Bijlage bij Raadsvoorstel; Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid 2014
Tekst van het document
De risicoanalyse is uitgevoerd door achtereenvolgens de volgende stappen te doorlopen.
29
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
Per handhavingsdomein worden circa 20-25 hand-
Enkele belangrijke aspecten van de risicoanalyse:
havingsonderwerpen gekozen die voor de gemeente
- de risicoanalyse is een hulpmiddel dat inzichtelijk
relevant zijn.
maakt welke risico’s zijn verbonden aan verschil-
Aan deze handhavingsonderwerpen worden scores
lende onderwerpen, zodat daarover met de verant-
toegekend. De scores zijn grotendeels gebaseerd op
woordelijke bestuurder(s) het gesprek kan worden
de praktijkervaring van toezichthouders. De volgende
aangegaan;
aspecten worden gescoord:
- de risicoanalyse draagt bij aan bestuurlijk gedragen
Negatief effect (1): hoe groot zijn de negatieve gevolgen als regels niet worden nageleefd?
keuzes die uiteindelijk worden vastgelegd in het HUP;
Kans op niet-naleving (2): hoe groot is de kans dat een
- de risicoanalyse is nadrukkelijk geen wetenschap-
doelgroep de regels niet naleeft?
pelijke of objectieve methode. De analyse wordt zo
In aanvulling op deze aspecten worden per onderwerp
mogelijk gevuld met gegevens uit de handhavings-
scores toegekend voor bestuurlijke aandacht (3) en
praktijk. Daar waar deze gegevens ontbreken wordt
aspecten die iets zeggen over de uitvoering (4) (zoals
gewerkt op basis van expert judgement: inschattin-
beschikbare menskracht, kennis en vaardigheden en
gen en aannames van gemeentelijke toezichthouders
samenwerking).
over de handhaving in hun gemeente.
Alle ingevoerde scores worden weergegeven op een
Interventies kiezen en programmeren
vijfpuntsschaal: 1 t/m 5. Het resultaat van de risicoana-
Nadat het handhavingsdoel is geformuleerd wordt
lyse wordt zichtbaar gemaakt in een risicodiagram zoals
per handhavingsdomein bepaald welke aanpak wordt
hieronder afgebeeld.
gekozen om het doel te realiseren. Meestal zal sprake zijn van een mix van verschillende interventies. De totaal benodigde capaciteitsinzet wordt berekend en
Vuurwerkverkooppunten
de beschikbare menskracht wordt over de verschillende
Kans op niet-naleving 5
onderwerpen verdeeld.
4 3
Wanneer binnen een handhavingsdomein de beschik-
2
bare menskracht beperkt is, zal onderzocht worden
1
Bestuurlijke aandacht
0
Uitvoeringsaspecten
op welke wijze pieken in de werkbelasting kunnen worden opgevangen. Dit kan door temporiseren, het alloceren van middelen (mits deze over de benodigde deskundigheid en bevoegdheid beschikken) of het inhuren van externe capaciteit.
Negatief effect
Wanneer deze opties niet tot een uitvoerbare taakstelling leiden, behoeft de vraag bijstelling. Dit kan door de Inr
NI De risicodiagrammen lenen zich goed voor bespreking
aanpak en de doelomschrijving aan te aanpassen en/of
met bestuurders, medewerkers en/of derden. In deze
aan onderwerpen geen aandacht te geven.
fase is het van belang dat het beeld wat uit de analyse naar voren komt, herkend en erkend wordt.
Registreren en monitoren Gedurende het gehele jaar worden er gegevens over de
Nadat alle onderwerpen zijn gescoord, worden deze op
uitvoering verzameld. Deze informatie levert input voor
aflopend risico geordend. Dit resulteert in een ordinale
de volgende jaarcyclus.
schaal met bovenaan de onderwerpen met een hoog risicoprofiel en onderaan de onderwerpen met een
Door registratie en monitoring is het mogelijk om
laag risicoprofiel. Door per handhavingsdomein aan
uitspraken te doen over:
maximaal vijf tot zes onderwerpen de hoogste prio-
- de mate van realisatie van handhavingsdoelen;
riteit toe te kennen, wordt het beter mogelijk om de
- de omvang van de handhavingsinzet op verschil-
beperkte menskracht op deze prioritaire onderwerpen in te zetten.
lende onderwerpen; - het naleefgedrag en nalevingsniveau van een doelgroep.
30
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
Bijlage 3. Toelichting
handhavingsdomeinen
In deze bijlage staat beknopte informatie over de handhavingsdomeinen bouwtoezicht, ruimtelijke ordening, brandveiligheid, inrichting gebonden milieutoezicht, bodemtoezicht, bijzondere wetten, toezicht in de openbare ruimte en veiligheid. Bouwtoezicht Bouwtoezicht richt zich op naleving van het bouwbesluit, de bouwverordening, het welstandsbeleid en het bestemmingsplan. Dit is sterk gekoppeld aan de verleende bouw-, monumenten-, en sloopvergunningen. Het toezicht concentreert zich voornamelijk op de fase tijdens de bouw. Daarnaast is er ad hoc toezicht op bijvoorbeeld de bestaande woningvoorraad, aandacht voor beschermd stadsgezicht en reclamebeleid. Dit kan gaan over illegale bouw, achterstallig onderhoud etc. Ook wordt binnen dit domein toezicht gehouden op het slopen van asbest zonder vergunning. Ruimtelijke ordening Het toezicht op naleving van bestemmingsplannen (ruimtelijke ordening) is deels gekoppeld aan bouwvergunningen. Toezicht op illegale bouw (bouwen in strijd met het bestemmingsplan) of strijdig gebruik (gebruik in strijd met het bestemmingsplan) vindt niet structureel plaats maar op basis van excessen. Vanuit het toezicht wordt tevens gereageerd op meldingen van derden. Brandveiligheid Voorschriften betreffende brandveiligheid zijn opgenomen in het bouwbesluit.
Er wordt binnen dit domein gecontroleerd op de brandveiligheid van gebouwen zoals kinderdagverblijven, scholen, verpleegtehuizen/ zorginstellingen, pensions, kamerbewoning en horeca. Er wordt dan gekeken naar het gebruik van het pand, de bouwkundige en installatietechnische aspecten (sprinklers, compartimentering, e.d.) op het gebied van brandveiligheid. Inrichting gebonden milieutoezicht Inrichting gebonden milieutoezicht richt zich op toezicht van Wet milieubeheer plichtige bedrijven. Er wordt voornamelijk gecontroleerd op naleving van de voorschriften uit het Activiteitenbesluit milieubeheer, aanverwante regelgeving en/of de milieuvergunning. Aspecten waarop gecontroleerd wordt zijn bijv. opslag van gevaarlijke stoffen en kans op bodemverontreiniging. Een aantal voorbeelden van doelgroepen waar milieutoezicht wordt gehouden zijn
31
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
autoherstelbedrijven, tankstations, jachthavens, gasdrukregel- en meetstations en landbouwinrichtingen. Er is een zelfstandige toezichtstaak op het gebied van
Bijzondere wetten
geluid. Er wordt structureel toezicht gehouden op
Binnen het handhavingsdomein bijzondere wetten valt
dit aspect bij horecagelegenheden en evenementen.
de handhaving van de Drank- en Horecawet, de Wet op
Geluid is een belangrijke bron van overlast. Een deel
de Kansspelen en de Opiumwet. De belangrijkste doel-
van de handhavingscapaciteit wordt ingezet voor de
groepen zijn de reguliere horeca, de para commerciële
afhandeling van geluidsklachten.
instellingen (sportkantines, wijkcentra en dorpshuizen),
Daarnaast wordt er geparticipeerd bij landelijke of
evenementen, supermarkten, slijterijen, coffeeshops en
regionale projecten. Hierbij valt te denken aan energie-
prostitutiebedrijven.
projecten en ketenhandhaving asbest. De Drank- en Horecawet (DHW) regelt de bedrijfsBodemtoezicht
matige verstrekking van alcoholhoudende dranken.
De Wet bodembescherming en het Besluit bodem-
Het doel van de wet is het voorkomen van gezond-
kwaliteit bevatten regels voor de bescherming van
heidsschade en verstoring van de openbare orde
de bodem. De uitvoering van bodemtoezicht betref-
door alcoholgebruik. Het toezicht op de naleving van
fende de Wet bodembescherming omvat taken zoals
de Drank- en Horecawet ligt sinds 1 januari 2013
het behandelen van meldingen, beoordelen van en
bij de gemeenten. Daarvoor was de Voedsel- en
beschikken op evaluatieverslagen, toezicht en handha-
Warenautoriteit (VWA) hiervoor toezichthoudend.
ving tijdens bodemsaneringen en de nazorgfase. De uitvoering van het toezicht op het Besluit bodem-
De Wet op de Kansspelen (WOK) reguleert de kans-
kwaliteit omvat taken zoals toezicht en handhaving op
spelen. De uitvoering ligt deels op gemeentelijk niveau.
toepassingen van grond en baggerspecie op of in de
Op grond van de WOK heeft de gemeenteraad aan
bodem, de opslag van grond, bagger en bouwstoffen,
de burgemeester de bevoegdheid gegeven om een
toepassingen van bouwstoffen (menggranulaat, asfalt-
vergunning te verlenen voor één speelautomatenhal.
granulaat, betonklinkers e.d.).
Daarnaast verleent de burgemeester aanwezigheidsver-
De gemeente Leeuwarden is per 1 januari 2003 op
gunningen voor het hebben van een speelautomaat.
eigen verzoek aangewezen als één van de zogenoemde
Dit kan voor een horeca-inrichting zijn of voor een
bevoegd gezag gemeenten. Het college is daarmee het
speelautomatenhal.
bevoegd bestuursorgaan en verantwoordelijk voor de handhaving van de Wet Bodembescherming. In andere
Artikel 13b van de Opiumwet is het juridische instru-
gemeenten wordt deze wetgeving onder verantwoorde-
ment om op te treden tegen illegale verkooppunten
lijkheid van Gedeputeerde Staten uitgevoerd.
van verdovende middelen. Ten aanzien van coffeeshops wordt een gedoogbeleid gevoerd. Daarbij gelden de
Overige Wabo wetgeving
landelijk vastgestelde AHOJGI-criteria:
De Flora- en Faunawet is gericht op soortenbescherming. In de Natuurbeschermingswet draait het om het
A: geen affichering
beschermen van gebieden. De minister van Landbouw,
H: geen harddrugs
Natuur en Voedselveiligheid wijst deze gebieden aan.
O: geen overlast
Bij het verlenen van een omgevingsvergunning zal
J: geen aanwezigheid / verkoop aan jeugdigen
getoetst moeten worden aan de regels uit deze wetten.
G: geen verkoop van grote hoeveelheden (meer dan 5
Het college kan ontheffing verlenen van verbodsbepa-
gram per transactie)
lingen uit de Flora- en Faunawet.
I: geen toegang en verkoop aan niet-ingezetenen
Waterwet; ten aanzien van indirecte lozingen (lozingen
Prostitutieregelgeving staat in hoofdstuk 3 van de APV.
die via het rioolstelsel naar de rioolwaterzuiverings-
Doel daarvan is het voorkomen van verstoring van de
installatie gaan) is het college het bevoegd gezag in
openbare orde en het regelen van een gezonde en
plaats van het dagelijks bestuur van het Wetterskip
veilige werkomgeving. De burgemeester is bevoegd
Fryslân. Het toezicht van deze wetgeving ligt bij het
vergunning te verlenen voor een seksinrichting terwijl
Wetterskip.
het college bevoegd is vergunning te verlenen voor een escortbedrijf.
32
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
Doorgaans is voor het gebruik van openbare grond De landelijke wetgeving m.b.t. dit onderwerp heeft
op basis van de APV een vergunning nodig. Er
ernstige vertraging opgelopen en treedt vermoedelijk
wordt gecontroleerd op de naleving van verleende
niet eerder in werking dan 1 januari 2015.
vergunningen.
De verwachting is dat het toezicht op de vergunnin-
Groen / bomen; om kaalslag en illegale kap tegen te
gen en de illegale prostitutie in de nabije toekomst
gaan is op grond van de APV een kapvergunning nodig
naar de gemeente gaat. Toezicht ligt nu nog bij het
voor de kap van houtopstanden (monumentale bomen
Mensenhandel Interventie Team (MIT) van de politie.
of 9 of meer bomen). Veelal wordt met het verlenen
De controle op mensenhandel en het daadwerkelijk
van een kapvergunning een herplantplicht opgelegd.
constateren van illegale prostitutie blijft een taak van
Er is controle op naleving van verleende vergunnin-
de politie.
gen, controle op uitvoering van de herplantplicht en optreden bij illegale activiteiten en niet naleving van
De GGD Fryslân voert één keer per jaar een inspectie
vergunningvoorschriften.
uit naar de hygiëne van de prostitutiebedrijven. De GGD houdt tevens een medisch spreekuur. Daarnaast
Controle in het kader van afval richt zich op naleving
is er ook een sociaal-maatschappelijk spreekuur, dat
van de Afvalstoffenverordening. De nadruk ligt hierbij
wordt verzorgd door Fier Fryslân.
op huishoudelijke afvalstoffen en dumping van grofvuil.
Toezicht openbare ruimte
In Leeuwarden zijn naast de APV ook het
Het handhavingsdomein toezicht openbare ruimte
Ligplaatsenbeleid en het Aanwijsbesluit Ligplaatsen,
bestaat uit de deelgebieden honden, parkeren,
kaden en wallen van kracht. Controle hierop heeft
reclame, graffiti, gebruik openbare grond, groen /
vooral betrekking op illegaal ingenomen ligplaatsen.
bomen, afval, ligplaatsen en ambulante handel. Ambulante handel; de gemeente kent diverse Op grond van de APV is het laten loslopen van honden
week- en jaarmarkten. Door gericht toezicht tijdens
verboden (m.u.v. de losloopgebieden), is het oprui-
verschillende markten wordt er voor gezorgd dat de
men van uitwerpselen verplicht en mogen honden in
Marktverordening en het Marktbeleid wordt nageleefd.
bepaalde gebieden niet komen. Toezicht en handhaving richt zich op verbetering van het naleefgedrag met
Veiligheid
als resultaat schonere wijken en parken.
Bij het handhavingsdomein veiligheid gaat het onder andere om de activiteiten die worden uitgevoerd in het
Leeuwarden kent betaald parkeren, vergunninghouders
kader van het toezichtsmodel, cameratoezicht, de aan-
en blauwe zones. In deze gebieden wordt doorlopend
pak van overlast gevende jeugdgroepen, het Meldpunt
gesurveilleerd (intensiever in de binnenstad) met als
Overlast en de AFAC.
doel de naleving van wet- en regelgeving te verbeteren en de betalingsbereidheid te verhogen.
Het toezichtsmodel binnenstad is het samenwer-
Het verwijderen van verkeerd gestalde fietsen, wees-
kingsverband tussen politie, gemeente en diverse
fietsen en wrakken valt ook onder het deelgebied par-
(particuliere winkel-)beveiligingsorganisaties. De
keren, net zoals de uitvoering van de wegsleepregeling.
aandachtspunten vanuit het toezichtsmodel zijn o.a. het aanspreken/doorgeven van personen met verblijfs-
Er worden met regelmaat gevelreclames, reclame-
verboden/winkelverboden, fietsendiefstal, overlast
posters, -borden en overige reclame-uitingen in de
door (verslaafde) dak- en thuislozen, drugsdealers en
openbare ruimte geplaatst of aangebracht. Toezicht
groepen jongeren, parkeerexcessen, APV en graffiti. De
en handhaving richt zich op de uitgangspunten zoals
aandachtsgebieden zijn het winkelgebied binnenstad,
beschreven in de nota Oog voor Reclame en de ver-
stationsgebied, Weaze en de Prinstentuin.
bodsbepalingen in de APV. Sinds enkele jaren maakt cameratoezicht onderdeel Toezicht op graffiti richt zich op het in de APV verboden
uit van het toezicht op de uitgaansdagen (donder-
‘kladden’ in de openbare ruimte.
dag, vrijdag en zaterdag) tijdens de nachtelijke uren.
33
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
Cameratoezicht wordt ingezet ter ondersteuning van de politie. Onderdeel van de werkzaamheden van Stadstoezicht is het tijdens surveillance en controles in kaart brengen van overlastgevende jeugdgroepen. Hierbij wordt actief samengewerkt met politie en straatcoaches. Daarnaast wordt een actieve bijdrage geleverd aan het samenwerkingsverband Taskforce Jeugdoverlast. Via het Meldpunt Overlast worden meldingen van overlast in wijken doorgegeven aan bijvoorbeeld Stadstoezicht. Deze locaties kunnen dan worden meegenomen bij de surveillances. De aanpak is afhankelijk van de aard van het probleem en kan variëren van het aangaan van gesprekken tot handhavend optreden. De Algemene Fietsen Afhandel Centrale (AFAC) is het samenwerkingsverband tussen de gemeente, politie en Omrin/Estafette dat gericht is op het tegengaan en oplossen van fietsendiefstal.
34
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
35
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid
BWM
BWM
Wijkz./Stadstoezicht
Wijkz./Stadstoezicht
JVZ
Bouwen, Ruimtelijke Ordening en brandveiligheid
Milieu-inrichtingen en bodem
Veiligheid
Fysieke openbare ruimte
Bijzondere wetten
Totaal FTE/lasten
Sector
Domein/Wetten, regelingen
Bron: begroting 2014
020
019;043;059;060; 009;077;090
020
025; 046
025
Nr. beleidsprodukt
44,90
20,40
15,00
0,56
8,94
Toezicht
Bijlage 4. Handhavingscapaciteit Gemeente Leeuwarden 2014
13,28
1,83
-
-
9,55
1,90
Handh.
4,20
0,55
0,58
0,42
0,40
2,25
Juridisch
5,20
0,20
2,31
1,69
0,31
0,69
Management en onderst.
67,58
2,58
23,29
17,11
10,82
13,78
Totaal
FTE (incl. management/coördinatie)
6.550.023
168.198
2.188.843
1.607.736
1.219.847
1.365.399
Bedrag
-
-
-
-
-
-
Inhuur derden
210.864
-
-
-
191.064
19.800
Overige kosten
Totale kosten
6.760.887
168.198
2.188.843
1.607.736
1.410.911
1.385.199
Budgetten derden
1.918.420
47.916
1.228.123
40.000
-
602.381
Bedrag
Opbrengsten
36
Kadernota Handhaving Fysieke leefomgeving en veiligheid