Agendabundel

Bundel - Besluitvorming (raad) van 22 februari 2023

Agenda bijlagen Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_22_februari_2023 Getekende besluitenlijst 22 februari 2023 1 2

Opening en vaststelling agenda Vaststellen verslag 25 januari 2023 Getekende besluitenlijst

3

Installatie raadsleden Rapport onderzoek geloofsbrieven Bergsma en Van der Meulen

4 4.1

Hamerstukken Wijziging verordening Presentiegelden Verkiezingen In de afgelopen jaren zijn de procedures voor het organiseren van verkiezingen steeds verder aangescherpt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK) en de Kiesraad. Dat heeft effect op de leden van een stembureau én op de kosten voor het organiseren van verkiezingen. Door de nieuwe procedure voor het vaststellen van verkiezingsuitslagen wordt de verantwoordelijkheid voor het correct tellen van de stemmen en het invullen van het proces verbaal voor alle leden van het stembureau groter. Daarom wordt de raad voorgesteld om de huidige presentiegelden voor de leden van het stembureau te verhogen. Dossier 2154 voorblad Raadsvoorstel Verordening Presentiegelden Verkiezingen Verordening Presentiegelden Verkiezingen

4.2

De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 Het college stelt de gemeenteraad voor De Fryske Regiovisie jeugdhulp 2023-2026 vast te stellen. De 18 Friese gemeenten zetten zich blijvend in voor goede jeugdhulp. Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp. In De Fryske Regiovisie Jeugdhulp komen de ambities in de jeugdhulp voor de periode 2023 – 2026 aan bod. Hiermee willen de Friese gemeenten blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp leveren. De regiovisie wordt door elke gemeente afzonderlijk vastgesteld waarna een lokale uitwerking plaatsvindt. Dossier 2168 voorblad De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026: Mei-inoar foar ús bern Brief advies Adviesraad sociaal domein Leeuwarden over De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 Raadsvoorstel Vaststellen Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026

4.3

Vaststellen bestemmingsplan “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” Het bestemmingsplan “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” heeft ter visie gelegen. Er zijn twee zienswijzen ingediend, nl van ProRail en van een bewoner. De zienswijze van ProRail leidt tot een aanpassing van het bestemmingsplan. De gemeenteraad wordt voorgesteld het bestemmingsplan gewijzigd vast te stellen. Dossier 2152 voorblad Raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Barrahûs Reactienota zienswijzen bestemmingsplan Barrahûs Nota ambtshalve wijzigingsvoorstellen Barrahûs brief gemeenteraad stikstofberekening 8-2-2023 Stikstof memo + berekening Leeuwarden - Middelsee jan 2023

4.4

Rekenkamerbrief Huisvestingsbeleid kwetsbare groepen Dossier 2180 voorblad 24122022_Rekenkamerbrief Huisvestingsbeleid Kwetsbare groepen Raadvoorstel Rekenkamerbrief HBKG

4.5

Kredietaanvraag opvang Oekraïense vluchtelingen

Sinds het voorjaar van 2022 worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen in onze gemeente. De raad op 25 mei 2022 en op 11 oktober 2022 besloten om vooruitlopend op de ‘Specifieke Uitkering’ die het Rijk voor deze opvang beschikbaar stelt een budget van in totaal € 11.400.000 beschikbaar te stellen tot en met april 2023. Gezien de huidige ontwikkeling van de oorlog in Oekraïne is het noodzakelijk de huidige opvang de komende periode te verlengen en naar waarschijnlijkheid uit de breiden. Het college heeft besloten de raad voor te stellen een budget beschikbaar te stellen van € 18.060.000 voor de opvang van Oekraïners door de gemeente; € 403.000 voor de opvang van Oekraïners bij particulieren; en een budget van € 100.000 voor de zorgkosten. Dossier 2187 voorblad Raadsvoorstel Voortzetting opvang Oekraïense vluchtelingen in 2023 5 5.1

Bespreekpunten Vaststellen Bestemmingsplan Leeuwarden - Middelsee fase 2, inclusief stedenbouwkundig basisplan, beeldkwaliteitsplan en welstandscriteria De Fellingen en beeldkwaliteitplan en welstandscriteria Wetterstêd II (Súd Het bestemmingsplan voor Middelsee fase 2 heeft met bijbehorende stukken (beeldkwaliteitsdocumenten) ter inzage gelegen. Er zijn vijf zienswijzen ingediend, onder andere door Provincie Fryslân, ProRail en gebruikers van het gebied. Het college heeft besloten om op grond van de ontvangen zienswijzen enkele aanpassingen en aanvullingen in het bestemmingsplan door te voeren. Het college stelt de gemeenteraad voor om in te stemmen met de aanpassingen en het bestemmingsplan (met bijbehorende documenten) vast te stellen. Dossier 2151 voorblad Raadsvoorstel Middelsee fase 2 Reactienota Middelsee fase 2 Ambtshalve wijzigingsvoorstellen Middelsee fase 2 brief van college - stikstofberekening 8-2-2023 Stikstof memo + berekening Leeuwarden - Middelsee jan 2023

6

Sluiting

Agenda bijlagen 1 Besluitenlijst_Besluitvorming_(raad)_22_februari_2023

Besluitenlijst Besluitvorming (raad) Datum

22-02-2023

Tijd

19:00 - 20:00

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Sybrand Buma

Aanwezigen

Bauke Aalbers, Afrah Abdullah Abdi, Mirka Antolovic, Pim Astro, Jannie Atsma, Andries Bergsma, Janneke de Boer de, Julie Bruijnincx, Joost de Caluwe, Gabrielle Copini, Eline de Koning, Hayo Douwstra, Roger Dragstra, Otto van der Galiën, Wieke Goudzwaard, Tiny Hoedemaker, Sikko Klaver, Geu Luik, Martin van der Meulen, Timara van der Meulen, Fokelien van der Meulen-Diever, Carlijn Niesink, Christiaan Okkema, Kevin Oudhuis, Hinke Roorda, Carina Runhart, Lydia van Santen, Petra van der Sloot, Riemy Spithoff, Wim Spoelman, Jan-Willem Tuininga, Lyda Veldstra, Dirk Visser, Marcel Visser, Petra Vlutters, Cor Wijnstra en Saida Youssef

Afwezigen

Johan Magré en Sakar Zarza

1

Opening en vaststelling agenda Vice voorzitter Eline de Koning opent de vergadering. Zij vervangt burgemeester Buma.

2

Vaststellen verslag 25 januari 2023 Besluit: Besluitenlijst wordt conform vastgesteld. Er zijn geen bemerkingen naar aanleiding ervan.

3

Installatie raadsleden Besluit: Na het verslag van de commissie voor de geloofsbrieven bij monde van raadslid Atsma besluit de raad de 2 benoemde raadsleden toe te laten als raadslid, dit zijn Andries Bergsma (GLL) en Martin van der Meulen (GBL). Zij vervangen respectievelijk Femke Molenaar en Vivian Tiemersma in verband met afwezigheid door ziekte.

4

Hamerstukken

4.1

Wijziging verordening Presentiegelden Verkiezingen In de afgelopen jaren zijn de procedures voor het organiseren van verkiezingen steeds verder aangescherpt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK) en de Kiesraad. Dat heeft effect op de leden van een stembureau én op de kosten voor het organiseren van verkiezingen. Door de nieuwe procedure voor het vaststellen van verkiezingsuitslagen wordt de verantwoordelijkheid voor het correct tellen van de stemmen en het invullen van het proces verbaal voor alle leden van het stembureau groter. Daarom wordt de raad voorgesteld om de huidige presentiegelden voor de leden van het stembureau te verhogen. Stemuitslag: unaniem, 37 stemmen voor Besluit: De gemeenteraad besluit - De gewijzigde verordening presentiegelden verkiezingen vast te stellen; - De verhoging van de presentiegelden te ramen op € 25.000 per jaar en deze ten laste te

brengen van de egalisatiereserve verkiezingen en de begroting 2023 dienovereenkomstig te wijzigen 4.2

De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 De 18 Friese gemeenten zetten zich blijvend in voor goede jeugdhulp. Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp. In De Fryske Regiovisie Jeugdhulp komen de ambities in de jeugdhulp voor de periode 2023 – 2026 aan bod. Hiermee willen de Friese gemeenten blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp leveren. De regiovisie wordt door elke gemeente afzonderlijk vastgesteld waarna een lokale uitwerking plaatsvindt. Stemuitslag: 36 stemmen voor, 1 stem tegen (FvD) Besluit: De gemeenteraad besluit De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023 - 2026 vast te stellen. Toelichting: De fractie van FvD wil geacht worden tegen gestemd te hebben

4.3

Vaststellen bestemmingsplan “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” Het bestemmingsplan “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” heeft ter visie gelegen. Er zijn twee zienswijzen ingediend, nl van ProRail en van een bewoner. De zienswijze van ProRail leidt tot een aanpassing van het bestemmingsplan. Stemuitslag: unaniem, 37 stemmen voor Besluit: De gemeenteraad besluit a. De reactie- en antwoordnota zienswijzen inzake “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” vast te stellen; b. De nota ambtelijke aanpassingen inzake “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” vast te stellen; c. Het bestemmingsplan “Leeuwarden – Buurtschap Barrahûs onderdeel van Middelsee” gewijzigd vast te stellen onder toekenning van het nummer NL.IMRO.0080.06028BP00 -VG01; d. Geen exploitatieplan vast te stellen; e. Op dit besluit de Crisis- en herstelwet van toepassing te verklaren;

4.4

Rekenkamerbrief Huisvestingsbeleid kwetsbare groepen Stemuitslag: Unaniem 37 stemmen voor Besluit: De gemeenteraad besluit het college opdracht te geven om in samenspraak met de Raad(sgriffie) een startnotitie met tijdlijn en beslismomenten voor de raad op te stellen waarin de aanbevelingen van de rekenkamer geoperationaliseerd worden.

4.5

Kredietaanvraag opvang Oekraïense vluchtelingen Sinds het voorjaar van 2022 worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen in onze gemeente. De raad op 25 mei 2022 en op 11 oktober 2022 besloten om vooruitlopend op de ‘Specifieke Uitkering’ die het Rijk voor deze opvang beschikbaar stelt een budget van in totaal € Pagina 2

11.400.000 beschikbaar te stellen tot en met april 2023. Gezien de huidige ontwikkeling van de oorlog in Oekraïne is het noodzakelijk de huidige opvang de komende periode te verlengen en naar waarschijnlijkheid uit de breiden. Het college heeft besloten de raad voor te stellen een budget beschikbaar te stellen van € 18.060.000 voor de opvang van Oekraïners door de gemeente; € 403.000 voor de opvang van Oekraïners bij particulieren; en een budget van € 100.000 voor de zorgkosten. Stemuitslag: Unaniem 37 stemmen voor Besluit: De gemeenteraad besluit om de opvang voor gevluchte Oekraïners voort te zetten tot en met 31 december 2023 en de kosten voor de opvang door de gemeente en door particulieren te ramen € 18.463.000,-, dit bedrag te dekken uit de nog te ontvangen Rijksbijdrage en de begroting dienovereenkomstig te wijzigen; 5

Bespreekpunten

5.1

Vaststellen Bestemmingsplan Leeuwarden - Middelsee fase 2, inclusief stedenbouwkundig basisplan, beeldkwaliteitsplan en welstandscriteria De Fellingen en beeldkwaliteitplan en welstandscriteria Wetterstêd II (Súd Het bestemmingsplan voor Middelsee fase 2 heeft met bijbehorende stukken (beeldkwaliteitsdocumenten) ter inzage gelegen. Er zijn vijf zienswijzen ingediend, onder andere door Provincie Fryslân, ProRail en gebruikers van het gebied. Het college heeft besloten om op grond van de ontvangen zienswijzen enkele aanpassingen en aanvullingen in het bestemmingsplan door te voeren. Stemuitslag: 36 stemmen voor, 1 stem tegen (FvD) Besluit: De gemeenteraad besluit a. De reactie- en antwoordnota zienswijzen inzake Het bestemmingsplan “Leeuwarden – Middelsee fase 2” vast te stellen; b. De nota ambtelijke aanpassingen inzake het bestemmingsplan “Leeuwarden – Middelsee fase 2” vast te stellen; c. Het bestemmingsplan “Leeuwarden – Middelsee fase 2” gewijzigd vast te stellen onder toekenning van het nummer NL.IMRO.0080.06029BP00-VG01; d. Het stedenbouwkundig basisplan “Middelsee” ongewijzigd vast te stellen; e. Het Beeldkwaliteitsplan en Welstandscriteria “Wetterstêd II (Súd)” vast te stellen en deze onderdeel te laten uitmaken van de welstandsnota; f.

Het Beeldkwaliteitsplan en Welstandscriteria “De Fellingen” vast te stellen en deze onderdeel te laten uitmaken van de welstandsnota; g. De beeldkwaliteitsplannen en de welstandsrichtlijnen in werking te laten treden een dag na bekendmaking hiervan; h. Geen exploitatieplan vast te stellen; i. Op dit besluit de Crisis- en herstelwet van toepassing te verklaren; Toelichting: De fractie van FvD stemt tegen.

6

Sluiting Voorzitter sluit de vergadering om 19:45 uur. Pagina 3

Pagina 4

1 Getekende besluitenlijst 22 februari 2023

2 Vaststellen verslag 25 januari 2023 1 Getekende besluitenlijst

3 Installatie raadsleden 1 Rapport onderzoek geloofsbrieven Bergsma en Van der Meulen

4.1 Wijziging verordening Presentiegelden Verkiezingen 1 Dossier 2154 voorblad.pdf

Besluitvorming (raad) Dossiernummer

2154

Extern Zaak ID

2022-258669

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

22 februari 2023

Agendapunt

4.1

Titel

Wijziging verordening Presentiegelden Verkiezingen

Eigenaar

Veldman, Henriëtte

Portefeuillehouder

Gijs Jacobse

Bijlagen Raadsvoorstel Verordening Presentiegelden Verkiezingen Verordening Presentiegelden Verkiezingen Geagendeerd

Vergaderdatum

Collegevergadering

17 januari 2023

Besluitvorming (raad)

22 februari 2023

Toelichting In de afgelopen jaren zijn de procedures voor het organiseren van verkiezingen steeds verder aangescherpt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK) en de Kiesraad. Dat heeft effect op de leden van een stembureau én op de kosten voor het organiseren van verkiezingen. Door de nieuwe procedure voor het vaststellen van verkiezingsuitslagen wordt de verantwoordelijkheid voor het correct tellen van de stemmen en het invullen van het proces verbaal voor alle leden van het stembureau groter. Daarom wordt de raad voorgesteld om de huidige presentiegelden voor de leden van het stembureau te verhogen. Voorgesteld besluit De gemeenteraad voor te stellen: - De gewijzigde verordening presentiegelden verkiezingen vast te stellen; - De verhoging van de presentiegelden te ramen op € 25.000 per jaar en deze ten laste te brengen van de egalisatiereserve verkiezingen en de begroting 2023 dienovereenkomstig te wijzigen Besluit De gemeenteraad besluit - De gewijzigde verordening presentiegelden verkiezingen vast te stellen;

- De verhoging van de presentiegelden te ramen op € 25.000 per jaar en deze ten laste te brengen van de egalisatiereserve verkiezingen en de begroting 2023 dienovereenkomstig te wijzigen

1 Raadsvoorstel Verordening Presentiegelden Verkiezingen

Raadsvoorstel Vaststellen Verordening Presentiegelden Verkiezingen Zaaknummer: 2022-258669 ----------------------------------------------------------Aan de gemeenteraad. Inleiding Verkiezingen moeten transparant zijn én verkiezingen moeten rechtmatig en rechtsgeldig verlopen. In de afgelopen jaren zijn de procedures voor het organiseren van verkiezingen steeds verder aangescherpt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK) en is de Kieswet aangepast in verband met de aanpassing van de procedure voor de vaststelling van verkiezingsuitslagen. Dat heeft vooral effect op de leden van een stembureau én op de kosten voor het organiseren van verkiezingen. Presentiegelden verkiezingen Volgens de nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (NPVV) moeten gemeenten vanaf 01-01-2023 voor elke verkiezing een gemeentelijk stembureau (GSB) instellen om de verkiezingsuitslag op gemeenteniveau vast te stellen. Het GSB kan besluiten tot hertellingen als er onverklaarbare fouten worden gesignaleerd. Om het hertellen van stemmen door het GSB zoveel mogelijk te voorkomen willen wij investeren in de CRAFT telmethode en door het organiseren van trainingen voor het correct invullen van de processenverbaal. De CRAFT telmethode is een methode om snel, efficiënt én foutloos alle stemmen te kunnen tellen.

De CRAFT telmethode is inmiddels in meer dan 150 gemeenten in Nederland ingevoerd. Deze methode wordt sinds 2018 zeer succesvol toegepast bij de verkiezingen voor de gemeenteraden, Provinciale Staten, Waterschappen, het Europese Parlement en de Tweede Kamerverkiezingen. Door de nieuwe procedure voor het vaststellen van verkiezingsuitslagen wordt de verantwoordelijkheid voor het correct tellen van de stemmen en het invullen van het proces verbaal voor alle leden van het stembureau groter. Bovendien wordt er meer inzet gevraagd vanwege het volgen van verplichte trainingen. Om deze redenen wordt voorgesteld de huidige presentiegelden rond verkiezingen te verhogen en de verordening hierop aan te passen. De volgende wijzigingen van de presentiegelden stellen wij voor: Voorzitter Vice voorzitter Stembureau-leden Tellers Reserve voorzitter + training Reserve stembureau-lid + training Reserve teller + training Training tellen voorzitters fysiek Training tellen voorzitters digitaal

Huidige presentiegelden € 145 € 145 € 120 € 50 geen geen geen geen geen

Voorstel € 175 € 150 € 125 € 60 € 50 € 50 € 25 € 35 € 20

Blad 2

Vergoeding transport met auto Vergoeding transport zonder auto

geen geen

€ 35 € 20

Financiën De verhoging van de presentiegelden bedraagt naar schatting in totaal € 25.000 per jaar en voorgesteld wordt om deze ten laste te brengen van de egalisatiereserve verkiezingen. Door de nieuwe en aangescherpte procedures door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties(BZK) en de Kiesraad, worden de totale kosten voor het organiseren van verkiezingen substantieel hoger. Deze hogere kosten worden deels gedekt door inzet uit de reguliere formatie en deels gedekt uit de egalisatiereserve verkiezingen, welke jaarlijks gevoed wordt vanuit de exploitatie. Omdat de hogeren kosten maar voor een klein deel door het Rijk worden gecompenseerd, is de jaarlijkse storting vanuit de exploitatie, onvoldoende voor de dekking van de organisatiekosten van de verkiezingen in de toekomst. Wij zullen u hieromtrent een nader voorstel doen via de procedure van “onontkoombare uitzettingen en inkrimpingen” in het kader van de begroting 2024. Leeuwarden, 17 januari 2023

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. gner1}} secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

1 Verordening Presentiegelden Verkiezingen

Verordening Presentiegelden Verkiezingen De raad van de gemeente Leeuwarden, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gelet op: artikel 149 Gemeentewet BESLUIT: De navolgende verordening Presentiegelden Verkiezingen vast te stellen: Artikel 1 Algemeen Aan de leden, reserveleden en tellers van de stembureaus voor de verkiezing van vertegenwoordigende lichamen, wordt presentiegeld toegekend met inachtneming van artikel 2. Daarnaast wordt voor een aantal specifieke taken een extra vergoeding toegekend. Artikel 2 Vergoeding 1. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de functie van het stembureaulid. 2. Het recht op de vergoeding ontstaat door het volbrengen van de werkzaamheden waarvoor de (vice-)voorzitter, de stembureauleden en tellers benoemd zijn. 3. De vergoedingen vermeld in deze verordening zijn bruto vergoedingen. Artikel 3 Hoogte vergoeding Per functie gelden de volgende vergoedingen: a. €175 voor de voorzitter. b. €150 voor de vice-voorzitter. c. €125 voor het stembureaulid. d. €60 voor de teller voor vier uren tellen. In het geval het tellen langer dan 4 uren in beslag neemt, dan bedraagt de vergoeding per extra gewerkt uur: €15. e. De verplichte e-learning is bij de vergoedingen, als vermeld in a t/m d, inbegrepen. Artikel 4 Extra vergoedingen Voor de volgende taken geldt een extra vergoeding: a.

€35 voor het deelnemen van de (vice-)voorzitter aan de teltraining op locatie. b. €20 voor het digitaal deelnemen van de (vice-)voorzitter aan de teltraining. c. €35 voor het inleveren van stembescheiden in het gemeentehuis met eigen auto. d. €20 voor het inleveren van stembescheiden in het gemeentehuis zonder eigen auto. e. €50 voor de reserve voorzitter. f. €50 voor het reserve stembureaulid. g. €25 voor de reserve teller. h. De verplichte e-learning is bij de vergoedingen, als vermeld in e t/m g, inbegrepen. Artikel 5 In dienst van de gemeente De (vice-)voorzitters, stembureauleden en tellers, in dienst van de gemeente Leeuwarden, hebben recht op de vergoedingen, als vermeld in artikel 3 en artikel 4 sub a en b, als zij deze taken in eigen tijd uitvoeren. Artikel 6 Intrekking De ‘Verordening voor het toekennen van presentiegeld aan de leden van de stembureaus voor verkiezing van vertegenwoordigende lichamen’ van 13 maart 2015, wordt ingetrokken met ingang van de datum waarop deze verordening in werking treedt. Artikel 7 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking de dag na publicatie. Artikel 8 Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als ‘Verordening Presentiegelden Verkiezingen’.

4.2 De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 1 Dossier 2168 voorblad.pdf

Besluitvorming (raad) Dossiernummer

2168

Extern Zaak ID

2023-006383

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

22 februari 2023

Agendapunt

4.2

Titel

De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026

Eigenaar

de Boer, Voke de

Portefeuillehouder

Nathalie Kramers

Bijlagen De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026: Mei-inoar foar ús bern Brief advies Adviesraad sociaal domein Leeuwarden over De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 Raadsvoorstel Vaststellen Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 Geagendeerd

Vergaderdatum

Collegevergadering

24 januari 2023

Besluitvorming (raad)

22 februari 2023

Toelichting Het college stelt de gemeenteraad voor De Fryske Regiovisie jeugdhulp 2023-2026 vast te stellen. De 18 Friese gemeenten zetten zich blijvend in voor goede jeugdhulp. Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp. In De Fryske Regiovisie Jeugdhulp komen de ambities in de jeugdhulp voor de periode 2023 – 2026 aan bod. Hiermee willen de Friese gemeenten blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp leveren. De regiovisie wordt door elke gemeente afzonderlijk vastgesteld waarna een lokale uitwerking plaatsvindt. Voorgesteld besluit 1. Aan de gemeenteraad voor te stellen De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023 - 2026 vast te stellen. Besluit 1. Aan de gemeenteraad besluit De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023 - 2026 vast te stellen.

Toelichting De fractie van FvD wil geacht worden tegen gestemd te hebben

1 De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026: Mei-inoar foar ús bern

Mei-inoar foar ús bern De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023 - 2026

Inhoudsopgave Managementsamenvatting 

3

3. Samen leren en ontwikkelen

13

De bedoeling 3 Samen leren en ontwikkelen 3 Opdrachtgeverschap4 Vervolg op regiovisie 4

3.1 Sturingsfilosofie 3.2 Lerend zorglandschap 

14 15

1. Inleiding Organisatie jeugdhulp in Fryslân Hervormingen jeugdzorg  Leeswijzer

6 6 7 7

2. Doelstellingen en leidende principes 

8

2.1 Onze bedoeling  2.2 De beweging van het jeugdstelsel Positief opgroeien

9 9

Een sterke basis Sterke preventie Integraal werken in de buurt, wijk of het dorp Inzet van jeugdhulp heeft duurzame effecten

2.3 Onze leidende principes

Jeugdige en gezin centraal (‘het gewone leven is het uitgangspunt’) Goed Samenspel  Hulp is passend en flexibel (‘kwaliteit en keuzevrijheid’) Elke jeugdige heeft recht op leerontwikkeling De basis op orde

2.4 Gemeentelijke toegang en specialistische jeugdhulp Regionaal Expertiseteam Jeugd

9 9 10 10 10

11

11 11 11 11 11

12 12

Preventie en normaliseren Onderwijs en Jeugdhulp Maatschappelijke opgaven Monitoren: Praktijk èn datagericht transformeren Handelen: Effectief samen leren en ontwikkelen Ervaringsdeskundigheid en jongerenparticipatie

15 15 15 15 16 16

3.3 Het zorglandschap  3.4 Arbeidsmarktproblematiek 3.5 Regionale en bovenregionale samenwerking tussen gemeenten

17 18

4. Opdrachtgeverschap van de Friese Gemeenten 4.1 Lage administratieve lasten  4.2 Zorgvuldigheidseisen 4.3 Reële tarieven

18

19 20 20 20

5. Vervolg op de regiovisie

21

5.1 Jaarplannen  5.2 Structureel overleg 5.3 Vaststellen regiovisie 5.4 Jaarplan 2023

22 22 23 23

Mei-inoar foar ús bern

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Voor u ligt de Fryske Regiovisie Jeugdhulp van de 18 Friese gemeenten¹. Met de regiovisie willen we een stevige basis leggen om blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp te leveren. Daarnaast voldoen we aan de acht afspraken zoals gesteld in de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Wij schetsen met deze regiovisie de ambities, doelstellingen en uitgangspunten in de jeugdhulp voor de periode 2023-2026. Hoe we dit gaan realiseren, komt aan bod in de uitwerking van de regiovisie.

De bedoeling De bedoeling in de jeugdhulp staat centraal, terwijl regels en protocollen de bedoeling ondersteunen. We streven in Fryslân naar jeugdhulp waarbij jeugdigen veilig en gezond opgroeien en zich kunnen ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden. Het gaat bij de bedoeling om de directe relatie tussen jeugdigen en volwassenen. De focus van onze inspanningen ligt daarom bij het gezinssysteem. Om de bedoeling te realiseren, is de juiste beweging in de jeugdhulp nodig. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) onderscheidt vijf kerningrediënten bij deze verandering. We investeren in: positief opgroeien; een sterke basis; sterke preventie; duurzaam effectieve hulp; integraal werken dichtbij de jeugdige en het gezin. Op termijn is met deze beweging minder specialistische jeugdhulp nodig. Bij het werken in de jeugdhulp hanteren we vijf leidende principes: 1. jeugdige en gezin centraal; 2. goed samenspel; 3. hulp is passend en flexibel; 4. iedere jeugdige heeft recht op leerontwikkeling; 5. de basis op orde. Deze vormen een afwegingskader voor ons handelen, zowel op het niveau van beleid als in de uitvoering. Bij de aansluiting

1

Het gaat om de gemeenten Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog, Harlingen, Waadhoeke, Noardeast-Fryslân, Súdwest-Fryslân, Leeuwarden, Tytsjerksteradiel, Dantumadiel, Achtkarspelen, Smallingerland, Opsterland, Heerenveen, De Fryske Marren, Weststellingwerf en Ooststellingwerf.

2

Matched care’ gaat uit van het principe dat juiste hulp op het juiste moment geboden moet worden. Dit is anders dan ‘stepped care’, waarbij veelal met lichtere hulpvormen wordt gestart om vervolgens te evalueren of zwaardere hulp noodzakelijk is.

3

tussen specialistische jeugdhulp en de gemeentelijke toegang staat het principe van ‘matched care’2 centraal. Een goede intake en gerichte triage zijn hierbij cruciaal. Om onvoldoende passend hulpaanbod in de regio, problemen in de samenwerking of onvoldoende effectieve hulp tegen te gaan, is er in Fryslân het Regionaal Expertiseteam Jeugd (Rex Jeugd).

Samen leren en ontwikkelen De Friese gemeenten werken in partnerschap met maatschappelijke partners aan het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. Er zit een verschil tussen partnerschap opschrijven en dit ook daadwerkelijk uitvoeren. De wijze waarop het partnerschap precies wordt ingevuld, is onderwerp van gesprek voor het jaarplan van 2023 (zie hiervoor hoofdstuk 5). Eén onderdeel van een goede samenwerking is een lerend netwerk. Met en rond jeugd en gezin vormen gemeenten, jeugdhulpaanbieders, onderwijsorganisaties, Gecertificeerde Instellingen, huisartsen, kennisinstellingen en andere partners al één groot netwerk. In dit lerend netwerk gaan we aan de slag met de onderstaande thema’s: • Normaliseren is een belangrijk uitgangspunt om in gezamenlijkheid verder uit te werken. De afgelopen jaren heeft dit thema vooral een beleidsmatige invulling gekregen en minder in de dagelijkse praktijk

Mei-inoar foar ús bern

van professionals. Om hieraan bij te dragen, versterken we gezamenlijk het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, scholen en in voorzieningen als kinder- en peuteropvang.

te laten aansluiten op de zorgbehoefte of ontbrekend zorgaanbod te ontwikkelen. Daarnaast is het gezamenlijk duiden van de gegevens een belangrijke ontwikkelstap. •

•

Vanuit de Friese gemeenten ondersteunen we het streven naar meer inclusief onderwijs met normaliseren als uitgangspunt. Inclusief betekent dat scholen (in samenwerking met gemeenten) voor alle jongeren een veilige plek zijn waar ze de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. In intensieve samenwerking verkennen gemeenten en onderwijs op welke manier een contextgerichte aanpak, met gebruik van de in de gemeente aanwezige steunstructuren, kan bijdragen aan het versterken van het pedagogisch klimaat op scholen.

•

We gaan meer praktijk- en datagericht monitoren. Het meten van resultaten gebruiken we als instrument om te sturen op kwaliteit. We vinden het belangrijk om jeugdhulpaanbieders te betrekken bij het opstellen van kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s), monitoring en sturingsinformatie. Deze informatie is belangrijk om de zorgbehoefte scherp in beeld te krijgen en te houden. Hierbij ontstaan aanknopingspunten om het bestaande aanbod beter

We willen meer dan nu leren van ervarings­ deskundige ouders en jeugdigen. Gedurende de looptijd van de regiovisie bouwen we verder aan bestaande initiatieven, zoals het regionaal jongerennetwerk en de jeugdwelzijnsraad.

Het lerend netwerk is breder dan alleen de regio Fryslân. Bovenregionaal wordt samengewerkt met Groningen en Drenthe op het niveau 3Noord. Ook hier wordt toegewerkt naar een passende governance-structuur.

Opdrachtgeverschap De 18 Friese gemeenten willen de administratieve lasten voor alle maatschappelijke partners zo laag mogelijk houden. Tegelijkertijd zijn er bepaalde keuzes gemaakt die de administratieve lasten beïnvloeden. Deze keuzes zijn gemaakt omdat de administratieve handelingen bijdragen aan het duurzaam leveren van kwalitatieve jeugdhulp. Jeugdhulpaanbieders mogen van ons zorgvuldigheidseisen verwachten ten aanzien van inkoopprocedures. We publiceren tijdig, hanteren meerjarige contracten en bieden continuïteit van zorg. De tarieven in de regio zijn gebaseerd op zorgvuldig onderzoek en tot stand gekomen in overleg met jeugdhulpaanbieders.

4

Vervolg op de regiovisie Ook het vervolg van de regiovisie geven we in partnerschap vorm. In jaarplannen worden de concrete acties en thema’s benoemd waarmee we dat jaar aan de slag gaan. Het eerste jaarplan geldt voor 2023. Daarnaast zijn we structureel met elkaar in gesprek op bestuurlijk, tactisch en operationeel niveau. De overlegstructuur wordt na de zomer van 2022 opgezet en hier wordt gezamenlijk toegewerkt naar het eerste jaarplan van de regiovisie.

Fryske Regiovisie Jeugdhulp

Mei-inoar foar ús bern

We investeren in:

5 leidende principes:

positief opgroeien;

1 jeugdige en gezin centraal;

We streven in Fryslân naar jeugdhulp

een sterke basis;

2 goed samenspel;

waarbij jeugdigen veilig en gezond

sterke preventie;

3 hulp is passend en flexibel;

duurzaam effectieve hulp;

4 iedere jeugdige heeft recht op leerontwikkeling;

integraal werken dichtbij de jeugdige en het gezin

5 de basis op orde

De bedoeling:

opgroeien en zich kunnen ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden.

Samen leren en ontwikkelen Eén onderdeel van een goede samenwerking is een lerend netwerk. Met en rond jeugd en gezin vormen gemeenten, jeugdhulp­aanbieders, onderwijsorganisaties, Gecertificeerde Instellingen, huisartsen, kennisinstellingen en andere partners al één groot netwerk.

Opdrachtgeverschap De 18 Friese gemeenten willen de administratieve lasten voor alle maatschappelijke partners zo laag mogelijk houden. Jeugdhulpaanbieders mogen van ons zorgvuldigheidseisen verwachten ten aanzien van inkoopprocedures. We publiceren tijdig, hanteren meerjarige contracten en bieden continuïteit van zorg.

SCHOOL

Inclusief onderwijs met normaliseren als uitgangspunt. De afgelopen jaren heeft dit thema vooral een beleidsmatige invulling gekregen en minder in de dagelijkse praktijk van professionals. Om hieraan bij te dragen, versterken we gezamenlijk het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, scholen en in voorzieningen als kinder- en peuteropvang.

Praktijk- en datagericht monitoren. Het meten van resultaten gebruiken we als instrument om te sturen op kwaliteit. We vinden het belangrijk om jeugdhulpaanbieders te betrekken bij het opstellen van kritieke prestatie-indicatoren, monitoring en sturingsinformatie. Deze informatie is belangrijk om de zorgbehoefte scherp in beeld te krijgen en te houden. Hierbij ontstaan aanknopingspunten om het bestaande aanbod beter te laten aansluiten op de zorgbehoefte of ontbrekend zorgaanbod te ontwikkelen.

Leren van ervarings­deskundige ouders en jeugdigen. Gedurende de looptijd van de regiovisie bouwen we verder aan bestaande initiatieven, zoals het regionaal jongerennetwerk en de jeugdwelzijnsraad.

SCHOOL

Vervolg op de regiovisie Partnerschap In jaarplannen worden de concrete acties en thema’s benoemd waarmee we dat jaar aan de slag gaan. Voorbeelden hiervan zijn onderwijs en jeugdhulp, partnerschap, de wijk- en gebiedsteams en jongerenparticipatie (meer informatie hierover staat op pagina 23). Daarnaast zijn we structureel met elkaar in gesprek op bestuurlijk, tactisch en operationeel niveau.

Mei-inoar foar ús bern

1. Inleiding De 18 Friese gemeenten zetten zich blijvend in voor goede jeugdhulp. Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp. De ambities om deze voorwaarden te realiseren komen aan bod in deze regiovisie. Hiermee leggen we in Fryslân een stevige basis om blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp te leveren. Voor u ligt de conceptversie van de regiovisie. De regiovisie sluit aan bij de door gemeenten in Nederland vastgestelde Norm voor Opdrachtgeverschap³ (NvO). De NvO beschrijft aan de hand van acht afspraken handvatten om de samenwerking en het opdrachtgeverschap te versterken.

De 18 Friese gemeenteraden stellen de volledige regiovisie afzonderlijk vast. Daarnaast is het een document dat door de bestuurders van onze partners in de vorm van een intentieverklaring wordt ondertekend. Die ondertekening is geen verplichting of eis, maar de bevestiging om samen de regiovisie concreet te gaan vertalen in maatregelen en acties die we de komende jaren oppakken en uitvoeren. Met de regiovisie willen de 18 Friese gemeenten de richting van de jeugdhulp voor de komende jaren vastleggen. Dit gebeurt samen met belangrijke maatschappelijke partners. Denk hierbij aan jeugdhulpaanbieders, het onderwijs, de GGD, huisartsen, Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en jongeren. Alleen door samen te werken, maken we van dit document een gedragen en duurzame regiovisie. De inhoud van de regiovisie is onder andere gebaseerd op gesprekstafels4 met maatschappelijke partners. Hier is gesproken over de ambities in de jeugdhulp, de sturingsfilosofie, het zorglandschap en leidende principes. Jongeren5 zijn ook gevraagd mee te denken over de inhoud van de regiovisie. Naast de resultaten van een interactief proces, zijn ervaringen en rapporten van de afgelopen jaren verwerkt in de regiovisie. Een flink aantal andere domeinen in de regiovisie heeft raakvlakken met al lopende processen.

Denk bijvoorbeeld aan de inhoudelijke raakvlakken met de Friese Preventieaanpak (FPA) en de Friese Samenwerkingsagenda. Het heeft ook diverse raakvlakken met de nieuwe inkoop jeugdhulp. De regiovisie dient als kapstok voor de beleidsontwikkeling jeugdhulp in de periode 2023-2026, waar deze verschillende

3

Meer informatie over de Norm voor Opdrachtgeverschap en de verschillende eisen is te vinden via: sociaalweb.nl en vng.nl

4

Verslagen van deze bijeenkomst zijn in te zien via sdfryslan.nl

5

We hebben gesproken met jongeren die nu met jeugdhulp te maken hebben, jongeren die vroeger jeugdhulp hebben ontvangen en jongeren die voorliggend met hulp en ondersteuning te maken hebben gehad.

6

processen en inhoudelijke thema’s onder vallen en aan raken. Onder de kapstok van de regiovisie verbinden we deze processen met elkaar. Meer hierover leest u in deze regiovisie. De regiovisie legt de visie op jeugdhulp in Fryslân regionaal vast in de periode 2023-2026. Hiermee worden verschillende ambities, doelstellingen, leidende principes en uitgangspunten vastgelegd die invloed hebben op de lokale situatie van individuele gemeenten. Denk bijvoorbeeld aan de invloed op de werkwijze in de wijk- en gebiedsteams of de afspraken tussen gemeenten en het onderwijs. In het afsluitende hoofdstuk over het vervolg op de regiovisie leest u meer over de lokale doorvertaling van de regiovisie jeugdhulp. Als we in de regiovisie spreken over ‘we’, bedoelen we daarmee de partners die de intentieverklaring daadwerkelijk op bestuursniveau gaan ondertekenen. We realiseren ons hierbij heel goed dat dit geen enkele garantie biedt voor de uitvoering in de praktijk. Die is weerbarstig en vraagt om tijd en inrichting van het lerende landschap.

Organisatie jeugdhulp in Fryslân De Friese gemeenten werken op het terrein van de jeugdhulp samen bij de inkoop van jeugdhulp, contractmanagement en beleidsvoorbereiding. De Centrumregeling Samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2022 is de formele basis voor deze samenwerking.

Mei-inoar foar ús bern

Hervormingen jeugdzorg Op 13 mei 2022 hebben de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor Rechtsbescherming in een kamerbrief hun plannen beschreven voor de toekomst van de jeugdzorg. Op zowel inhoudelijke als administratieve thema’s worden tal van onderzoeken, ontwikkelingen en mogelijke hervormingen aangekondigd. Het gaat onder andere om diverse wetstrajecten, het verkennen van nieuw financiële maatregelen, het versterken van de arbeidsmarkt, het verstevigen van de sociale basis en het vereenvoudigen van de uitvoeringspraktijk. Het laatstgenoemde vindt onder andere plaats door de marktwerking te verminderen, de samenwerking te intensiveren en de inkoop van zorg te verbeteren. Veel van de aankondigingen landen in vervolgtrajecten, zoals de Hervormingsagenda. In de Friese inkooptrajecten in 2021 en 2022 is op diverse onderdelen al vorm en inhoud gegeven aan onderdelen van de Hervormingsagenda.

Voorbeelden daarvan zijn het werken met effectieve interventies, het opstellen van een kwaliteitskader, de afbakening van de specialistische jeugdhulp en het uitgaan van partnerschap. De verwachting is dat de Hervormingsagenda in het najaar van 2022 wordt vastgesteld. In de nadere uitwerking van de regiovisie houden we uiteraard rekening met de uitwerking van de hervormingsagenda op landelijk niveau.

Leeswijzer Na de inleiding komen de strategische doelstellingen en leidende principes aan bod in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 gaat over gezamenlijk leren en ontwikkelen. De rand­voorwaarden voor goed opdrachtgeverschap zijn beschreven in hoofdstuk 4. De regiovisie sluit af met een beschrijving van het vervolgproces. De regiovisie is een belangrijke stap, maar het is één stap richting blijvende en voortdurende ontwikkeling van kwalitatief goede jeugdhulp in Fryslân.

7

“Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp”.

Mei-inoar foar ús bern

Samenvatting hoofdstuk 2 De bedoeling in de jeugdhulp staat centraal, terwijl regels en protocollen de bedoeling ondersteunen. We streven in Fryslân naar jeugdhulp waarbij jeugdigen veilig opgroeien en zich kunnen ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden. Het gaat bij de bedoeling om de directe relatie tussen jeugdigen en volwassenen. De focus van onze inspanningen ligt daarom bij het gezinssysteem. Om de bedoeling te realiseren is een beweging in de jeugdhulp nodig. Het NJi onderscheidt vijf kerningrediënten bij deze verandering. We investeren in positief opgroeien, een sterke basis, sterke preventie, duurzaam effectieve hulp en integraal werken dichtbij de jeugdige en het gezin. Op termijn is met deze beweging minder specialistische jeugdhulp nodig. Bij het werken in de jeugdhulp hanteren we vijf leidende principexs: 1. jeugdige en gezin centraal, 2. goed samenspel, 3. hulp is passend en flexibel, 4. iedere jeugdige heeft recht op leerontwikkeling en 5. de basis op orde. Deze vormen een afwegingskader voor ons handelen, zowel op het niveau van beleid als in de uitvoering. Bij de aansluiting tussen specialistische jeugdhulp en de gemeentelijke toegang staat het principe van ‘matched care’ centraal. Een goede intake en gerichte triage zijn hierbij cruciaal. Normaliseren is altijd het uitgangspunt.

Om onvoldoende passend hulpaanbod in de regio, problemen in de samenwerking of onvoldoende effectieve hulp tegen te gaan, is er in Fryslân het Regionaal Expertiseteam Jeugd (Rex Jeugd).

2. Doelstellingen en leidende principes De vraag ‘Wat willen we bereiken?’ staat centraal in dit hoofdstuk. Passend bij een visie staan de doelstellingen in de jeugdhulp beschreven en komen de leidende principes die hieraan bijdragen aan bod. De doelstellingen of de leidende principes zijn niet in beton gegoten. Het gaat om ‘levende’ doelstellingen en leidende principes die zo nodig kunnen veranderen. Dit sluit aan bij onze ambitie voor een sterk lerend zorglandschap (zie hiervoor hoofdstuk 3). Hoofdstuk 2 vult de afspraken 2 en 3 uit de NvO in. ’Wij vinden dat de jeugdhulp structureel beter kan en moet. Dit kan alleen als de jeugdhulp duurzaam gaat werken naar de bedoeling: optimaal opgroeien mogelijk maken. Ieder kind heeft recht op een optimale gezonde ontwikkeling. Ontwikkelen doen kinderen thuis, op school en in de buurt; met familie en vrienden. Dit vraagt om een maatschappij die zo is ingericht, dat kinderen alle kansen krijgen zich te ontwikkelen. Dat betekent opgroeien in een zo optimaal mogelijke maatschappelijke context, in optimale lichamelijke en mentale gezondheid en in de eigen leefwereld.

8

Dit vergt een samenleving die kansen biedt aan álle kinderen en ruimte biedt voor variatie tussen kinderen. We willen als samenleving samen investeren in wat jonge mensen doet floreren. Dit kan alleen vanuit een samenhangende benadering op meerdere lagen: van promotie van welzijn tot preventie, onderwijs, ondersteuning, bescherming en zorg. Dit vergt nog beter opgeleide professionals en een voortdurende lerende en innoverende, op kennis en evidentie gebaseerde praktijk. Jeugdhulpactiviteiten worden vervangen als de wetenschap laat zien dat het beter kan.’ 6 De bedoeling staat centraal: regels en protocollen faciliteren de bedoeling. Is dat niet het geval? Dan verdwijnen de betreffende regels of passen we ze aan. Belangrijk is dat we ons realiseren dat we binnen een landelijk stelsel opereren. De landelijke doelstellingen rondom de transformatie gelden voor ons als richtsnoer en kader. De kinderrechten, de noodzaak om te veranderen en te vernieuwen en de onderliggende beleidstheorie (vroegtijdig ingrijpen voorkomt kosten in een later stadium en trekt de totale kosten gelijk) gelden ook in Fryslân. Evenals de accenten op professionele zelfstandigheid en vroegtijdige, volledige betrokkenheid van de jeugdige en het gezin zelf. Ook de landelijke beweging van Nul is omarmd door de 18 Friese gemeenten. Binnen ‘Van Nu tot Nul’ worden de verschillende Nul-doelen nagestreefd.

Denk hierbij aan de doelstellingen 0 uithuisplaatsingen, 0 suïcides, 0 residentiële plaatsingen, 0 complexe echtscheidingen, etc. We sluiten vanuit de regiovisie aan bij deze beweging.7

6

Uit “Op de Groei” pamflet van de beweging van Nul uit juni 2021

7

Zie vannutotnul.nl voor meer informatie over deze beweging in Fryslân.

Mei-inoar foar ús bern

2.1 Onze bedoeling ’De bedoeling van al onze inspanningen en ingezette middelen binnen de jeugdzorg is dat jeugdigen veilig opgroeien en zich ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden.’ Bij de bedoeling gaat het om de directe relatie tussen jeugdigen en volwassenen. Het accent van onze inspanning komt daarom te liggen bij het gezinssysteem, bij die professionals en bij het faciliteren van de uitvoering. Kansrijk, veilig en gezond opgroeien gaat over alle aspecten van het leven van jeugdigen. Het gaat om hun geestelijke en lichamelijke gezondheid en ook over hun opleiding, leren, spelen, vrije tijd, veiligheid, burgerschap en integratie. De ambitie om jeugdigen kansrijk, veilig en gezond te laten opgroeien geldt als het goed gaat met jeugdigen net zo zwaar als wanneer jeugdigen ondersteuning of hulp nodig hebben.

3. De klik tussen jeugdige/gezin en de betrokken hulpverlening is cruciaal en er wordt naar het geheel van de ondersteuningsvragen van het gezin gekeken. Ook worden er in dialoog met jeugdigen en gezinnen prioriteiten gesteld; 4. We bieden ruimte, aandacht en begrip voor het feit dat opgroeien en opvoeden een proces is dat met vallen en opstaan gaat en waarbij soms heel heftige zaken spelen. Niet alle complicaties hoeven weggewerkt of opgelost te worden door gespecialiseerde hulpverlening in te schakelen; 5. Kwaliteit van de jeugdhulp is essentieel.

2.2 De beweging van het jeugdstelsel

Onze belangrijkste afweging is de vraag welke omgeving nodig is om voor een kansrijke, veilige en gezonde ontwikkeling van jeugdigen te zorgen. Hoe kunnen we samen zorgen dat die omgeving er is en op de juiste manier ondersteunt? Het is cruciaal dat er een soepel werkend netwerk ontstaat van alle betrokken partners die zich rondom de bedoeling verbinden. Elke partner heeft een door de anderen niet bestreden toegevoegde waarde in het netwerk. Om hier blijvend aan bij te dragen hanteren we vijf inzichten:

Om tot verbetering van het jeugdstelsel en beheersbare kosten voor de jeugdhulp te kunnen komen, zijn er meerdere elementen in het beleid die daarbij in onderlinge samenhang een rol spelen. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft deze elementen samengebracht in een model dat we hiernaast aangeven. Positief opgroeien Positief opgroeien is het basisuitgangspunt, waarbij ouders in hun rol als opvoeder centraal staan. Mede-opvoeders hebben elk een eigen rol en taak en werken intensief samen, zeker met de betrokken ouders en jeugdige. Vertrouwen in en versterken van de pedagogische kwaliteit in het gezin, de school, de omgeving en de wijk zijn belangrijke voorwaarden. Om het positief opgroeien mogelijk te maken is een goede verbinding tussen de betrokkenen in het pedagogische klimaat (school, het gezin en de wijk) essentieel. Een sterke basis Daar waar jeugdigen leven, moet een sterke pedagogische basis aanwezig zijn. Een basis waarin jeugdigen waardevolle sociale relaties kunnen opbouwen met hun ouders, buurt, school en vrijetijdsverenigingen. Een sterke basis zorgt voor een passend alternatief voor jeugdhulp dicht bij het normale leven van jeugdigen en gezinnen.

Een goed inzicht in de vraag die jeugdigen en ouders/ opvoeders hebben is nodig: hun vraag staat centraal; 2. De bestaande sociale context van jeugdigen nemen we als basis en uitgangspunt van handelen; 1.

9

Mei-inoar foar ús bern

Sterke preventie Het is in de eerste plaats belangrijk dat er goede voorlichting is over en ondersteuning bij de vraag wat normale opvoeden opgroeivragen zijn en hoe die in goede banen te leiden. Vervolgens is het belangrijk dat inhoud wordt gegeven aan preventief jeugdbeleid. Voor het versterken van preventief jeugdbeleid sluiten we aan bij de Friese Preventieaanpak. De Friese Preventieaanpak is dé grootste samenwerking op preventie in Fryslân en dé plek waar alles over preventie in Fryslân samenkomt. Preventief jeugdbeleid gaat over het voorkomen dat problemen bij jeugdigen ontstaan maar ook het voorkomen dat alledaagse vragen escaleren tot grote problemen. In combinatie met een sterke sociale basis draagt preventief beleid bij aan het verminderen van het gebruik van jeugdhulp. Voor steeds meer jeugdigen en gezinnen worden de problemen vroegtijdig verholpen of is een laagdrempelig voorliggend alternatief aanwezig. Het belang van een sterk preventief jeugdbeleid, met passende, laagdrempelige vormen van ondersteuning wordt versterkt door de aanscherping van de scope specialistische jeugdhulp. Integraal werken in de buurt, wijk of het dorp We kiezen voor intensieve samenwerking tùssen de basisvoorzieningen en mèt de basisvoorzieningen.

Als het gaat om jeugdhulpvraagstukken of problematiek die niet goed genoeg door de professionals in de basisvoorzieningen zijn op te pakken of om problematiek die niet tot hun primaire taak en verantwoordelijkheid hoort, is er een wijk-/ gebiedsteam beschikbaar voor consultatie, ondersteuning

en als dat passend is, voor een effectief licht hulpaanbod. 8 Daarmee wordt voorkomen dat intensievere hulp nodig is. Binnen het wijk-/gebiedsteam werken de professionals en jeugdigen, gezinnen, hun netwerk, mantelzorgers, vrijwilligers, professionals uit de basisvoorzieningen (waaronder de kinderopvang en het onderwijs) en specialistische jeugdhulp intensief samen. Hierbij willen de Friese gemeenten expertise, kennis en kunde van bijvoorbeeld hoogspecialistische jeugdhulp richting het wijk-/gebiedsteam organiseren. Dit om vroegtijdig en lokaal passende steun te kunnen bieden. De samenwerking en onderlinge afstemming zorgen voor een complete vraagverheldering, goede triage en gezamenlijke prioriteiten. De juiste ondersteuning komt hierdoor eerder beschikbaar, is beter passend, dubbel werk wordt voorkomen, de professionals zijn zichtbaar en bekend en problematiek wordt eerder gesignaleerd. De gebiedsteams zorgen dat de coördinatie van de ondersteuning aan een gezin, als daarbij meerdere organisaties en professionals zijn betrokken, in afstemming met de jeugdige/het gezin opgepakt wordt door één persoon. Een belangrijk uitgangspunt is aansluiting zoeken bij aangrenzende domeinen en overkoepelende ontwikkelingen.

We noemen bijvoorbeeld de ontwikkeling van de Friese Preventieaanpak en de samenwerkingsagenda, waar de zorgverzekeraar samen met gemeenten invulling aan heeft gegeven voor het totale sociale domein.

“De bedoeling van al onze inspanningen en ingezette middelen binnen de jeugdzorg is dat jeugdigen veilig opgroeien en zich ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden”.

8

Op dit moment bieden nog niet alle Friese wijk- en gebiedsteams lichte hulp en ondersteuning. Tegelijkertijd is dit wel een onderdeel van de beweging die we willen maken.

10

Omdat deze ontwikkelingen nog vaak eigenstandige ontwikkelingen zijn, verbinden wij deze ontwikkelingen en komen tot synergie. Inzet van jeugdhulp heeft duurzame effecten Als de ondersteuning of versterking van jeugdigen/ het gezin nodig is via jeugdhulp, verwachten wij van de jeugdhulpmedewerkers dat zij anders gaan kijken naar een hulpvraag. In de inkoop van de specialistische jeugdhulp is vastgelegd dat gewerkt wordt met (bewezen) effectieve interventies. Jeugdhulpaanbieders kunnen gebruik maken van de interventies uit een databank (bijvoorbeeld van het NJi) of zelf aantonen dat hun interventie effectief is. Het gaat in Fryslân om het bieden van hulp in de eigen omgeving van een jeugdige/het gezin. Het gaat eerder om hulp ‘bijschakelen’ in het gezin of bijvoorbeeld op school. Het gaat er ook om die plaatsen zo te versterken dat de kans op terugval verkleind wordt. En waar nodig te zorgen voor een lichte vorm van vervolgondersteuning via de gebiedsteams of basisvoorzieningen. Dit alles is essentieel om te voorkomen dat jeugdhulp nodig is en nodig blijft. Het vereist daarnaast dat jeugdhulpaanbieders niet alleen specialistische hulp bieden, maar ook meedoen aan de versterking van de basis, terugvalpreventie en eerstelijnsondersteuning.

Een groep jeugdigen en gezinnen is blijvend niet in staat (volledig) op eigen kracht of met behulp van hun sociale netwerk op te groeien of op te voeden. Voor deze groep zal levenslang professionele jeugdhulp nodig zijn, zeker bij ingrijpende ‘life-events’. Ook voor deze groep hebben we aandacht en vullen we onze taak optimaal in.

Mei-inoar foar ús bern

2.3 Onze leidende principes Om onze bedoeling en de beweging in het jeugdstelstel te kunnen realiseren hebben we herkenbare en gedragen leidende principes nodig. De leidende principes vormen de basis voor ons handelen. Ze geven aan wat wij als jeugdhulpregio belangrijk vinden. Het gaat over onze ambities en hoe we daarin met elkaar willen omgaan: onze identiteit. Ze bieden houvast om naast de verschillende invalshoeken, methodieken of belangen, samen de beste uitkomst voor Friese jeugdigen en gezinnen voor ogen te houden. Het zijn waarden die sturend zijn in de besluitvorming. Ze helpen onze doelen (richting) te vertalen naar structuren en werkprocessen (inrichting) en naar uitvoering van activiteiten (verrichting). Daarnaast helpen ze fundamentele keuzes te maken over welke acties prioriteit moeten krijgen als het gaat om het realiseren van de resultaten. Niet alles kan tegelijk en we moeten in een open gesprek samen met onze partners focus aanbrengen: Hebben we dezelfde doelen? Ervaren we dezelfde knelpunten? Wat doen we eerst? De leidende principes zijn het resultaat van verschillende gesprekken met jongeren en maatschappelijke partners. In dialoog met jongeren is een eerste selectie gemaakt van de belangrijkste leidende principes. De gesprekstafel ‘leidende principes’ heeft verder gebouwd op deze resultaten en is tot een eerste prioritering gekomen.

De vijf leidende principes zijn: 1. jeugdige en gezin centraal; 2. goed samenspel; 3. hulp is passend en flexibel; 4. iedere jeugdige heeft recht op leerontwikkeling; 5. de basis op orde.

Jeugdige en gezin centraal (‘het gewone leven is het uitgangspunt’) Het gewone leven van jeugdige en gezin is en blijft altijd het uitgangspunt. Dit betekent dat we altijd sámen met jeugdige, gezin en omgeving vaststellen wat nodig is om hen te ondersteunen en hulp niet afsluiten zonder vast te stellen dat zij op eigen kracht verder kunnen. Waar mogelijk bieden we jeugdhulp in de directe leefomgeving, zodat het leven van het gezin zoveel mogelijk door kan gaan op een manier die zij wensen en bij hen past. We tonen vertrouwen in wat het gezin met hulp van de omgeving zelf kan en bieden geen hulp en steun waar dat niet nodig is. Goed samenspel We voelen ons als netwerk verantwoordelijk voor de kwaliteit van de hulp. We zorgen voor goede samenwerking, met jeugdige en gezin èn met elkaar. Dat betekent dat we afstemmen wie het gezin ondersteunt bij het voeren van casusregie over de hulp, dat we duidelijk zijn over onze rol en afstemmen wie wat doet, om te zorgen dat de hulp passend is. Waar dat kan zorgen we voor één aanspreekpunt en zorgen we voor overzicht met één ondersteuningsplan. In ons taalgebruik, processen en systemen zorgen we ervoor dat we aansluiten bij elkaar en dubbel werk voorkomen.

Hulp is passend en flexibel (‘kwaliteit en keuzevrijheid’) We bieden duidelijkheid over de beschikbaarheid en kwaliteit van de hulp zodat de jeugdige en het gezin zelf een keuze kunnen maken. We hebben aandacht voor de match tussen hulpvrager en professional. We blijven in contact met jeugdigen en het gezin als hulp niet direct van start kan gaan. Het zorgvuldig omgaan met gegevensdeling is in een flexibel systeem extra belangrijk. We zorgen voor meer herkenbaarheid, transparantie en eenheid in de informatie die we delen en de wijze waarop.

11

Het inzichtelijk en overzichtelijk houden van de kwaliteit van de jeugdhulp leidt tot betere jeugdhulp. We streven naar steeds betere monitoring en afspraken over hoe alle betrokkenen proactief bijdragen aan het bereiken van gestelde doelen. De ervaring van jeugdige en gezin speelt hierin een grote rol. We zetten hun denkkracht en ervaring in op alle niveaus. Elke jeugdige heeft recht op leerontwikkeling Leren (en het onderwijs) heeft een belangrijke plek in het leven van jeugdigen. Leren is meer dan het ontwikkelen van cognitieve vaardigheden en dit gebeurt ook op andere plaatsen dan op school. Het ontwikkelen van levensvaardigheden en aandacht voor psychologische, sociale en emotionele ontwikkeling is belangrijk. Jeugdigen kunnen via leren hun talenten ontdekken en deze zo goed mogelijk inzetten. Passende ondersteuning en versterking is aanwezig als dat nodig is, zowel binnen school als in een niet-schoolse setting. De basis op orde Om te zorgen dat jeugdigen zich kunnen ontwikkelen, moeten de basisvoorwaarden op orde zijn: veiligheid, een thuis, voeding, onderwijs en inkomen. Jeugdigen moeten worden beschermd als hun ontwikkeling gevaar loopt. De ondersteuning en behandeling van de jeugdige wordt nog beter verbonden aan de (gewenste) thuiswereld en de andere gezinsleden.

Als thuis wonen niet lukt, streven we (zolang dat nodig is) naar een kleinschalige vertrouwde en veilige omgeving waar de jeugdige zich thuis voelt.

Mei-inoar foar ús bern

2.4 Gemeentelijke toegang en specialistische jeugdhulp De derde afspraak uit de NvO betreft de aansluiting tussen de gemeentelijke toegang en specialistische jeugdhulp. Goede toegang tot jeugdhulp betekent dat jeugd en gezin die een hulpvraag hebben zo snel mogelijk – en in zo min mogelijk stappen – passende ondersteuning krijgen. Het principe van ‘matched care’ staat voor ons centraal. Dat vraagt onder andere om een goede intake (vraagverheldering, probleemen krachtenanalyse en verklarende analyse) en om gerichte triage (passende en effectieve jeugdhulp). Daarbij gaan we uit van normaliseren: we verbreden het pad van de normale ontwikkeling. We zetten hulp en steun in op de plekken in de gewone leefwereld om meedoen voor zoveel mogelijk jeugdigen mogelijk te maken. We kijken bij het verwijzen naar jeugdhulp àltijd naar de context waarin een hulpvraag zich voordoet en beslissen altijd sámen met jeugdige en gezin.

Elke gemeente blijft een eigen koers houden maar successen worden sneller integraal overgenomen om zo het effect maximaal te benutten.

Een stevige basis helpt partners om hun zorgproces effectiever te maken en voorkomt dat we elkaars werk herhalen en daarmee het gezin belasten. We streven dan ook naar meer eenheid in de basis: het verwijsproces, benodigde professionaliteit en beoordeling en samenwerkingsafspraken bij onveiligheid.

3. Regionaal ondersteuningsplan Jeugd: alle gemeenten werken met één basis ondersteuningsplan. Hiermee borgen we de minimale kwaliteit van vraagverheldering, gegevensdeling en resultaatsturing.

Onze regio heeft hierin al de volgende stappen gezet: 1. De regionale visie wijk- en gebiedsteams: de visie beschrijft de benodigde eenheid en stelt doorontwikkeling voor op de aspecten: • Werken aan Veiligheid • Effectief en efficiënt verwijzen naar specialistische jeugdhulp • Benodigde professionaliteit. 2. De gemeenten onderschrijven de Pedagogische visie ‘Sa dogge wy dat’: het fundament onder het professionele handelen van alle wijk- en gebiedsteams.

4. Regionale monitor toegang tot jeugdhulp: Hoe krijgt de regionale visie op gemeentelijke toegangsteams in de praktijk vorm? Wat kunnen we leren van wat we waarnemen? Welke afspraken moeten we met elkaar maken? 5. Leerbijeenkomsten Kenniswerkplaats Jeugd Friesland.

De leidraad bij de ingezette doorontwikkeling is gebaseerd op de door KPMG in 2019 geformuleerde basisfuncties gemeentelijke toegang jeugdhulp (wijk- en gebiedsteams), gedefinieerd aan de hand van vijf basisfuncties. Het is de lokale verantwoordelijkheid van iedere gemeente om te zorgen dat deze functies geborgd zijn in het

12

lokale team. Daarnaast werkt het rijk op dit moment aan een bestuurlijk kader voor lokale teams (in het kader van de Hervormingsagenda). Dit uniformeert de eisen ten aanzien van de lokale toegang op landelijk niveau. Naar verwachting is dit kader in het najaar van 2022 gereed. Uiteraard gaan wij het kader ook in onze jeugdhulpregio concreet vertalen. Regionaal Expertiseteam Jeugd Om onvoldoende passend hulpaanbod in de regio, problemen in de samenwerking of onvoldoende effectieve hulp tegen te gaan, is er in Fryslân het Regionaal Expertiseteam Jeugd (REX Jeugd). REX Jeugd brengt een bindend advies uit over casussen die vastlopen door bijvoorbeeld onvoldoende samenwerking of het ontbreken van aanbod. REX Jeugd is onafhankelijk en bestaat uit verschillende experts op het brede terrein van jeugd. Jeugdhulpaanbieders, verwijzers èn ook ouders kunnen een casus aanmelden bij het REX. REX Jeugd geeft, naast het bindend advies, ook aanbevelingen over beleid en inkoop, bijvoorbeeld door regionaal ontbrekend zorgaanbod te signaleren en te benoemen. Het Friese team REX Jeugd vormt samen met de teams REX Jeugd van respectievelijk Groningen en Drenthe de basis van het Jeugdexpertise Netwerk Noord-Nederland (JENN).

Doel van het JENN is structureel met partners ervoor zorgen dat jeugdigen en gezinnen met complexe en/of weinig voorkomende problematiek op tijd de hulp krijgen die ze nodig hebben.