Bijlage 2 Reactienota zienswijzen ontwerp Partiële herziening en-of PlanMER

Bijlage 2 bij de raadsbrief Reactienota zienswijzen ontwerp Partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen en/of PlanMER De partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen (hierna: partiële herziening) en het PlanMER hebben van 28 maart 2023 tot en met 11 mei 2023 als ontwerp ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn zijn 9 zienswijzen ingediend. Wij willen alle reclamanten bedanken voor de moeite die zij hebben genomen om hun reactie te geven. Hierna worden de zienswijzen per reclamant behandeld waarbij puntsgewijs onze reactie is gegeven. Tevens wordt aangegeven of de zienswijze aanleiding geeft tot aanvulling of wijziging van de partiële herziening en/of PlanMER zoals deze als ontwerp ter visie hebben gelegen. In de nota “Wijzigingen ontwerp Partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden - Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen (n.a.v. zienswijzen, advies Commissie m.e.r. en ambtshalve wijzigingen)” (hierna: nota Wijzigingen), opgenomen als bijlage bij de raadsbrief, zijn de wijzigingen in de voornoemde documenten weergegeven en toegelicht. Zienswijze 1 Brandweer Fryslân A. Geen zienswijze Reclamant geeft aan af te zien van het indienen van een zienswijze. Reactie gemeente: Wij danken reclamant voor deze reactie. Zienswijze 2 Inwoner Ryptsjerk A.

Geluid- en lichthinder en fauna Reclamant geeft aan dat hij geluidsoverlast ervaart vanwege events (zeker in de avond- en nachtelijke uren en met de wind die veelal zijn kant op komt). Tevens is reclamant van mening dat fauna in het natuurgebied (in AquaZoo, vaak al getraumatiseerde dieren, maar ook dieren die niet leven in gevangenschap) en in de directe omgeving last hebben van evenementen. Reclamant vindt het beter om elders in Friesland op een stuk weiland zonder bomen, ver van bewoning, dergelijke evenementen te houden. Reclamant geeft daarnaast aan dat Europese Verordeningen rondom geluid en licht in de weg staan aan de herziening van het bestemmingsplan. Reactie gemeente Wij betreuren het dat reclamant hinder ervaart van evenementen in De Groene Ster. Wij streven ernaar de hinder van evenementen op de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Er is in het kader van de partiële herziening dan ook uitgebreid natuur- en geluidsonderzoek verricht naar de (mogelijke) effecten van evenementen op de omgeving. Een en ander in combinatie met de relevante wet- en regelgeving. Uit de onderzoeken komt naar voren dat evenementen, onder een aantal voorwaarden, kunnen plaatsvinden. In de partiële herziening zijn deze voorwaarden, waar ruimtelijk relevant, ook opgenomen.

Bijvoorbeeld het vastleggen van maximale geluidswaarden om een te hoge geluidsbelasting op de omgeving te voorkomen en maatregelen voor bescherming van natuurwaarden. Wij zijn ons ervan bewust dat de omgeving desondanks hinder kan ervaren. Dit hebben wij ook meegenomen in onze “Belangenafweging Partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen” (hierna: Belangenafweging) zoals opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage 12 bij de toelichting van de partiële herziening. B. Aanvullend op het gestelde onder A stelt reclamant voor om een locatie elders te zoeken in plaats van De Groene Ster. Reclamant geeft als mogelijkheid een locatie bij Stiens aan waar militaire luchtvaartuigen al meer geluid mogen produceren en de omgeving daarvoor is ingericht. 1

Reactie gemeente Ten aanzien van alternatieve locaties voor de muziekevenementen in de gemeente Leeuwarden merken wij op dat in het kader van de partiële herziening een locatiealternatievenonderzoek is uitgevoerd (zie bijlage 2 van de toelichting van de partiële herziening). Om tot redelijke alternatieven te komen is er een trechtering uitgevoerd op basis van een aantal criteria. Uiteindelijk is hierbij de keuze gevallen op De Groene Ster. Inhoudelijk verwijzen wij u graag naar bijlage 2 van de toelichting. C.

Verkeershinder / parkeerdruk / en bijbehorende hinder Reclamant is van mening dat deze locatie niet dé eventlocatie is van Friesland. De reden hiervan is dat events betekenen dat er bezoekers komen en daarmee een toename van de verkeers-/parkeerdruk en -hinder ontstaat. In dit geval een toename in een omliggend gebied wat steeds meer bewoners kent door een toename van woningbouw (Hurdegaryp) en de komst van Blitsaerd.

Reactie gemeente Inherent aan het organiseren van (grootschalige) evenementen is dat hieruit een verkeersaantrekkende werking ontstaat. Ditzelfde geldt voor parkeren. Het gaat hierbij echter om met name de zomermaanden en betreft niet een situatie die jaarrond is. Daarnaast is er in het kader van de partiële herziening en het PlanMER onderzoek gedaan naar de effecten van evenementen op de verkeer- en parkeersituatie in en rond het plangebied (PlanMER, paragraaf 4.2.3 en bijlage III Effectbeoordeling verkeer en parkeren). Deze onderdelen hebben daarmee een volwaardige plaats gekregen in het totale besluitvormingsproces. Uit dit onderzoek blijkt dat evenementen met hoge bezoekersaantallen een grotere druk leggen op het mobiliteitssysteem. Door echter maatregelen te treffen op het gebied van mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement en crowdmanagement (zie ook hoofdstuk 6 Effectbeoordeling verkeer en parkeren) is dit grotendeels te ondervangen tot een acceptabele situatie. Aangezien in voornoemd onderzoek een en ander nog vrij algemeen was benoemd, hebben wij, mede naar aanleiding van deze zienswijze, een en ander nader verduidelijkt/aangevuld. Hiervoor verwijzen wij u naar de nota Wijzigingen welke onderdeel uitmaakt van de raadsbrief. Ook verwijzen wij u naar de Belangenafweging welke is opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage bij de toelichting. D.

Natuur stikstof Reclamant geeft aan dat events, inclusief opbouw, afbouw, exploitatie en komst bezoekers, altijd een toename van de stikstofneerslag met zich meebrengen. Europa, het Kabinet e.d. willen juist de stikstofuitstoot reduceren, aldus reclamant. Dit gebied met agrarische achtergrond stoot al teveel uit qua stikstof.

Reactie gemeente Het klopt wat reclamant zegt, dat er bij het houden van evenementen stikstof vrijkomt. Dat is inherent aan het toevoegen van een nieuwe, extra functie aan een bepaald gebied. Van belang is om te bepalen of de toename dusdanig is, dat dit schadelijke gevolgen heeft voor beschermde natuur. Uit het stikstofonderzoek dat is verricht in het kader van deze partiële herziening, blijkt dat hiervan geen sprake is. Er wordt daarmee voldaan aan de geldende wet- en regelgeving. E.

Omgevingswet – integraliteit Reclamant is van mening dat de herziening de integraliteit mist die straks per 1-1-2024 wel is geborgd in de Omgevingswet met haar omgevingsvisie en omgevingsplan. Hij vindt dat er nu haast wordt gemaakt om het plan voor 1-1-2024 er doorheen te drukken, waardoor het integrale karakter ontbreekt wat de Omgevingswet wel biedt.

Reactie gemeente In de partiële herziening en bijbehorend PlanMER is op basis van integraal onderzoek het effect van het planvoornemen op de omgeving onderzocht. Alle milieu- en ruimtelijke aspecten zijn beschouwd. Hierbij is ook de relevante wet- en regelgeving op verschillende overheidsniveaus meegenomen. Tevens hebben vanaf het begin van het proces van deze partiële herziening belangengroepen kunnen meepraten over de inhoud. Hierdoor hebben wij een voldoende integrale 2

afweging kunnen maken. Het doorlopen proces is daarmee in lijn met het proces zoals de Omgevingswet dit beoogt. F.

Biodiversiteit en flora Reclamant geeft aan dat het natuurgebied speciale bloemen kent. En dat de biodiversiteit en flora er niet mee gediend is dat events met haar bezoekers dit natuurgebied betreden en schade toebrengen aan flora. Reclamant is van mening dat daarom meer moet worden ingezet op een verdere versterking van het gebied qua biodiversiteit. De provincie Friesland wil dit juist bereiken waardoor de herziening daarmee strijdig is, aldus reclamant.

Reactie gemeente Wij vinden biodiversiteit ook belangrijk. Hiermee houden wij onder andere rekening in het beheer van gronden, bijvoorbeeld de mate en manier van maaien. Door af te wisselen in tijdstip, methode, machines en hoe vaak er wordt gemaaid, wordt de biodiversiteit vergroot. Zo ook in De Groene Ster. De Groene Ster is een recreatiegebied waar veel gebruik van wordt gemaakt door onder meer recreanten. Het beheer is daarom ook afgestemd op dit recreatieve gebruik. Hierbij zijn ook aspecten als veiligheid en toegankelijkheid van belang. Daardoor zijn er, op plaatsen waar de recreatiedruk hoog is, ook gebieden met een lagere biodiversiteit. Deze gebieden zijn daarmee ook geschikt voor het houden van evenementen. Zoals wij in onze reactie bij zienswijze A. van deze reclamant hebben aangegeven, is er in het kader van deze partiële herziening een uitgebreid natuuronderzoek verricht. Hieruit blijkt dat (muziek)evenementen onder een aantal voorwaarden kunnen worden gehouden, zonder dat negatieve effecten op natuurwaarden optreden. Zienswijze 3 Inwoner Ryptsjerk A.

Geluidsoverlast Reclamant geeft aan dat door het plan bewoners van Camminghaburen, Blitsaerd, Tytsjerk en Ryptsjerk te maken zullen hebben met frequent geluidsoverlast tot laat in de avond. Reclamant vindt dat de gemeenten Leeuwarden (maar ook gemeente Tytsjerksteradiel) hun burgers moeten beschermen in plaats van toe te geven aan ondernemers die een (groeiend aantal) festivals met kilometers verdragende bastonen organiseren. Reclamant is van mening dat als men toch festivals wil faciliteren, er vooruitgelopen moet worden op een toekomst waarin overlast niet wordt gedoogd: een toekomst waarin elektronisch versterkte muziek in de open lucht ‘not done’ is.

Reactie gemeente Ons streven is om evenementen mogelijk te maken waarbij de geluidshinder voor de omgeving zoveel mogelijk wordt beperkt. Er is daarom ook uitgebreid geluidsonderzoek verricht naar de (mogelijke) effecten van evenementen op de omgeving. Uit dit onderzoek komt naar voren dat evenementen, onder voorwaarden, kunnen plaatsvinden. In de partiële herziening zijn deze voorwaarden waar nodig opgenomen. Bijvoorbeeld het vastleggen van maximale geluidswaarden om een te hoge geluidsbelasting op de omgeving te voorkomen. Wij zijn ons ervan bewust dat de omgeving desondanks hinder kan ervaren. Dit hebben wij ook meegenomen in onze Belangenafweging, zoals opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage bij de toelichting. B.

Verstoring recreatie Reclamant is van mening dat evenementen met versterkt muziekgeluid recreatie, waarbij genieten van stilte en natuurgeluiden een belangrijke waarde is, verhindert en verstoort. In De Groene Ster en omliggende terreinen (Natura 2000-gebied De Groote Wielen, Park Vijversburg, Aqua Zoo, Golfterrein, Merriedobbe) is dat een dominante vorm van de bestaande vormen van recreatie (wandelen, zeilen, roeien, kanovaren, fluisterbootvaren, zwemmen, zonnen, golfen en genieten van natuur, (cultuur)park en dierentuin). Reclamant vindt dat deze ‘stille’ vormen van recreatie eerder bevorderd moeten worden dan gehinderd.

3

Reactie gemeente Wij zijn ons ervan bewust dat het recreëren in het recreatiegebied en de omgeving anders is dan gebruikelijk op het moment dat er een evenement plaatsvindt. Maar hoe dit wordt ervaren is voor iedere recreant anders; de één ervaart het als verstoring, de ander niet. In de door reclamant aangegeven gebieden vinden naast het gebruik dat reclamant aangeeft, ook andere vormen van (intensieve) recreatie plaats. De geldende, veelal specifieke bestemmingen en regels voor deze gebieden bieden hiervoor ook (ruime) mogelijkheden. Zo ligt langs de zuidkant van De Groote Wielen een recreatieve zone met onder meer horeca, verblijfsrecreatie en watersportvoorzieningen. En is Park Vijversburg onder meer bestemd voor culturele voorzieningen. Voor wat betreft het recreatiegebied De Groene Ster merken wij ook op dat er delen van het gebied niet mogen worden gebruikt ten behoeve van een evenement. Deze gebieden zijn specifiek gereserveerd voor recreanten in het gebied. Er kan altijd worden gerecreëerd, ook tijdens een evenement. Dit is vastgelegd in de regels van de partiële herziening en op de bijbehorende verbeelding (plankaart). Tevens verwijzen wij u naar de Belangenafweging, zoals opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage bij de toelichting, waarin de gebieden die door recreanten kunnen worden gebruikt overzichtelijk zijn weergegeven. C.

Andere overlast dan geluidsoverlast Grote muziekevenementen met versterkt geluid veroorzaken naast geluidsoverlast ook andere overlast, aldus reclamant. Deelnemers ontwikkelen gehoorschade die op latere leeftijd hun kwaliteit van leven vermindert en de maatschappij op kosten jaagt. Daarnaast bevordert het op deze festivals veelvuldige gebruik van - veelal illegale - drugs de in Nederland zorgelijk toenemende drugscriminaliteit (o.a. drugsoorlogen en zwaar vervuilende illegale lozingen).

Reactie gemeente Voor zover het in ons bereik ligt, proberen wij overlast zoals reclamant beschrijft te beperken met regels en voorschriften. Hierbij gaat het onder andere om maximale geluidswaarden (in de regels van de partiële herziening en de geluidsontheffing van een specifiek evenement) en voorschriften in de evenementenvergunning voor een specifiek evenement dat drugs verboden is. Naast regels die wij als gemeente opleggen, is er ook een Convenant ‘preventie gehoorschade evenementen’ waaraan organisatoren zich moeten houden. Dit betreft de Front of House (FOH). Hierin zijn afspraken gemaakt over de maximale geluidswaarden om gehoorschade van het publiek te voorkomen. De FOH normen zijn ook opgenomen in onze gemeentelijke Beleidsregel geluid, Evenementen in de open lucht 2022, zoals vastgesteld in 2023 (hierna: Beleidsregel geluid 2022). Zienswijze 4 Stichting Groene Ster Duurzaam! A.

Rechtbank heeft grootschalige evenementen in De Groene Ster verboden Reclamant geeft aan plannen en acties om festivals mogelijk te maken in De Groene Ster steevast zijn vastgelopen bij de bestuursrechter. In eerste instantie was er sprake van de vernietiging van vergunningen bij toetsing achteraf in de bodemprocedures. Maar de laatste drie jaar is er sprake van het verbieden van de evenementen bij de beoordeling vóóraf, aldus reclamant. Bijvoorbeeld in 2021 heeft de bestuursrechter het evenement WttV in De Groene Ster verboden. En in 2022 Psy-Fi.

Reactie gemeente Reclamant geeft in zijn reactie aan dat de rechtbank grootschalige evenementen heeft verboden. Dit is echter niet het geval. De rechtbank heeft de zorgvuldigheid van de besluitvorming ten aanzien van een concreet evenement beoordeeld. Hierbij gold dat evenementen op grond van het geldende bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster’ (wet in materiële zin) niet zijn toegestaan, maar dat het college burgemeester en wethouders toch een uitzondering op de regel wilde maken. De rechtbank heeft vooral op processuele gronden vergunningen geschorst of vernietigd. Deze beoordeling speelt geen rol bij het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan (hieronder wordt ook een partiële herziening verstaan). Immers, in een bestemmingsplan wordt niet langer een uitzondering op de regel onderbouwd, maar wordt de regel zelf vervangen door een nieuwe regel die evenementen wel toestaat. Voor dit wetgevingsproces geldt een ander toetsingskader waarmee de zorgvuldige totstandkoming van een bestemmingsplan wordt geborgd. 4

De eerdere uitspraken van de rechtbank worden hierin meegenomen. Het vaststellen van een bestemmingsplan is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De gemeenteraad maakt hiermee de inhoudelijke keuzes. B.

Inhoudelijke gronden van het verbod op festivals in De Groene Ster Reclamant geeft aan dat gronden voor het verbieden van festivals in De Groene Ster in het begin vaak procedureel waren. Dat de gemeente of provincie onzorgvuldig met de bescherming van burgers en natuurwaarden was omgegaan. En dat dit gevolgen heeft voor de daarom, volgens reclamant, ten onrechte verleende vergunning of ontheffing. De laatste jaren spreekt de rechtbank zich ook steeds meer uit over inhoudelijke gronden, aldus reclamant. Bij die uitspraken baseert de rechtbank zich op jurisprudentie die wordt gevormd door de uitspraken van de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State en de uitspraken van het Europese Hof van Justitie. Reclamant verwacht dat de Afdeling niet op een geheel ander manier tegen de situatie aan zal kijken dan de rechtbank dat tot nu toe deed.

Reactie gemeente Voor onze reactie op deze zienswijze verwijzen wij naar onze reactie onder A. van reclamant. In aanvulling hierop merken wij op dat in alle onderzoeken die in het kader van deze partiële herziening zijn verricht, ook de relevante jurisprudentie is betrokken. C.

Inhoudelijke gronden verbod festivals Reclamant geeft een overzicht van de gronden tégen grootschalige evenementen in De Groene Ster. Deze gronden worden hierna puntsgewijs behandeld. 1. Directe schade aan natuurwaarden in Natura 2000-gebieden Reclamant stelt dat grootschalige evenementen in De Groene Ster het naastgelegen Natura 2000-gebied De Groote Wielen raken. Dat natuurgebied verkeert in een zogeheten ‘slechte staat van instandhouding’, aldus reclamant. De natuurdoelen waarvoor het gebied is ingericht worden al jaren achtereen niet gehaald. Zelfs niet benaderd, aldus reclamant. Reclamant is van mening dat dit in strijd is met de Europese natuurwetgeving (die rechtstreeks in Nederland van toepassing is). En ook in strijd met de Nederlandse Wet natuurbescherming. Ook is reclamant van mening dat het geluid van festivals in De Groene Ster en de stikstofproductie een direct negatieve invloed hebben op die beschermde natuur in De Groote Wielen. En dat de stikstofproductie daarnaast ook negatieve gevolgen heeft voor het acht kilometer verderop gelegen Natura 2000-gebied De Alde Feanen.

Reactie gemeente Er is in het kader van deze partiële herziening een uitgebreid natuuronderzoek verricht. Hieruit blijkt dat (muziek)evenementen onder een aantal voorwaarden kunnen worden gehouden, zonder dat dit negatieve effecten heeft op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden. Daarnaast is in het kader van deze partiële herziening een stikstofonderzoek verricht. Hieruit blijkt dat het houden van evenementen in De Groene Ster geen schadelijke gevolgen heeft voor beschermde natuur. Het plan is daarmee niet in strijd met Europese- en landelijke natuurwetgeving. 2. Natura 2000-schade door externe werking Reclamant stelt dat door de zogeheten ‘externe werking’ de Natura 2000-bescherming ook rechtstreeks op De Groene Ster van toepassing is. Reclamant geeft aan dat er beschermde soorten uit De Groote Wielen en uit De Alde Feanen gebruikmaken van De Groene Ster. Volgens reclamant betekent dit dat De Groene Ster zelf, wettelijk gezien, ook onder de Natura 2000-bescherming valt. Reactie gemeente Daar waar De Groene Ster van belang is voor soorten die zijn aangewezen voor de Natura 2000gebieden, zijn de effecten van het plan op deze soorten beoordeeld. Dit is onderdeel van het natuuronderzoek.

De conclusie van het natuuronderzoek is dat (muziek)evenementen onder een aantal voorwaarden kunnen worden gehouden, zonder dat dit negatieve effecten heeft op de instandhoudingsdoelen van deze soorten. 5

3. Schade aan natuurwaarden in NNN-gebied Reclamant geeft aan dat voor natuurwaarden in het Natuur Netwerk Nederland (NNN) een uitgebreide soortenbescherming geldt. Een belangrijk deel van De Groene Ster is onderdeel van dit netwerk stelt reclamant. Daarnaast zijn er NNN-gebieden in de omgeving van De Groene Ster. Ook hier richten de grootschalige evenementen schade aan door de verstorende werking van geluid, licht, menselijke aanwezigheid, aantasting van de vegetatie en bodem en stikstof, aldus reclamant. Reactie gemeente In het natuuronderzoek dat in het kader van deze partiële herziening is verricht, zijn ook de effecten van het planvoornemen op de NNN uitvoerig onderzocht. Hierbij zijn de aspecten betrokken die reclamant in deze zienswijze aangeeft: invloed op soorten, geluid, licht, menselijke aanwezigheid, aantasting van de vegetatie en bodem en stikstof. De conclusie van het natuuronderzoek is dat evenementen, onder een aantal voorwaarden kunnen worden gehouden, zonder schade aan te brengen aan de NNN. 4. Gebied ten onrechte aangeduid als recreatiegebied Reclamant geeft aan dat de huidige bestemming van het noordelijk deel van het plangebied waarop het wijzigingsvoorstel ziet ‘natuurgerichte extensieve dagrecreatie’ is: feitelijk natuur met recreatief medegebruik.

Het zuidelijk deel van het plangebied heeft de enkelbestemming ‘natuur’ (omdat dit deel uitmaakt van de NNN). Reclamant is van mening dat door het college de betreffende delen van het plangebied stelselmatig ten onrechte zijn aangeduid als ‘recreatiegebied’. Reactie gemeente De Groene Ster is in de jaren ’60 van de vorige eeuw ontwikkeld tot een recreatiegebied. Hierbij heeft het gebied een diverse uitstraling gekregen. Het noordelijke deel heeft een afwisselend karakter met bosschages, open delen met water en ligweides, recreatieve voorzieningen en parkeerplaatsen (een hoge recreatiedruk). En het zuidelijk deel heeft de meer beschutte bosschages (een lagere recreatiedruk). Aan deze gebieden zijn specifieke bestemmingen toegekend die de recreatievormen omschrijven van hoe het gebied ook feitelijk wordt gebruikt: een gebied dat in hoofdzaak is gericht op extensieve dagrecreatie (zoals wandelen, fietsen en zwemmen) in het noordelijk deel met de bestemming ‘Recreatie – Dagrecreatie’. En in het zuidelijke gebied de bestemming ‘Natuur’. Hier zijn de gronden in hoofdzaak bestemd voor het behoud, het herstel en/of de ontwikkeling van natuurwetenschappelijke en landschappelijke waarden, droge en (half)natte ruigvegatieve terreinen, water, groenvoorzieningen, bebossing en is recreatief medegebruik toegestaan.

De voornoemde bestemmingen (benamingen) maken onderdeel uit van het bestemmingsplan zoals dat is vastgesteld in 2012. 5. Te hoge belasting op natuur Reclamant geeft aan dat bij het huidige gebruik er op topdagen in het seizoen enkele duizenden bezoekers aanwezig zijn. Die moeten vertrekken bij zonsondergang. Die menselijke aanwezigheid verstoort natuur, aldus reclamant. Maar reclamant vindt dat dit in het niet valt bij festivals van 10.000 tot 20.000 bezoekers en crew, die meerdere dagen en nachten achtereen continu aanwezig zijn op de 60 centrale hectare van het natuurterrein. Reclamant vindt dit buitenproportioneel belastend voor natuur. Reactie gemeente De Groene Ster wordt veel gebruikt door recreanten. Om de huidige situatie in beeld te brengen, hebben wij hierover gegevens verzameld, waaronder het aantal bezoekers. Bij het opstellen van de partiële herziening en bijbehorende stukken, waaronder het PlanMER, zijn er diverse gegevens gebruikt om de huidige situatie in het recreatiegebied in beeld te krijgen. Hiervoor verwijzen wij naar het onderzoek van het PlanMER waarin de huidige situatie staat beschreven (zie paragraaf 2.1 in het PlanMER). Uit deze informatie blijkt dat er geen sprake is van duizenden bezoekers (op topdagen) in het seizoen. In 2022 zijn nieuwe verkeerstellingen verricht. Ook hieruit blijkt dit niet.

Wij verwijzen u hiervoor naar het verkeer- en parkeeronderzoek dat in het kader van het PlanMER is uitgevoerd (bijlage III van het PlanMER).

6

Er zal tijdens een muziekevenement (met een groot- of klein ruimtegebruik) altijd sprake zijn van een intensiever gebruik van het gebied dan op een ‘normale’ dag. Daar zijn wij ons ook van bewust. Daarbij is 15.000 aanwezigen het maximum wat wij willen toestaan. Dit is ook vastgelegd in de regels van de partiële herziening. Ook zijn wij het met reclamant eens dat natuurwaarden niet verloren mogen gaan bij (muziek)evenementen. Er is in dit kader dan ook uitgebreid onderzoek gedaan naar de effecten van het planvoornemen op de aanwezige natuurwaarden. Zoals eerder is aangegeven, blijkt uit dit onderzoek dat het houden van (muziek)evenementen onder voorwaarden mogelijk is. 6. Schade aan natuurwaarden in de directe omgeving van het evenemententerrein Reclamant geeft aan dat de gemeente en de organisatoren van evenementen ecologen hebben ingezet om aan te tonen dat er geen schade is voor de natuur. Die ecologen hebben echter met hun onderzoeken zelf het tegendeel aangetoond, aldus reclamant. Reclamant geeft aan dat wie hun conclusies leest, maar ook de onderzoeken zelf en de gebruikte literatuur, ontdekt dat de festivals duidelijke negatieve gevolgen hebben voor bijvoorbeeld broedvogels, vleermuizen, kleine zoogdieren en amfibieën in de directe omgeving van het evenement. Reactie gemeente Reclamant geeft helaas niet aan welke passages uit de rapporten dit zouden zijn.

Naar aanleiding van deze zienswijze hebben wij echter nogmaals de rapporten nagelopen. Hierbij hebben wij geconstateerd dat in de passende beoordeling en het PlanMER met bijbehorend natuureffectrapport (inclusief bijlage ‘Geluid en natuur’), enkele passages staan die mogelijk kunnen worden opgevat als zijnde dat er negatieve effecten zijn. Dit is echter niet het geval. Om deze onduidelijkheden weg te nemen, zijn de rapporten op enkele onderdelen aangevuld/verduidelijkt. De conclusies van de onderzoeken wijzigen hierdoor echter niet. Het overzicht van de aanpassingen treft u aan in de nota Wijzigingen. 7. Geen evenement in kwetsbare (broed)periode en niet in of naast natuurgebieden Reclamant geeft aan dat Nederland één van de toonaangevende landen voor wetenschappelijk onderzoek naar verstoring van beschermde soorten door geluid en menselijke aanwezigheid is. Reclamant is van mening dat professor Slabbekoorn, professor Foppen, Krijgsveld en Van der Kolk de belangrijkste onderzoekers op dat gebied zijn. Deze personen geven aan dat die verstoring niet mag plaatsvinden in de kwetsbare periode van beschermde soorten (balts, nestbouw, broeden, verzorging van afhankelijke jongen, etc.) en niet mag plaatsvinden in of nabij natuurgebieden, aldus reclamant.

Reactie gemeente In het rapport van de Vogelbescherming (Krijgsveld et al, 2022) zijn de meest recente resultaten van onderzoeken naar (geluids)verstoring van vogels samengevat, ook van de onderzoeken van de in de zienswijze genoemde wetenschappers. In dit rapport is een kader opgenomen over geluidsverstoring (opgesteld door Slabbekoorn) en specifiek een kader voor verstoring door festivals (opgesteld door Krijgsveld). De natuuronderzoeken en de voorwaarden zoals opgenomen in de regels en op de verbeelding (plankaart) voor de partiële herziening zijn in lijn met de bevindingen in dit rapport. Het belangrijkste kader uit het rapport van de Vogelbescherming is daarbij het kader over festivals dat specifiek ingaat op alle mogelijke verstoringen door festivals. De partiële herziening is in lijn met dit kader, dit lichten wij hierna toe. Daarbij de opmerking dat de festivals waarover wordt gesproken in het rapport van de Vogelbescherming, in de gemeentelijke partiële herziening worden benoemd als muziekevenementen groot- en klein ruimtegebruik. In tegenstelling tot wat reclamant beweert wordt in het rapport (Krijgsveld et al, 2022) niet vermeld dat een festival niet in de kwetsbare periode mag plaatsvinden.

Uit het kader voor festivals, zoals opgenomen in het rapport van de Vogelbescherming, blijkt dat negatieve effecten (dankzij maatregelen) niet zijn aangetoond in deze kwetsbare perioden. Het kader voor festivals geeft wel aan dat festivals beter niet in natuurlijke omgevingen gehouden kunnen worden, maar bijvoorbeeld in een park of in stedelijk gebied. De partiële herziening maakt muziekevenementen mogelijk in het recreatieve deel van De Groene Ster. Dit is niet een natuurlijke 7

omgeving zoals bedoeld door Krijgsveld, het is namelijk een park waar zeker in de broedperiode veelvuldig wordt gerecreëerd. Er vinden menselijke activiteiten plaats met bijbehorende verstoringen. De locatiekeuze voor De Groene Ster komt daarmee overeen met de adviezen van Krijgsveld et. al. (2022). Ook de volgende stappen uit Krijgsveld zijn in onze onderzoeken en voorwaarden opgevolgd: De locatiekeuze is in overeenstemming met de adviezen uit het rapport van Krijgsveld et. al. (2022). De Groene Ster is geen rustig natuurgebied, maar een parkachtig recreatiegebied met vele dagelijkse menselijke activiteiten: wandelen, zwemmen, zonnen, honden uitlaten in de aanwezige hondenlosloopterreinen, verkeer etc. Broedseizoen: er worden in een druk recreatiegebied geen zeldzame kwetsbare soorten verwacht, tenminste geen soorten die gevoelig zijn voor de menselijke activiteiten in een recreatiegebied. Dit is ook tijdens vogelinventarisaties en monitoring tijdens festivals in De Groene Ster vastgesteld. In De Groene Ster hoeft het broedseizoen daarom niet vermeden te worden, maar kunnen door restricties in aantallen muziekevenementen en maatregelen per muziekevenement effecten op broedende vogels worden voorkomen. Om effecten te voorkomen is altijd een beoordeling vooraf nodig van de broedvogels in het gebied, uitgevoerd door een ecologisch deskundige.

Deze beoordeling is voor de partiële herziening uitgevoerd en voor elk afzonderlijk muziekevenement zal tevens voorafgaand een ecologische schouw moeten worden uitgevoerd, waarbij ook de informatie van de meerjarige broedvogelmonitoring wordt betrokken, waaruit (al dan niet) maatregelen volgen. Daarnaast staat in het kader van de Vogelbescherming voor festivals het volgende aangegeven: “Bij geen van de muziekfestivals waar mitigerende maatregelen werden getroffen, en waar potentiële effecten onderzocht zijn, zijn wezenlijke effecten op broedvogels aangetoond. In alle gevallen waar broedende vogels aanwezig waren, had het festival geen negatief effect op het broedsucces”. De muziekfestivals die zijn onderzocht zijn vergelijkbaar in zowel type festival, genomen maatregelen als locatie met De Groene Ster. Krijgsveld heeft net als de onderzoekers voor De Groene Ster geconstateerd dat, mede dankzij maatregelen, er geen negatieve effecten optraden bij broedende vogels tijdens festivals. De conclusies van onze onderzoeken en die van Krijgsveld komen daarom overeen. Krijgsveld geeft aan dat bij een juiste locatiekeuze de mitigerende maatregelen makkelijk uitvoerbaar zijn. Ook dit is in overeenstemming met de conclusies van de natuuronderzoeken die in het kader van de partiële herziening zijn verricht.

Daarnaast willen we nogmaals benadrukken dat in de regels en op de verbeelding (plankaart) van de partiële herziening de nodige waarborgen/voorwaarden zijn opgenomen voor het kunnen houden van (muziek)evenementen (waaronder ook een werkprotocol). Dit totaal zorgt ervoor dat (muziek)evenementen kunnen worden gehouden zonder dat er sprake is van negatieve effecten op natuurwaarden. Al deze waarborgen/voorwaarden zijn gestoeld op de diverse, uitgebreide rapportages die eveneens onderdeel uitmaken van deze partiële herziening inclusief PlanMER. Gelet op het voorgaande zijn de resultaten van de onderzoeken voor de partiële herziening en de voorwaarden/regels die daaruit volgen, in lijn met de wetenschappelijke stand van zaken met betrekking tot verstoring door (muziek)evenementen. 8. Onduldbare hinder van geluid voor omwonenden Reclamant vindt dat de geluidsniveaus, zoals die in het ontwerp worden voorzien, te hoog zijn voor omwonenden. Reclamant is van mening dat deze onduldbare hinder veroorzaken, met name ook tijdens de avond en nacht. De gewenste duur van de festivals - dagen achter elkaar - zorgt er bovendien voor dat de hinder nog groter wordt, aldus reclamant. Reclamant vindt dat er geen rekening is gehouden met de toenemende belasting op de omgeving die door een meerdaags, 24 uurs festival teweeg wordt gebracht.

Reactie gemeente De gehanteerde normering in de partiële herziening sluit aan bij de Nota ‘evenementen met een luidruchtig karakter’ (de zogenoemde Nota Limburg). Voor deze partiële herziening is uitgebreid geluidsonderzoek door DGMR gedaan. In de conclusie van het akoestisch onderzoek, bijlage IV van 8

de MER, is aangegeven dat de muziekevenementen zonder onduldbare hinder kunnen worden georganiseerd. Wij zijn ons er terdege van bewust dat bij een muziekevenement in de open lucht omwonenden gedurende een beperkt aantal dagen per jaar hinder kunnen ondervinden als gevolg van muziekgeluid. Om te kunnen beoordelen welke effecten vanwege de evenementen optreden, is in het akoestisch onderzoek berekend en beoordeeld of sprake is van onduldbare hinder voor omwonenden. Uit het onderzoek blijkt dat dit niet het geval is. De gemeente Leeuwarden beoordeelt het geluid van muziekevenementen op basis van de Beleidsregel geluid 2022. In deze beleidsregel staan voorschriften voor het toegestane geluidsniveau bij evenementen. Voor de beoordeling van evenementen in De Groene Ster maakt de gemeente onderscheid tussen de dag- en avondperiode (07.00 – 23.00/24.00 uur) en de nachtperiode (23.00/24.00 – 07.00 uur). De avondperiode eindigt in principe om 23.00 uur. Op vrijdag, zaterdag en dagen die worden gevolgd door een officiële feestdag, eindigt de avondperiode om 24.00 uur. De geluidnormen van de gemeente Leeuwarden zijn gebaseerd op de Nota Limburg. De grenswaarden in de Nota Limburg zijn voor de dag- en avondperiode vastgesteld om onduldbare hinder te voorkomen. De geluidnormen voor de nachtperiode zijn opgesteld om te voorkomen dat slaapverstoring vanwege muziekevenementen ontstaat.

In de partiële herziening zijn deze normen opgenomen als maximale geluidswaarden voor het binnenniveau (geluidsgevoelige ruimte van een geluidsgevoelig object) en op de gevel van geluidsgevoelige objecten. Voor het binnenniveau bedragen de maximale geluidswaarden als gevolg van muziekgeluid: dag-/avondperiode: 50 dB(A) en 75 dB(C); nachtperiode: 25 dB(A) en 50 dB(C). Voor het muziekgeluid op de gevel bedragen de maximale geluidswaarden: dag- en avondperiode: 70 dB(A) en 95 dB(C); nachtperiode: 45 dB(A) en 70 dB(C). Daarnaast zijn in de regels van de partiële herziening maximale geluidswaarden opgenomen voor referentiepunten. Deze liggen ook op plaatsen waar geen geluidsgevoelige objecten in de buurt liggen. Hiermee wordt het achterliggende gebied beschermd tegen een te hoge geluidsbelasting. In de regels van de partiële herziening zijn voor de referentiepunten de volgende maximale geluidswaarden opgenomen: dag- en avondperiode: 70 dB(A)/75 dB(A) en 95 dB(C); nachtperiode: 45 dB(A) en 70 dB(C). Aangezien met de lagere geluidsnorm voor de nachtperiode geen slaapverstoring optreedt, worden deze uren als rustperiode beschouwd. De grenswaarden uit de Nota Limburg voor het muziekgeluid worden zowel voor de dag- avond- als nachtperiode ook bij verschillende andere evenementen in Nederland toegepast, zoals Down The Rabbit Hole, Paradigm en The Best Kept Secret.

Wij vinden het aanvaardbaar om in De Groene Ster maximaal 12 dagen per jaar (meerdaagse) muziekevenementen toe te staan, met een geluidsniveau dat hoger is dan de algemene grenswaarde voor geluid van bedrijven van 50 dB(A) (etmaalwaarde). Op andere locaties in Nederland kunnen evenementen ook meerdere dagen achter elkaar duren, zoals Solar, Decibel Outdoor, The Best Kept Secret, Mysteryland, Lowlands, Pinkpop en andere festivals, waarbij het geluidsniveau met een vergelijkbare methode beoordeeld wordt. Bij evenementen die daags na elkaar op dezelfde locatie plaatsvinden, waarbij een verhoogd geluidsniveau is toegestaan, moet er tussen de eindtijd en de begintijd een rustperiode zitten. Op de maandag tot en met donderdag geldt voor evenementen in De Groene Ster in de nachtperiode een standaard aaneengesloten rustperiode van 9 uren. Deze aaneengesloten rustperiode bedraagt voor de nacht van vrijdag op zaterdag minimaal 9 uren en voor de nacht van zaterdag op zondag minimaal 13 uren. In deze nacht-/rustperiode kan een evenement met een lagere geluidsnorm wel doorgaan. 9

Wij vinden het aanvaardbaar om de beoogde evenementen zoals opgenomen in deze partiële herziening mogelijk te maken, mede omdat dit ook passend is binnen grenswaarden die in de Nota Limburg voor evenementen zijn opgenomen. De overige te beoordelen aspecten (bijvoorbeeld: aantal dagen en begin- en eindtijden) voldoen aan de gangbare jurisprudentie voor evenementen en de toegepaste beoordelingsnormen die ook voor verschillende andere locaties/evenementen in Nederland worden toegepast. Om zowel in de dag- avond- als nachtperiode een goed woon- en leefklimaat te waarborgen, heeft de gemeente diverse voorwaarden voor het meten en monitoren van het geluidsniveau in de Beleidsregel geluid 2022 opgenomen. Met deze voorwaarden zorgt de gemeente ervoor dat tijdens de evenementen geen onduldbare hinder voor omwonenden ontstaat. Deze voorwaarden zijn, voor zover ruimtelijk relevant, ook opgenomen in de planregels van de partiële herziening. In het geluidsonderzoek behorende bij het PlanMER (paragraaf 4.2.4 en bijlage IV) is nog een aantal aanvullingen gedaan, mede naar aanleiding van deze zienswijze. Een en ander is echter ter verduidelijking. De uiteindelijke conclusies wijzigen niet. Het overzicht van de aanvullingen treft u aan in de nota Aanvullingen.

Daarnaast is in de Belangenafweging, zoals opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage bij de toelichting, uitgebreider ingegaan op de aanvaardbaarheid van de keuzen met betrekking tot het geluid. 9. Handhavingsbeleid en het handhavingssysteem voor geluid Reclamant is van mening dat met het door de gemeente in het verleden gebruikte en het thans voorgestane ‘systeem’ van handhaven, effectief optreden bij overschrijden van de normen niet mogelijk is. Reactie gemeente Het is ons niet duidelijk welk ‘systeem’ reclamant bedoelt. Dit wordt namelijk niet nader omschreven. Een bestemmingsplan moet handhaafbaar zijn. De ‘partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen’ voorziet in duidelijke regels met handhaafbare normen. Niet valt in te zien dat deze normen als niet-handhaafbaar moeten worden beschouwd. Eventuele handhaving kan dan ook plaatsvinden op basis van deze regels. 10. Onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat Reclamant is van mening dat voor omwonenden een onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat optreedt als gedurende meerdere dagen achtereen, 15 tot 16 uur per dag, sprake is van zwaar versterkt geluid. Reactie gemeente Wij zijn ons ervan bewust dat de omgeving hinder kan ondervinden als gevolg van (muziek)evenementen in De Groene Ster.

Er zal altijd sprake zijn van meer geluid dan in een situatie zonder evenement. Evenementen mogen echter geen onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat tot gevolg hebben. In het kader van deze partiële herziening is dan ook een uitgebreid geluidsonderzoek verricht. Uit dit onderzoek komt naar voren dat het houden van evenementen mogelijk is, zonder onaanvaardbare aantasting van het woon- en leefklimaat te veroorzaken. Om te borgen dat bij een toekomstig evenement hiervan geen sprake is, zijn in de regels van de partiële herziening onder andere maximale geluidswaarden vastgelegd. 11. Parkeerproblemen, toegangsproblemen en verkeershinder Er zijn parkeerproblemen, toegangsproblemen tot de woningen en verkeershinder, aldus reclamant. Reclamant is van mening dat parkeren en verkeer door gemeente en festivals als probleem wordt ontkend. Reclamant suggereert dat de laatste zes festivalseizoenen hebben aangetoond dat er altijd problemen zijn en dat de verkeersregelaars van de festivals en de gemeentelijke handhaving hier niet tegen opgewassen zijn. Reactie gemeente Bij grootschalige evenementen is het indienen van een verkeersplan of mobiliteitsplan verplicht in het kader van de benodigde evenementenvergunning. Dit plan wordt in het kader van deze vergunningverlening beoordeeld door interne- en externe (hulp)diensten waaronder de politie en Veiligheidsregio.

Hieruit voortvloeiend worden voorschriften aan de vergunning verbonden. Voor 10

wat betreft het toezicht op de naleving van de gestelde voorschriften geldt dat in de aanloop naar en gedurende een evenement er een veiligheidsorganisatie actief is. Deze bestaat uit vertegenwoordigers van gemeentelijke- en hulpdiensten. Zij kunnen in voorkomende gevallen ingrijpen en nadere aanwijzingen geven aan de organisator. Onze ervaring bij Psy-Fi 2019, het laatste grootschalige evenement dat gehouden is, was dat de organisator goed toezicht heeft gehouden en inzet heeft gepleegd op de verkeersstromen en het parkeren. Daarnaast zijn er door (gemeentelijke) handhaving bijvoorbeeld meerdere voertuigen afgesleept gedurende het evenement. Er is dan ook zeker geen sprake van dat er geen oog is voor parkeren en verkeer en mogelijke overlast die dit met zich meebrengt. 12. Grote delen De Groene Ster niet bruikbaar Reclamant stelt dat De Groene Ster een groot gebied met veel ruimte lijkt. Maar dat dit voor een belangrijk deel bestaat uit open water, rietvelden, moeras en bospercelen waar niet buiten de paden mag worden getreden. Daarbij zijn grote delen van het plangebied niet voor publiek toegankelijk (bijvoorbeeld de golfbaan, de camping en dierenpark Aqua Zoo). Het voor publiek toegankelijk gebied bestaat in feite uit een vijftal zonneweides en strandjes en een hondenstrand met losloopgebied, aldus reclamant.

Reactie gemeente De Groene Ster is een recreatiegebied van circa 390 hectare. Van deze 390 hectare is circa 167 hectare (exclusief water) openbaar toegankelijk. Dit betreft met name het westelijke deel van het recreatiegebied. In het oostelijk deel liggen enkele grootschaligere, niet openbare recreatieve voorzieningen (AquaZoo, camping en (mini)golfbaan). In het openbare gebied zijn verscheidene functies aanwezig, waaronder parkeerplaatsen, fiets- en wandelroutes, water, stranden met ligweides, grasvelden en bosschages. In en rondom deze bosschages bevinden zich een veelheid aan wandel- en fietsroutes. Ondanks dat er niet buiten deze paden mag worden getreden, kan er binnen delen van de bosschages worden gerecreëerd door recreanten in de vorm van fietsen en wandelen op de paden. Daarnaast is het water in het gehele recreatiegebied ook openbaar toegankelijk, overal in het water is waterrecreatie toegestaan (o.a. zwemmen en varen). Anders dan reclamant stelt, kunnen daarmee het water en de bosschages wel degelijk als openbaar toegankelijk gebied worden aangemerkt. Wij verwijzen u ook naar de kaart waarop het gebied dat door recreanten kan worden gebruikt tijdens een evenement inzichtelijk is gemaakt. Deze kaart maakt onderdeel uit van de Belangenafweging zoals opgenomen als bijlage bij de raadsbrief en als bijlage bij de toelichting. 13.

Grote delen gebied afgesloten in seizoen Reclamant stelt dat het voor het publiek toegankelijke gebied door het voorstel van het college in het topseizoen wordt afgesloten voor normale recreatie. Midden in het zomerseizoen staat De Groene Ster dan over een periode van 90 dagen volledig in het teken van festivals, aldus reclamant. De praktische afsluiting is 60 dagen (48 dagen op- en afbouw en 12 dagen festivals). Daar bovenop komen nog de extra dagen voor schadehersteloperaties door loonbedrijven en de langdurige periode die daarop volgt waarin het gras van de ligweiden moet herstellen. De ligweides zijn dan tot en met september of oktober onbruikbaar voor het doel waarvoor ze bestemd zijn, aldus reclamant. Reactie gemeente Wij zijn ons ervan bewust dat gedurende het zomerseizoen het recreatiegebied niet in zijn geheel toegankelijk is als gevolg van muziekevenementen groot of klein ruimtegebruik (de festivals waarover reclamant spreekt). Wij vinden het belangrijk dat in De Groene Ster ook tijdens de muziekevenementen kan worden gerecreëerd door recreanten. Daarom hebben wij enkele gebieden aangewezen die niet mogen worden gebruikt ten behoeve van muziekevenementen. En die daarmee dus openbaar toegankelijk blijven. Het gaat dan om in ieder geval één strand met ligweide, het naaktstrand en een parkeerplaats met nabijgelegen berm.

Deze berm is naar aanleiding van een ontvangen zienswijze toegevoegd (zie hiervoor onze reactie bij reclamant 6, onder M., onder 2). Ook mogen niet tijdens alle muziekevenementen de bosschages worden gebruikt; bij een muziekevenement met een groot ruimtegebruik wel, maar bij muziekevenementen klein ruimtegebruik niet. Deze blijven dan openbaar toegankelijk. Op basis van de evenementenvergunning geldt de voorwaarde dat het gebied weer in de oorspronkelijke staat moet worden hersteld na een muziekevenement zodat de gronden weer kunnen worden gebruikt als voor 11

het evenement. Dit wordt gecontroleerd door de gemeente. De werkzaamheden hiervoor vinden tijdens de afbouwdagen plaats. Het gebied wordt hiervoor niet extra dagen afgesloten. 14. Blijvende aantasting van het terrein en de (veen)bodem Reclamant is van mening dat de grote mensenmassa’s en het gebruik van rijplaten en zwaar materieel langdurig schade toebrengen aan de grasvelden/ligweides. Daarnaast treedt onherstelbare verdichting van de bodem op, aldus reclamant. Onder een laag gemengde grond van 30 tot 50 cm bevindt zich een waterdoorlatende kleilaag van 50 tot 100 cm. Reclamant stelt dat het samendrukken van die kleilaag de waterdoorlaatbaarheid steeds meer vermindert. Het gevolg is dat de bodem regenwater niet meer kan afvoeren. De door de gemeente aangelegde drainage functioneert alleen al om die reden niet, aldus reclamant. Reclamant is van mening dat door het gebruik van grondankers en pennen de bestaande en aangelegde drainage beschadigd raakt en vrijwel geheel zijn (beperkte) functie heeft verloren. Reactie gemeente Om de evenementen mogelijk te maken zonder dat de ondergrond hier te veel door wordt belast (waardoor er mogelijk overlast is voor de dagrecreatie na een evenement) worden er nog werkzaamheden verricht in het plangebied. Dit betreft het verstevigen van de ondergrond en het aanbrengen van drainage.

Dit is vastgesteld in een onderzoek dat in 2019 is uitgevoerd (“Optimalisatie recreatiegebied De Groene Ster met kenmerk 0442109.100” van Antea Group). Hierin zijn 8 sectoren onderscheiden. Inmiddels is een deel van die werkzaamheden al uitgevoerd, het gaat dan om sector 5. De overige werkzaamheden worden uitgevoerd als de partiële herziening onherroepelijk is. Het benodigde budget is hiervoor gereserveerd. Als de ondergrond van de velden is gerenoveerd is er aangepast onderhoud noodzakelijk. Dit is bedoeld om de toegankelijkheid van de velden goed te houden. Ook hiervoor is extra geld gereserveerd. Wat betreft de opmerking over de schade aan drainage door grondankers en pennen merken wij op dat bij (de opbouw van) een evenement rekening wordt gehouden met de ligging van de drainageleidingen. De ligging van deze leidingen is bekend en in kaart gebracht. Hiermee wordt schade (zoveel als mogelijk) voorkomen. Na het evenement vindt er altijd een naschouw plaats waarbij ook ten aanzien van de drainage een controle plaatsvindt. Mocht blijken dat er sprake is van schade, dan wordt dit gerepareerd en zijn de kosten hiervan voor de organisator. Op deze manier wordt geborgd dat de drainage goed zijn werk kan blijven doen. 15.

Geen serieus onderzoek naar locatiealternatieven De commissie MER heeft vanuit het oogpunt van milieu(bescherming) de gemeente opgedragen om locatiealternatieven te onderzoeken. Reclamant is van mening dat het college bij dat onderzoek criteria gebruikt die geen enkele relatie hebben met milieueffecten; dat deze louter zijn geënt op aantrekkelijkheid voor de festivals. Maar deze criteria zijn in de weging van het college vervolgens wel doorslaggevend, aldus reclamant. Reactie gemeente In het kader van het voorliggend plan is een locatiealternatievenonderzoek verricht (zie bijlage 2 van de toelichting van de partiële herziening). Er is onderzocht of er binnen de gemeente andere locaties zijn waar grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen kunnen worden gehouden. Het gaat dan om redelijke alternatieven; locaties waar deze evenementen kunnen worden gehouden, die in ieder geval qua aard en omvang vergelijkbaar zijn met de evenementen in De Groene Ster. Anders dan reclamant suggereert, heeft er wel degelijk een uitgebreide milieuafweging plaatsgevonden. Ten behoeve van het onderzoek is voor kansrijke locaties een aantal relevante milieuaspecten onderzocht, waaronder verkeer, geluid, natuur, bodem en water. Daarnaast zijn inderdaad ook overige aspecten als sfeer en ambiance meegenomen.

Uit de beschouwing van de milieuaspecten bleek echter dat bij geen van de alternatieve locaties de milieusituatie positiever was dan bij De Groene Ster (zie stap 6 van het locatiealternatievenonderzoek). Op basis van de uitkomst van de milieuafweging en tezamen met 12

de beschouwing van de overige aspecten, is geconcludeerd dat er geen andere geschikte locatie is voor het houden van grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen. Tevens heeft in het kader van het PlanMER een milieuafweging plaatsgevonden van de mogelijke locaties. De Commissie MER heeft in haar advies hierover het volgende gezegd: “Het MER bevat een goede beschouwing van de verschillende mogelijke locatiealternatieven. Het is uitgebreid en het bevat gedegen en grondige onderzoeken naar de gevolgen voor de omgeving. De Commissie is van oordeel dat het MER de essentiële informatie bevat om een besluit te nemen over de wijziging van het bestemmingsplan waarbij het milieubelang volwaardig wordt meegewogen.” 16. Terreinen nabij vliegbasis Reclamant is van mening dat terreinen in de buurt van de vliegbasis op onterechte gronden worden afgewezen. Reclamant geeft hierbij twee aspecten aan: festivaltijden zijn buiten de tijden van vliegbewegingen (zeker in de zomerperiode; geen avondvliegen) en de huizen in de zoneringsgebieden van de vliegbasis zijn extra tegen geluid geïsoleerd. Reactie gemeente Uitgangspunt voor de herziening van het bestemmingsplan ten behoeve van evenementen is dat sprake is van een bestaand gebruik dat planologisch inbestemd kan worden. Dat neemt niet weg dat er ook naar andere locaties is gekeken, waaronder twee locaties nabij de vliegbasis.

Een alternatieve locatie moet echter wel aan bepaalde minimumeisen voldoen. Daarvoor is een vergelijking gemaakt met de eigenschappen van locatie De Groene Ster aangezien op deze locatie al jarenlang muziekevenementen worden gehouden. Alle alternatieven zijn hierbij gescoord in een tabel (zie pagina 16 en 17 van het locatiealternatievenonderzoek). Vervolgens zijn alle scores per onderdeel nader toegelicht. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat locatie 1 en 2 (locaties nabij de vliegbasis) zijn afgevallen. In de omgeving van de vliegbasis is de geluidsbelasting over het hele jaar gezien hoger. Wij willen dit niet nog hoger maken. Waarbij ook dient te worden opgemerkt dat op grond van de regels van de partiële herziening evenementen ook overdag mogelijk zijn (niet alleen ’s avonds) en gedurende een lange periode, niet alleen in de zomerperiode. 17. Locatiealternatieven niet afgestemd Reclamant geeft aan dat de studie naar locatiealternatieven een pure bureau-exercitie is waarbij festivalorganisatoren en deskundige organisaties zoals stichting GSD niet zijn betrokken. Daarmee is reclamant van mening dat het onderzoek en de door het college gemaakte ‘afweging’ vanuit milieuoogpunt ver onder de maat is. Reactie gemeente Voor onze reactie op deze zienswijze verwijzen wij naar onze reactie bij onderdeel C. onder 15 van deze reclamant. 18.

Deel rechtszaken betreft weigering van gemeente om eerdere uitspraken uit te voeren Reclamant is van mening dat de gemeente regelmatig weigert gehoor te geven aan uitspraken van de rechtbank in zaken over De Groene Ster. Dit wordt dan afgedaan met ‘we hebben een andere interpretatie’ of ‘we moeten kennelijk het besluit beter motiveren’. Reclamant stelt dat het college de taal van het bestuursrecht ontkent/niet begrijpt. Hiervoor draagt reclamant het volgende voorbeeld aan: “Een rechtbank zal (zeker in marginale toetsing), nooit op schrift zetten dat een besluit van het college ‘volstrekte onzin’ of ‘absoluut onhaalbaar’ is. Nee, dan schrijft een rechtbank in de uitspraak dat het besluit ‘niet draagkrachtig gemotiveerd is’ of dat ‘Het houden van festivals op een terrein dat ingeklemd ligt tussen twee woonkernen (Camminghaburen en Tytsjerk) een Natura 2000-gebied (De Groote Wielen) en een NNN-natuurgebied (Kleine Wielen en Groene Ster) voor iedere gemeente bestuurlijk en bestuursrechtelijk een vrijwel onmogelijke opgave is.” Reactie gemeente Voor onze reactie op deze zienswijze verwijzen wij naar onze reactie bij onderdeel A. van deze reclamant.

Aanvullend merken wij op dat de rechtbank, anders dan reclamant aangeeft, niet heeft gezegd dat “het houden van evenementen in een gebied dat ingesloten wordt door twee woonkernen (Camminghaburen en Tytsjerk), een Natura 2000-gebied en een Natuurterrein (de NNN), bestuurlijk en bestuursrechtelijk een vrijwel onmogelijke opgave is.” De rechtbank heeft in 13

haar uitspraak over de omgevingsvergunning voor het houden van festivals in recreatiegebied De Groene Ster op 14 juli 2017 (ECLI:NL:RBNNE:2017:2577) wel het volgende aangegeven: “besluiten waarmee beoogd wordt om grootschalige meerdaagse festivals mogelijk te maken op een recreatieterrein dat gelegen is naast een woonwijk (Camminghaburen) in het westen, een Natura 2000-gebied (De Groote Wielen/Grutte Wielen) in het noorden en een dorp (Tietjerk/Tytsjerk) in het oosten, een zeer forse ingreep in de bestaande bestemming met zich meebrengt. En dat die ingreep in beginsel een zeer uitgebreide motivering vereist”. Voorts merkt de rechtbank op “dat het ofwel de gemeenteraad door middel van een wijziging van het bestemmingsplan ofwel verweerder door middel van een omgevingsvergunning op basis van artikel 4, onderdeel 11, Bijlage II van het Bor vrijstaat om het houden van festivals op De Groene Ster mogelijk te maken”. Met de afwegingen en onderzoeken die ten grondslag liggen aan de partiële herziening is hieraan door ons invulling gegeven. D.

Herziening van bestemmingsplan geen zekerheid voor festivals en vermindering juridische procedures Reclamant is van mening dat het bestemmingsplan, anders dan gesteld door de ambtelijke ondersteuning, niet ‘de oplossing is voor festivals om zekerheid te krijgen’. Ook het aantal juridische procedures zal niet sterk verminderen. Reclamant geeft aan dat de afgelopen jaren de procedures vooral hebben gespeeld op het gebied van de natuurvergunningen, natuurontheffingen, evenementenvergunningen, geluidsontheffingen en de handhaving. Die vergunningen en ontheffingen blijven nodig. Ze vervallen niet door wijziging van het bestemmingsplan. En ook handhaven blijft nodig. Het aantal procedures neemt dus niet af.

Reactie gemeente Het is een juiste constatering van reclamant dat na de vaststelling van deze partiële herziening voor ieder afzonderlijk evenement nog aanvullende toestemmingen/vergunningen nodig zijn. Dit is inherent aan hoe de wet- en regelgeving hierover in ons land is vormgegeven. Tegen deze besluiten kan bezwaar en/of beroep als ook hoger beroep worden aangetekend. Op het moment dat de partiële herziening onherroepelijk is, ligt er echter een goede basis voor deze toestemmingen/vergunningen. Immers, deze moeten voldoen aan de in de partiële herziening opgenomen regels. E.

Buurgemeente Tytsjerksteradiel draagt merendeel overlast Reclamant is van mening dat de direct omwonenden van De Groene Ster de meeste overlast hebben van de grootschalige evenementen. Maar daarnaast zijn het vooral omwonenden uit Tytsjerk, Ryptsjerk, Oentsjerk en Gytsjerk die hinder ondervinden van het geluid, aldus reclamant. Zowel omdat podia op hen gericht zijn als omdat de heersende windrichting het geluid naar hen toe drijft. Reclamant vindt het onredelijk dat als Leeuwarden festivals wil vergunnen, de buurgemeente de overlast krijgt.

Reactie gemeente Bij een muziekevenement in de open lucht kunnen omwonenden gedurende een beperkt aantal dagen per jaar hinder ondervinden als gevolg van muziekgeluid. Om te kunnen beoordelen welke effecten vanwege de evenementen optreden, is in het akoestisch onderzoek inzichtelijk gemaakt hoeveel mensen in de omgeving hinder kunnen ervaren. Om te kunnen beoordelen welke effecten vanwege de evenementen optreden, is in het akoestisch onderzoek berekend en beoordeeld of sprake is van onduldbare hinder voor omwonenden. Uit het onderzoek blijkt dat dit niet het geval is. De geluidsinvloed van de muziekevenementen is in het akoestisch onderzoek voor alle alternatieven berekend op basis van een situatie of evenement dat representatief is voor de maximale planologische mogelijkheden, die met de partiële herziening mogelijk worden gemaakt. Afgelopen jaren heeft DGMR onderzoek uitgevoerd naar het geluid van verschillende muziekevenementen in De Groene Ster. Hierbij is een analyse gemaakt van het effect van de verschillende podiumopstellingen. Uit deze analyse bleek dat de podia bij alle muziekevenementen in verschillende richtingen staan opgesteld. Ook volgde uit de analyse dat podiumopstellingen die in De Groene Ster zijn toegepast, een beperkte invloed hebben op het geluidsniveau dat maximaal in 14

de omgeving vanwege een evenement ontstaat. Door het vastleggen van geluidwaarden op de gevel c.q. binnenwaarde worden de omwonenden altijd beschermd tegen een te hoge geluidsbelasting. En heeft de ligging van de podia hier geen invloed op. De meteo correctie wordt in akoestische onderzoeken gebruikt voor de verdiscontering van de jaargemiddelde invloed van verschillende weersomstandigheden op het geluid, zoals de windrichting. In de berekening van de geluidsinvloed van muziekevenementen in De Groene Ster is de meteo correctie niet toegepast, omdat een muziekevenement slechts een beperkt aantal dagen per jaar mag worden georganiseerd. Hierdoor is geen sprake is van een jaargemiddelde situatie. Het geluidsniveau is daarom in het akoestisch onderzoek voor alle richtingen op basis van meewindcondities berekend. Een soort van worst case-berekening. Bij het organiseren van een muziekevenement zullen op nagenoeg iedere locatie mensen aan verschillende zijden wonen. Woningen aan de noordoostzijde van een evenement hebben altijd een grotere kans op meewindcondities vanwege de heersende windrichting, dan woningen die ten zuidwesten van een evenement gelegen zijn. De gemeente heeft dan ook geen invloed op deze klimatologische omstandigheden. Het geluid is in het onderzoek beoordeeld op woningen in de omgeving, onafhankelijk in welke gemeente deze zijn gelegen.

De gemeentegrenzen hebben geen invloed op de mate van hinder die omwonenden ervaren. Daarnaast zijn geluidsniveaus die uit het onderzoek volgen voor de omliggende dorpen significant lager, dan voor de maatgevende woningen in Leeuwarden, in de nabijheid van De Groene Ster. Op plaatsen waar geen woningen staan, stelt de gemeente geluidswaarden op referentiepunten vast. Door geluidswaarden vast te stellen op de referentiepunten en het geluid op deze locaties te monitoren, wordt gewaarborgd dat ook in achterliggende gebieden, waar voor enige tijdsduur mensen en dieren aanwezig kunnen zijn (zoals in de omliggende dorpen en Natura 2000-gebied De Groote Wielen), wordt voldaan aan de maximale geluidswaarden. Met deze combinatie van normen (opgenomen in de regels van de partiële herziening) en monitoring borgen wij dat in de omgeving geen onduldbare hinder ontstaat. F.

Festivalorganisaties verlangen alternatieve locatie Reclamant geeft aan dat het festival Welcome to The Village het college nadrukkelijk heeft verzocht om binnen de gemeente een alternatieve locatie in te richten waar het evenement kan worden gehouden, maar dat het college hier helaas niet op ingegaan is.

Reactie gemeente De gemeente en de festivalorganisatie hebben samen onderzocht of er andere mogelijkheden zijn. Gezamenlijk is uiteindelijk de conclusie getrokken dat dit niet het geval is. G.

Vergadering gemeenteraad 30 november 2022 Reclamant stelt dat in een extra vergadering van de gemeenteraad op 30 november 2022 (spoeddebat festivals De Groene Ster) door een aantal raadsleden vragen zijn gesteld over het doorzetten van het traject van de herziening van het bestemmingsplan, waarbij de bezorgdheid met name de procedures betrof die onder de rechter waren. Reclamant suggereert dat het college daar niet op in ging. Reclamant geeft tevens aan dat er nog twee bodemprocedures bij de Rechtbank Noord Nederland over omgevingszaken en natuur lopen.