ETFAL onderbouwing Nijderbij
Tekst van het document
A Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal Dreef 4C 7202 AG Zutphen T 0318 – 505 637 E info@kubiek.nu WWW.KUBIEK .NU Onderbouwing BOPA Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) Gemeente Leeuwarden
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 2 Onderbouwing BOPA Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) Gemeente Leeuwarden PLANGEGEVENS Projectnummer: K25174 Datum: 19-08-2026 Titel: Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) Projectleider: Auteur: ruimte voor ontwikkeling 3 Inhoudsopgave 1. Inleiding........................................................................................................................................... 6 1.1. Aanleiding ................................................................................................................................ 6 1.2. Ligging en begrenzing planlocatie ........................................................................................... 6 1.3. Geldend Omgevingsplan ......................................................................................................... 7 2. Beschrijving van de bestaande en toekomstige situatie .................................................................. 9 2.1. Bestaande situatie ................................................................................................................... 9 2.2. Gewenste situatie .................................................................................................................. 10 2.3.
Stedenbouwkundige inpassing .............................................................................................. 11 3. Beleidskader .................................................................................................................................. 13 3.1. Rijksbeleid .............................................................................................................................. 13 3.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .................................................................................. 13 3.1.2. Besluit kwaliteit leefomgeving ....................................................................................... 14 3.2. Provinciaal beleid .................................................................................................................. 14 3.2.1. Provinciale omgevingsvisie ............................................................................................. 14 3.2.2. Provinciale omgevingsverordening ................................................................................ 14 3.3. Gemeentelijk beleid .............................................................................................................. 17 3.3.1. Omgevingsvisie .............................................................................................................. 17 3.3.2.
Woonvisie ...................................................................................................................... 19 Participatiebeleid en advies met instemming. .............................................................................. 21 4. Effecten op en van de fysieke leefomgeving.................................................................................. 22 4.1. Omgevingsveiligheid .............................................................................................................. 22 4.2. Water ..................................................................................................................................... 28 4.3. Gezondheid en milieu ............................................................................................................ 31 4.4. Luchtkwaliteit ........................................................................................................................ 31 4.5. Geluid .................................................................................................................................... 33 4.6. Trilling .................................................................................................................................... 41 4.7. Slagschaduw bij windturbines ............................................................................................... 42 4.8.
Bodem ................................................................................................................................... 43 4.9. Geur ....................................................................................................................................... 46 4.10. | Landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed ......................... 47 4.11. | Ladder voor duurzame verstedelijking .............................................................................. 47 4.12. | Cultuurhistorie en archeologie .......................................................................................... 49 4.13. | Ruimte voor toekomstige functies, infrastructuur en openbare buitenruimte................. 50 4.14. | Flora en fauna .................................................................................................................... 51 4.15. | Milieuhinderlijke activiteiten ............................................................................................. 53 4.16. | Duurzaamheid ................................................................................................................... 54 4.17. | Parkeren en verkeer ........................................................................................................... 55 4.18.
| Kabels en leidingen ............................................................................................................ 60 4.19. | Milieueffectrapportage ...................................................................................................... 60 5. | Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................... 63 5.1. | Economische uitvoerbaarheid ............................................................................................... 63 5.2. | Maatschappelijke uitvoerbaarheid ........................................................................................ 63 5.2.1. | Participatie ..................................................................................................................... 63 5.2.2. | Procedure....................................................................................................................... 64 Eindconclusie | ......................................................................................................................................... 64 Bijlagen I. | Onderzoek omgevingsveiligheid II. | Geluidsonderzoek III. | Bodemonderzoek IV. | Cultuurhistorisch onderzoek V. | Quickscan Va. | Activiteitenplan Vb. | Omgevingsvergunning flora en fauna VI. | Stikstofonderzoek VIa. | Aeriusberekening aanlegfase VIb.
| Aeriusberekening gebruiksfase VII. | Parkeer- en verkeeronderzoek VIIa. | Parkeeronderzoek speciale fietsen VIIb. | Alternatief deelmobiliteit 4 | Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) ruimte voor ontwikkeling 5 VIII. Tekeningen Nijderbij IX. Situatie Nijderbij X. Concept terreinplan XI. Bodemonderzoek aanvullende fase 1 XII. Watertoets XII. Bijlage bij watertoets Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 6 1. Inleiding 1.1. Aanleiding Voorliggend plan heeft betrekking op het voormalige ING-kantoor aan de Harlingertrekweg te Leeuwarden. Het aldaar aanwezige voormalige kantoorgebouw van 14.182 m2 VVO, 17.933 m2 BVO, wordt gesloopt. Wellicht dat een deel van de bestaande kelder wordt behouden. Daarvoor in de plaats komt een wooncomplex met op de begane grond een levendige plint met werkruimten voor de woningen en één losstaande commerciële functie (ca. 205m2) Het gaat hier om 12 lagen (BG en 11 verdiepingen). Voorliggend project krijgt de naam ‘Nijderbij’. Het aantal woningen dat wordt gerealiseerd is totaal 97 woningen, bestaande uit: 13 stadswoningen met eigen werkruimte, 3 benedenwoningen met eigen wekruimte, 6 tussenwoningen, 3 bovenwoningen, 68 appartementen en 4 penthouses. Het gaat dan om woningen met name in de koop/midden koop.
De woningen zijn geschikt voor starters, maar ook voor doorstromers of mensen die een luxe appartement willen kopen. Er is een ruim aanbod aan appartementen variërend in grootte. Naast de appartementen is een mix gemaakt van andere bijzondere type woningen. Denk daarbij aan penthouses voor met name de emptynesters, stadswoningen met een eigen werkruimte, grote tuin en dakterras met uitzicht op het water. Beneden woningen met bergingen in de tuin en tuin op het zuiden. Tussenwoningen met uitzicht op het groen. Bovenwoningen met een dakterras waarbij het uitzicht over de stadswoningen reikt. Het initiatief kan niet worden gerealiseerd op grond van het ter plaatse geldende omgevingsplan. Met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) kan worden afgeweken van het omgevingsplan om het voornemen alsnog planologisch te regelen. Aangetoond dient te worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 8.0a, lid 2 Bkl) . Met deze onderbouwing wordt dit gemotiveerd. 1.2. Ligging en begrenzing planlocatie Het plangebied is gelegen aan de Harlingertrekweg te Leeuwarden. De Harlingertrekweg ligt in het westen van de kern Leeuwarden. De planlocatie is gelegen op het perceel dat kadastraal bekend staat als LWD00 , sectie D , perceel 11096 .
De projectlocatie heeft een totale oppervlakte van ca 4.000 m² (gebouw en buitenruimte). In de onderstaande figuren is de ligging van het plangebied aangegeven. ruimte voor ontwikkeling 7 Figuur: luchtfoto met globale begrenzing plangebied (bron: Google Maps) Figuur: uitsnede kadastrale kaart met ligging plangebied (bron: perceelloep.nl). 1.3. Geldend Omgevingsplan Het plangebied ligt in het omgevingsplan van de gemeente Leeuwarden. Dit omgevingsplan bestaat uit de bruidsschatregels en uit het tijdelijk deel van het omgevingsplan: het bestemmingsplan ‘’Bestemmingsplan Leeuwarden – Vosseparkwijk’’, ‘’Bestemmingsplan Leeuwarden- Partiële herziening Parkeren’’, ‘’Bestemmingsplan Leeuwarden - Partiële herziening Plan voor de zon’’, ‘’Partiële herziening archeologie’’, en ‘’Leeuwarden - Partiële herziening woningsplitsing en woonzorgfuncties’’.
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 8 In het (tijdelijke deel van) het omgevingsplan kent het plangebied de bestemming ‘Kantoor’, op grond van het bestemmingsplan ‘’Leeuwarden – Vosseparkwijk’’. Binnen deze bestemming zijn de gronden bestemd voor: a. kantoren; b. gebouwen ten behoeve van maatschappelijke voorzieningen, ter plaatse van de aanduiding 'maatschappelijk'; en mede bestemd voor: c. het tegengaan van een te hoge geluidbelasting op geluidsgevoelige objecten, ter plaatse van de gebiedsaanduiding 'geluidzone - industrie '; d. het tegengaan van te hoge bebouwing vanwege een straalpad ter plaatse van de gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - straalpad'; Daarnaast gelden de volgende maatvoeringen c.q. aanduidingen: - binnen het bouwvlak; - maximum bouwhoogte 40 m; - maximum bebouwingspercentage: 80%. De plannen zijn strijdig met het omgevingsplan, omdat wonen en de commerciële (mix)functies in de plint op de begane grond, niet zijn toegestaan. ruimte voor ontwikkeling 9 2. Beschrijving van de bestaande en toekomstige situatie 2.1. Bestaande situatie Aan de Wester Stadsgracht in Leeuwarden, net buiten de historische binnenstad, bevindt zich een ensemble bestaande uit drie kantoorpanden: het Verlaat, Nijderbij en de Zwei. De drie kantoorgebouwen staan op de kop en zijn functioneel aan elkaar gemaakt om een soort van campus te creëren.
Het Verlaat werd in 1973 gerealiseerd naar een ontwerp van architect Abe Bonnema. Enkele jaren later werd het Nijderbij gebouw in 1980 toegevoegd naar ontwerp van architect Frans van Gool. Beide gebouwen werden met elkaar verbonden middels een bedrijfsrestaurant. In 1990 werd het derde en laatste gebouw de Zwei gerealiseerd. Momenteel wordt het Verlaat getransformeerd tot woontoren. Sinds 2023 is Reales de nieuwe eigenaar van het complex. Reales heeft zich ten doel gesteld om het geheel te gaan herontwikkelen. De Zwei blijft voorlopig in gebruik als kantoor voor ING. Nijderbij wordt herontwikkeld naar nieuwbouw woningen in combinatie met commerciële functies binnen het plangebied. Figuur: schuin aanzicht van het gehele complex aan bebouwing. Bron: EVA Architecten
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 10 Figuur: het ensemble Nijderbij (links) en het Verlaat (rechts). Bron: EVA Architecten 2.2. Gewenste situatie Het bestaande gebouw wordt gesloopt. In de plaats komt een wooncomplex, bestaande uit 97 appartementen (sociaal, midden en vrije sector), waarvan 13 stadswoningen (met bijbehorende werkateliers op de begane grond, tuin op de begane grond en een dakterras), enkele duplexwoningen met tuin en één commerciële ruimte (205 m2) op de begane grond. De stadswoningen zullen circa 145 m2 groot worden. De appartementen variëren in grootte van 49 m2 tot 145 m2.
ruimte voor ontwikkeling 11 Figuur: aanzicht van het plan Bron: EVA Architecten 2.3. Stedenbouwkundige inpassing Alle blokken zijn alzijdig van opzet, waardoor de leefbaarheid ook rondom de volumes voelbaar is. Samen met de groene inrichting van het maaiveld ontstaat er een kwalitatieve woonomgeving. De plint van het Verlaat is zoals van oudsher weer losgetrokken van de omliggende bebouwing, waardoor het weer een sologebouw is. Hierdoor ontstaan interessante doorkijken. Omdat Nijderbij en de Zwei stevig tegen elkaar liggen, blijft het Verlaat bijzonder . • Door de brede stadspockets is het beter mogelijk om aan te sluiten op een mogelijke ontwikkeling van het UWV pand en de openbare ruimte die daar gaat ontstaan. Het biedt een parkachtig landschap aan 1 zijde en een mooi beschutte maar toch ruime doorgang aan de andere zijde. • Deze doorgang loopt visueel dan geheel door tot aan de Tesselschadestraat. Een visuele verbinding die daarmee Nijderbij en de Zwei echt nog eens los trekken en als logisch einde dient voor de groenstrook in het midden van het gebied.
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 12 Figuur: situatie Nijderbij. Bron: EVA Architecten • De exacte invulling van dit gedeelte, boven/naast Fortuna 3, wordt nader bepaalt in overleg met de gemeente. Het definitieve ontwerp van de terreininrichting zal als integraal geheel worden toegevoegd aan de aanvraag voor het UWV-pand. Figuur: Indeling ruimte ‘straks’ Bron: Buro Beuk Invulling iom gemeente ruimte voor ontwikkeling 13 3. Beleidskader 3.1. Rijksbeleid 3.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie voor een duurzame fysieke leefomgeving in Nederland. De NOVI vervangt onder andere de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft een lange traditie van zich aanpassen. Deze opgaven worden benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de generaties na ons. De NOVI biedt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden.
Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. De NOVI heeft de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Onder deze prioriteiten hangen 21 nationale belangen die het lokale, regionale en provinciale niveau overstijgen. Deze belangen hebben onder andere betrekking op het realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit, zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op woonbehoeften, het beperken van klimaatverandering, et cetera. De verantwoordelijkheid van het omgevingsbeleid ligt voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen, waardoor inhoudelijke keuzes in veel gevallen ook het beste regionaal kunnen worden gemaakt. Met de NOVI wordt het proces in gang gezet waarmee de keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden.
Planspecifiek Voorliggend plan heeft betrekking op het realiseren van woningen, maar ook een levendig plint met werkruimtes voor de woningen en één losstaande commerciële functie (205 m2). Het plan past uitstekend in de ambities zoals deze zijn omschreven in de NOVI. De NOVI heeft als een van haar ambities het realiseren van woningen voor alle lagen van de samenleving, waarbij kwaliteit, een groene omgeving enzovoort van belang zijn. Voorliggend plan maakt woningen mogelijk voor starters, maar ook voor doorstromers of mensen die opzoek zijn naar luxe. De omgeving van de woningen wordt met o.a. groen ingekleed en met de plint wordt er ook een deel levendigheid toegevoegd. De nagestreefde (woon)kwaliteit past in de NOVI. Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 14 3.1.2. Besluit kwaliteit leefomgeving Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is een van de vier algemene maatregelen van bestuur (amvb’s) en bevat specifieke regels waar lagere overheden zich aan moeten houden. In hoofdstuk 5 zijn regels opgenomen voor het beoordelen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
Deze instructieregels hebben betrekking op de volgende onderwerpen (afdeling 5.1): Waarborgen van de veiligheid; Beschermen van de waterbelangen; Beschermen van de gezondheid en van het milieu; Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking); Behoud van ruimte voor toekomstige functies; Behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten; en Bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen. Planspecifiek In hoofdstuk 4 van deze onderbouwing wordt ingegaan op de onderwerpen die van belang zijn voor deze ontwikkeling, en wordt onder meer getoetst aan de instructieregels uit het Bkl. Daaruit blijkt dat er geen strijdigheid is met de instructieregels van het Rijk. 3.2. Provinciaal beleid 3.2.1. Provinciale omgevingsvisie De provinciale omgevingsvisie ‘De romte diele’ uit 2020, gaat in op de ambities van de provincie Friesland. Een van de ambities is het realiseren van een vitale provincie. ‘’Vitaal betekent dat we streven naar brede welvaart door slimme economische groei: dat is groei die een positieve bijdrage levert aan de ambities. Een sterke, groene economie genereert de middelen om te investeren in omgevingskwaliteiten.
Het zorgt ervoor dat de steden, de dorpen en het platteland leefbaar zijn en blijven. Dat er voldoende woningen, voorzieningen en bedrijvigheid zijn. Dat de bereikbaarheid goed is. En dat leegstand en verpaupering van bebouwing zijn teruggedrongen.’’ Er is een behoefte aan het bouwen van woningen voor allerlei lagen uit de samenleving. Jongeren willen hun (eerste) woning kopen en ouderen willen in sommige gevallen kleiner wonen. De provincie wilt ook dat de te realiseren woningen voldoende kwaliteit hebben (duurzaamheid). Voorliggend plan draagt bij aan het realiseren van kwalitatief hoogstaande woningen (ook op het gebied van duurzaamheid), voor de diverse lagen in de samenleving. Het plan voldoet aan de provinciale omgevingsvisie. Nb. Er ligt een notitie reikwijdte en detailniveau milieueffectrapportage Povi ter inzage t.b.v. een nieuwe omgevingsvisie. Voorliggend plan is niet in strijd met deze documenten die ter inzage leggen: ook in die documenten is het bouwen van woningen belangrijk in de visie van de provincie. 3.2.2. Provinciale omgevingsverordening ruimte voor ontwikkeling 15 Op grond van artikel 8.0b, eerste lid, sub b Bkl juncto artikel 2.22 Ow , moet in het kader van een BOPA getoetst worden aan (eventuele) instructieregels uit de omgevingsverordening. Van toepassing is de ‘Omgevingsverordening Fryslân 2022’.
Artikel 2.7 van deze verordening bepaalt het volgende: ‘’Een omgevingsplan kan nieuwe woningen bevatten, wanneer deze passen binnen de regionale woningbouwafspraken, of voor zover het gaat om de Waddeneilanden binnen de bilaterale woningbouwafspraken met de afzonderlijke Waddeneilandgemeenten’’ In dit geval geldt, zoals reeds is aangegeven, dat deze instructieregel breder ziet dan alleen op een omgevingsplan, maar ook kan zien op een BOPA. In 2023 hebben de Friese gemeenten, samen met de provincie en de verantwoordelijke minister, diverse regionale woondeals gesloten.1 Voor dit plan is de ‘Regionale woondeal 2022-2030 Regio Leeuwarden’ (hierna: de woondeal) van belang.2 De gemeente Leeuwarden heeft drie hoofdopgaven zoals omschreven in de woondeal: 1. voorzien in de sterke huishoudensgroei door realisatie van (hoog)stedelijke woonmilieus met een bovenregionale impact; 2. het voorzien in betaalbare en gezonde woningen in een gezond woonmilieu voor het grote aantal huishoudens met een laag sociaal economische status en; 3. transformatie van de naoorlogse woningvoorraad. Alle bij de regionale woonafspraken betrokken partijen zetten in op het realiseren van betaalbare woningen. Betaalbare woningen 1 Wonen in de toekomst | Fryslan 2 Regionale woondeal 2022-2030 Regio Leeuwarden
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 16 Kijkend naar het type te bouwen woningen, richten alle bij de Woondeal betrokken partijen zich op het realiseren van betaalbare woningen. In de provincie Friesland wordt gestreefd naar de realisatie van 11.200 betaalbare huur- en koopwoningen tot en met 2030. De gemeente Leeuwarden zet zich tot en met 2030 in voor de realisatie van circa 3.820 betaalbare huur- en koopwoningen. Hiermee wordt tweederde van de opgave in de gemeente Leeuwarden gerealiseerd in het betaalbare segment. In de gemaakte afspraken werden de volgende definities gehanteerd voor wat onder "betaalbaar" wordt verstaan: sociale huurwoningen met een huurprijs tot de liberalisatiegrens, huurwoningen vanaf de liberalisatiegrens tot een huur behorende bij maximaal 187 WWS-punten (€1.000 prijspeil 2022) en koopwoningen tot €355.000 (NHG-grens 2022). Prijspeil 2026 geeft, sociale huur tot €895,34 (huurtoeslaggrens, middenhuur tot €1.175,- (max 186 WWS punten), betaalbare koop tot €465.000,- (NHG grens). Fortuna I bestaat uitsluitend uit een sociaal programma, waardoor het onderhavige initiatief bijdraagt aan het voorzien in betaalbare en gezonde woningen binnen een gezond woonmilieu voor een groot aantal huishoudens, in dit geval gericht op ouderen met een lage sociaaleconomische status.
Fortuna II voorziet uitsluitend in woningen voor het middensegment, wat de doorstroming vanuit meer betaalbare woningen bevordert. Nijderbij bestaat met name uit koop in het middensegment en de vrije sector . Locatie woningen Met betrekking tot de locatie van de te bouwen woningen zijn twee sleutelprojecten aangemerkt. Dit zijn projecten die een bijdrage leveren aan de volkshuisvestelijke doelen (voldoende betaalbare woningen, corporatiewoningen en wonen en zorg voor ouderen) in relatie tot de autonome behoefte waarvan partijen vinden dat we daar gezamenlijke energie, tijd en financiële middelen op moeten inzetten. Hoewel het plangebied daar niet onder valt, grenst het aan sleutelgebied ‘Spoordok’. Het initiatief sluit aan bij de ontwikkelvisie Spoordok door de verweving van open ruimtes langs de Harlingervaart tussen beide plangebieden. Ook sluiten de stedelijke korrels aan beide zijden goed op elkaar aan. De locatie van onderhavig initiatief kan daarmee worden beschouwd als locatie om bij te dragen aan de ambities uit de Woondeal. ruimte voor ontwikkeling 17 Ligging ten opzichte van naastgelegen Spoordok (rechts) (bron: EVA architecten) 3.3. Gemeentelijk beleid 3.3.1. Omgevingsvisie De gemeente Leeuwarden heeft de ‘Omgevingsvisie Leeuwarden’, vastgesteld op 22 december 2021. ‘’In Nederland staan we voor grote opgaven, zoals de bouw van honderdduizenden nieuwe woningen.
Leeuwarden wil als een van de grote steden van Noord-Nederland een bijdrage geven aan de invulling van deze nationale opgaven met een gevarieerd aanbod aan woonmilieus en werkgelegenheid in een op de toekomst gericht woonklimaat en een goede bereikbaarheid. Daarmee geven wij ook een impuls aan de ontwikkeling van Leeuwarden en aan de stadse identiteit.’’ Er is door de raad een addendum aangenomen op de omgevingsvisie inzake ‘wonen’ gekoppeld aan twee beleidsprogramma’s (‘wonen in de stad A’ en ‘wonen in de stad B’, zie hoofdstuk 3.4.3.). In Omgevingsvisie Gemeente Leeuwarden uit 2021 is op visieniveau een aantal strategische hoofdlijnen opgenomen voor het gemeentelijk woonbeleid. Daaronder viel destijds al het toevoegen van 10.000 woningen in de bestaande stad en het optimaal benutten van bestaand bebouwd gebied. In dit addendum is uitgewerkt hoe gemeente Leeuwarden het toevoegen van voldoende woningen tot 2040 gaat realiseren en voor welke doelgroep. De regionale woondeal, waarin met de provincie en het Rijk is afgesproken om 30% sociale huur, 40% betaalbaar en 30% vrije markt te realiseren in het totale nieuwbouwprogramma, is een nieuw kader voor het woonbeleid. In het addendum Wonen in de Stad wordt verbinding gelegd met de andere opgaven voor de stad. De strategie is om met de
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 18 woningbouwplannen integraal aan de opgaven voor de stad te werken, zodat met het toevoegen van woningen een kwaliteitsimpuls teweeg wordt gebracht. Koers In de afgelopen jaren stond het vizier voornamelijk op gebiedsontwikkeling aan de randen van de stad. Maar intussen ligt er een grote opgave om de toekomstige woningvraag grotendeels in de bestaande stad op te vangen. Hiermee kunnen we het voorzieningenniveau op peil houden. Daarnaast vragen andere opgaven zoals veranderde mobiliteit, klimaatadaptatie, verbeteren van de biodiversiteit en duurzame energieopwekking. Figuur: gebieden zoals genoemd in de omgevingsvisie De woonambitie wordt uitgewerkt in 4 doelstellingen: De veelzijdige stad: Vergroten van de beschikbaarheid van woningen voor meer doelgroepen en meer variatie aan woningtypologieën per buurt. De betaalbare stad: Meer betaalbare woningen én een betere spreiding daarvan. Bijzonder (goed) wonen: Kwaliteitsverbetering van de woning en directe woonomgeving, met oog voor de context van het woonmilieu. De compacte stad: Kwaliteitsverbetering van de leefomgeving van de stad als geheel, met oog op dat de omgeving klimaatadapatief is en voor mens en dier voldoende volhoudbaar is naar de toekomst toe.
ruimte voor ontwikkeling 19 Figuur: focusgebieden voor het bouwen van extra woningen. Het plangebied is gelegen in gebied ‘B’. De verwevenheid met de woonvisie is zeer aanwezig. Daarom wordt de inhoudelijke toetsing gedaan in hoofdstuk 3.4.3. 3.3.2. Woonvisie De woningmarkt in Leeuwarden staat onder druk door een aanzienlijke vraag naar diverse woningtypen. Er is een sterke vraag naar betaalbare eengezinswoningen, vooral onder gezinnen en starters. De beschikbaarheid van dergelijke woningen is beperkt, wat leidt tot stijgende prijzen en langere wachttijden. De vraag naar koopappartementen is gematigd tot stijgend, met name onder senioren die willen downsizen en jonge professionals. Deze appartementen zijn vooral gewild in de binnenstad en nabij het centrum. Er is een groeiende behoefte aan sociale huurwoningen, vooral voor huishoudens met lagere inkomens. De gemeente werkt samen met woningcorporaties om dit segment uit te breiden en te verduurzamen. De gemeente heeft haar woonvisie verwoord in twee beleidsprogramma’s: Wonen in de stad, deel A en deel B. De gemeente stelt in deel A het volgende: ‘’De ambitie voor wonen in Leeuwarden is om een stad van waarde te zijn. Dit betekent een stad met aanbod voor verschillende doelgroepen én voldoende betaalbare woningen. Aan deze ambitie werken we door gebruik te maken van vier doelen.
Deze zijn omschreven in het Beleidsprogramma Wonen in de stad deel A. Per wijk streven we naar een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij woonbehoeftes van verschillende doelgroepen: Van alleenwonend tot gezin, en van jong en vitaal tot oud en kwetsbaar. Voor wie we willen bouwen is onlosmakelijk verbonden met de ambities waarom we willen bouwen: (1) Meer betaalbare (huur- en koop-) woningen voor lage en lage middeninkomens, een flexibele schil voor spoedzoekers en meer geclusterde woningen voor ouderen, ook voor hen met een bescheiden beurs. (2) Breder palet aan doelgroepen aan de stad verbinden als vliegwiel voor de leefbaarheid in de buurt én stad als geheel. We bieden jonge werkenden en jonge gezinnen in hoogstedelijke milieus als Spoordok
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 20 en de binnenstad een passende woonplek in de reuring. (3) Meer gemengde wijken realiseren. We gaan voor tenminste 30% sociale huur in de nieuw te bouwen wijken én meer middenhuur en koopwoningen in de wijken met meer dan 30% sociale huur.’’ In samenwerking met Makelaardij Hoekstra is onderzoek gedaan naar kansrijke doelgroepen. Aan welke woonmilieus is behoefte in de stad en in welke woningtypen wil men graag wonen. Dit heeft geresulteerd in een aantal kansrijke doelgroepen die ook aansluiten bij het beleid van de gemeente en de wijk. 1. Volks en uitgesproken Volks en Uitgesproken woont en werkt relatief eenvoudig. Dat is prima; met gezellige buren en wat sociaal vertier op z’n tijd is het leven leuk. De mensen van Volks en Uitgesproken zijn tussen de 18 en 60 jaar, met het zwaartepunt tussen de 45 en 60. Ze zijn zowel alleenstaand als samenwonend, overwegend zonder kinderen. Dit segment bestaat vooral uit huurders maar ook uit kopers. De buurt is belangrijk, voorzieningen en de buren. 2. Jong en Hoopvol/ Starter Deze groep is meestal alleenstaand zonder kinderen dan wel een eerste jongste aanwist en zitten nog in de studiebanken of werken al. Eén ding hebben ze gemeen: hun toekomst ligt nog open. Ze staan aan het begin van de maatschappelijke ladder.
De één start een gezin, de ander maakt volop carrière en een derde combineert carrière en gezin. Ze geven zichzelf en anderen het liefst alle ruimte om zich te ontplooien en staan voor veel open. Ook voorandere leefstijlen en culturen. Ze treden vaak voor het eerst toe in de woningmarkt waar heden voor deze groep erg weinig ruimte is 3. Zorgeloos actief /middelbare leeftijd Wat een fijn, onbezorgd leven leiden deze overwegend50-plussers die nog midden in het leven staan. Ze zijn vaak al klaar met hun carrière, beschikken over voldoendemiddelen en de kinderen zijn het huis uit. Alle ingrediëntenzijn aanwezig om heerlijk te genieten. Daarom gaan de mensen van Zorgeloos en Actief ook regelmatig op vakantie en houden ze van een rijk cultureel leven. Ze staan openen eerlijk in het leven. Deze mensen hebben oog voor hun naaste buren, maar ook voor wat er in de rest van de stad en het land gebeurt. 4. Tweeverdieners Lunchpakketjes maken, de kinderen naar school brengenen halen snel nog inkopen, sportkleding klaarleggen en ondertussen wat mails versturen. Bij de tweeverdieners is het altijd druk! Deze doelgroep woont graag dicht bij de stad, maar moet ook de ruimte hebben voor 2 autos en alle voorzieningen voor de kinderen bij de hand. Geld is niet het probleem, tijd, kwaliteit en de juiste voorzieningen zijn de uitdaging 5.
Emptynesters/ ouderen De kinderen zijn het huis uit en de agenda is niet meer gevuld met werk. De Emptynesters hebben anders dan sociaal geen vaste verplichtingen meer. Ze passen soms op de kleinkinderen en gaan vooral lekker fietsen, de stad in voor koffie en op pad. De actieve 65 plussers wonen vaak samen en hebben nog een goedinkomen. Deze groep voelt zich sterk verbonden met de directe leefomgeving. ruimte voor ontwikkeling 21 Koop vs Huur De woningen in Nijderbij zullen bestaan uit een mix van midden koop en de vrije sector. Binnen de koop, Nijderbij, zit een grote variatie qua grootte, luxe en voorzieningen. Hierdoor is het instappen voor starters mogelijk, maar ook het doorstromen of overstappen naar een grotere woning, een luxe appartement, van huur naar koop of naar die ene bijzondere woning met een ruim dakterras zelfs een ware tuin. Woonproducten Er is een ruim aanbod aan appartementen variërend in grootte. Naast de appartementen is een mix gemaakt van andere bijzondere type woningen. Denk daarbij aan penthouses met grote terrassen voor met name de emptynesters, stadswoningen met een eigen werkruimte, grote tuin en dakterras met uitzicht op het water. Beneden woningen met berging in de tuin en tuin op het zuiden. Tussenwoningen met uitzicht op het groen. Bovenwoningen met een dakterras waarbij het uitzicht over de stadswoningen reikt.
Verhouding woningen Het type woningen is over de gehele ontwikkeling verdeeld in de ratio van: 30-40-30 (30% sociale huur, 40% middelduur en 30% vrije sector). In Fortuna I komen de sociale woningen. Planspecifiek Onderhavig initiatief sluit aan bij de ambities van de gemeente Leeuwarden om te bouwen, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken voor wie de gemeente wil bouwen. Ten eerste wordt beoogd de beschikbaarheid van woningen te verbeteren voor doelgroepen die momenteel geen passende en betaalbare woning kunnen vinden.. Ten tweede wil de gemeente een breder palet aan doelgroepen aantrekken en gemengde wijken realiseren met een diversiteit aan woningtypen, in dit geval diverse soorten appartementen en andere type woningen. Het toevoegen van verschillende typen woningen voor diverse doelgroepen draagt bij aan het verbinden van een breder palet aan doelgroepen, wat kan fungeren als vliegwiel voor de leefbaarheid in de buurt en de stad als geheel. Tot slot zorgt de afwisseling tussen sociale en middenhuur , appartementen in het middensegment, evenals de sociale, midden- en vrije sector van Nijderbij, voor het realiseren van gemengde wijken. Ofwel, onderhavig initiatief is passend binnen de gemeentelijke Omgevingsvisie en Woonvisie. Participatiebeleid en advies met instemming.
De raad kan gevallen aanwijzen op grond van artikel 16.55 Ow indien er wordt afgeweken van het omgevingsplan In sub a van deze lijst staat dat bij het realiseren van een woonfunctie voor meer dan 10 woningen participatie verplicht is. In dit geval is participatie verplicht. Deze lijst geldt ook voor de bevoegdheid van de raad in het kader van bindend advies, ook dit instrument is, omdat er meer dan 10 woningen worden gerealiseerd, van toepassing. Hoe participatie heeft plaatsgevonden, wordt in hoofdstuk 5.2.1 besproken. Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 22 4. Effecten op en van de fysieke leefomgeving In dit hoofdstuk wordt getoetst of het plan een bijdrage levert aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hierbij wordt ingegaan op verschillende aspecten van de fysieke leefomgeving. Paragraaf 4.1 tot en met 4.13 zijn opgebouwd aan de hand van de instructieregels die het Bkl in hoofdstuk 5 geeft. Paragraaf 4.14 en verder bestaat uit overige relevante instructies, regels en beleid vanuit het rijk, de provincie of gemeente. 4.1. Omgevingsveiligheid Wettelijk kader In paragraaf 5.1.2 van het Bkl worden regels gegeven over de toelaatbaarheid van de verschillende categorieën gebouwen en locaties in verband met een veiligheidsrisico dat ontstaat door een activiteit die op grond van het omgevingsplan op die locatie is toegestaan.
Kwetsbare gebouwen en locaties Het Bkl werkt, net als het voorgaande recht, met de begrippen beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties. In bijlage VI bij het Bkl is aangegeven welke soorten gebouwen en locaties tot de verschillende categorieën behoren. Belangrijk om op te merken is dat ook gebouwen en locaties die nog niet bestaan, maar wel op grond van een omgevingsplan mogelijk gemaakt worden, tot deze categorieën worden gerekend. De lijst in bijlage VI betreft een limitatieve lijst. Indien een functie niet is genoemd in de bijlage, valt het hier dus niet onder . Het staat het bevoegd gezag vrij om functies onder een strengere categorie te scharen dan vereist. In H4 van het Bal worden de minimale afstanden van verschillende milieubelastende activiteiten tot kwetsbare locaties genoemd. Plaatsgebonden risico Artikel 5.7 Bkl bepaalt dat het plaatsgebonden risico voor kwetsbare gebouwen en locaties en zeer kwetsbare gebouwen niet groter mag zijn dan 1 op de 1.000.000. In artikel 5.8 Bkl, in combinatie met de verschillende onderdelen van bijlagen VII van het Bkl en H4 van het Bal, is aangegeven bij welke afstanden aan het vereiste van artikel 5.7 Bkl wordt voldaan. Artikel 5.9 Bkl bepaalt vervolgens tot waar de afstanden gemeten dienen te worden.
Voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties geldt dat het bevoegd gezag het plaatsgebonden risico van maximaal 1 op de 1.000.000 niet in acht neemt maar er rekening mee houdt. Dit houdt in dat het bevoegd gezag een eventuele afwijking van dit getal moet kunnen verantwoorden, maar dat die afwijking dus eventueel wel toegestaan is. Aandachtsgebieden Het plaatsgebonden risico, gekoppeld aan de afstanden die daar krachtens artikel 5.8 Bkl voor gelden, zorgen voor een contour rondom het risico-object waarbinnen geen kwetsbare gebouwen of locaties ruimte voor ontwikkeling 23 gerealiseerd mogen worden. De zogenaamde aandachtsgebieden voegen meer lagen aan deze contour toe. Het Bkl kent drie soorten aandachtsgebieden: een brandaandachtsgebied, explosieaandachtsgebied en een gifwolkaandachtsgebied. Net als bij het plaatsgebonden risico worden ook voor de aandachtsgebieden de begrenzingsregels gegeven in het Bkl. Het aanwijzen van een aandachtsgebied heeft twee belangrijke consequenties. Ten eerste kan in het geval van een brand- dan wel explosieaandachtsgebied het gebied worden aangewezen als brand- respectievelijk explosievoorschriftengebied. Dit heeft gevolgen voor de bouwvoorschriften waar in het gebied te realiseren gebouwen aan moeten voldoen. Ten tweede moet rekening gehouden worden met het groepsrisico.
Het groepsrisico is de kans op het overlijden van minstens tien personen per jaar als gevolg van een ongewoon voorval veroorzaakt door de risico-gevende activiteit. Het bevoegd gezag moet, net als bij het plaatsgebonden risico voor beperkt kwetsbare functies, rekening houden met dit groepsrisico. Het Bkl geeft zelf aan hoe het bevoegd gezag hier in ieder geval aan kan voldoen: er kan voor worden gekozen om geen (beperkt) kwetsbare gebouwen en locaties of zeer kwetsbare gebouwen te realiseren in dit aandachtsgebied. Indien deze categorieën wel worden gerealiseerd, kan het bevoegd gezag verplichten dat maatregelen worden getroffen voor de mensen in die locaties of door het aantal mensen in die locaties te beperken. Beoordeling Het betreft hier het toevoegen van een woonfunctie en een multifunctionele begane grond waar mensen samenkomen. Een woonfunctie is krachtens bijlage VI, onder C Bkl, aangewezen als een kwetsbaar gebouw zodat getoetst dient te worden aan de wetgeving omtrent omgevingsveiligheid. Voor de beoordeling of in de omgeving van het plangebied risicovolle activiteiten en/of transportroutes gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, is de risicokaart geraadpleegd. Onderstaande afbeelding toont een uitsnede van deze kaart.
Uitsnede risicokaart met aanduiding plangebied (bron: www.risicokaart.nl) het gebouw met de ‘i’ betreft de locatie waar de woningen en overige functieskomen.
Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 24 Transport gevaarlijke stoffen Er ligt in de directe omgeving van het plangebied (binnen 200 meter) een spoorlijn waarover gevaarlijke stoffen vervoerd kunnen worden. Conclusie In de regeling Basisnet spoor, die in 2024 is aangepast, is de spoorroute Meppel - Leeuwarden - Groningen aangewezen als route gevaarlijke stoffen. In bijlage VII, activiteit C, van het Besluit kwaliteit leefomgeving is opgenomen dat voor dit spoor geen afstand plaatsgebonden risico van toepassing is. Voor het spoor geldt wel een brand-, explosie- en gifwolkaandachtsgebied van respectievelijk 30, 200 en 300 meter . Het spoor Meppel - Leeuwarden - Groningen wordt incidenteel als omleidingsroute gebruikt indien zich op het spoor Meppel - Groningen een calamiteit heeft voorgedaan. Het opnemen van de route Meppel - Leeuwarden - Groningen als basisnetroute met de daarbij behorende aandachtsgebieden en beperkingen werd door VNG en IPO als een te zware maatregel gevonden. De decentrale overheden hebben dan ook richting het ministerie van I&W aangegeven bezwaar te hebben tegen het feit dat deze eisen ook gelden op plekken langs het spoor waarover slechts incidenteel vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt.
Het ministerie wil daarom het basisnet spoor beperken tot deze belangrijkste routes en zullen omleidingsroutes, zoals het spoor Meppel - Leeuwarden - Groningen en andere niet-structurele routes, uit het basisnet spoor halen, zie kamerbrief van 19 december 2024, kenmerk IENW/BSK- 2024/334379. Vooruitlopend op deze wijziging, hoeft om bovengenoemde reden het spoor Meppel - Leeuwarden - Groningen niet meer bij de beoordeling betrokken te worden en vormt geen belemmering meer voor het plan. Activiteiten In het kader van de herontwikkeling is in februari 2024 een onderzoek gedaan naar de aspecten van omgevingsveiligheid Bij omgevingsveiligheid gaat het om de risico's van het gebruik en transport van gevaarlijke stoffen, de veiligheid van inrichtingen en de veiligheid van nieuwe, zich snel ontwikkelende technologieën. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl van het Bkl). De paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
Omgevingsveiligheidsbeleid biedt de kaders waarmee een gebied zo ingericht kan worden dat mensen die er wonen of werken voldoende zijn beschermd bij ongevallen met gevaarlijke stoffen. Door vooraf na te denken over bescherming en doeltreffende maatregelen te nemen, kunnen mensen die in het gebied wonen of werken worden beschermd. Dit kan bijvoorbeeld door afstand te houden of mensen in het gebied de mogelijkheid te bieden om te vluchten of schuilen. Het ‘plaatsgebonden risico’ en ruimte voor ontwikkeling 25 ‘aandachtsgebieden!' zijn instrumenten van het omgevingsveiligheidsbeleid waarmee invulling gegeven wordt aan het beschermen van de omgeving. Het wettelijk kader m.b.t. omgevingsveiligheid is vastgelegd in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). In het besluit staan instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Bij de beoordeling van de omgevingsveiligheid zijn twee begrippen van belang: - Plaatsgebonden risico (PR): de kans op het overlijden van een onbeschermd en continu aanwezig persoon buiten de begrenzing van de locatie waar een activiteit wordt verricht als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval veroorzaakt door die activiteit.
Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid 1 Bkl) worden in een omgevingsplan in acht genomen. Met standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties wordt in een omgevingsplan rekening gehouden (art. 5.11 Bkl). Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII BkI). - \Aandachtsgebieden: aandachtsgebieden zijn gebieden die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Dat betekent dat zich binnen dat gebied bij een ongeval met gevaarlijke stoffen levensbedreigende gevaren voor personen in gebouwen kunnen voordoen. Ook al is de kans daarop klein. Het aandachtsgebied vormt een instrument om het gesprek over veiligheid en bescherming door het treffen van maatregelen te starten. Risicovolle activiteiten hebben van rechtswege aandachtsgebieden (art. 5.12 Bkl). Het opnemen van aandachtsgebieden in een omgevingsplan is niet verplicht.
Er is een onderscheid tussen drie soorten gevaren: warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en concentratie giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Daarmee zijn er ook drie typen aandachtsgebieden: - Brandaandachtsgebied - Explosieaandachtsgebied - Gifwolkaandachtsgebied Afhankelijk van het type activiteit met gevaarlijke stoffen, zijn er voor het aandachtsgebied in de regelgeving vaste afstanden vastgesteld of zijn deze afstanden rekenkundig te bepalen (bijlage VII BkI). Aandachtsgebieden worden zichtbaar gemaakt in het Register externe veiligheidsrisico’s (REV). De gemeente moet in het omgevingsplan binnen deze aandachtsgebieden rekening houden met het groepsrisico. Hierbij gaat het om de kans per jaar dat tien of meer personen overlijden als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een aandachtsgebied. Dit staat in het eerste lid van artikel 5.15 van het Bkl. Dit artikel biedt de gemeenteraad een eigen afwegingsruimte bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen binnen een aandachtsgebied. Dat wil zeggen: zolang het gaat om een locatie buiten de afstand waar de grenswaarde voor het plaatsgebonden risico geldt. Het noemen van het aantal van tien personen betekent niet dat de kans berekend moet worden. De vraag of van een groepsrisico sprake is, kan de gemeente ook beantwoorden met demografische gegevens of onderbouwde schattingen.
Relatie tot ontwikkeling Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 26 In het kader van de herontwikkeling van het Verlaat is door Cauberg Huygen in februari 2024 een onderzoek uitgevoerd naar de aspecten van omgevingsveiligheid. Het rapport is als bijlage bij deze GoFlo opgenomen (I). De resultaten zijn hieronder weergegeven. De kaartviewer EV-signaleringskaart.nl geeft de risicobronnen in de omgeving weer. In onderstaand figuur heeft Cauberg Huygen de risicobronnen inzichtelijk gemaakt: Figuur: uitsnede ev-signaleringskaart, Bron: Cauberg Huygen De volgende bronnen zijn relevant voor de voorgenomen ontwikkeling: - op circa 630 meter ten zuidwesten van de planlocatie bevind zich een BRZO inrichting (Zandleven coating); - op circa 800 meter ten zuidwesten van de planlocatie bevindt zich een buisleiding met op circa 1 kilometer een gas reduceer station. Aan de zuidwest kant van het plangebied bevind zich de BRZO-inrichting Zandleven Coating. Zandleven Coating is een verffabrikant van protective coatings sinds 1868. Zij vallen onder de BRZO in verband met de hoeveelheid aan oplosmiddelen welke zij binnen de inrichting hebben. De 10-8 contour bevindt zich net buiten de inrichting. Tevens is er een brandaandachtsgebied aan gegeven van circa 40 meter rondom de bron.
Vanwege de ligging van het planlocatie ten opzichten van de risico bronnen, is de verwachting dat geen van de risicobronnen een invloedsgebied hebben welke over het projectgebied gaat. De afstanden ten opzichte van het plangebied zijn te ver om effect te hebben op de ontwikkeling en daarom kan volstaan worden met een beperkte verantwoording van het groepsrisico. Beperkte verantwoording van het groepsrisico
ruimte voor ontwikkeling 27 Aan de bronzijde zijn geen maatregelen te treffen. In het overdrachtsgebied zijn algemene maatregelen te treffen. Aan de ontvangende zijde zijn maatregelen te treffen, maar gezien de afstand en de risico’s zijn deze niet effectief, met uitzondering van alarmering. Bestrijdingsmiddelen Onder de noemer bestrijdingsplannen verstaan we drie subonderdelen, die aansluitend worden toegelicht, te weten: 1. Opstellen aanvalsplan Op basis van een aanvalsplan kan de brandweer een juiste inschatting maken van mogelijke aanwezige gevaren en snel inzicht krijgen in de indeling van een gebouw en de plaats van een brand. Bij de verdere uitwerking van het ontwerp zal de brandweer betrokken moeten worden voor het popstellen van een uitvoerbaar aanvalsplan. 2. Opstellen bereikbaarheidskaart Hier staan de aanrijroutes en de plaatsen voor waterwinning vermeld. Een dergelijke kaart wordt opgesteld door de brandweer. 3. Inventarisatie beschikbare bestrijdingsmiddelen De hulpdiensten moeten een inventarisatie maken van de beschikbare bestrijdingsmiddelen. Bereikbaarheid hulpdiensten Onder de noemer bereikbaarheid hulpdiensten wordt verstaan: 1. Tweezijdige ontsluiting bouwwerken In het ontwerp wordt rekening gehouden met een meerzijdige ontsluiting van de bouwwerken. 2.
Aanwezigheid uitwijkplaatsen hulpdiensten Er zijn in de nabije omgeving opstellocaties voor de hulpdienstvoertuigen nodig. De Veiligheidsregio zal hierover een advies moeten uitbrengen. 3. Verbetering bestrijdbaarheid langs bron De bron moet voldoende bereikbaar zijn om de calamiteit te kunnen bestrijden. Dit aspect ligt buiten de scope van dit projectgebied. 4. Aanwezige blussystemen en beschikbaarheid van water De brandweer zal hierover een advies moeten uitbrengen, vooralsnog lijkt met de aanwezigheid van de Harlingervaart er voldoende bluswater aanwezig aangrenzend aan de projectlocatie. Zelfredzaamheid Onder de noemer zelfredzaamheid wordt verstaan: 1. Goede vluchtwegen in gebouwen In het gebouw wordt extra aandacht besteed aan goede vluchtwegen. Hieronder wordt verstaan dat de aard en de omvang voldoende is maar ook dat de vluchtwegen zoveel mogelijk afgekeerd zijn van de bron. Gezien de afstand en type risico’s is dit aspect niet relevant. 2. Bedrijfsnoodplan en bedrijfshulpverlening BHV zal lastig zijn, maar iedere ruimte/woning voorzien van instructies hoe te handelen bij een calamiteit is uitvoerbaar. De omgevingsvergunning is daarvoor echter niet het aangewezen instrument. 3. Faciliteren vluchtroutes openbare ruimte Gezien de afstand en type risico’s is dit aspect niet relevant. Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 28 4. Communicatie.
De locatie is gelegen in de bebouwde kom van de gemeente Leeuwarden. Binnen de bebouwde kom is voldoende dekking van de Waarschuwings- en alarmeringsinstallatie (WAS-installatie). Daarnaast is NL Alert operationeel voor vele mobiele telefoons. Op deze wijze is de risicocommunicatie vooralsnog voldoende geborgd. 5. Afsluitbare ventilatiesystemen Bij een toxische wolk kunnen mensen komen te overlijden als gevolg van blootstelling aan de toxische stof. Of mensen daadwerkelijk komen te overlijden, is afhankelijk van de dosis, die bestaat uit de blootstellingsduur en de concentratie waaraan de persoon is blootgesteld. Aangenomen wordt dat personen, die zich binnen in een van de buitenlucht afgesloten ruimte bevinden, een 10 keer zo lage kans hebben te overlijden als personen die zich bevinden in de buitenlucht (PGS3). Het beste advies bij het vrijkomen van een toxische wolk is schuilen, mits ramen, deuren en ventilatie kunnen worden gesloten. Om personen goed te kunnen beschermen tegen de effecten van een giftige gaswolk dienen de ramen en deuren dan ook goed gesloten te kunnen worden. Gezien de afstand en type risico's is dit aspect niet relevant en kan aangesloten worden bij de reguliere communicatie vanuit de overheid ten aanzien van ramen en deuren gesloten te houden bij een calamiteit. 6.
Gebouwgebonden maatregelen op basis van gelijkwaardigheid Mocht het samenstellen van maatregelen en voorzieningen onvoldoende worden geacht, zal nader onderzocht kunnen worden of en, zo ja, welke gebouwgebonden maatregelen getroffen kunnen worden op basis van gelijkwaardigheid. Hierbij is het van belang dat er ook aantoonbaar gemaakt kan worden dat de gestelde maatregel ook het gewenste effect heeft. Conclusie In de directe nabijheid van het plangebied bevinden zich geen risico’s welke vallen onder het aspect externe veiligheid. Op grotere afstand bevindt zich een BRZO-inrichting en enkele tankstations. De overige risicobronnen bevinden zich op grotere afstand. De afstanden ten opzichte van het plangebied zijn te ver om effect te hebben op de ontwikkeling. Op basis hiervan kan gesteld worden dat externe veiligheid geen invloed heeft op de geplande projectontwikkeling. De genoemde maatregelen kunnen de omvang van mogelijke incidenten reduceren tot een omvang die beter beheersbaar wordt geacht voor de hulpverleningsdiensten. 4.2. Water Wettelijk kader Paragraaf 5.1.3 van het Bkl bevat het wettelijk kader voor het beschermen van waterbelangen. Hierin worden regels gegeven ter bescherming van primaire waterkeringen, de kust, grote rivieren en het IJsselmeergebied.
Als een omgevingsplan of omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een locatie in een van deze gebieden, gelden er regels ter bescherming van waterbelangen. De gemeente heeft de verplichting het waterbelang mee te wegen bij het vaststellen van een omgevingsplan of het verlenen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (artikel 5.37 Bkl). Hierbij moet het waterschap betrokken worden. Dit kan door middel van een watertoets. Een watertoets geeft aan wat de gevolgen zijn van een ruimtelijk plan voor de waterhuishouding in het betreffende gebied. ruimte voor ontwikkeling 29 Doel van de watertoets is de relatie tussen planvorming op het gebied van de ruimtelijke ordening en de waterhuishouding te versterken. Beoordeling De projectlocatie is gelegen in het beheergebied van het Wetterskip Fryslân. Het projectgebied maakt geen deel uit van een waterwingebied of een grondwaterbeschermingsgebied. In het projectgebied zelf bevinden zich geen watergangen, wel is op circa 16,5 meter afstand van het projectgebied bestaand water (de Harlingervaart) aanwezig. Binnen het projectgebied of in de nabije omgeving liggen geen oppervlaktewaterlichamen die zijn aangewezen vanuit de Kaderrichtlijn Water. Het projectgebied bevindt zich niet in de kernzone van een waterkering. In het kader van de watertoets is het plan getoetst via Het Wateradvies.
Hieruit blijkt dat de korte procedure van toepassing is. Tevens is vastgesteld dat het plangebied is gelegen in een gebied dat vrij voor de boezem ligt. Het plan is kenbaar gemaakt bij Wetterskip Fryslân. Uit de beoordeling van het plan wordt aandacht gevraagd voor het volgende: Bij dit woningbouwplan is er geen sprake van een toename van verhard oppervlak. Dit betekend dat er geen compensatieverplichting voor de versnelde afvoer van hemelwater geldt. Toch adviseren wij om zoveel mogelijk water in het plangebied vast te houden. Dit zou kunnen door waterbergende (groene) daken toe te passen en het terrein rondom de bebouwing zo groen mogelijk in te richten. Verder is het belangrijk dat het hemelwater afgevoerd wordt naar het open water van de boezem zodat de RWZI niet onnodig belast wordt. We adviseren verder om te voorkomen dat met dit plan wateroverlast op de naastgelegen percelen voorkomen wordt.
Onderbouwing De huidige situatie bestaat uit: • bestaande bebouwing (Nijderbij en het tussengebouw richting Het Verlaat) • grotendeels verharde en bebouwde oppervlakken (daken en bestrating) In de toekomstige situatie: • wordt de bestaande bebouwing (inclusief tussendeel) gesloopt • vindt nieuwbouw plaats wordt het terrein opnieuw ingericht met: - bestrating - groene zones (borders) Onderbouwing BOPA – Leeuwarden, Harlingertrekweg (Nijderbij) 30 Per saldo is er geen toename van het verhard oppervlak. De afname van terreinverharding wordt (deels) gecompenseerd door bebouwing, terwijl tegelijkertijd groen wordt toegevoegd. Hierdoor verbetert de waterhuishoudkundige situatie licht ten opzichte van de huidige situatie. In de huidige situatie is van het perceel 4069 m2 verhard, te weten met dak oppervlaktes van 3784m2 en bestrating van 285m2. In de nieuwe situatie gaat het om 3371 m2 verharding, bestaande uit daken, bestrating rondom het gebouw en bestrating aan de binnentuin. De m2 groen/grond voor infiltratie geeft een oppervlakte van 689 m2. Hiermee is sprake van een afname van bestrating van 689 m2.
Hemelwaterafvoer en infiltratie Binnen het plan wordt deels ingezet op een duurzame verwerking van hemelwater: • Het grootste deel van het hemelwater dat valt op het terrein tussen Nijderbij en Het Verlaat wordt lokaal geïnfiltreerd • Dit gebeurt via groen ingerichte zones (borders) • Op het centrale plein wordt voorgesteld om de borders: verdiept aan te leggen en uit te voeren als ‘raingardens’ Deze raingardens zorgen voor: tijdelijke berging van hemelwater, vertraagde afvoer, infiltratie in de ondergrond. Hiermee wordt aangesloten bij de principes van klimaatadaptief en waterrobuust bouwen. Daarnaast wordt op verzoek van Wetterskip Fryslan, de HWA van het gebouw geloosd op de Harlingervaart (met een spuwer aan de kade). Hierdoor stroomt het niet in het gemeentelijke riool. De gemeente Leeuwarden stimuleert dit enorm, omdat hiermee wordt voorkomen dat het riool tijdens een flinke bui overstroomt op straat. De Friese boezem (de vaart) is een gigantisch watersysteem dat door Wetterskip Fryslân zeer strak wordt gereguleerd en via gemaal Woudagemaal en de Lauwersmeersluizen spuwt op de Waddenzee. De afvoer van het regenwater heeft nul impact op dit enorme volume.
Watercompensatie en watergangen • Er is geen toename van verhard oppervlak, waardoor watercompensatie niet noodzakelijk is • Binnen het plangebied worden geen watergangen aangepast • Er treden geen negatieve effecten op de waterhuishoudkundige structuur op Bouwpeil en waterveiligheid Voor de ontwikkeling wordt uitgegaan van een bouwpeil van: 0,00 = +1,28 m NAP Ter vergelijking: Harlingertrekweg (as): circa +1,00 m NAP , Putniveau: circa +1,03 m NAP Met dit bouwpeil wordt rekening gehouden met de ligging vrij voor de boezem en het risico op wateroverlast bij hoge waterstanden beperkt. Net als in de huidige situatie loopt de bestrating gelijkelijk ruimte voor ontwikkeling 31 af vanaf de perceelgrens naar de openbare weg. Om wateroverlast op de naastgelegen percelen voorkomen, watert de bestrating als eerste op eigen terrein af richting de groenzones. Conclusie Op basis van de uitgevoerde watertoets, de bestaande en toekomstige inrichting, het ontbreken van toename in verhard oppervlak en de toepassing van infiltratievoorzieningen (raingardens), kan worden geconcludeerd dat het plan waterhuishoudkundig goed inpasbaar is en geen negatieve effecten heeft op het watersysteem. De ontwikkeling draagt zelfs bij aan een meer klimaatadaptieve inrichting, doordat hemelwater lokaal wordt geborgen en geïnfiltreerd. Het aspect ‘water’ vormt geen beletsel voor voorliggend plan. 4.3.
Gezondheid en milieu Wettelijk kader In paragraaf 5.1.4 van het Bkl wordt het wettelijk kader voor het beschermen van de gezondheid en het milieu gegeven. In deze paragraaf worden instructieregels gegeven voor luchtkwaliteit (paragraaf 5.1.4.1), geluid (paragraaf 5.1.4.2 en 5.1.4.3), trilling (paragraaf 5.1.4.4), slagschaduw van windturbines (paragraaf 5.1.4.4a), bodem (paragraaf 5.1.4.5) en geur (paragraaf 5.1.4.6). In de volgende paragrafen komen deze milieuaspecten aan bod. Beoordeling In de volgende paragrafen wordt per milieuaspect ingegaan op de effecten van de ontwikkeling op gezondheid en milieu. Daarnaast worden bij dit specifieke project gezondheid gestimuleerd het aanbrengen van groenstructuren waar mensen kunnen recreëren. Voor het overige wordt aangesloten bij de bruidsschatregels aangaande gezondheid (bijv. artt. 22.11, 22.12 e.v.). Conclusie Het aspect ‘gezondheid’ vormt geen belemmering. 4.4. Luchtkwaliteit Wettelijk kader Onder de Omgevingswet is het niet meer in alle gevallen nodig om te toetsen aan luchtkwaliteit. Wel moet bij het toelaten van specifiek aangewezen activiteiten de bijdrage aan de concentratie van stikstofdioxide (NO 2) en fijnstof (PM 10) altijd worden beoordeeld.