Transript extra openbare raadsvergadering 3 juni 2026

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE LAREN d.d. 3 juni 2026

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond allemaal. Ik open, een paar seconden na klokslag 20.00 uur, de gemeenteraadsvergadering van de gemeente Laren. Verkiezingen hebben we een tijdje terug gehad, maar het staat wel een beetje in het teken van de uitslag van hoe dat is verlopen vanavond. Het is 3 juni 2026. We zijn hier in Eemnes, maar we hebben de gemeenteraadsvergadering van de gemeente Laren. Ik heet u allemaal van harte welkom, de gemeenteraad van de gemeente Laren, collegeleden, eventuele ambtenaren die ook aanwezig zijn, belangstellenden op de publieke tribune hier, kandidaten ook voor vanavond voor bepaalde posities en ook de luisteraars thuis. Van harte welkom. Dan gaan we even kijken hoe de agenda er vanavond uitziet, bij punt 1, vaststelling van de agenda. We gaan straks nog even een stukje mededelingen doen, er is in ieder geval een mededeling vanuit het college straks. Er is een afmelding van wethouder Flip de Groot. En een van de kandidaten die we wilden gaan beëdigen vanavond zal technisch gezien wel benoemd kunnen worden, Bernard Prenger, maar kan niet beëdigd worden, want hij is vanavond niet aanwezig. Dat zullen we eventueel in een volgende gemeenteraad moeten doen. Dan hebben wij een agenda waarbij we na de mededelingen de bespreking van het coalitieakkoord gaan doen. Dat zal eerst even procesmatig worden ingeleid ook. Dan kunnen er eventueel vragen worden gesteld.

Dan gaan we over naar het agendapunt benoeming en beëdiging van de wethouders. Daarna hebben we toelating en beëdiging van raadsleden voor de vrijgevallen posities. Dan staan we vanavond ook nog stil bij het afscheid van twee zittende wethouders, wethouder Rood en De Groot. Daar is ook nog ruimte voor u, raad, om daar wat woorden aan te besteden. Er komt ook nog een afscheidsreceptie in het Brinkhuis, waar u allemaal denk ik van harte voor uitgenodigd bent. Maar vanavond is er ook nog wel even tijd om daar wat woorden aan te geven. En dan is dat hoe de avond er vanavond uitziet. Kunt u akkoord gaan met de agenda? Ik kijk even rond. Aldus besloten. 2.

Mededelingen

De voorzitter: Dan gaan we naar de mededelingen. Dan kijk ik eerst altijd natuurlijk even zijn er vanuit de raad mededelingen? Nee. Zijn er vanuit het college mededelingen? Dan weet ik dat wethouder Van Midden een mededeling heeft. Wethouder Van Midden, gaat uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb een korte mededeling. Dat is naar aanleiding van de uitspraak die de Raad van State eind mei heeft gedaan inzake het Agora-onderwijs in Laren. De uitspraak betekent dat Laren met ingang van augustus dit jaar zorg moet dragen voor huisvesting van primair onderwijs in Laren. Op dit moment zijn wij ons juridisch aan het beraden en we laten ons ook juridisch adviseren over de consequenties van deze uitspraak. We zullen de raad binnenkort informeren over het vervolg met een raadsinformatiebrief. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Midden. Daar komt nadere informatie naar u toe. En dan kan het altijd weer ergens ter agendering of ter bespreking terugkomen. Maar het lijkt ons goed u te informeren, zo begrijp ik. Verder geen mededelingen?

1

3.

Bespreking Coalitieakkoord Laren 2026-2030

De voorzitter: Dan gaan we naar het bespreken van het coalitieakkoord 2026-2030 voor de gemeente Laren. Ik ga daarbij eerst het woord geven aan de formateur, de heer Sander van Waveren. Daarna hebben andere fracties gelegenheid om te reageren, vragen te stellen of andere toelaatbare vormen van uitingen te doen. Er zijn in ieder geval door D66 vooraf vragen gesteld. Die zijn ook ter hand gesteld aan de onderhandelaars, de heer Loeff en Van Midden, zodat die zich ook konden voorbereiden. Zo gaan we met elkaar de bespreking van het coalitieakkoord doen. Belangrijke richtlijnen weer en houvast voor de komende vier jaar om de gemeente Laren met elkaar ordentelijk, goed en toekomstgericht te besturen. Het woord is aan de formateur, de heer Sander van Waveren. Ik heb inmiddels begrepen geen onbekende hier. Gaat uw gang. De heer Van Waveren: Dank u wel, voorzitter. En het is een genoegen, laat ik dat als eerste zeggen, om hier weer terug te zijn in uw midden. Een onverwacht leuk telefoontje dat ik van de heer Van Midden kreeg, de dag na jullie vorige debat over het rapport van mevrouw Valk, met de vraag of ik de gesprekken wilde begeleiden tussen de VVD en Larens Behoud. Daar hoefde ik natuurlijk niet lang over na te denken, want dat is hartstikke mooi. Een mooie uitdaging om Laren ook voor de komende vier jaar verder te helpen.

En zeker, laat ik dat ook zeggen, met twee partijen die natuurlijk al lang samen in het gemeentebestuur zitten in Laren en mensen die elkaar kennen. Het was ook al snel duidelijk dat het vertrouwen over en weer er was. Het advies van mevrouw Valk was natuurlijk niet voor niks wat het was. Er was snel een vertrouwensbasis en een inhoudelijke klik om dat gesprek goed aan te gaan. Tegelijkertijd heb ik het gewaardeerd dat de partijen ook gezegd hebben: we kunnen wel zeggen dat we weten wat we aan elkaar hebben, we gaan drie dingen op papier zetten en volgende week wethouders installeren. Maar ook echt de bereidheid om even de tijd te nemen en te denken wat komt er in de komende vier jaar op ons af? Zijn er dingen waarvoor we elkaar goed de nieren moeten proeven, waar we over moeten nadenken, waar we misschien ook wel dingen verder moeten brengen voor wat er op ons af gaat komen? Dat is heel gezond, denk ik, ook in zo'n lange bestuurlijke relatie om dat te doen. Op 13 april zijn we begonnen. We hebben gezegd hoe gaan we met de delegaties om? Wie gaan vanuit de verschillende fracties de gesprekken doen? Welke onderwerpen willen we raken? Ook daar had mevrouw Valk natuurlijk met de eerste ronde al een paar goede aanbevelingen voor gedaan.

Toen hebben we eigenlijk gezegd we gaan de eerste twee, tweeënhalve week besteden aan het ophalen van signalen, mensen uit de samenleving spreken en ook de andere fracties uit de raad spreken. Ik waardeerde het ook dat alle vier de andere fracties hebben gezegd we vinden dat belangrijk om langs te komen en onze inbreng te leveren. Ik kan ook zeggen dat in de gesprekken die daarna zijn gekomen daar ook nog wel met enige regelmaat naar verwezen is. Van let op, want die zei dat. De inhoudelijke beantwoording laat ik straks aan de heren naast mij, maar die gesprekken hebben zeker een meerwaarde gehad. Ook bij het nadenken over waar inderdaad steun voor is. Tegelijkertijd hebben we ook geconstateerd in een aantal van die gesprekken dat de gedachte om met een raad breed akkoord te werken, of op deelakkoorden, eigenlijk weinig steun kreeg. Omdat er toch ook veel fracties zijn die hechten aan een gezonde bestuurlijke oppositie-coalitieverhouding, zal ik maar even zeggen. In die weken daarna hebben we ook nog achttien gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, onderwijs, economie, maar ook mensen uit de BEL-organisatie als we expertise nodig hadden, verschillende mensen uit de woonsector en uiteraard de burgemeester.

Ook belangrijk in zo'n proces, want een burgemeester is straks wel weer onderdeel van het college en moet ook nadenken over zijn eigen portefeuille. Ook dat was belangrijk. Zeker voor het thema weerbaarheid. Lopende die gesprekken kwamen we ook tot de conclusie dat, met de opgaven die er liggen in Laren en wat er op ons afkomt, drie wethouders een noodzakelijk minimum waren om die portefeuilles te behappen en ook net als de afgelopen periode weer goed te kunnen doen. We hebben ook nog een korte benchmark gedaan in het kader van moet dat nu allemaal wel? We 2

hebben gekeken naar andere gemeenten van vergelijkbare omvang. Eigenlijk hebben die allemaal drie wethouders en een vergelijkbare formatie. Daar komen de wethouders kandidaten uit voort. Maar ook daar laat ik het verder aan de heren … De kandidaten voor de wethouders dat is niet aan mij, maar aan de partijen. Op 26 mei waren we zover dat we een akkoord hadden waarvan we zeiden dat is klaar om voor te leggen. Dat is vorige week ook gepresenteerd en naar buiten gebracht. Dat ligt nu bij u voor. Ik hoop dat u daar houvast aan gaat hebben als raad de komende vier jaar. En zeker ook het college. Laat ik er nog een ding bij zeggen. Het akkoord staat natuurlijk bol van de inhoud, de ideeën en de plannen. Heel bewust ook boven de portefeuilleverdeling achteraan, heet eigenlijk bijlage, maar is zeker niet onbelangrijk, een aantal dingen opgeschreven over wat van het college verwacht wordt, over de samenwerking met de raad, de verhoudingen en de kwaliteit van stukken. Dat is ook een nadrukkelijke opdracht die het college meekrijgt. Ook eentje die we uit de gesprekken met een aantal andere fracties gehoord hebben. Dat het belangrijk is dat het ook niet vanzelfsprekend is dat die verhoudingen goed zijn. Dat het college meerderheden in de raad opzoekt die breder zijn dan de coalitie. Die opdracht zit er zeker in en ook die ligt met dit akkoord voor. Daar wilde ik het bij laten, voorzitter.

De voorzitter: Goed, dank u wel. Dan kijk ik eventjes ... Ik denk dat nu de VVD en Larens Behoud het woord willen hebben. We hebben het procesgedeelte gehad, maar ik denk ik laat u dit agendapunt netjes aan die tafel afmaken. Dat vormt een mooi geheel. Dan het woord nu aan de onderhandelaars. De heer Van Midden, gaat uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Vooruitlopend op de bespreking van het coalitieakkoord wil ik graag een korte inleiding geven op de inhoud. Sander heeft al het proces aangegeven. Ik zal, kort en aangevuld door Karel Loeff, een inleiding geven op de inhoud. Allereerst kan ik zeggen dat wij, Karel en ik, trots zijn op dit coalitieakkoord zoals het nu voorligt. Met dit coalitieakkoord willen de VVD en Larens Behoud opnieuw voor vier jaar met elkaar een politieke samenwerking aangaan. We kiezen ook nadrukkelijk voor een bestuur dat gebaseerd is op verbinding en samenwerking met onze inwoners. Zij maken immers Laren tot wat het is en hun betrokkenheid vormt de basis voor onze zelfstandigheid. Wat we doen, en dat kunt u ook lezen in het coalitieakkoord, is dat wij volop inzetten op het uitvoeren van de vele beleidsplannen die de afgelopen vier jaar met de raad besproken zijn en zijn vastgesteld. Wat ons betreft biedt dit een heel stevig fundament waarmee we verder kunnen gaan.

We kiezen duidelijk voor een focus op de uitvoering en niet op opnieuw beleid. Het is ook goed om daarbij op te merken dat we nadrukkelijk kiezen voor het verder investeren in de toekomst van Laren. Dat doen we door de realisatie van betaalbare woningbouw voor alle generaties, ook verder te gaan met het investeren in de onderwijshuisvesting voor onze nieuwe generaties, maar ook inzake de uitvoering van het groot onderhoud aan onze wegen, zodat we uiteindelijk ook daar toekomstbestendig zullen zijn. Al die investeringen zullen onze volle aandacht vragen. Daarnaast hebben we nog een tweetal nieuwe uitdagingen, om het maar even zo te zeggen. Dat is alles wat gaat over weerbaarheid als gevolg van de geopolitieke ontwikkelingen om ons heen. En wij zullen natuurlijk ook aan de slag moeten gaan met het vluchtelingenvraagstuk zoals dat de komende tijd voor ons ligt. Zoals ik al zei, ik ben heel erg blij met dit akkoord, samen met Karel. En ik ben ook heel trots op het team dat uiteindelijk met dit coalitieakkoord aan de slag moet gaan. De voorzitter: Dank, de heer Van Midden. Dan Karel, de heer Loeff. Gaat uw gang. De heer Loeff: Voorzitter, dank u wel. Ik kan eigenlijk alleen maar heel kort aanvullen wat mijn buurman heeft gezegd. Het was een heel constructief en positief proces dat we hebben gevoerd.

Bij coalitieonderhandelingen lijkt het alsof je heel hard allerlei discussies ingaat, maar wij gingen vooral de dialoog aan en wij gingen het gesprek aan. Dat gesprek was heel boeiend, omdat dat ook gesprekken waren met mensen uit het dorp, vertegenwoordigers van organisaties, van verschillende ondernemingen. Het was eigenlijk een heel breed palet 3

van belangenbehartigers voor het dorp en iedereen doet dat op zijn eigen manier. Natuurlijk waren daar wensen bij, ook wensen die zijn besproken bij de coalitieonderhandelingen of we die zouden kunnen realiseren. Het resultaat, wat gevat is in dit coalitieakkoord, laat zien dat er een aantal ambities zijn, maar ook, en dat komt straks in de vragen van D66 denk ik ook nog wel aan de orde, dat we een aantal zaken willen onderzoeken. Dat betekent dat het niet een keihard verhaal is van we gaan dit doen en daarmee is er verder geen discussie mogelijk. We gaan met elkaar zoeken naar oplossingen voor de vraagstukken die er liggen, maar vooral gaan we door op de weg van het beleid dat wij met elkaar hier in de raad ook al hebben vastgelegd. En dat hebben we de afgelopen vier jaar op heel veel terreinen gedaan. Van openbaar groen tot scholen en van de structuurvisie, die heel belangrijk is, tot en met de woonvisie. Dat zijn allemaal stukken die we niet zomaar hebben weggeschoven, maar juist hier ook op tafel willen leggen. En met dit coalitieakkoord kan het college naar onze mening heel goed uit de voeten om aan de raad weer de plannen voor te leggen die in de uitvoeringsfase liggen. Daar wil ik het ook even bij laten in deze fase. De voorzitter: Goed, dank u wel. Dan ga ik naar de gemeenteraad om die gelegenheid te geven om te reageren, vragen te stellen.

We hebben in ieder geval van D66 vragen vooraf gekregen, dus ik wil D66 als eerste de gelegenheid geven om de vragen te stellen. En dan kom ik bij de rest van de fracties uit. Mevrouw Beishuizen van D66, gaat uw gang. Mevrouw Beishuizen: Dank u wel, voorzitter. Wederom dank dat onze voorbereiding er ook weer voor zorgt dat wij als eerste ons woord mogen doen. Want wij hebben met veel interesse en veel inzet deze vergadering voorbereid. Niet alleen wij tweeën, maar samen met de hele fractie. Dat heeft tot hele interessante gesprekken geleid. Laat ik beginnen met wat positief is. Wij zijn blij dat veel van de visies die de afgelopen jaren door deze raad zijn vastgesteld nu daadwerkelijk uitgevoerd gaan worden. De woonvisie, verkeersvisie, groenbeleid, noem maar op. Daar zijn we heel blij mee. Beleid maak je immers niet om het vervolgens vier jaar later weer over te doen. Maar juist omdat het voortbouwt op eerder vastgesteld beleid, blijft bij ons een vraag hangen. Waarom was hiervoor een coalitie zonder D66 nodig? Want dit akkoord voelt niet als een nieuwe koers. Het voelt als een vervolg op veel van het beleid dat de afgelopen jaren door een bredere coalitie is ontwikkeld. Alleen zien wij het nu terug zonder de geestdrift waarmee veel van dat beleid ooit is ontwikkeld.

Zonder de bezieling waarmee nieuwe ideeën werden verkend, zonder nieuwsgierigheid om steeds opnieuw te vragen kan het nog beter? Zonder de ambitie om bestaande plannen voortdurend verder te verbeteren. Alsof de motor nog draait, maar de drang om nieuwe wegen te verkennen langzaam verdwenen is. Dit akkoord spreekt ook over politieke continuïteit. Maar politieke continuïteit zonder een van de partijen die mede aan de basis stond van vrijwel alle grote beleidsstukken uit het akkoord, blijft een hele opmerkelijke formulering. Zeker omdat de informateur, tot onze blijdschap, juist sprak over een kernakkoord met een breed draagvlak. Daarom stellen wij onder andere de volgende vragen. Met welke organisaties, ondernemers, verenigingen en inwonergroepen is gesproken en welke input heeft dat concreet opgeleverd? Waar is het coalitieakkoord op basis daarvan veranderd en waar zien we dit concreet terug in het akkoord? Daarnaast, voorzitter, hoe houden we Laren een dorp voor iedereen? Voor inwoners van Laren, maar ook voor nieuwkomers. Want uiteindelijk gaat wonen niet over aantallen woningen. Laren is zoveel meer. Het gaat over mensen. Het gaat over ondernemers met nieuwe ideeën, over inwoners die willen investeren in de gemeenschap, over jongeren die een toekomst zoeken en ouderen die waardig willen blijven wonen.

En Laren is ook voor de nieuwkomer die echt onderdeel wil worden van onze gemeenschap. Juist die energie, die betrokkenheid en die vernieuwingskracht zien wij nog te weinig terug in het akkoord. Zaken lijken afgezwakt. We missen bijvoorbeeld een stevige inzet op doorstroming. We missen de intentie om achterstanden in te lopen. We missen een duidelijke visie op innovatieve woonvormen, bijvoorbeeld door kavelsplitsing of andere woonvormen. Welke concrete maatregelen verwacht het college in deze periode te nemen om bijvoorbeeld de doorstroming 4

daadwerkelijk te vergroten? Op welke momenten verwacht het college resultaten echt zichtbaar te maken en echt nieuwe woningen te realiseren? En hoe kan de gemeente blijvend grip houden op de sociale woningbouw en vooral sociale nieuwbouw? Deze eenzijdigheid zien we ook terug in de focus op het Brinkhuis. Ook D66 ziet en erkent ten volle dat het Brinkhuis een hele mooie, waardevolle roos in het hart van ons bloemenveld is. Maar er zijn meer bloeiende kernen in Laren, zoals de Johanneskerk, Ons Genoegen en het Papageno Huis. Meer bloemen verdienen de zon van het nieuwe college. Dat kunt u toch niet met ons oneens zijn? Er worden in vage, algemene bewoordingen toezeggingen gedaan, maar dit lijkt geen vruchtbare grond voor de rest van het bloemenveld. Hoe gaat het college in het hele bloemenveld investeren? Voorzitter, dan mobiliteit. Wat ons betreft moet dit debat niet gaan over parkeerplaatsen. Dat is namelijk geen visie. Dat is hooguit een mogelijke oplossing. De vraag die wij eerst moeten beantwoorden is wat voor centrum willen wij eigenlijk? Want de Brink is niet in de eerste plaats een parkeerterrein. Het is het hart van ons dorp. En daarbuiten ligt ook nog een groot deel van dat hart van het dorp. Niet alleen rond de Brink.

Willen wij bijvoorbeeld een Brink die steeds beter bereikbaar wordt voor auto's? Of willen wij een Brink waar mensen juist prettig kunnen verblijven, waar de mens centraal staat, waar ruimte is voor ontmoeting en waar meer groen is? Want voor D66 zijn flora en fauna geen sluitpost van bouwen en verkeer. In Laren leven wij niet boven de natuur, maar naast en met de natuur. Natuur is geen luxe. Natuur is een bouwsteen van een gezonde leefomgeving. En daarbij is de auto te gast. Voor D66 is dat het vertrekpunt. Wij willen daarom voorkomen dat we de komende vier jaar worden teruggebracht tot een discussie over locaties voor extra parkeerplaatsen. Parkeren is geen doel op zich. Laat het onderzoek naar de parkeergarage een onderzoek zijn naar mobiliteit en bereikbaarheid en niet naar de haalbaarheid van een project om meer parkeerplaatsen te creëren. Mobiliteit gaat over leefbaarheid. Daarom missen wij in dit akkoord een stevig verhaal over deelmobiliteit, gedragsverandering en het daadwerkelijk verminderen van de druk van auto's in het centrum. Meer parkeerplaatsen leiden juist vaak ook tot meer verkeer. Dat mag geen taboe zijn om hier uit te spreken.

Is het college daarom met D66 eens dat eerst de gewenste inrichting van het centrum moet worden bepaald en pas daarna eventueel gesproken kan worden over een parkeergarage? Hoe kijkt het college naar deelmobiliteit als instrument om de parkeerdruk te verminderen? En is het college bereid om het onderzoek naar de parkeergarage om te vormen tot een onderzoek naar mobiliteit in het dorp? Voorzitter, dan ons bestuur. Het woord uitvoering komt voortdurend terug. Dat klinkt daadkrachtig. Maar uitvoering zonder grip maakt van de raad een toeschouwer. Wanneer twee van de drie wethouders door een partij worden geleverd, is het des te belangrijker dat de raad stevig in positie blijft. Hoe houden we zicht op de voortgang als raad? Hoe houden wij invloed op de keuzes? Hoe weten we wanneer projecten vertragen? Hoe weten wij wat het kost? En wanneer komen zaken terug in de raad? Wij zouden daarom graag een uitvoeringskalender zien met duidelijke momenten waarop de raad kan sturen, controleren en bijsturen. Daarbij komt nog iets. Veel van de visies hebben een einddatum die eerder ligt dan 2030, bijvoorbeeld 2027.

Hoe wordt de raad betrokken bij het beleid na 2027? Hoe voorkomen we dat we alleen bezig zijn met uitvoeren, terwijl de wereld ondertussen verder verandert? Wanneer kunnen we van het college een uitvoeringskalender verwachten? Op welke momenten wordt de raad betrokken bij de uitvoering van de verschillende visies? En hoe wordt gerapporteerd over voortgang, vertragingen en financiële consequenties? Voorzitter, na het lezen van dit akkoord blijft bij D66 een gedachte sterk hangen. Dit akkoord laat zien hoe je verkiezingen kunt winnen, maar onderweg ook iets kunt verliezen. Je kunt spreken over politieke continuïteit, maar vergeten dat juist verschillende ideeën en verschillende inzichten die bij elkaar komen de afgelopen jaren hebben bijgedragen aan de kwaliteit van het beleid waarop nu wordt voortgebouwd. Voor D66 roept dit coalitieakkoord daarom ook veel vragen op. Doet de gemeente er alles aan om zowel Larense jongeren, ouderen als nieuwkomers een plek te geven om fijn te wonen en te leven? Wordt de openbare ruimte aantrekkelijker voor mensen in plaats van voor auto's? En houdt de raad voldoende grip op uitvoering, geld en keuzes? Dat zijn voor ons de echte toetsen voor de komende vier jaar. Dank u wel, voorzitter. 5

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk eventjes naar de onderhandelaars. Mijn voorstel is eigenlijk om alle fracties eerst even af te gaan. Want wellicht worden dezelfde vragen gesteld of opmerkingen gemaakt en kunt u ook wat bundelen. Ik kijk eventjes wie er behoefte heeft om te reageren. Ik kan linksom gaan. Is dat misschien een idee? Dan het CDA. De heer Lobregt, om uw reactie te geven dan wel vragen te stellen op het coalitieakkoord. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Allereerst felicitaties aan Larens Behoud en de VVD voor het realiseren van dit akkoord. Ook complimenten aan mijn collega's van D66 over de goede vragen die zijn gesteld over het akkoord. Want ik zat zelf eigenlijk een mee wat moet ik er eigenlijk over vragen? Ik heb eigenlijk helemaal geen vragen. Ik dacht wat moet ik ervan vinden? Wat is tegenwoordig de maat der dingen? De maat der dingen is tegenwoordig wat Gijp ervan vindt. Ik dacht wat vindt Gijp ervan? En Gijp zou wel hebben gezegd prima akkoordje. Prima akkoordje toch? Zegt hij dan een paar keer. Ik heb helaas geen glas wijn, anders had ik dat nog kunnen drinken. Geen verrassingen eigenlijk in het akkoord. Ook veel CDA-punten zijn meegenomen in het akkoord. Als ik dan toch enigszins gefrustreerd moet zijn, dan is het dat ik nog uitgejoeld werd tijdens het debat over weerbaarheid. Wat een onzin, weerbaarheid.

En nu is het plotseling een hoofdpunt van het akkoord. Als je zegt geen verrassingen, toch nog een verrassing. Een andere verrassing vond ik … Ik vond dat heel gek. Er staat op een gegeven moment: weet je wat we gaan doen … Echt een heel goed plan trouwens. We gaan samenwerken met Eemnes en met Blaricum. We zitten al achttien jaar in de BEL-samenwerking en nu gaan we samenwerken met Eemnes en Blaricum. Het is geweldig, dames en heren, wat hier gebeurt. We gaan samenwerken. Het CDA staat daar helemaal achter. Echter, toch een puntje van orde. Ik ging naar mijn collega in Eemnes, mijnheer Seldenrijk. Dat is makkelijk, in Laren zijn we vaak rijk en in Eemnes zijn ze zelden rijk, zo heten ze dan ook in Eemnes. Flauwe grap. Maar mijn collega, mijnheer Seldenrijk … Ik zeg: we gaan samenwerken. Hij zegt: Jan-Huug, in alle eerlijkheid, nu even niet. Wij zijn namelijk, net zoals wat jullie gaan doen, zijn we begonnen met de uitvoering. Ik kan je vertellen Jan-Huug, wij zijn van een koude kermis thuisgekomen. Wij zijn namelijk de Patrijzenhof en de Fazantenhof gaan doen. Dat ging niet helemaal goed in de uitvoering. Namelijk de BEL-organisatie is niet geëquipeerd om überhaupt iets uit te voeren. Wij zijn zomaar eens een miljoen extra, of anderhalf miljoen, weten we niet precies, kwijtgeraakt doordat we zijn gaan uitvoeren. We zijn over de begroting heen gegaan.

Ik houd mijn hart vast als er in het coalitieprogramma wordt gezegd we gaan uitvoeren. Want de BEL-organisatie is op dit moment niet geëquipeerd en niet op het niveau dat men een dergelijke uitvoeringsagenda aankan. Ik hoop en verwacht dat het college aan de slag gaat met de nieuwe directeur van de BEL-organisatie om die BEL-organisatie op orde te krijgen, zodat we daadwerkelijk kunnen gaan uitvoeren. Een ander punt is, en dat hoorde ik mevrouw Timmerman laatst ook zeggen toen we begonnen over de uitvoering van de plannen rondom het dorpshart en rondom de Brink, hebben we überhaupt geld? Hoeveel geld is beschikbaar? Wat als we bij de scholen over de begroting heen gaan, wat zomaar eens zou kunnen gebeuren. Want als we bij andere projecten door de beperkingen van de BEL-organisatie over de begroting heen gaan? Het zal toch als eerste een doel moeten zijn dat we die BEL-organisatie op orde krijgen voordat we überhaupt beginnen met uitvoeren. Een andere gemiste kans is dat het niet goed gaat in de politiek. Dan heb ik het niet per se over de politiek in Laren, maar in het algemeen gaat het niet goed met de politiek. We moeten meer luisteren naar onze inwoners. En zeker in het dorp waar wij wonen moeten we veel meer samen doen. Maar dan ook echt samen. Dus niet inspreken, maar samen plannen maken.

Samen plannen maken met ondernemers, zodat we samen het dorp daadwerkelijk gaan maken. Dat had ik eigenlijk gehoopt dat we dat centraler zouden zetten in het programma. Om ook die uitvoering samen te doen met inwoners en ondernemers. Wat ik een heel positief punt vond om te zien in het akkoord, is hoe wij omgaan met de opvang van asielzoekers. Dat we dat wel anders willen doen. Namelijk het probleem met asielopvang is dat we die mensen een woning geven of een verblijfplaats en verder laten we ze daar zitten en hebben ze niks te doen. Om die mensen inderdaad mee te nemen en te integreren in de samenleving, daar was ik heel blij mee want daar laten 6

we zien we doen het wel anders. Echter, dan moeten we ook het COA daartoe dwingen. Want het COA heeft daar helemaal geen zin in, om dat te doen. Wij moeten dan ook onze poot stijf houden en het COA dwingen om dat daadwerkelijk zo samen op te pakken. En laten we ook een aantal dingen niet doen. Neem bijvoorbeeld de Eemnesserweg. De bewoners daar zijn zeer bezorgd over wat gaat er gebeuren als we daar de boel gaan asfalteren? Daar ligt nu een prima weggetje, zou Gijp zeggen. Ik heb een Eendje en dan rammel ik er zo rustig met dertig kilometer per uur overheen en daar is iedereen heel blij mee. Laten we dat ook vooral zo houden. Laten we dan ook die oplossing voor die Eemnesserweg … Men heeft nu, ik weet niet of u het heeft gezien, met verf of krijt heel groot 30 op die weg geverfd. Laten we er voor zorgen dat het zo blijft. Laten we ook geld dat we niet uit hoeven geven, ondanks dat de wet dat voorschrijft ... Laten we vooral zelf blijven nadenken over dingen en niet doen wat de wet voorschrijft, en daarmee bewoners tegen de haren instrijken. Een ander punt is het had wel concreter gemogen op een aantal punten. Het is nog vrij vrijblijvend. Dat kan ik me voorstellen, want daarmee kwamen jullie er misschien makkelijker uit.

Maar wat gaan we nu doen? Wat gaan we doen voor de sportverenigingen? Wat gaan we specifiek doen voor de sportverenigingen? De noden van een aantal sportverenigingen, zoals voetbal en hockey, zijn behoorlijk hoog. Wat gaan we samen doen in concreetheid met de sportverenigingen? Wat gaan we doen voor de mensen in de Ericabuurt om ervoor te zorgen dat die buurt leefbaar blijft? En hoe gaan we samenwerken met de woningbouwvereniging? Er wordt gesproken over de Nieuweweg. Daar gaan we iets gezelligs van maken. Maar ondertussen staan Sint Janstraat 1, 3 en 5 momenteel een heel treurige aanblik van een pand dat afgebrand is, een ander pand dat bijna vervallen is en leegstaat en een restaurant dat leegstaat. Wat gaan we daaraan doen in zijn hele integraliteit? Wij waren ook zeer gecharmeerd van de cultuurparagraaf, waar duidelijk aandacht voor is. Dat past natuurlijk ook bijzonder goed in ons dorp. Dan het parkeren. Laten we daar gewoon een professioneel onderzoek naar doen. Ik denk dat dat heel verstandig is om te doen en niet een beetje amateuristisch met kennis uit het dorp dat gaan doen. Het is een ontzettend belangrijk onderwerp hoe we dat integreren in het dorp en hoe we ervoor zorgen dat Singer bereikbaar blijft in het dorp. En dan als laatste het verkeersplan. Ik vraag veel aandacht voor verkeersveiligheid.

Ik loop veel hard en ik ben altijd blij als ik het weer overleefd heb, omdat ik op vrijwel ieder zebrapad in Laren bijna overreden word door een of andere grote auto die gewoon doorrijdt. Wat ze dan wel doen in Laren is heel vriendelijk hun hand opsteken: sorry, ik heb je bijna doodgereden. Maar het maakt verder niet uit. Laten we daar in dat verkeersplan ook wat aan doen. Tot zover enige overwegingen vanuit het CDA. Ik ga ervan uit dat we in de loop van de vier jaar de boel wat concreter kunnen maken. Maar heel erg gefeliciteerd met dit akkoord en ik kijk uit naar de samenwerking in de komende vier jaar. De voorzitter: De heer Lobregt, dank u wel. U bent niet alleen een goede waarnemer voor de voorzitter nu al in commissies, maar als Gijp nog eens een waarnemer zoekt, zou hij ook zomaar in Laren terecht kunnen komen. Verder ook een zeer goede constructieve reactie, dank daarvoor. Dan zou ik linksom gaan, maar een van de onderhandelaars zit daar, dus ik denk dat ik het daarmee kan afdoen. Anders word ik vast gecorrigeerd. Dan ga ik hier naar Groen Laren. Dan mag ik de heer Vos het woord geven. Gaat uw gang. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, ik sluit me graag aan bij mijnheer Lobregt. Goed gedaan, er is een coalitie. Gefeliciteerd. Dat is mooi. Toch een paar opmerkingen. Ik zal geen achttien vragen stellen, maar een paar minder vragen.

Wel even een bespiegeling geven op hetgeen ik heb mogen lezen. Ik heb voor de gezelligheid wel eventjes het coalitieakkoord 2022-2026 erbij genomen, om eens te kijken zoek de verschillen. En dan word je toch wel een klein beetje, weliswaar voorzichtig, blijer ervan. Want in de vorige coalitie hebben we vooral heel lang gewacht. Zelfs de VVD'ers waren het een beetje zat, dat wachten. Maar lang gewacht, toch gekomen. Er ware plannen. En als ik het goed begrijp gaan we die nu uitvoeren. Hoera, zullen we dan maar zeggen. Dat roept 7

onmiddellijk de vraag op, en dan sluit ik me graag aan bij de vorige spreker van het CDA, het mag wel nog een stapje concreter. Want wat gaat er dan precies gebeuren? Wat zijn er nu … Ik zou tegen mijn studenten zeggen maak het SMART. En dat proef ik niet. Maar dat is in het algemeen. Ik heb er een paar punten uitgehaald en ik heb het voor de aardigheid maar even vergeleken met wat wij zelf zouden willen en waar wij op ingestoken hebben. En wat mogelijkerwijs meegenomen had kunnen worden. En dan zie ik tot mijn grote vreugde dat we ons op een aantal punten toch best wel kunnen vinden in hetgeen hier ligt. Dat is fijn. Maar u begrijpt, er liggen ook een paar punten waar we wat minder blij mee zijn. Als het gaat over wonen. Een derde sociaal, een derde dan midden. Maar als we nu 18 procent sociale woningbouw hebben, dan krijgen we natuurlijk nooit van zijn lang zal ze leven die een derde als we op dit lage percentage blijven zitten. Ik begrijp de overweging, en dat is natuurlijk allemaal conform de landelijke regeling en de regio en weet ik het allemaal, maar het kan wel een beetje meer volgens mij. Een vraag daarbij, en dat is volgens mij een hele simpele, wat is nu een kavelpaspoort? Dat is misschien een heel simpel antwoord hoor, wat dat begeven is. Dan gaat het over participatie. Dat is mooi. Participatie is mooi en belangrijk.

Maar wat is dan de kwaliteit van die participatie? Als ik eventjes terugdenk aan de affaire die nu speelt rond de Johanneskerk, dat is keurig netjes binnen de lijntjes gekleurd, er is mooi geparticipeerd, allemaal niks aan de hand, handtekeningen eronder, klaar is Kees. Maar of daar nu sprake is geweest van een enorme kwaliteit, dat weet ik niet. Hoe gaan we dat nu borgen in de toekomst? Het wijkbezoek, ontzettend goed initiatief. Heel goed, denk ik. En volgens mij functioneert het ook nog. Alleen de vraag die ik daarbij heb, hoe gaat nu die terugkoppeling? Want dat is denk ik iets wat heel veel mensen toch wel graag willen weten. Het sociaal domein. Daar kunnen we ons ook behoorlijk vinden in wat u schrijft, maar we missen een beetje de aandacht voor eenzaamheid en voor ouderen. Die worden weinig expliciet genoemd. En dat is echt een probleem, denk ik. Wel een vraag daarover, want er wordt erg in het sociaal domein ingezet op vrijwilligers. Dat is mooi. In Laren wonen binnenkort alleen maar vrijwilligers, heb ik de indruk, want die hebben we hard nodig. Maar hoe gaan we nu de kwaliteit van die vrijwilligers borgen? Want iemand kan best zeggen ik ben vrijwillige ouderenverzorger.

Maar als dat iemand is met weinig kwalificaties, die weet niet hoe dat moet, is dat dan ook toereikend? Ik maak me wel een beetje zorgen om die grote hoeveelheid vrijwilligers die er nodig zijn en waar kennelijk ook behoefte aan is. En hoe gaan we die helpen? Dan het verkeer. De verkeersvisie is vastgelegd, dat is hartstikke mooi. Er spreekt wel heel weinig ambitie uit. We gaan weer oefenen op de Nieuweweg. Hoezo? Ga nu gewoon eens doen. Volgens mij staat er iets heel duidelijk aan adviezen en aan zaken in de verkeersvisie die gewoon uitgevoerd kunnen worden en die hoeven niet nog een keertje geoefend te worden, lijkt mij eerlijk gezegd. Mijn vraag aan de heren is, gaat u nu vasthouden aan de uitgangspunten van de visie of gaat u daar toch nog eventjes een rondje over nadenken? Even naar een volgende bladzijde hoor, neem me niet kwalijk. Dan de economie. De coalitie zet erg in op economische ontwikkeling. Daar vinden wij wat van. Dat vinden wij namelijk niet zo best. Er is heel weinig nadruk op duurzaamheid. Als we het gaan hebben van Bijzonder Laren en ondernemers, dat brengt ons denk ik op termijn niet zoveel verder. Ik denk dat we wat verder moeten kijken dan alleen maar de komende vier jaar. En dat missen we een beetje. De duurzaamheid is ver te zoeken in dit stuk. Nu hebben we het over mobiliteit. Daar werd ook al aan gerefereerd.

Er is volgens mij een motie aangenomen over het onderzoek naar een parkeergarage. Wanneer gaat die beginnen? Wanneer komt de eerste onderzoeker zich hier melden die zegt ik heb even goed onderzocht? Liefst een professional, om me even aan te sluiten bij het verlangen van het CDA. Want daar is volgens mij een motie aangenomen. Als de sodemieter aan de gang, onderzoeken. Want ik las dat zowel mijnheer Van Os, als ook de mijnheer van Bijzonder Laren zich ernstig zorgen maken. En dat begrijp ik. En er mag kennelijk niet betaald parkeren komen van Larens Behoud. Ik vind het prima hoor. Nee, ik vind het niet prima, maar dat hebben jullie besloten. De coalitie zegt auto, bezoek, economie. Wij zeggen eigenlijk gewoon autoluw en duurzaam. Dan eigenlijk mijn grootste probleem, dat natuur en klimaat hier nauwelijks enige aandacht krijgen. Dat moet gewoon op nummer een staan. En alle dingen die hier als eerste, tweede, derde en vierde genoemd worden zijn ook 8

allemaal belangrijk. Maar als wij op termijn geen lucht meer hebben, geen water meer hebben, geen gezondheid meer hebben en de biodiversiteit tot nul is teruggebracht, dan weet ik niet of je verder komt met een coalitieakkoord waar zo ontzettend de nadruk gelegd wordt op continuïteit, economie, consumeren, et cetera. Wij vinden dat heel erg bezwaarlijk. Dan nog een laatste vraag. Er wordt gesproken over een coalitieakkoordpotje. Daar zijn een aantal reserves die vrij kunnen vallen, waaronder het Brinkplan. Dat vind ik tamelijk verrassend, want volgens mij gaan we binnenkort praten over een praatplaat en daar zal ongetwijfeld geld voor nodig zijn. En dan zullen we tot onze verbazing zien dat die reserve ineens is vrijgevallen voor een coalitieakkoordpotje. Is het niet aan de raad om daarover te beslissen wat er gaat gebeuren? Of die reserves vrijvallen? Of wordt dat gewoon een potje voor de wethouder om te zeggen lijkt me een fijn plan, laten we dat maar doen dan? Volgens mij kan dat toch niet de bedoeling zijn. Ik heb een paar vragen gesteld. Ik hoop dat u in de gelegenheid bent geweest om mee te schrijven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vos. Dan ga ik naar Liberaal Laren. Mevrouw Timmerman, ik wil u het woord geven. Gaat uw gang. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Allereerst felicitaties voor dit akkoord.

Al had het wat ons betreft, dat is al eerder gezegd, wel wat concreter gemogen. Onze algemene visie, wij hebben de plannen en afspraken van de VVD en Larens Behoud voor de komende vier jaar met veel interesse gelezen. Mijn eerste reactie. Dit keer gelukkig niet lullen maar poetsen. Uitvoeren wat is afgesproken. Op zich heel goed, want er valt nog heel wat achterstallig onderhoud en uitvoering van beleid uit te voeren. Ook wilt u eindelijk de langdurige leegstand serieus aanpakken. Wat ons betreft als eerste het pand aan de Naarderstraat waar voorheen Oud-Laren zat. Met een dik uitroepteken. Ook het vrachtverkeer beperken is een lang gekoesterde wens van ons. Maar maak daar nu eindelijk serieus werk van en laat het dit keer niet bij woorden alleen. Wij zijn ook verheugd dat een aantal zaken bij nader inzien niet zullen worden uitgevoerd, zoals wij eerder veelvuldig hebben bepleit. Zoals geen geasfalteerde doorfietsroutes in het centrum. Hopelijk geldt dat ook voor de Eemnesserweg. Geen uitvoering van kavelsplitsing en het autovrij of autoluw maken van het centrum is, zoals wij dachten te lezen, ook van de baan. Evenals het weghalen van parkeerplaatsen. Chapeau. Werken aan weerbaarheid juichen wij zeer toe. Dit hoort bij goed bestuur. Maar begin niet bij de burgers, begin bij de gemeente zelf.

In hoeverre is de gemeente voorbereid? Want wij als burgers willen een voorbereide gemeente op het moment dat de stroom uitvalt, water niet meer stroomt, de gemeente digitaal wordt gehackt en de gegevens van burgers op straat komen te liggen. Het maakt dan veel uit of de lokale overheid, en dan heb ik het niet over de gemeente, maar ook over de brandweer, GGD, cyberveiligheid en de politie, zijn voorbereid en onze veiligheid weten te borgen en te kunnen garanderen. Daar kunnen wij als burgers namelijk niets aan doen. Gezien alle onrust en onveiligheid in de wereld blijft dit voor ons de hoofdprioriteit voor de komende vier jaar. En wij worden hierover graag op de hoogte gehouden. Het voorgaande waren onze opmerkingen boven de streep, maar ook onder de streep willen we nog wat opmerkingen maken. U wilt een aantal onderzoeken gaan doen, maar zorgt u er alsjeblieft voor dat de resultaten van alle voorgaande onderzoeken inhoudelijk vooraf bekend zijn. Ga niet elke vier jaar tegen hoge kosten als nieuw college opnieuw het wiel uitvinden, maar gebruik kennis en kunde van professionals uit het verleden als vertrekpunt. Dan is er al heel wat gewonnen. Dit laatste geldt ook voor de proef om de Nieuweweg een substantieel aantal weekenden volledig af te sluiten voor autoverkeer. We hebben het een paar keer gelezen wat dat betekent.

Oudwethouder Wortel heeft zelfs in het verleden de afsluitende palen persoonlijk verwijderd omdat dit concept niet werkte voor de Nieuweweg. En bij evenementen kan het al worden afgesloten en gebeurt dit ook al. Deze proef is wat ons betreft volkomen overbodig en kan alleen maar nadelig uitpakken. Ken uw verleden. Ten slotte, last but not least, de financiën. U wilt niet meer praten maar doen. Dat waarderen we. Maar over dit akkoord hangt toch 9

een zweem van geldnood of vaagheid over geld, zonder dat we iets van faseren of temporiseren van de uitvoeringsplannen zien om financieel rond te kunnen komen zonder noodgrepen. Vorig jaar zijn onze ondernemers al met zeven en een halve ton extra OZB belast omdat anders de begroting niet rondkwam. Nu zien we niet of deze verhoging wordt heroverwogen of structureel wordt gemaakt. Het is ons ook onduidelijk waarom u het contract met Bijzonder Laren daarnaast eenzijdig wilt opzeggen en vervangen door een subsidie. Dat kan bovendien juridisch niet zomaar. Er liggen contracten en raadsbesluiten onder die niet zomaar eenzijdig opengebroken kunnen worden. Welk doel heeft u hiermee voor ogen? Ook lijkt het erop dat u voor uw plannen zelfs geld wilt gebruiken dat er eigenlijk helemaal niet is. Tot onze verbazing zien we op pagina 19 dat u alle geoormerkte voorzieningen en reserves wilt leegtrekken en de ruim zeven ton bij elkaar op een hoop wilt gooien in een nieuwe pot met een ander etiket. Met als doel uw uitvoeringsplannen, welke dat zijn en waar het voor gebruikt wordt is volstrekt onduidelijk, wegen, lantaarnpalen iets anders, de komende vier jaar mede hiermee te kunnen financieren. Allereerst is dit volgens de Comptabiliteitswet verboden.

Ten tweede vinden wij het moreel verwerpelijk dat geoormerkte reserves voor onder andere het sociaal domein, voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden naar believen. Want per saldo weet u nu al dat u ruim zeven ton tekortkomt de komende vier jaar. Anders had u die potjes niet bij elkaar hoeven te gooien. Hetgeen betekent dat u met al uw uitvoeringsplannen gewoon te grote schoenen heeft aangetrokken in plaats van een pas op de plaats te maken. Een maatje minder kan ook. Dan kunnen de geoormerkte reserves in stand blijven. Teneinde een goede financiële beoordeling over de haalbare uitvoering van dit coalitieakkoord te kunnen geven, ontbreekt ook een gedegen financiële doorrekening. Wij zien deze alsnog graag zo spoedig mogelijk tegemoet. Nogmaals, wij staan achter uw uitgangspunt, niet lullen maar poetsen. Maar met iets minder poetswerk kan het ook schoon worden zonder dat je de glans eraf poetst en at the end veel verder van huis bent. Dank voor uw aandacht en wij wensen u de komende vier jaar veel succes. Wij zullen u kritisch volgen, maar constructief meedenken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Timmerman. Dan ga ik naar de onderhandelaars voor het beantwoorden van de vragen. En ik laat aan u even de rolverdeling onderling over. De heer Van Midden: Dank u wel, voorzitter.

We zaten even te overleggen van hoe doen we dit nu, per partij of per onderwerp? Maar we zullen proberen het per onderwerp te doen en lukt dat niet, dan springen we af en toe misschien wel over op per partij. Ik denk dat het goed is om vooraf op te merken dat dit weliswaar een coalitieakkoord is waar een aantal voornemens in staat, om het zo maar even te zeggen, en plannen ook gedefinieerd worden, wat uiteindelijk in een uitvoeringsprogramma heel concreet uitgewerkt moet worden. In die zin, als u op een gegeven moment constateert dat sommige dingen nog wat te vaag zijn en vragen om verdere concretisering, SMART maken, daar gaan we aan werken. We gaan per onderwerp, per opdracht, uiteindelijk dat in een uitvoeringsprogramma verder uitwerken en geven ook aan wat we gaan doen. Wat uiteindelijk de ambitie ook is, wat het resultaat moet zijn en binnen welke tijd dat gaat gebeuren, om uiteindelijk ook u als raad goed te kunnen laten zien hoe de planning in elkaar zit en wanneer dingen uiteindelijk in de raad besproken gaan worden. Dat komt er nog aan. In die zin zie ik heel veel opmerkingen die nu gemaakt zijn als aanmoedigingen, als tips of als specifieke accenten die verschillende partijen mee willen laten nemen in de uitwerking van het coalitieakkoord. En dat zijn er heel veel, als ik even nu het lijstje zo zie, en die wij ook eigenlijk dankbaar meenemen in de verdere uitwerking.

Desalniettemin wil ik toch wel ingaan op een aantal vragen die gesteld zijn, op voorhand. Ik begin even met D66, want die stelt de vraag waarom niet D66 meedoet in de coalitie zoals die nu voorgesteld is. Volgens mij heb ik dat uitgebreid toegelicht ook bij de bespreking van het rapport van de informateur. Ik wil dat nog een keer herhalen, maar dat zal niet anders zijn dan wat ik toen gezegd heb. Dat inderdaad de focus op de uitvoering ligt en uiteindelijk zijn wij vertrokken vanuit het idee dat two is a company, three is a crowd. Met zijn tweeën kan je 10

uiteindelijk slagvaardiger zo’n uitvoering doen dan met zijn drieën. Met ook alle dank voor de bijdrage die D66 en in het bijzonder mijn collega-wethouder Flip de Groot heeft geleverd in het uitwerken van alle beleidsplannen en visies. De heer De Groot heeft een presentatie gehouden bij de coalitieonderhandelingen. Ik kan u vertellen, wij waren zwaar onder de indruk van wat hij daar neerzette en uiteindelijk ook bereikt heeft in de afgelopen vier jaar. En dat pakken we op en gaan wij verder uitvoeren. De heer Jansen: Interruptie, voorzitter. De voorzitter: De heer Jansen, gaat uw gang. De heer Jansen: De vraag was ook vooral, u benoemd in de inleiding van uw coalitieakkoord heeft u het over politieke continuïteit. De reden waarom D66 er nu niet bij zat, dat hebben we inderdaad al eerder gehoord. Maar ons verbaast het dan dat u voor die term kiest en ik vraag me af of u dan toch niet een andere schijn wil wekken dan wat er in het echt aan de hand is. Er is namelijk geen sprake van politieke continuïteit, want een belangrijke partij ontbreekt daarin. Ik zou het fijn vinden als op de een of andere manier dat gecorrigeerd zou worden. De voorzitter: Mijnheer Van Midden, gaat uw gang. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, dat gaan we niet corrigeren.

Want met politieke continuïteit bedoelen we dat we uiteindelijk de visies en alle beleidsplannen die door u als raad zijn vastgesteld, oppakken en tot uitvoering gaan brengen. En dat is uiteindelijk de politieke continuïteit die wij nastreven, mijnheer de voorzitter. Dan merkt D66 op dat er meer bloemen zijn dan het Brinkhuis. Dat is een terechte opmerking. Er zijn natuurlijk heel veel bloemen in het dorp. Bloemen als het gaat om zorg en welzijn, bloemen als het gaat om de sportverenigingen, cultuurverenigingen en dat soort dingen. Die krijgen allemaal aandacht. Daar hebben we ook allerlei instrumenten voor om die te helpen, zowel in financiële zin als in fysieke ondersteuning. In die zin hebben we alles in beeld en komt iedereen aan zijn trekken. Het laatste wapenfeit is natuurlijk het dak van Ons Genoegen waar we vorige week over besloten hebben. Iedereen komt wat dat betreft ook aan de beurt. U geeft ook aan wat voor centrum wij eigenlijk willen? En in de prioriteiten aan dat we eerst een visie op het centrum zouden moeten ontwikkelen en dan gaan kijken hoe we daarmee omgaan in termen van verkeer en dat soort dingen. Daar zijn we eigenlijk mee bezig. We hebben een verkeersvisie. We hebben net voor de wisseling van de wacht de praatplaat besproken van onze stedenbouwkundigen over hoe dat centrum er uiteindelijk uit zou kunnen komen te zien, wat de ambitie zou kunnen zijn.

Daar hebben we allemaal input op gekregen. Dat pakken we op en dat gaan we verder doorontwikkelen. Maar ook in het licht van de verkeersvisie, van het wegenbeheerplan, van het groenbeleidsplan, waar eigenlijk alle elementen die wij in verschillende beleidsdocumenten uitgewerkt hebben samenkomen en uiteindelijk tot een totaal centrumplan moeten leiden. U geeft ook terecht aan dat de raad stevig in positie moet komen. Dat is eigenlijk vanzelfsprekend en zonder enige discussie, want uiteindelijk zullen we met een uitvoeringsprogramma komen. En alles wat we uiteindelijk willen uitvoeren en waar besluitvorming over nodig is, dat komt in de raad. Het CDA, de heer Lobregt, begon wat schertsend over de samenwerking met Eemnes en Blaricum. Wij werken natuurlijk al bijna twintig jaar samen in de BEL-organisatie en ik kan u verzekeren dat het goed gaat. En toch blijft het samenwerken met de drie gemeenten aandacht vergen, eigenlijk op alle gebieden. Het laatste wapenfeit is gemeenschappelijke visie op de begroting van de Regio Gooi en Vechtstreek, waar we met zijn allen belang bij hebben. Dan is het best wel lastig om alle drie gemeenten op een goede manier bij elkaar te krijgen tot een gemeenschappelijke zienswijze.

Dat is maar een heel klein voorbeeldje, maar je ziet dat wij continu bij de les moeten zijn, en dat geldt voor alle drie gemeenten, om ervoor te zorgen dat we niet uit elkaar drijven. En vooral ook om ervoor te zorgen dat we de BEL-organisatie het niet al te lastig maken door zoveel mogelijk uniform 11

te werken. Dat hebben we bewezen de afgelopen periode met het groenbeleidsplan, met de verkeersvisie, maar ook met de omgevingsvisie. En dat willen we ook verder doortrekken. U geeft ook aan dat we de BEL-organisatie op orde moeten krijgen, zodat we goed kunnen uitvoeren. Dat ziet u ook terugkomen in ons coalitieprogramma, dat we nadrukkelijk aandacht willen besteden aan de BEL-organisatie en met name ook de interne procesbeheersing goed onder de loep willen nemen en verbeteren. U noemt als actueel voorval de Fazantenhof. Dat is nu typisch zo’n onderwerp waarbij we gaan kijken wat is nu het hele proces geweest? Waren er voldoende checks and balances? Was onze interne procesbeheersing op orde? Wat kunnen we daarin verbeteren? In die zin wordt u op uw wenken bediend. U maakt ook een opmerking over de Eemnesserweg. Die wil ik toch even meepakken, want u zegt de bewoners zijn bezorgd. Zo laten houden. Inmiddels is het laatste nieuws dat een van de bewoners het bezwaar heeft ingetrokken, in die zin dat het niet-ontvankelijk is verklaard en ook besloten heeft niet verder in de procedure te gaan. Mijn vermoeden is dat de mensen op de Eemnesserweg zo langzamerhand ook wel actie willen en dat er uiteindelijk iets met de weg gebeurt. Wat denk ik ook terecht is.

De zaken die de heer Lobregt vrijblijvend noemt als het gaat om de verenigingen, met name de sportverenigingen, daar … Ik spreek even namens mijn collega trouwens, Sander. Dat hebben we al heel concreet opgenomen. Dat we met de verenigingen in gesprek gaan. We willen ook van de verenigingen zien welke investeringsplannen zij hebben in de komende jaren. En het allerbelangrijkste is eigenlijk twee dingen. Dat we, en dat is nieuw, een sportraad in BELverband willen oprichten, zodat we over de hele BEL heen kijken van hoe gaan we met sport en bewegen om? En dat we ook van plan zijn om als het gaat om accommodaties voor de verenigingen wel breed een soort stip op de horizon in de verre toekomst te zetten van als we heel ver in de toekomst kijken naar alle ontwikkelingen in de verschillende dorpen, hoe gaan we idealiter om met sportaccommodaties en hoe zouden we uiteindelijk vanuit de situatie van vandaag naar de toekomst toe kunnen groeien? En dan hebben we het over allerlei dingen, over locatie, over financiering, over behoefte van de samenleving, alles. Dat hebben wij in ieder geval als voornemen in het akkoord staan en dat zal concreet uitgewerkt worden. De heer Lobregt vraagt ook aandacht voor de verkeersveiligheid. Dan wordt hij ook op zijn wenken bediend.

Ik denk dat zeker voor de komende periode verkeersveiligheid een enorm belangrijk onderwerp is in het dorp, in alle facetten eerlijk gezegd. Pak jij even jouw onderwerpen? Mijnheer de voorzitter, met uw goedvinden … Want ik zie nu … Ik moet nu inderdaad ingaan op Groen Laren. Dat gaat over wonen en dat is nu iets wat ik graag bij mijn collega Loeff neerleg. De heer Loeff: Dank u, collega. We hebben het toch een beetje per partij uiteindelijk beantwoord, maar dat is prima. Ik zal verdergaan met de vragen van de heer Vos. U zegt eigenlijk maak het een stapje concreter. Dat is precies wat na dit coalitieakkoord gaat gebeuren. Met een uitvoeringsprogramma wordt in de tijd gezet welke acties wanneer worden opgepakt, wat daarvoor aan maatregelen en middelen nodig zijn en hoe we dat in de tijd gaan faseren. Dat is aan het nieuwe college om dat snel richting de raad te brengen. En daar zitten dan ook bijbehorende budgetten bij als dat van toepassing is. U heeft met name over wonen een aantal opmerkingen geplaatst van een derde sociaal, een derde midden, kan het een tandje hoger? Want anders komen we niet aan een verhoging van het aantal sociale huurwoningen. Dat ben ik met u eens. Het probleem is natuurlijk, en dat weet u ook, dat Laren geen eigen woningbouwgrond heeft. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Eemnes, waar je op eigen grond wel makkelijker sociale huurwoningen kunt bouwen.

Alles wat we doen in Laren zal moeten gebeuren op grond van ontwikkelaars, mensen die grond in bezit hebben. Behalve als er op grond van de sociale woningbouw zelf wordt gezegd we gaan intensiveren. En volgende week hebben we in de commissie een plan waarbij twee woningen die afgebrand zijn worden vervangen, als het doorgaat, voor twaalf woningen. Daarmee kan de woningbouw dan op eigen grond meer woningen realiseren. Maar u weet ook dat die discussie ingewikkeld is, want dat moet ook nog stedenbouwkundig passen. Het doel is zeker, en ik ben blij dat we hebben gezegd een derde sociaal. U heeft ook als raad, dat hebben we gedaan, een vereveningsfonds vastgesteld. En op het moment 12

dat dat vereveningsfonds gevuld is, dan is het de bedoeling dat daar bijvoorbeeld een stuk grond van wordt aangekocht om daar ook die sociale woningbouw mede mogelijk te maken of om sociale woningbouw makkelijker mogelijk te maken als het gaat om bijvoorbeeld de prijzen die nu stijgen waarbij het gaat om het realiseren van die woningbouw. U vraagt wat een kavelpaspoort is. En eigenlijk hebben wij in een van onze gesprekken ook de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit hier aan tafel gehad. En we hebben aan hen gevraagd, hoe kijkt u nu aan tegen het proces van plannen die ontwikkeld worden? In de meeste gevallen worden er nu plannen ontwikkeld vanuit de ontwikkelaar, die vervolgens een plan neerlegt bij de gemeente. En eigenlijk willen we een stapje daarvoor gaan zitten door aan de deskundigen vanuit de welstandscommissie, Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, stedenbouwkundige adviseurs, te vragen wat past er nu op een bepaald gebied waar ontwikkeld gaat worden? En dat kan leiden tot een kader wat wij als raad eerder te zien krijgen en eerder vaststellen. En daarmee kan de ontwikkelaar dan aan de slag. En dat heet eigenlijk, dat heet in vaktermen, een kavelpaspoort. Dan weet een ontwikkelaar ik kan op zo’n stuk grond zoveel woningen gaan realiseren in die grootte of in dat segment. En dat maakt uiteindelijk dat er sneller gebouwd en sneller ontwikkeld kan worden.

Want wat je nu ziet is dat een ontwikkelaar een plan maakt. Dan wordt er misschien ambtelijk gezegd prima. Dan wordt er bestuurlijk gezegd ik weet het nog niet. Dan komt het bij de raad en de raad zegt dat vinden we niet goed. Dan wordt het weer terugverwezen en dan ben je eigenlijk weer terug bij af. Terwijl u zegt kunnen we snelheid maken? Dat doen we door middel van het naar voren trekken van wat mag je in zo’n bouwenvelop realiseren? En dan weet een ontwikkelaar ook dat als hij binnen deze kaders blijft, hij sneller een vergunning heeft. Terugkoppeling wijkbezoeken. Ik vind dat een hele goede. Zelf in de raad gezeten en we zagen hier natuurlijk de wijkbezoeken waarbij wethouders niet allemaal aanwezig waren. We hebben heel nadrukkelijk gezegd alle wethouders zijn aanwezig. Het gaat over alle portefeuilles, van groen tot sociaal domein en van wonen tot elk onderwerp waar de gemeente over gaat. En ik ga daar ook vanuit. Dan zal ik ook vanuit mijn rol als fractievoorzitter erop gaan letten dat het college dat op al die onderwerpen en na de bezoeken ook steeds terugkoppelt. Omdat er uit die wijkbezoeken hele interessante dingen kunnen komen. Eenzaamheid en ouderen, goed onderwerp. Zit natuurlijk ook in het sociaal domein. En we hebben natuurlijk ook heel erg gekeken naar hoe die eenzame ouderen nu echt aan de voorzieningen komen die wij bieden.

Want we hebben heel veel voorzieningen in het sociaal domein en die voorzieningen zijn niet altijd even zichtbaar. Soms zijn ze een uurtje beschikbaar op een bepaalde locatie op een bepaalde dag. Er zijn natuurlijk ook mensen die laaggeletterd zijn. En we kwamen daar eigenlijk achter dat het Brinkhuis gewoon het inloophuis is waar mensen als een soort eerste loketfunctie vragen ik heb een probleem, kunt u mij helpen? En we willen ook echt inzetten, dat is het andere punt, op de kwaliteit van die vrijwilligers die dan weten als u dit probleem heeft, dan moet u bij dit of dat loket zijn, of moet u die mevrouw of mijnheer bellen om snel verder geholpen te worden. En dat is iets waar het college, zo staat het ook echt in het akkoord, op gaat inzetten. En het Brinkhuis ook, die kwaliteit van die vrijwilligers om bij die eerste intake, dat eerste laagdrempelige stapje, verder te gaan verwijzen. Overigens is het zo dat al die organisaties die actief zijn ook allemaal professionaliseringscursussen hebben voor hun eigen vrijwilligers. Maar ik vind het een goed punt. Ik kijk wel even naar collega Van Midden. Ik denk dat dit ook zeker een aandachtspunt is om mee te nemen en misschien ook wel in het uitvoeringsprogramma nog nadere aandacht kan krijgen. Dan economie en duurzaamheid. De natuur en het klimaat op een. Dat zou natuurlijk het allermooiste zijn.

En dat is natuurlijk heel belangrijk om natuur en klimaat op een te zetten. Maar economie is natuurlijk een onderdeel van het aan de gang houden van überhaupt het leven in dit dorp en ook verder in de wereld. De verduurzaming is natuurlijk daarbij een heel belangrijk aandachtspunt en dat zit ook in de plannen. We hebben een uitgebreid plan aangenomen waarin de verduurzamingsaspecten ook allemaal zijn opgenomen. Dat wordt ook doorgezet door dit college. Daar zitten allerlei maatregelen bij op allerlei gebieden. Daarmee loopt het college ook in de pas. Dat heeft wethouder De Groot ook in de vorige coalitieperiode met verve gepresenteerd. En dat hebben we ook als raad aangenomen. Dat is iets wat zeker van belang is. En 13

ondertussen moet je natuurlijk op een goede manier kunnen ondernemen in het dorp. En daar zit natuurlijk ook steeds de vraag van hoe doe je dat dan op een effectieve manier? Een van die aspecten zit bijvoorbeeld in dat vrachtverkeer. Dat staat een beetje voorzichtig geformuleerd in het coalitieakkoord. We gaan opnieuw onderzoek doen naar het vrachtverkeer. Het is hier al een keer in de raad aan de orde geweest. Dan krijg je een heel gek dilemma. Om maar een voorbeeld te noemen, ga je vijf grote vrachtwagens van de supermarkt op een dag laten bezorgen of kies je voor twintig kleintjes die op een andere manier het dorp doorkomen? En wat doet dat dan voor duurzaamheid of voor je verkeersbewegingen? Die dilemma’s moeten gewoon nog een keer op tafel en daar moet een keuze in worden gemaakt. Of in ieder geval moeten we met elkaar begrijpen dat het dan zo is zoals het is. Want dat is ook belangrijk om te constateren, dat je soms wel iets wil doen maar dat het effect soms de andere kant uit kan slaan. Dat was tijdens onze besprekingen ook een van die aspecten waardoor we dit zo hebben geformuleerd. Mevrouw Timmerman, dank voor de positieve woorden. En ik heb zelf ook bij een aantal punten gedacht daar zal mevrouw Timmerman wel heel blij mee zijn. De kavelsplitsing bijvoorbeeld.

Dat is iets waar we heel nadrukkelijk over hebben nagedacht naar aanleiding van de ronde die we hebben gemaakt in de raad. Wat levert dat op? Wat draagt dat bij aan de woonvisie? Een extra villa en dat is het dan. Nee, dat is niet wat we willen. We hebben gezegd we gaan niet het opkopen van een villa om vervolgens te splitsen om twee villa’s neer te zetten faciliteren. Maar we gaan wel projecten mogelijk maken waar volgens die verhouding een derde, een derde, een derde wordt bijgedragen aan de woonvisie, waarbij doorstroming heel nadrukkelijk aan de orde is. Ik ga daarbij even in op wat mevrouw Beishuizen zegt, doorstroming. Dat is een heel belangrijk onderwerp. Dat staat ook in het coalitieakkoord. En die doorstroming zit er eigenlijk op twee manieren in. Het eerste is via de woningbouwcorporatie, door het realiseren van meer sociale woningen. Dat gaat langzaam, dat weten we ook. Zeven woningen aan de Eemnesserweg is al een heel resultaat. Maar dat gaat de komende periode, zeker als bijvoorbeeld een plan als Erfgooier doorgaat, door. En ook liggen er kansen, bijvoorbeeld bij de verhuizing van de Ploeg als school, om daar sociale woningen neer te zetten. Kortom, het aantal sociale woningen is realiseerbaar. Maar dan moeten we wel tempo maken om de locaties ook echt vlot te trekken.