Bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Lidl Elzenstraat, Cambuurplein en Willem Alexanderplein’ (mei 2024)

bestemmingsplan

Leeuwarden - Lidl Elzenstraat, Cambuurplein en Willem Alexanderplein Leeuwarden

DATUM IMRO IDN

05-06-2024 NL.IMRO.0080.04013BP03-OW01

PROJECT PROJECTLEIDER

G. van Halteren

OPDRACHTGEVER PROJECTNUMMER

Lidl Nederland 20230767

AUTEUR STATUS

M. Smalbrugge vastgesteld

Inhoudsopgave

Toelichting

6

Hoofdstuk 1

Inleiding

7

1.1

Aanleiding

7

1.2

Begrenzing

7

1.3

Planologische regeling

9

1.4

Leeswijzer

12

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving

13

2.1

Huidige situatie

13

2.2

Toekomstige situatie

15

2.3

Verkeer en parkeren

18

Hoofdstuk 3

Beleidskader

24

3.1

Rijksbeleid

24

3.2

Provinciaal beleid

25

3.3

Gemeentelijk beleid

27

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

31

4.1

Geluid

31

4.2

Luchtkwaliteit

32

4.3

Bodem

33

4.4

Water

34

4.5

Ecologie

35

4.6

Archeologie

37

4.7

Cultuurhistorie

40

4.8

Bedrijven- en milieuzonering

41

4.9

Externe veiligheid

42

4.10

Kabels en leidingen

43

4.11

MER (Milieu effect rapportage) verantwoording

44

Toelichting op de planregels

46

5.1

Algemeen

46

5.2

Beschrijving juridische regeling

46

Uitvoerbaarheid

49

Hoofdstuk 5

Hoofdstuk 6

3/424

6.1

Algemeen

49

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

49

6.3

Economische uitvoerbaarheid

50

Bijlagen toelichting

51

Bijlage 1

Mobiliteitstoets

53

Bijlage 2

Laddertoets

71

Bijlage 3

Dienstenrichtlijnscan

87

Bijlage 4

Akoestisch onderzoek

119

Bijlage 5

Bodemonderzoek - Elzenstraat 1 en 1c

155

Bijlage 6

Bodemonderzoek - Elzenstraat 3

249

Bijlage 7

Watertoets

317

Bijlage 8

Stikstofberekening

323

Bijlage 9

Quickscan flora en fauna

339

Bijlage 10

Overlegreacties

361

Bijlage 11

Reactienota zienswijzen

367

Regels Hoofdstuk 1

370 Inleidende regels

371

Artikel 1

Begrippen

371

Artikel 2

Wijze van meten

378

Bestemmingsregels

379

Artikel 3

Gemengd

379

Artikel 4

Leiding - Water

382

Artikel 5

Waarde - Archeologie 3

384

Artikel 6

Waarde - Archeologie 5

386

Hoofdstuk 3

Algemene regels

388

Artikel 7

Anti-dubbeltelregel

388

Artikel 8

Algemene bouwregels

389

Artikel 9

Algemene gebruiksregels

390

Artikel 10

Algemene aanduidingsregels

391

Artikel 11

Algemene afwijkingsregels

392

Hoofdstuk 2

4/424

Artikel 12

Algemene wijzigingsregels

394

Artikel 13

Overige regels

395

Overgangs- en slotregels

396

Artikel 14

Overgangsrecht

396

Artikel 15

Slotregel

397

Hoofdstuk 4

Bijlagen regels Bijlage 1

5/424

399 Staat van bedrijfsactiviteiten

401

Toelichting

6/424

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Op de locatie Elzenstraat 1 en 3 te Leeuwarden waren voorheen een Formido-bouwmarkt en een autobedrijf gevestigd. Op huisnummer 1c is een ambulancepost aanwezig. De supermarktketen Lidl heeft plannen om op deze locatie de bestaande bebouwing te slopen en een supermarkt te realiseren met een oppervlakte van 1.540 m² wvo. In het Beleidskader Retail 2022 van de gemeente Leeuwarden is de toegestane oppervlakte aan supermarkten in de stad ingeperkt. Om de gewenste ontwikkeling aan de Elzenstraat mogelijk te maken, moet er op een andere locatie supermarktoppervlakte worden ingeleverd. Lidl heeft in Leeuwarden meerdere vestigingen. Door op twee andere locaties het aantal vierkante meter wvo met een supermarkt-bestemming te beperken kunnen de vrijgekomen vierkante meters worden ingezet op de nieuwe locatie aan de Elzenstraat. Daardoor zal de oppervlakte aan supermarkt in Leeuwarden niet toenemen, maar worden herverdeeld. Om de supermarkt aan de Elzenstraat mogelijk te maken, zal de bestaande Lidl-supermarkt aan het Cambuurplein 32-34 definitief worden gesloten en planologisch wegbestemd. Bij de vestiging aan het Willem Alexanderplein, waar voorheen naast de Lidl ook een Aldi was gevestigd, zal het planologisch toegestane aantal vierkante meters supermarkt worden verminderd. Het bvo wijzigt op deze locatie van 4.196 m2 naar 2.300 m2.

Per saldo verdwijnt er aan het Cambuurplein 1.141 m2 bvo en aan het Willem Alexanderplein 1.896 m2 bvo. Er verdwijnt daarmee 3.037 m2 bvo supermarkt. Aan de Elzenstraat wordt 2.541 m2 bvo toegevoegd. Daarmee neemt het totale oppervlak supermarkt in de gemeente Leeuwarden als gevolg van deze ontwikkeling af met 496 m2. Deze ontwikkeling is niet mogelijk op basis van de geldende planologische regeling uit het bestemmingsplan ''Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet''. Om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken, is het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan voorziet hier in. Vanwege de onderlinge samenhang tussen de locaties, omvat het plangebied alle drie locaties.

1.2

Begrenzing

Het plangebied bestaat uit drie locaties in de stad Leeuwarden. In figuur 1.1 is de ligging van deze locaties weergegeven.

7/424

Figuur 1.1 Ligging plangebieden van de 3 locaties Willem Alexanderplein 1, Cambuurplein en Elzenstraat Locatie Elzenstraat Deze locatie ligt aan de Elzenstraat 1, 1c en 3. Het plangebied is gelegen ten noordoosten van het centrumgebied van Leeuwarden in de buurt Vrijheidswijk-Oost. Het plangebied staat bekend als kadastrale gemeente Leeuwarden, Sectie nummer H met perceelnummers 2205, 2204, 22084 en 2191 en ligt tussen de Elzenstraat in het zuiden en de Groningerstraatweg in het noorden. In figuur 2.1 is deze locatie weergegeven met een luchtfoto. Locatie Cambuurplein De locatie Cambuurplein is gelegen ten oosten van het centrum van Leeuwarden, nabij het stadion van voetbalvereniging Cambuur. De Lidl is centraal gelegen in het kleine winkelcentrum 'Cambuurplein'. Het plangebied is deels gelegen op het perceel dat kadastraal bekend staat als gemeente Leeuwarden, Sectie G en 12809. In figuur 2.2 is deze locatie weergegeven met een luchtfoto. Locatie Willem Alexanderplein Deze locatie is gelegen ten zuiden van het centrum van Leeuwarden en is gesitueerd aan de randen van de stad. Het plangebied bevindt zich in het wijkwinkelcentrum Nijlan, tussen de Nijlansdyk en de Prinsessenweg. Het perceel staat bekend als kadastrale gemeente Huizum, Sectie E met perceelnummers 2306, 2231 en is deels gelegen in 2985. In figuur 2.3 is deze locatie weergegeven met een luchtfoto.

8/424

1.3

Planologische regeling

Vanwege de onderlinge samenhang bestaat dit bestemmingsplan uit drie locaties. Hieronder is per locatie de geldende planologische regeling weergegeven. Locatie Elzenstraat Deze locatie is momenteel geregeld in het bestemmingsplan 'Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet', vastgesteld op 11 mei 2015 door de gemeenteraad van Leeuwarden. Een uitsnede van het bestemmingsplan ter plaatse van het plangebied is weergegeven in figuur 1.2.

Figuur 1.2 Ligging plangebied Locatie Elzenstraat met vigerend bestemmingplan De gronden in het plangebied hebben de bestemming 'Bedrijf', waarbij bedrijven vallen onder de categorieën 1 en 2, evenals dienstverlenende bedrijven en/of dienstverlenende instellingen zoals vermeld in bijlage 1. Het plangebied is voorzien van de functieaanduidingen 'Specifieke vorm van bedrijf - autobedrijf' en 'Specifieke vorm van bedrijf - perifere detailhandel'. Er zijn twee bouwvlakken in het plangebied, waarbinnen de maximale bouwhoogte respectievelijk 11 en 6 meter bedraagt. Het is alleen toegestaan om gebouwen te realiseren binnen deze bouwvlakken. Binnen het plangebied zijn verschillende partiële herzieningen van kracht, namelijk de 'Partiële herziening Archeologie' en de 'Partiële herziening onbenutte plancapaciteit, detailhandel, horeca en kantoren te Leeuwarden'. Het bestemmingsplan 'Partiële herziening Archeologie' is op 29 maart 2022 door de gemeenteraad van Leeuwarden vastgesteld. Dit plan heeft tot doel de archeologische waarden in het plangebied te waarborgen.

9/424

Het grootste deel van de gronden in het plangebied heeft de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 5'. Voor bouwwerken waarbij bodemingrepen nodig zijn met een oppervlakte groter dan 2.500 m² en die de bodem dieper dan 0,50 meter beneden maaiveld verstoren, moet voorafgaand aan het verlenen van een vergunning worden aangetoond dat er geen archeologische waarden worden geschaad. De gronden in het oosten van het plangebied hebben de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 3'. Voor bouwwerken waarbij bodemingrepen nodig zijn met een oppervlakte groter dan 100 m² en die de bodem dieper dan 0,3 meter beneden maaiveld verstoren, moet voorafgaand aan het verlenen van een vergunning worden aangetoond dat er geen archeologische waarden worden geschaad. Het ontwerpbestemmingsplan 'Partiële herziening onbenutte plancapaciteit, detailhandel, horeca en kantoren te Leeuwarden' heeft als doel onbenutte plancapaciteit weg te bestemmen. Dit gebeurt wanneer locaties met vestigingsmogelijkheden voor detailhandel, horeca of kantoren niet als zodanig worden gebruikt (bijvoorbeeld vanwege leegstand of ander gebruik). Door het (deels) wegbestemmen van onbenutte plancapaciteit ontstaat ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en kan er sturing worden gegeven aan de ontwikkelingsrichting van de gemeente.

Locatie Cambuurplein Deze locatie is momenteel geregeld in het bestemmingsplan 'Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet', vastgesteld op 11 mei 2015 door de gemeenteraad van Leeuwarden. Een uitsnede van het bestemmingsplan ter plaatse van het plangebied is weergegeven in figuur 1.4.

Figuur 1.4 Ligging plangebied Locatie Cambuurplein met vigerend bestemmingplan De gronden in het plangebied hebben de bestemming 'Gemengd'. Deze gronden zijn vooral bestemd voor

10/424

gebouwen ten behoeve van detailhandel. Een supermarkt is alleen toegestaan ter plaatse van de aanduiding 'supermarkt', welke voor het plangebied geldt. Verder geldt voor een deel van het plangebied de gebiedsaanduiding 'geluidzone - industrie' vanwege het bedrijventerrein Leeuwarden-Oost. Bij de realisatie van geluidsgevoelige objecten moet rekening worden gehouden met de geluidsbelasting op de gevels van gevoelige objecten. Het plangebied heeft ook de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 5'. Voor deze gronden gelden dezelfde uitgangspunten zoals beschreven bij de locatie Elzenstraat. Locatie Willem Alexanderplein Deze locatie is momenteel geregeld in het bestemmingsplan 'Leeuwarden - Nijlân' vastgesteld op 12 juni 2018 door de gemeenteraad van Leeuwarden. Een uitsnede van het bestemmingsplan ter plaatse van het plangebied is weergegeven in figuur 1.3.

Figuur 1.3 Ligging plangebied Locatie Willem Alexanderplein 1 met vigerend bestemmingplan De gronden in het plangebied hebben de bestemming 'Gemengd'. Deze gronden zijn met name bestemd voor de bouw van gebouwen ten behoeve van dienstverlenende bedrijven en/of dienstverlenende instellingen, evenals gebouwen voor maatschappelijke voorzieningen. Binnen het plangebied zijn meerdere functieaanduidingen van toepassing, namelijk: Detailhandel Horeca tot en met categorie 3 Specifieke vorm van gemengd - wonen eerste bouwlaag uitgesloten Supermarkt

11/424

Daarnaast is er in het plangebied een bouwvlak aanwezig met een toegestane maximale bouwhoogte van 6 meter, waarbinnen maximaal 3 horecabedrijven zijn toegestaan. Het bestemmingsplan 'Partiële herziening Archeologie' voorziet in de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 6' voor de gronden in het plangebied. Voor bouwwerken waarvoor bodemingrepen nodig zijn met een oppervlakte groter dan 10.000 m² en die de bodem dieper dan 0,50 meter beneden maaiveld verstoren, moet voordat een vergunning wordt verleend, worden aangetoond dat er geen archeologische waarden worden geschaad. Strijdigheid Voor de locatie Cambuurplein en aan het Willem Alexanderplein geldt dat de ontwikkeling passend is binnen het geldende bestemmingsplan. De ontwikkeling is niet mogelijk op de locatie Elzenstraat in verband met de toegestane oppervlakte supermarkt. Daarnaast is een supermarkt niet toegestaan binnen de geldende bestemming 'bedrijf' en binnen de geldende bouwregels ter plaatse. Het gebruik Door het realiseren van een nieuwe supermarkt aan de Elzenstraat wordt het toegestane aantal m2 supermarkt in Leeuwarden overschreden. Daarom is het noodzakelijk om op de twee andere locaties het winkeloppervlak planologisch te beperken. Ook geldt dat het realiseren van een supermarkt niet is toegestaan binnen de bestemming bedrijf.

Het is daarom noodzakelijk een nieuwe bestemming toe te kennen aan het plangebied. De bouwregels Het is niet toegestaan bebouwing te realiseren buiten het bouwvlak. Een deel van de nieuwe supermarkt is echter buiten het huidige bouwvlak gesitueerd. In de twee aanwezige bouwvlakken geldt een bouwhoogte van 6 en 11 meter. Het nieuwe gebouw heeft een bouwhoogte van 9 meter en overschrijdt hierdoor de bouwhoogte van 6 meter. De ontwikkeling van de nieuwe supermarkt aan de Elzenstraat is niet passend binnen de huidige bestemming. Om de ontwikkeling hiervan toch mogelijk te maken, is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan voorziet hierin.

1.4

Leeswijzer

Na deze inleiding, wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de huidige situatie en het voorgenomen plan. Dit wordt in de hoofdstukken 3 en 4 getoetst aan het beleid en de milieu- en omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 geeft een uitleg aan de juridische regeling van het bestemmingsplan, hoofdstuk 6 gaat tenslotte in op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

12/424

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Huidige situatie

Het plangebied bestaat uit drie verschillende locaties. Per locatie wordt de huidige situatie nader toegelicht. Lidl Locatie Elzenstraat. Gelegen aan de Elzenstraat 3 bevindt zich een bedrijfsgebouw met een oppervlakte van 2.697 m2 en bijbehorend parkeerterrein. Het gebouw werd in het verleden gebruikt door de Formido. Tijdens de coronapandemie was het gebouw in gebruik als GGD-teststraat. Sinds het sluiten van de teststraat staat dit gebouw leeg. Aan de Elzenstraat 1 was voorheen een autogaragebedrijf gevestigd die enige tijd geleden is gesloten. Sindsdien is er sprake van leegstand. Het gebouw heeft een totaal oppervlakte van circa 1.200 m2. De ambulancepost aan de Elzenstraat 1c heeft een oppervlakte van ongeveer 70 m2. Deze ambulancepost verdwijnt van deze locatie. In figuur 2.1 is een luchtfoto opgenomen van het plangebied van de locatie Elzenstraat.

Figuur 2.1

Ligging plangebied Locatie Elzenstraat met luchtfoto bestaande situatie

Lidl locatie Cambuurplein Op de locatie Cambuurplein 32-34 is momenteel een Lidl-supermarkt gevestigd met een totale oppervlakte van 1.141 m², waarvan ruim 860 m² winkelvloeroppervlakte (wvo). Op deze locatie zijn 324 parkeerplaatsen

13/424

beschikbaar voor het gehele winkelcentrum. Binnen het winkelcentrum zijn diverse andere winkels gevestigd, zoals een drogisterij en een bakkerij. Op de eerste en tweede verdieping bevinden zich appartementen. Tegenover de Lidl is het Cambuurstadion en een andere supermarktketen gesitueerd. Het winkelcentrum is bereikbaar via de Insulidestraat en het Cambuurplein. In figuur 2.2 is het plangebied van de locatie Cambuurplein te zien met een luchtfoto van de bestaande situatie.

Figuur 2.2

Ligging plangebied Locatie Cambuurplein met luchtfoto bestaande situatie

Lidl locatie Willen Alexanderplein Op de locatie Willem Alexanderplein is momenteel een Lidl gevestigd met een oppervlakte van 1.218 m² bvo. De supermarkt is gelegen in een klein winkelcentrum met meerdere detailhandelszaken en enkele horecazaken. Voorheen was er een andere supermarktketen gevestigd in het winkelcentrum, maar deze is al enige tijd gesloten. Boven de winkels, met uitzondering van het gebouw van de Lidl, zijn woningen gesitueerd. Aangrenzend aan de bebouwing zijn parkeerplaatsen beschikbaar. In figuur 2.3 is een luchtfoto opgenomen van het plangebied van de locatie Willem Alexanderplein.

14/424

Figuur 2.3 situatie

2.2

Ligging plangebied Locatie Willem Alexanderplein met luchtfoto bestaande

Toekomstige situatie

In deze paragraaf wordt per locatie beschreven wat het planvoornemen is. Lidl Locatie Elzenstraat Op Elzenstraat 1, 1c en 3 is het plan om de bestaande bebouwing te slopen en een nieuw gebouw te realiseren waarin de Lidl zich gaat vestigen. Het doel is om hier een oppervlakte van 1.680 m² winkelvloeroppervlakte (wvo) te creëren, inclusief de benodigde parkeervoorzieningen. In figuur 2.4 wordt de inrichting van de toekomstige situatie van het plangebied weergegeven.

15/424

Figuur 2.4. Toekomstige situatie plangebied (bron: BA32). Het nieuwe gebouw heeft een totale oppervlakte van 2.541 m² bvo en bestaat uit één bouwlaag met een schuin plat dak. De maximale hoogte van het gebouw bedraagt 9 meter. De ingang van de supermarkt wordt aan de zuidzijde van het gebouw gerealiseerd, en het laden en lossen wordt geregeld aan de westzijde. De bestaande drie inritten aan de Elzenstraat blijven gehandhaafd. Het plan voorziet daarnaast in de aanleg van extra parkeerplaatsen waar ook de nabijgelegen kerk gebruik van kan maken. In figuur 2.5 wordt een impressie weergegeven van het nieuwe gebouw.

16/424

Figuur 2.5. Sfeerimpressie toekomstige inrichting plangebied (bron: BA32) Lidl locatie Cambuurplein Op Cambuurplein 32-34 bevindt zich op dit moment een Lidl-supermarkt met een totale oppervlakte van 1.141 m², waarvan ongeveer 860 m² winkelvloeroppervlakte (wvo). Vanwege het Beleidskader Retail 2022 van de gemeente Leeuwarden met betrekking tot de toegestane oppervlakte wvo van supermarkten in de stad, is het noodzakelijk om de planologische mogelijkheid van de supermarkt aan het Cambuurplein te verwijderen. Op deze locatie blijft de huidige 'gemengde' bestemming van kracht, en verdwijnt de functieaanduiding 'supermarkt'. Lidl locatie Willem Alexanderplein Aan het Willem Alexanderplein waren in het verleden twee supermarkten gevestigd. Planologisch is hier 4.196 m2 bvo aan supermarkt mogelijk. Momenteel exploiteert en beheert Lidl een supermarkt van 1.218 m² bvo, waarvan 888,5 m² winkelvloeroppervlakte (wvo) op deze locatie. Daarnaast staat een deel van het gebouw leeg waarin het verleden een supermarkt met een wvo van 806,5 m² was gevestigd. Volgens de planologische voorschriften is een totaal bvo van 4.196 m² toegestaan voor supermarkten op deze locatie. Een deel van deze oppervlakte wordt niet benut vanwege leegstand en daarom wordt het toegestane bvo met 1.896 m² ingeperkt tot 2.300m2.

Hiermee behoudt Lidl op deze locatie meer m2 supermarkt dan momenteel in gebruik is; dit biedt mogelijkheid om de vestiging in de toekomst te moderniseren. Het aantal vierkante meters supermarkt dat hier wordt wegbestemd, wordt benut voor de realisatie voor de ontwikkeling aan de Elzenstraat. Op deze locatie zal komende jaren diverse planvorming gaan plaatsvinden.

17/424

2.2.1 Natuurinclusief bouwen Op de locatie Elzenstraat is in het bouwplan rekening gehouden met natuurinclusief bouwen. Daarbij is als leidraad de lijst natuurinclusief bouwen van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging gehanteerd. In het ontwerp worden de volgende maatregelen toegepast: Er zijn habitats en overwinteringsplaatsen voor amfibieën Het hele jaar is er voedsel voor vogels beschikbaar Er zijn voorzieningen voor insecten b.v. steenstapel, insectenhotel De ontwikkelaars werkt samen met ecologische experts De vegetatie op het terrein heeft in elk seizoen bloeiende planten De vegetatie op het terrein is rijk aan nectar en stuifmeel Er is een rijke variatie aan voedsel (waardplanten) voor rupsen Er is variatie in de beplanting, maar niet meer dan vijf per soort Alle bomen en struiken op het terrein dragen vruchten Het terrein is groen, maar er zijn geen gazons Afscheidingen worden als haag uitgevoerd met minimaal drie verschillende heesters Het snoeihout blijft op het terrein bewaard. Door het uitvoeren van bovenstaande punten wordt in de ontwikkeling aandacht besteed aan natuurinclusief bouwen.

2.3

Verkeer en parkeren

Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Verkeer Met behulp van de kencijfers uit CROW publicatie 381 is per locatie de verkeersgeneratie bepaald. Voor het bepalen van de te hanteren kencijfers is voor de gemeente Leeuwarden op basis van CBS data een stedelijkheidsgraad van 'sterk stedelijk' aangehouden. Per locatie wordt het geldende gebiedstype benoemd. Parkeren De gemeente Leeuwarden hanteert parkeernormen zoals vastgelegd in de 'Nota Parkeernormen Leeuwarden 2014'. Deze nota is als uitgangspunt gehanteerd voor het berekenen van de parkeerbehoefte. Voor de beoogde ontwikkeling is een mobiliteitstoets opgesteld en dit rapport is opgenomen in bijlage 1. Locatie Elzenstraat Verkeersgeneratie Als onderdeel van de beoogde ontwikkeling wordt de bestaande bebouwing binnen het plangebied gesloopt. Daardoor is het mogelijk om de verkeersgeneratie van de bestaande bebouwing in mindering te brengen op de verkeersgeneratie van de beoogde ontwikkeling. In tabel 1 is de verkeersgeneratie van planlocatie 1 weergegeven in de bestaande en toekomstige situatie.

18/424

Tabel 1. Verkeersgeneratie van de beoogde ontwikkeling aan de Elzenstraat Planlocatie 1: Elzenstraat Bestaande situatie Functie Aantal Kencijfer Weekdag (mvt/etmaal) Bouwmarkt 2.697 m² (bvo) 26 per 100 m² bvo 701,2 Bedrijf 1.221 m² (bvo) 8,3 per 100 m² bvo 101,3 arbeidsintensief/bez oekersextensief Totaal bestaand 802,6 Toekomstige situatie Functie Aantal Kencijfer Weekdag (mvt/etmaal) Fullservice 2.541 m² (bvo) 91,9 per 100 m² bvo 2.335 supermarkt Verkeerstoename +1.533 (beoogd – bestaand)

Werkdag (mvt/etmaal) 771,3 134,8

906,1 Werkdag (mvt/etmaal) 2.802,2 + 1.896

Ten opzichte voor de bestaande situatie zorgt de beoogde ontwikkeling voor een verkeerstoename van 1.896 mvt/etmaal gedurende een gemiddelde werkdag. Verkeersafwikkeling Voor de beoogde ontwikkeling is het maatgevende kruispunt het Vrijheidsplein. Op dit kruispunt zorgt de beoogde ontwikkeling voor een verkeerstoename van 1.896 mvt/etmaal. Uit de berekening opgenomen in de mobiliteitstoets blijkt dat de intensiteit op het kruispunt in het realisatiejaar exclusief planbijdrage circa 19.000 mvt/etmaal bedraagt. In het toekomstjaar stijgt het totaal van de toeleidende stromen exclusief planbijdrage naar circa 20.000 mvt/etmaal. Na planbijdrage stijgt de verkeersintensiteit in het realisatiejaar naar circa 21.000 mvt/etmaal en in het toekomstjaar naar circa 22.000 mvt/etmaal.

19/424

Met een totale toeleidende verkeerstroom van circa 22.000 mvt/etmaal op het Vrijheidsplein na planbijdrage, wordt het minimum van de bandbreedte overschreden. Echter is dit ook het geval in de autonome situatie zonder planontwikkeling. Er kan dus gesteld worden dat de beoogde ontwikkeling de verkeersafwikkeling verder verslechtert maar niet de aanleiding is van de knelpunten. Omdat bovenstaande beoordeling van de verkeersafwikkeling slechts een indicatie geeft dat er knelpunten te verwachten zijn, wordt aanbevolen aanvullend onderzoek te doen middels een uit te voeren kruispuntberekening om te bepalen welke maatregelen noodzakelijk zijn om de knelpunten op te lossen. Parkeren De gemeente Leeuwarden hanteert parkeernormen zoals vastgelegd in de 'Nota Parkeernormen Leeuwarden 2014'. Hierbij is het plangebied aan de Elzenstraat gelegen in het gebiedstype 'rest bebouwde kom'. In tabel 2 is de parkeerbehoefte van het plangebied weergegeven in de bestaande en beoogde situatie. Tabel 2. Parkeerbehoefte Elzenstraat Planlocatie 1: Elzenstraat Bestaande situatie Functie Aantal Bouwmarkt 2.697 m² (bvo) Bedrijf 1.221 m² (bvo) arbeidsintensief/bezoeker sextensief Totaal bestaand Beoogde situatie Functie Aantal Fullservice supermarkt 2.541 m² (bvo) (laag en middelmatig prijsniveau) Toename parkeerbehoefte (beoogd – bestaand)

Parkeernorm 2,5 per 100 m² bvo 2,4 per 100 m² bvo

Parkeerbehoefte (pp) 67,4 29,3

96,7 Parkeernorm 6,4 per 100 m² bvo

Parkeerbehoefte (pp) 162,6

+65,9

In de beoogde situatie bedraagt de parkeerbehoefte van het plangebied 162,6 parkeerplaatsen. Dit komt neer op een toename van 66 parkeerplaatsen ten opzichte van de bestaande situatie. In de toekomstige situatie zijn 187 parkeerplaatsen voorzien. Hiermee kan ruimschoots in de parkeerbehoefte (162,6) worden voorzien. Locatie Cambuurplein Verkeersgeneratie Als onderdeel van de beoogde ontwikkeling verdwijnt de bestaande supermarktfunctie binnen het plangebied. Daarom kan de verkeersgeneratie van de bestaande functie in mindering worden gebracht op de verkeersgeneratie van de beoogde ontwikkeling. In tabel 3 is de verkeersgeneratie van planlocatie 2 berekend in de bestaande en toekomstige situatie. Tabel 3. De verkeersgeneratie van de beoogde ontwikkeling voor het Cambuurplein

20/424

Planlocatie 2: Cambuurplein Bestaande situatie Functie Aantal

Kencijfer

Fullservice 1.184 m² (bvo) supermarkt Toekomstige situatie Functie Aantal

75,8 per 100 m² bvo

Wijkcentrum (groot) 1.184 m² (bvo) Verkeerstoename (beoogd – bestaand)

49,2 per 100 m² bvo

Kencijfer

Weekdag (mvt/etmaal) 897,5

Werkdag (mvt/etmaal) 1.077,0

Weekdag (mvt/etmaal) 582,5 -315

Werkdag (mvt/etmaal) 640,8 -436

Als gevolg van de beoogde ontwikkeling neemt de verkeersgeneratie in het plangebied af met 436 mvt/etmaal op een gemiddelde werkdag. Omdat als gevolg van het plan de verkeerintensiteit op de omliggende wegen afneemt kan gesteld worden dat het plan geen negatieve gevolgen heeft voor de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid van het omliggende wegennet. Parkeren De parkeerbehoefte van planlocatie 2 is bepaald aan de hand van het gemeentelijke parkeernormenbeleid. Hierbinnen is het plangebied gelegen in het gebiedstype 'Schil centrum'. In tabel 4 is de parkeerbehoefte van planlocatie 2 berekend in de bestaande en toekomstige situatie. Tabel 4. Parkeerbehoefte bestaande en toekomstige situatie Cambuurplein Planlocatie 2: Cambuurplein Bestaande situatie Functie Aantal Parkeernorm Fullservice supermarkt 1.184 m² (bvo) 5,6 per 100 m² bvo (laag en middelmatig prijsniveau) Toekomstige situatie Functie Aantal Parkeernorm Wijkcentrum (groot) 1.184 m² (bvo) 5,8 per 100 m² bvo Toename parkeerbehoefte (beoogd – bestaand)

Parkeerbehoefte (pp) 66,3

Parkeerbehoefte (pp) 69 +2,5

In de beoogde situatie bedraagt de parkeerbehoefte op het Cambuurplein 69 parkeerplaatsen. Dit komt neer op een toename van 3 parkeerplaatsen ten opzichte van de bestaande invulling van het plangebied. Naar verwachting zal in de praktijk van een toename van de parkeerbehoefte van 3 parkeerplaatsen geen sprake zijn. In de directe omgeving van het plan zijn namelijk meerdere winkels aanwezig, waardoor het te verwachten is dat er combinatiebezoeken zullen plaatsvinden met deze winkels. Daardoor zijn de praktijk minder parkeerplaatsen nodig en kan gesteld worden dat het plan niet zorgt voor een toename van de parkeervraag.

21/424

Locatie Willem Alexanderplein Verkeersgeneratie Als onderdeel van de beoogde ontwikkeling komt een deel van de bestaande invulling van het plangebied te vervallen. Daarom kan de verkeersgeneratie van de bestaande functies gesaldeerd worden op de verkeersgeneratie van de beoogde ontwikkeling. In tabel 5 is de verkeersgeneratie van planlocatie 3 berekend in de bestaande en toekomstige situatie. Tabel 5. Verkeersgeneratie beoogde ontwikkeling Willen Alexanderplein Planlocatie 3: Willem Alexanderplein Bestaande situatie Functie Aantal Kencijfer Weekdag (mvt/etmaal) Fullservice 4.196 m² (bvo) 91,9 per 100 m² bvo 3.856,1 supermarkt Toekomstige situatie Functie Aantal Kencijfer Weekdag (mvt/etmaal) Fullservice 2.290 m² (bvo) 91,9 per 100 m² bvo 2.104,5 supermarkt Wijkcentrum (groot) 1.906 m² (bvo) 49,2 per 100 m² bvo 937,8 Totaal beoogd 3.042,3 Verkeerstoename -813,9 (beoogd – bestaand)

Werkdag (mvt/etmaal) 4.627,3

Werkdag (mvt/etmaal) 2.525,4 1.031,5 3.556,9 -1.070,4

Als gevolg van de beoogde ontwikkeling neemt de verkeersgeneratie van het plangebied af met 1.070 mvt/etmaal gedurende een gemiddelde werkdag. Hieruit volgt dat de beoogde ontwikkeling voor planlocatie 3 geen negatieve gevolgen heeft voor de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid van het omliggende wegennet. Parkeren het plangebied gelegen in het gebiedstype 'Rest bebouwde kom'. Ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan neemt het brutovloeroppervlakte van Lidl af met (4.196 – 2.290) 1.906 m². Voor een 'fullservice supermarkt (laag en middelmatig prijsniveau)' hanteert de gemeente een parkeernorm van 6,4 per 100 m². Hieruit volgt dat de parkeerbehoefte van Lidl op het Willem Alexanderplein planologisch gezien afneemt met (1.906 x 6,4 / 100 =) 122 parkeerplaatsen. Daartegenover wordt binnen de planontwikkeling ruimte geboden voor 1.184 m² aan detailhandel. Voor het bepalen van de daarbij behorende parkeerbehoefte wordt gebruik gemaakt van de normen voor een 'wijkcentrum (groot)'. Hiervoor hanteert de gemeente een parkeernorm van 6,7 per 100 m², wat leidt tot een parkeerbehoefte van (1.184 x 6,7 /100 =) 128 parkeerplaatsen. Ten opzichte van bestaande situatie leidt de beoogde ontwikkeling tot een toename in de parkeerbehoefte van (128 – 122 =) 6 parkeerplaatsen.

De beoogde ontwikkeling voorziet in de aanleg van voldoende aanvullende parkeerplaatsen ten opzichte van de bestaande situatie voor het opvangen van de bijkomende parkeerbehoefte. Algehele conclusie

22/424

De beoogde ontwikkeling zorgt enkel op de locatie Elzenstraat voor een verkeerstoename van 1.896 mvt/etmaal ten opzichte van de bestaande situatie. De beoordeling van de verkeersafwikkeling indiceert dat er in de toekomstige situatie knelpunten kunnen ontstaan op het Vrijheidsplein, maar deze knelpunten worden ook verwacht in de autonome situatie zonder planontwikkeling. Door aanvullend onderzoek kan nauwkeuriger worden bepaald of knelpunten te verwachten zijn en welke maatregelen genomen kunnen worden om de verkeersafwikkeling te waarborgen. Op de locaties Cambuurplein en Willem Alexanderplein zorgt de beoogde ontwikkeling voor een verkeersafname, waaruit volgt dat de beoogde ontwikkeling dan ook niet leidt tot knelpunten in de verkeersafwikkeling op de omliggende wegen. Voor alle drie de locaties geldt dat de beoogde ontwikkeling niet leidt tot knelpunten in de verkeersveiligheid op het omliggende wegennet. Tenslotte geldt voor alle drie de locaties dat er sprake is van voldoende parkeergelegenheid in de beoogde situatie om parkeeroverlast in het omliggende gebied te voorkomen.

23/424

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Rijksbeleid

3.1.1 Nationale omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft de uitdagingen van de toekomst weer en geeft daarbij aan wat de nationale belangen zijn, welke keuzes op nationaal niveau gemaakt worden en welke richting daarbij wordt gegeven aan decentrale keuzes. Met de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie om grote opgaven aan te pakken. Bij het maken van alle plannen moet aandacht worden besteed aan de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid. De belangrijkste opgaven van de NOVI zijn: 1. klimaatbestendige inrichting van Nederland met oog voor energietransitie; 2. duurzaam economisch groeipotentieel; 3. sterke en gezonde steden en regio's; 4. toekomstbestendige ontwikkeling van landelijk gebied. Daarbij gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; afwentelen wordt voorkomen. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda, waarin staat aangegeven op welke wijze medeoverheden en de samenleving uitvoering geven aan de NOVI. Nederland is daarbij verdeeld in vijf landsdelen. Voor Friesland is een uitvoeringsagenda voor landsdeel Noord in de maak (contour).

Het plan betreft een zeer geringe ingreep die geen Rijksbelangen die zijn gesteld in de NOVI. 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de Ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de Ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de Ladder, is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor:

24/424

Bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. Stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). De Ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing wanneer een bestemmingsplan voorziet in toevoeging van elf woningen of meer, deze ontwikkeling dient dan in beginsel als een stedelijke ontwikkeling te worden aangemerkt. In voorliggend initiatief is de beoogde grootte voor supermarkten minder dan nu planologisch mogelijk is. Per saldo neemt het aantal vierkante meters die gebruikt kunnen worden voor een supermarkt af. Hierdoor wordt het initiatief niet gezien als nieuwe stedelijke ontwikkeling.

Vanuit een goede ruimtelijke ordening is de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling beschreven in een Laddertoets (bijlage 2). Hieruit blijkt dat de ontwikkeling zorgt voor een verbeterde verspreiding van supermarkten in het noordelijke deel van Leeuwarden. De beoogde ontwikkeling: 1. vindt plaats binnen bestaand stedelijk gebied. Het voldoet hiermee aan de vereisten van de prioriteitsvolgorde van de ladder voor duurzame verstedelijking; 2. is niet mogelijk op de huidige locatie. Met de realisatie van de Lidl aan de Elzenstraat wordt (deels) bestaande leegstand een nieuwe, toekomstbestendige invulling gegeven. De locatie aan het Cambuurplein krijgt een alternatieve invulling met detailhandel (geen supermarkt); 3. is beleidsmatig gewenst op de nieuwe locatie via een uitzonderingspositie. Doordat op twee andere locaties supermarktmeters worden gesaneerd is er geen sprake van uitbreiding van supermarktmeters, en; 4. Zorgt niet voor een ontwrichting van de verzorgingsstructuur en voorziet in een kwalitatieve behoefte. Met de verplaatsing van de bestaande Lidl-supermarkt naar de Elzenstraat en de sanering van overbodige supermarktmeters is er sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Er is dan ook sprake van duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal beleid

Het provinciale beleid is uiteengezet in de Structuurvisie Grutsk op 'e Romte. De belangrijkste uitgangspunten uit het provinciale beleid zijn vastgelegd in de Verordening Romte Fryslân. Hierin zijn voor de provinciale belangen regels opgenomen, waarmee in bestemmingsplannen rekening moet worden gehouden. Structuurvisie Grutsk op 'e Romte Op 1 april 2014 is de Structuurvisie Grutsk op 'e Romte vastgesteld. In Grutsk op 'e Romte worden landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang in samenhang geanalyseerd, gewaardeerd en van een richtinggevend advies voorzien. Het doel hiervan is behoud en verdere ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit door middel van informeren, adviseren en inspireren. Op deze wijze verwacht de provincie de doorwerking van de provinciale belangen in ruimtelijke plannen van gemeenten te borgen.

25/424

Omgevingsvisie De romte diele (23 september 2020) De omgevingsvisie is geen eindbeeld, het biedt een perspectief voor de gewenste ontwikkeling van de Friese leefomgeving op de lange termijn (2030-2040). Een Fryslân dat bij alle veranderingen haar eigenheid weet te bewaren. Alle kennis, vaardigheden en creativiteit in de Friese samenleving zijn nodig om grote en kleine vraagstukken goed aan te pakken. Dat vraagt om een vergezicht, een gezamenlijke blik op het Fryslân dat we tussen nu en 2050 willen worden. In dialoog met de samenleving zijn er vier opgaven benoemd die de provincie actief wil aanpakken. Het zijn urgente vraagstukken waarvoor we nu al alles op alles moeten zetten om met de samenleving oplossingen te vinden. Fryslân houdt de leefomgeving vitaal, leefbaar en bereikbaar Fryslân zet de energietransitie met kracht voort Fryslân wordt klimaat-adaptief ingericht Fryslân versterkt de biodiversiteit Voor de beoogde ontwikkeling is het eerste vraagstuk 'Fryslân houdt de leefomgeving vitaal, leefbaar en bereikbaar' van belang. Hierin wordt benoemd dat het aanbod woningen en voorzieningen moet worden afgestemd op de bevolking. Toetsing en conclusie Met de verplaatsing van de winkel krijgt Lidl een kwalitatief hoogwaardig en ruime winkel met een completer assortiment.

Dit in tegenstelling tot de huidige winkel, die sterk verouderd is en waar bevoorrading zorgt voor overlast in de wijk. De nieuwe locatie is goed ontsloten nabij de Groningerstraatweg en heeft voldoende parkeergelegenheid. De nieuwe locatie van de winkel sluit daarmee beter aan op de behoeften van de moderne consument. De beoogde ontwikkeling past hiermee binnen de Omgevingsvisie De romte diele. Verordening Romte Fryslân De Verordening Romte Fryslân 2014 (vastgesteld op 25 juni 2014) stelt regels aan ruimtelijke plannen en projecten. Het belangrijkste uitgangspunt van de verordening is zorgvuldig ruimtegebruik. In het provinciaal ruimtebeleid wordt uitgegaan van het zorgvuldig ruimtegebruik. De beoogde ontwikkeling voorziet in een zorgvuldig ruimtegebruik door een verschuiving van het aantal m2 wvo van de locaties Willem Alexanderplein en Cambuurplein naar de Elzenstraat. Dit aantal wvo wordt ingezet om twee leegstaande gebouwen te slopen en één nieuw gebouw voor de supermarktketen te realiseren. Het plan houdt rekening met zorgvuldig ruimtegebruik en verhoogd de ruimtelijke kwaliteiten van Leeuwarden door leegstaande gebouwen te slopen en door aan deze locatie een nieuwe invulling te geven. Omgevingsverordening Fryslân (21 september 2022) Afdeling 2.5 In deze afdeling staan regels voor detailhandel.

In de omgevingsvisie “De Romte Diele” wordt benadrukt dat centrumgebieden met publieksfuncties het kloppende hart van steden en dorpen vormen. En zo'n kloppend hart heeft vitale MKB-bedrijven nodig in de vorm van gevarieerde detailhandel, horeca en andere publieksgerichte functies die de levendigheid en aantrekkelijkheid ervan dragen. Leegstand van winkels doet hier afbreuk aan, en

26/424

kan zonder extra inzet toenemen en structureel worden. Concentratie van winkels in de centra levert een wezenlijke bijdrage aan de levendigheid ervan, tenzij winkelformules hier niet passen en vestiging daarbuiten geen afbreuk doet aan de winkelfunctie van centra. Basisregel in de verordening is daarom om detailhandel in beginsel alleen toe te staan in bestaande kernwinkelgebieden en het gebied direct daarop aansluitend. Perifere detailhandel, solitaire kleinschalige winkelvestigingen en buurtwinkelcentra zijn onder voorwaarden wel toegestaan. Met afwijking kan mee worden gewerkt aan detailhandel bij een grootschalige voorziening in een kern. Leeuwarden heeft daarnaast nog de mogelijkheid voor het toestaan van verruimde perifere detailhandel. Artikel 2.11 Detailhandel 1. Onverminderd de mogelijkheden voor detailhandel op grond van de artikelen 2.22, 2.24 en 2.25, kan in een omgevingsplan detailhandel buiten het bestaande kernwinkelgebied en het gebied direct daarop aansluitend alleen worden toegestaan wanneer sprake is van: a. een solitaire kleinschalige winkelvestiging in een woonbuurt of gemengde buurt; b. een buurtwinkelcentrum; c. perifere detailhandel. 2. In een omgevingsplan waarin een buurtwinkelcentrum of perifere detailhandel wordt toegestaan als bedoeld in het eerste lid, wordt onderbouwd dat: a.

de detailhandel geen afbreuk doet aan de winkelfunctie van het kernwinkelgebied, en b. de detailhandel aansluit bij aard en schaal van de kern, en c. vestiging in het kernwinkelgebied of het gebied direct daarop aansluitend redelijkerwijs niet mogelijk is. Toetsing en conclusie De huidige vestiging aan het Cambuurplein is niet toekomstbestendig. De nieuwe locatie van de Lidl aan de Elzenstraat zorgt voor een evenwichtigere spreiding van het supermarktaanbod in Leeuwarden. Het komt op korte afstand te liggen van Jumbo aan de Johannes Kolfplein. Hiermee ontstaat een cluster van twee complementaire supermarkten in het noorden van Leeuwarden. Aan het Cambuurplein blijft een complementair supermarktaanbod behouden (Aldi en Jumbo). De verplaatsing van de Lidl doet geen afbreuk aan winkelfunctie in het kernwinkelgebied. De beoogde ontwikkeling past hiermee binnen de omgevingsverordening.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1 Omgevingsvisie gemeente Leeuwarden (22 december 2021) De omgevingsvisie definieert de belangrijke opgaven en formuleert doelstellingen. Nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan deze doelstellingen. Detailhandel komt als volgt aan bod in de omgevingsvisie: De gemeente streeft naar een aantrekkelijke en vitale binnenstad met goede voorzieningen en een functiemix. Voor de retailstructuur binnen de gemeente Leeuwarden worden enkele leidende principes gehanteerd die in de 'Retailvisie' uitgewerkt worden. Enkele daarvan zijn: 'de binnenstad als vlaggenschip', 'een duurzame structuur en duurzaam ruimtegebruik', 'clustering van detailhandel en (overige) publieksvoorzieningen' en 'bevordering van samenwerking'. Toetsing en conclusie De verplaatsing van de Lidl zorgt voor een verbeterde boodschappenstructuur in Leeuwarden. Daarnaast zorgt de

27/424

ontwikkeling voor een toekomstbestendige winkel voor een reeds gevestigde ondernemer, die voldoet aan de behoefte van de moderne consument (bijv. ruim assortiment, goede bereikbaarheid en voldoende parkeergelegenheid). Hiermee sluit de beoogde ontwikkeling aan op de Omgevingsvisie Leeuwarden. 3.3.2 Beleidskader Retail Leeuwarden 2022 Beleidskader Retail Leeuwarden 2022 De gemeenteraad heeft het Beleidskader Retail Leeuwarden 2022 (hierna: Retailvisie) op 6 juli 2022 vastgesteld, voordat de voorliggende partiële herziening is vastgesteld. Vandaar dat met de nieuwe Retailvisie rekening wordt gehouden. In de Retailvisie zijn de volgende doelstellingen geformuleerd ten aanzien van Retail (detailhandel, leisure, horeca en diensten; hoofdstuk 1). 1. Duurzame structuur en ruimtegebruik. De retailclusters moeten in omvang en samenstelling passen bij het verzorgingsgebied en de functie van het cluster. Indien het (winkel)gebied te groot of te klein is voor deze functie, is optimalisering passend. Dit kan zijn in de vorm van concentratie en transformatie van een cluster (minder meters), of door een beperkte toevoeging van meters. Een retailgebied functioneert het beste met aaneengesloten voorzieningen en maximaal een frictieleegstand. 2. Zo veel mogelijk clusteren van detailhandel (en andere publieksvoorzieningen).

Nieuwe ontwikkelingen worden alleen toegestaan in de perspectiefrijke centra en niet op solitaire locaties. 3. Kwalitatieve versterking van de bestaande, perspectiefrijke (centrum)gebieden binnen de structuur en het intensiveren van een gemengd aanbod aan publieksfuncties binnen deze gebieden staat boven het mogelijk maken van ontwikkelingen op nieuwe locaties. 4. Binnenstad als vlaggenschip. Binnen de huidige structuur vervullen de meeste clusters primair een functie voor de eigen inwoners van de wijk of het dorp. De uitzonderingen hierop zijn de binnenstad van Leeuwarden en De Centrale. Deze hebben ook een verzorgingsfunctie voor bewoners van buiten de gemeente. Voor de historische binnenstad geldt zelfs dat deze een toeristische trekpleister is en een functie vervult voor alle inwoners van Friesland en daarmee geldt als het vlaggenschip van de gemeente. Een aantrekkelijke mix aan functies is hierbij cruciaal waarbij het de ambitie is om de reuring die nu voornamelijk gedurende de weekenden aanwezig is ook doordeweeks te creëren. 5. Vitaliteit en leefbaarheid: Optimale (dagelijkse) verzorging voor alle inwoners in de gemeente, waarbij naast het dagelijks aanbod in de wijken met name de dagelijkse voorzieningen voor de dorpen Stiens en Grou in de toekomst geborgd worden.

De (toekomstige) vergrijzing maakt bewoners minder mobiel, waardoor er behoefte is aan dagelijkse voorzieningen nabij. Naast een plek voor boodschappen vormt het ook een ontmoetingsplek. De opgave is om vitale en leefbare dorpskernen in stand te houden en waar nodig een kwalitatieve impuls te geven. Zeker ook in de dorpen waar momenteel nog een beperkt aanbod is, worden initiatieven toegejuicht. 6. Nieuwe gewenste ontwikkelingen moeten dan ook gestimuleerd en naar de juiste plaats geleid worden. Binnen de grenzen van de verblijfsgebieden zijn nieuwe ontwikkelingen gewenst, ondanks dat er geen directe kwantitatieve uitbreidingsruimte aanwezig is. Juist om de centra dynamisch, van de tijd en aantrekkelijk te houden zijn kwalitatieve impulsen wel wenselijk. Hier is ruimte voor innovatieve ontwikkelingen als pop-up stores, blurring concepts, een meer multifunctionele invulling en andere deels niet te voorziene ontwikkelingen Gewenste ontwikkelingen worden daarom omarmd en geleid naar het daarvoor best passende verblijfsgebied. Buiten de aangewezen verblijfsgebieden wordt een restrictief

28/424

beleid gehandhaafd, zodat de hoofdstructuur kan floreren. 7. Detailhandel PDV/GDV en volumineuze leisure en horeca zoveel mogelijk clusteren, zodat het elkaar versterkt. Door ook bij het volumineuze aanbod zoveel mogelijk in te zetten op clustering ontstaat er synergie tussen de verschillende retailers. De ene woonwinkel profiteert van de andere, en het wereldrestaurant profiteert van de overdekte speelhal en de kartbaan. Niet enkel clustering is essentieel, maar ook een gezamenlijke marketing, delen van parkeerterreinen en een uitnodigende openbare ruimte dragen bij aan aantrekkelijk en goed functionerende clusters. 8. Koester en bevorder de reeds aanwezige samenwerking tussen de direct betrokkenen. Structurele samenwerking tussen met name ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente bepaalt in steeds grotere mate het succes en de ontwikkeling van centrumgebieden. Het naleven van deze ambities in beleidsvorming, omgang met plannen en samenwerking zorgt voor gezonde vraag-aanbod verhoudingen, een goede ruimtelijke ordening, wordt (onnodige) leegstand voorkomen en worden met structurele samenwerking succesvolle retailclusters gecreëerd. Om deze beleidsdoelstellingen te behalen is reductie van detailhandelsmeters buiten hoofdstructuur noodzakelijk (zie hoofdstuk 3.2 Retailvisie).

In de gemeente Leeuwarden geldt voor alle detailhandelsbranches dat er in 2025 een (ruim) overschot aan winkelmeters is. In de verdere toekomst zal die situatie niet verbeteren, ondanks de bevolkingsgroei. Doordat het detailhandelsaanbod in Leeuwarden te groot is voor een toekomstbestendige exploitatie, is het noodzakelijk om in ieder geval (verborgen) plancapaciteit op plekken waar geen detailhandel gewenst is terug te dringen. Dit kan door een keuze voor een uitsterfconstructie, het wegbestemmen van onbenutte plancapaciteit of restcapaciteit en verplaatsing van solitaire winkels naar de structuur. Het bestemmingsplan voorziet hierin door de detailhandelsbestemmingen, op percelen met (verborgen) onbenutte plancapaciteit buiten de daarvoor aangewezen clusters, te schrappen. De locatie Elzenstraat is specifiek opgenomen in het beleidsstuk. In het beleid wordt benoemd dat de voorziene ontwikkeling van Lidl Elzenstraat niet past binnen deze uitzonderingen. Er is hier geen sprake van een dusdanige toevoeging van inwoners dat er behoefte is aan een buurtcluster zoals in Middelsee. Daarbij gaat het om een solitaire supermarkt zonder ander detailhandelsaanbod. De supermarkt Elzenstraat is al toegezegd ten tijde van het opstellen van dit visie en beleidsdocument. Deze was nog niet vigerend.

Bij vaststelling van voorliggende document worden deze regels vigerend en zijn dergelijke solitaire ontwikkelingen binnen de kern Leeuwarden niet meer gewenst. Het uitgangspunt van dit beleidskader is om een goed evenwicht te vinden in het aantal wvo om te zorgen voor een goed evenwicht. Dit met het oog om leegstaande supermarktketens te voorkomen. Het verschuiven van het wvo draagt bij aan de ambitie om te voorkomen dat te veel vierkante meter wvo wordt gerealiseerd in Leeuwarden. Daarnaast is aan de locatie Elzenstraat, en in de buurt waar deze toekomstige supermarkt zich bevindt, behoefte aan een nieuwe supermarkt zoals is beschreven in paragraaf 3.1.2. Tevens is de locatie benoemd als toekomstige supermarktlocatie voor de vestiging van de Lidl. Per saldo verdwijnt er aan het Cambuurplein 1.141 m2 bvo en aan het Willem Alexanderplein 1.896 m2 bvo. Er verdwijnt daarmee 3.037 m2 bvo supermarkt. Aan de Elzenstraat wordt 2.541 m2 bvo toegevoegd. Daarmee

29/424

neemt het totale oppervlak supermarkt in de gemeente Leeuwarden als gevolg van deze ontwikkeling af met 496 m2. Ter aanvulling op bovenstaande onderbouwing is er een Dienstenrichtlijnscan uitgevoerd waarin is onderbouwd dat het toestaan van een supermarkt aan de Elzenstraat voldoet aan de vereisten van de Dienstenrichtlijn (noodzakelijkheid en evenredigheid). De scan is toegevoegd als bijlage 3.

30/424

Hoofdstuk 4 4.1

Omgevingsaspecten

Geluid

Toetsingskader De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan, uitwerkingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Toetsing Bij de beoogde ontwikkeling geldt voor geen van de locaties dat rekening moet worden gehouden met railverkeerslawaai. Wat betreft industrielawaai geldt voor de locatie Cambuurplein dat deze ligt een geluidcontour van het nabijgelegen bedrijventerrein Leeuwarden-Oost. Er worden op deze locatie echter geen gevoelige functies mogelijk gemaakt. Ten aanzien van wegverkeerslawaai worden de locaties afzonderlijk besproken. Locatie Elzenstraat Op deze locatie wordt een nieuwe supermarktketen mogelijk gemaakt. Een supermarktketen is geen geluidsgevoelig object. Wel kan de omgeving geluidshinder ondervinden van deze functie door de verkeersgeneratie die ontstaat door de verkeersaantrekkende werking van de supermarkt. Tegenover deze locatie zijn woningen aanwezig die mogelijk hinder kunnen ondervinden van de toekomstige supermarkt.

Op de Elzenstraat en het Vrijheidsplein geldt een verdubbeling van de verkeersgeneratie zoals nader is toegelicht in paragraaf 2.3. Vanaf de Elzenstraat verspreidt het verkeer zich in diverse richtingen waardoor de uitstraling van het geluid op afzonderlijke wegen zeer gering is. Voor de appartementen aan de Eikenstraat kan de extra verkeersgeneratie (verkeersgeluid) en de bedrijfsvoering (bedrijfsgeluid), afkomstig van de Lidl, geluidhinder opleveren. Daarom is er een akoestisch onderzoek verricht naar de mate waarin de omgeving geluidhinder kan ondervinden van de supermarkt. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 4. Het onderzoek heeft aangetoond dat het plan inpasbaar is in de omgeving indien rekening wordt gehouden met de genoemde geluidmaatregelen bij de installaties en de bevoorrading overdag plaatsvindt. Er is op de Elzenstraat een toename van het verkeer ten opzichte van de huidige situatie met bouwmarkt. De toename van het verkeer en het geluid past binnen de beoordelingskaders van de Circulaire indirecte hinder en de streef- en grenswaarden van de Wet geluidhinder. Locatie Cambuurplein De planologische mogelijkheid om een supermarkt te realiseren komt op deze locatie te vervallen. Het blijft mogelijk om functies mogelijk te maken die passend zijn binnen de vigerende bestemming 'Gemengd'. Binnen

31/424

deze bestemming is het niet mogelijk om geluidsgevoelige functies te realiseren of functies die meer geluid produceren dan een supermarktketen. Locatie Willem Alexanderplein In de voorliggende situatie wordt het aantal vierkante meters wvo ingeperkt op deze locatie. Op deze locatie worden geen geluidsgevoelige functies toegestaan, noch uitbreidingen en/of nieuwe functies die geluid produceren. Conclusie Gelet op het vorenstaande levert het aspect geluid geen belemmeringen op voor de ontwikkeling.

4.2

Luchtkwaliteit

Toetsingskader In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt bij het opstellen van een ruimtelijk plan uit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de mens rekening gehouden met de luchtkwaliteit. Het toetsingskader voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer. Dit onderdeel van de Wet milieubeheer (Wm) bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood, koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in de ruimtelijke ordeningspraktijk langs wegen vooral de grenswaarden voor stikstofdioxide (jaargemiddelde) en fijn stof (jaar- en daggemiddelde) van belang. De grenswaarden van de laatstgenoemde stoffen worden in onderstaande in tabel weergegeven. Tabel 4.1 Grenswaarden maatgevende stoffen Wm Stof Toetsing van Stikstofdioxide (NO2) jaargemiddelde concentratie Fijn stof (PM10) jaargemiddelde concentratie 24-uurgemiddelde concentratie Fijn stof (PM2,5) jaargemiddelde concentratie

Grenswaarde 40 µg/m³ 40 µg/m³ max. 35 keer p.j. meer dan 50 µg/ m³ 25 µg /m³

Op grond van artikel 5.16 van de Wm kunnen bestuursorganen bevoegdheden die gevolgen kunnen hebben voor de luchtkwaliteit onder andere uitoefenen indien de bevoegdheden/ontwikkelingen niet leiden tot een overschrijding van de grenswaarden of de bevoegdheden/ontwikkelingen niet in betekenende mate bijdragen aan de concentratie in de buitenlucht. Besluit 'niet in betekenende mate' In het Besluit 'niet in betekenende mate' is bepaald in welke gevallen een plan vanwege de gevolgen voor de luchtkwaliteit niet aan de grenswaarden hoeft te worden getoetst. Hierbij worden twee situaties onderscheiden: een plan heeft een effect van minder dan 3% van de jaargemiddelde grenswaarde NO2 en PM10 (= 1,2 µg/m³); een plan valt in een categorie die is vrijgesteld aan toetsing aan de grenswaarden; deze categorieën betreffen onder andere woningbouw met niet meer dan 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg en 3.000 woningen bij twee ontsluitingswegen, kantoorlocaties met een bruto vloeroppervlak van niet meer dan 100.000 m2 bij één ontsluitingsweg en 200.000 m2 bij twee ontsluitingswegen.

32/424

Toetsing aan het plangebied Het betreft in deze situatie het verschuiven van het aantal m² wvo en het realiseren van een nieuwe supermarkt. Wijzigingen in de luchtkwaliteit ten gevolge van het planvoornemen liggen daardoor niet in de lijn der verwachtingen. Voor het plan geldt het besluit 'niet in betekenende mate'. Conclusie Gelet op het vorenstaande levert het aspect luchtkwaliteit geen belemmeringen op voor de ontwikkeling.

4.3

Bodem

Toetsingskader Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening gehouden te worden met de bodemgesteldheid in het plangebied. Bij een functiewijziging dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden vastgesteld of er sprake is van een saneringsnoodzaak. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt door de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Nieuwe bestemmingen dienen bij voorkeur op schone grond te worden gerealiseerd. Ten behoeve van ruimtelijke plannen dient ten minste het eerste deel van het verkennend bodemonderzoek, het historisch onderzoek, te worden verricht. Indien op basis van het historisch onderzoek wordt geconcludeerd dat op de betreffende locatie sprake is geweest van activiteiten met een verhoogd risico op verontreiniging dient een volledig verkennend bodemonderzoek te worden uitgevoerd. Toetsing aan het plangebied Voor de locaties Cambuurplein en Willem Alexanderplein geldt dat er geen sprake is van een bouwplan waardoor de gronden niet worden geroerd.

Op deze locaties blijft de moederbestemming 'Gemengd' intact en wordt de mogelijkheid van een supermarkt helemaal of deels planologisch ingeperkt. Deze ontwikkeling maakt daarom geen nieuwe functies mogelijk en het verrichten van een bodemonderzoek voor deze locaties is derhalve niet noodzakelijk. Op de locatie Elzestraat wordt een nieuw gebouw gerealiseerd en daarom zijn voor deze locatie twee bodemonderzoeken verricht. Eén onderzoek is verricht ter hoogte van Elzenstraat 1 en 1c (zie bijlage 5) en het andere onderzoekt ter hoogte van Elzenstraat 3 (zie bijlage 6). Beide onderzoeken hebben aangetoond dat de bodem van voldoende kwaliteit is voor de beoogde ontwikkeling. Wel geldt de volgende aanbeveling: als grond van de locatie vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat deze niet zonder meer elders toepasbaar is. Conclusie Gelet op het vorenstaande levert het aspect bodem geen belemmeringen op voor de ontwikkeling.

33/424

4.4

Water

In de toelichting op ruimtelijke plannen dient een waterparagraaf te worden opgenomen over de wijze waarop rekening wordt gehouden met de gevolgen van het plan voor de waterhuishoudkundige situatie. In de zogenaamde waterparagraaf dient uiteengezet te worden of en in welke mate het plan in kwestie gevolgen heeft voor de waterhuishouding, dat wil zeggen het grondwater en het oppervlaktewater. Het is de schriftelijke weerslag van de zogenaamde watertoets. Toetsingskader Beleid duurzaam stedelijk waterbeheer Op verschillende bestuursniveaus zijn de afgelopen jaren beleidsnota's verschenen aangaande de waterhuishouding, allen met als doel een duurzaam waterbeheer (kwalitatief en kwantitatief). Deze paragraaf geeft een overzicht van de voor het plangebied relevante nota's, waarbij het beleid van het waterschap aan bod komt. Europees niveau: Kaderrichtlijn Water (KRW) Nationaal niveau: Nationaal Waterplan (NW) Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) Waterwet Provinciaal niveau: Provinciaal Waterplan Provinciale Structuurvisie Verordening Ruimte Waterschapsbeleid Het beleid van Wetterskip Fryslân is verwoord in het Waterbeheerprogramma 2022-2027. In het Waterbeheerplan 2022-2027 beschrijft Wetterskip Fryslân de doelen ten aanzien van waterveiligheid, voldoende water, schoon water en water in de samenleving voor de komende jaren. Het Wetterskip beschikt over een leidraad watertoets.

Het doel van de leidraad is dat alle aspecten meegenomen worden, hiermee wordt voldaan aan de thema's voldoende veilig en schoon water. Hiernaast zorgt de leidraad voor een betere samenwerking doordat het duidelijkheid geeft over de juridische status van het wateradvies. De leidraad bevat een overzicht van onderwerpen die vanuit het oogpunt van water belangrijk zijn bij ruimtelijke plannen. De initiatiefnemer dient in een vroeg stadium overleg te voeren met de waterbeheerder over een ruimtelijk planvoornemen. Hiermee wordt voorkomen dat ruimtelijke ontwikkelingen in strijd zijn met duurzaam waterbeheer. Het plangebied ligt binnen het beheergebied van het Wetterskip Fryslân, verantwoordelijk voor het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer.

34/424

Toetsing aan het plangebied Het plan is kenbaar gemaakt via de digitale watertoets en de uitkomsten hiervan zijn opgenomen in bijlage 7. Uit de beantwoording van de vragen blijkt dat de invloed van dit project op de waterhuishouding beperkt is. Op het plan is de korte watertoetsprocedure van toepassing. Dit betekent dat Wetterskip Fryslân voor de korte procedure standaard een wateradvies verstrekt. In de Leidraad Watertoets staan de uitgangspunten waarmee bij het ontwikkelen van ruimtelijke plannen rekening moet worden gehouden. Voldoende Klimaatadaptie: In het kader van klimaatadaptie adviseert het waterschap om bij de inrichting van het plangebied te anticiperen op hevige regenbuien, periodes van droogte en hitte en mogelijk overstroming door bijvoorbeeld het percentage verhard oppervlak te verminderen en het plangebied groener in te richten. Met dit aspect is rekening gehouden door het plangebied een zoveel mogelijk groene inrichting te geven. Toename verharding: Het waterschap hanteert als uitgangspunt dat bij een toename van meer dan 200 m2 aan verhard oppervlak 10% van deze toename wordt gecompenseerd in de vorm van nieuw oppervlaktewater of waterberging. Voorliggende ontwikkeling voorziet niet in een toename van verharding. Het verhard oppervlakte afkomstig van de gebouwen neemt af met ongeveer met 1.650 m2.