Bestemmingsplan 'Goutum - Overijsselseweg 10 (Waterenclave)'

330 m

Figuur 5: Aanduiding plangebied en buisleidingen

Omdat sprake is van een hogedruk aardgastransportleiding is het Bevb van toepassing. De nabijgelegen leidingen hebben volgens de professionele Risicokaart de volgende kenmerken (tabel 2): Hogedruk aardgastransportleiding Eigenaar LeidingDiameter Druk Naam (mm) (bar)

1% Letaliteitszone (invloedsgebied) in (m)

Gasunie Gasunie

70 140

N-503-70 N-506-04

159 324

40 40

100% Letaliteitszone in (m) 50 70

Tabel 2: parameters nabijgelegen buisleidingen

1% en 100% letaliteitszone 8 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

Binnen de 100% letaliteitszone zullen alle aanwezige personen komen te overlijden in geval van een incident. Daarbij maakt het niet uit of men zich binnens- of buitenshuis bevindt. De 1% letaliteitszone is dat deel van het invloedsgebied waarin de letaliteit afneemt van 100% (de rand van de 100% letaliteitszone) tot 1% (de rand van het invloedsgebied). In dit gebied wordt aangenomen dat personen binnenshuis voldoende bescherming hebben van het gebouw waarin zij zich bevinden. De slachtoffers vallen daarom met name buitenshuis. Invloedsgebied Op basis van het bestemmingsplanontwerp kan afgeleid worden dat het potentieel bebouwde deel van het plangebied op circa 330 meter van de dichtstbijzijnde leiding ligt. Deze afstand is aangeduid in figuur 5. Het deel van het plangebied wat dichter bij de buisleidingen is gelegen bestaat uit een smalle strook met een watergang/kanaal. Hierbinnen is geen bebouwing toegestaan en dit gebied vormt dan ook geen aandachtspunt voor eventuele externe veiligheidsrisico’s. Aangezien het invloedsgebied (1% letaliteitsafstand) van de transportleidingen niet valt over het potentieel bebouwde deel van het plangebied bestaat er geen extern veiligheidsrisico vanuit de buisleidingen. Deze behoeven dan ook niet nader beschouwd te worden.

9 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

Inrichtingen waar risicovolle activiteiten plaatsvinden LPG tankstation Gulf Goutum Aan de Overijsselseweg 20 in Goutum/Leeuwarden is LPG-tankstation Gulf Goutum gevestigd. De LPG-doorzet van het station is in de omgevingsvergunning onderdeel milieu vastgelegd op minder dan 1.000 m3/jaar. De inrichting heeft een ondergronds LPG-reservoir van 20 m3. PR De PR 10-6 contouren vanaf het afleverpunt, het ondergrondse reservoir en het vulpunt van het tankstation, bedragen, conform tabel 1 van bijlage 1 bij het Revi, respectievelijk 15 m, 25 m en 35 m. Het LPG-tankstation is buiten het plangebied gelegen. De PR 10-6 contouren van de afleverzuil, het ondergrondse reservoir en het vulpunt vallen tevens geheel buiten het plangebied. Zie navolgend figuur 6. Geconcludeerd kan worden dat het PR van het LPG-tankstation geen belemmering vormt voor het onderhavig plan.

Grens Plangebied

Figuur 6: PR contouren LPG Tankstation Gulf Goutum

10 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

Invloedsgebied Voor het LPG-tankstation geldt dat het invloedsgebied conform het Revi 150 meter bedraagt vanaf het vulpunt en het ondergrondse reservoir. De invloedsgebieden vallen gedeeltelijk over het plangebied, zie figuur 7. Voor het gedeelte van het plangebied dat binnen het invloedsgebied van het reservoir en het vulpunt valt is de bestemming in de huidige situatie agrarisch. In de toekomstige situatie wordt gemengde bebouwing/gebruik mogelijk gemaakt. Uitgaande van een invulling van het vlak met een gemengde functie (bedrijvigheid/detailhandel) is sprake van (beperkt) kwetsbare objecten. Aangezien er (beperkt) kwetsbare objecten mogelijk gemaakt worden binnen het invloedsgebied, dient conform het Bevi het GR verantwoord te worden.

Grens Plangebied

Figuur 7: LPG-tankstation invloedsgebieden (blauwe cirkels), grens plangebied (rode lijn)

Verantwoording GR Naast de numerieke waarde van het GR, zoals de ligging van het GR ten opzichte van de oriëntatiewaarde en de toename daarvan ten opzichte van de nulsituatie, dient ter beoordeling van het GR en de verantwoording daarvan (conform artikel 13, lid 1 van het Bevi) ook gekeken te worden naar kwalitatieve aspecten, zoals zelfredzaamheid, bestrijdbaarheid van het incident, nut en noodzaak, het tijdsaspect en mogelijk risicoreducerende maatregelen. Ligging GR t.o.v. oriëntatiewaarde De wetgeving verbindt geen harde normen aan de toelaatbaarheid van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten binnen een invloedsgebied, zoals dat wel het geval is bij het PR. 11 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

Wel bestaat voor het bevoegd gezag bij het vaststellen van ruimtelijke plannen de wettelijke verantwoordingsplicht. De verantwoordingsplicht is van toepassing op ruimtelijke plannen binnen een invloedsgebied in de gevallen dat het Bevi dat voorschrijft. Uit het voorgaande is gebleken dat het LPG-tankstation aan de Overijsselseweg een risicobron is. Middels een risicoberekening met Safeti-NL is getoetst wat de hoogte van het GR is in de huidige en toekomstige situatie. Risicoberekening GR De risicoberekening is uitgevoerd op basis van de door het RIVM gepubliceerde Rekenmethodiek voor LPG-tankstations, versie 1.2, 5-11-2014.

Bij de risicoberekening zijn voor (de installaties van) het LPG-tankstation de volgende uitgangspunten gehanteerd: Er wordt gebruik gemaakt van een ‘verbeterde vulslang’ wat inhoudt dat de faalfrequentie van een losslang zoals deze gebruikt wordt bij LPG-tankstations een factor 10 lager ligt dan de faalfrequenties voor reguliere losslangen - De tankauto’s zijn conform de ‘Safety Deal hittewerende bekleding op LPGautogaswagens, Staatscourant 31448 28-06-2016’, voorzien van een hittewerende bekleding - Venstertijden lossing : Er gelden geen venstertijden - Vergunde doorzet : tot 1.000 m3/jaar - Opslagcapaciteit : 20 m3 in een ondergrondse opslagtank - Tankwagen-inhoud : max 26.700 kg - Opstelplaats tankwagen : Geisoleerde opstelplaats waarbij een aanrijding van opzij tegen de leidingkast niet aannemelijk wordt geacht - Afstanden vanaf de LPG afleverzuil tot: o LPG-vulpunt : Groter dan 17,5 meter o Benzine afleverzuil : Groter dan 5 meter o Opstelplaats benzine : Groter dan 25 meter o Gebouwen : Groter dan 15 meter - Leidinglengtes : De standaard leidinglengtes van 10 meter voor de vloeistofleiding en 75 meter voor de afleverleiding. Populatie De bepaling van de aanwezige personen binnen het invloedsgebied van het LPG-tankstation is gebruik gemaakt van de BAG Populatieservice via https://populatieservice.demis.nl.

De populatie is geïnventariseerd binnen een straal van 150 meter rond het vulpunt en de opslagtank. -

Voor de populatie in de toekomstige situatie is gebruik gemaakt van de Handreiking Verantwoordingsplicht Groepsrisico en de hierin opgenomen hoogste personendichtheid, te weten 200 personen per hectare. Dit is een worst-case inschatting.

12 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

Resultaten In navolgend figuur 8 is de uitkomst weergegeven van het GR in de huidige en toekomstige situatie: - De zwarte lijn in de grafiek is de oriëntatiewaarde; - De groene gestippelde lijn geeft 0,1 × de oriëntatiewaarde; - De rode lijn geeft de hoogte van het GR aan in de huidige situatie; - De blauwe lijn geeft de hoogte van het GR aan in de toekomstige situatie. Uit de berekening kan worden geconcludeerd dat het GR in alle gevallen lager is dan de oriëntatiewaarde. In casu gaat het om een nieuwe ontwikkeling waarbij het aantal personen binnen het invloedsgebied van het LPG-tankstation toe zal nemen. Uit de GR-curve blijkt dat het GR licht hoger is dan in de huidige situatie. In alle gevallen blijft het GR lager dan 0,1× de oriëntatiewaarde. Het hoogste punt van het GR (bij 30 slachtoffers) is gelijk in zowel de huidige als toekomstige situatie en ligt op circa 0,025 × de oriëntatiewaarde.

1,00E-05 Oriëntatiewaarde Huidige situatie Toekomstige situatie

Cumulatieve faalfrequentie

0,1 × OW

1,00E-06

1,00E-07

1,00E-08

1,00E-09 10

100

1000

Aantal Slachtoffers

Figuur 8: fN-curve groepsrisicoberekening LPG tankstation

Geconcludeerd kan worden dat het onderhavige plan van invloed is op de hoogte van het GR van het LPG tankstation aan de Overijsselsweg 20 te Leeuwarden. Het GR blijft beneden 0,1 × de oriëntatiewaarde. Zoals beschreven vallen de invloedsgebieden van het vulpunt en het ondergrondse reservoir (cirkels van 150 meter) over toekomstige (beperkt) kwetsbare 13 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1

objecten. Hoewel dit geen afwijking is van de normen van externe veiligheid conform het Bevi,, is het wenselijk om (beperkt) kwetsbare objecten buiten deze contouren te houden. Indien het bevoegd gezag wel mee wil werken aan het realiseren van de (beperkt) kwetsbare objecten binnen de invloedsgebieden dan wordt geadviseerd om: - functies in het gebouw waar veel personen verblijven verder van de risicobron te realiseren dan de functies waar weinig mensen verblijven; - vluchtroutes van de bron af te realiseren.

Circulaire effectafstanden externe veiligheid LPG-tankstations voor besluiten met gevolgen voor de effecten van een ongeval Naast de grenswaarden genoemd in het Bevi en de daarbij behorende Revi dient ook rekening gehouden te worden met de Circulaire effectafstanden externe veiligheid LPGtankstations voor besluiten met gevolgen voor de effecten van een ongeval (hierna: de Circulaire). Op 28 juni 2016 is de Circulaire in werking getreden. In deze Circulaire wordt het bevoegd gezag verzocht om naast het toepassen van het Bevi en de Revi aanvullend effectgericht beleid te voeren, waarmee voor belangrijke ongevalsscenario’s de gevolgen van een ongeval bij een LPG-tankstation worden beperkt. Met de effectgerichte benadering wordt aangesloten bij de modernisering van het omgevingsveiligheidsbeleid, waarbij de effecten van ongevallen een rol zullen innemen naast de nu in het Bevi gehanteerde risicobenadering. Het bevoegd gezag wordt verzocht om, naast het hanteren van de vaste afstanden voor de PR 10-6 contouren, rekening te houden met de effectafstanden. Er worden twee effectafstanden onderscheiden, namelijk: -

effectafstand van 60 meter tot (beperkt) kwetsbare objecten. Dit wil zeggen dat deze afstand in beginsel aangehouden moet worden, maar dat gemotiveerd afwijken is toegestaan door het treffen van veiligheidsmaatregelen;

-

effectafstand van 160 meter tot zeer kwetsbare objecten. De zeer kwetsbare objecten vormen een nieuwe categorie ten opzichte van het Bevi en spelen een rol in de modernisering van het omgevingsveiligheidsbeleid. Het gaat hier om objecten waar groepen personen verblijven met een beperkte zelfredzaamheid, zoals minderjarigen, ouderen, zieken of gehandicapten. Zeer kwetsbare objecten zijn bijvoorbeeld ziekenhuizen of peuterspeelzalen. Ten aanzien van zeer kwetsbare objecten wordt verzocht rekening te houden met een grotere effectafstand, omdat deze objecten doorgaans minder snel te evacueren zijn.

In figuur 9 is de contour van 60 en 160 meter af te lezen en de ligging van het plangebied. De 60 meter contour valt niet over het plangebied. De contour van 160 meter valt voor een klein deel over het plangebied. De ontwikkelingen in het plangebied op deze locatie zijn te classificeren als (beperkt) kwetsbare objecten. De 160 meter contour levert daarom geen belemmering op voor de ontwikkeling. 14 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan Middelsee fase 1