Evaluatie buurt- en dorpskamers
Tekst van het document
en de vrijwilligersorganisaties als het BSP en Humanitas
licht komen.
misschien wel minder vrijwilligersorganisaties bij
een plek hebben gekregen bij de verschillende locaties
Amaryllis op locatie werkzaam zijn. Door de overgang
voor de dienstverlening van de kamers. De
Niet de aanwezigheid op de locatie zelf is
naar een nieuwe manier van werken, is veel van de
vrijwilligersorganisaties hebben daarbij aanvankelijk
doorslaggevend voor het laagdrempelig bereiken van
vrijwilligersorganisaties gevraagd, zoals BSP en
wel het gevoel gehad dat ze zijn weggeduwd uit de
mensen volgens Amaryllis. Door een rondje door de
Humanitas. Sommigen zijn daardoor afgehaakt. Wél is
kantoren. Het was voor Amaryllis en de
wijk te lopen, halen medewerkers van Amaryllis veel
er een functie bijgekomen, namelijk die van gastheer
vrijwilligersorganisaties niet altijd eenvoudig een goede
meer vragen op. Informeel georganiseerde
en gastvrouw.
plek te vinden op de verschillende locaties. Sommige
contactmomenten zoals bakkie in de wijk is een
medewerkers van Amaryllis zeggen het lastig te vinden
waardevolle werkwijze om informatie uit de wijk op te
te werken binnen een buurthuis waar de cultuur en
halen en met mensen in contact te komen.
omgangsvormen bepaald worden door vrijwilligers en van hen wordt verwacht dat zij hier flexibel mee
Doelen buurt- en dorpskamers
omgaan. Vanuit de gemeente zijn eisen gesteld aan
Amaryllis ervaart dat verschillende locaties een heel
GESPREKKEN MET ORGANISATIES
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 35
ORGANISATIE: AMARYLLIS Over de kennisdeling tussen beroepskrachten en
Visie/aanbevelingen buurt- en dorpskamers
vrijwilligers heeft Amaryllis meerdere inzichten. Het
Uiteindelijk heeft Amaryllis op dit moment het idee dat
BSP zat altijd al bij het wijkteam. Hier is dus altijd al
er met de kamers iets waardevols is ontstaan en zich
een samenwerking en kennisdeling geweest. Dit is door
ontwikkeld. Amaryllis is zich nu veel bewuster van waar
de komst van de kamers niet veranderd. De
hun medewerkers aanwezig zijn, ook is er meer
kennisdeling verschilt ook heel erg per locatie; hoe
aansluiting met bewonersorganisaties.
sterker het bestuur, hoe minder een rol Amaryllis heeft. Op de plekken waar het bestuur minder sterk is, dan
Uiteindelijk heeft Amaryllis ook gemerkt dat
nemen sociaalwerkers wel een rol in. De
bestuurders van de kamers het fijn vinden om te weten
sociaalwerkers werken heel erg nauw samen met de
wie ze kunnen bereiken als er een sociaalwerker nodig
beheerders van de locaties.
is. Voor de bestuurders hoeven sociaalwerkers niet elke dag fysiek aanwezig te zijn. Heel belangrijk is dat
Naast de sociaalwerkers hebben de opbouwwerkers
de bestuurder weet wie hij kan bereiken met een
een hele grote rol gespeeld. De rol van de sociaal
hulpvraag. Ook is continuïteit van de sociaal werker
werkers is volgens Amaryllis het toegang geven voor
van belang: dat de medewerkers niet steeds
hulpvragen en het contact met BSP en beheerder.
veranderd.
Opbouwwerkers hebben met name een rol in het versterken van de sociale basis. Ze zitten meer tussen de buurtbesturen en sociaalwerkers in. Binnen het wijkteam hebben de opbouwwerkers een agenderende rol.
GESPREKKEN MET ORGANISATIES
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 36
B
BIJLAGE 2 ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
DOELSTELLINGEN BUURT- EN DORPSKAMER Zoals eerder benoemd zijn verschillende doelstellingen
Doelstellingen uitvoeringsplan herijking
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
opgesteld voor de kamers. In het uitvoeringsplan
ondersteuning Wmo
De doelen voor de kamers zijn voor de gemeente als
herijking ondersteuning Wmo staan verschillende
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de
volgt benoemd:
doelstellingen, maar voor de kamers op zich zijn ook
gemeente Leeuwarden zijn benoemd in het
•
Plek voor ontmoeting; dichtbij en laagdrempelig;
doelstellingen geformuleerd. De kamers zijn getoetst
uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo:
•
Vindplaats en toegang voor basisondersteuning
aan de hand van deze twee documenten en
•
doelstellingen.
Ondersteuning bieden aan kwetsbare inwoners die voor kortere of langere tijd die ondersteuning
(veelal groepsgewijs). •
nodig hebben. De twee tabellen op de volgende pagina’s geven een
•
en laagdrempelig toegankelijk, in eigen wijk of
voldoen aan de gestelde doelstellingen. Op de pagina’s
dorp.
daarna is een uitwerking per locatie gemaakt met
•
verdere toelichting.
De ondersteuning past bij de vraag van de
van een wijknetwerk; •
•
Delen van kennis tussen vrijwilligers en beroepskrachten en die kennis samen inzetten;
•
inwoners en sluit aan bij hun eigen kracht en mogelijkheden.
Leeswijzer
en eventuele andere beroepskrachten. Het creëren
De ondersteuning is bij voorkeur dichtbij
eerste inzicht in of de buurt- en dorpskamer (functie)
Aanwezigheid sociale basis en basisondersteuning
Maatwerk per gebied zowel wat betreft locatie als
aanwezige partijen; •
Een vanzelfsprekende samenwerking tussen
Geen drempel voor burgers creëren door aanwezigheid beroepskrachten;
Belangrijk om te vermelden is dat de kamers gescoord
inwoners, hun eigen netwerk, ‘de sociale basis en
zijn met plussen (aanwezig) en minnen (niet
beroepskrachten.
gesprek met de burgers over hun
Voor de meest kwetsbare inwoners is
ondersteuningsvraag.
aanwezig). Het is echter niet zo dat een locatie met
•
meer plussen een ‘betere’ locatie is dan een locatie met minder plussen. Het toont puur aan of hetgeen wat
Vrijwilligers zijn de spil. Zij gaan als eerste in
aanvullende ondersteuning beschikbaar. •
beoordeeld is daar aanwezig is of niet.
Kostenbeheersing sociaal domein is ook doelstelling
•
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
•
Slimmere inzet professionele medewerkers
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 38
DOELSTELLINGEN BUURT- EN DORPSKAMERS Doelen buurt- en dorpskamers
Locatie
Functie en werkwijze Passend bij de wijk? Hoofddoelgroep
Leeuwarden West en Valeriuswijk Noord en Bilgaard
Leeuwarden Noordoost en Heechterp Schieringen Leeuwarden Aldlân Leeuwarden Centrum Oost Leeuwarden Oud Oost Dorpen Noord en Stiens
Dorpen Zuid en Grou Wergea
Ervaart bezoeker een drempel door aanwezigheid van? Delen van kennis en Vrijwilligers
Professionals
ervaringen tussen vrijwilligers en professional
Ondersteuning door professional aan vrijwilligers
Wijknetwerk was aanwezig voor komst buurt- en dorpskamers
Buurt- en dorpskamers versterkt wijknetwerk
Samenwerking met gemeente
Jong en oud
Bereiken meerdere doelgroepen
+
Ja
Nee
-
-
-
-
+
+
Neutraal
Jong en oud + bewoners met een migratieachtergrond
40'ers en 50'ers
+
Ja
Ja
-
-
+
+
+
+
Korte lijnen
Migratieachtergrond gemixt met ouderen
Jongeren
+
Ja
Ja
-
-*
+
+
+
+
Neutraal
Jong en oud
Bewoners uit de Vinexwijk
+
Ja
Ja / Nee
+
+
+
+
+
-
Jongeren
+
Ja
Nee
-
-
-
+
+
+
geen
+
Ja
Ja
-
-
+
+
+
-
Jongeren
+
Ja
Ja
-
-
-
+
+
+
+
Ja
Ja
-
-
-
-
+
-
+
Ja
Ja
-
-
-
-
+
-
+
Ja
Ja
-
-
-
+
+
+
Gepensioneerden en gezinnen uit de wijk Lagere sociaal economische klasse Ouderen
Dorpen Zuidwest en Mantgum
Niet bereikte doelgroep
Vrijwilligers zijn de spil bij Inzet aanwezige in Past het aanbod van nieuwe buurt- en de buurt- en hulpvragers dorpskamer dorpskamer bij de doelgroep?
Wijknetwerk
Ouderen Ouderen Ouderen
Nieuwe inwoners van het dorp Jongeren Bewoners van de flat uit naastgelegen dorp
Afwisselend
* Bezoekers zijn in eerste instantie wantrouwend richting beroepskrachten. Ervaren echter geen drempel
+ -
= Aanwezig = Niet aanwezig
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 39
-
HERIJKING BUURT- EN DORPSKAMERS Locatie
Ontmoeting
Uit de herijking Leeuwarden 2019 Vrijwilligers
Activiteit
Voor komst buurt-/ dorpskamer
Door buurtkamer geinitieerd/ ontstaan?
Voor komst buurt-/ dorpskamer
+
Ja
+
Ondersteuningsvraag
Door buurtkamer extra ontstaan?
Voor komst buurt-/ dorpskamer
Door buurtkamer extra bijgekomen?
Type vrijwilliger
+
Nee
+
Ja
Gepensioneerd gemixt met vrijwilligers van stichting Deelnemen
Ja
Nee
Ja
+
Nee
+
Ja
Vanuit participatie- of werkzoekende traject + 30'ers
Ja
Ja
+
Ja
+
Ja
+
Nee
Nee
Ja
+
Nee
+
Nee
+
Nee
Nee
Nee
+
Ja
+
Ja
+
Nee
Nee
Ja
Leeuwarden Oud Oost Dorpen Noord en Stiens
+
Nee
+
Nee
+
Nee
Nee
Ja
-
Ja
+
Nee
+
Nee
Dorpen Zuidwest en Mantgum Dorpen Zuid en Grou Wergea
+ +
Ja Ja Ja
+ +
Ja Ja Ja
+ +
Ja Ja Nee
Leeuwarden West en Valeriuswijk
Noord en Bilgaard
Leeuwarden Noordoost en Heechterp - Schieringen Leeuwarden Aldlân Leeuwarden Centrum Oost
Sinds buurtkamer Sinds buurtkamer meer naar meer in de informele formele organisatie doorverwezen? setting opgepakt?
Uitkeringgerechtigden, vanuit een participatie-traject, veelal dagbesteding Vanuit de wijk die graag iets willen organiseren Gepensioneerden en 40'ers/50'ers op zoek naar daginvulling divers Gepensioneerden en ouderen* Gepensioneerden Gepensioneerden Gepensioneerden
Ja
Ja
Ja Nee Nee
Nee Ja Ja
* Jongere vrijwilligers en vrijwilligers vanuit een participatietraject worden gemist. + = Aanwezig - = Niet aanwezig
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 40
B
BUURTKAMER LEEUWARDEN WEST EN VALERIUSWIJK Aanwezigen bij het gesprek: Beheerder buurtcentrum
Website: In ontwikkeling Facebook: Westenkwartier | Leeuwarden | Facebook
INLEIDING De kamers (functie) is geïntegreerd in MFC Westenkwartier. Het MFC voerde het concept van de kamers al uit voordat het nieuwe beleid werd
geïntroduceerd. Het MFC ligt middenin een woonwijk, tegenover een basisschool. Op de locatie zijn meerdere parkeergelegenheden. Op maandag- en donderdagochtend van 9:00 tot 13:00 uur is de sociaal werker aanwezig. De locatie heeft een mooie zaal voor activiteiten en een aparte kamer waar ondersteuningsvragen kunnen
worden beantwoord geeft de beheerder aan. De activiteitenruimte en de ruimte van de sociaalwerker staan los van elkaar zo blijft de sociale drempel laag
Afbeelding: Laura Veltman
om bij Amaryllis binnen te stappen. De beheerder is aanwezig om de bezoeker als eerste op te vangen en een gesprek aan te knopen.
“Mensen moeten te allen tijde met een hulpvraag bij een beroepskracht terecht kunnen. Ik ben ervoor als mensen het ook aan mij willen vertellen.”
Beheerder
De beheerder is al acht jaar actief in het MFC. Hij is de
MFC Westenkwartier
enige betaalde kracht op deze locatie. Verder zijn er twee vrijwilligers actief en van stichting ‘deelnemen’ zijn nog achttien vrijwilligers actief. Het gesprek is gevoerd met de beheerder van het MFC. Afbeelding: Laura Veltman
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 42
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Wijknetwerk
gepensioneerden gemixt met vrijwilligers van stichting
Het MFC heeft alleen een eigen facebookpagina. De
De beheerder ziet sociale basis als datgene wat zorgt
deelnemen vertelt de beheerder.
beheerder vertelt wel dat ze druk bezig zijn met een
voor veiligheid en sociale contacten. De sociale basis is
nieuwe website met de actuele informatie en
door de komst van de buurtkamer volgens hem niet
Doelgroepen
versterkt. Sommige bewoners gaan direct met hun
Op deze locatie vinden verschillende activiteiten plaats.
vraag naar de sociaal werker en willen niet eerst in
De doelgroep is van jong tot oud, zo zijn er
gesprek met een vrijwilliger. Iedereen moet te allen
dansklasjes, maar ook is er klaverjassen voor de
tijde met een hulpvraag bij een beroepskracht terecht
ouderen. De bezoekers komen voor de activiteiten niet
kunnen, volgens hem. De beheerder geeft aan dat hij
alleen uit de wijk, maar ook uit andere wijken en
door goed doorvragen en het eerste aanspreekpunt te
dorpen geeft de beheerder aan. Door de komst van de
zijn de bezoeker op de juiste plek krijgt of in contract
kamers is het activiteitenaanbod niet veranderd, stelt
brengt met de juiste persoon/organisatie. Hij spreekt
de beheerder. Voor de echte hulpvragen zijn het vooral
meerdere talen en kan daardoor bezoekers
mensen die in de nabijheid van MFC Westenkwartier
ondersteunen met vragen over taalbarrières. Mocht het
wonen. Ze gaan niet actief de wijk in opzoek naar
dan toch nodig zijn om het gesprek te vervolgen met
mensen met een ondersteuningsvraag.
een beroepskracht dan kan de beheerder dit gemakkelijk coördineren, omdat zijn netwerk groot is.
Sociale en fysieke toegankelijkheid Het MFC ligt midden in een woonwijk. De ruimte waar
Vrijwilligers
Amaryllis zit is niet direct zichtbaar en meer op de
Voor de komst van de buurtkamer zijn geen nieuwe
achtergrond aanwezig, wat bezoek aan de buurtkamer
vrijwilligers aangenomen. De vrijwilligers die al actief
juist laagdrempelig maakt. De locatie is ook goed
waren, zijn gebleven. De vrijwilligers zijn veelal
rolstoeltoegankelijk.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
activiteiten.
“Een buurt-/ wijkcentrum is eigenlijk een buurtkamer dat zal overal zo moeten zijn.”
Beheerder
MFC Westenkwartier
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 43
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Hoe werkt de buurtkamer?
moet echter wel te allen tijde terug kunnen vallen op
doorverwijzen door zijn acht jaar ervaring en grote
In eerste instantie is het bestuur van MFC
een beroepskracht.
netwerk. De beheerder stelt dat er geen meerwaarde is
Westenkwartier niet ingegaan op het verzoek een
ten opzichte van voorheen omdat al sprake was van
kamers (functie) te realiseren, zegt de beheerder. De
Hoe is de samenwerking?
beheerder vindt namelijk dat elk buurt-/wijkcentrum al
Binnen de kamers (functie) is geen duidelijke
het concept van de buurtkamer.
een buurtkamer is en het MFC Westenkwartier hier al
rolverdeling volgens de beheerder. Sommige mensen
De sociaal werker is op vaste tijden aanwezig. De
mee bezig was. In eerste instantie heeft het bestuur de
lopen rechtstreeks naar de sociaal werker toe en
andere dagen zijn zij op andere locaties in de buurt. De
buurtkamer afgehouden, maar uiteindelijk was geen
anderen gaan eerst het gesprek met de beheerder aan.
beheerder geeft aan dat de sociaal werker mensen ook
één buurt-/wijkcentrum enthousiast en heeft het
Die voert vaak het eerste gesprek, maar verwijst dan
doorverwijst naar het MFC of ander vrijwilligerswerk.
bestuur van MFC Westenkwartier de taak op zich
soms alsnog door naar de sociaal werker en plant
genomen zegt de beheerder.
daarvoor dan een afspraak in.
De beheerder ervaart zijn functie als eerste
De beheerder vindt de contacten erg goed, ook met de
brieven vertalen en de vragen voornamelijk gaan over
aanspreekpunt niet als lastig of moeilijk wanneer
wijkagent. Het BSP wordt wel gemist op de locatie voor
financiële zaken. Voor de komst van de buurtkamer
mensen met problemen bij hem komen. Hij neemt dit
de algemene vragen over bijvoorbeeld financiën. Die
keken ze al of de vraag door een sociaal werker moest
ook niet mee naar huis. Hij wil mensen graag helpen
komen vanaf 12 april in het MFC op de
worden opgelost of dat ze dit zelf konden oplossen. De
waar dit kan en voelt dat hij mensen kan helpen en zijn
woensdagmiddag. De beheerder geeft ook aan dat de
beheerder stelt dat de type vragen niet anders zijn
netwerk ook juist kan inzetten. Voor hem is dit de
gemeente vragen doorverwijst naar de buurtkamer en
geworden door de komst van de buurtkamer.
juiste opzet omdat hij de ene keer op mensen afstapt
de beheerder vangt deze vragen dan als eerste op.
en door meerdere vragen te stellen erachter komt wat
Binnen deze buurtkamer is geen sprake van
de bezoeker nodig heeft. Dit kan hulpverlening zijn of
kennisdeling, maar de beheerder geeft aan dat hij al
behoefte aan activiteiten. Iemand met een hulpvraag
goed weet naar wie hij de bezoeker moet
Ondersteuningsvraag De beheerder vertelt dat hij voornamelijk helpt met
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 44
POSITIONERING BUURTKAMER IN SOCIALE BASIS Institutioneel & gemeenschappelijk Het concept van de kamers staat in de gemeenschappelijke sociale basis. De ruimte waar het concept van de buur- en dorpskamer kan plaatsvinden wordt gefaciliteerd door de gemeente. De
beheerder – een beroepskracht – fungeert als eerste ontvangst voor de bezoekers en weet door zijn jarenlange ervaring en zijn goeie netwerk de mensen op de juiste plekken te krijgen of te koppelen aan de juiste
organisaties/personen. De beheerder werkt nauw samen met de vrijwilligers die actief zijn in het MFC. Deze Buurtkamer
faciliterende rol van de gemeente in combinatie met betaalde krachten en vrijwilligers die deel uit maken van de gemeenschap in het MFC maakt dat de
buurtkamer een overlap heeft met de institutionele en gemeenschappelijke sociale basis
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 45
WAT ZEGT DIT? Doelstellingen uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de gemeente Leeuwarden zijn
De gemeente heeft doelen gesteld aan de kamers. Hieronder geven we per
benoemd in het uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo. Hieronder geven we
doelstelling weer wat wij geobserveerd hebben bij de buurtkamer Leeuwarden-
per onderdeel van de herijking weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie.
west en Valeriuswijk.
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen van het uitvoeringsplan,
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen, namelijk:
namelijk:
Het MFC was en is nog steeds de plek voor ontmoeting, activiteiten en hulpvragen.
De buurtkamer van de Valeriuswijk biedt aan kwetsbare inwoners ondersteuning.
Het MFC stond al centraal in het wijknetwerk, en daar is slim gebruik van gemaakt.
Het MFC staat midden in de woonwijk en is daardoor dichtbij. Het MFC wordt als
Door in te spelen op de behoefte van de wijk is ook het BSP weer terug als
laagdrempelig ervaren o.a. omdat Amaryllis zich niet op de voorgrond begeeft.
onderdeel van de basisondersteuning. Er wordt geen ervaringskennis gedeeld, dit
De ondersteuning past bij de vraag van de inwoners en sluit aan bij hun eigen
wordt niet als nodig geacht. Het MFC biedt maatwerk richting de wijk. De
kracht en mogelijkheden, maar dit is niet veranderd door de komst van de
buurtkamer is onderdeel van het maatwerkaanbod. Bij het MFC is de betaalde
buurtkamer. De samenwerking loopt als vanzelfsprekend. De
beheerder de eerste persoon die alle bezoekers en hun vragen doorverwijst en
samenwerkingspartners weten elkaar te vinden en iedereen pakt zijn rol en meer
oppakt, pas daarna komen de vrijwilligers aan bod.
op. Door de aanwezigheid van sociaal werkers in het MFC worden ze ook sneller gevonden, waardoor ze mogelijk juist meer ondersteuningsvragen krijgen.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 46
B
UURTKAMER LEEUWARDEN NOORD EN BILGAARD Aanwezigen bij het gesprek: Zakelijk leider Vrijwilliger buurtkamer Sociaal werker van Amaryllis
Website: www.bilgaardnet.nl Facebook: Sociaal Wijkteam Noord | Facebook
INLEIDING De kamers (functie) wordt in het wijkcentrum Bilgaard ‘buurtkamer’ genoemd. Van maandag tot en met donderdag is bij de buurtkamer een sociaal werker en
vrijwilliger aanwezig tussen 10:00 en 16:00 uur in het wijkcentrum. De buurtkamer is een van de onderdelen in het wijkcentrum. Na het aanmelden aan de balie en aantal vragen van de baliemedewerker zal de bezoeker doorgestuurd worden naar de juiste plek. Een optie is dan de buurtkamer waar een vrijwilliger aan de hand van een aantal vragen, een soort intakegesprek,
achterhaalt wat de vraag is van de bezoeker. Bij privé hulpvragen is de sociaal werker van Amaryllis aanwezig om het gesprek met de bezoeker te vervolgen. Binnen het wijkcentrum is één betaalde kracht, die als zakelijk leider fungeert. Hij zorgt voor het reilen en zeilen van het wijkcentrum. De vrijwilligers die actief zijn binnen de buurtkamer zijn doormiddel van een sollicitatiegesprek aangenomen door de zakelijk leider.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 48
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Wijknetwerk
bezoekers. De bezoekers worden geholpen door de
lastig geweest door corona, nu begint het steeds meer
In Bilgaard en Noord was al een groot en sterk
vrijwilligers met de eerste laagdrempelige hulpvragen.
te lopen. De vindbaarheid komt voornamelijk doordat
wijknetwerk aanwezig waar het Wijkbedrijf een
Doordat alles nu onder één dak geregeld is zijn er
men het wijkcentrum weet te vinden en door de
belangrijke factor in is. De wijkbewoners die we
kortere lijntjes, zegt de sociaal werker. De vrijwilliger
projecten die op touw worden gezet
hebben gesproken gaven aan dat de wijk volks is en
heeft een rol gekregen in het eerste contact. De inzet
dat er veel om elkaar gedacht wordt; want niemand
van vrijwilligers werd al breed en veelvuldig gedaan in
Volgens de geïnterviewden wordt de buurtkamer
anders doet het. Het Wijkbedrijf vult dit aan met
het wijkcentrum. Dit is dus niet meer dan voorheen,
voornamelijk bereikt door de mensen uit Bilgaard. De
initiatieven die verbindend werken.
geven de vrijwilligers aan.
Vrijheidswijk wordt minder bereikt omdat de
Vrijwilligers
Doelgroepen
buurtkamer is groter. Een satellietlocatie in de
In totaal zijn 130 vrijwilligers actief binnen het
Van maandag tot en met donderdag is de buurtkamer
Vrijheidswijk zou hiervoor een oplossing kunnen zijn,
wijkcentrum en het wijkbedrijf. De motivaties en
geopend tussen 10:00 en 16:00 uur. Op die dagen is
geeft de zakelijk leider aan. De doelgroep van 40’ers
drijfveren van vrijwilligers zijn onderling verschillend,
een sociaal werker van Amaryllis aanwezig en een
en 50’ers wordt minder bereikt. Een hele enkele keer
zeggen zij. Een groot deel is actief vanuit een
vrijwilliger die in eerste instantie de bezoeker spreekt.
komen er mensen uit andere wijken.
participatie- of werkzoekendentraject vanuit de
De mensen worden anders geholpen dan voorheen.
gemeente. Het andere deel is actief omdat ze het leuk
Eerder kwam men op spreekuur bij Amaryllis en nu
vinden om in het wijkcentrum te zijn. Opvallend is dat
worden ze soms geholpen door vrijwilligers met kleine
voornamelijk jonge mensen actief zijn. Vrijwilligers zijn
praktische hulpvragen. Daarnaast zijn er kortere lijntjes
er al vanaf 12 jaar oud.
met partnerorganisaties geven de vrijwilligers aan.
Er is een aantal vrijwilligers specifiek ingezet op de
De identiteit van de buurtkamer kan volgens de zakelijk
buurtkamer. Zij zijn ook eerste aanspreekpunt voor de
leider nog verder doorontwikkeld worden. De start is
psychologische drempel hoger ligt. De afstand tot de
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 49
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Sociale en fysieke toegankelijkheid
De bezoeker kan vaak na niet al te lang wachten al
De fysieke toegankelijkheid is redelijk goed. Het
terecht bij de sociaal werker indien nodig.
gebouw is rolstoeltoegankelijk, al is daar wel een
andere route voor nodig, en heeft een invalidetoilet. De
De sociaal werker heeft door deze aanpak een beter
buurtkamer zit in een oude kerk en heeft een huiselijke
beeld van wat speelt in de wijk, contact is
inrichting. De verschillende partners/medewerkers zijn
laagdrempeliger geworden. De angst van tevoren was
te herkennen aan hun button.
dat mensen weg zouden blijven door de aanwezigheid van beroepskrachten, maar dat is volgens de zakelijk
Voor wat betreft de sociale toegankelijkheid worden
leider niet gebeurd.
geen obstakels gezien geeft de vrijwilliger aan.
Iedereen weet dat ze bij het wijkcentrum terecht
De ontmoetingsplek en plek voor ondersteunings-
kunnen voor allerlei vragen en dat ze daar geholpen
vragen blijft goed gewaarborgd. Vrijwilligers geven aan
worden.
dat dit komt doordat meerdere activiteiten en ontmoetingen in dezelfde ruimte plaatsvinden, ook
Hoe werkt de buurtkamer?
daar waar de vrijwilligers zijn. Doordat meerdere
De vrijwilliger is op de locatie echt het eerste contact
partners aanwezig zijn ontstaat automatisch
voor de bezoeker vertelt de zakelijk leider. Door deze
laagdrempelige ontmoeting en ondersteuning.
aanpak leren vrijwilligers veel. Ze krijgen goede begeleiding geven ze aan. De sociaal werkers van Amaryllis hebben meer tijd voor hun ‘core business’ zeggen ze zelf en mensen kunnen sneller geholpen worden met kleinere praktische hulpvragen.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 50
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Hoe is de samenwerking?
De drempel voor bewoners ligt lager, ze worden sneller
Ondersteuningsvraag
De samenwerking tussen vrijwilligers en
geholpen en de sociaal werkers houden meer tijd over
Alle vragen komen binnen bij de aanmeldbalie/receptie.
beroepskrachten verloopt goed, geven beide partijen
voor hun werkzaamheden. Via Amaryllis worden
Ten opzichte van voorheen kan door de
aan. Bij deze buurtkamer is één betaalde kracht die
mensen ook terugverwezen naar de buurtkamer of een
vrijwilliger/gastvrouw nu beter doorverwezen worden
een overkoepelende coördinerende rol heeft. Hij is de
andere partner die regelmatig aanwezig is. De lijntjes
als men hulp nodig heeft van een beroepskracht geeft
zakelijk leider van het gehele wijkcentrum. Van tevoren
zijn kort in het wijkcentrum. De sociaal werker is van
de zakelijk leider aan. De identiteit van de buurtkamer
zijn met de vrijwilligers afspraken gemaakt en is
maandag tot en met donderdag aanwezig. De afspraak
is nog niet zover ontwikkeld dat de bezoekers echt
gekeken naar of de vrijwilligers geschikt zijn voor deze
is dat de beroepskracht niet achter zijn/haar bureau
voor de buurtkamer komen. De vragen die gesteld
taken. De zakelijk leider heeft sollicitatiegesprekken
blijft zitten. Het reguliere spreekuur wordt ook in het
worden kwamen eerder ook al binnen, zegt de zakelijk
gehad met de vrijwilligers. Eens in de zoveel weken is
wijkcentrum gehouden.
leider.
De 130 vrijwilligers doen zelf ook vaak mee met
De voorliggende vragen die opgepakt worden zijn
activiteiten. Hierdoor ontstaat een bredere
moeilijke brieven, aanvragen energietoeslag en
Er is veel aandacht voor kennisdeling. De sociaal
signalerende rol geven ze aan. De vrijwilligers hebben
praktische vragen zeggen de vrijwilligers. De
werkers nemen de vrijwilligers mee in de
in totaal 25 nationaliteiten en kunnen goed helpen met
hulpvragen over psychische en acute problemen
keuzes/doorververwijzingen die ze maken bij de
het vertalen van brieven en hulpvragen. De vrijwilligers
worden altijd doorverwezen naar de sociaal werker.
verschillende hulpvragen. De vrijwilligers worden echt
ondersteunen verder in aanvragen van energietoeslag
Door goed door te vragen heeft al een soort
als onmisbaar en gelijkwaardig gezien door de
of andere praktische zaken. Zodra de vragen
intakegesprek plaatsgevonden en kan daarna sneller
beroepskrachten en de zakelijk leider. Het is een
persoonlijk worden dan zal doorverwezen worden naar
gewerkt worden en problemen opgepakt zeggen de
gezamenlijk iets. Hierin is duidelijk een meerwaarde
de beroepskracht. Dit zodat de veiligheid van de
vrijwilligers en sociaal werker.
dan voorheen. De sociaal werkers hebben namelijk het
vrijwilliger en de hulpvragende aan alle kanten
gevoel dichterbij de mensen in de buurt te staan.
behouden blijft.
een evaluatieoverleg met alle partijen om te kijken hoe alles verloopt.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 51
POSITIONERING BUURTKAMER Institutioneel De buurtkamer Leeuwarden Noord en Bilgaard is gepositioneerd in de institutionele sociale basis. Binnen deze buurtkamer kan gesproken worden over een goede organisatie waarbij de
bezoekers eerst geholpen worden door de vrijwilligers en er een betaalde zakelijk leider actief is binnen het wijkcentrum.
Buurtkamer
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 52
WAT ZEGT DIT? Doelstellingen uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de gemeente Leeuwarden zijn
De gemeente heeft doelen gesteld aan de kamers. Hieronder geven we per
benoemd in het uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo. Hieronder geven we
doelstelling weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie.
per onderdeel van de herijking weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie. De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen van het uitvoeringsplan,
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen, namelijk:
namelijk:
Het wijkcentrum was en is nog steeds de plek waar ontmoeting, activiteiten en
De buurtkamer van Leeuwarden noord en Bilgaard biedt ondersteuning aan
hulpvragen samen komen. Het wijkcentrum had van zichzelf al een groot netwerk
kwetsbare inwoners. Het wijkcentrum staat centraal in de wijk Bilgaard waardoor
met professionals in de sociale basis en de eerstelijns hulpverlening. Met de komst
de mensen die in Bilgaard wonen het wijkcentrum laagdrempelig weten te vinden.
van de buurtkamer zijn de lijntjes toegankelijker geworden. De sociaal werkers
Echter de inwoners van de Vrijheidswijk worden gemist. De ondersteuning past bij
nemen vaak de vrijwilligers mee in het proces van een hulpvraag waardoor er een
de vraag van de inwoners en sluit aan bij hun eigen kracht en mogelijkheden, maar
wederzijdse kennis- en ondersteuningsoverdracht plaatsvindt. Op deze locatie
dit is niet veranderd door de komst van de buurtkamer. Waar deze vraag terecht
wordt middels een sollicitatieprocedure gekeken naar wie als vrijwilliger in de
komt heeft enkel meer structuur gekregen. Samenwerkingsstructuren krijgen
buurtkamer aan de slag kan. Niet iedereen komt hier te staan en zodoende wordt
gaandeweg steeds meer vorm tussen vrijwilligers, bewoners en beroepskrachten.
er maatwerk geleverd richting de hulpvragen die binnen komen. In het wijkcentrum
Er is sprake van slimmere inzet van professionals doordat de vrijwilliger van de
wordt geen drempel ervaren door de komst van meer professionals. Als je binnen
buurtkamer de spil is van de klantreis.
stapt weet je als bezoeker dat je geholpen wordt. Vrijwilligers zijn hierin echt de spil van het wijkcentrum en kijken gericht mee waar de bezoeker uiteindelijk terecht kan.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 53
B
UURTKAMER NOORDOOST EN HEECHTERPSCHIERINGEN Aanwezigen bij het gesprek: Twee bestuurders wijkcentrum Vrijwilligers
Website: www.wijkcentrumhs.nl Facebook: Wijkcentrum Heechterp Schieringen | Leeuwarden | Facebook
INLEIDING De kamers (functie) wordt in het wijkcentrum
voorzitster met een migratieachtergrond is van grote
Heechterp-Schieringen ‘buurtkamer’ genoemd en is
waarde voor deze locatie door haar ondersteuning bij
dagelijks geopend. Het bestuur van het wijkcentrum
vertaalvragen. Daarnaast waren een aantal vrijwilligers
geeft aan dat ze de buurtkamer hebben samengevoegd
die af en toe aanvulden op het gesprek.
met de andere faciliteiten, omdat ze het concept van de buurtkamer eigenlijk al uitvoerden. Op de maandag, dinsdag en donderdag is Amaryllis van 10:00 tot 17:00 uur aanwezig. Bij binnenkomst kom je in een grote ruimte terecht waar mensen samen koffie zitten te drinken en aan het praten zijn. Een groepje bezoekers
is in gesprek met de opbouwwerker. In de hoek staat een bureau van Amaryllis met de beachflag voor zichtbaarheid erachter. Er hangt een gemoedelijke sfeer volgens de onderzoeker. Naast de ruimte waar je binnenkomt kan je met een klein trappetje naar de boetiek: een ruimte waar kleding hangt voor €1 per stuk. Onlangs is er een menstruatielade gekomen met gratis af te halen producten. Het gesprek is gevoerd met twee vrijwillige
“Mensen ondertekenen soms uit beleefdheid, maar hebben geen idee waar ze voor tekenen. Die bezoekers komen dan bij ons om te vragen wat er inhoudelijk in stond.” Bestuurder Buurtcentrum Noordoost en Heechterp-Schieringen
bestuurders. Beiden al langer actief binnen het wijkcentrum en nu ook bij de buurtkamer. De
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 55
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Wijknetwerk
vrijwilligers die vanuit de participatiewet werkzaam zijn
Sociale en fysieke toegankelijkheid
De bestuursleden van het wijkcentrum zien de sociale
binnen het wijkcentrum. Ze zijn dus actief binnen het
Het wijkcentrum ligt op een mooie plek in de wijk en
basis als het netwerk van mensen om je heen. Ze
wijkcentrum en behouden daardoor hun uitkering,
heeft redelijk nieuwe faciliteiten. Bij het wijkcentrum
geven daarbij aan dat ze in het wijkcentrum een
vertellen de bestuurders. De vrijwilligers vertellen vol
worden weinig sociale drempels gevoeld, vertellen de
vertrouwensrelatie willen creëren waardoor er gericht
trots over wat ze hebben opgebouwd en hoe de
bestuurders. Ze vullen aan dat bezoekers in het begin
doorverwezen kan worden naar de formele
buurtkamer functioneert. De meeste vrijwilligers
even aftasten, maar door de fijne en ontspannen sfeer
organisaties. Hierbij is het vertrouwen van de
krijgen een vrijwilligersvergoeding. Sommigen krijgen
voelen mensen zich snel thuis. De vrijwilligers proberen
bezoekers in de formele organisaties vaak laag vullen
iets meer dan de rest, maar hebben dan ook meer
een vertrouwensrelatie op te bouwen met de
ze aan. Door de vrijwilligers in te zetten om het
verantwoordelijkheden bij activiteiten bijvoorbeeld
bezoekers, dus waar aan het begin nog een drempel is
vertrouwen te winnen voor professionele organisaties
vertellen de bestuursleden.
valt deze na een tijdje vaak weg. Sommige bezoekers
ervaart men het als een prettige en warme omgeving.
worden na een tijdje zelfs vrijwilliger, omdat ze het zo
De mensen komen binnen en voelen zich vertrouwd
Doelgroepen
door de bekende gezichten van de vrijwilligers
In dit gedeelte van Leeuwarden wonen veel mensen
vertellen de bestuursleden.
met een migratieachtergrond. Die bezoekers komen
Momenteel is men druk bezig met het vernieuwen van
naar de buurtkamer toe voor ondersteuning bij
de website. Daar is momenteel weinig te vinden, maar
Vrijwilligers
vertaling van brieven of documenten die ze hebben
ze willen de agenda met activiteiten en informatie gaan
Beide bestuursleden zijn al lang actief binnen het
ontvangen. Ze krijgen regelmatig bezoekers uit de
delen. De locatie is rolstoeltoegankelijk. Alleen de
wijkcentrum en doen dit met veel plezier. Een van de
Vrijheidswijk en Bilgaard, vullen de bestuurders aan.
boetiek met kleding is niet rolstoeltoegankelijk in
bestuursleden heeft zelf een migratieachtergrond en
Deze bezoekers hebben vaak ook een
verband met de trap.
kan goed helpen met vragen over taalbarrières, ze
migratieachtergrond en kunnen op deze locatie goed
volgt hiervoor ook een cursus tot taalcoach. De
geholpen worden. De vrijwilliger vult aan dat ook
vrijwilligers hebben vaak zelf ook het één en ander
mensen uit het netwerk van de vrijwilligers komen.
meegemaakt vertellen de bestuursleden. Het zijn vaak
Jongeren worden niet bereikt, volgens de bestuurders.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
prettig vinden op deze locatie.
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 56
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Hoe werkt de buurtkamer?
belangrijke rol hebben voor de ondersteuning aan de
Ondersteuningsvraag
Op deze locatie hebben de vrijwilligers een belangrijke
vrijwilligers. De vrijwilligers hebben zelf vaak het één
De bestuurders geven aan dat de vragen niet anders
rol in het opbouwen van vertrouwen vertellen de
en ander meegemaakt en zijn veelal actief vanuit de
zijn geworden dan voorheen. De vragen gaan over
bestuurders. De bezoekers hebben vaak weinig
participatiewet vertellen ze. Ze hebben maandelijks een
allerlei onderwerpen zoals opvoedvraagstukken,
vertrouwen in formele organisaties door hun verleden
overleg over bijvoorbeeld het veiligheidsplan. Hierbij
uitzetting, renovatieprojecten en belastingaangifte. De
vullen ze aan. De bestuurders hebben een belangrijke
spreken ze over de sociale veiligheid van de
vraag gaat niet altijd over de inhoud, maar heeft veelal
rol in het ondersteunen van de vrijwilligers en het doen
vrijwilligers en hoe ze omgaan met lastige/onveilige
te maken met een vertaalslag die nodig is. De
van de juiste doorverwijzingen naar de formele
situaties. De formele organisaties worden hiervoor ook
bestuurders vertellen dat bewoners soms uit
organisaties op deze locatie vertellen ze. Amaryllis
uitgenodigd en die haken aan als het mogelijk is.
beleefdheid iets ondertekenen, maar geen idee hebben
heeft een eigen bureau in de ontvangsthal en
Hierdoor wordt de veiligheid van de vrijwilligers
wat ze nou ondertekenen. Die bewoners komen dan bij
daarnaast nog een aparte ruimte waar ze persoonlijke
bewaakt.
het wijkcentrum om te vragen wat er inhoudelijk in het
gesprekken met bezoekers kunnen voeren.
document/contract staat. De bestuurders pleiten voor De rol van de ongeveer 40 vrijwilligers is om contact te
het meenemen van een tolk als bijvoorbeeld
De rol van de bestuurder met een migratieachtergrond
maken met de bezoekers, maar ook te ondersteunen
woningcorporaties langsgaan bij woningen waar veel
is op deze locatie van grote meerwaarde door de vele
bij en organiseren van activiteiten. Zodra vragen verder
mensen met een migratieachtergrond wonen.
bezoekers met een migratieachtergrond.
gaan dan de vrijwilligers aankunnen worden de bestuurders geraadpleegd en kan goed doorverwezen
Hoe is de samenwerking?
worden naar bijvoorbeeld Amaryllis en Humanitas
De samenwerking tussen beroepskrachten en
vertellen de bestuurders. Amaryllis is op drie dagen in
vrijwilligers verloopt goed, vertellen de bestuurders. Ze
de week van 10:00 tot 17:00 uur aanwezig op deze
hebben nauw contact met elkaar en weten elkaar goed
locatie. Daarnaast is één betaalde kracht voor 32 uur
te vinden. De bestuurders vertellen dat zij een
per week in dienst, dat is de beheerder.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 57
POSITIONERING BUURTKAMER Institutioneel & gemeenschappelijk De buurtkamer is gepositioneerd op de overgang van de gemeenschappelijke sociale basis naar de institutionele sociale basis. De locatie wordt door vrijwilligers gerund en focust zich op
vertrouwensband tussen vrijwilliger en bezoeker. Met name het vertrouwen van de bezoeker in de formele organisaties die werken volgens procedures en papierwerk is vaak minimaal. De vrijwilliger probeert dit vertrouwen terug
te winnen en laat het dan verder over aan de betaalde krachten binnen de Buurtkamer
formele organisaties. Er zijn meerdere formele organisatie aanwezig op de locatie waarbij ook betaalde krachten actief zijn. De nauwe samenwerking tussen professionals in de sociale basis
en het sterke netwerk aan vrijwilligers maakt dat de buurtkamer is gepositioneerd op de overgang van de gemeenschappelijke sociale basis naar de institutionele sociale basis. ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 58
WAT ZEGT DIT? Doelstellingen uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de gemeente Leeuwarden zijn
De gemeente heeft doelen gesteld aan de kamers. Hieronder geven we per
benoemd in het uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo. Hieronder geven we
doelstelling weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie.
per onderdeel van de herijking weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie. De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen van het uitvoeringsplan,
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen, namelijk:
namelijk:
Het wijkcentrum was en is nog steeds de plek waar ontmoeting, activiteiten en
De buurtkamer in Noordoost en Heechterp-Schieringen biedt ondersteuning aan
hulpvragen samen komen. Het wijkcentrum had van zichzelf al een breed netwerk
kwetsbare bewoners. Het wijkcentrum zelf staat dichtbij centrale voorzieningen en
met professionals in de sociale basis en de eerstelijns hulpverlening. De fysieke
is door bezoekers goed vindbaar. De ondersteuning past bij de vraag van de
lijnen zijn daarmee wel korter geworden. De bezoekers van het wijkcentrum zijn
inwoners en waar nodig wordt er doorverwezen. De vrijwilligers helpen mee om
veelal wantrouwend richting instanties. Door de mensen die actief zijn in het
vertrouwen te krijgen in instanties die veelal gepositioneerd zijn in de institutionele
wijkcentrum wordt langzaamaan de drempel richting de eerstelijns hulpverlening
sociale basis. Door deze passende inzet in het wijkcentrum ontstaat er een
verlaagd. De vrijwilligers zijn de spil in het centrum. Echter zijn de vrijwilligers die
vanzelfsprekende samenwerking. Echter was dit al voor de komst van de
actief zijn vaak mensen met een rugzakje. De hulpvragen die binnenkomen zullen
buurtkamer aanwezig. In het wijkcentrum waren al korte lijntjes met
altijd worden doorverwezen naar bijvoorbeeld een sociaal werker.
beroepskrachten waardoor er extra ondersteuning kan worden geboden aan de meest kwetsbare bezoekers. Er is sprake van slimme inzet van professionals doordat de vrijwilligers in het wijkcentrum de spil zijn van de klantreis. Het wijkcentrum opereert dan ook vanuit het gehele wijkcentrum en heeft de buurtkamer hierin opgenomen.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 59
W
IJKCENTRUM ALDLÂN Aanwezigen bij het gesprek: Penningmeester wijkcentrum Opbouwwerker Amaryllis Vrijwilliger
Website: www.wijkcentrumaldlan.blogspot.com Facebook: Wijkcentrum Aldlân | Facebook
INLEIDING Het wijkcentrum Aldlân heeft een eigen draai gegeven
Bij het gesprek was een bestuurder aanwezig die al 6 á
aan het concept van de kamers. Volgens de bestuurder
7 jaar actief is binnen het wijkcentrum. De
is op deze locatie het concept van de kamers niet
opbouwwerker van Amaryllis was op uitnodiging van
gelukt. Ze hebben een jaar lang geprobeerd om met
het bestuur aanwezig en bedient het hele gebied zuid
Amaryllis bijvoorbeeld spreekuren op te zetten, maar
als opbouwwerker. Hij is voornamelijk actief in Aldlân,
hier kwamen geen mensen op af. De opbouwwerker
want daar speelt het meeste in de buurt. Als derde
merkt op dat veel vraagt van sociaal werkers om –
aanwezige sloot een vrijwilliger aan die al jarenlang in
naast hun reguliere takenpakket – het concept van de
het wijkcentrum actief is en allerlei
buurtkamers toe te passen. Dat vergt immers
verantwoordelijkheden heeft waaronder de planning en
proactiever op bezoekers afstappen, praatjes maken en
beheer van het pand.
contact leggen. De bestuurder geeft aan dat ze al geruime tijd bezig zijn geweest met een plan voor het wijkcentrum om de verschillende formele organisaties
Afbeelding: Gemeente Leeuwarden
samen te brengen in het wijkcentrum. Het concept van de kamers zou gerund moeten worden door deze instanties en de activiteiten door vrijwilligers. Dit plan is uiteindelijk door de gemeente en wethouder van tafel gehaald. Daaropvolgend zijn de kamers door de gemeente geïntroduceerd geeft de bestuurder aan. Het is een lange strijd geweest, waarop ze uiteindelijk mee zijn gegaan met het plan van de gemeente.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 61
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Wijknetwerk
die uit dezelfde buurt komt. Een beroepskracht staat
Doelgroepen
De opbouwwerker ziet de sociale basis als de
verder van de buurtbewoner af en is zo juist
De meeste bezoekers komen uit Aldlân zelf vertelt de
georganiseerde en ongeorganiseerde vrijwilligers en
toegankelijker voor veel mensen.
vrijwilliger. Vlakbij ligt een Vinexwijk. Die bewoners
eigenlijk alle verbanden in een wijk. Het is geen
komen sowieso niet naar het wijkcentrum stelt de
uniform geheel en dat maakt het ook heel moeilijk om
Het Buurtservicepunt heeft ongeveer twee jaar in het
vrijwilliger. Vanuit het wijkcentrum gaan ze zelf niet
de betekenis te definiëren.
wijkcentrum gezeten vertelde de bestuurder. Ze zijn nu
actief opzoek naar bewoners met een
weg. De opbouwwerker gaf aan achter het idee van de
ondersteuningsvraag geeft de bestuurder aan. Ze zijn
De sociale basis is volgens de bestuurder niet
kamers te staan. Het moet echter wel maatwerk zijn
veel meer bezig met het organiseren van activiteiten
versterkt. Vanaf het begin hebben ze zich de vraag
per locatie. Eenieder moet zijn eigen identiteit hieraan
vult de vrijwilliger aan.
gesteld: moeten de vrijwilligers wel helpen en waarom
kunnen geven. Amaryllis was voor de introductie van
niet gewoon gelijk Amaryllis inschakelen? De
de buurtkamer al aanwezig in het buurtcentrum en in
vrijwilligers worden niet ingezet zoals dit in het
de wijk.
oorspronkelijke plan van de gemeente is bedoeld, stelt de bestuurder. Er zijn wel altijd vrijwilligers aanwezig
Vrijwilligers
die kunnen helpen met een hulpvraag, zij blijven het
De motivatie en drijfveer van elke vrijwilliger is anders,
eerste aanspreekpunt en kunnen gemakkelijk iemand
vertelt de vrijwilliger. Bezoekers doen mee aan een
doorverwijzen.
activiteit in het wijkcentrum en bieden dan zelf aan om een keer te helpen. Andere vrijwilligers zijn
Binnen deze buurtkamer vinden ze dat bezoekers met
aangesloten, omdat ze graag een dagbesteding willen
een hulpvraag terug moeten kunnen vallen op een
hebben vertelt de bestuurder.
Afbeelding: Gemeente Leeuwarden
beroepskracht. De vrijwilliger ervaart dat mensen uit de buurt niet zomaar iets aan een vrijwilliger vertellen
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 62
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Sociale en fysieke toegankelijkheid
Hoe werkt de buurtkamer?
dat de sociaalwerkers anders moeten gaan werken. Dit
Wijkcentrum Aldlân ligt vlakbij een supermarkt en twee
Het idee van de kamers heeft geen meerwaarde gehad
houdt concreet in dat ze zelf op mensen af moeten
basisscholen. Voor de deur is ruime
in Aldlân zeggen de bestuurder en vrijwilliger. Ze
stappen in plaats van dat bewoners bij hun komen met
parkeergelegenheid. Een jaar geleden is het hele
werkten namelijk al goed samen met Amaryllis en zijn
hulpvragen. Veel bezoekers vinden het ook niet fijn om
wijkcentrum gemoderniseerd vertelt de bestuurder. De
op dezelfde voet doorgegaan zoals ze dat voor het idee
gezien te worden met een beroepskracht wanneer ze
sociale drempels zitten hem in het verschil van
van de kamers ook al deden.
een hulpvraag hebben, dan stellen ze liever hun vraag
inkomens in de wijk stelt de vrijwilliger. Hierdoor
op een andere locatie. Niemand kent ze daar en dit
schamen mensen zich soms om een hulpvraag te
De vrijwilliger geeft aan dat de rol van vrijwilligers als
stellen vult de vrijwilliger aan. Een concreet voorbeeld
spil van de buurtkamer nooit van de grond is gekomen.
die de vrijwilliger geeft is een actie voor mensen met
Hij stelt dat daardoor de drempel verhoogd zou worden
minder geld. Ze konden eten pakken uit een kast bij
in de buurtkamer om als bewoner binnen te lopen met
het wijkcentrum. Niemand kwam daar op af. Toen
een hulpvraag. Echter is het wel zo dat de vrijwilligers
hebben ze het omgedraaid en gezegd dat het eten uit
die aanwezig zijn nauw samenwerken met Amaryllis
de kast werkt tegen voedselverspilling. Door het
voor het opzetten van activiteiten vult hij aan. Dit is
verschil in bewoording werkte het concept toen wel
niet anders dan voorheen. Ze vinden dat maatwerk niet
stelt de bestuurder.
is toegepast met de kamers. Dat maakt het moeilijk om
biedt privacy, vult de opbouwwerker aan
het echt te laten werken stellen ze. Op de site staan duidelijk de openingstijden aangegeven en ook de activiteiten die georganiseerd
Daarnaast werkt de combinatie van een
worden. Er is een functie op de site om je op te geven
ontmoetingsplek en plek voor ondersteuningsvragen in
als vrijwilliger en er staan contactgegevens van de
de praktijk niet goed stellen de vrijwilliger en de
bestuursleden en vrijwilligers.
opbouwwerker. Ze vertellen dat dit te maken heeft met
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Afbeelding: Gemeente Leeuwarden
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 63
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Hoe is de samenwerking?
Amaryllis organiseert verschillende activiteiten en is
De vrijwilliger en opbouwwerker vertellen dat er een
beschikbaar voor vragen, vertelt de opbouwwerker.
fijne relatie is tussen de vrijwilligers en opbouwwerker.
Het idee was dat in eerste instantie niet alleen
De vrijwilligers pakken de eerste vragen op en sturen
Amaryllis op deze locatie zou zijn, dat is nu wel het
ze gelijk door naar de beroepskracht vertelt de
geval.
vrijwilliger. Veel vrijwilligers organiseren activiteiten of zetten verschillende ideeën op.
De buurtkamer is eigenlijk in het wijkcentrum nooit van de grond gekomen, stellen de drie respondenten. De
De opbouwwerker vertelt dat hij regelmatig door de
drempel om hulp te vragen werd voor sommige
buurt loopt en sowieso twee keer in de week
mensen alleen maar groter stelt de vrijwilliger, het is
langskomt in het wijkcentrum. Verder weten de
minder anoniem.
vrijwilligers de opbouwwerker goed te vinden en andersom vertellen ze. De vrijwilligers en bestuurders
Ondersteuningsvraag
vinden het fijn dat ze weten wie ze kunnen bereiken bij
De specifieke hulpvragen zijn niet anders dan voordat
vragen en dat het een vast iemand is vertellen ze. De
het concept van de kamers door de gemeente is
opbouwwerker vertelt dat hij bezoekers wel eens
geïntroduceerd. Veelal gaan de vragen nog altijd over
doorstuurt naar activiteiten vanuit het wijkcentrum.
financiële vraagstukken, eenzaamheid of persoonlijke
Daarnaast heeft de opbouwwerker ervoor gezorgd dat
problemen waar vaak één op één begeleiding benodigd
verschillende activiteiten georganiseerd worden in het
is.
“In Aldlân zijn er allemaal verschillende inkomensgroepen, daardoor schamen sommige mensen zich om een hulpvraag te stellen.” Vrijwilliger Wijkcentrum Aldlân
wijkcentrum.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 64
POSITIONERING BUURTKAMER Institutioneel Deze buurtkamer is gepositioneerd in de institutionele sociale basis. Dit heeft er mee te maken dat er van het wijkcentrum van Aldlân gebruik gemaakt mag worden door actieve
vrijwilligers/inwoners. Betaalde professionele krachten zijn er tevens regelmatig te vinden. Ze zitten echter nog wel dicht tegen de gemeenschappelijke sociale basis aan, omdat er wel degelijk een belangrijke rol Buurtkamer
als gastheer/gastvrouw wordt ingevuld door vrijwilligers. Zij organiseren tevens activiteiten in samenwerking met formele organisaties.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 65
WAT ZEGT DIT? Doelstellingen uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de gemeente Leeuwarden zijn
De gemeente heeft doelen gesteld aan de kamers. Hieronder geven we per
benoemd in het uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo. Hieronder geven we
doelstelling weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie.
per onderdeel van de herijking weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie. De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen van het uitvoeringsplan,
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen, namelijk:
namelijk:
Het wijkcentrum was en is nog steeds de plek waar ontmoeting en activiteiten
Het wijkcentrum van Leeuwarden Aldlân biedt ondersteuning aan kwetsbare
samenkomen. Daaruit worden soms wel hulpvragen gefilterd echter vinden deze
inwoners. Dit wordt echter niet geïnitieerd door de buurtkamer zelf en vindt veelal
eventuele hulpgesprekken niet op de locatie zelf plaats. Mensen komen niet naar
plaats door de activiteiten en initiatieven die door de vrijwilligers worden opgezet.
het wijkcentrum toe voor hulp. Maatwerk wordt geleverd door vrijwilligers die zelf
De ondersteuning qua activiteiten en initiatieven sluit aan bij de mensen in de wijk
initiatieven opzetten die aansluiten bij de behoefte van de inwoners. Daarbij wordt
die dit nodig hebben. Er is ook een groot deel van inwoners uit bijvoorbeeld de
er gekeken wat werkt en wat anders moet. Er werd een grote drempel ervaren
Vinexwijk die niet bereikt worden en daarmee ook het wijkcentrum niet binnen
wanneer er ‘spreekuur’ werd gehouden door de sociaal werkers. Dit is uiteindelijk
stappen. Er was en er is nog steeds een samenwerking tussen de inwoners, de
ook afgeschaft. De bestuurder, beheerder en de opbouwwerker geven aan dat de
vrijwilligers, het bestuur en de beroepskrachten. De beheerder is een vertrouwd
buurtkamer zoals die is bedacht niet van de grond is gekomen op deze locatie. Ze
gezicht voor de bezoekers en is bekend met het wijknetwerk wat aanwezig is. Bij
zijn op dezelfde voet verder gegaan als voorheen.
privé hulpvragen zal er altijd doorverwezen worden naar de eerstelijns hulpverlening. Echter vindt dit niet fysiek plaats in het wijkcentrum. Dit wordt namelijk als een grote drempel ervaren door de bezoekers.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 66
B
UURTKAMER LEEUWARDEN CENTRUM OOST Aanwezigen bij het gesprek: Voorzitter wijkcentrum Vrijwilliger Twee sociaal werkers van Amaryllis
Website: n.v.t. Facebook: T knooppunt | Leeuwarden | Facebook
INLEIDING De kamers (functie) wordt in het wijkcentrum ‘t Knooppunt de ‘buurtkamer’ genoemd. De buurtkamer heeft niet een speciale plek binnen het wijkcentrum. Je
komt binnen in een ruim opgezette ruimte waarin de bar een centrale plek inneemt. In deze ruimte worden veel muziekavonden gehouden en wordt er onder andere gebiljart. Daarnaast is hier ook ruimte voor ontmoeting. De geïnterviewden geven aan dat er onder de naam van de buurtkamer veel activiteiten worden
Afbeelding: Gemeente Leeuwarden
georganiseerd door Amaryllis en er is een
koffiemoment elke maandagochtend. Amaryllis heeft zelf een aparte ruimte waar ze eventueel spreekuur kunnen houden en waar ze kunnen werken. Ze zijn
“Het opzetten van collectieven kost tijd, maar uiteindelijk komen ze van de grond en ontstaat er een netwerk.”
meerdere dagen per week aanwezig in het wijkcentrum of in de wijk zelf.
Sociaal werker Amaryllis
Het gesprek is gevoerd met de voorzitter van het wijkcentrum, twee sociaal werkers van Amaryllis en de vrijwilliger van de buurtkamer. Zowel de voorzitter als de vrijwilliger zijn al langer actief binnen het wijkcentrum.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Afbeelding: Kooistra Interieurbouw
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 68
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Wijknetwerk
probleem gaan niet snel naar een wijkcentrum om
Sociale en fysieke toegankelijkheid
De sociale basis wordt niet meer ingezet stelt de
problemen te bespreken. De bezoekers komen veelal
Amaryllis heeft een aparte kamer binnen het
sociaalwerker. De sociaalwerkers van Amaryllis
uit de buurt voor de activiteiten vertelt de bestuurder.
wijkcentrum. De sociaalwerkers vinden dit jammer. Ze
organiseren verschillende activiteiten naast hun
Wanneer er een muziekavond is, komen mensen van
hadden liever een zichtbare plek in de ruimte gehad.
reguliere takenpakket. Ze geven aan dat dit idealiter bij
verschillende plekken vult de vrijwilliger aan.
Op die manier kunnen ze laten zien dat ze aanwezig
de wijkbewoners en uiteindelijk vrijwilligers komt te
zijn als sociaalwerker.
liggen. Zo zal de sociale basis uiteindelijk versterkt
Door de activiteiten die Amaryllis organiseert is er de
worden vinden de sociaalwerkers. De sociaalwerker
hoop dat op lange termijn meer mensen en
De sfeer in het wijkcentrum doet je denken aan een
stelt dat meer jongeren betrokken moeten worden bij
doelgroepen naar het wijkcentrum komen stelt een
oud-Nederlands café. Sommige doelgroepen kunnen
de buurtkamer.
sociaalwerker. Reclame voor activiteiten gaat meestal
hun weg naar het wijkcentrum nog niet vinden en
via mond tot mond reclame. Zo zijn er mensen
missen daarmee ook de buurtkamer geeft de sociaal
Vrijwilligers
aangesloten bij de kookclub en wandelclub. De
werker aan. Een traplift zou een oplossing kunnen
De voornaamste motivatie van de vrijwilligers is dat ze
vrijwilliger merkt het ook op maandagochtend bij de
bieden voor het herindelen van het wijkcentrum, zodat
opzoek zijn naar een daginvulling stelt de vrijwilliger.
koffieochtend. Meer mensen komen. Ze begonnen met
ook de ruimtes boven rolstoeltoegankelijk zijn, stelt de
Ze vertelt dat vroeger het vrijwilligerswerk van
8 en nu zitten ze op 15/16 mensen, vertelt ze trots.
sociaalwerker.
tegenwoordig niet meer. De komst van de buurtkamers
De sociaal werkers zijn veel aanwezig, maar lopen ook
‘t Knooppunt heeft voor wat betreft de digitale
heeft niet gezorgd voor meer vrijwilligers.
veel door de wijk vertellen ze. Een van de
vindbaarheid alleen een Facebookpagina. Op deze
sociaalwerkers vindt het voor hun werk erg belangrijk
pagina staan verschillende activiteiten.
generatie op generatie overgedragen werd, maar
Doelgroepen
om echt aanwezig te zijn in het wijkcentrum. Dat is
De voorzitter van ‘t Knooppunt stelt dat het lastig is om
belangrijk voor de herkenbaarheid en bereikbaarheid.
de ‘juiste’ mensen te bereiken. Mensen met een
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 69
OBSERVATIES + INTERVIEWS OP LOCATIE Hoe werkt de buurtkamer?
ingericht om hulpverleningsgesprekken te voeren. Door
De communicatie tussen de sociaalwerkers en
De vrijwilliger als eerste aanspreekpunt loopt niet
in gesprek te gaan met mensen tijdens activiteiten
bestuurder is erg prettig vertellen ze. Zodra de
goed, vertelt de sociaalwerker. Er is geen gastheer of
komen soms problemen aan het licht.
sociaalwerkers ergens tegenaan lopen kunnen ze dit
gastvrouw aanwezig. De sociaalwerker vertelt dat op
goed bespreken met de bestuurder en andersom.
een andere locatie waar ze actief is wel een
Hoe is de samenwerking?
gastheer/gastvrouw aanwezig is. Ze merkt dat
De vrijwilliger met wie we spraken is de enige actieve
Ondersteuningsvraag
daardoor de drempel verlaagd wordt om binnen te
vrijwilliger voor de buurtkamer. De andere ongeveer 27
Ze krijgen heel veel verschillende vragen vertellen de
stappen voor bezoekers. Het zou fijn zijn als dit hier
vrijwilligers worden ingezet bij activiteiten of draaien
sociaalwerkers. Sinds kort hebben ze een financieel
ook georganiseerd kan worden. Volgens haar moet dit
bardiensten tijdens verschillende activiteiten vertelt de
spreekuur, daar komen veel mensen op af. De sociaal
op elke locatie aanwezig zijn.
bestuurder.
werkers merken op dat de vraagstukken die ze in hun
De andere sociaalwerker vertelt dat het opzetten van
Op de vraag of de buurtkamer een meerwaarde is ten
collectieven veel tijd kost, maar de normale
opzichte van voorheen reageren de sociaalwerkers
werkzaamheden moeten daarnaast ook nog gedaan
duidelijk: Nee. Amaryllis organiseert nu nog veel
worden. De andere sociaalwerker vult aan dat ze de
activiteiten. Dit kost de sociaalwerkers veel tijd
collectieven ziet als een handig hulpmiddel uit haar
vertellen ze en daarom heeft het nog geen
gereedschapskist.
meerwaarde ten opzichte van voorheen. Het zorgt voor
één op één behandelingen krijgen niet anders is geworden door de komst van de buurtkamer.
een extra belasting in hun functie. Er werden ook al De sociaalwerkers vinden het jammer dat ze de
veel activiteiten georganiseerd. De één op één
gesprekken met de bezoekers niet in dezelfde ruimte
gesprekken zouden altijd moeten blijven, want
kunnen voeren. Ze moeten nu uitwijken naar ruimtes
complexe vragen los je niet op met alleen activiteiten
bovenin het gebouw die nog niet helemaal goed zijn
organiseren stelt één van de sociaalwerkers.
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 70
POSITIONERING BUURTKAMER Institutioneel Op deze locatie is de buurtkamer gepositioneerd in de institutionele sociale basis. De sociaal werkers van Amaryllis geven aan veel zelf op te pakken in activiteiten en organisatie rondom de
buurtkamer. Actieve inwoners/vrijwilligers kunnen gebruik maken van de accommodaties in ‘t Knooppunt maar zijn hier niet de kartrekker in. In de toekomst is de hoop om meer richting de gemeenschappelijke
sociale basis te bewegen door vrijwilligers meer te laten doen in bijvoorbeeld het organiseren van activiteiten. Buurtkamer
ANALYSE PER BUURT- EN DORPSKAMER
Analyse buurt- en dorpskamers | Juni 2023 | definitief | 71
WAT ZEGT DIT? Doelstellingen uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo
Doelstellingen buurt- en dorpskamers
De transformatiedoelen van het sociaal domein van de gemeente Leeuwarden zijn
De gemeente heeft doelen gesteld aan de kamers. Hieronder geven we per
benoemd in het uitvoeringsplan herijking ondersteuning Wmo. Hieronder geven we
doelstelling weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie.
per onderdeel van de herijking weer wat wij geobserveerd hebben op deze locatie. De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen van het uitvoeringsplan,
De locatie voldoet aan meerdere doelstellingen, namelijk:
namelijk: De buurtkamer biedt ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Het wijkcentrum staat
Het wijkcentrum was en is nog steeds de plek waar ontmoeting, activiteiten en
centraal in de wijk en wordt goed gevonden door met name de activiteiten die hier