk gaan. De reden hiervoor is onder andere dat tijdens deze preventieve controles weinig overtredingen geconstateerd werden. Door meer risico gestuurd te werken, kunnen we efficiënter controles uitvoeren en corrigeren (handhaven) waar dit noodzakelijk is. Hierdoor zijn voor deze post minder uren nodig dan voorheen. Dat brengt een verschuiving met zich mee, ook ten aanzien van de uren voor het toezichtsmodel en de algemene middelen.

Algemeen toezicht Het algemeen toezicht vindt plaats in de gehele gemeente, overdag en in de avond- en nachtelijke uren. De inzet voor het toezichtsmodel valt hierbuiten. Algemeen toezicht omvat meerdere handhavingsonderwerpen. Hierbij kan gedacht worden aan gerichte controle op met JVZ besproken prioriteiten, demonstraties, Melddeskmeldingen op veiligheidsgebied, controle op samenscholingsverboden, individuele verblijfsverboden en andere ge- en verboden. Vanaf 2021 wordt deze post ook benut ten behoeve van ondermijning. In dit kader is ten behoeve van voornoemd product de hoeveelheid beschikbare uren dan ten opzichte van 2020 met 800 uren vergroot. Ook komt ten laste van algemeen toezicht de inzet in het Weazegebied en controles op het (te vroeg) afsteken van vuurwerk rondom de jaarwisseling worden ook vanuit dit toezicht ingezet. Doelstelling van het algemeen toezicht is om overlast en het aantal meldingen te doen dalen. Deze flexibele inzet maakt het mogelijk bij allerhande incidenten snel en adequaat te kunnen optreden. Dit veelal in samenwerking met politie, wel uiteraard ieder vanuit zijn eigen discipline en bevoegdheid.

Toezicht handelaren tweedehands goederen Vanaf 2013 wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak woninginbraken en helingbestrijding. De registerplicht voor handelaren in tweedehands goederen draagt bij in het oplossen van woninginbraken en de aanpak voor ondermijnende criminaliteit. De gemeente is belast met de controle van de registerplicht van handelaren in tweedehandsgoederen en de bestuurlijke handhaving hiervan. De bestuurlijke handhaving wordt uitgevoerd conform het geactualiseerde handhavingsarrangement helingbestrijding 2017. De doelstelling van de bestuurlijke maatregel is de naleving van de geldende wet- en regelgeving door handelaren om de afzetmarkt

37

te verkleinen voor goederen die afkomstig zijn van een misdrijf. Dader- en gelegenheidsstructuren ten aanzien van high-impact-crime en ondermijnende criminaliteit worden bestreden met als uiteindelijke doel om hiermee de openbare orde en het woon- en leefklimaat voor de inwoners van de gemeente Leeuwarden te beschermen. Toezicht wedstrijden Cambuur De thuiswedstrijden van SC Cambuur trekken normaliter veel publiek. In de huidige crisistijd is dit (tijdelijk) afgeschaald naar maximaal 2.500 personen per wedstrijd zonder uitpubliek, of bij nog meer beperkingen wedstrijden zonder publiek. In de reguliere setting is de druk in en rond het stadion bij risicowedstrijden relatief groot en worden extra maatregelen getroffen om de veiligheid te waarborgen. Aan de hand van een risico-inventarisatie wordt in overleg met JVZ, politie en Stadstoezicht de gewenste handhavingsinzet bepaald. Bij de wedstrijden in de Keuken Kampioen-Divisie zal dit zich beperken tot hoogstens 2-3 keer per jaar. Eventuele beker- en nacompetitiewedstrijden, die gespeeld worden en waarin het sportieve belang hoog is, kunnen incidenteel extra inzet vergen. De inzet richt zich vooral op het algemeen toezicht in de openbare ruimte rondom het stadion en het assisteren van politie, indien het noodzakelijk is om afzettingen te plaatsen c.q. verkeer te regelen. Voorgesteld wordt dit op flexibele basis te organiseren.

Daarnaast is er toezicht in algemene zin op overtredingen van de APV Leeuwarden, zoals parkeerexcessen. Dit valt onder regulier parkeerbeleid.

Bijlage

Beschikbare handhavingscapaciteit per handhavingsdomein 2021 Per beleidsveld is de handhavingscapaciteit weergegeven (zie bijlage 1). Om duidelijker inzicht te geven in de daadwerkelijk uit te voeren controles, zijn voor de het Fysiek Domein aantallen controles opgenomen omdat geen tijd wordt geschreven. Voor Fysieke Openbare Ruimte en Veiligheid zijn beschikbare uren opgenomen omdat hier nog wordt gestuurd op uren. Reden hiervoor is de veelzijdigheid van werkzaamheden binnen het betreffende onderwerp en dat deze op voorhand niet per definitie zijn te kwantificeren. Het totaal beschikbare budget is gebaseerd op de programmabegroting. De programmabegroting is gekoppeld aan de reguliere jaarlijkse planning- en controlcyclus, zodat de gemeenteraad op de hoogte is van het totale handhavingsbudget.

Beleidsveld

Handhavingsonderwerp

Bouw

Veiligheid evenementen

9

Bestaande bouwwerken

60

Brandveiligheid

Aantal*

Toelichting / opmerking

Strijdig planologisch gebruik bouwwerken

-

Omgevingsvergunningen activiteit bouwen

450

= aantal gereedmeldingen

Monumenten en beschermd stads- of dorpsgezicht

75

= aantal vergunningen

Woonfunctie voor kamergewijze verhuur

55

Woonfunctie boven winkels

30

Bijeenkomstfunctie (grote groepen personen)

4

Logiesfunctie

12

Onderwijsfunctie (basisonderwijs)

20

Kinderdagverblijven

20

Woonfunctie voor zorg

17

39

na melding

Beleidsveld

Handhavingsonderwerp

Aantal*

Inrichtinggebon­ den milieu

Controles milieu inrichtingen

56

door gemeente

50

door FUMO; basistaken

Projectmatige controles

Bodem

-

Opleveringscontroles meldingsplichtige bedrijven

40-50

Inventarisatie van bedrijven en/of bedrijfsmatige activiteiten op industrieterreinen

4

Toelichting / opmerking

nog niet bekend afhankelijk van risico-analyse; totaal circa 75 meldingen Leeuwarden-West, Hemrik, Grou centrum en bedrijventerrein, Stiens bedrijventerrein

Geluidsoverlast

100

vaak na melding

Toezicht evenementen

12

fysiek aanwezig

10-15

m.b.v. geluid­meetsysteem

Energie

1100

aanschrijvingen

Sanering ernstige gevallen van bodemverontreiniging

20-25

Toepassen grond en baggerspecie

60-80

Opslag van grond, bagger en bouwstoffen

50

Zorgplicht saneringen

2-4

Grote infrastructurele werken Klachten/meldingen

2 10-15

40

Beleidsveld

Handhavingsonderwerp

Aantal*

Bijzondere wetten

Prostitutie, escortbedrijven en illegale prostitutie

10

= aantal seksinrichtingen

Discotheken, uitganscentra en cafés

30

preventieve controle

28

leeftijdscontrole

Coffeeshops

36

= 12 coffeeshops x 3 controles

Theehuis en cafetaria

7

preventieve controle

15

leeftijdscontrole

Supermarkten en niet vergunningplichtige bedrijven

40

leeftijdscontrole

Wijk- en dorpshuizen en sportkantines

35

preventieve controle

35

leeftijdscontrole

Slijterijen

29

preventief + leeftijd

Horeca overig

50

preventieve controle

20

leeftijdscontrole

41

Toelichting / opmerking

Totaal aantal uren bijzondere wetten, fysieke openbare ruimte en veiligheid

Beleidsveld

Handhavingsonderwerp

Uren

Beleidsveld

Handhavingsonderwerp

Uren

Bijzondere wetten

Drank en Horecawet

1.977

Veiligheid

Toezichtsmodel binnenstad

5.491

Algemeen toezicht (incl. 56 uren Cambuur)

3.709

Fysieke openbare ruimte

Prostitutie, escortbedrijven en illegale prostitutie

450

Coffeeshops

180

Totaal bijzondere wetten

2.607

Verkeer

12.839

Afval

5.981

Honden

3.119

Reclame

740

Graffiti en zwerfafval

135

Gebruik openbare grond

700

Groen en bomen

250

Ligplaatsen

400

Markt en standplaatsen

200

Evenementen

350

Totaal fysieke openbare ruimte

Horecatoezicht

395

Cameratoezicht

3.025

Overlastgevende jeugdgroepen

2.620

Straatcoaching

4118

Toezicht op het opkopersregister

800

Evenementen

2.500

Totaal veiligheid

22.658

Totaal bijzondere wetten, fysieke openbare ruimte en veiligheid

23.364

42

49.979

43