bouwsteen 1 de verwachtingen van de raad

De voortdurende vraag waartoe waren we hier al weer is essentieel. Vanuit de bedoeling.

Heeft u nog andere ideeën die volgens u nodig zijn voor de beweging richting een Andere Overheid? 

 

    

De andere overheid begint bij hoe we zelf als gemeenteraad functioneren. We hebben een leken bestuur: direct gekozen volksvertegenwoordigers. Dit is niet altijd goed voor de kwaliteit van het nemen van besluiten die er toe doen. Het is beter voor de kwaliteit van bestuur als we beter van gedachten kunnen wisselen. We moeten niet aan incidenten politiek doen. We moeten meer tijd en aandacht besteden aan deze serieuze voor veel bewoners belangrijke taak. Er is een beter inwerktraject nodig voor nieuwe raadsleden. De raad moet een betere kwaliteit qua discussies en uiteindelijke besluiten leveren. Cultuuromslag ambtenaren Het moet ook van onderaf goed lopen. Inspraak burger serieus nemen. Er is heel veel kennis in de maatschappij. Maak daar gebruik van. Groepen bewoners en ambtenaren staan vaak haaks op elkaar. Ambtenaren moeten denken in oplossingen. Verbeteren van de communicatie staat op 1. Omdat bij een Andere Overheid je ook het lerend vermogen erbij in bouwt. Alles valt of staat bij de factor mens. Het contact met inwoners zou eerste prioriteit moeten hebben. Gaat over cultuur en minder over structuur en reglementen volgens mij. De vraag “wat is er nodig om het voor u acceptabel te maken zou vaker gesteld moeten worden”. Het contact naar de burger kan veel beter en is er nauwelijks gezien mijn ervaring. De burger wordt slecht gehoord. Die mensen zijn niet gehoord.

En degene die het wou kende zijn wegen goed om zaken voor elkaar te krijgen. Je moet altijd zelf gaan kijken en praten met de mensen. 46



 



  





  



 

 

Voor sommige ambtenaren moet er een training komen klantvriendelijkheid. Ze zijn er voor de bewoners en niet tegen te bewoners. Luisteren naar de vraag kan duidelijk beter. Soms worden er hele verhalen verteld die voor de bewoners niet ter zake zijn. Ze willen graag een meedenker in oplossingen. Goede communicatie, eerlijkheid openheid, terugkoppeling, werken aan vertrouwen? Ook al doe je het anders laat even weten waarom. De houding t.o.v. bewoners. Luisteren, openstaan voor, afwegen. Je moet met de dingen om kunnen gaan en ook fouten kunnen maken en daarvan leren. Niet iedereen (zowel bestuurders als ambtenaren) is hier even vaardig in Niet overdrijven want er gebeurt al heel veel goeds. Er moeten juist geen vernieuwingen komen. Ik denk dat we al heel veel goed doen. We zijn een prachtig land met een goed systeem. Stemmen op een volksvertegenwoordiger is soms genoeg. Ja ervaringsdeskundigen handig bij het toetsen van bijvoorbeeld brieven en het gebruik van systemen. Maar niet altijd. Het blijft het belangrijkste dat het vanuit de inwoner wordt geredeneerd. Je moet met elkaar eerst het beeld helder hebben. Probeer te experimenteren in het klein. Evaluatie van het vergunningenbeleid van de terrassen is een heel mooi voorbeeld. Hierin zijn we samen opgetrokken in Coronatijd. We moeten heel alert zijn op de nieuwe Omgevingswet.

We gaan naar een landelijke standaard (gemeente provincie en Wetterskip). Er is wat mij betreft te weinig bewustwording bij de raad wat voor gevolgen deze gezamenlijk visie heeft. We moeten zaken beter op elkaar afstemmen. Hier maak ik mij zorgen over. De Omgevingswet is heel bepalend over hoe de Nieuwe Overheid er uit komt te zien. Politieke partijen moeten naar mensen toegaan. Politieke partijen zijn de schakel tussen burger en overheid. Je bent als raadslid altijd in dienst en benaderbaar. Hard op de zaak, zacht op de relatie. Beter luisteren naar en contact hebben met bewoners c.q. werkvloer je moeten weten wat er speelt. Geen andere ideeën. Op de Correspondent stond laatst een artikel over inspraakavonden, moeite waard om ook in overweging te nemen. Bouwen aan vertrouwen tussen bewoners en ambtenaren. Geen persoonlijke aanvallen maar kijken en uitleggen wat er wel of niet mogelijk is. Mijn missie is om het vertrouwen tussen ambtenaren en bewoners te vergroten. We moeten open staan voor elkaar. Wat ik heel belangrijk vindt is dat raadsleden naar dorps- en wijk vergaderingen gaan. Je hoort daar echt wat er gebeurt. Hier moet tijd en ruimte voor worden gemaakt Ik waardeer het ook erg dat de griffie allerlei uitnodigingen in de agenda goed bijhoudt zodat we weten waar we naar toe kunnen. Wat is nodig? En ga daar mee aan de slag.

Als je dit wilt moet je ook een bestendige koers in slaan. We kiezen hier nu voor en we gaan sowieso door met zaken die eruit komen en die op termijn hun waarde bewijzen/zijn geslaagd. Het moet ergens toe leiden. We weten nu nog niet precies waarnaar maar we geven de ruimte om dat te ontdekken. We moeten werken aan een basis van vertrouwen, in de lokale democratie. We moeten investeren in een gelijk speelveld voor alle deelnemende partijen. Leren van goede voorbeelden. Bepaalde vormen in settingen uit te proberen. Trial and Error. Kleinschalig beginnen. We vragen aan de wijk om dit op te lossen. De mensen krijgen er wat

47







 

 

voor terug. Je kunt ambtelijke deskundigheid als ondersteuning krijgen of zelf een opleiding doen. Vrijwilligers vergoedingen. Het gaat om een attitude verandering van de ambtenaren. De raad en college beseffen dat alles wat zij doen op een gouden weegschaaltje ligt. Bij de ambtenaren is dit besef niet altijd doorgedrongen. Ambtenaren moeten ook de ruimte hebben om te zeggen van (gehoord de bewoners) dit kan niet er is geen draagvlak voor. We moeten naar een andere oplossing. Bij die attitude verandering hoort ook dat er geen afschuiven meer is, men moet zich integraal verantwoordelijk voelen voor wat er in de maatschappij gebeurt. Ik zie kansen in een platte organisatie en geef de mensen laag in de organisatie de ruimte. Ze kunnen zelf nadenken. Het merendeel is HBO of Universitair geschoold. Het zou een stuk meer vrijheid en werkplezier geven als alle hiërarchische lagen en programmamanagers er uit gingen. Dit is geen management meer van deze tijd en veel te hiërarchisch. Het gaat over samenwerken en samen sturen. Jongeren willen gelijkwaardigheid en ruimte. Samen met elkaar kun je bergen verzetten. Cultuuromslag, opgavegerichte resultaten en processen, dienend leiderschap, ontkokering van teams. Sociaal domein communiceert niet altijd goed met de andere domeinen.

Je kunt dingen beter bundelen voorbeeld hiervan is dat er binnen 1 portefeuille (1 wethouder) bijvoorbeeld EZ-zaken en Participatiezaken komen. Als gemeenteraad kijken we vaak naar het handelen van het College en in hoeverre de burgers worden meegenomen in beleid. Maar ook het handelen van de raad zelf speelt een belangrijke rol. In hoeverre laten we ons goed en veelzijdig informeren en/of hoe goed vertegenwoordigen wij de verschillende belangen? Er moeten meer manieren komen waarmee de rol van volksvertegenwoordiger invulling gegeven kan worden. Ik bedoel dan niet het gebruik van social media platformen maar meer betrouwbare platformen. De andere overheid betekent voor mij dat de overheid de kaders / richting bepaalt en dat burgers de ruimte krijgen om zelf met een invulling te komen (eventueel met een faciliterende overheid). Het gaat vooral om tijd vrijmaken bij de ambtelijke organisatie. Dit kost in eerste instantie extra geld maar deze investering zou er gemakkelijk weer uit kunnen komen. Het gaat niet om een nieuw structuurtje of andere methodes. Maak het niet te instrumenteel. Essentieel is ambtelijke capaciteit met de juiste competenties en rugdekking om het goede gesprek te voeren met bewoners en initiatiefnemers. Een overweging zou kunnen zijn een denktank met bewoners/organisaties om het goede gesprek te voeren.

Daar kunnen een aantal thema’s onderwerpen voor worden geselecteerd. Geef ambtenaren regelruimte, zorg voor het sluiten van de cirkel (3 hoek raad, college en ambtenaren) . Je moet als raadslid meer terugkoppeling hebben vanuit de ambtenaren. De communicatie naar bewoners toe moet goed gaan. We communiceren en luisteren veel te weinig. Je moet uitleggen wat we doen en snappen waarom bewoners soms anders denken. Mooi voorbeeld is het maken van het filmpje van Job Cohen bij het stemmen. Zo’n uitleg had ons in Leeuwarden ook geholpen.

48

Bijlage de vragenlijst

Op weg naar een Andere Overheid? Stap 1 luisteren

Het begrip Andere Overheid kent vele definities: a. “Samen zoekend en onderzoekend, via experimenten, projecten en nieuwe initiatieven het idee voor een ‘moderne relatie tussen overheid en samenleving” vorm en inhoud te geven”. b. “In de Andere Overheid doet iedereen naar vermogen mee en is er meer aandacht voor weloverwogen keuzes, immateriële waarden, kleinschaligheid en de menselijke maat”. c. “Kernbegrippen in de beweging naar een Andere Overheid zijn: samenwerken, ruimte geven, vertrouwen, Mienskip en eigen initiatief van de burgers, van trekkend naar volgend, cultuurverandering en aansluiting van systeemwereld op leefwereld van burgers”. d. “Samen met betrokkenen zoeken naar goede/passende oplossingen waarbij het te volgen traject van groot belang is voor de begripsvorming van de uiteindelijk gekozen oplossing. De uitdaging is daarbij de kracht van de overheid zo te laten werken dat ze de kracht van de samenleving niet verkleint maar vergroot”.

Uit: Gedragscode Integriteit leden van de gemeenteraad in de gemeente Leeuwarden 2016: De gemeenteraad is een politiek orgaan. In de volksvertegenwoordigingen worden specifieke of (partij-) politieke belangen ingebracht voor het algemeen belang van de gemeente. De gedragscode bevat in aanvulling op wettelijke regels, regels over procedures, die de transparantie van de besluitvorming vergroten. De code geeft bijzondere eisen om een optimale openheid en controleerbaarheid mogelijk te maken. Integriteit/openheid verbinden met de kernwaarden participatie, behoorlijke contacten met burgers, doelgerichtheid en doelmatigheid, legitimiteit, lerend en zelfreinigend vermogen en verantwoording. 49

Onderzoek naar de verwachtingen van de raad t.a.v. de Andere Overheid. Raadsleden en fractie-ondersteuners. De resultaten van de vragenlijsten worden anoniem verwerkt. De uitkomsten zullen aan de raad worden gepresenteerd. Naam : Datum: Start vragenlijst: 1. Waarom wou u raadslid/fractieondersteuner worden? Open vraag……………………………………………………………………………………….. …… …………………………………………………………………………………….. 2. Ik ben een raadslid en hecht het meeste belang aan mijn taak als (10 punten verdelen): a. Volksvertegenwoordiger; …… b. Controle + toezicht of het college haar taken wel goed uitvoert …… c. Het vaststellen van de grotere beleidskaders ….. d. Anders? …………….. …… 3. Ik ben een volksvertegenwoordiger (10 punten verdelen over): a. ik vertegenwoordig het partij belang b. ik kom op voor individuele bewoners die mij persoonlijk benaderen c. Ik vertegenwoordig (groepen) bewoners en/of organisaties d. Ik vertegenwoordig het algemeen belang

….. …... …… ……

4. Naast uw rolopvatting als raadslid (vraag 2) en de invulling van uw rol als volksvertegenwoordiger (vraag 3) is van belang voor de visie op ‘andere overheid’ in welke mate u de raad ziet als een orgaan/collectief en in hoeverre u zichzelf beschouwt als vertegenwoordiger van dit orgaan/collectief. Als u bijvoorbeeld naar een bewonersavond gaat of deelneemt aan een werkgroep met externe partijen voelt u zich dan primair vertegenwoordiger van de raad of spreekt u daar vooral namens uw fractie? a. Vertegenwoordiger van de raad b. Vertegenwoordiger van mijn fractie

50

Hoe bereikt de bewoner nu de gemeente? 5. Bent u bekend met de onderstaande instrumenten waarmee de gemeente in direct contact met haar bewoners: (meerdere antwoorden mogelijk) a. 14 058,gemeente@leeuwarden.nl, social media (instagram, facebook, twitter), Whatsapp, www.leeuwarden.nl diverse formulieren, livechat) ja/nee b. Diverse gemeentelijke loketten voor dienstverlening WMO/burgerzaken/team werk/ Vergunning en leefomgeving/Energie/Inkomen/ Jeugd/ Leerlingenvervoer, Leerplicht/ Inburgering etc. ja/nee c. De website onderdeel melddesk ja/nee d. Meldpunt overlast ja/nee e. De gebiedswerkers (voorheen wijkmanagers) ja/nee f. Het Platform voor Fysieke bewonersinitiatieven ja/nee g. Het gemeentelijke Mienskipfonds ja/nee h. De kinderraad ja/nee i. De gemeenteraadsleden ja/nee j. Het burgerpanel (van Statistiek en Onderzoek) ja/nee k. De gemeentelijke wijkmonitors (jaarlijkse vragenlijsten) ja/nee l. De Leeuwarder Ombudsvrouw ja/nee m. De accountmanagers van diverse sectoren ja/nee n. De Wethouders en Burgemeester ja/nee o. Informatieavonden voor nieuw beleid of projecten ja/nee Kunt u er een aantal noemen, die u zelf ook in de afgelopen jaren hebt bezocht?  ………………………………………………………………………….  …………………………………………………………………………….  ……………………………………………………………………………..

Wat houdt het begrip Andere Overheid voor u in? Wilt u het voor u juiste antwoord omcirkelen? 4. De definities die worden gehanteerd voor het begrip Andere Overheid zijn divers. Bij de start van deze vragenlijst worden een aantal genoemd. Welke spreekt u het meeste aan? (a, b, c, d, ) Of houdt het begrip iets anders voor u in? ………………………………………………………………………………………………………..

51

5. Ligt volgens u bij de beweging naar een Andere Overheid:  het zwaartepunt bij het verbeteren van de lokale democratie? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens)  Of juist bij het zoeken naar een andere manier van werken door de ambtelijke organisatie of onderaannemers die zij in dienst hebben? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens)  Of meer bij het loslaten, niets doen, zien wat er gebeurt en dan faciliteren? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) 6. Kent u het begrip Participatieladder?

Ja/nee

Hoe vindt u dat de rol van het bestuur moet zijn? Welke stijl heeft uw voorkeur? ………………

52

7. Wat moet er volgens u gebeuren om aan het begrip Andere Overheid daadwerkelijk vorm te geven? Denkt u dat dit geregeld kan worden via: A. Het verbeteren van de lokale democratie?: a. De mogelijkheid dat burgers de raadsagenda bepalen/verbeteren? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) b. Betere inrichting open podia van de raad ? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) c. Digitale referenda houden over onderwerpen die bewoners raken? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) d. Meer naar de inwoners toe/vergaderen op locatie? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) e. Meer werkbezoeken? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) f. Het gebruiken van digitale participatie tools als bijvoorbeeld https://consulproject.nl/nl/ (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) g. Het instellen van een Burgerraad met budget? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) h. Gebruik maken van “ambassadeurs” van buiten de gemeentelijke organisatie? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) i. Als u als raadslid eerder betrokken wordt bij de voorbereiding van beleid en besluiten die mensen raken? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) i. In de vorm van raadswerkgroepen? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) ii. Klankbordgroep? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) iii.

Expertmeetings? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) iv. Anders? ………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………….. j.

Wat vindt u van de stelling: “Het uit de wind houden van kwetsbare burgers is belangrijker dan het uit de wind houden van bestuurders”. (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) k. Denkt u dat de ‘andere overheid’ van invloed is op het functioneren van de raad als collectief? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) Wat stelt u zich hierbij voor? ……………………………………………..

53

B. Het verbeteren van de manier van werken van de ambtelijke organisatie: a. Helderheid geven wat bewoners/organisaties mogen verwachten van de gesprekken met de gemeenteambtenaren? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) b. De voorwaarde dat elk ambtelijk beleidsstuk vergezeld moet gaan van een paragraaf waarin wordt aangegeven hoe bewoners en organisaties bij het formuleren van beleid betrokken zijn geweest? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) c. Procesafspraken over het organiseren en afwegen van draagvlakonderzoek bij initiatieven? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) d. Het aanscherpen van de gemeentelijke inspraak- en participatie verordening? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) e. Het opstellen van een handboek of leidraad voor participatie in het kader van de Omgevingswet? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) f. Het gebruik van digitale inspraak tools zoals bijvoorbeeld bij De Hem in de Zuidlanden? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) g. Implementatie van Traject van Beloftes gemeente Leeuwarden? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) h. Betere afspraken over de dienstverlening vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) i.

Binnen de gemeentelijke organisatie ambtelijke capaciteit vrijmaken voor meer persoonlijk contact en de menselijke maat? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) j. Mandaat geven laag in de ambtelijke organisatie om af te wijken van het vastgestelde beleid c.q. wetgeving? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) k. Evaluatie achteraf met analyse van verbeterpunten van spraakmakende zaken? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens) l. Denkt u dat u op voorhand akkoord kunt gaan met de uitkomsten als het afgesproken proces rondom traject Andere Overheid goed is doorlopen? (zeer oneens/oneens/neutraal/eens/zeer mee eens)

Heeft u nog andere ideeën die volgens u nodig zijn voor de beweging richting een Andere Overheid? ………………………………………………………………………………………………………….……………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………….

8. Wanneer is volgens u de beweging richting een Andere Overheid geslaagd? 54

…………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………

Ruimte voor opmerkingen /suggesties ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………

55

56

57