Document · PDF

Accountantsverslag-Leeuwarden-2024 getekend

Informatieve bijeenkomst - raadzaal 25 juni 2025, gemeente LeeuwardenBij agendapunt: Stukken accountant16.735 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Jaarverslag

Jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Observaties jaarverslag

Observaties jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten

Het resultaat voor bestemming over 2024 is €13,1 miljoen positief (begroot na wijziging: €24,4 miljoen negatief). Na reservemutaties is het resultaat €18,2 miljoen (begroot nihil). De grote stijging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door ontvangen rijksmiddelen via het gemeentefonds (€9 miljoen) en omdat er een voordeel van ruim €6 miljoen is op de opvang van Oekraïners (de werkelijke kosten liggen lager dan het ontvangen normbedrag).

Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Financiële positie voldoende, weerbaarheid is een aandachtspunt Wij hebben uw financiële positie aan de hand van zes kengetallen (inclusief landelijke cijfers) opgenomen in de tabel hiernaast. De financiële positie per ultimo 2024 is goed te noemen (met een positieve ontwikkeling in 2024). Om de wendbaarheid van uw gemeente te beoordelen is met name de ontwikkeling van de nettoschuldquote van belang. Deze is in 2024 verbeterd en ligt redelijk in lijn met het landelijk gemiddelde. Hierbij geeft 58% het beeld dat er nog voldoende financiële ruimte is. Daarnaast ligt de belastingcapaciteit wel onder het landelijk gemiddelde. Ten aanzien van de weerbaarheid is de structurele exploitatieruimte voldoende. De solvabiliteit ligt echter onder het landelijk gemiddelde, maar in lijn met het streefgetal van de VNG (20%). De weerbaarheid blijft, mede door wat er de komende jaren afkomt op gemeenten, een belangrijk aandachtspunt.

Het weerstandsvermogen van Leeuwarden is daarbij over 2024 gestegen. Wij gaan hier nader op deze ontwikkeling in. Qua meerjarenbeeld laat de voorjaarsbrief 2025 het beeld zien van een sluitende begroting met een positief begrotingssaldo in 2028 en 2029. In 2026 en 2027 wordt een negatief saldo van de begroting verwacht. Uit recente landelijke ontwikkelingen blijkt dat in de Voorjaarsnota extra middelen voor gemeenten zijn aangekondigd en hoewel deels incidenteel, zullen deze ook worden betrokken bij de begroting 2026. Er zijn onzekerheden die het financieel beeld nog kunnen doen wijzigen. Hierbij zal naar verwachting het negatieve financiële effect op de begroting verschuiven van 2026 naar 2028. Dit zal worden betrokken in de meerjarenbegroting 2026 e.v. Kengetallen

Gemeente Leeuwarden

Landelijk**

2024

2023

2024*

2023

Solvabiliteit

18,9%

16,9%

35,2%

39,1%

Grondexploitaties

24,4%

26,5%

7,4%

5,6%

Structurele exploitatieruimte

2,54%

1,99%

2,0%

3,3%

Nettoschuldquote

59,0%

65,1%

56,5%

37,6%

Nettoschuldquote gecorrigeerd

58,3%

64,3%

51,4%

32,3%

Belastingcapaciteit

78,0%

79,4%

101%

99,7%

Weerbaarheid

Wendbaarheid

* Op basis van de begroting 2024. ** Bron: https://findo.nl/jive

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Financiële positie (2/3)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Zowel weerstandsvermogen als risico’s zijn het afgelopen jaar gestegen

Uitkomsten controle 2024 Hiermee is het totaalbeeld dat de gemeente Leeuwarden voldoende weerstandscapaciteit heeft om de ingeschatte risico’s af te dekken. Dit voldoet tevens aan het eigen beleid dat voor de operationele risico’s minimaal 1,5 keer zoveel weerstandscapaciteit moet bestaan.

Jaarverslag

Ontwikkeling van het weerstandsvermogen

Jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Observaties jaarverslag

Observaties jaarverslag

2024

Controleaccenten

2023

Vooruitblik

2022

€ 55.800

€ 42.800

Controleaccenten

€ 40.450

€ 48.500

Vooruitblik

€ 35.500

€ 50.400

Onze samenwerking

Weerstandscapaciteit (x €1.000)

Risico's (x €1.000)

Bijlagen

In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ is het risicoprofiel (benodigde weerstandscapaciteit) weergegeven van de gemeente Leeuwarden en daarbij is inzicht geboden in de middelen ter dekking van de mogelijke risico’s (beschikbare weerstandscapaciteit). Hierbij is onderscheid gemaakt in operationele risico’s (die afgedekt moeten worden door de algemene reserve), strategische risico’s rondom de lening WTC/het nieuwe stadion (die afgedekt worden door de reserve Stadion) en de grondexploitatierisico’s (die afgedekt moeten worden vanuit de reserve grondexploitatie). In de grafiek hierboven is de ontwikkeling weergegeven ten opzichte van vorige jaren. De omvang van de risico’s is met name toegenomen door een stijging van de operationele risico’s (na risicosimulatie €14,5 miljoen t.o.v. €8,5 miljoen in 2023). Deze stijging wordt met name veroorzaakt door tekorten in de jeugdzorg en de vraag omtrent continuïteit van zorgaanbieders.

Het aantal risico’s dat is opgenomen in de benodigde weerstandscapaciteit blijft zeer beperkt, zeker wanneer dit wordt vergeleken met andere gemeenten. Gemeente Leeuwarden heeft 4 ‘operationele’ risico’s betrokken in het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit. Wij hebben geen controle verricht op de volledigheid van de risico’s. Wel hebben wij dit, net als voorgaande jaren, besproken met de organisatie en bij Leeuwarden bestaat het beleid dat eventuele risico’s financieel worden meegenomen in de begroting en daarmee direct financieel worden afgedekt. Hierdoor (wordt aangegeven) dat er minder risico’s resteren die financieel moeten worden gedekt vanuit de beschikbare weerstandscapaciteit. Voor het lezen van de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ en bij het stellen van vragen over de gemeentelijke begroting is het van belang om dit te betrekken bij de beoordeling van het weerstandsvermogen. De rol van de raad ten tijde van financiële onzekerheid In het volgende artikel geven wij een aantal adviezen over wat de rol van de raad is in deze tijd van financiële onzekerheid. Hierin is het van belang dat de raad duidelijke afspraken maakt over hoe de raad geïnformeerd wordt over gerealiseerde bijstellingen bijvoorbeeld. Wij adviseren u om (indien van toepassing) hierover ook goede afspraken te maken met het college.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Financiële positie (3/3)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Investeren in voorspellend vermogen, jaarlijks resultaat ligt meer in lijn met oorsponkelijke begroting voor wijzigingen

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Observaties jaarverslag

Observaties jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Met de toekomstige onzekerheden over de compensatie vanuit het Rijk na 2026 is het voorspellend vermogen des te belangrijker geworden. Wij hebben uw voorspellend vermogen beoordeeld op basis van een vergelijking tussen begrote en gerealiseerde saldi van baten en lasten (voor mutatie reserves). Hieruit blijkt een omvangrijk verschil tussen het begrote en gerealiseerde resultaat. Tevens blijkt dat het oorspronkelijk begrote resultaat de afgelopen jaren dichterbij het gerealiseerde resultaat lag, dan het bijgesteld begrote resultaat ten opzichte van het gerealiseerde resultaat. Hiernaast is uitgegaan van het resultaat voor mutaties in de reserves. Voor het ‘werkelijke’ resultaat dient rekening te worden gehouden met de bedragen die worden “doorgeschoven” naar de reserve budgetoverheveling. Onderstaand hebben wij deze bedragen opgenomen:

Voorspellend vermogen van de gemeente Leeuwarden 400% 350% 300% 250% 200% 150% 100% 50%

Jaar

Bedrag storting reserve budgetoverheveling

2024

€21,8 miljoen

-50%

2023

€18,1 miljoen

-100%

2022

€20,0 miljoen

2021

€24,9 miljoen

% verschil gerealiseerd resultaat / oorspronkelijk begroot resultaat

2020

€5,8 miljoen

% verschil gerealiseerd resultaat / bijgesteld begroot resultaat

Wanneer deze bedragen worden betrokken bij het voorspellend vermogen dan worden de afwijkingen van de begroting nog omvangrijker. De prognosekracht kan ons inziens daarom worden verbeterd.

2022

2023

2024

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (1/2)

Onze conclusies

De kwaliteit van uw jaarverslag is voldoende, in de leesbaarheid zien wij verbeterpunten

Onze kernboodschappen

Onze conclusies

Uitkomsten controle 2024

Jaarverslag

Beoordeling

Observaties

Jaarverslag

Jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Observaties jaarverslag

Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag

⚫

Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.

Kwaliteit paragrafen



Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze geven informatie over de realisatie ten opzichte van begroting. De paragrafen geven voldoende inzicht. Wel kan meer inzicht geboden worden in de realisatie van de budgetoverheveling. Daarmee is een betere koppeling met de inhoudelijke analyse. Hier kan ook meer de uitvoering van taken bij meegenomen worden.

Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’



In de paragraaf bedrijfsvoering is door de gemeente Leeuwarden een korte reflectie opgenomen ten aanzien van de ontwikkelingen in frauderisicobeheersing en het integriteitsbeleid. In algemene zin worden de frauderisico’s omschreven, maar wordt nog beperkt ingegaan op welke beheersingsmaatregelen getroffen zijn om fraude te signaleren en welke procedures genomen worden als een fraudegeval geconstateerd wordt.

Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’

⚫

Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Leeuwarden alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op de gemeente Leeuwarden opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat de gemeente Leeuwarden in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een duidelijke reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen. In lijn met onze observaties in voorgaande jaren en hetgeen meermaals besproken met de organisatie zien wij wel dat het aantal risico’s bij gemeente Leeuwarden beperkt is ten opzichte van andere gemeenten. Op deze pagina reflecteren wij op het weerstandsvermogen.

Informatiewaarde jaarverslag



Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. Wel zien wij ten aanzien van de leesbaarheid en opmaak verbeterpunten om het verslag aantrekkelijker te maken. In het programmaplan wordt in tabellen aangegeven of doelstellingen zijn behaald en wordt vaak positief aangegeven dat dit het geval is, maar zijn de onderliggende doelstellingen beperkt meetbaar en wordt slechts een korte toelichting gegeven op de uitkomst. Het valt daarnaast op dat slechts één doelstelling niet is behaald wat in de huidige tijd opvallend is gezien de sectorbrede uitdagingen.

Observaties jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

◼ Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

⚫ Voldoende

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (2/2)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering inzake rechtmatigheid

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag

Paragraaf bedrijfsvoering

Beoordeling

Observaties

Financiële positie

Afwijkingen + maatregelen toegelicht

⚫

Gemeente Leeuwarden heeft een toelichting op alle afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst worden voorkomen.

Toelichting geconstateerde fraudegevallen

⚫

Gemeente Leeuwarden heeft de geconstateerde fraudegevallen toegelicht, maar verklaart dat er geen sprake is van dergelijke indicaties. Dit soort zaken zijn van belang om op te nemen, aangezien dit ook aangeeft dat dergelijke signalen (tijdig) door de gemeente worden geïdentificeerd en dat hierop wordt geacteerd.

Toelichting begrotingsrechtmatigheid

⚫

Volgens artikel 28 van de BBV dienen overschrijdingen en onderschrijdingen van zowel de baten als de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te worden toegelicht. W ij hebben vastgesteld dat de toelichting inzake begrotingsrechtmatigheid voldoet aan de vereisten van de BBV. Het college betrekt de afwijkende baten en onderschrijdingen van lasten en investeringen die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig zijn gemeld aan de gemeenteraad in de rechtmatigheidsverantwoording. Conform de financiële verordening is het melden bij de jaarrekening tijdig.

Financiële positie

Observaties jaarverslag

Observaties jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Vanzelfsprekend worden in de rechtmatigheidsverantwoording ook de overschrijdingen van lasten en investeringen betrokken die niet passen binnen het vastgestelde beleid en de criteria uit de financiële verordening. In de rechtmatigheidsverantwoording is uiteenzetting opgenomen van de acceptabele en niet-acceptabele afwijkingen.

◼ Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

⚫ Voldoende

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Controleaccenten Bij de uitvoering van de controle kunt u ons specifieke controleaccenten meegeven. Dit hebben we met u besproken in de auditcommissievergadering van 4 december 2024. In dit hoofdstuk geven we onze bevindingen over die controleaccenten.

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

https://www.achterboscharchitecten.nl/

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Controleaccenten van de gemeenteraad (1/6)

Onze conclusies

Onze bijdrage aan het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad

Onze kernboodschappen

Onze conclusies

Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Bij de uitvoering van onze controle kunt u specifieke thema’s (controleaccenten) benoemen, waar u aanvullend over wordt geïnformeerd. Dit hebben we besproken in de vergadering van de auditcommissie, op 4 december 2024. Hieruit kwamen de volgende controleaccenten naar voren: 1. Welke maatregelen treft gemeente Leeuwarden om de kosten van de jeugdzorg beheersbaar te houden? 2. Op welke wijze voert de gemeente Leeuwarden de risicoanalyse van de leningen uit die zijn verstrekt aan Cambuur/de stadion BV en wat is de invloed van nieuwe trainingsaccommodaties op deze risicoanalyse? 3. Op welke wijze kan de raad in positie komen om grip te houden op de grondexploitaties? 4. Welke interne afwegingen worden gemaakt ten aanzien van interne prioritering in relatie tot schaarste van capaciteit en productiemiddelen? Op de volgende pagina’s gaan wij nader in op de uitkomsten van onze werkzaamheden op deze controleaccenten. Bij deze controleaccenten bieden wij inzicht en delen wij de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Controleaccenten van de gemeenteraad (2/6)

Onze conclusies

Welke maatregelen treft gemeente Leeuwarden om de kosten van de jeugdzorg beheersbaar te houden?

Onze kernboodschappen

Onze conclusies

Uitkomsten controle 2024

Jeugdzorgagenda en rapport omtrent kostenbeheersing is gepresenteerd aan de raad, maatregelen zijn gedefinieerd door de organisatie

Jaarverslag

Als gevolg van de tekorten op het programma Jeugd, zijn binnen de gemeente verschillende acties opgepakt om de zorgkosten beter te beheersen. In de zomer van 2024 is een jeugdzorgagenda en het rapport ‘’Investeren in de toekomst: kostenbeheersing voor een duurzaam jeugdelijkschap’’ opgesteld en gepresenteerd aan de raad. In de praktijk heeft dit zich vertaald in 34 maatregelen die worden opgepakt en voornamelijk toezien op het aanscherpen van interne processen binnen de gemeentelijke organisatie. De maatregelen betreffen verschillende stappen binnen het proces. Bijvoorbeeld ten aanzien van contractmanagement aan de voorkant, toegang tot hulp, gebruik van dataanalyses en strakkere monitoring op declaraties door zorgaanbieders.

Jaarverslag

Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

De voortgang van de 34 maatregelen wordt periodiek gemonitord en maatregelen zijn gekoppeld aan specifieke functionarissen binnen de gemeente. Het proces is ingericht aan de hand van een stuurgroep gericht op monitoring, een kernteam gericht op doelrealisatie en een programmateam dat verantwoordelijk is voor de uitvoering. Binnen het jeugd expert team (JET) zijn ook verbeteringen doorgevoerd, waarbij het ziekteverzuim is geadresseerd en personele wisselingen hebben plaatsgevonden. Aan de raad wordt elk kwartaal gerapporteerd over de voortgang van de jeugdagenda alsmede over de kostenontwikkeling binnen het domein Jeugd, dit vindt plaats aan de hand van kaders en de beweging die wordt gemaakt, maar niet gespecifeerd aan de hand van de getroffen maatregelen.

Eerste effecten in de cijfers nog beperkt zichtbaar De doorvertaling naar de effecten van de getroffen maatregelen naar de kostenontwikkeling is uitdagend. De maatregelen zijn financieel gemaakt met een minimale en maximale financiële impact, maar het is niet mogelijk dit te koppelen aan de algemene kostenontwikkeling binnen het sociaal domein. Dit komt doordat er nog steeds sprake is van een (lichte) toename in aantallen, maar een forse toename in complexiteit waardoor zorgtrajecten steeds duurder worden. In de praktijk wordt door de gemeente actiever het gesprek gevoerd met zorgaanbieders op de tarieven en wordt ook meer vanuit de gemeente zelf meegekeken of de geboden ondersteuning passend is. Dit leidt ook tot beweging bij zorgaanbieders. Aanvullend worden door de gemeente ook stappen gezet om de beschikbare data in het sociaal domein te analyseren. Zo wordt niet enkel gekeken naar de (demografische) ontwikkelingen van cliëntaantallen of zorgtrajecten, maar wordt meer specifiek ingezoomd op de uitzonderingen. Wat zijn de zorgaanbieders met de meeste omzet en welke beweging is zichtbaar in duurdere zorgtrajecten? Welke cliënten zijn het duurst en welke cliënten zitten al lange tijd in een zorgtraject wat niet leidt tot een uitkomst? Door middel van deze maatregelen zet de gemeente Leeuwarden zich in meer de regie te pakken over de kostenbeheersing ten aanzien van jeugdzorg.

Organisatorisch zijn wijzigingen doorgevoerd en is dit onderwerp een belangrijk actiepunt op de agenda. Wij adviseren om aan de getroffen maatregelen concrete SMART uitkomsten te koppelen en dat hier met behulp van de beschikbare data op wordt gemonitord.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Controleaccenten van de gemeenteraad (3/6)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Op welke wijze voert de gemeente Leeuwarden de risicoanalyse van de leningen uit die zijn verstrekt aan Cambuur/de stadion BV en wat is de invloed van nieuwe trainingsaccommodaties op deze risicoanalyse?

Jaarverslag

Risicoanalyse en waardering van verstrekte leningen

Uitkomsten controle 2024

Jaarverslag

Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

In 2021 is door de raad een krediet beschikbaar gesteld van €14 miljoen voor de bouw van het nieuwe stadion van SC Cambuur. Eind 2024 is onder dit krediet voor €14 miljoen een lening verstrekt. De stand van deze lening na aflossing bedraagt €13,9 miljoen. Aanvullend heeft de raad in 2024 ingestemd met een extra geldlening van maximaal €6 miljoen ten behoeve van de afbouw van het nieuwe stadion van SC Cambuur. Eind 2024 is de stand van deze lening €5,75 miljoen na aflossing. De basisinformatie voor de risico-analyse van Leeuwarden ten aanzien van deze leningen wordt verkregen door het voeren van periodieke besprekingen met de directie van SC Cambuur. Daarnaast zit er een afgevaardigde vanuit de gemeente Leeuwarden in het stichtingsbestuur van SC Cambuur. Ook de jaarrekening en begrotingen vormen een belangrijke basis voor de risicoanalyse. Gemeente Leeuwarden vat de risico-analyse samen in een risicokaart, die periodiek geüpdatet wordt. Hierin wordt de informatie ambtelijk verzameld bij projectleiders, juridisch ondersteuners, controller fysiek domein en overige betrokkenen. Dit geeft een overkoepelend beeld van de aanwezige risico’s en eventuele gevolgen. Risico’s, uitgangspunten en gevolgen worden in periodieke overleggen besproken tussen betrokkenen en daarop wordt de risicokaart periodiek kritisch geupdate. De raad wordt periodiek geïnformeerd via raadsbrieven.

Bij het verstrekken van de nieuwe lening in 2024 is de financiële positie van SC Cambuur specifiek beoordeeld ten behoeve van de inbaarheid van de verstrekte lening.

Op basis van de begroting van het seizoen 2024/2025, gevoerde besprekingen, behoedzaam financieel beleid en de sportieve prestaties, beoordeelt Leeuwarden de financiële positie als voldoende. Vanuit het onderzoek van de KNVB naar de financiële positie van voetbalclubs voor seizoen 2024/2025, blijkt tevens dat SC Cambuur er financieel goed voor staat. Conform de eerder verstrekte lening, is voor de in 2024 verstrekte lening tevens 50% van de verstrekte gelden opgenomen als buffer in het weerstandsvermogen. Ontwikkeling van nieuwe trainingsaccommodaties In 2024 is gemeente Leeuwarden door SC Cambuur geïnformeerd dat de voetbalclub graag een nieuwe trainingsaccommodatie wenst te ontwikkelen. Hiertoe zijn gesprekken gevoerd tussen SC Cambuur en gemeente Leeuwarden, waarbij sportpark Nijlân een goede optie leek. Gemeente Leeuwarden zou hierbij de velden aanleggen en SC Cambuur zou dit huren van de gemeente. Sportpark Nijlân bleek bij nader inzien onvoldoende ruimte te bieden voor huisvesting van de jeugdopleiding en de grootste gasleiding van Friesland loopt onder dit complex door, wat voor een risicofactor zorgde. SC Cambuur is vervolgens in gesprek gegaan met een andere amateurclub, die is gehuisvest op sportpark De Magere Weide. Deze gesprekken lopen buiten de gemeente om en hierin heeft de gemeente op dit moment nog geen actieve rol rol.

Wellicht volgt er nog een ruimtelijke rol vanuit de gemeente, maar daar is tot op heden geen indicatie voor. Dit maakt dat de nieuwe trainingsaccommodaties (op dit moment) geen invloed hebben op de risico-analyse van de verstrekte leningen.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Controleaccenten van de gemeenteraad (4/6) Op welke wijze kan de raad in positie komen om grip te houden op de grondexploitaties?

Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Informatievoorziening grondexploitaties gedurende het jaar, aandacht van raad gevraagd De raad wordt op verschillende momenten geïnformeerd over de ontwikkelingen in de grondexploitaties. Een belangrijke informatiebron betreft de paragraaf grondbeleid, die is opgenomen in de jaarstukken en de begroting. De jaarstukken zijn beschikbaar voor de zomer en de begroting volgt in het najaar. Daarnaast stelt de gemeenteraad ieder jaar de hercalculaties grondexploitaties (inclusief uitgangspunten) vast, kunnen technische vragen worden gesteld en wordt eenmaal per jaar de rapportage majeure projecten gedeeld met de raad, waarin o.a. wordt ingegaan op de ontwikkelingen die spelen bij Middelsee (deelgebied van de Zuidlanden). Om een beeld te krijgen bij de grondexploitaties wordt gemiddeld eenmaal per jaar een bezoek gebracht aan een (nieuwe) grondexploitatie. De raad wordt gedurende het jaar actief geïnformeerd over de ontwikkelingen en bijzonderheden die spelen binnen de grondexploitaties. Voor de raad is het belangrijk om hier voldoende aandacht aan te blijven besteden. Een aantal voorbeelden waarmee de raad deze informatie beter op waarde kan schatten en beter in positie komt:

•

Organiseer periodiek een informerende sessie waarbij de ambtelijke organisatie toelichting geeft op de ontwikkelingen in de grondexploitaties. Laat je hierbij ook informeren over de technische kant van grondexploitaties.

•

Neem een actieve rol in bij de vaststelling van de hercalculaties grondexploitaties. De actualisatie van de uitgangspunten is het moment waarbij de raad kan acteren met bijstellingen van (en kritische vragen over) deze uitgangspunten.

•

Bij nieuwe plannen stelt de raad het plan en de grondexploitatie in feite vast middels het stedenbouwkundig plan. Heb voldoende aandacht voor de te maken keuzes en de gevolgen daarvan. De raad krijgt vooraf inzicht in het risicoprofiel en het ‘verdienmodel’. De raad heeft geen invloed op de prijsontwikkeling, maar heeft wel invloed op de te maken (politieke) keuzes, zoals de verhouding van sociaal/middenhuur e.d. Verder kan de raad invloed uitoefenen door meer of minder risico te nemen, door minder risicovol of juist risicovoller te programmeren of door minder grondexploitaties tegelijkertijd te laten lopen. Spoordok is naar verwachting het eerstvolgende nieuwe stedenbouwkundig plan dat volgt.

•

Er is een aantal belangrijke onderwerpen dat de komende tijd aandacht vraagt in relatie tot de grondexploitaties. O.a. de gevolgen voor de woonopgave van 2 jaar huurbevriezing voor sociale woningbouw, de eis van 30% sociale huur, de ontwikkelingen rondom netcongestie en verdere invulling van stikstofregelgeving. Wij bevelen aan u hierover actief door het college te laten informeren, bijvoorbeeld aan de hand van een technische sessie.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Controleaccenten van de gemeenteraad (5/6)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Welke interne afwegingen worden gemaakt ten aanzien van interne prioritering in relatie tot schaarste van capaciteit en productiemiddelen?

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Het onderwerp omtrent schaarste is besproken met de organisatie, maar raakt in de praktijk besluitvorming op meerdere niveaus en in verschillende fasen. Afwegingen van het college zijn veelal gebaseerd op de financiële positie op vaste momenten in de P&C-cyclus Binnen de gemeente Leeuwarden wordt in de basis gestuurd op de financiële positie en dit leidt tot keuzes in relatie tot prioritering van projecten. De basis hiervoor is altijd het collegeprogramma wat voor vier jaar wordt vastgesteld. Tussentijds wordt hierop bijgestuurd aan de hand van de reguliere P&C-cyclus (begroting, tussentijdse rapportage, jaarstukken) en halverwege de collegeperiode aan de hand van de midterm-review. Het uitgangspunt hierbij zijn de grote (maatschappelijke) opgaven in combinatie met de financiële positie, waar voornamelijk wordt gestuurd op een sluitend meerjarenperspectief (tenminste de laatste jaarschijf van de begroting). Gedurende het jaar ontstaan er ook altijd momenten waarop een keuze wordt gemaakt. De organisatie kiest er bewust voor om niet continue de financiële positie door te rekenen gedurende het jaar. De gemeente Leeuwarden houdt in de basis vast aan de circulaires die door het rijk worden gepubliceerd. Een formeel vastgestelde beslisboom waarop keuzes worden gebaseerd bestaat niet binnen de gemeente Leeuwarden.

Keuzes vinden, naast bijsturen op de financiële positie, ook plaats in de primaire organisatie. Bij het opmaken van het beleid wordt al rekening gehouden met wat op termijn wel en niet mogelijk is. Er kan daarnaast ook gekozen worden om nieuw beleid niet vast te stellen als daar in het kader van schaarste geen ruimte voor is.

Dagelijks worden als onderdeel van intern programma- en projectmanagement ook keuzes gemaakt. De beslissingen vinden decentraal plaats, waardoor hier overkoepelend minder zicht op is. Het niveau waarop dit plaatsvindt is verschillend, evenals de overwegingen die hierbij betrokken worden. Daarbij is het vaak informele besluitvorming. Er is geen centraal uniform kader of beslisboom voor aanwezig. Impact van schaarste op de organisatie wordt momenteel beperkt geacht In de basis wordt het onderscheid gemaakt tussen schaarste in middelen, schaarste in geld en schaarste in personeel. Schaarste in middelen Ten aanzien van de aanschaf van materialen zijn er geen indicaties dat zaken niet leverbaar zijn. Er zijn altijd componenten die vanwege het beperkte aanbod duurder zijn geworden of dat levertijden langer zijn, maar dit raakt de gemeente tot op heden beperkt. Schaarste in geld De schaarste in geld is op dit moment ook beperkt aan de orde. De huidige financiële positie van de gemeente is voldoende en dit is ook de verwachting voor de komende jaren.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Controleaccenten van de gemeenteraad (6/6)

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Welke interne afwegingen worden gemaakt ten aanzien van interne prioritering in relatie tot schaarste van capaciteit en productiemiddelen?

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Schaarste in personeel Qua personeel is zichtbaar dat binnen de gemeente sprake is van een gezonde mix tussen eigen personeel en inhuur (ongeveer 11%). Bepaalde vacatures worden niet altijd ingevuld (bijv. technisch tekenaars, inkoop etc.). In de basis is binnen de gemeente sprake van voldoende personeel om de ‘’going concern’’taken te kunnen uitvoeren. Op bepaalde vlakken is wel zichtbaar dat dit lastig wordt, zoals bijvoorbeeld bij inkoop en in de uitnutting van onderhoudsvoorzieningen binnen het fysieke domein (o.a. werkvoorbereiders en civieltechnische projectleiders). Informatiemanagement vraagt aandacht op het gebied van schaarste Ten aanzien van informatiemanagement moeten er bewuste keuzes worden gemaakt. Bij applicaties op IT-gebied kan dit schuren, o.a. dat wanneer een aanbesteding van een nieuw financieel systeem moet worden opgestart, dit ertoe kan leiden dat die van een andere applicatie moet worden doorgeschoven (door beperkte inzet van geld en mensen). De bedrijfsvoering wordt hierbij wel betrokken. Wel is het belangrijk over deze gemaakte keuzes expliciet te verantwoorden naar de raad.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Overige onderwerpen

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking

In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de ontwikkelingen rondom de Wet DBA en de risico’s rondom cloudgebruik.

Bijlagen

https://www.blokhuispoort.nl/

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Cloudgebruik en ontwikkeling inzake fiscale aspecten van inhuur Werken in de cloud brengt ook risico’s met zich mee

Gebruik modelovereenkomsten is verlengd

Overheden maken steeds meer gebruik van clouddiensten. De cloud biedt kansen in het verbeteren van de bedrijfsvoering en/of de dienstverlening. Maar de cloud brengt ook risico’s met zich mee. Leeuwarden zet ook stappen naar werken in de cloud, onder andere de overgang naar Corsa in de cloud en bij CentricLeefomgeving.

In tegenstelling tot eerdere berichten geeft de Belastingdienst aan dat alle lopende en goedgekeurde modelovereenkomsten tot eind 2029 kunnen worden gebruikt. Nieuwe overeenkomsten worden niet meer getoetst. Het werken met een modelovereenkomst biedt enkel zekerheid als ook wordt gewerkt volgens de bepalingen uit de modelovereenkomst.

Onderzoek Algemene Rekenkamer geeft aandachtspunten

Het is belangrijk een risico-inventarisatie uit te voeren over in hoeverre wordt De Algemene Rekenkamer heeft een onderzoek uitgevoerd naar het gebruik van voldaan aan de wet DBA. Mogelijk moeten contracten worden opgezegd of niet meer worden verlengd. Nieuwe contracten moeten voldoen aan de wettelijke clouddiensten bij het Rijk. Het onderzoek bestempelt het gebruik van de cloud eisen. Verder is het essentieel het bewustzijn in de organisatie te vergroten (ook door het Rijk als zorgelijk en trekt 3 belangrijkste conclusies: in het primaire proces) zodat managers bij het inhuren hier scherp op zijn (met 1. Het Rijk heeft beperkt zicht op clouddiensten. name bij vacante functies die schaars zijn). 2. Het Rijk maakt onvoldoende strategische risicoafwegingen. Binnen de gemeente Leeuwarden is de inhuur van personeel belegd bij Flexhuis 3. Het Rijk waarborgt onvoldoende de principes (digitale) soevereiniteit, B.V. Samen met een fiscaal adviseur wordt de risico-inventarisatie omtrent continuïteit van de dienstverlening en de gegevensbescherming naleving van de Wet DBA ook door hen uitgevoerd. Er is een analyse uitgevoerd en hierin zijn een aantal risico’s geïdentificeerd, welke inmiddels gedeeltelijk Wij raden u aan om kennis te nemen van dit onderzoek en de risico’s voor uw gemeente af te wegen, onder andere op het gebied van de afhankelijkheid van geadresseerd zijn.

Voor nieuwe inhuur wordt strakker gemonitord op de gevolgen van de Wet DBA. leveranciers, de continuïteit van dienstverlening en gegevensbescherming. Einde handhavingsmoratorium Wet DBA Per 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium Wet DBA beëindigd. Dit betekent dat de Belastingdienst weer kan handhaven op schijnzelfstandigheid met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. In 2025 zal de Belastingdienst bij een correctie nog geen vergrijp- of verzuimboete opleggen indien de gemeente aantoonbaar stappen heeft ondernomen om schijnzelfstandigheid te voorkomen.

Tijdelijke medewerkers van totaal Van 24% tijdelijke medewerkers van totaal betreft 13% bepaalde contracten en 11% inhuur personeel.

24%

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Onze samenwerking

Uitkomsten controle 2024

In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

https://www.visitleeuwarden.com/nl

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Onze samenwerking

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

De samenwerking tijdens het controleproces is goed verlopen Met de jaarrekeningcontrole van 2024 komt een einde aan onze samenwerking van de afgelopen zes jaren. In deze jaren zijn er stappen gezet op verschillende gebieden zoals de doorontwikkeling van de ‘’in control’’-statements die in 2023 voor het eerst zijn geïmplementeerd en in 2024 verder is ontwikkeld, jaarlijks terugkerende uitdagingen (en verbeterstappen) op het gebied van de aanbestedingen, de kwaliteitsimpuls rondom (het onderbouwen van) de grondexploitaties inclusief het ‘’in huis’’ administreren van de Zuidlanden etc. Met ons team en de aanspreekpunten van de organisatie hebben wij het jaarrekeningtraject jaarlijks gezien als een gezamenlijk doel door het gebruik van de moduleplanning en het handboek jaarstukken. Wij kijken terug op een constructieve en open samenwerking. Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole 2024 De jaarrekeningcontrole van 2024 is over het algemeen goed verlopen en op bepaalde vlakken is sprake van verbeteringen ten opzichte van voorgaand jaar zoals bij de aanbestedingen. Gedurende de controle zijn de communicatielijnen kort geweest, mede door de wekelijkse statusbesprekingen met uw kernteam jaarrekeningcontrole en het gebruik van een statusoverzicht aan de hand van de vooraf afgestemde moduleplanning.

Bij het opvragen van informatie merken wij, gezamenlijk met uw kernteam jaarrekeningcontrole dat de organisatie moeite heeft om vragen ten aanzien van de voorzieningen, specifiek binnen het fysiek domein, en de salarissen tijdig te beantwoorden. De controle is hierdoor op onderdelen tijdsintensief geweest. Op andere vlakken, zoals bij het ontbreken van de derdenverklaring in het sociaal domein, heeft de organisatie proactief met ons geschakeld over de opvolging hiervan in de controle. Hierdoor hebben wij extra werkzaamheden moeten uitvoeren.

Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2024 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen. Wij hebben de volgende aanvullende werkzaamheden verricht (naast de controle van de jaarrekening): de controle van het RIEC, de subsidieverantwoording WTC en een reflectie op het warmtebedrijf Heechterp. Overzicht van de gemaakte uren De controle van de jaarrekening van de gemeente Leeuwarden vereist voldoende tijd en aandacht van de teamleden van het juiste niveau voor inhoudelijke werkzaamheden, beoordeling en begeleiding. In overeenstemming met de maatregelen die zijn beschreven in het rapport In het publiek belang geven wij hierboven een overzicht van de uren die we hebben besteed aan de jaarrekeningcontrole van het lopende jaar van de gemeente Leeuwarden.

Categorie

Totaal aantal geplande uren

Totaal aantal werkelijke uren

Partner/director

160

168

(Senior) manager

470

512

Overig personeel*

1.670

1.731

Totaal

2.300

100

2.411

100%

‘Overig personeel’ bestaat uit onze medewerkers en uitbestede uren.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Bijlagen

Uitkomsten controle 2024

In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de WNT-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe.

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen SiSa

SiSa Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

https://www.aguidetoleeuwarden.nl/

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

SiSa

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

De controle van de SiSa-bijlage is een uitdaging

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag

Geen bevindingen in de SiSa-bijlage

Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen SiSa

SiSa

Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2024. In 2024 is het aantal SiSa-regelingen licht toegenomen, namelijk naar 52 regelingen in dit jaar ten opzichte van 51 regelingen voorgaand jaar. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening.

Oplevering is tijdig en voldoende, maar kent aandachtspunten ten aanzien van de prestatielevering

De controle van de SiSa - regelingen is een intensief proces en kent tegelijkertijd ook zijn weerslag op de organisatie door de administratieve last die dit met zich mee brengt. Binnen de gemeente wordt gebruik gemaakt van gestructureerde werkprogramma’s in de aanlevering richting ons als accountant. Deze zijn ook verder verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar. De werkprogramma’s en onderbouwing per SiSa - regeling zijn tijdig aangeleverd door de organisatie wat heeft geleid tot een efficiënte start van de controle.

Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

De belangrijkste aandachtspunten die wij zien om de aanlevering te verbeteren en daarmee de doorlooptijd te verkorten, betreft voornamelijk de onderbouwing van de prestatielevering alsmede onzorgvuldigheden bij het invullen van de SiSa-bijlage. Rondom prestatielevering zien wij dat de onderbouwing niet altijd toereikend is, dit leidt tot vervolgvragen en de doorlooptijd om tot antwoorden op deze vragen te komen, is relatief lang. De onzorgvuldigheden in de SiSaverantwoordingen zien voornamelijk toe op het incorrect invullen van indicatoren, omdat de invulwijzer niet juist wordt toegepast. Wij adviseren deze onderdelen te betrekken in het werkprogramma en de controleaanpak voor volgend jaar zodat de kwaliteit van de SiSa-dossiers wordt verbeterd.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

Jaarverslag

A17

Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden

Controleaccenten

Controleaccenten 2

Vooruitblik

n.v.t.

toeslagenproblematiek

Vooruitblik

C62

Onze samenwerking

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de

Bijlagen

n.v.t

Bijlagen

bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen

SiSa

van gedupeerden door de toeslagenaffaire

SiSa Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

n.v.t.

D10

Volwasseneducatie

n.v.t.

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie

n.v.t.

D12A

Regionaal programma voortijdig schoolverlaten

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde

n.v.t.

Materialiteit

onderwijsvertragingen 10

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

E104

Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

E113

Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030

E115

Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

E85

Controleaccenten

Vooruitblik

Onze samenwerking

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

n.v.t.

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

n.v.t.

Trekkerschap natuurinclusief werken

n.v.t.

Jaarverslag

Fout of onzekerheid

Vooruitblik

Onze samenwerking

Bijlagen

Bijlagen SiSa

SiSa Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens

Materialiteit

E97

FRL13C

Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Uitkomsten controle 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het

Jaarverslag

Controleaccenten

kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

n.v.t.

gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2024

Vooruitblik

Onze samenwerking

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden

Bijlagen

schulden levensonderboud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

SiSa

BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden

Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden

van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden

schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Uitkomsten controle 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

BBZ vanaf 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten

kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen

n.v.t.

BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

Vooruitblik

in jaar T_gemeenteraad 2024

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

gemeentedeel 2024

Bijlagen

SiSa

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

Tozo 2 gemeentedeel 2024

n.v.t.

Tozo 3 gemeentedeel 2024

n.v.t.

Tozo 4 gemeentedeel 2024

n.v.t.

Tozo 5 gemeentedeel 2024

n.v.t.

Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie G4

kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie

kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

n.v.t.

Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie

Vooruitblik

kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

Onze samenwerking

G12

Onze samenwerking

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de

Bijlagen

hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel

SiSa

2024

SiSa

Wet normering topinkomens

G13

Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

2024

Ministeriële regeling heroïnebehandeling

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

H20

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

Jaarverslag

H26

Controleaccenten

Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp

n.v.t.

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen,

Vooruitblik

H30

gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis

2023-2026

Onze samenwerking

H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

n.v.t.

H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

H37

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente

n.v.t.

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

n.v.t.

J100

Regeling kansrijke wijk

n.v.t.

J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

J41B

Regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

Bijlagen

Bijlagen SiSa

SiSa

Wet normering topinkomens

Materialiteit

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Bevindingen per SiSa-regeling

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting fout/ in euro’s onzekerheid

Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

J47

Volkshuisvesting

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

J72

Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde

n.v.t.

J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

n.v.t.

J95

Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

n.v.t.

J96B

Regiodeals 4e tranche (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking

Bijlagen

Bijlagen 49

SiSa

SiSa Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens

Materialiteit

51 52

Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2024 vastgesteld.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Wet normering topinkomens

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag

Geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2024

De WNT is in 2024 beperkt gewijzigd

Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (‘WNT’) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.

In 2024 is er voor de WNT weinig gewijzigd ten opzichte van 2023. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector overheid. De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €223.000 in 2023 naar €233.000 in 2024.

Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl.

SiSa

Bijlage WNT

Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

U hebt twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2024.

De twee topfunctionarissen zijn beiden in loondienst.

U hebt in 2024 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.

Accountantsverslag 2024 | Gemeente Leeuwarden

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze kernboodschappen

Materialiteit

Onze conclusies

Onze conclusies Uitkomsten controle 2024

Uitkomsten controle 2024 Jaarverslag

Jaarverslag Controleaccenten

Controleaccenten Vooruitblik

Vooruitblik Onze samenwerking

Onze samenwerking Bijlagen

Bijlagen SiSa

SiSa Wet normering topinkomens

Wet normering topinkomens Materialiteit

Materialiteit

De materialiteit is gedurende de controle toegenomen De gehanteerde materialiteit is €7,8 miljoen De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) zijn de goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de oordeelsvorming over de jaarrekening van de gemeente hanteert. De totale werkelijke kosten van de gemeente, inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves, vormen de totale werkelijke kosten van de gemeente. De materialiteit bepaalt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van vastgestelde afwijkingen op onze verklaring.

Virtuele uitkomst controle met aangepaste materialiteit Op 16 april 2025 heeft het Ministerie van BZK besloten om artikel 2 van het Bado met betrekking tot de materialiteit te wijzigen. De maximale materialiteit is daarmee met ingang van boekjaar 2025 gewijzigd naar 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves en zal betrekking hebben op afwijkingen en onzekerheden samen. In het figuur hiernaast hebben wij met een rode stippellijn aangegeven wat de bevindingen in 2024 hadden betekend op basis van de aangepaste materialiteit. Op basis van de verwachte aanpassingen in de materialiteit had gemeente Leeuwarden virtueel ook een goedkeurende controleverklaring gekregen.

Ontwikkeling van de materialiteit €25.000.000

€20.000.000

€15.000.000

€10.000.000

€5.000.000

€Jaarrekening 2024

Jaarrekening 2024 (virtueel)

Materialiteit afwijkingen Materialiteit onzekerheden Bevindingen 2024 (fouten en onzekerheden)

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leeuwarden&id=274403f5-b03b-4485-b117-03e5ac8e2013