CConstaterende datLeeuwarden
Koppel je AI →
Document · PDF

ETFAL onderbouwing Nijderbij

Besluitvorming 9 september 2026, gemeente LeeuwardenBij agendapunt: Bindend advies voor de realisatie van appartementen, grondgebonden woningen en commerciële ruimten op de locatie van het voormalige ING-kantoor (Nijderbij), Harlingertrekweg 25 te Leeuwarden19.392 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Dit geldt bij een aanvraag omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten, voor het realiseren van een tunnel van ten minste 100 meter en bij de aanleg van een autoweg of autosnelweg. Daarnaast zijn er aandachtsgebieden aangewezen waarbinnen getoetst moet worden aan de luchtkwaliteit. Voor zowel stikstofdioxide als fijnstof gaat dat om de agglomeraties en gemeentes Amsterdam/Haarlem (16 gemeenten: Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Bloemendaal, Diemen, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Ouder-Amstel, Uithoorn, Velsen, Weesp, Zaanstad en Zandvoort), Arnhem, Eindhoven (6 gemeenten: Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Nuenen, Gerwen en Nederwetten en Veldhoven), Etten-Leur, ’s-Gravenhage/Leiden (12 gemeenten: Delft, Den Haag, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Oegstgeest, Rijswijk, Voorschoten, Wassenaar en Westland), Rotterdam/Dordrecht (15 gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, | Capelle | aan | de | IJssel, | Dordrecht, | Hendrik-Ido-Ambacht, | Maassluis, | Nissewaard, Papendrecht, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Sliedrecht, Vlaardingen, Zuidplas en Zwijndrecht) en Utrecht (4 gemeenten: Houten, Nieuwegein, Utrecht en IJsselstein). Voor alleen fijnstof gaat het om de gemeenten Asten, Barneveld, Bernheze, Ede, Leudal, Nederweert, Scherpenzeel en Venray.

Het project draagt ‘niet in betekende mate’ (NIBM) bij, als de kalenderjaargemiddelde concentratie stikstofdioxide en fijnstof onder de 1,2 μg/m3 blijft. Dan hoeft niet getoetst te worden aan te rijksomgevingswaarden voor luchtkwaliteit. Effecten van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit De ontwikkeling is niet gelegen in een van de aandachtsgebieden uit het Bkl. Toetsing van de effecten van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit is daardoor niet noodzakelijk. Er hoeft niet getoetst te worden aan de rijksomgevingswaarden voor luchtkwaliteit. Luchtkwaliteit ter plaatse Vanuit het Bkl gelden omgevingswaarden voor stikstofdioxide (NO2), fijn stof (PM10) en zeer fijn stof (PM2,5). Daarnaast hanteert de World Health Organization (WHO) advieswaarden voor stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de waarden ter plekke van | het | plangebied, | de | grenswaarden | en | de | advieswaarden. | De | kaarten | met | concentratie luchtverontreinigende stoffen in de lucht op de onderhavig planlocatie zijn gebaseerd op de Atlas Leefomgeving.

Stof | Jaar 2018 | Jaar 2023 | Omgevingswaarde | WHO advieswaarde NO2 | 15,1 µg/m3 | 8,4 µg/m3 | 40 µg/m3 | 10 µg/m3 PM10 | 16,0 µg/m3 | 13,1 µg/m3 | 40 µg/m3 | 15 µg/m3 PM2,5 | 8,8 µg/m3 | 6,1 µg/m3 | 25 µg/m3 | 5 µg/m3 Waarden in het plangebied, omgevingswaarden en advieswaarden luchtkwaliteit In de meeste gevallen wordt voldaan aan de advieswaarde. Er wordt altijd voldaan aan de grenswaarde. In 2023 is PM2.5 boven de advieswaarde gekomen. Er is echter voor alle stoffen een neerwaartse trend waarneembaar. Uit onderzoek van het RIVM van 16 juni 2025,3 blijkt dat de verwachting is dat tussen 2025 en 2035 de concentraties stikstofdioxide en fijnstof meer afnemen door beleid van de overheid. 3 https://www.rivm.nl/publicaties/grootschalige-concentratiekaarten-nederland-rapportage-2025 32 | Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) ruimte voor ontwikkeling 33 Dit gegeven maakt dat, naast dat de grenswaarde niet wordt overschreden, de overschrijding van PM2.5 in 2023 een piek was en na die jaren meer afneemt. Conclusie De luchtkwaliteit vormt geen beperkende factor voor onderhavig plan. 4.5. Geluid Wettelijk kader De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 in werking getreden. De praktische uitwerking van de Omgevingswet staat in vier Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB's) en in de Omgevingsregeling.

Er is een invoerings spoor en er zijn vier aanvullingssporen, waaronder het aanvullingsspoor geluid. De geluidregels voor het toestaan van nieuwe geluidgevoelige gebouwen zijn via het Aanvullingsbesluit geluid omgevingswet in het Besluit kwaliteit leefomgeving opgenomen (een van de vier AMvB’s). De geluidregels betreffen instructieregels, die in het omgevingsplan moeten worden opgenomen. De regels voor het berekenen van het geluid zijn via de Aanvullingsregeling geluid omgevingswet in de Omgevingsregeling opgenomen. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn regels opgenomen over het geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen. Ook zijn in het Bkl regels over het geluid van activiteiten buiten industrieterreinen en regels voor windturbines, windparken, buitenschietbanen en militaire springterreinen op een industrieterrein opgenomen. Een ander besluit, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), bevat regels over de geluidwering van gebouwen en over het geluid van bouwactiviteiten. Beoordeling In opdracht van initiatiefnemer heeft Cauberg Huygen een geluidsonderzoek verricht (bijlage II) Het project betreft de ontwikkeling van onder andere nieuwe woningen. Een gebouw of een gedeelte van een gebouw met woonfuncties is een geluidgevoelig gebouw (artikel 3.21, lid 1 Bkl).

In de toelichting van dit artikel wordt verder gesteld: “In de aanhef van het eerste lid is bepaald dat een geluidgevoelig gebouw ook een gedeelte van een gebouw kan zijn. Een gebouw kan dus bestaan uit een geluidgevoelig en een niet-geluidgevoelig gedeelte. Een voorbeeld daarvan is een flatgebouw met een levendig plint. De eerste bouwlaag met het levendig plint is dan niet geluidgevoelig, de tweede en hogere bouwlagen wel. De toevoeging «of een gedeelte daarvan» betekent ook dat elk deel van een gebouw (dat één van de onder a tot en met d bedoelde functies heeft) als afzonderlijk geluidgevoelig gebouw moet worden gezien. Een appartementengebouw is daarmee een verzameling van gestapelde geluidgevoelige gebouwen met een woonfunctie.” Gelet op deze toelichting kunnen in het omgevingsplan (of in de omgevingsvergunning bopa) niet-geluid gevoelige gedeelten van het gebouw worden aangewezen. De niet-geluidgevoelige gedeelten vallen buiten de beoordeling van het geluid. Met een geluidgevoelig gebouw wordt niet zozeer één gebouw als geheel bedoeld, maar iedere woonfunctie (woning) binnen dit gebouw. Geluidregels per geluidbronsoort De regels in het Bkl voor wegverkeer, railverkeer en industrie zijn primair gericht op elke geluidbronsoort afzonderlijk.

De geluidbronsoorten zijn zo gedefinieerd dat daarvoor steeds één instantie is aan te wijzen Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 34 die verantwoordelijk is voor het naleven (beheersen) van de geluidproductie. In dit onderzoek is enkel de geluidbronsoort gemeentewegen relevant. De Tesselschadestraat, de Lange Marktstraat, de Oude Veemarkt, de Snekertrekweg, de Zuidersingel, de Westersingel en de Harlingetrekweg maken deel uit van het gemeentelijke wegennet. De geluidbijdragen op een gevel van alle delen binnen één geluidbronsoort (hier: gemeentewegen) worden eerst gesommeerd, waarna het gesommeerde geluid door die geluidbronsoort wordt beoordeeld. Andere geluidbronsoorten zijn onder meer: lokale spoorwegen in beheer bij gemeente (bijvoorbeeld: metro- en tramverkeer), industrieterreinen in beheer bij gemeente of provincie, provinciale wegen in beheer van de provincie, rijkswegen in beheer bij het Rijk en hoofdspoorwegen in beheer bij ProRail. Deze geluidbronsoorten zijn niet relevant voor het onderzochte project, zie ook de volgende subparagraaf. Geluidaandachtsgebieden De toepassing van de geluidregels van het Bkl is beperkt tot geluidaandachtsgebieden. Geluidaandachts gebieden worden per geluidbronsoort vastgesteld.

De geluidaandachtsgebieden van alle geluidbronsoorten worden, samen met vastgestelde geluidproductieplafonds of basisgeluidemissies van die geluidbronsoorten, opgenomen in de Centrale voorziening geluidgegevens (Cvgg). Deze centrale voorziening is echter deels operabel. Een geluidaandachtsgebied is een locatie langs een weg of spoorweg of rond een industrieterrein waarbinnen het geluid hoger kan zijn dan de standaardwaarde in Lden (50 Lden bij provinciale- en rijkswegen, 55 Lden bij hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen, 53 Lden bij gemeentewegen). De beheersing van de geluidproductie door een geluidbronsoort vindt plaats via geluidproductieplafonds (rijkswegen, hoofdspoorwegen en provinciale wegen) of via basisgeluidemissies (gemeentewegen, metronetwerk). Aan deze geluidproductieplafonds of basisgeluidemissies liggen geluidbrongegevens ten grondslag. Met deze geluidbrongegevens wordt ook de omvang van geluidaandachtsgebieden berekend.

Geluidaandachtsgebied gemeentewegen Tot een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip waarop de gegevens voor de basisgeluidemissie uiterlijk worden verzameld, bestaat het geluidaandachtsgebied uit het gebied dat zich aan weerszijden van de as van de weg uitstrekt tot de volgende afstand, gemeten vanaf de rand van de weg of de buitenste spoorstaaf van de spoorweg (Omgevingsregeling, artikel 17.5): − Voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken, waarvoor een maximumsnelheid van 30 km/u of minder geldt: 100 m. − Voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken, waarvoor een onbekende maximumsnelheid of een maximumsnelheid van meer dan 30 km/u geldt, en een spoorweg, bestaande uit een of twee sporen: 200 m; en − voor een weg, bestaande uit drie of meer rijstroken, en een spoorweg, bestaande uit drie of meer sporen: 350 m. − Als een lokale spoorweg grotendeels is verweven of gebundeld met een gemeenteweg wordt bij de toepassing van het eerste lid het totaal van het aantal sporen of rijstroken beschouwd. Daarmee is projectlocatie binnen de geluidaandachtsgebieden van gemeentewegen gelegen. Geluidaandachtsgebied rijkswegen In de huidige versie van het CVGG is het geluidaandachtsgebied van rijkswegen beschikbaar.

Daaruit blijkt dat de projectlocatie niet binnen het geluidaandachtsgebied van rijkswegen is gelegen, zie onderstaand figuur: ruimte voor ontwikkeling 35 Bron: Cauberg Huygen Geluidaandachtsgebied industrieterreinen Het project is niet gelegen binnen de geluidzone rond een gezoneerd industrieterrein. Industrielawaai hoeft dan ook niet te worden onderzocht. Geluidaandachtsgebied hoofdspoorwegen In de huidige versie van het CVGG is het geluidaandachtsgebied van hoofdspoorwegen beschikbaar . Daaruit blijkt dat de projectlocatie niet binnen het geluidaandachtsgebied van hoofdspoorwegen is gelegen. Bron: Cauberg Huygen Geluid spooremplacement Het bouwplan is gelegen in de nabijheid van het spooremplacement. Het geluid van dit spoorwegemplacement is nog niet omgezet naar geluidproductieplafonds (GPP's). Daarom dient

Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 36 rekening te worden gehouden met zowel de activiteiten van ProRail als de in de vigerende omgevingsvergunning milieu vergunde geluidgrenswaarden. Op basis van de verleende omgevingsvergunning van 15 december 2020 (kenmerk: 11040259) zijn geluidsvoorschriften opgenomen voor referentiepunten aan de zijde van de Snekertrekweg waar het emplacement aan moet voldoen. De geluidnormen variëren hier tussen de 38 en 43 dB(A) voor zowel dag/avond/nacht. De beoogde woningen aan de Harlingertrekweg liggen op ruim 150 meter afstand van het referentiepunt. Door afstandsreductie zal het geluidsniveau op de gevels van de beoogde woningen aan de Harlingertrekweg lager zijn dan de maatgevende nachtperiode van 40 dB(A). Dit geldt voor de verschillende hoogten. Daarmee wordt geconcludeerd dat het emplacement door de voorgenomen ontwikkeling niet in zijn bedrijfsvoering wordt beperkt en dat er vanuit het aspect geluid geen belemmeringen bestaan. Systematiek toetswaarden en het toestaan van hogere geluidwaarden In het Besluit kwaliteit leefomgeving worden voor het geluid door wegen, spoorwegen en industrie twee typen toetswaarden benoemd: de standaardwaarde (voorheen: de voorkeursgrenswaarde) en de grenswaarde (voorheen: de maximale ontheffingswaarde). Per geluidbronsoort wordt aan de standaard- of grenswaarde getoetst.

Bij een overschrijding van de standaardwaarde, maar niet van de grenswaarde, kan een hogere geluidwaarde worden toegestaan. De hogere geluidwaarde wordt in het omgevingsplan (voorheen: het bestemmingsplan) of in de omgevingsvergunning bopa opgenomen. Het toestaan van een hogere geluidwaarde is mogelijk indien maatregelen om de geluidbelasting te reduceren aan bron (verkeer) of tussen bron en ontvanger (gebouw), zoals schermen of verkeer reducerende maatregelen, niet doelmatig zijn of bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerkundige, landschappelijke of financiële aard ondervinden. Geluidnormstelling In paragraaf 2.1.5 is geconcludeerd dat het project is gelegen binnen geluidaandachtsgebieden van gemeentewegen. De standaardwaarden en grenswaarden voor die geluidbronsoort is als volgt: − Gemeentewegen: - standaardwaarde 53 Lden en; - grenswaarde 70 Lden Geluidluwe gevel Indien hogere geluidwaarden dan de standaardwaarde worden toegestaan, maar niet hoger dan de grenswaarde, moet het belang van het beschermen van de gezondheid door een geluidluwe gevel worden betrokken. In het Bkl is een geluidluwe gevel gedefinieerd als een gevel die ten opzichte van de andere gevels van een geluidgevoelig gebouw relatief weinig wordt belast door geluid. In het Bkl wordt aan de geluidluwe gevel geen geluidgrenswaarden gesteld.

De verwachting is dat in het gemeentelijk geluidbeleid geluidgrenswaarden (blijven) worden opgenomen. Gecumuleerd en gezamenlijk geluid ruimte voor ontwikkeling 37 Bij onder meer het toestaan van hogere geluidwaarden dan de standaardwaarde wordt de aanvaardbaarheid van het gecumuleerd geluid (voorheen: de gecumuleerde geluidbelasting) op een geluidgevoelig gebouw beoordeeld. In het Bkl is geen normstelling ten aanzien van gecumuleerd geluid opgenomen. Ook wordt in het omgevingsplan het gezamenlijke geluid op de gevel van geluidgevoelige gebouwen bepaald en in het omgevingsplan of in de omgevingsvergunning bopa vastgelegd. Het gezamenlijk geluid is de basis voor het onderzoek van de gevelgeluidwering, in het kader van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Indirecte akoestische effecten van wijziging in de geluidoverdracht In het Bkl is geregeld dat er aandacht moet zijn voor de geluideffecten van wijzigingen in het geluidaandachts gebied van wegen, spoorwegen of industrieterreinen. Het gaat niet om wijzigingen aan de geluidbronnen, maar wel om fysieke wijzigingen in het geluidaandachtsgebied, bijvoorbeeld om de sloop van een groot bouwwerk dat geluid afschermt of de bouw van een nieuw bouwwerk dat geluid reflecteert richting geluidgevoelige bouwwerken. Het plan voorziet in fysieke wijzigingen in de geluidaandachtsgebieden van gemeentewegen.

Gemeentelijk geluidbeleid In dit onderzoek wordt uitgegaan dat het vigerende geluidbeleid van de gemeente Leeuwarden, opgenomen in de ‘Beleidsregel vaststellen hogere waarde gemeente Leeuwarden 2014’, zo goed als mogelijk beleids neutraal in het Omgevingsplan wordt voortgezet. Het vaststellen van hogere geluidwaarden vindt plaats indien aan één of meerdere ontheffingscriteria uit het geluidbeleid wordt voldaan. Opgemerkt wordt dat de gemeente Leeuwarden geen eisen stelt aan de aanwezigheid van geluidluwe gevels. Wegverkeersgegevens gemeentewegen De verkeersgegevens van de omliggende wegen zijn aangeleverd door de gemeente Leeuwarden. Aangereikt zijn de gegevens voor het prognosejaar 2040; dit zijn de etmaalintensiteiten, uurintensiteiten, voertuig verdelingen, rijsnelheden en type wegdekverhardingen. De aangereikte etmaalintensiteiten betreffen werkdag gemiddelden. Voor het bepalen van het weekdaggemiddelden zijn de aangeleverde intensiteiten met factor 0,88 vermenigvuldigd (conform CROW-publicatie). In bijlage I van het bijgevoegde onderzoek is een uitgebreid overzicht van de verkeersgegevens toegevoegd.

Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 38 Bron: Cauberg Huygen De verkeersintensiteit op de Harlingertrekweg neemt niet toe als gevolg van de realisatie van de panden Nijderbij en Fortuna. Het parkeren ten behoeve van beide ontwikkelingen vindt volledig plaats op het terrein aan het UWV-pand in een bestaande parkeergarage. De in- en uitrit van het parkeerterrein is gesitueerd aan de Tesselschadestraat. Verkeersbewegingen van en naar de parkeerfaciliteit worden derhalve afgewikkeld via de Tesselschadestraat en niet via de Harlingertrekweg. Om die reden leidt de realisatie van de panden niet tot een intensivering van het verkeer op de Harlingertrekweg en kan het in het akoestisch onderzoek gehanteerde uitgangspunt van 440 motorvoertuigen per etmaal aangehouden worden. Geluid door gemeentewegen Nijderbij In bijlage III van het geluidonderzoek is een overzicht gegeven van het geluid door gemeentewegen op de complexen van Nijderbij. Het geluid door gemeentewegen bedraagt ten hoogste 58 Lden, en treedt op ter plaatse van de zuidkant van Nijderbij (zijde Harlingertrekweg). Ter plaatse van de oost- en zuidgevel van Nijderbij wordt de standaardwaarde van 53 Lden overschreden. Voor die gevels, waar niet wordt voldaan aan de standaardwaarde is het nodig dat hogere geluidwaarden worden toegestaan. Aan de grenswaarde van 70 Lden wordt overal voldaan.

Gecumuleerd en gezamenlijk geluid Het gecumuleerd geluid Lcum en gezamenlijk geluid Lg zijn berekend. Gecumuleerd geluid In voorliggende situatie is er geen sprake van samenloop van verschillende geluidbronsoorten. Daarmee is het gecumuleerd geluid Lcum gelijk aan het geluid door gemeentewegen (58 Lden) Gezamenlijk geluid Het gezamenlijk geluid Lg is gelijk aan het geluid door gemeentewegen en bedraagt ten hoogste 58 Lden. Bijlage III behorende bij het onderzoek kan eveneens gelezen worden voor het gezamenlijke geluid. Het gezamenlijk geluid zal de basis zijn voor de berekeningen van de gevelgeluidwering, in het kader van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving. Het gezamenlijk geluid op de gevel van geluidgevoelige gebouwen wordt in het omgevingsplan of in de omgevingsvergunning bopa vastgelegd. Geadviseerd wordt om in het omgevingsplan of in de omgevingsvergunning te verwijzen naar de resultaten in bijlage III bij het geluidonderzoek. Op basis van bijlage III bij het geluidonderzoek kan in de berekening van de gevelgeluidwering rekening worden gehouden met het ter plaatse optredende, vaak lagere geluid dan de maatgevende waarde (indien enkel de maatgevende geluidwaarde wordt vastgelegd en niet wordt verwezen naar de bijlage, dan zouden alle gevelgeluidweringberekeningen moeten worden afgestemd op de maatgevende waarde van 58 Lden).

Effecten geluid ter hoogte van bestaande woningen Als gevolg van mogelijke geluidreflectie van het verkeersgeluid via het nieuwbouwplan naar de omliggende woningen kan het geluid toenemen. Conform het Bkl mogen de geluidgevoelige gebouwen door de wijziging in het geluidaandachtsgebied geen significante toename van geluid ondervinden. Een significante toename is daarbij niet nader gedefinieerd. Voor de onderhavige beoordeling geldt als ruimte voor ontwikkeling 39 uitgangspunt dat een toename van het geluid van minder dan 2 dB (onafgerond: minder dan 1,50 dB2) niet als hinderlijk aangemerkt wordt. Bij de beoordeling van mogelijke geluidhinder als gevolg van de realisatie van het nieuwbouwplan zal een maximale toename van 1 dB2 als toetsingscriterium worden gehanteerd. Om de toename van het geluid vast te kunnen stellen na realisatie van de nieuwbouw, is een vergelijking gemaakt tussen een tweetal situaties, te weten: − Het geluid ter plaatse van de gevels van de omliggende woningen aan de hand van de verkeers intensiteiten voor het prognosejaar 2040 met de bestaande bebouwing. − Het geluid ter plaatse van de gevels van de omliggende woningen in de toekomstige situatie met het nieuwbouwplan en met de verkeersintensiteiten voor het prognosejaar 2040. Op basis van de rekenresultaten voor beide situaties wordt het verschil in het geluid bepaald en vergeleken.

Ter hoogte van de omliggende bestaande geluidgevoelige gebouwen worden geen toenames van het geluid ten gevolge van de realisatie van het nieuwbouwplan berekend. Voor die delen van het plan waarbij het geluid ten gevolge van een geluidbronsoort boven de betreffende standaardwaarde maar niet boven de grenswaarde ligt, kunnen hogere geluidwaarden worden toegestaan. De hogere geluidwaarden kunnen worden toegestaan wanneer is vastgesteld dat maatregelen onvoldoende doelmatig zijn. Bij het bepalen van benodigde maatregelen is onderscheid gemaakt tussen:  Maatregelen aan de bron  Maatregelen in het overdrachtsgebied  Maatregelen aan de ontvangzijde Maatregelen aan de bron Geluidreducerend asfalt Door het toepassen van een geluidreducerend asfalt kunnen overschrijdingen van de standaardwaarde tot circa 4 dB worden weggenomen. Bij toepassing van een stil type asfalt zal met betrekking tot de relevante gemeentewegen (de Snekertrekweg) niet overal aan de standaardwaarde worden voldaan. Voor een binnenstedelijke situatie wordt een stil asfalttype vaak niet wenselijk geacht. Deze wegdektypes vergen een hoge mate van onderhoud en worden bij optrekkend en afremmend verkeer snel kapotgereden. Het is de vraag of een stil asfalt vanuit de wegbeheerder (gemeente Leeuwarden) gewenst is gezien de snellere slijtage en frequenter onderhoud.

Naast dit aspect spelen ook de kosten een belangrijke rol. Omwille van deze (verkeerskundige en financiële) redenen is het aanbrengen van een stil asfalttype niet realiseerbaar. Snelheidsbeperking Het beperken van de snelheid is een mogelijkheid om het verkeerslawaai te beperken. Het verlagen van de rijsnelheid zal de doorstroming en daarmee de functie van de Tesselschadestraat, Lange Marktstraat, Snekertrekweg, Zuidersingel en Westersingel mogelijk negatief beïnvloeden. Dit is mogelijk een ongewenste ontwikkeling. Terugdringen verkeersintensiteiten Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 40 Het terugdringen van het verkeer leidt eveneens tot onvoldoende geluidreductie. Voor een geluidreductie van 3 dB bijvoorbeeld zou het verkeer tot ongeveer de helft van de oorspronkelijke verkeersintensiteiten moeten worden verminderd. Verkeersplannen van onder meer de gemeente voorzien hier niet in. Maatregelen in het overdrachtsgebied Door het toepassen van geluidschermen langs wegen kunnen mogelijk extra geluidreducties worden behaald. Het plaatsen van schermen langs stedelijke wegen is stedenbouwkundig niet gewenst vanwege de benodigde hoogte (vaak even hoog als de beschouwde woonverdieping(en)) en de sociale veiligheid.

Maatregelen aan de ontvangstzijde In het kader van de Wet geluidhinder was het mogelijk om maatregelen te overwegen aan geluidgevoelige functies zelf, in de vorm van dove gevels of gebouw gebonden geluidschermen, teneinde aan de standaard waarde te voldoen. In de Omgevingswet is de nieuwe dove gevel een “niet- geluidgevoelige gevel met bouwkundige maatregelen”. Een dergelijke dove gevel mag alleen worden toegepast wanneer het geluid de grenswaarde overschrijdt. Dat is hier niet aan de orde. Een dove gevel is daarom niet in dit project toegestaan. Conclusie Omdat in voorgaande paragrafen is omschreven dat verschillende geluidreducerende maatregelen bezwaren met zich meebrengen, wordt geadviseerd om hogere geluidwaarden toe te staan voor het geluid door gemeentewegen tot ten hoogste 58 Lden. Toetsing gemeentelijk geluidbeleid Bij de gemeente Leeuwarden dienen hogere geluidwaarden te worden aangevraagd. Het vaststellen van hogere geluidwaarden vindt plaats indien aan één of meerdere ontheffingscriteria uit het geluidbeleid wordt voldaan. In voorliggende situatie kan aangesloten worden bij het volgende ontheffingscriteria: - De woningen worden gesitueerd ter vervanging van bestaande bebouwing (transformatie). - De woningen worden gesitueerd in de omgeving van een spoorstation.

Geluid van de te plaatsen (luchtbehandelings)installaties Onderdeel van het plan is tevens het realiseren van (luchtbehandelings)installaties. Deze veroorzaken geluid, maar er zal worden voldaan aan de regels die zijn gesteld krachtens het Besluit bouwwerken leefomgeving ten aanzien van de maximale geluidemissies Conclusie In opdracht van Reales is door Cauberg Huygen een onderzoek van het omgevingsgeluid verricht ten behoeve van de nieuw te bouwen wooncomplexen op de ING-locatie in Leeuwarden. Het nieuwe Nijderbij bestaat uit appartementen, eengezinswoningen en een levendig plint, bestaande uit werkruimten behorende bij de woningen en één losstaande commerciële functie (ca. 205 m2). Ook het ruimte voor ontwikkeling 41 naastgelegen terrein Fortuna wordt ontwikkeld met nieuwbouwwoningen en zorgwoningen. Om de nieuwe woningen planologisch mogelijk te maken, zal een wijziging van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) nodig zijn. De nieuwe woningen zijn conform het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) geluidgevoelige functies. In het onderzoek is ter plaatse van de nieuwe geluidgevoelige functies het geluid van gemeentewegen onderzocht.

Het berekende geluid door gemeentewegen is getoetst aan de toetswaarden uit het Bkl: Gemeentewegen: standaardwaarde 53 Lden en grenswaarde 70 Lden De berekeningen van het geluid Lden zijn uitgevoerd conform de Omgevingsregeling. Uit de berekeningen blijkt het volgende: - Vanwege geluid door gemeentewegen wordt de standaardwaarde overschreden, maar niet de grens waarde. De standaardwaarde wordt ter plaatse van de zuidgevel van Fortuna en de oost- en zuidgevel van Nijderbij overschreden. - Omdat verschillende geluidreducerende maatregelen bezwaren met zich meebrengen, wordt geadviseerd om hogere geluidwaarden toe te staan voor het geluid door gemeentewegen tot ten hoogste 58 Lden. - Het gecumuleerd geluid Lcum en het gezamenlijk geluid Lg is gelijk aan het geluid door gemeentewegen. - De effecten van de komst van de nieuwe woningen op het geluid ter plaatse van de omliggende, bestaande woningen zijn onderzocht. Ter plaatse van de omliggende woningen rondom het plangebied zijn geen hogere geluidwaarden geconstateerd dan in de bestaande situatie. - Hierboven is getoetst aan de aanvullende voorwaarden uit het gemeentelijk geluidbeleid. Voor het beoogde transformatieplan kan aangesloten worden bij een tweetal ontheffingscriteria uit het gemeentelijk geluidbeleid. 4.6. Trilling Wettelijk kader Trillinggevoelige gebouwen worden beschermd tegen trillingen van activiteiten en bedrijven.

Wat een trillinggevoelig gebouw en trillinggevoelige ruimte is, wordt beschreven in artikel 5.80 en 5.81 van het Bkl. De gemeente neemt in haar omgevingsplan regels op omtrent trillingen. Zolang de gemeente daar nog geen keuze in heeft gemaakt, gelden de regels zoals opgenomen in paragraaf 22.3.5 van de Bruidsschat. In het Bkl worden standaardwaarden voor trillingen gegeven. De gemeente mag in haar omgevingsplan lagere waarden vaststellen. Ook mag zij onder voorwaarden hogere waarden vaststellen. In het algemeen moet binnen een afstand van 100 meter van het spoor het risico op trillingshinder worden beoordeeld. In sommige gevallen kan het zelfs nodig zijn om het onderzoeksgebied tot 250 meter aan weerszijden van het spoor uit te breiden. De afwegingen daarvoor zijn in de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen opgenomen. Met behulp van deze handreiking kunnen plannen worden gemaakt voor een gezonde fysieke leefomgeving. Beoordeling Middels dit plan worden trillinggevoelige ruimten toegevoegd. Binnen een afstand van 200 meter bevindt zich een spoor waarvan de frequentie van de door het spoor veroorzaakte trillingen tussen de Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 42 1 en 80 Hz is gelegen. Artikel 22.83 van het Omgevingsplan Leeuwarden is van toepassing.

Met het oog op het voorkomen of het beperken van trillinghinder zijn de continue trillingen door een activiteit in trillinggevoelige ruimten, niet hoger dan de waarde A1 trillingssterkte Vmax, bedoeld in tabel 22.3.9: Figuur: tabel uit het omgevingsplan Leeuwarden inzake trillingssterkte Indien er sprake is van een trillingsbron die is gelegen op afstand tussen 100 m en 250 m, dan is een onderzoek naar trillingen niet verplicht. Feiten en omstandigheden (zoals klachten) kunnen echter wel aanleiding geven voor het verrichten van een onderzoek. In dit geval is het plangebied gelegen op een afstand van meer dan 100 m, maar minder dan 250 m. Het gaat hier om een aanzienlijke afstand. Het treinbeeld ter plaatse bestaat (voornamelijk) uit langzaam rijdend treinverkeer. Het plangebied bestaat daarnaast uit een fijn, zwak siltig zand en geen stijf zand (stijf zand geleid trillingen goed). Daarnaast zullen de woningen worden gebouwd conform de meest recente bouwregelgeving (goede fundering enzovoort). Onevenredige trillingen vallen dus niet te verwachten. Conclusie Op basis van het voorgaande wordt nader onderzoek voor trillingen niet nodig geacht en zal er geen sprake zijn van onevenredige hinder van trillingen. 4.7. Slagschaduw bij windturbines Wettelijk kader In paragraaf 5.1.4.4a van het Bkl worden regels gesteld voor slagschaduw van windturbines.

Het gaat hierbij om regels voor windturbines met een rotordiameter van 2 meter of meer die langer dan 10 jaar ergens zullen staan. Slagschaduwgevoelige gebouwen zijn gebouwen met een woonfunctie,

ruimte voor ontwikkeling 43 onderwijsfunctie, gezondheidszorgfunctie en een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebruik (artikel 5.98b Bkl). De gemeente moet in haar omgevingsplan rekening houden met de aanvaardbaarheid van slagschaduw van windturbines. Deze regels zijn opgenomen in paragraaf 22.3.18 van de Bruidsschat en zijn gelijk aan het beschermingsniveau uit het Activiteitenbesluit, zolang de gemeente deze regels nog niet heeft verplaatst en/of aangepast. Beoordeling en conclusie De beoogde ontwikkeling is niet gelegen in de buurt van een windturbine, waardoor er geen strijdigheid is met de gestelde regels over slagschaduw. 4.8. Bodem Wettelijk kader In paragraaf 5.1.4.5 van het Bkl zijn instructieregels voor het aspect bodem opgenomen. Deze regels zijn van toepassing op bodemgevoelige gebouwen. Artikel 5.89g geeft aan wanneer een gebouw als bodemgevoelig gebouw wordt aangemerkt. De gemeente moet in haar omgevingsplan de waarde voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem opnemen. Zolang de gemeente daar nog geen keuze in heeft gemaakt, gelden de regels zoals opgenomen in paragraaf 22.2.3 en 22.3.7 van de Bruidsschat. De regels voor bodem zijn berust op drie pijlers: 1. Het voorkomen van nieuwe verontreiniging of aantasting (preventie); 2.

Het meewegen van bodemkwaliteit als onderdeel van een brede afweging over de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot functies (toedeling van functies aan locaties); en 3. Het op duurzame en doelmatige wijze beheren van resterende historische verontreinigingen (beheer historische verontreinigingen). Indien sprake is van een functiewijziging zal er in veel gevallen een bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd op de planlocatie. Door middel van zo'n onderzoek kan in beeld worden gebracht of de bodemkwaliteit en de beoogde functie van het plangebied bij elkaar passen. Beoordeling In het kader van het aspect ‘bodem’ heeft RPS advies- en ingenieursbureau bv (bijlage III) een onderzoek gedaan. Het plan behelst het toevoegen van een bodemgevoelig gebouw (woningen, mensen verblijven er gedurende de dag gedurende een aantal uren). Er wordt ook gegraven in de grond. In het kader van het planvoornemen is daarom een verkennend bodem-, asbest-in-grond- en funderingsonderzoek verricht. Het verkennende bodem-, asbest-in-grond- en fundatieonderzoek aan de Tesselschadestraat en Harlingentrekweg in Leeuwarden is uitgevoerd naar aanleiding van de voorgenomen verkoop van de onderzoekslocatie en voor de ontwikkelaar in het kader van de aankoop. Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de huidige milieuhygiënische kwaliteit van de bodem.

Het plan behelst het toevoegen van een bodemgevoelig gebouw (woningen, mensen verblijven er gedurende de dag gedurende een aantal uren). Er wordt ook gegraven in de grond. In het kader van het Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 44 planvoornemen is daarom een verkennend bodem-, asbest-in-grond- en funderingsonderzoek verricht. Het verkennende bodem-, asbest-in-grond- en fundatieonderzoek aan de Tesselschadestraat en Harlingentrekweg in Leeuwarden is uitgevoerd naar aanleiding van de voorgenomen verkoop van de onderzoekslocatie. Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de huidige milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Dit onderzoek van RPS, is aangevuld met 2 rapporten, te weten: Aanvullend bodemonderzoek fase 1 en fase 2. In het aanvullende grondonderzoek fase 1 is het terrein van Fortuna 1 en 2 is aangeduid met deelgebied B en C. Het terrein van Fortuna 3 is aangeduid met deelgebied A. Nijderbij is aangeduid met deellocatie D. In het aanvullende grondonderzoek fase 2 is het terrein van Fortuna 3 aangeduid met deellocatie E, F en G.

ruimte voor ontwikkeling 45 Het aanvullende grondonderzoek fase 2, is niet relevant voor Nijderbij, omdat deze enkel betrekking heeft op Fortuna 3. Analyse bodemkwaliteit – Deellocatie D (Nijderbij) Onderzoeksopzet en ligging Deellocatie D maakt onderdeel uit van het aanvullend milieukundig bodemonderzoek voor het project Fortuna/Nijderbij te Leeuwarden. Deze deellocatie betreft het gebied waar de ontwikkeling van het project Nijderbij is voorzien. Het onderzoek is voor deze deellocatie uitgevoerd, waarbij:  Boringen zijn gezet tot circa 2,0 m-mv  Analyse heeft plaatsgevonden volgens het standaardpakket NEN 5740 (grond) De indicatieve opzet is passend, omdat:  geen specifieke verdachte bronlocaties aanwezig zijn  de locatie primair dient ter verificatie van de bodemkwaliteit ten behoeve van woningbouw Bodemopbouw en veldwaarnemingen De bodemopbouw binnen het projectgebied bestaat globaal uit:  zandige bovengrond  kleilagen in de ondergrond Tijdens het veldwerk:  zijn geen zintuiglijke aanwijzingen voor verontreiniging aangetroffen  zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen Dit duidt op een visueel schone en homogene bodemopbouw.

Chemische bodemkwaliteit Uit de laboratoriumanalyses blijkt dat:  In alle mengmonsters van deellocatie D: o geen verhoogde gehalten zijn aangetoond o alle parameters onder de achtergrondwaarden blijven  De bodem is geclassificeerd als: o klasse “Landbouw/Natuur” Dit is de beste bodemkwaliteitsklasse en betekent dat:  geen sprake is van relevante verontreiniging Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 46  de bodem geschikt is voor gevoelige functies zoals wonen Milieuhygiënische beoordeling Op basis van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat:  de bodemkwaliteit onverdacht en schoon is  er geen sprake is van risico’s voor: o volksgezondheid o milieu Daarnaast geldt dat:  geen aanvullende sanerende maatregelen nodig zijn  geen beperkingen gelden voor grondgebruik binnen de ontwikkeling Conclusie Deellocatie D is milieuhygiënisch geschikt voor de voorgenomen woningbouwontwikkeling (Nijderbij). Er kan worden vastgesteld dat:  de bodemkwaliteit ruimschoots voldoet aan de eisen voor wonen  de bodem geen belemmering vormt voor de omgevingsvergunning (BOPA)  aanvullend bodemonderzoek of sanering niet noodzakelijk is Voor de betreffende locatie ‘Nijderbij’ bestaat er geen belemmering op het aspect ‘bodem’. 4.9. Geur Wettelijk kader Het Rijk heeft in het Bkl voor een aantal gebouwen specifieke regels voor geur gesteld.

Het gaat hierbij om de zogenoemde geurgevoelige gebouwen. Dit zijn onder andere gebouwen met een woonfunctie. Gevangenissen, hotels, asielzoekerscentra en recreatiewoningen worden niet als woonfunctie aangemerkt. De gemeente moet voor alle geurgevoelige gebouwen zoals opgenomen in artikel 5.91 van het Bkl regels stellen in het omgevingsplan om deze gebouwen te beschermen tegen geurhinder . Voor overige gebouwen of locaties mag de gemeente zelf kiezen of zij daar specifieke regels voor geur over opneemt in het omgevingsplan. De gemeente moet daarnaast in haar omgevingsplan een ‘bebouwingscontour geur’ vastleggen rondom een rioolwaterzuiveringsinstallatie, rondom locaties waar landbouwhuisdieren in een dierenverblijf worden gehouden en rondom agrarische activiteiten als deze activiteiten geur veroorzaken op een geurgevoelig gebouw. Binnen de contour geldt een ‘hoge bescherming’ en daarbuiten een ‘lage ruimte voor ontwikkeling 47 bescherming’. Voor andere geurveroorzakende activiteiten mag een gemeente zelf bepalen of zij daar geurregels voor opstelt in het omgevingsplan. Zolang de gemeente zelf nog geen regels in haar omgevingsplan heeft opgenomen omtrent geur, gelden de regels uit het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Dit zijn de regels uit de gemeentelijke geurverordening en de regels zoals opgenomen in paragraaf 22.3.6 van de Bruidsschat.

Hierin wordt nog onderscheid gemaakt tussen locaties binnen en buiten de bebouwde kom, in plaats van een bebouwingscontour. Beoordeling Middels dit plan worden onder andere woningen toegevoegd. Woningen zijn geurgevoelig. Het plangebied ligt in de bebouwde kom. Binnen de bebouwde kom vinden geen agrarische activiteiten plaats met een geuremissie. Conclusie Het aspect ‘geur’ is niet beperkend voor voorliggend plan. 4.10. Landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed Paragraaf 5.1.5 van het Bkl bevat regels met het oog op het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden. Landschappelijke of stedenbouwkundige waarden zijn een element van omgevingskwaliteit en het beschermen van die waarden is in artikel 2.1, derde lid, van de Omgevingswet opgenomen als één van de oogmerken die van belang kan zijn bij de uitoefening van taken en bevoegdheden op grond van de wet. De invulling hiervan wordt grotendeels overgelaten aan gemeenten en provincies. Op rijksniveau worden er onder meer regels gesteld over de kust, over de Waddenzee en het Waddengebied, over het zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand (de ladder voor duurzame verstedelijking) en over cultureel erfgoed. De ontwikkeling is niet in of nabij de kust, de Waddenzee of het Waddengebied gelegen, waardoor die instructieregels niet van toepassing zijn.

De laatste twee onderwerpen, de laddertoets en cultureel erfgoed, komen in de volgende paragrafen aan bod. 4.11. Ladder voor duurzame verstedelijking Wettelijk kader Het nationale beleid vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de ladder voor duurzame verstedelijking worden onderbouwd. Artikel 5.129g van het Bkl geeft aan dat als een ontwikkeling voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, rekening moet worden gehouden met: a. De behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. Als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 48 stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien. Dit geldt voor een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. Beoordeling Allereerst moet beoordeeld worden of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.

Uit jurisprudentie blijkt dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling vanaf de realisatie van 12 woningen. Onderhavig initiatief betreft de bouw van 100 woningen, waardoor het doorlopen van de laddertoets noodzakelijk is omdat er sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Om bij te dragen aan de nationale woningbouwopgave, worden in Friesland 17.500 woningen gerealiseerd. De relevante regio is Leeuwarden, waar de groei van woningen, geraamd op circa 5.675, is neergelegd in de ‘Regionale Woondeal 2022-2030 Regio Leeuwarden’. Het voorliggend initiatief, de bouw van 97 woningen, draagt bij aan de kwantitatieve behoefte. Wat betreft de kwalitatieve behoefte geeft de woonvisie of althans het ‘Beleidsprogramma Wonen in de Stad, deel B’ van de gemeente Leeuwarden aan dat het plangebied in de ‘(vooroorlogse) stadswijken’ valt. De ambitie voor het woonklimaat binnen dit gebied, is voornamelijk gelegen in het realiseren van woningen voor een gemêleerd gezelschap voor het behouden (en al dan niet versterken van) de levendigheid van het gebied. De gemeente Leeuwarden erkent dat het gebied reeds dichtbebouwd is, maar dat er genoeg kansen bestaan, ook voor transformatie van kantoor naar wonen.

Er dient sprake te zijn van woningbouw dat geschikt is voor diverse groepen mensen, waarbij onderstaande vuistregels gelden: Uitsnede uit het Beleidsprogramma Wonen in de Stad, deel B, p. 18. Het plan draagt bij aan de kwalitatieve behoefte daar het woonprogramma inspeelt op de behoefte voor woningen van diverse groepen mensen. Dat is te merken aan de wat kleinere woningen, die meer geschikt zijn voor starters, tot de grotere woningen die meer geschikt zijn voor doorstromers of ouderen.

ruimte voor ontwikkeling 49 Daarbij geldt dat een onderdeel van het plan is om commerciële functies toe te voegen (in de plint), die bijdragen aan de levendigheid van de omgeving. Gelet op het bovenstaande is er ook sprake van een kwalitatieve behoefte die door voorliggend plan wordt vervult. Conclusie Uit bovenstaande toetsing blijkt dat met de ontwikkeling sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. De ontwikkeling voorziet in de toevoeging van woningen binnen het BSD. De nieuwbouw aan de Harlingertrekweg te Leeuwarden voldoet aan de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking. 4.12. Cultuurhistorie en archeologie Wettelijk kader In het Bkl is bepaald dat gemeenten in hun omgevingsplan een beschermingsregime moeten opnemen voor cultureel erfgoed. Hierbij moeten de instructieregels uit paragraaf 5.1.5.5 van het Bkl in acht worden genomen. Dit gaat onder meer over:  ontsiering, beschadiging of sloop van beschermde monumenten of archeologische monumenten;  verplaatsing van beschermde monumenten;  gebruik van monumenten ter voorkoming van leegstand;  aantasting van de omgeving van een beschermd monument;  aantasting van karakteristieke stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen; en  conserveren en in stand houden van archeologische monumenten.

Tot dat de gemeentes regels over cultureel erfgoed in het omgevingsplan hebben opgenomen, geldt het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Dit bestaat uit de geldende ruimtelijke regelingen zoals bestemmingsplannen, de gemeentelijke erfgoedverordening en de regels uit de bruidsschat. Beoordeling cultuurhistorie Door het buro ‘leon sebregts’ (bijlage IV) is in 2023 een cultuurhistorische verkenning gedaan. Het pand kent geen aanduiding als rijks- of gemeentelijk monument en is niet aangemerkt als beeldbepalende pand in het geldende omgevingsplan. Van hoge waarde zijn de tegenstellingen tussen Het Verlaat en Nijderbij, die op verschillende vlakken tot uitdrukking komen. Het Verlaat is als bouwmassa luchtig, opgetild en verticaal geleed, terwijl Nijderbij zwaarlijvig, stevig op zijn plek verankerd, abstract en anoniem overkomt. Qua type werkomgeving zijn Het Verlaat (kernkantoor / cellenkantoor) en Nijderbij (landschapskantoor / kantoortuin) elkaars inverse. Van Gool keerde het kernkantoor van Bonnema als het ware binnenstebuiten. Ook in het interieurontwerp waren de beide gebouwen elkaars tegengestelde: een bont kleurgebruik en uitbundige kunst in Het Verlaat tegenover kleurloosheid en meer terughoudende kunst in Nijderbij.

Latere toevoegingen aan de beide gebouwen, zoals de opbouw op de kern van Het Verlaat en de overkapping van de laad- en loszone en de uitbreiding achter het restaurant bij Nijderbij, hebben een indifferente waarde. Ook grote aanpassingen in het interieur, zoals het schilderen van de kernwanden in Het Verlaat, het overkappen van de patio’s, het plaatsen van Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 50 nieuwe binnenwanden / indelingen, het verwijderen van de ‘lichtkolommen’ in het restaurant van Nijderbij en het aanbrengen van verlaagde plafonds op de kantoorverdiepingen van Nijderbij, hebben een indifferente waarde. Omdat bij Nijderbij sprake is van sloop en nieuwbouw, is het onderwerp cultuurhistorie niet van toepassing. Beoordeling archeologie Ingevolge het bestemmingsplan ‘’Partiële herziening Archeologie’’, hebben de gronden de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. De voor ‘Waarde - Archeologie 6 aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en de bescherming van de archeologische waarden van de gronden.

Voor bouwwerken waarvoor bodemingrepen nodig zijn met een oppervlakte groter dan 10.000 m2 en die de bodem dieper dan 0,50 m beneden maaiveld verstoren moet alvorens een omgevingsvergunning voor het bouwen wordt verleend, door de aanvrager een rapport worden overlegd Conclusie In dit geval zijn er geen bodemingrepen nodig met een oppervlakte groter dan 10.000 m2. De archeologische waarden worden niet onevenredig aangetast. Bij een archeologische vondst wordt onverwijld melding gedaan. 4.13. Ruimte voor toekomstige functies, infrastructuur en openbare buitenruimte Wettelijk kader Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties vereist in bepaalde gevallen dat gebieden worden vrijgehouden voor toekomstige ontwikkelingen die alleen op bepaalde locaties kunnen plaatsvinden. Zo kan uitbreiding van een infrastructuurnetwerk meestal beter – en goedkoper – gebeuren op de locatie waar dat netwerk al aanwezig is. Tegelijkertijd is op veel van die locaties sprake van een vrij grote ontwikkeldruk. Daarom wordt in paragraaf 5.1.6 van het Bkl in navolging van het voormalig Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) een aantal reserveringsgebieden aangewezen.

Het gaat om gebiedsreserveringen voor de lange termijn voor de grote rivieren, gebieden rond autowegen, autosnelwegen en hoofdspoorwegen, gebieden voor de aanleg van buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, ruimte voor de Parallelle Kaagbaan en de reservering van de Tweede Maasvlakte voor deep sea gebonden activiteiten. In paragraaf 5.1.7 van het Bkl wordt geregeld dat ontwikkelingen geen belemmering mogen vormen voor militaire terreinen en objecten, oefen- en schietgebieden, militaire zend- en ontvangstinstallaties, laagvliegroutes voor jacht- en transportvliegtuigen, militair radarbeeld, elektriciteitsopwekking, ruimte voor ontwikkeling 51 kernenergiecentrales, hoogspanningsverbindingen, rijksvaarwegen, scheepvaart, communicatie-, navigatie- en radarapparatuur burgerluchtvaart en landelijke fiets- en wandelroutes. Tot slot moet conform paragraaf 5.1.8 van het Bkl rekening gehouden worden met het belang van het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen met een functiebeperking. Beoordeling en conclusie Onderhavig plan heeft geen betrekking op, of vormt geen beletsel voor, de in of bij het Bkl genoemde reserveringsgebieden of andere gebieden die betrekking hebben op (kritische) infrastructuur . 4.14.

Flora en fauna Wettelijk kader Er moet ten allen tijde rekening gehouden worden met de flora en fauna om de natuur te beschermen. In artikel 5.1 van de Omgevingswet wordt geregeld dat er een omgevingsvergunning nodig is voor Natura 2000-activiteiten en flora- en fauna-activiteiten. Een Natura 2000-activiteit is een activiteit die significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied. Een flora- en fauna-activiteit wordt omschreven als een activiteit met mogelijke gevolgen voor van nature in het wild levende dieren of planten. Daarnaast bevat ook de provincie regels voor het beschermen van flora en fauna. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen soortenbescherming en gebiedsbescherming. Soortenbescherming Onder de Omgevingswet zijn veel dier- en plantensoorten beschermd. Het gaat om soorten van nationaal belang en soorten van Europees belang die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijnen vallen. Voor de soortenbescherming gelden rijksregels. De provincies zijn echter verantwoordelijk voor de soortenbescherming. Door de brede formulering van een ‘flora- en fauna- activiteit’ is het bij activiteiten in de fysieke leefomgeving vrijwel altijd nodig om te controleren of er soorten aanwezig zijn en welke soorten dat zijn, om te onderzoeken of de activiteit mogelijk gevolgen heeft voor beschermde soorten.

Gebiedsbescherming Er zijn verschillende gebieden met belangrijke waarde voor flora en fauna: Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland (NNN) en andere bijzondere gebieden en landschappen. De Natura 2000- gebieden worden op Europees niveau beschermd en de instandhoudingsdoelstellingen zijn vastgelegd in de Omgevingswet. Het NNN is een samenhangend landelijk ecologisch netwerk dat door de provincies is aangewezen. Bijna alle Natura 2000-gebieden zijn onderdeel van het NNN. Een Natura 2000-activiteit kan zowel binnen als buiten een Natura 2000-gebied plaatsvinden, want een activiteit buiten een Natura 2000-gebied kan ook van invloed zijn op het gebied. Voor de bescherming van NNN gelden voornamelijk provinciale regels. Stikstofdepositie Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 52 Veel Natura 2000-gebieden bevatten stikstofgevoelige habitattypen. Toename van de stikstofdepositie op het gebied betekent een verslechtering van de habitattypen. Om die reden moet vooraf onderzocht worden of de betreffende activiteit niet leidt tot onevenredige toename van stikstofdepositie op beschermde stikstofgevoelige gebieden. Met de AERIUS calculator kan berekend worden of er bij het uitvoeren van een activiteit sprake is van een toename van de stikstofdepositie. Hierbij dient zowel de gebruikersfase als de realisatiefase doorgerekend te worden.

Zodra er geen rekenresultaten boven de 0,00 mol/ha/jaar zijn, is er geen belemmering voor een plan op het gebied van stikstofdepositie. Zorgplicht Ten tijde van de uitvoering van werkzaamheden geldt ten allen tijde de zorgplicht (artikel 11.6 en 11.27 Bal). Deze schrijft voor dat nadelige gevolgen voor flora en fauna en Natura 2000-gebieden zoveel als mogelijk voorkomen moeten worden. Concreet betekent dit dat iemand die een activiteit wil verrichten op een plek, eerst moet controleren of er aanwijzingen zijn dat op die plek of in de buurt bepaalde soorten of habitats voorkomen. Als er aanwijzingen zijn dat de beschermde soorten of habitats aanwezig zijn, dan is het verplicht om na te gaan of nadelige gevolgen voor die dieren of planten uit te sluiten zijn. Als nadelige gevolgen niet uit te sluiten zijn, moet degene die de activiteit verricht alle passende preventieve maatregelen treffen om nadelige gevolgen voor dier- en plantensoorten te voorkomen. Beoordeling De voorgenomen activiteit betreft een flora- en fauna-activiteit, waardoor een quickscan flora en fauna is uitgevoerd om na te gaan of de ontwikkeling leidt tot significante negatieve gevolgen op beschermde flora en fauna (d.d. 13 mei 2025).

Uit de QuickScan is gebleken dat nesten van algemene broedvogels en verblijfplaatsen en vliegroutes van vleermuizen mogelijk negatief beïnvloed kunnen worden door de voorgenomen ingreep. Voor de paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis binnen het plangebied dient een omgevingsvergunning voor het verrichten van een flora- en fauna-activiteit aangevraagd te worden. Deze vergunning kan aangevraagd worden bij het bevoegd gezag, provincie Friesland. Voor algemene broedvogels, verblijfplaatsen en vliegroutes van vleermuizen, niet-beschermde en vrijgestelde soorten dienen specifieke werkwijzen gevolgd te worden. ruimte voor ontwikkeling 53 Overzicht mogelijke vervolgstappen per soort(groep) in relatie tot de planning. Bron: JM ecologie De bijdrage aan de stikstofdepositie van het project ‘Nijderbij/Fortuna Leeuwarden’ is berekend met de vigerende versie van het rekeninstrument AERIUS Calculator (versie 2025.0.1). In de bijlagen worden de AERIUS pdf-uitvoerbestanden gegeven. Deze pdf-uitvoerbestanden zijn tevens als losse bestanden bij de rapportage bijgeleverd. AERIUS Calculator berekent voor zowel de aanlegfase als de beoogde situatie geen stikstofdepositiebijdrage op omliggende Natura 2000-gebieden boven de drempelwaarde van 0,00 mol/ha/jaar .

Daarmee zijn er geen negatieve effecten te verwachten op stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden ten gevolge van het project. Voor het aspect stikstofdepositie is er geen sprake van een vergunningplicht voor het project in het kader van natuurbescherming. Conclusie Door JM ecologie is een quickscan gedaan en door hen is vervolgens een activiteitenplan opgesteld (bijlage V en Va). Ook is er een stikstofonderzoek gedaan (bijlage VI) en bijbehorende Aeriusberekeningen (bijlagen VIa en VIb). Het plangebied is niet gelegen in een gebied zoals bedoeld in paragraaf 5.1.6 en 5.1.7 van het Bkl. Er is vanuit dit aspect dan ook geen belemmering voor onderhavige ontwikkeling. Daarnaast is er in het plangebied geen openbare buitenruimte aanwezig, waardoor er geen rekening hoeft te worden gehouden met de toegankelijkheid voor personen met een functiebeperking. Flora en fauna vormen geen beletsel voor de ontwikkeling, althans voorliggend plan wordt als uitvoerbaar geacht. Er is door de provincie een omgevingsvergunning verleend voor een flora- en fauna- activiteit (21 november 2025) waaraan enkele voorschriften zijn verbonden, onder andere in de vorm van mitigerende maatregelen. Deze voorschriften zullen worden nageleefd. Stikstofdepositie vormt geen beletsel voor het onderhavige initiatief. 4.15. Milieuhinderlijke activiteiten Wettelijk kader

Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 54 De Omgevingswet zorgt voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingswet worden het ruimtelijk spoor en het milieuspoor verder geïntegreerd. Het gemeentelijke omgevingsplan is straks hét instrument waarin deze integratie op lokaal niveau plaatsvindt. Het beleid stelt zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Overal, maar voornamelijk ter plekke van bedrijven, kunnen milieuhinderlijke activiteiten plaatsvinden die hinder opleveren voor gevoelige functies, zoals woningen. Daarom is het belangrijk om voldoende afstand te houden. Wat voldoende afstand is, is afhankelijk van de aard van de activiteiten. Meestal is geluid de belangrijkste factor, maar ook geur kan de afstand tot gevoelige functies bepalen. Gemeenten kunnen binnen de bandbreedte die het rijk geeft zelf bepalen wat aanvaardbare afstanden of aanvaardbare geluid- of geurhinderniveaus zijn. Voor het bepalen welke activiteiten aanvaardbaar zijn, kan de VNG uitgave ‘Handreiking activiteiten en milieuzonering’ uit 2024 worden geraadpleegd. Kern van deze publicatie is om de toelating van bedrijven te reguleren op basis van een voor een locatie beschikbaar gestelde milieuruimte per bedrijf, aan de hand van concrete milieuwaarden.

Niet meer met een vaste richtafstand per bedrijfstype, maar aan de hand van een concrete waarde per activiteit wordt het ruimtebeslag bepaald. Beoordeling Voor onderhavig project dient te worden getoetst of de nieuwe functie mogelijk belemmeringen veroorzaakt voor bestaande functies in de omgeving en of de nieuwe functie mogelijk belemmeringen ondervindt als gevolg van de milieuhinder van naburige bedrijven en/of bedrijvigheid. De omgeving van het plangebied kan, gelet op de ligging aan de Harlingertrekweg met de afwisseling van functies (voornamelijk kantoorfuncties en woonfuncties ), worden gekarakteriseerd als gemengd gebied. In de directe nabijheid van het plangebied zijn commerciële functies aanwezig. Het betreft functies in de plint van het Verlaat. De categorie commercieel, kan geduid worden met; kantoorruimten, dienstverlening, een sportschool en lichte horeca (cat. 1). Gezien de aard van deze functies en de situering in een gemengd gebied, wordt voldaan aan de geldende richtafstanden voor milieuzonering. Het woongebouw 'Nijderbij' belemmert de omliggende bedrijven niet in hun bestaande bedrijfsvoering, aangezien deze reeds zijn afgestemd op de aanwezige woonbebouwing (bron: omgevingsvergunning Verlaat, OV-2024-002328) . Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Conclusie Voorliggend plan is aanvaardbaar in het licht van milieuhinderlijke activiteiten.

4.16. Duurzaamheid Duurzame leefomgeving Een duurzame leefomgeving is belangrijk voor het goed functioneren van de natuur en mens. Voor ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang te werken aan instandhouding en/of verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en moet schade en overlast voorkomen worden. Daarbij moet rekening worden gehouden met toekomstige veranderingen, verwachtingen en onzekerheden; denk daarbij aan ruimte voor ontwikkeling 55 klimaatveranderingen. Goede stedenbouwkundige plannen en bouwplannen geven hieraan een passende invulling. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in klimaatbestendigheid en energietransitie. Klimaatbestendigheid Klimaatverandering is merkbaar en heeft steeds meer een effect op ons dagelijks leven. De zomers worden heter, langer en droger, en áls er regen valt dan komt die vaak in grote hoeveelheden. De winters worden warmer en natter . Dit heeft effect op het woon- en leefklimaat door hittestress, periodes van droogte en een verandering van de biodiversiteit. Door met het stedenbouwkundig plan en bouwplan rekening te houden met het veranderende klimaat, kan overlast worden voorkomen en is er sprake van een klimaatbestendige ontwikkeling. Energietransitie Nederland heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn en om de uitstoot van CO2 drastisch te verminderen.

Om dit te kunnen realiseren zijn grote en kleine veranderingen nodig: de energietransitie. De omschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar meer duurzame vormen van energie is de grootste omslag, maar we zullen er ook bewust van moeten zijn dat we anders moeten gaan kijken naar ons energieverbruik. De energietransitie heeft ook een ruimtelijke inslag: het bestaand stedelijk gebied en buitengebied moeten (steden)bouwkundig worden aangepast en nieuwe ontwikkelingen worden toekomstbestendig ontwikkeld. Dit kan bijvoorbeeld op de volgende wijzen:  de woningen zullen voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving ten aanzien van de energieprestatie;  de woningen worden 'aardgasvrij' gebouwd. Beoordeling Met voorliggend plan wordt een gebouw met een hoge kwaliteit gerealiseerd. Het gebouw zal aan alle eisen voldoen die worden gesteld aan regels omtrent duurzaamheid die wettelijk zijn geregeld, denk hierbij aan BENG. De gebouwen worden voorts aangesloten op een WKO-systeem. Conclusie Het plan draagt bij aan de duurzaamheidsambities die (landelijk) bestaan. Met voorliggend plan wordt kwalitatief hoogstaande bebouwing gerealiseerd dat voldoet aan alle wettelijke eisen omtrent duurzaamheid. 4.17. Parkeren en verkeer Reales Projecten 1 B.V. herontwikkelt het voormalige ING-kantorencomplex aan de Tesselschadestraat in Leeuwarden tot een woon- en werkgebied.

Voor de deelontwikkeling Nijderbij, het parkeerterrein Fortuna en de transformatie van het Profound-pand (Tesselschadestraat 5) is door Goudappel de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie bepaald. De berekeningen zijn gebaseerd op: Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 56  het actuele woonprogramma d.d. 17 maart 2026;  de Beleidsregel Parkeernormen Gemeente Leeuwarden 2025 (in werking sinds 21 oktober 2025);  toepassing van aanwezigheidspercentages en kencijfers conform CROW;  een bezoekersnorm van 0,1 parkeerplaats per woning (bezoekers op maaiveld; bewoners in de parkeergarage). Op de locatie Profound is nu ruimte voor circa 236 auto’s; optimalisatie naar 275 parkeerplaatsen (parkeergarage -1, begane grond en parkeerdek 1e verdieping) is voorzien. Parkeerbalans De ongewogen parkeerbehoefte (zonder dubbelgebruik/maatregelen) bedraagt in totaal:  bewoners: 322,2 parkeerplaatsen  werknemers (Nijderbij commercieel): 3,0 parkeerplaatsen  bezoekers: 33,3 parkeerplaatsen Hieruit volgt dat het niet mogelijk is om alle doelgroepen volledig een eigen parkeerplaats op het terrein te geven, omdat de bewoners- en werknemersvraag alleen al hoger is dan het beoogde aanbod van 275 parkeerplaatsen. Bij toepassing van dubbelgebruik van parkeerplaatsen ontstaat nog geen sluitende balans in de maatgevende momenten (met name ’s nachts).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leeuwarden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0159103c-182f-4d03-be68-0062373e06a1?agendaItemId=227da386-b904-453e-9108-90107ccfb296