Agendabundel

Bundel - Besluitvorming (raad) van 12 april 2023

Agenda bijlagen Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_12_april_2023.docx 1 2

Opening en vaststelling agenda Vaststellen verslag 22 maart 2023 Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_22_maart_2023.pdf

3 3.1

Hamerstukken Aanpak gevolgen van inflatie in Leeuwarden. deel 2 Op 30 november 2022 heeft de raad de aanpak van de gevolgen van inflatie in Leeuwaren vastgesteld. De aanpak richt zich op inwoners en studenten, aan de gemeente gelieerde partijen en de gemeentelijke bedrijfsvoering. Het college informeert de raad over de voortgang van de aanpak en doet voorstellen aan de raad om budget beschikbaar te stellen om een aantal partijen in 2023 financieel te steunen. Dossier 2209 voorblad Raadsvoorstel aanpak inflatie in Leeuwarden, deel 2

4 4.1

Bespreekstukken Raadsvoorstel Raad en Inwoners Dossier 2262 voorblad Raadsvoorstel Programma Raad en Inwoners Programmavoorstel Raad en Inwoners Bijlage: PWE raadpleging in het kort

4.1.1

Amendement; PWE raad en inwoners - VVD Amendement PWE - VVD

4.1.2

Amendement; PWE fase 6: correctieve raadpleging - FvD Amendement PWE fase 6: correctieve raadpleging -FvD

4.2

Afvalstoffenverordening 2023 en 10e wijziging APV a.g.v. invoering Ja-sticker Om milieubelasting door het verspreiden van ongeadresseerd reclamedrukwerk te verminderen, stelt het college voor om de Ja-sticker in te voeren. De Ja-sticker draait het Nee-sticker systeem om. Ongeadresseerd reclamedrukwerk wordt dan niet meer standaard bezorgd, tenzij inwoners middels een sticker aangeven dit wél te willen ontvangen. Deze aanpassing is niet van toepassing op huis-aanhuisbladen, berichten over werkzaamheden of activiteiten in de buurt en andere uitingen van vrijwilligers of niet-commerciële organisaties. Om de Ja-sticker in te kunnen voeren dient de afvalstoffenverordening en de APV te worden aangepast. Het college stelt daarom aan de gemeenteraad voor om de afvalstoffenverordening en de APV te wijzigen. Dossier 2192 voorblad Raadsvoorstel Afvalstoffenverordening 2023 en 10e wijziging APV a.g.v invoering Ja-sticker Afvalstoffenverordening 2023 Was-wordt-tabel afvalstoffenverordening

4.2.1

Amendement; Vervallen Ja-sticker - VVD Amendement vervallen Ja-sticker - VVD

4.2.2

Amendement; Het goede voorbeeld - D66 Amendement D66 'Het goede voorbeeld'.docx

4.2.3

Motie; Liefdewerk Oud papier - CDA Motie Liefdewerk Oud Papier - CDA.docx

5

Motie buiten de orde; Bijdrage Weekendschool Baljée - PvdA Motie bijdrage Weekendschool Baljée - PvdA

6

Sluiting

Agenda bijlagen 1 Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_12_april_2023.docx

Besluitenlijst Besluitvorming Raadsvergadering Datum

12-04-2023

Tijd

19:00 – 21.30

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Sybrand Buma

Aanwezigen

Bauke Aalbers, Afrah Abdullah Abdi, Mirka Antolovic, Pim Astro, Jannie Atsma, Andries Bergsma, Janneke de Boer, Julie Bruijnincx, Joost de Caluwe, Gabrielle Copini, Eline de Koning, Hayo Douwstra, Roger Dragstra, Otto van der Galiën, Wieke Goudzwaard, Tiny Hoedemaker, Sikko Klaver, Geu Luik, Johan Magré, Martin van der Meulen, Timara van der Meulen, Fokelien van der Meulen-Diever, Carlijn Niesink, Christiaan Okkema, Kevin Oudhuis, Hinke Roorda, Carina Runhart, Lydia van Santen, Petra van der Sloot, Riemy Spithoff, Wim Spoelman, Jan-Willem Tuininga, Lyda Veldstra, Dirk Visser, Marcel Visser, Cor Wijnstra, Saida Youssef en Sakar Zarza

Afwezigen

Petra Vlutters

1

Opening en vaststelling agenda Besluit: Voorzitter opent de vergadering. De agenda wordt conform het concept vast gesteld.

2

Vaststellen verslag 22 maart 2023 Besluit: Besluitenlijst wordt conform vastgesteld. Er zijn geen bemerkingen naar aanleiding van deze besluitenlijst.

3

Hamerstukken

3.1

Aanpak gevolgen van inflatie in Leeuwarden. deel 2 Besluit: 1. De raad besluit: I. Voor 2023 een budget beschikbaar te stellen van € 2.514.000 voor het oplossen van knelpunten als gevolg van inflatie op de volgende onderdelen: a. Harmonie: € 495.000 b. dbieb: € 406.000 c. Neushoorn: € 133.000 d. Broedplaatsen, de Doas en Haniahof: € 200.000 e. Buurt-, wijk- en dorpshuizen: € 80.000 f. BV Sport: € 1.000.000 g. Noodfonds: € 200.000 II. Het budget van € 2.514.000,- te dekken ten laste van de Algemene Reserve. III. De begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen.

4

Bespreekstukken

4.1

Raadsvoorstel Raad en Inwoners Stemuitslag: 35 stemmen voor, 3 stemmen tegen Besluit: De raad besluit het geamendeerde besluit als volgt vast te stellen: De hoofdlijnen van het programma Raad & Inwoners vast te stellen: 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren door a. een nieuwe interactieve website voor raad en inwoners b. een wekelijkse pagina over de raad in de Huis aan huis c. voor de inhoud van site en raadspagina een jongerenreporter in te schakelen. 2. Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners laagdrempelig en actief te betrekken in de vergadercyclus. 3. De invloed van bewoners op de besluitvorming te vergroten door te onderzoeken of, op welke wijze en bij welk onderwerp het instrument van de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) kan worden toegepast. De kosten voor de hoofdlijnen 1 tot en met 3 te dekken uit de lopende begroting voor Raad en Griffie. In samenspraak met het college te onderzoeken of buurt- en dorpsbegrotingen in de toekomst een instrument kunnen vormen waarmee de invloed van bewoners op de besluitvorming vergroot kan worden. Toelichting: Stemverklaringen FNP stemt in met het voorstel zolang het binnen het budget blijft. CDA stemt in met het voorstel met de opmerking dat in de uitvoering samengewerkt wordt met andere betrokkenen, ambtelijke dienst en college.

Lijst 058 stemt tegen omdat de fractie geen vertrouwen heeft in de uitvoering.

4.1.1

Amendement; PWE raad en inwoners - VVD Stemuitslag: 35 stemmen voor, 3 stemmen tegen Besluit: De raad besluit het amendement aan te nemen met 35 stemmen voor en 3 stemmen tegen(Lijst058) De hoofdlijnen van het programma Raad & Inwoners vast te stellen: 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren door a. een nieuwe interactieve website voor raad en inwoners b. een wekelijkse pagina over de raad in de Huis aan huis c. voor de inhoud van site en raadspagina een jongerenreporter in te schakelen. 2. Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners Pagina 2

laagdrempelig en actief te betrekken in de vergadercyclus. 3. De invloed van bewoners op de besluitvorming te vergroten door te onderzoeken of, op welke wijze en bij welk onderwerp het instrument van de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) kan worden toegepast. De kosten voor de hoofdlijnen 1 tot en met 3 te dekken uit de lopende begroting voor Raad en Griffie. In samenspraak met het college te onderzoeken of buurt- en dorpsbegrotingen in de toekomst een instrument kunnen vormen waarmee de invloed van bewoners op de besluitvorming vergroot kan worden. 4.1.2

Amendement; PWE fase 6: correctieve raadpleging - FvD Stemuitslag: 1 stem voor, 37 stemmen tegen Besluit: De raad besluit het amendement te verwerpen met 37 stemmen tegen en 1 stem voor (FvD)

4.2

Afvalstoffenverordening 2023 en 10e wijziging APV a.g.v. invoering Ja-sticker Om milieubelasting door het verspreiden van ongeadresseerd reclamedrukwerk te verminderen, stelt het college voor om de Ja-sticker in te voeren. De Jasticker draait het Nee-sticker systeem om. Ongeadresseerd reclamedrukwerk wordt dan niet meer standaard bezorgd, tenzij inwoners middels een sticker aangeven dit wél te willen ontvangen. Deze aanpassing is niet van toepassing op huis-aan-huisbladen, berichten over werkzaamheden of activiteiten in de buurt en andere uitingen van vrijwilligers of niet-commerciële organisaties. Om de Ja-sticker in te kunnen voeren dient de afvalstoffenverordening en de APV te worden aangepast. Het college stelt daarom aan de gemeenteraad voor om de afvalstoffenverordening en de APV te wijzigen.

4.2.1

Amendement; Vervallen Ja-sticker - VVD Besluit: De raad besluit het amendement te verwerpen met 11 stemmen voor en 27 stemmen tegen.

4.2.2

Amendement; Het goede voorbeeld - D66 Besluit: Er wordt geen besluit genomen. De stemmen staken met 19 voor en 19 stemmen tegen (FNP, CDA, VVD, Lijst058, GBL en FvD). Op grond van de gemeentewet zal het amendement in een eerstvolgende raadsvergadering opnieuw geagendeerd worden en in stemming worden gebracht. Dat geldt ook voor het besluit over het raadsvoorstel. Omdat er geen besluit is genomen over het amendement vanwege het staken der stemmen, wordt ook Pagina 3

het raadsvoorstel zelf in een eerstvolgende raadsvergadering geagendeerd en in stemming gebracht. 4.2.3

Motie; Liefdewerk Oud papier - CDA Wordt om de bovenstaande reden geagendeerd en instemming gebracht in de eerstvolgende besluitvormende raadsvergadering.

5

Motie buiten de orde; Bijdrage Weekendschool Baljée - PvdA Stemuitslag: 31 stemmen voor, 7 stemmen tegen (VVD, Lijst058 en FvD) Besluit: De raad besluit met 31 stemmen voor en 7 tegen ● Maximaal €7.000 euro ter beschikking te stellen aan Weekendschool Baljée voor jubileumactiviteiten met als doel het schoolcurriculum te verrijken en de bekendheid te vergroten. ● Dit bedrag te dekken uit het ISI (Impuls Sociale Investeringen).

6

Sluiting Besluit: Voorzitter sluit de vergadering om 21:30 uur

Pagina 4

2 Vaststellen verslag 22 maart 2023 1 Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_22_maart_2023.pdf

Besluitenlijst Besluitvorming (raad) Datum

22-03-2023

Tijd

19:00 - 20:30

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Sybrand Buma

Aanwezigen

Bauke Aalbers, Afrah Abdullah Abdi, Mirka Antolovic, Pim Astro, Jannie Atsma, Andries Bergsma, Janneke de Boer, Julie Bruijnincx, Joost de Caluwe, Gabrielle Copini, Eline de Koning, Hayo Douwstra, Roger Dragstra, Otto van der Galiën, Wieke Goudzwaard, Tiny Hoedemaker, Sikko Klaver, Geu Luik, Johan Magré, Martin van der Meulen, Fokelien van der Meulen-Diever, Carlijn Niesink, Christiaan Okkema, Kevin Oudhuis, Hinke Roorda, Carina Runhart, Lydia van Santen, Petra van der Sloot, Riemy Spithoff, Wim Spoelman, Jan-Willem Tuininga, Lyda Veldstra, Marcel Visser, Dirk Visser, Petra Vlutters, Cor Wijnstra, Saida Youssef en Sakar Zarza

Afwezigen

Timara van der Meulen

1

Opening en vaststelling agenda Voorzitter opent de vergadering. De agenda wordt conform vastgesteld.

2

Vaststellen verslag 22 februari 2023 Het verslag wordt conform vastgesteld.

3

Installatie fractie-assistenten D66 en VVD De voorzitter van de commissie voor de geloofsbrieven, raadslid Dragstra, brengt namens de commissie (verder bestaande uit de leden Atsma en Roorda) verslag uit aan de gemeenteraad. De voorgedragen kandidaten namens de fracties van D66 en VVD voldoen aan de gestelde eisen en de commissie adviseert dan ook kennis te nemen van de door de fracties voorgedragen vertegenwoordigers, niet zijnde raadslid, die namens de fractie het woord mogen voeren in voorbereidende raadsbijeenkomsten. De heren Justin Flapper (D66) en Martijn Kamminga (VVD) worden geïnstalleerd als fractie-assistent.

4

Hamerstukken

4.1

9e wijziging van de APV Leeuwarden Er komen steeds meer toeristen, dagjesmensen naar Leeuwarden die gebruik maken van de ruimte op het water. Tegelijkertijd is de ambitie om een aantrekkelijke en vitale binnenstad te hebben en om er te kunnen wonen, werken, ondernemen, winkelen en recreëren. Om ervoor te zorgen dat het watergebruik duurzaam en toekomstbestendig ingericht wordt, wil de gemeente het tegen betaling aanbieden van rondvaarten of ter beschikking stellen van rondvaartboten reguleren. Daarom wordt een systeem van exploitatievergunningen ingevoerd voor de bedoelde partijen. Hiermee wordt beoogd om de schaars wordende ruimte op het water in de binnenstad eerlijk te verdelen. Een vergunningstelsel is ook de enige mogelijkheid om, gelet op het grote gebruik, de openbare orde en veiligheid te garanderen. Besluit: De gemeenteraad besluit om de APV Leeuwarden te wijzigen conform het bijgevoegde concept-raadsbesluit. Toelichting: Raadslid Oudhuis (FVD) wenst een aantekening te hebben tegen gestemd.

4.2

Ontwerp Verklaring van geen bedenkingen (vvgb) voor uitbreiding jachthaven Leechlân 4 te Grou Betreft een aanvraag voor de uitbreiding van een jachthaven op het adres Leechlân 4 te Grou met 70 ligplaatsen. In de beoogde nieuwe situatie biedt de jachthaven ruimte voor 150 plaatsen. Alhoewel dit verzoek in strijd is met het ter plekke geldende bestemmingsplan Buitengebied - 2008 kan door een VvGB hier toestemming voor gegeven worden. Besluit: De gemeenteraad besluit om de ontwerp verklaring van geen bedenkingen conform artikel 6.5 lid 1 van het Besluit omgevingsrecht voor de uitbreiding van een jachthaven op het adres Leechlân 4 te Grou voor ter visielegging vast te stellen.

4.3

Ontwerp verklaring van geen bedenkingen (vvgb) Greft 4 te Warten Betreft een aanvraag voor het bouwen van een botenhuis en het realiseren van een insteekhaven bij de woonboerderij op het adres Greft 4 te Warten. Alhoewel dit verzoek in strijd is met het ter plaatse geldende bestemmingsplan “Buitengebied 2008” kan door een VvGB hier toestemming voor gegeven worden. Besluit: De gemeenteraad besluit om de ontwerp verklaring van geen bedenkingen conform artikel 6.5 lid 1 van het Besluit omgevingsrecht voor het bouwen van een botenhuis en realiseren van een insteekhaven bij de woonboerderij op het adres Greft 4 te Warten voor ter visielegging vast te stellen.

4.4

Aanwijzingsbesluit Wet voorkeursrecht gemeenten inzake gronden Spoordok Een aanwijzing van gronden waarop de Wvg van toepassing is, betekent dat de grondeigenaren in het gebied Spoordok de gronden eerst aan de gemeente te koop moeten aanbieden als zij het voornemen tot verkoop hebben. Besluit: De gemeenteraad besluit om: a. op basis van artikel 2 juncto 5 Wet voorkeursrecht gemeenten de gronden gelegen tussen het spoor, de Harlingervaart, het Stephensonviaduct/de Heliconweg en de OudeVeemarkt in Leeuwarden (‘Spoordok’), zoals vermeld op de bij dit besluit behorende en daarvan onderdeel uitmakende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale overzichtskaart en perceellijst, met daarop vermeld de kadastrale aanduiding van de aan te wijzen gronden, de grootte daarvan alsmede de namen van de eigenaren en de beperkt gerechtigden, één en ander volgens de openbare registers van het Kadaster naar de stand van 15 februari 2023 aan te wijzen als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn; b. de reactie- en antwoordnota zienswijzen ‘Wet voorkeursrecht gemeenten’ gronden Spoordok met kenmerk 2023-049003 vast te stellen.

5

Bespreekpunten

5.1

Terinzagelegging ontwerp-Huisvestingsverordening Gemeente Leeuwarden De Huisvestingswet 2014 geeft gemeenten de mogelijkheid om via een huisvestingsverordening in te grijpen in de samenstelling van de bestaande woningvoorraad en in de toewijzing van sociale huurwoningen. Eind vorig jaar heeft het college de raad per brief geïnformeerd over zijn voornemen om een huisvestingsverordening voor te bereiden. Met de ontwerp-Huisvestingsverordening Pagina 2

Gemeente Leeuwarden wordt daarin voorzien. Het college wenst de ontwerpHuisvestingsverordening ter inzage te leggen voordat een definitieve versie ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Om tot een breed gedragen verordening te komen, heeft het college besloten de raad te vragen om akkoord te gaan met terinzagelegging van de ontwerpHuisvestingsverordening. Stemuitslag: 28 stemmen voor, 10 stemmen tegen (FNP, VVD en Lijst058) Besluit: De gemeenteraad besluit om akkoord te gaan met de terinzagelegging van de ontwerpHuisvestingsverordening Gemeente Leeuwarden. 5.1.1

Amendement: Schrappen opkoopbescherming - VVD Besluit: De gemeenteraad besluit het amendement te verwerpen met 6 stemmen voor (D66 en VVD), 32 stemmen tegen

5.1.2

Motie: Verhuurvergunning - VVD Stemuitslag: 35 stemmen voor, 3 stemmen tegen (Lijst058) Besluit: De gemeenteraad roept het college op: - Om uiterlijk in Q4 2023 een plan aan de Raad voor te leggen op welke wijze de instrumenten uit de wet Goed Verhuurderschap (waaronder de verhuurvergunning) geïmplementeerd kunnen worden in de gemeente Leeuwarden.

5.1.3

Motie: Leeuwarden Tweede Woningverbod Warten Wergea - D66 Stemuitslag😊 35 stemmen voor, 3 stemmen tegen (Lijst 058) Besluit: De gemeenteraad verzoekt het college; • Onderzoek te doen, net als in Grou, naar het tweede woningbezit en de schaarste aan woningen in de dorpen Wergea en Warten en de resultaten van dit onderzoek voor het vaststellen van de definitieve verordening te presenteren aan de raad. • Voor het vaststellen van de verordening in gesprek te gaan met plaatselijk belang Warten en plaatselijk belang Wergea (Perspektyf) omtrent de schaarste aan woningen in hun dorpen en de problematiek van het tweede woningbezit en het resultaat van deze gesprekken mee te nemen in het onderzoek. • Bij het voldoende vaststellen van schaarste en overlast van tweede woningbezit in beide dorpen over te gaan tot het opnemen van deze dorpen in de definitieve huisvestingsverordering in artikel 2.2.1 (Lid 1) .

Pagina 3

7

Sluiting Voorzitter sluit de vergadering.

Pagina 4

3.1 Aanpak gevolgen van inflatie in Leeuwarden. deel 2 1 Dossier 2209 voorblad.pdf

Besluitvorming (raad) Dossiernummer

2209

Extern Zaak ID

2023-030926

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

12 april 2023

Agendapunt

3.1

Titel

Aanpak gevolgen van inflatie in Leeuwarden. deel 2

Eigenaar

Jansen, Henk

Portefeuillehouder

Hein Kuiken

Bijlagen Raadsvoorstel aanpak inflatie in Leeuwarden, deel 2 Geagendeerd

Vergaderdatum

Collegevergadering

21 februari 2023

Besluitvorming (raad)

12 april 2023

Toelichting Op 30 november 2022 heeft de raad de aanpak van de gevolgen van inflatie in Leeuwaren vastgesteld. De aanpak richt zich op inwoners en studenten, aan de gemeente gelieerde partijen en de gemeentelijke bedrijfsvoering. Het college informeert de raad over de voortgang van de aanpak en doet voorstellen aan de raad om budget beschikbaar te stellen om een aantal partijen in 2023 financieel te steunen. Voorgesteld besluit 1. De raad voor te stellen: I. Voor 2023 een budget beschikbaar te stellen van € 2.514.000 voor het oplossen van knelpunten als gevolg van inflatie

op de volgende onderdelen:

a. Harmonie: € 495.000 b. dbieb: € 406.000 c. Neushoorn: € 133.000 d. Broedplaatsen, de Doas en Haniahof: € 200.000 e. Buurt-, wijk- en dorpshuizen: € 80.000 f. BV Sport: € 1.000.000 g. Noodfonds: € 200.000 II. Het budget van € 2.514.000,- te dekken ten laste van de Algemene Reserve. III. De begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen.

Besluit 1. De raad besluit: I. Voor 2023 een budget beschikbaar te stellen van € 2.514.000 voor het oplossen van knelpunten als gevolg van inflatie

op de volgende onderdelen:

a. Harmonie: € 495.000 b. dbieb: € 406.000 c. Neushoorn: € 133.000 d. Broedplaatsen, de Doas en Haniahof: € 200.000 e. Buurt-, wijk- en dorpshuizen: € 80.000 f. BV Sport: € 1.000.000 g. Noodfonds: € 200.000 II. Het budget van € 2.514.000,- te dekken ten laste van de Algemene Reserve. III. De begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen.

1 Raadsvoorstel aanpak inflatie in Leeuwarden, deel 2

Raadsvoorstel Aanpak inflatie in Leeuwarden, deel 2 Zaaknummer: 2023-030926 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Met dit raadsvoorstel informeren wij u over de tussenstand op het inflatiedossier. Ook stellen wij uw raad voor om een budget van € 2.514.000 beschikbaar te stellen als steun voor een aantal organisaties in verband met inflatie. De indeling van dit raadsvoorstel is hetzelfde als die in het voorstel van 30 november 2022: inwoners, bedrijfsleven, partijen (gecontracteerde -, gesubsidieerde – en verbonden partijen) en bedrijfsvoering. Naast de tussenstand en voorstellen geven we een vooruitblik naar verdere besluitvormingsmomenten in het jaar, waarbij we aansluiten bij de P&Ccyclus, en wat dan financieel gezien de belangrijkste vraagstukken zijn. Op 30 november 2022 heeft u besloten om financiële steun te verlenen aan bepaalde groepen inwoners en studenten. Naast dit specifieke steunpakket is ook een gespreksleidraad aan de orde geweest. Deze gespreksleidraad wordt door de ambtelijke dienst ingezet om informatie met betrekking tot inflatie en financiële positie van contract- en subsidiepartijen eenduidig boven water te krijgen (zie ook contracten, subsidies en verbonden partijen).

Daarnaast heeft u op 21 december 2022 besloten om een pakket structuurversterkende maatregelen van € 1,9 miljoen beschikbaar te stellen om het bedrijfsleven in de gemeente Leeuwarden te ondersteunen. In dit raadsvoorstel doen we voorstellen voor financieel incidentele steun. Een aantal geconstateerde knelpunten is structureel van aard. De komende maanden gaan we na of en hoe dit past in de financiële positie. Inwoners Per 1 december 2022 is het voor studenten mogelijk om een tegemoetkoming in de energiekosten aan te vragen. Een tegemoetkoming in de energiekosten is ook mogelijk gemaakt voor huishoudens met een inkomen tussen de 125% en 150% van de bijstandsnorm. De looptijd van de hiervoor vastgestelde beleidsregels is tot 1 maart 2023. Bij het afhandelen van de aanvragen wordt gebruik gemaakt van een robot. Per 1 december is ook gestart met het uitkeren van de € 500 voorschot op de energietoeslag 2023 van € 1.300. Voor het uitkeren van de resterende € 800 euro van deze energietoeslag moeten gemeenten van het Rijk wachten totdat het voorstel tot aanpassing van de Participatiewet is aangenomen. Dat gebeurt naar verwachting pas in juni. Om te borgen dat iedereen die recht heeft op een bijdrage deze ook aanvraagt en ontvangt is op 13 januari 2023 een grote inloopactie gehouden om burgers te helpen die moeite hebben met invullen van de aanvraag.

Zo zijn er 25 inwoners geholpen bij het indienen van hun aanvraag.

Blad 2

De komende tijd gaan we extra inzetten op het bereiken van de inwoners die in aanmerking komen voor de staffelregeling. Het gaat hierbij om inwoners met een inkomen tussen de 125% en de 150% van de bijstandsnorm. In het raadsvoorstel van 30 november 2022 hebben we een maximaal bereik gemeld van 4800 inwoners voor de staffelregeling. Het huidige aantal aanvragen blijft daar nog op achter. Voor een maximaal bereik hebben we besloten tot een verlenging van de huidige beleidsregels voor een tegemoetkoming in de energiekosten tot 1 juli 2023. De communicatie breiden we uit, ook via de buurtkamers en wijkhuizen. De stand van zaken (peildatum 8 februari 2023) Regeling 1. Energietoeslag 2022, eerste groep 2. Energietoeslag 2022, tweede groep, inwoners 3. Energietoeslag 2022, tweede groep, studenten 4. Energietoeslag 2022, staffel, inwoners 5. Energietoeslag 2022, staffel, studenten 6. Energietoeslag voorschot 2023 € 500

Aanvragen

Toekenningen

Afwijzingen

In behandeling

5500 8023

5094

2766

121

972

412

278

279

1019

581

172

255

235

96

52

86

9511

Toelichting op de tabel: 1. De energietoeslag 2022 voor inwoners tot bijstandsnorm van 125% die is uitgekeerd in de eerste helft van 2022. De toeslag bedroeg toen nog € 800. 2. De energietoeslag 2022 in de tweede helft van 2022 tot bijstandsnorm van 125%. De omvang van de toeslag is met € 500 opgehoogd naar € 1300. 3. De energietoeslag 2022 van € 1300 die beschikbaar is voor studenten tot bijstandsnorm van 125%. 4. De energietoeslag 2022 volgens de staffel van € 800, € 500, € 300, die beschikbaar is voor inwoners met bijstandsnorm 125-150%. 5. De energietoeslag 2022 volgens de staffel van € 800, € 500, € 300, die beschikbaar is voor studenten met bijstandsnorm 125-150%. 6. De energietoeslag 2023 voor inwoners tot bijstandsnorm van 125%. De omvang van de gehele toeslag is € 1300. Gemeenten mogen alvast € 500 uitkeren. De actuele kosten (inclusief uitvoeringskosten) afgezet tegen de beschikbare budgetten staan in de volgende tabel:

Blad 3

Energietoeslag 2022 Rijk (regeling 1 en 2) Energietoeslag 2022, raadsbesluit 30-11 (regeling 3,4 en 5) Totaal energietoeslag 2022

Budget

Kosten

Saldo

13.925.000

13.400.000

525.000

4.400.000

1.200.000

3.200.000

18.325.000

14.600.000

3.725.000

Bedrijfsleven Op 21 december 2022 heeft uw raad het voorstel structuurversterkende maatregelen voor ondernemers vastgesteld. Het betreft hier een viertal opties: (1) energiecoaches en energieadvies; (2) innovatiefonds energie- en circulaire transitie voor ondernemers; (3) project toekomstbestendig ondernemen in verduurzaming en energie; (4) omscholingstrajecten naar sectoren in de energietransitie. Medio december is een kennissessie voor ondernemers georganiseerd in samenwerking met Energie Inspectie met als thema verduurzaming. De MKB Energiecoach heeft een volle agenda met afspraken bij ondernemers. Na de vaststelling door de Raad van het Inflatiepakket Ondernemers op 21 december jl. is gestart met het projectplan. Op korte termijn wordt als eerste actie de “nieuwe regeling Innovatiefonds Circulaire- en Energietransitie” ter vaststelling aangeboden aan uw gemeenteraad. Begin februari tekenden de Leeuwarder Bedrijvenvereniging De Zwette, de gemeente Leeuwarden en de Rabobank de eerste Friese Green Deal voor de verduurzaming van bedrijventerreinen. In de Green Deal zijn afspraken vastgelegd om de komende jaren verder samen te werken aan het verduurzamen en toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein.

Contracten, subsidies en verbonden partijen Voor de inventarisatie van potentiële inflatieschade heeft de ambtelijke dienst de door het college vastgestelde gespreksleidraad toegepast in de gesprekken met partijen. In totaal heeft het college enkele honderden gesprekken gevoerd, waarbij enkele instellingen meerdere keren zijn gesproken om beter inzicht te krijgen op de financiële situatie en de context waarin deze instellingen zich bevinden. We hebben daarbij alle mogelijke zorgvuldigheid ter hand genomen om te bepalen welke knelpunten het meest prominent om een incidentele gemeentelijke compensatie vragen. Contracten Bij contracten is indexering veelal vastgelegd en in een aantal gevallen is de overeenkomst tussen partijen dermate helder en onwrikbaar dat we als gemeente de overeenkomst moeten nakomen als het om indexatie gaat. Dat kan zijn indexering op basis van de CPI (consumentenprijsindex), NEA (gebruikt bij vervoer), OVA (gebruikt in de zorg) en andere (ook meng-) vormen. Deze indices zijn vaak hoger dan de index waarmee rekening is gehouden in de gemeentebegroting 2023 van 4,9%. De gesprekken met contractpartners hebben geleid tot een afspraak tot een afwijkende indexering voor 2023 die lager is dan wat de partij vraagt, maar wel meer dan 4,9%. En is daarmee de basis voor indicering 2024 en verder en heeft dan een mogelijk structureel karakter.

De meeste contracten hebben

Blad 4

een looptijd van 4 jaar en moeten daarna opnieuw worden aanbesteed. Een structureel effect in verband met aanbestedingstermijnen is nu niet met zekerheid te bepalen. Dit hangt af van omstandigheden (CAO, energie) en of bij een nieuwe aanbesteding de prijs of het volume beïnvloedbaar is. Uitzondering op deze regel zijn specifiek aanbestede uitvoeringsovereenkomsten in de openbare ruimte. In veel gevallen is daar tussentijdse prijsstijging uitgesloten en wordt bij excessen de richtlijn van de raad van arbitrage toegepast. Dat wil zeggen: de eerste 5% voor rekening van de opdrachtnemer, de tweede 5% voor de gemeente en indien het totaal de 10% overschrijdt, maatwerk. In 2022 heeft dit geleid tot compensatie die in 2022 is verwerkt binnen bestaande budgetten. Subsidies Indexeringen van subsidies volgen de gemeentelijke index op subsidies en zijn niet apart in een overeenkomst met partijen vastgelegd. Voor 2023 is de index voor subsidies in de gemeentebegroting 3,7%. Voor een instelling kan stijging van personeels- en andere lasten een structurele doorwerking hebben, maar uitgangspunt is incidentele compensatie in 2023. Bij contracten en subsidies geldt dat schade met een onontkoombaar karakter wordt opgevoerd op de lijst van mee- en tegenvallers en qua besluitvorming het reguliere P&C-spoor volgen.

Maatwerk Een aantal dossiers (verbonden partijen en enkele grote subsidie-ontvangers en contractanten) vraagt om maatwerk en aparte besluitvorming. Dat is in verband met de continuïteit van partijen en van het onderliggende gemeentelijke beleid. Afgaande op mogelijke sturing in de eigen bedrijfsvoering van partijen blijkt of steun op dit moment nodig is. Een aantal partijen van wie de begroting 2023 en verder is vastgesteld, meldt zich met financiële uitdagingen, vaak door de toegenomen energielasten en cao-loonstijging. Het gaat hier om de Harmonie, dbieb, Neushoorn, BV Sport, culturele broedplaatsen en de buurt-, wijk- en dorpshuizen. De Harmonie De inflatie veroorzaakt bij de Harmonie een tekort van € 495.000, opgebouwd uit loon, prijzen en energie. De cao is in 2022 opengebroken en het minimumloon stijgt waardoor de loonkosten met € 50.000 toenemen. Ook voor vrijwel alle diensten en leveringen stijgt de kostprijs met gemiddeld 10%. Het verschil met de gemeentelijke index voor subsidies is 6,3% en dat leidt tot een tekort van € 145.000. Daarnaast zijn de kosten voor energie gestegen. Ondanks slim in te kopen stijgen de kosten hiervan met € 300.000. De Harmonie heeft nog een eigen vermogen om deze kosten te dekken. Een afdoende eigen vermogen is noodzakelijk met het oog op de statutenwijziging. Deze wordt voorbereid zodat de Harmonie vanaf 2026 volledig risicodragend is.

We stellen de raad daarom voor om een budget van € 495.000 beschikbaar te stellen zodat we, indien nodig, een aanvullende subsidie kunnen verlenen. dbieb Door prijsstijgingen en toename van de loonkosten stijgen de structurele kosten met € 216.000 ten opzichte van de indexering van de gemeentelijke subsidie 2023. Daarnaast meldt dbieb een toename van de energiekosten van € 190.000. Ook dit is niet gedekt door indexering van de subsidie.

Blad 5

De reservepositie van dbieb is onvoldoende om deze schade te kunnen dragen en daarmee is er een probleem met de continuïteit van dbieb. Zonder financiële reddingsboei is dbieb genoodzaakt vergaande maatregelen te nemen die schuren met de gemeentelijke opdracht. Dit staat haaks op het nieuwe rijksbeleid waar juist op een intensivering van het bibliotheekwerk wordt ingezet. Wij stellen de raad voor om een budget van € 406.000 beschikbaar te stellen zodat wij dbieb een aanvullende subsidie kunnen verlenen. Neushoorn Door prijsstijgingen en toename van de loonkosten stijgen de structurele kosten met € 93.000 ten opzichte van de indexering van de gemeentelijke subsidie. 2023. Daarnaast meldt Neushoorn een toename van de energiekosten van € 40.000, die niet is gedekt in de indexering van de subsidie. De reservepositie van Neushoorn is nihil. Een financiële reddingsboei is noodzakelijk om de continuïteit te waarborgen. Wij stellen de raad voor om een budget van € 133.000 beschikbaar te stellen zodat wij Neushoorn een aanvullende subsidie kunnen verlenen. BV Sport Ook BV sport ziet zich geconfronteerd met de effecten van inflatie. De belangrijkste effecten zijn de gestegen energielasten en de stijging in de cao lonen. De nu geschatte aanvullende last voor 2023 is geraamd op € 1.9 miljoen.

Het gaat hier om een brutolast omdat het Rijk nog een specifieke regeling zal vrijgeven voor onder andere zwembaden. Zodra deze regeling ingaat zal BV sport daarvoor opteren. Dan wordt de netto schade duidelijk. Vanwege onzekerheid op welk moment het Rijk de regeling vrijgeeft stellen wij voor om nu een budget van € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor steun aan de BV Sport als dit noodzakelijk is. Om de stijging van lasten te beperken heeft BV Sport binnen de bedrijfsvoering al een aantal maatregelen genomen die kostenreducerend werken. Broedplaatsen: de DOAS en Haniahof Door de stijgende energielasten dreigen twee broedplaatsen voor cultuur en makers in de problemen te komen. Het gaat hier om Haniahiof en Cornelis Trooststraat 48 (De DOAS). De geschatte omvang van de potentiële schade bedraagt € 200.000. Wij stellen de raad voor om een budget van € 200.000 beschikbaar te stellen zodat wij deze locaties van broedplaatsen voor cultuur kunnen ondersteunen. Buurt-, wijk- en dorpshuizen Ambtelijk is een inventarisatie afgerond op de financiële positie van alle 49 buurt-, wijk- en dorpshuizen. Hierbij is gekeken naar rekeningresultaat, liquide – en reservepositie en stijging van vooral energielasten. Overigens compenseert de gemeente de BWD-huizen via de huurmatiging in de toegenomen kosten (zie “huurders” verderop in dit voorstel).

Daar is in de beoordeling rekening mee gehouden. De conclusie is dat zes BWD-huizen urgent steun nodig hebben voor hun instandhouding. De oorzaak is dat de stijging van de energiekosten in 2022 en de verwachte stijging daarvan in 2023 een probleem oplevert op de liquide – en reservepositie van die BWD-huizen, waarbij overige tegemoetkomingen vanuit de gemeente geen soelaas bieden. Het totale schadebedrag bedraagt hier € 80.000 incidenteel in 2023. Wij stellen de raad voor om een budget van € 80.000 beschikbaar te stellen om deze BWD-huizen te kunnen steunen.

Blad 6

Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering bevat een aantal grote financiële posten die gevoelig zijn voor prijsontwikkelingen. Enkele geven onontkoombaar schade, maar er zijn ook posten waarbij de hoogte van de schade beïnvloedbaar is. De belangrijkste posten zijn: Energie De OVEF is een inkooporganisatie en koopt energie in voor de leden en de leden betrekken de energie dan rechtstreeks van de leveranciers. De actuele inkooptarieven laten een toename in de lasten zien. Op grond van deze tarieven is de te verwachten toename voor 2023 € 1,7 miljoen. Dit bestaat uit € 1 miljoen voor openbare verlichting, verkeersregel installaties, pompen en gemalen. Voor de gebouwen gaat het om een aanvullende energielast van € 0,7 miljoen. Het advies is om dit incidenteel op te nemen omdat de markt nu erg beweeglijk is. Restantkredieten Op dit moment is de omvang van de restantkredieten € 41 miljoen. Als we de beoogde uitvoering op deze kredieten in stand zouden houden en de kredieten ‘automatisch’ indexeren geeft dit een incidenteel nadeel van € 6 miljoen, ofwel een nadeel van € 250.000 structureel. Invloed hierop is mogelijk, er zijn keuzes te maken. We hanteren eerst het uitgangspunt om binnen het beschikbaar gestelde krediet te blijven, tenzij dit voor de uitvoering niet acceptabel is.

Daarvoor onderzoeken we de samenstelling van de restantkredieten en een scan op beïnvloedbaarheid (praktisch gezien en bestuurlijk). De uitkomsten vereisen uiteindelijk een raadsbesluit en we komen hier uiterlijk bij de begroting 2024 op terug. Voorzieningen De gemeente heeft een aantal financiële voorzieningen voor groot onderhoud. Inflatieschade treedt met name op bij de voorzieningen op vastgoed en civiele kunstwerken als gevolg van sterk toegenomen materiaalprijzen. Deze toegenomen prijzen werken ook door in de onderhoudsbudgetten. De inflatieschade is onontkoombaar als we uitgaan van het huidige onderhoudsniveau bij gestegen prijzen. Het onderhoudsniveau is door de raad vastgesteld. De vraag is wat de gevolgen zijn voor het onderhoudsniveau op basis van de actuele omvang van de voorzieningen. Ook dit wordt onderzocht en aan u voorgelegd. In het traject voor de Jaarstukken 2022 wordt zoals gebruikelijk getoetst in hoeverre de voorzieningen toereikend zijn. Inhuur De gemeente huurt in op specifieke diensten. Deze inhuur vindt plaats via Flexhuis die weer overeenkomsten heeft met diverse aanbieders. Omdat cao’s in diverse sectoren zijn aangepast worden deze aanvullende lasten doorgegeven via Flexhuis. De gemiddelde stijging in kosten voor inhuur bedraagt 10%. De reguliere exploitatiebudgetten in de gemeentebegroting zijn met 4,9% verhoogd. Het netto nadelig effect is 5,1%.

Bij de projectbudgetten is het nadelig effect van de stijgende loonkosten 10% omdat deze budgetten niet gecorrigeerd zijn. Invloed is mogelijk. De gemeente huurt voor gemiddeld € 20 miljoen per jaar in. De invloed bestaat uit: minder inhuren, vertragen of zelfs afbreken van opdrachten, en prijsafspraken maken bij nieuwe opdrachten. Uitgaande van de

Blad 7

bestaande opdrachten en afloop daarvan nemen we een bedrag van € 0,6 miljoen op als incidentele tegenvaller 2023. We hebben de ambtelijke dienst opdracht gegeven om de beïnvloedbaarheid van de huidige contracten te onderzoeken. Huurders, ter informatie: De gemeente is eigenaar van diverse panden die aan derden worden verhuurd. Op grond van de overeenkomsten was de gemeente gerechtigd om 14,5% indexatie (CPI) door te belasten aan de huurder. Op 20 december hebben wij besloten om op de huurovereenkomsten tussen de gemeente Leeuwarden en derden die per 1-1-2023 met de CPI (14,5%) geïndexeerd worden een eenmalige korting toe te passen in 2023 van 9,6% (=14.5% - 4,9%). Op grond van dat besluit zijn huurders aangeschreven voor het jaar 2023. Noodfonds: een budget voor onvoorziene gevallen Het inflatiedossier is continu aan verandering onderhevig. We stellen de raad voor om een budget voor onvoorziene gevallen beschikbaar te stellen van € 200.000 voor de inrichting van een Noodfonds door het college. Dit Noodfonds is primair gericht op organisaties zonder winstoogmerk (stichtingen en verenigingen) die geen directe relatie met de gemeente kennen (vgl. sportverenigingen) die door de inflatie in hun activiteiten worden geraakt of voortbestaan worden bedreigd. Zo kunnen we als college snel handelen als partijen in problemen dreigen te komen.

De beoordeling van die situaties vindt op een vergelijkbare manier plaats als de eerder genoemde leidraad voor onze directe relaties. Samenvattend Uit voorgaande analyse blijkt dat het nodig is om de schade als gevolg van inflatie te ordenen naar: • Schade die onontkoombaar is en leidt tot een tegenvaller. De op te voeren tegenvallers gaan de reguliere route via de P&C-cyclus volgen. De bedragen die daarbij in onderstaande tabel staan zijn informatief en de schatting op dit moment, en worden definitief nadat alle mee- en tegenvallers zijn beoordeeld en verwerkt. Deze worden verwerkt in de jaarschijven 2023 (en verder) in de begroting 2024 en aan uw raad ter vaststelling aangeboden. Deze posten staan in kolom 1 in de tabel schadeposten. Dit betreft alleen de tegenvallers als gevolg van inflatie, en niet de overige tegenvallers die in de P&C-cyclus worden opgenomen. • Posten waarop invloed mogelijk is. Hieronder vallen partijen of onderwerpen waar schade optreedt, maar de impact moet verder worden onderzocht. Mogelijk moet eerst steun verleend worden (een financiële reddingsboei). Voor deze incidentele steun doen wij u in dit raadsvoorstel concrete voorstellen. Aanvullend hierop worden besluiten voorbereid voor structurele oplossingen. Deze posten staan in kolom 2 in de tabel schadeposten en lichten wij per post toe.

In een aantal gevallen staat er een bedrag, waarvoor wij nu een budgetvoorstel doen aan de raad (de reddingsboei). Soms staat er een X, dat leidt tot een overweging die wij bij de begroting 2024 aan u voorleggen. • Mogelijke schade, issues, die we moeten volgen. Invloed is mogelijk door politieke keuzes. Een voorbeeld is de genoemde investeringskredieten. Dit vraagt uitwerking en de gevolgen moeten

Blad 8

worden bezien in het licht van de actuele financiële positie en het beslisdocument. Deze posten staan in de derde kolom en zullen we hier kort duiden. De uitkomsten van overwegingen op deze issues worden ook meegenomen in besluitvorming voor de begroting 2024. Overzicht schadeposten** Partij/onderwerp

Onontkoombaar (P&C-cyclus meeen tegenvallers)

Raadsvoorstellen i.v.m. continuïteit

Mogelijke schade/issues

Partijen Wmo-vervoer

185.000

Welzorg

154.000

Overige Wmo-contracten

111.000

Leerlingenvervoer

215.000

Jeugd-contracten

760.000

Harmonie

495.000

X

Dbieb

406.000

X

Neushoorn Broedplaatsen, cultuur en makers Friesland College (energie complex Neushoorn) Festivals Buurt-, wijk- en dorpshuizen Omrin

133.000

X

200.000 160.000

X 80.000

X X

BV Sport Veiligheidsregio * Lopende overeenkomsten buitendienst Budget onvoorzien

X

1.000.000

X

X 426.000 200.000

Bedrijfsvoering Energiekosten

1.700.000

X

Restantkredieten

X

Voorzieningen

X

Loonkosten personeel

X

Inhuur

600.000

IT-contracten Premie personeelsverzekering

126.000

Totaal

X

29.000 € 4.466.000

€ 2.514.000

Blad 9

* Voor de Veiligheidsregio heeft besluitvorming plaatsgevonden op de kaderbrief door de raad op 10 januari. ** We hebben het over financiële schade als gevolg van inflatie. En we benoemen het onderscheid tussen meerkosten en schade. De genoemde bedragen zijn een eerste indicatie van de geconstateerde inflatieschade en overschrijden de budgetten in de gemeentebegroting 2023. Dus meerkosten – budgetruimte = schade. Een afstemming van de in de tabel genoemde bedragen vindt plaats met de lopende inventarisatie van de mee- en tegenvallers in de P&C-cyclus. In bovenstaande tabel staan alleen de tegenvallers als gevolg van inflatie. De tabel bevat een raming van de actuele schade. Verder komen er mogelijke baten (zoals uit de € 300 miljoen van het rijk, een specifieke regeling (SPUK) voor de BV Sport, aanpassing van het gemeentefonds bij de meicirculaire). Dit komt samen in het beslisdocument voor de zomer 2023. Eerst dan is voor deze posten te benoemen wat de werkelijke schade is en welk deel voor rekening van de gemeente komt. Stand van de AR Vooruitlopend daarop melden we nu een indicatie van de hoogte van de Algemene Reserve. Dit is een opstelling waarbij alleen de inflatieposten mee zijn genomen uit de raadsbesluiten van 30 november en 21 december, en de eerste begrotingswijziging 2023.

De ramingen van de inflatieposten in dit raadsvoorstel zijn niet meegenomen, en er is geen rekening gehouden met overige ontwikkelingen van de AR, onder andere het rekeningresultaat 2022 en de overige mee- en tegenvallers in de P&C-cyclus: Huidige positie AR Raadsbesluit inflatie 30-11-2022 Raadsbesluit inflatie bedrijfsleven, 2023 Eerste begrotingswijziging 2023 Tussenstand AR Vastgestelde minimum AR Resterende ruimte AR

-

€ 32.000.000 € 4.050.000 € 950.000 € 1.070.000 € 25.930.000 € 15.000.000 € 10.930.000

In dit raadsvoorstel doen we dus voorstellen voor financieel incidentele steun. Een aantal geconstateerde knelpunten is structureel van aard. De komende maanden gaan we daarom na of en hoe dit past in de financiële positie. Vervolgtraject In de komende weken blijven we informatie boven water halen via onder andere gesprekken volgens de leidraad. We hebben er bewust voor gekozen de grotere partijen als eerste in beeld te brengen met als doel zo snel als mogelijk een betrouwbaar (financieel) beeld te schetsen. Schade met een onontkoombaar karakter gaan we verwerken, aansluitend op de P&C cyclus. De mee- en tegenvallers als gevolg van inflatie worden apart gepresenteerd naast de overige mee- en tegenvallers. Mogelijke baten (waaronder een SPUK regeling voor de BV Sport, aanpassing van het gemeentefonds bij de meicirculaire) landen dan allemaal in het beslisdocument voor de zomer 2023. Daarmee is dan de netto schade op de

Blad 10

inflatieposten bekend. Deze is pas duidelijk zodra het Rijk de verdeling van rijksbijdragen en voorwaarden daarbij heeft gecommuniceerd. Op dit moment is de omvang van de inflatieschade zoals in de voorbereiding van het raadsbesluit van 30 november en in de inflatiebrief 2 met het college en de raad is gecommuniceerd. We gaan eerst uit van schade met een incidenteel karakter. We zien dossiers die mogelijk een structurele doorwerking hebben en de financiële positie van de gemeente aantasten. Het complete beeld daarop en de noodzakelijke interventies moeten zichtbaar zijn als de meicirculaire 2023 is ontvangen. De volgende momenten zijn in beeld als het gaat om de inflatieproblematiek, zoveel als mogelijk aansluitend op de P&C-cyclus: • • • • • •

Maart: dit raadsvoorstel met informatie over het pakket en voorstellen voor partijen die nu bedreigd worden in de continuïteit, inclusief budget. Mei: Voorjaarsbrief naar gemeenteraad. Periodieke inflatiebrieven Jaarstukken 2022 Turap 2023 Begroting 2024 (najaar 2023)

Leeuwarden, 21 februari 2023, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

4.1 Raadsvoorstel Raad en Inwoners 1 Dossier 2262 voorblad.pdf

Besluitvorming (raad) Dossiernummer

2262

Extern Zaak ID

2023-064652

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

12 april 2023

Agendapunt

4.1

Titel

Raadsvoorstel Raad en Inwoners

Eigenaar

Rijke, Patrick

Portefeuillehouder

Gijs Jacobse

Bijlagen Raadsvoorstel Programma Raad en Inwoners Programmavoorstel Raad en Inwoners Bijlage: PWE raadpleging in het kort Geagendeerd

Vergaderdatum

Besluitvorming (raad)

12 april 2023

Voorgesteld besluit De hoofdlijnen van het programma Raad & Inwoners vast te stellen: 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren door a. een nieuwe interactieve website voor raad en inwoners b. een wekelijkse pagina over de raad in de Huis aan huis c. voor de inhoud van site en raadspagina een jongerenreporter in te schakelen. 2. Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners laagdrempelig en actief te betrekken in de vergadercyclus. 3. De invloed van bewoners op de besluitvorming te vergroten door het instrument van de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) toe te passen. De kosten voor de hoofdlijnen 1 tot en met 3 te dekken uit de lopende begroting voor Raad en Griffie. In samenspraak met het college te onderzoeken of buurt- en dorpsbegrotingen in de toekomst een instrument kunnen vormen waarmee de invloed van bewoners op de besluitvorming vergroot kan worden. Besluit

De raad besluit het geamendeerde besluit als volgt vast te stellen: De hoofdlijnen van het programma Raad & Inwoners vast te stellen: 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren door a. een nieuwe interactieve website voor raad en inwoners b. een wekelijkse pagina over de raad in de Huis aan huis c. voor de inhoud van site en raadspagina een jongerenreporter in te schakelen. 2. Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners laagdrempelig en actief te betrekken in de vergadercyclus. 3. De invloed van bewoners op de besluitvorming te vergroten door te onderzoeken of, op welke wijze en bij welk onderwerp het instrument van de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) kan worden toegepast. De kosten voor de hoofdlijnen 1 tot en met 3 te dekken uit de lopende begroting voor Raad en Griffie. In samenspraak met het college te onderzoeken of buurt- en dorpsbegrotingen in de toekomst een instrument kunnen vormen waarmee de invloed van bewoners op de besluitvorming vergroot kan worden.

Toelichting Stemverklaringen FNP stemt in met het voorstel zolang het binnen het budget blijft. CDA stemt in met het voorstel met de opmerking dat in de uitvoering samengewerkt wordt met andere betrokkenen, ambtelijke dienst en college. Lijst 058 stemt tegen omdat de fractie geen vertrouwen heeft in de uitvoering.

1 Raadsvoorstel Programma Raad en Inwoners

Raadsvoorstel Programma Raad & Inwoners Zaaknummer: 2023-064652 ----------------------------------------------------------Gevraagd besluit •

De hoofdlijnen van het programma Raad & Inwoners vast te stellen: 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren door a. een nieuwe interactieve website voor raad en inwoners b. een wekelijkse pagina over de raad in de Huis aan huis c. voor de inhoud van site en raadspagina een jongerenreporter in te schakelen. 2. Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners laagdrempelig en actief te betrekken in de vergadercyclus. 3. De invloed van bewoners op de besluitvorming te vergroten door het instrument van de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) toe te passen.

•

De kosten voor de hoofdlijnen 1 tot en met 3 te dekken uit de lopende begroting voor Raad en Griffie.

•

In samenspraak met het college te onderzoeken of buurt- en dorpsbegrotingen in de toekomst een instrument kunnen vormen waarmee de invloed van bewoners op de besluitvorming vergroot kan worden.

Toelichting 1. Meer zichtbaarheid van de raad creëren Een eigen website voor de raad en inwoners met informatie en participatiemiddelen. Daaraan gekoppeld een app en Instagram. Op de website wordt het raadswerk, de raadsbesluiten en de leden van de raad onder aandacht van een groot publiek gebracht en de interactie tussen inwoners en raad vergroot. Daarnaast wordt wekelijks een hele pagina in de Huis aan huis ingekocht voor informatie over en van de raad. Om interactie met jongeren te bevorderen wordt een wedstrijd uitgeschreven om een jongerenreporter te werven voor het maken van artikelen voor de website en de wekelijkse raadspagina in de Huis aan huis. 2. Contact tussen raadsleden en inwoners Dit kan gaan om verschillende vormen, waarvan de inzet kan worden bepaald door de actuele omstandigheden of politieke dossiers en de wensen van een buurt of wijk. Dit kan variëren van semigestructureerde gesprekken met een gespreksleider tot een raadscafé of ander event waarbij puur de ontmoeting centraal staat. Het streven is om deze momenten van contact in te passen in de vergadercyclus. Bijvoorbeeld aan het eind van elk blok een woensdagavond vrijmaken voor contact tussen raad en inwoners.

Blad 2

3. De invloed van inwoners op de besluitvorming vergroten De hoofdlijnen 1 en 2 zijn op betrekkelijk korte termijn te realiseren. Het vergroten van invloed van bewoners op de besluitvorming zal een kwestie van langere adem zijn. Financiën De hoofdlijnen 1 tot en met 3 kunnen (grotendeels) worden uitgevoerd binnen het huidige budget van griffie en raad zoals vastgelegd in de programmabegroting 2023. Mocht er in 2023 incidentele additionele financiering voor deze punten nodig zijn dan zullen daarvoor in overleg met het college aanvullende voorstellen aan de raad worden voorgelegd. Uitvoering De opzet is om de voorstellen uit het programma te integreren in de werkwijze van de raad en griffie. Dat betekent dat de uitvoering van het programma vraagt om langdurige bereidheid om te investeren in menskracht en budget. Voor het ontwikkelen en opstarten van de verschillende onderdelen is de betrokkenheid en inzet van raadsleden nodig. Dat zal in mindere mate ook gelden voor het voortzetten en onderhouden van de verschillende deelprojecten. Dit kan met het huidige groepje meedenkers, maar ook met andere belangstellenden uit de raad voor het hele of delen van het programma. Vervolg Uitgangspunt is dat de griffie in 2023 met de hierboven beschreven onderdelen aan het werk gaat.

Uiteindelijk zal de raad op basis van de opgedane ervaringen moeten beoordelen in hoeverre de verschillende onderdelen succesvol zijn. Uit deze beoordeling zal ook duidelijk moeten worden wat dit voor de toekomst betekent voor de ondersteuning vanuit de griffie. Dan zal ook voor de langere termijn de vraag aan de orde komen of deze ondersteuning binnen de huidige middelen en formatie mogelijk is. Hierbij zal ook nadrukkelijk de samenwerking raad en college - in het bijzonder de portefeuillehouder Andere Overheid - op dit dossier vorm moeten krijgen. Leeuwarden, 29 maart 2023 Frans van der Heide, Griffier

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

1 Programmavoorstel Raad en Inwoners

Programma Raad & Inwoners Raadsgriffie Leeuwarden, Merijn Brada, Patrick Rijke & Frans van der Heide

Inleiding Naar aanleiding van de uitkomsten van inwonersenquêtes, onderzoek en gesprekken hebben we een voorstel geformuleerd. Met dit programmavoorstel verwachten we tegemoet te komen aan de behoefte van de raad én de behoefte van inwoners op het gebied van burgerparticipatie en democratische vernieuwing. Samenvatting Uit de inwonersenquête blijkt dat er in de eerste plaats (45%) behoefte is aan digitale burgerparticipatie en in de tweede plaats (39%) aan spreekuren in de wijken en dorpen. Uit de gesprekken in de focusgroepen op 1 februari is duidelijk geworden dat raadsleden vooral bereid zijn te experimenteren met (combinaties van) instrumenten die de lokale democratie versterken én die het werk van de gemeenteraad als volksvertegenwoordiging ondersteunen. Uit de gesprekken die met raadsleden zijn gevoerd, blijkt dat er behoefte is aan concrete voorstellen en voor de meesten geldt:(nog) niet te grote stappen. Wat in nagenoeg alle gesprekken naar voren kwam is de behoefte aan verbetering van de (online) zichtbaarheid van de gemeenteraad. Met de uitkomsten van de bijeenkomsten, gesprekken en enquêtes hebben wij onderstaand programmavoorstel geformuleerd. Afstemming Raad-College Het college en de ambtelijke dienst bereiden op basis van het coalitieakkoord voorstellen voor op drie gebieden: -

Passende en persoonlijke dienstverlening en (digitale) bereikbaarheid Meer inclusieve participatie, met onder anderen jongeren als aparte doelgroep Experimenteren met democratische vernieuwing.

Bij deze en andere thema’s en activiteiten van het college op het gebied van democratische vernieuwing en inclusieve democratie – bijvoorbeeld het voorbereiden van een participatieverordening en beleid rond het Right to Challenge - zijn en worden de adviseurs Raad & Inwoners vanzelfsprekend betrokken. Zo denkt de griffie samen met de ambtelijke organisatie en jongerenorganisaties mee over de uitvoering van de motie jongerenparticipatie uit de raadsvergadering van 13 juli 2022. Omgekeerd worden college en ambtelijke dienst betrokken bij de uitwerking van relevante onderdelen uit onderstaand voorstel zoals digitale participatie, buurtbegroting en raadsactiviteiten in wijken en dorpen. Leeswijzer Hieronder geven we eerst kort de reacties weer van inwoners op de enquêtevraag die bij het tweejaarlijkse onderzoek van de gemeente is voorgelegd. Deze informatie is in januari dit jaar beschikbaar gekomen en was dus nog niet verwerkt in de notitie die 16 november jl. is besproken met de raad. Vervolgens vindt u concrete voorstellen om: - meer zichtbaarheid voor de Raad te creëren - direct contact tussen raadsleden en inwoners te stimuleren - de invloed van inwoners te vergroten. In een bijlage vindt u een overzicht van de activiteiten die de afgelopen tijd al in gang zijn gezet.

Wat willen inwoners? De kans deed zich voor zo’n 2500 inwoners van het inwonerspanel in het najaar van 2022 een vraag vanuit de raad voor te leggen. In overleg met een adviseur Statistiek en Onderzoek van de gemeente is een meerkeuzevraag aan de standaard vragenlijst toegevoegd om een aantal ideeën uit het programma Raad & Inwoners te checken: De gemeenteraad vertegenwoordigt alle inwoners van de gemeente en wil graag precies weten wat er speelt in de wijken en de dorpen. Hoe kan de raad volgens u het beste te weten komen wat de inwoners van Leeuwarden belangrijk vinden? (U kunt verschillende antwoorden aankruisen.) De vragenlijst is zowel online als offline verspreid en ingevuld. De respons zorgt voor een representatief en betrouwbaar beeld. De resultaten van de meerkeuzevraag in volgorde van instemming: 45% 39% 25% 21% 14%

Inwoners via een app regelmatig om hun mening vragen Spreekuren organiseren in de wijken en dorpen Inwoners het recht geven hun ideeën op de agenda van de raad te zetten Inwoners op het stadhuis uitnodigen om hun ideeën aan de raad te presenteren Raadsvergaderingen houden in de wijken en dorpen

Circa 10% van de respondenten heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een idee toe te voegen. De volgende suggesties werden vaker dan drie keer gedaan: -

In gesprek op locatie: dorpen, wijken en (sport)evenementen: 40 Via dorpsbelang/wijkraden (info ophalen en brengen): 27 Via enquête: 18 Inwoners serieus nemen en betrekken bij beleid: 16 Vast aanspreekpunt, sleutelfiguur, loket, emailadres voor opmerkingen en ideeën: 15 Ideeënbus: 4 Bewoners informeren via nieuwsbrief of anderzijds: 11

Ook uit eerder afgenomen enquêtes kwamen vergelijkbare uitkomsten. Meer hierover kunt u hier teruglezen: https://leeuwarden.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/800c8cfb-568c-4c8f-99b2f94d50a2f576

PROGRAMMAVOORSTEL Wat wil de raad? Op basis van de uitkomsten van de peiling onder inwoners, gesprekken met fractievoorzitters en raadsleden en de focusgroepsgesprekken op 1 februari jl. leggen we de volgende concrete voorstellen aan u voor om helderheid te krijgen over het draagvlak in de raad per onderdeel.

Meer zichtbaarheid creëren 1. Nieuwe interactieve website voor raad en inwoners Daaraan gekoppeld een app en Instagram. Met als doel meer zichtbaarheid voor (het werk van) de raad en interactie met de inwoners (burgerparticipatie). Naast alle info over raadsvergaderingen en onderwerpen die de raad behandelt, hebben we de volgende ideeën voor op een nieuwe website: o Gezichten van de raad + griffie (persoonlijke en contactinformatie). o Online spreekuur met raadsleden (per toerbeurt). o Participatietools (polls, forum, ideeën pitchen etc.). o Clickable overzicht: Hoe oefen je invloed uit? o Handleiding burgerinitiatief en op termijn het uitdaagrecht. o Infographics en uitlegvideo’s; leuk en toegankelijk materiaal ter verheldering van lastige processen. o Serious game (welke gevolgen hebben keuzes, welke budgetten/middelen zijn beschikbaar, welke (fictieve) partij deed wat, wat doe je met ingekomen stukken, welke belangen spelen mee?). o Voorbeelden geslaagde burgeragendering. N.B. De website moet zo laagdrempelig mogelijk en in begrijpelijke taal. 2. Huis aan huis: elke week een hele pagina over de raad Ideeën voor de invulling: o Raadsleden reageren op een actuele stelling. o Gesprek tussen twee raadsleden. o Gesprek tussen raadslid en inwoner. o Foto van favoriete plek in Leeuwarden per raadslid. o De week van het raadslid. 3.

Jongerenreporter Een jongerenreporter kan op een voor jongeren meer aansprekende manier verslag brengen van het werk van de raad. Door een wedstrijd te koppelen aan het vinden van een jongerenverslaggever kunnen we bekendheid genereren voor een eventuele nieuwe website. Wedstrijdidee: de filmpjes die jongeren insturen worden op de website en Instagram geplaatst. Mensen kunnen daar hun stem uitbrengen op de beste reporter. De gekozen jongerenreporter gaat verslag uitbrengen via de website en de Huis aan huis.

Contact tussen raadsleden en inwoners 4. Raad op locatie Direct contact tussen raadsleden en inwoners stimuleren door inwoners laagdrempelig en actief

te betrekken in de vergadercyclus. Bijvoorbeeld doormiddel van een raadscafé dat na elke driewekelijkse vergadercyclus op woensdagavond in een wijk of dorp plaatsvindt. Het idee van een raadscafé ziet er als volgt uit: Inwoners krijgen de mogelijkheid om aan tafeltjes in gesprek te gaan met raadsleden. Het gesprek gaat over een van tevoren bepaald thema. Aan elke tafel zit ook een gespreksbegeleider. De rol van gespreksleider kan worden ingevuld door studenten (bijvoorbeeld in het kader van de opleiding Social Work). De gespreksbegeleider zorgt voor een constructief gesprek. Dat wil zeggen dat het raadslid niet te lang aan het woord is en in begrijpelijke taal spreekt en dat de inwoner bij het thema blijft en het raadslid niet gebruikt als klaagpaal. Het raadscafé eindigt met een plenair deel waarin de gespreksbegeleiders vertellen wat er per tafel is besproken. Kanttekening: Van tevoren moet helder zijn gecommuniceerd wat er gedaan wordt met input van inwoners. Mogelijk komen er nog aanbevelingen uit het onderzoek van studenten van de opleiding Hospitality Management aan NHL Stenden Hogeschool, die in februari en maart werken aan een opdracht om meer van dit soort ideeën te bedenken.

Invloed van inwoners vergroten 5. Buurtbegroting1

Laat inwoners online ideeën inbrengen en daarna stemmen over het beste idee voor hun buurt of dorp. De buurtbegroting kan worden ingezet naast bestaande regelingen zoals de relatief bescheiden budgetten die via de wijkpanels en dorpsbelangen worden verdeeld. Bewoners krijgen meer inspraak én door bewoners afwegingen te laten maken en hen rekening te laten houden met budget, krijgen zij meer inzicht in de belangenafwegingen van de raad. Een buurtbegroting kan als onderdeel worden toegevoegd aan de website van de raad (zoals omschreven in voorstel 1).

6. Participatieve waarde evaluatie (PWE)2 Online tool om inwoners te laten zien voor welke dilemma’s de raad staat én om inwoners mee te laten beslissen door te adviseren. De participatieve waarde evaluatie is geschikt om inwoners advies te laten geven over denkrichtingen van nieuw beleid. Het advies dat uit de evaluatie komt moet worden gezien als nieuwe manier van informatie-inwinning. Vanuit de deelnemers bestaat over het algemeen niet de verwachting dat het advies één op één wordt overgenomen. Dat komt mede doordat de deelnemers, door het maken van de PWE, de complexiteit van thema’s inzien. In de PWE kunnen