Transcript raadsvergadering 8 april 2026

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN DE GEMEENTE LAREN d.d. 8 april 2026

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Goedenavond allemaal. Welkom bij deze openbare raadsvergadering van de gemeente Laren van 8 april 2026. Ik heet de gemeenteraad welkom, belangstellenden op de publieke tribune en eventueel luisteraars ook thuis. We behandelen vandaag het rapport van de verkenner, de informateur. En ik ga even naar de opening en de vaststelling van de agenda. We hebben geen afmeldingen ontvangen en geen bijzonderheden qua mededelingen. Dus kan ik de agenda zoals we die hebben, met de bespreking van het rapport van de informateur, zo vaststellen? Ja, aldus vastgesteld.

2.

Bespreking rapport informateur Annelies Valk De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 2, bespreking van het rapport van de informateur. Ik ga zo eventjes de informateur aankondigen en het voorstel is ook om het in twee rondes te doen, de informateur, de verkenner, toelichting te geven op het rapport. Dan is er een ronde voor iedereen in de gemeenteraad om, en daar is ook ruimte voor, verhelderende vragen te stellen. En na die ronde van verhelderende vragen is er een tweede ronde om met elkaar daar inhoudelijke reacties, reflecties op te geven, dan wel met elkaar debat aan te gaan. Om vervolgens te kijken hoe we richting de avond naar een vervolg gaan. En ongetwijfeld zal daar dan wel door de politiek of de politieke partijen richting worden gegeven hoe de volgende fase eruitziet. Er is alle ruimte om alles te vragen en kwijt te kunnen, om het zo te formuleren. Maar ik zou wel willen proberen om eerst de vraag te stellen aan de informateur en meer de duiding daarvan en de reacties dan zonder de informateur te doen. Dus dat is dan weer even de technische aanpak. Dan ga ik naar de informateur, mevrouw Annelies Valk, zeer welkom. Die heeft daar plaatsgenomen. Dat zien de luisteraars thuis niet, maar die zit ook op de plek waar normaal het college zit. Wel op een wat bescheiden plek nu, maar wel als onderdeel even van deze gemeenteraad.

En Annelies Valk is de verkenner geweest, de informateur in de eerste fase. Zeer welkom en heel fijn dat u bereid bent om het rapport ook toe te lichten en eventueel verhelderende vragen ook te beantwoorden voor deze gemeenteraad. Dan wil ik u even het woord gaan geven, of u nog op het rapport wat wij allemaal hebben ontvangen, wat openbaar is inmiddels ook voor iedereen, of u daar nog een toelichting op wil geven voordat wij de ronde gaan maken. Dan geef ik u het woord. Mevrouw Valk: Dank u wel, voorzitter. Geachte raadsleden, op 18 maart gingen de inwoners van Laren naar de stembus. De uitkomst was helder, de VVD werd de grootste partij, zowel in stemmen als in zetels. In het reflectiegesprek met alle lijsttrekkers is daarom besloten dat de VVD het initiatief zou nemen voor coalitievorming. Lijsttrekker Jan Van Midden benoemde mij als informateur met een duidelijke opdracht, voer verkennende gesprekken met alle fracties en breng advies uit over de vervolgronde. Van 24 tot 31 maart heb ik met alle 6 de fracties gesproken. Sessies van ongeveer een uur in het Brinkhuis, ondersteund door de griffier Antoinette Kroon. Ik heb ook apart gesproken met de burgemeester en al deze gesprekken verliepen in een open, constructieve en inhoudelijk volwassen sfeer. Dat stemt mij positief voor de periode die voor u ligt. Dan over de uitslag.

Opvallend is dat de landelijke partijen hebben gewonnen ten koste van de lokale partijen, een trend die haaks staat op wat we landelijk zien. Uit mijn gesprekken komt een breed gedeelde interpretatie 1

naar voren, men wil een bestuur dat doorpakt. Er zijn meerdere coalities mogelijk en ook besproken en de voorkeuren lopen uiteen. Maar over de werkwijze bestaat grote eensgezindheid. Alle partijen in uw raad willen een stabiele en slagvaardige coalitie die ook overeind blijft als het tegenzit. Continuïteit is daarbij het sleutelwoord. Er liggen belangrijke dossiers die doorgezet moeten worden, zoals wonen en het integraal huisvestingsplan voor de scholen. Tegelijkertijd hecht iedereen in deze raad aan gezond dualisme, een coalitie die samenwerkt met de raad en een oppositie die echt ruimte krijgt om haar rol te spelen. Inhoudelijk kwamen steeds dezelfde thema’s terug. Wonen staat bovenaan ieders lijstje. Financiële degelijkheid wordt als absolute randvoorwaarde gezien en parkeren wordt door meerdere fracties urgent genoemd. Daarnaast zijn duurzaamheid, regionale samenwerking en weerbaarheid van de Larense gemeenschap een consistent beeld. En dat laatste thema, het vermogen van inwoners, verenigingen en ondernemers om als hechte gemeenschap overeind te blijven in de veranderende wereld, verdient een prominente plek in het nieuwe akkoord. Dan komen we bij mijn advies, wat u ook heeft kunnen lezen in het rapport. Op basis van alle gesprekken en alle afwegingen die daarbij komen, adviseer ik om de coalitieonderhandelingen te starten tussen VVD Laren en Larens Behoud.

Deze twee partijen vertegenwoordigen samen 9 zetels in deze raad en hebben 60 procent van de Larense stemmen, een stevig mandaat. De verwachting is dat er in deze samenstelling daadkrachtig doorgebouwd kan worden, met voldoende ruimte voor een krachtige oppositie. Maar mijn voorstel bestaat uit twee delen. Allereerst adviseer ik dat VVD Laren en Larens Behoud werken aan een kerncoalitieakkoord, wat aangevuld kan worden met raadsbrede akkoorden op thema’s waar brede steun in de raad voor bestaat, zoals bijvoorbeeld wonen en weerbaarheid. Ik adviseer ook uitdrukkelijk om het maatschappelijk middenveld te betrekken daarbij, inwoners, verenigingen en ondernemers verdienen een stem in de koers van hun dorp. De vervolgstappen. Voor de volgende fase adviseer ik een formateur te benoemen met kennis van zaken van de lokale dossiers, onderhandelingsteams bestaande uit de lijsttrekkers, met elk een secondant, georganiseerde momenten waarop alle partijen, ook de oppositie, vroegtijdig inhoudelijke inbreng kunnen leveren. Voorzitter, ik rond af. Laren is een bijzonder dorp, dat vind ik en dat vinden we allemaal. Dat heeft iedereen ook in de gesprekken tegen mij gezegd en dat delen wij. Zoals Anton Mauve ooit zei: “het is aandoenlijk mooi hier.” En ik heb er alle vertrouwen in dat deze raad het unieke karakter van Laren zal koesteren en het dorp zal klaarstomen voor de toekomst.

Tot slot spreek ik mijn grote dank uit aan u allen, al mijn gesprekspartners in deze verkennende periode, de heer Jan Van Midden en de griffier Antoinette Kroon voor haar uitstekende hulp. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw duidelijke en krachtige toelichting nog op uw werk en we staan daar straks nog even bij stil. Maar voor nu in ieder geval hartelijk dank voor deze toelichting. Dan ga ik even rond. Ik kan het ambtshalve bepalen dat we zo rondgaan, maar ik kijk even rond wie als eerste wil reageren of vragen wil stellen, toelichtende vragen, verhelderende vragen aan de verkenner. De heer Vos? Dan beginnen we daarmee. Het voorstel is dat de vragen direct door de verkenner worden beantwoord en dat we dan gewoon naar de volgende fractie gaan. Vragen, de eerste ronde is verhelderende vragen over het rapport aan de verkenner. De heer Vos, gaat uw gang. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Ik moet mij eventjes resetten. Allereerst veel dank aan mevrouw Valk als verkenner, informateur. Ik weet niet welk woord ik moet gebruiken, maar zal ik maar verkenner blijven zeggen? Mevrouw Valk: Dat mag allebei.

2

De heer Vos: Dank. Heel positief om naar aanleiding van uw gesprekken hier in deze openbaarheid te spreken over uw bevindingen. Het was trouwens ook uitdrukkelijke wens van het presidium en van de raad. En ik denk dat het ook heel belangrijk is, ik weet niet of ik dicht bij de microfoon moet zijn, om volkomen transparantie te hebben. En ik denk dat het heel goed is dat we daarom vanavond hier zitten om duidelijkheid te krijgen. Desalniettemin, ondanks mijn geslijm, heb ik ook wat dingen opgeschreven die misschien wat minder leuk zijn. Allereerst valt mij op dat ik dit stuk ook op 19 maart al had kunnen schrijven, denk ik. Er staat niet zo heel veel in waarvan ik denk, dat is opmerkelijk. De heer Lobregt: Mijnheer de burgemeester, punt van orde. We zouden toch alleen vragen stellen? We komen straks in de tweede ronde toch tot ... De voorzitter: Dat klopt, de heer Lobregt, maar ik had nog even wat geduld aan deze kant. Ik denk, misschien leidt deze introductie tot een vraag. Die ruimte zou ik de heer Vos nog even willen gunnen en anders doe ik wat mij is opgedragen in deze raad. De heer Vos: Mijnheer Lobregt, vindt u het goed als ik verder ga? De voorzitter: Via mij dan, heer Vos, u gaat door en richt u zich uiteindelijk op verhelderende vragen.

De heer Vos: Maar desalniettemin vind ik het belangrijk om toch een paar dingen te zeggen waarvan ik denk, dat is misschien handig om die toch even te berde te brengen. De voorzitter: Maar mijnheer Vos, even voor de orde, er is alle ruimte. Ik wil u alle ruimte geven, maar toch even het voorstel wat ik had, en dat geldt voor u allemaal. Misschien is het mogelijk om de verhelderende vraag te stellen aan de verkenner, dan kunnen we die ronde met elkaar afmaken. Dan kan de verkenner ook weer plaatsnemen op de publieke tribune en alle bespiegelingen, reflecties op wat u ook vindt, en daar is ook alle ruimte voor … Die ruimte is er ook in de tweede ronde. Ik geef u dat gewoon even mee. Er is alle ruimte. De heer Vos: Dat is fijn om te horen. Er worden een aantal dingen gezien of genoemd in het stuk. Ook al zeg ik dat had ik al snel kunnen schrijven. Er wordt geschreven, de gesprekken worden breed gezien als bevestiging van behoefte aan rust, stabiliteit en continuïteit. Dat is een van de bevindingen die u constateert. Maar mijn vraag is heel simpel, op basis waarvan zegt u dat? Ik heb natuurlijk maar een gesprek met u mogen voeren, maar volgens mij hebben wij dat niet gezegd. U zegt, de rol van de oppositie. Volgens mij gaan wij aandachtspunten geven naar aanleiding van de eerste opbrengst, lijkt mij.

Het is een beetje gek als wij meteen al aangeven wat wij willen, want we weten helemaal niet wat eventuele partijen willen. Dus het lijkt mij heel moeilijk voor ons, als aanstaande oppositie, om iets zinnigs te zeggen als we niet weten wat de coalitie wil. Dus dat vind ik een moeilijke. En dan spreekt u bij bullet 4.2, dat wij daar iets kunnen zeggen naar aanleiding van de opmerkingen die wij gemaakt hebben. Hoe stelt u zich dat voor? Wanneer gaan we dat dan doen en hoe gaan we dat dan doen en in welke vorm gaan we dat dan doen? En u geeft bij bullet 3 aan, er moet van alles nog gedaan … Wij tekenen niet als oppositie. Volgens mij, als er een akkoord ligt, dan tekent de coalitie en daar zijn wij volgens mij geen partij in. Dus dat is mijn volgende vraag. Dan is er een opmerking over parkeren en dergelijke. Volgens mij is dat geen punt, want naar mijn mening is er al een motie in de raad hier aangenomen naar aanleiding van betaald parkeren en onderzoek naar een parkeergarage. Dus ik vind het een beetje wonderlijk dat dat toch als gesprekspunt aan de orde is geweest. Dus graag van u een toelichting daarop. Ik vind dat wonderlijk. Dan nog een volgende vraag en die stel ik aan u, maar ook aan de andere 3

partijen en met name natuurlijk aan D66. In de vorige coalitie zat D66, die worden niet genoemd of alleen maar eventjes zijdelings als een mogelijke mogelijkheid. Dat is een beetje een raar woord, dat ben ik met u eens. Ik ben heel nieuwsgierig naar de mening van D66 daarover. Dus die vraag kunt u moeilijk beantwoorden en ook naar uw mening. Want waarom niet? Waren zij niet betrouwbaar genoeg, niet constructief genoeg? Is er niet geleverd? Wat is de reden daarvoor? Want als je vriendjes bent, dan ben je dat ook nu nog. Dus graag een vraag daarover. En dan ook nog een andere, laatste vraag, voorzitter, als u mij vergunt. Er worden drie mogelijkheden genoemd, maar ik zou op basis van de zetelverhouding nog wel heel veel andere mogelijkheden ook kunnen noemen. En dat zou bijvoorbeeld zeggen VVD, D66, Groen Laren. Dan krijgen we toch heel iets anders en iets waar meer een mening uitspreekt. Dus vanwaar uw voorkeur om uit te spreken voor VVD Laren en Larens Behoud en die mogelijkheid uit te sluiten? Dat vind ik tamelijk wonderlijk. Maar u heeft gesproken met mensen en ik heb alleen u gesproken, dus ik ben wel nieuwsgierig naar uw antwoord. En daar wilde ik het bij laten, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Goed, dank u wel, mijnheer Vos. Ik geef eerst aan de verkenner even de ruimte om antwoord te geven waar dat past in uw opdracht en waar dat lukt. Gaat uw gang.

Mevrouw Valk: Helemaal goed. Dank u wel, de heer Vos. Ik heb zes vragen opgeschreven, dus ik ga eens even proberen stuk voor stuk aan u te beantwoorden. Uw allereerste vraag hint op een zin die al vroeg in het verslag staat, namelijk dat er een eenduidige wens is van de raad om te kijken naar stabiliteit, continuïteit en goed bestuur. En de heer Vos zegt inderdaad dat is niet wat wij gezegd hebben. Dus misschien om even uit te zoomen. Voorop staat dat dit rapport een samenvatting is van alle gesprekken. Het gaat dus niet individueel in op alle losse gesprekken, maar is een samenvatting van de thema’s, om zo maar te zeggen. En waar misschien continuïteit niet onderdeel is geweest van ons gesprek, is goed bestuur van Laren dat volgens mij wel. Want dat is iets wat alle partijen hebben uitgesproken, dat het belangrijk is dat er een stabiel en goed bestuur van Laren is. Dus daarom is dat zo in dat rapport gekomen. Dan uw tweede vraag over waarom, of wat zou Groen Laren bijvoorbeeld in willen brengen aan de toekomstige coalitie qua punten. Want u zegt ik weet nog niet waar de nieuwe coalitie mee komt. Dat is natuurlijk ook zo, dus ik weet ook niet wat ik daarom in zou brengen. Dat is denk ik een visie die u heeft vanuit Groen Laren.

Andere partijen zijn wat meer open, denk ik, om al te zeggen wij vinden het bijvoorbeeld heel belangrijk dat duurzaamheid hoog in het vaandel staat of wij vinden het heel belangrijk dat we aan de weerbaarheid werken. Ik denk dat een nieuwe coalitie ook open moet staan voor de punten die voor Groen Laren belangrijk zijn, los van wat de coalitie gaat onderhandelen met elkaar. En dat kan meenemen van Groen Laren vindt bijvoorbeeld biodiversiteit belangrijk. Dan nemen we dat mee, kunnen we daar wat mee en kunnen we vervolgens ook terugkoppelen aan Groen Laren van daar hebben we wat mee gedaan. Dus de uitnodiging vanuit mij, en ik hoop ook vanuit de toekomstige coalitie, is er absoluut dat Groen Laren ook input kan geven van wat de belangrijkste punten zijn. We kunnen ook naar uw verkiezingsprogramma gaan en daar uithalen, maar die uitnodiging staat om dat te doen. Los van wat de coalitie met elkaar gaat onderhandelen. Dus dat is eigenlijk gewoon een uitnodiging, hoe ik het vervolgproces zie, aan alle partijen om daar input op te leveren.

Dan uw derde vraag, en die is volgens mij ook zeer terecht, hoe gaan we dat dan doen, dat proces dat de oppositie of eventueel de toekomstige oppositie input gaat leveren? Ik heb daar in mijn stuk een suggestie voor gedaan qua vorm, om bijvoorbeeld een vergadering te organiseren waarin iedereen zijn punten naar voren kan brengen, wat belangrijk zou zijn voor een nieuw coalitieakkoord. Dat is mijn advies. Dat is denk ik aan de twee partijen die gaan kijken of ze een coalitie kunnen vormen, of dat de juiste vorm is om dat in zo’n soort vergadering te doen, en ook met de toekomstige formateur, of dat de juiste manier is om die verzameling van input te organiseren. Mijn suggestie is om dat in 4

zo’n vergadering te doen, maar dat zou ook een andere vorm kunnen krijgen. En ik ben het helemaal met u eens, mijnheer Vos, dat moet duidelijk worden. Hoe wordt dan de input van de oppositiepartijen en van alle partijen in deze raad meegenomen? En dat is heel belangrijk voor de formateur en de volgende stap. Nogmaals, ik heb een suggestie gedaan, maar daarover kunt u in debat gaan. Dan punt vier over parkeren. U zegt terecht, daar is al een motie over aangenomen. Dat is ook zo. Toch is het wel vaak naar voren gekomen in de gesprekken. Zodoende is het ook in het rapport terechtgekomen, omdat dat gewoonweg iets is waar veel partijen over gezegd hebben dat ze dat belangrijk vinden. Ik heb aan iedereen dezelfde vraag gesteld, wat moet voor u absoluut in het akkoord komen? Daar hebben veel mensen op gereageerd met parkeren. Dus vandaar dat het erin staat. Dan heeft u de vraag over D66. Ik laat het ook natuurlijk aan de fractie van D66 om daar straks inhoudelijk op te reageren, maar ik kan wel kort toelichten wat mijn overwegingen zijn geweest. Zo’n proces van verkenning is altijd een afweging van welke kant ga je op? Er zijn, zoals u zelf al zei bij vraag zes, verschillende mogelijkheden. Ik heb er drie genoemd in het rapport, maar er zijn er heel veel. En ik heb echt gekeken naar wie is de grootste partij? Dat is de VVD met 5 zetels.

Larens Behoud heeft 4 zetels, bij elkaar 9 zetels. Dus numeriek is het niet nodig om daar nog een partij aan toe te voegen. Dan is het natuurlijk de vraag, kunnen die partijen inhoudelijk met elkaar verder? Wat is hun inhoudelijke voorkeur zelf? Hebben zij in het verleden goed met elkaar bestuurd? Op al die vragen is het antwoord ja. Dat is eigenlijk hoe ik tot de conclusie ben gekomen om mijn advies te geven dat deze twee partijen moeten starten met het onderzoeken van een coalitie, namelijk VVD Laren en Larens Behoud. Het is gewoonweg een andere uitslag dan er vier jaar geleden ook was en met die 9 zetels hebben de partijen een sterk mandaat, 60 procent van de zetels in Laren. En ik denk dat zij slagvaardig kunnen zijn omdat ze met twee partijen een coalitie kunnen vormen. Dat doet niks af aan, en dan kan de heer Van Midden daar straks misschien wat meer over zeggen, de dankbaarheid en de goede samenwerking die er in de afgelopen vier jaar met D66 is geweest. Dat heeft daar niks mee te maken, dit advies. Ik heb er gewoon neutraal naar gekeken, hoe kun je een bestuur voor Laren vormgeven? Mijns inziens zou dat kunnen met deze twee partijen en die hebben ook een stevige meerderheid met zijn tweeën en ervaring met elkaar. Tot slot vraag zes, er zijn ook andere mogelijkheden en daar heeft u ook helemaal gelijk in.

Ik heb geprobeerd dit beknopt te houden en niet op alle mogelijkheden in te gaan. Dit zijn de drie mogelijkheden die meerdere keren en veelvuldig besproken zijn in de verschillende gesprekken. En nogmaals, het is dus een samenvatting van alle gesprekken. Niet elke mogelijkheid die er is staat in het rapport, net zoals niet elk thema wat belangrijk is voor alle individuele partijen in het rapport staat. Dus het is een samenvatting en dit zijn de drie meest besproken mogelijkheden. Dus VVD en Larens Behoud, de twee grootste met 9 zetels. VVD, Larens Behoud en D66, de huidige coalitie met 11 zetels. En VVD, CDA en D66, de winnaars en de landelijke partijen met 8 zetels. Dus ik wilde ook voor de transparantie wel die drie opties erin zetten, om te laten weten dat we het over die drie opties gehad hebben. Natuurlijk zijn andere opties ook de revue gepasseerd, maar niet meerdere malen en niet op die manier onderzocht als een optie om dat als advies mee te geven. Ik geloof dat ik nu al uw vragen beantwoord heb, maar als u nog andere verhelderende vragen heeft, dan hoor ik het graag. De voorzitter: Zeker, dat doen we dan eventueel als er nog prangende vragen zijn, doen we dat even later. Volgens mij voor nu even afdoende beantwoord in eerste termijn. Ik zag al Liberaal Laren, mevrouw Timmerman. Ik wil u het woord geven voor verhelderende vragen in deze ronde.

Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik had hier eigenlijk ook staan hoe er tot deze conclusie gekomen was, of tot dit advies gekomen is eigenlijk. Er staan heel veel dingen in die eigenlijk bij de volgende ronde zouden moeten horen, de formateur, en niet de informateur. Als er wordt gesproken over, inderdaad werd net al gezegd, 5

parkeergarage of sociale woningbouw of weet ik wat, dat hoort bij een formateur, in hoeverre zijn partijen het met elkaar eens of kunnen ze tot elkaar komen en dan gaan ze het vormgeven in het coalitieakkoord. Dit was de verkennende fase. Dat wil zeggen, welke partijen willen met elkaar? Wanneer heb je een meerderheid? Dit was natuurlijk heel simpel, vijf en vier is negen, dus dan heb je verder niemand meer nodig. Er is al met elkaar samengewerkt en eigenlijk mis ik een beetje op basis van welke onderwerpen in de verkiezingsprogramma’s van de beide partijen, deze conclusie tot stand is gekomen. En daar wil ik het voorlopig even bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Heeft u de verhelderende vraag helder genoeg om te beantwoorden? Ja? Gaat uw gang. Mevrouw Valk: Dank u wel en dank u wel, mevrouw Timmerman. Deze rol van informateur, verkenner … Toen de heer Van Midden mij vroeg, heb ik best wel wat mensen gebeld die dit soort rollen gedaan hebben van hoe heb je dit aangepakt? Wat houdt het in? En de realiteit is dat dit in elke gemeente heel anders loopt en gaat en eigenlijk elke gemeenteraad daar zijn eigen tradities op nahoudt. Dus ook de rol van de informateur en de verkenner verschilt nogal.

En dat is ook een realisatie die ik mij aan het begin heb toegeëigend, van hoe ga ik dit invullen? Dus op uw vraag van staat er niet te veel in het rapport wat eigenlijk meer voor een formateur zou zijn, dat is dan denk ik uw interpretatie van wat een informateur doet. Nogmaals, daarover verschillen de meningen. Ik heb absoluut geprobeerd en getracht ook in de gesprekken het voornamelijk te hebben over met welke partijen, zijn er ook partijen waar u niet mee wil samenwerken, et cetera. Maar toch ook wel te vragen wat zijn nu de belangrijkste thema’s voor jullie als partij om die mee te nemen? En ik dacht omdat dat in die gesprekken toch naar voren is gekomen, welke thema’s besproken zijn, vat ik het samen in het rapport. Dan kan een formateur daarmee ook aan de slag. Nogmaals, het is een samenvatting, dus het is niet een uitputtende lijst van dit moet het nieuwe coalitieakkoord worden, absoluut niet. Het is eigenlijk gewoon een samenvatting van de thema’s die besproken zijn en voor mij was het wel waardevol om ook te horen van de partijen wat vinden de verschillende partijen belangrijk? En zou dat samen kunnen gaan? Dus mijns inziens ben ik daar niet te ver in gegaan in mijn rol, maar is het gewoonweg een reflectie van de wens van de partijen die om tafel zaten en een samenvatting daarvan.

Ik ben er verder ook niet in detail op doorgegaan in het rapport, maar je zou het kunnen zien als een startschot voor de formateur die daarop verder kan doorborduren. Want de volgende fase is inderdaad inhoudelijk. Dus dat is even op de eerste vraag. Dan de vraag over de verkiezingsprogramma’s van VVD Laren en Larens Behoud. Wat maakt het nu zo bijzonder dat die twee met elkaar kunnen samenwerken? Dat vind ik dan weer specifiek iets waar de formateur zich mee bezig moet gaan houden, om specifiek te kijken waar zit de overlap? Ik denk als je ze allebei leest, zie je dat er veel overlap is, maar ook waar zitten de punten waarin de twee partijen verschillen? Want die verschillen zijn er ook wel degelijk. En de formateur zal moeten gaan kijken, onder leiding van de twee fractievoorzitters en lijsttrekkers, van hoe komt dat samen? Dus dat is denk ik echt iets voor de volgende fase om daar duiding aan te geven en kunnen zij samen in een coalitie? Dank u wel. De voorzitter: Ik denk voor nu even afdoende beantwoord. Ik kijk even rond wie behoefte heeft aan verhelderende vragen. Mevrouw Beishuizen, gaat uw gang. Mevrouw Beishuizen: Altijd leuk als je nieuw bent. Dank voor je hulp, Jan-Huug. En Annelies, ook dank voor al je werk en in ieder geval het zeer prettige gesprek wat wij hebben gehad, waar wij in alle openheid onze standpunten gedeeld hebben met elkaar.

En daarom ook even daarop doorvragend, want we zijn toch wel even benieuwd, want voor ons staat de inhoud voorop. Wat willen wij voor Laren bereiken? En met name dan 6

ook vanuit D66 wat vinden wij daar heel erg belangrijk in? En dan ben ik toch even benieuwd, het advies gaat heel duidelijk naar Larens Behoud en VVD. Waar is dat op gebaseerd? Want voor mij roept het rapport vooral oprechte nieuwsgierigheid naar de onderbouwing op. Want waar zit dan specifiek die hele sterke inhoudelijke samenwerking tussen Larens Behoud en de VVD? Waar zit dan die hele duidelijke overeenstemming of kansen die daar tussen deze partijen liggen? En waar verschillen die dan blijkbaar heel duidelijk met de rest? Dus daar zouden wij graag nog wat meer uitleg over willen hebben. En bijvoorbeeld ook waar zijn problemen? Waar worden obstakels gezien in de andere samenstellingen, laat ik het zo formuleren. Daarnaast even wat over het vervolgproces. Wij vinden het heel mooi dat u ook aanhaalt, ga ook raadsbreed naar onderwerpen kijken. Maar wij willen daar wel eigenlijk nog een stap verder in gaan, draai het om. En we zijn heel benieuwd waarom u dat niet geadviseerd heeft. Er zijn een aantal heel gevoelige onderwerpen waar wij als Laren ook heel hard mee aan de slag moeten de komende jaren. Denk aan de spreidingswet bijvoorbeeld. En wij denken dat het daarvoor heel belangrijk is dat wij dat als raad dragen, dat wij eigenlijk als hele raad achter de lijn staan die we daar gaan voeren.

Ook omdat het voor iedereen best wel een kwetsbaar onderwerp is om daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Dus wij zijn benieuwd naar uw beeld, waarom niet eerst die onderwerpen met elkaar verkennen, daar raadsbreed een lijn voor maken en daarna pas naar de echte formatie en een coalitieakkoord gaan? Want juist dit soort onderwerpen vinden wij minder geschikt voor harde afspraken in een coalitieakkoord. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Valk, aan u. Mevrouw Valk: Dank u wel, mevrouw Beishuizen. Misschien begin ik even met uw tweede vraag over de vorm. Waarom niet eerst raadsbreed? En dan ga ik vervolgens even door over VVD en Larens Behoud. Ik heb ook aan alle partijen gevraagd, hoe kijkt u naar een raadsbreed akkoord? En over het algemeen moet ik zeggen dat uw raad houdt van innovatie, openstaat voor nieuwe manieren van samenwerking, wat denk ik spreekt voor uw raad. Maar wat ik ook in het rapport schrijf, er bestaat ook wel enige terughoudendheid van hoe gaan we dat dan doen? Precies de vragen die hier vanavond naar voren komen, dat kan ik me ook helemaal voorstellen, van dat klinkt interessant, maar hoe gaan we dat inregelen? Dus ik denk dat het wel belangrijk is om deze, ik noem het heel even innovatie, te kaderen met over welke onderwerpen gaan we dat doen? En u noemt terecht, denk ik, ook de spreidingswet of vluchtelingen.

In mijn rapport heb ik het over weerbaarheid en wonen, maar daar had ook heel makkelijk vluchtelingen bij kunnen staan, want daar hebben we het ook in veel gesprekken over gehad. En dat is denk ik ook een onderwerp waarvan het belangrijk is dat dat door de gehele raad gedragen wordt. Dus ik denk dat dat onderwerp absoluut onderzocht moet worden, is dat ook een onderwerp waar we raadsbreed mee aan de slag kunnen gaan. De reden waarom ik begin met een kerncoalitieakkoord en aanvullend raadsbrede akkoorden, is denk ik toch ook wel om er zeker van te zijn dat er in dat kerncoalitieakkoord de grotere afspraken, ook over de financiën, over ruimtelijke ordening, sociaal domein et cetera, op de manier met elkaar worden afgesproken hoe men dat gewend is, om zo maar te zeggen, binnen de coalitie daar overeenstemming over te bereiken. En om dan te proberen als raad, kunnen we dat op bepaalde thema’s raadsbreed overeenkomsten in vinden? Ik denk, maar dat is mijn advies en daarover kunnen jullie met elkaar in debat gaan, als we beginnen met laten we kijken of we een raadsbreed akkoord over alles kunnen maken, dat dat misschien nog wel een brug te ver is om dat gelijk op die manier in te steken. Dat is mijn afdronk van de gesprekken. Maar nogmaals, misschien dat u het daar allen mee oneens bent. Ik denk dat als we het verdelen in twee stukken, dat dat een grote kans van slagen heeft.

Laat ik het zo zeggen. Maar uw toevoeging van de spreidingswet en vluchtelingen ben ik het zelf heel erg mee eens. En misschien dat de heer Van Midden daar zo meteen ook nog iets over kan zeggen, maar ik denk dat dat een 7

uitstekende suggestie is. En dit is ook wat ik bedoel met deze vorm, u brengt dit nu in. Misschien kunnen we dan kijken kunnen we daar raadsbreed een akkoord over bereiken? Zo zou het ook denk ik moeten gaan. Misschien zijn er ook andere onderwerpen waar wel een raadsbreed akkoord op zou kunnen komen. Dan moet de raad daar denk ik open voor staan. Dan kom ik bij uw volgende vraag, van Larens Behoud en de VVD. Wat zijn dan de inhoudelijke overeenkomsten tussen die twee? Als u het goed vindt, ik heb echt gekeken naar wie staat open voor elkaar, wie heeft hoeveel zetels, wat zijn de overwegingen van de fracties. Dus ik heb gesproken met de fractievoorzitters of de lijsttrekkers, met een secondant, maar daar zitten ook hele fracties achter. Op basis daarvan heb ik dit advies uitgebracht, dat zij zouden moeten onderzoeken of ze een coalitie kunnen vormen. Ik laat even de politieke afwegingen van hoe de visies op het dorp en de visies op hoe de komende vier jaar eruit moeten zien, maar ook waar de overeenkomsten en de verschillen zitten, zo meteen voor de tweede ronde, dat de heer Van Midden daar misschien het voortouw in kan nemen over hoe hij dat ziet. Want nogmaals, ik heb in deze ronde niet uitputtend heel erg in detail inhoudelijk gesproken met alle partijen over hun verkiezingsprogramma’s.

Ik denk dat bekend is dat Larens Behoud en VVD meerdere malen al met elkaar bestuurd hebben, dat dat partijen zijn waar veel overlap zit in visie en in verkiezingsprogramma’s. Maar voor de details specifiek daarover verwijs ik graag door naar de tweede ronde. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Valk. Ik kijk even verder waar de behoefte is. Ik zie de heer Lobregt. Gaat uw gang. De heer Lobregt: Dank u wel. Mevrouw Valk, ik wil u graag bedanken voor uw heldere rapport en ik heb daar verder geen vragen over. Mevrouw Valk: Kijk aan. De voorzitter: De heer Lobregt, dank u wel. Dan kijk ik verder even of er behoefte is voor verhelderende vragen. Larens Behoud schudt nee. Zijn er verhelderende vragen vanuit de VVD, behoefte? Nee, ook niet. Dan stel ik vast dat er geen verhelderende vragen meer zijn. Dan kijk ik of er nog prangende, verhelderende vragen zijn bij partijen die al aan bod zijn geweest. Nogmaals, onder het adagium om constructief met elkaar naar een nieuwe periode te kijken, geef ik even de ruimte of er nog vragen zijn die toch nog beantwoord moeten worden. Dan kijk ik nog een keer rond. De heer Vos, nog behoefte? Gaat uw gang. De heer Vos: Uiteraard, zal ik maar even zeggen. Nog een vraag ligt open, mevrouw Valk heeft daar antwoord op gegeven. De vraag waarom D66 in ongenade is gevallen, daar kan misschien de fractie van de desbetreffende partij iets zinnigs over zeggen.

Ik heb begrepen dat mevrouw Valk daar eigenlijk niet zoveel over te melden heeft. Dan toch aan mevrouw Valk, ik krijg de indruk dat u vooral geleid wordt door de getalsmatige stand van zaken. Maar misschien heb ik het helemaal mis, hoor. Dat hoor ik dan heel graag van u. En wat mij verbaasd, maar daar kunnen zowel mijnheer Loeff als mijnheer Van Midden mij antwoord op geven, en aan mevrouw Valk: hoe kan het nu dat u geen vragen hebt? Dat is echt ongelooflijk. Zelfs als ik mijn best doe, kan ik over een servetje nog wel een vraag bedenken, maar u heeft geen vraag. Ik ben echt helemaal stupéfait. Dus graag mijn vraag aan u, hoe kan het nu dat u geen vragen heeft? Dat was het, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u, heer Vos. De eerste vraag behandelen we in deze ronde en de volgende vraag laat ik graag aan de volgende ronde. Mevrouw Valk, aan u het woord.

8

Mevrouw Valk: Dank u wel, mijnheer Vos. De vraag of ik louter geleid word door de numerieke overwegingen van hoe je een coalitie maakt, het antwoord daarop is nee. Want dan had ik ook niet drie weken de tijd daarvoor hoeven nemen, dan hadden we het inderdaad op 19 maart al kunnen concluderen welke som tot een meerderheid komt. Als verkenner, nogmaals wat ik zei, ik was aan het begin ook aan het kijken hoe interpreteer je deze rol? Hoe ik dit heb geïnterpreteerd en gedaan is te kijken hoe je een meerderheid creëert voor een coalitie voor een gemeente Laren die stabiel is en toch kan doorpakken op een aantal dossiers die in de afgelopen periode voortgang hebben geboekt, maar nog wel uitvoering behoeven in deze periode. Dus het zijn drie dingen. Een meerderheid, daar komt het numerieke, waar u gelijk in heeft, dat is een element daarvan. Maar de stabiliteit en de samenwerking zijn daarin belangrijk. En inhoudelijk, er zijn in de afgelopen periode een aantal dossiers gestart. Daarover is overeenstemming bereikt, maar dat moet ook uitgevoerd worden. De combinatie van die drie elementen brengt mij tot het advies dat ik denk dat de VVD en Larens Behoud dat met elkaar moeten onderzoeken.

Het is een advies voor een onderzoek in de formatieperiode, omdat ik denk dat zij op die drie punten scoren en dat dat een logisch gevolg is van het resultaat waarop de inwoners van Laren hebben gestemd, 60 procent van de mensen in dit dorp heeft gestemd op die partijen, een partij met 5 zetels en een met 4. Er is onderling vertrouwen en zij hebben in de afgelopen periode en periodes daarvoor met elkaar gewerkt. Zij zijn ook betrokken geweest bij de besluitvorming in de afgelopen periode om die dossiers die zo belangrijk zijn voor Laren vorm te geven. Dus ik geloof ook dat zij daarmee door kunnen gaan om in de komende periode tot succesvolle uitvoering te brengen voor Laren. Dank u wel. De heer Vos: Ik heb toch een prangende vraag erover, voorzitter. Een verhelderende vraag. U blijft heel erg benadrukken, getalsmatig. Prima, begrijp ik ook. Ik kan ook rekenen, getallen tot tien, dat lukt nog wel. Maar u noemt een aantal dingen naast die numerieke argumenten. Welke dossiers vindt u dan die u benoemd heeft gekregen, die ter sprake zijn gekomen, waarvan u zegt op basis van die dossiers zeg ik dat wordt een gelukkig huwelijk? Want dat hoor ik u namelijk niet zeggen. U blijft heel erg hameren op die negen, plausibel, ben ik met u eens, maar ik ben heel nieuwsgierig naar die dossiers die u noemt.

Welke zijn dat dan? Want ik kan ook een aantal dossiers noemen waarvan ik denk daar zijn ook wel verschillen over. Mevrouw Valk: Mijnheer Vos, ik denk absoluut dat er ook verschillen zijn tussen VVD en Larens Behoud. Ik denk dat niemand dat onder stoelen of banken steekt. Maar ik denk dat er in de afgelopen periode … En misschien dat in de volgende ronde nog specifieker over die inhoudelijke dossiers gesproken kan worden, maar bijvoorbeeld wonen. Volgens mij is er een lijst met locaties waar verder naar gekeken gaat worden, heb ik uit de gesprekken vernomen. Voor de scholen is er volgens mij een mooi integraal huisvestingsplan. Dat ligt op de plank en moet nu projectmatig aangepakt worden om uitgevoerd te worden. Dat zijn twee onderwerpen die meermaals in onze gesprekken naar voren zijn gekomen. Maar ik weet dat er nog meer onderwerpen zijn die in de afgelopen vier jaar door de huidige coalitie op een goede manier zijn aangepakt en waarvoor een plan ligt dat uitgevoerd moet worden. Nogmaals, ik verwijs even naar de tweede ronde om daar meer inhoudelijk over te hebben. Ik noem nu even wonen en de scholen, maar er zijn nog veel meer onderwerpen waar deze twee partijen mee aan de slag kunnen gaan. En nogmaals, er is natuurlijk ook de uitgestoken hand naar andere partijen om input te leveren en om te kijken of daar raadsbrede akkoorden over gemaakt kunnen worden.

De heer Vos: Mag ik, voorzitter? De voorzitter: Ik wil ook wel een beetje constructief naar een volgende ronde.

9

De heer Vos: Maar wat is uw volgende ronde? De voorzitter: De volgende ronde is dat u kunt reageren, kunt reflecteren op wat u nog vindt. De heer Vos: We zijn nu toch in de tweede termijn, of zie ik dat verkeerd? Voor de eerste termijn heeft een aantal partijen niets gezegd, we hebben wel wat gezegd. Volgens mij zijn we nu in de tweede termijn, of zie ik dat verkeerd? De voorzitter: Maar u blijft verhelderende vragen stellen. Ik probeer enigszins te kijken hoe we dat begrenzen, zodat we ook naar een reflectie kunnen gaan voor de tweede ronde over wat we vinden van het rapport. Dat is meer de politieke duiding, daar kunt u een reactie geven. De heer Vos: Maar dat begrijp ik niet, voorzitter. De voorzitter: Dan wil ik het wel een keer uitleggen … De heer Vos: Nee, dat hoeft niet De voorzitter: Dat denk ik wel, ik ben uw voorzitter … De heer Vos: Mag ik een vraag stellen of mag ik geen vraag stellen om helderheid te krijgen … De voorzitter: U stelt vervolgens voortdurend vervolgvragen. Ik probeer ook andere fracties nog even de ruimte te geven. De heer Vos: Maar die hebben geen vragen. De voorzitter: Ik wil nog even terug naar mevrouw Timmerman van Liberaal Laren. Misschien heeft D66 nog behoefte aan een reactie. Ik wil daar wel een beetje gelijk mee omgaan vanavond.

De heer Vos: Ik dacht we zullen een debat gaan volgen, maar … De voorzitter: Zeker, maar dit is de ronde waarin we verhelderende vragen stellen aan de verkenner, dat leent zich nog niet zozeer voor debat. De verkenner geeft ook aan dat een aantal vragen beter in de volgende ronde beantwoord kan worden, en daar ben ik het als voorzitter van de raad mee eens. Dus ik wil even naar mevrouw Timmerman van Liberaal Laren. Heeft u nog aanvullende prangende vervolgvragen? Mevrouw Timmerman-Hamers: Die neem ik straks mee in de volgende, algemene ronde. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog even naar de ronde die ik net volgde, spontaan, of D66 nog behoefte heeft aan prangende vragen die in deze ronde nog gesteld moeten worden. Nee? Dan kijk ik nog een keer rond, zijn er andere partijen die nog geen inbreng hebben gegeven, of die nog … Nee. Dan zijn … Wat mij betreft stel ik vast dat de toelichting is gegeven door de verkenner, de verhelderende vragen daarop zijn gesteld en er is ook een verwijzing door de verkenner aangegeven dat een aantal zaken ook in de volgende ronde misschien wat beter geduid en beantwoord kunnen worden. Dan rest mij op dit ogenblik de verkenner te danken voor het werk. Ik heb in ieder geval een aantal dingen gehoord die u aan het begin aangaf dat de 10

gesprekken in goede openheid zijn gevoerd, constructief en in een goede sfeer ook. Dat is ook wat volgens mij Laren kenmerkt, dus dat is ook heel mooi dat het in deze fase op deze manier is gegaan. Ik wil u danken voor uw werk. En voordat ik bij de microfoon wegloop, zeg ik tegen de luisteraars thuis dat we u gaan bedanken met een bos bloemen voor het mooie werk. Hartelijk dank. Mevrouw Valk: Graag gedaan, dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Valk neemt verder na deze ronde plaats op de publieke tribune. Dan is er nu ruimte in deze volgende ronde om te reageren, te duiden, reflecteren, met elkaar in debat te gaan. Ik kijk even welke fractie daar als eerste behoefte aan heeft. Ik zie Liberaal Laren, mevrouw Timmerman. Gaat uw gang. Sorry, ik kijk eerst naar rechts, dus ik ga even aan die kant starten, met uw goedvinden. Gaat uw gang. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik zou eigenlijk in het kort even op het rapport in zijn algemeenheid willen ingaan en ik wil mevrouw Valk nog even hartelijk bedanken voor het prettige gesprek. De grootste partij gaat, even een algemeen beeld van het rapport, gaat met zijn vroegere coalitiepartner verder. Prima. Maar voor de burger verandert er niets. We hebben het net ook al gehoord. Alles wat beslist is en op de rit is gezet, wordt nu de komende vier jaar samen afgemaakt.

En dat was ook een van mijn vragen, of dat de hoofdreden was of dat het een simpel rekensommetje was, vijf en vier is negen. En beide redeneringen, daar is nog wel het een en ander op af te dingen, denk ik. Maar de bal ligt nu voor de formatie bij de formateur en bij de twee partijen. Hoe gaan we ... We hebben allemaal in de coalitieprogramma’s staan, we vinden wonen belangrijk, we vinden dit belangrijk, we vinden dat belangrijk. Maar hoe ga je het invullen? Want dat is namelijk het cruciale punt en dat is de volgende fase zo meteen. De formateur. De ene wil heel lang volbouwen met sociale woningen en de ander, die ik al gesproken heb, die wil dat absoluut niet. Hoe gaan we dat doen, hoe brengen we partijen bij elkaar en hoe kunnen we op een goede manier hiermee samenkomen? Want het zijn eigenlijk alleen nog maar de beoogde coalitiepartijen. Dat is pas aan het einde van de formatieperiode kunnen we het over de coalitiepartijen hebben en dan wordt het coalitieakkoord, daar ligt straks alles in vast. En ook de bijbehorende financiële onderbouwing en doorrekening heel graag in dat coalitieakkoord. Dat we niet weer voor verrassingen komen te staan. In het rapport van de verkenner, dat is mijn tweede punt, wordt gevraagd of de beoogde oppositiepartijen tijdig hun inbreng willen geven op het potentiële coalitieakkoord.

Wij zijn van mening, er moet nog heel veel werk verzet worden, dat de beoogde coalitiepartners er eerst zelf uit zullen moeten komen. Anders ben je namelijk geen coalitiepartner. Wij wachten dus het resultaat rustig af en wensen de informateur veel wijsheid en succes toe, net zoals alle partijen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, mevrouw Timmerman. Ik kijk even rond. Wie heeft er behoefte om te reageren? De heer Loeff. Gaat uw gang. De heer Loeff: Dank u, voorzitter. In deze ronde vanuit Larens Behoud ook onze dank aan de informateur voor het plezierige gesprek wat we hebben gehad in een hele snelle fase na de verkiezingen. Het was voor ons als partij natuurlijk eerst intern kijken van hoe kijken we aan tegen de uitslag, hoe kijken we aan tegen de andere cijfers? En we zijn ook blij dat die in dit rapport zijn opgenomen, omdat daarmee ook weer vastligt wat de uitslag ook betekent voor de toekomst van de formatie en ons dorp. Er waren inderdaad geen vragen, mijnheer Vos, van ons uit, omdat het rapport wat betreft beknopt is en uiterst helder. En die helderheid, die blijkt uit de opzet, de indeling en de onderwerpen die aan bod komen. En daarmee is het wat dat betreft een rapport wat, gelukkig, eens een keer niet lang is, zeer leesbaar. Iets wat de heer Vos volgens mij zelf altijd propageert.

Dus er staan geen moeilijke woorden in en het is volstrekt begrijpelijk, althans voor ons. Ik begrijp 11

dat er vragen zijn over de toekomst. Die hebben wij zelf ook als partij die mogelijk gaat samenwerken met de VDD en dat is iets wat natuurlijk in de komende fase aan bod komt. Dat kun je al afvragen van hoe gaan we de formateur benoemen? Dat zijn allemaal zaken waar wij het vertrouwen in hebben dat we daar met de VVD goed uitkomen. En wat ik hier vooral wil benadrukken is dat ik heel erg blij ben met de uitnodiging ook aan de andere partijen, ik hoor nu al een afwijzing vanuit Liberaal Laren, om ook de input te leveren vanuit hun verkiezingsprogramma voor het coalitieakkoord. En dat refereert aan wat wij vier jaar geleden hebben gedaan, toen Larens Behoud de grootste partij werd. Ook toen hebben we de uitnodiging uitgedaan. En we hebben toen in die besprekingen, die ook open en constructief waren, punten gehoord van partijen die we zo goed mogelijk hebben meegenomen en waarbij we hebben geprobeerd om dat ook in het coalitieakkoord te vatten. En die uitnodiging ligt er wat ons betreft als beoogd coalitiepartner ook nadrukkelijk. Wij willen echt wat dat betreft iedereen horen en dat geldt niet alleen voor de politieke partijen, maar ook voor maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en andere organisaties om ronde te maken van waar staan we nu en waar willen we over vier jaar met elkaar staan? Dat brengt ons ook tot de keuzes die er mogelijk gemaakt zullen moeten worden.

Ook dat is in een onzekere tijd natuurlijk iets wat gaat spelen. Denk alleen maar aan hogere olieprijzen die effect hebben op koopkracht. Dat zal zich vertalen naar de portemonnee van de inwoners van Laren, voor het voorzieningenniveau et cetera. En we zullen er niet aan ontkomen dat we in de komende periode misschien ook een waarschuwing moeten afgeven, niet alleen wat betreft weerbaarheid, maar ook wat betreft een stukje inschikken ten opzichte van de voorzieningen die we hebben. En dat is natuurlijk helemaal geen leuke boodschap, maar ik geef hem hier toch vast af. Mevrouw Timmerman heeft het over een financiële paragraaf en ik ben heel blij dat onze coalitiepartner, de VVD, de afgelopen vier jaar niet heeft gezorgd voor tegenvallers, maar juist voor een stabiel financieel beleid. En dat dat beleid ook echt is vertaald naar rust in de toekomst, zoals we dat zien in de begroting ook. En daar is ook een meerjarenbegroting voor opgesteld. Dus in die zin hebben wij vertrouwen in de toekomstige gesprekken met de VVD en gaan wij zeer zeker, hopelijk, de uitdaging aan, ook met andere organisaties en andere partijen, om samen te kijken hoe we verder kunnen werken aan, en dat staat niet in het rapport, was de enige kanttekening, een zelfstandig Laren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, heer Loeff. Ik kijk verder. Behoefte? D66, mevrouw Beishuizen, gaat uw gang.

Mevrouw Beishuizen: Dank u wel, voorzitter, voor dit woord. Wij zien echt duidelijke redenen om de overweging en de afweging rond het coalitieakkoord en de verdere coalitievorming te verdiepen. En wat ons betreft gaat het daarbij niet alleen om zetelaantallen, maar juist ook om stabiliteit, inhoudelijke samenhang en de kwaliteit ook van de samenwerking en van een heel krachtig bestuur. De afgelopen vier jaar hebben we volgens mij met elkaar laten zien dat dat zeer goed mogelijk is. Want het geeft toch een beetje het gevoel, wat de andere aanwezigen ook al benadrukten, dat het een beetje zetel tellen is geweest, waarbij de VVD een grote positie krijgt. Maar volgens mij gaat het niet om het aantal zetels, maar wat je ermee doet. Want wij zien inhoudelijk veel interessantere opties. Want de inhoud missen wij op dit moment in het rapport, in het advies en ook een beetje in het gesprek. En wat wij vooral ook intrigerend vinden, de afgelopen vier jaar hebben we vanuit D66 inhoudelijk zeer bijgedragen aan de plannen die er nu liggen. Veel beleid komt ook uit de pen van D66. En is het dan niet toch ook logisch dat je in de uitvoering daar ook een rol in krijgt, een verantwoordelijkheid in neemt en elkaar ook kan steunen in die uitvoering? Want dat, wat ik eerder aanhaalde, het is ook een kwetsbaar gegeven, want er liggen best wel wat uitdagingen voor ons.

Daarbij heeft volgens mij de kiezer ook heel duidelijk een signaal gegeven. Niet alleen de VVD is gegroeid, maar ook D66 heeft een belangrijke, of een grotere plek binnen Laren genomen en dat is volgens ons een signaal. Dus ze 12

hebben ook een signaal gegeven, de partijen, waar zij een logische samenwerking tussen zien, dat is beloond. Vandaar dat wij er ook op willen benadrukken dat we vanuit de inhoud verder moeten praten. Wat ik ook al bij de vraagronde aangaf, om te kijken vanuit de hele raad, op welke punten kunnen wij elkaar vinden en gezamenlijk een lijn uitzetten? Want wat de informateur aanhaalde als punten, wat dan in het kerncoalitieakkoord zou kunnen, klonken voor ons wat meer als een soort basispunten, hamerstukken, waarin de afgelopen vier jaar al de basis redelijk op orde is. En juist de spannende punten, daar moeten we volgens mij met elkaar mee aan de slag gaan. Dus wij nodigen iedereen uit om laten we het over de inhoud gaan hebben en vanuit daar, als raad, maar ook met verschillende partijen, vanuit de inhoud verder praten. De voorzitter: Dank. De heer Lobregt. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de burgemeester. Hij is toch ook burgemeester? De voorzitter: Mijnheer Lobregt, ik reken het allebei goed. Dank u wel. De heer Lobregt: Dank u wel. Dat zit alweer mee vandaag. In onze buurgemeente, Eemnes, is er een partij die heet Dorpsbelang. En die hebben als verkiezingsslogan: “verder op de vertrouwde manier.” En daar hebben Larens Behoud en VVD goed naar gekeken. Want die willen ook verder op de vertrouwde manier.

Dan heb ik toch slecht nieuws voor u, want verder op de vertrouwde manier is helaas in de huidige samenleving en wat er gebeurt in de huidige samenleving niet mogelijk. De punten die voor ons liggen, rust en continuïteit. Ik denk ik neem een voorschotje. Ik ben bij mijn zoon gaan kijken, die trainde vandaag bij Heren 1 van Laren. Dus ik heb heerlijk in de zon gezeten en heerlijk mijn voorschot op deze rust genomen. Mevrouw Timmerman gaf aan, ik wil geen verrassingen. Helaas, mevrouw Timmerman, de komende vier jaar gaat alleen maar verrassingen zijn. We zullen elkaar als raad dus vast moeten houden, we zullen ook andere onderwerpen dan genoemd in het verslag van mevrouw Valk beet moeten pakken. Ik noem de BEL-combinatie. Er is gelukkig een nieuwe directeur, maar wij zullen de BEL-combinatie op orde moeten krijgen. Er werd net genoemd dat het financiële beleid qua begroting goed in elkaar zit. Dat klopt. We weten echter niet ... Het sociaal domein, de kosten daarvan zullen blijven groeien. De overheidsbijdrage is onzeker. De kosten die gemoeid zijn met de uitvoering van de projecten waartoe we besloten hebben, daar zitten heel veel open einden in. Er zit dus heel veel onzekerheid in de begroting.

Ik zou dus ook, heb ik ook eerder in de commissie M&F gevraagd, graag inzicht willen hebben in hoe zien die toekomstige uitgaven eruit? Wat hebben we dan nog aan buffer over? En hoelang houden we het nog vol, gegeven wat we aan OZB binnenkrijgen? Ik heb de afgelopen week meer boze mailtjes gekregen als raadslid dan hiervoor in mijn hele leven. Dank u wel, mijnheer Loeff. Over de kerk, over ondernemers die heel boos zijn, over de OZB-verhoging. En dat lees ik allemaal en dan denk ik die BELorganisatie en de communicatie vanuit het college, dat zullen we op orde moeten krijgen met elkaar. Mijn collega’s van D66 noemden net de spreidingswet, de projectmatige uitvoering van de projecten in de BELorganisatie. Daar zullen we hard mee aan de slag moeten. Dus er ligt een enorme uitdaging. Ik zou haast zeggen ik ben blij dat wij niet in de coalitie zitten, maar dat wij die krachtige oppositie, waarnaar gevraagd wordt, kunnen voeren. Dus wij kijken uit naar het coalitieakkoord. Wij zijn altijd bereid om input daarop te geven. Maar ik denk dat we voor een hele grote opgave staan de komende vier jaar, die wij niet moeten onderschatten. Dus ik wens de coalitie alle succes daarbij. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even, volgens mij heb ik de linkerflank gehad. De heer Vos dan. Gaat uw gang. De heer Vos: Wil de allergrootste partij niet eerst wat zeggen? 13

De voorzitter: Ongetwijfeld wel hoor, maar gaat u maar uw gang. De heer Vos: Zal ik dat doen? De voorzitter: Ik vermoed van wel. De heer Vos: Ik gun mijnheer Van Midden graag zijn podium. Het moet toch een debat worden, heb ik begrepen. Maar dat wordt niet altijd op prijs gesteld. Er worden een aantal dingen gesteld hier aan tafel waar ik toch even op wil reageren. Er ligt allereerst nog een vraag aan mijn collegae van D66. Hoe zit dat nu? Hebben ze nu de bons gekregen of zitten ze nog ergens op de achterhand? Maar dat komt ongetwijfeld nog. Mevrouw Timmerman heeft helemaal gelijk, eerst coalitie en dan komen. Wij gaan namelijk niet bepalen … De open eindjes, dat hebben we al eens een keertje vier jaar geleden gedaan. Dat gaan we niet nog een keer doen. En de afgelopen twintig jaar hebben Larens Behoud en de VVD al in hoge mate de gang van zaken bepaald. Dat heeft ons niet zo heel veel vrolijkheid gebracht. Mijnheer Loeff vindt het helder en duidelijk, heeft geen vragen. Het zijn wel heel veel algemeenheden, mijnheer Loeff, ik heb u niks horen zeggen over dingen die hier aan tafel gezegd zijn over de BEL-combinatie, over de spreidingswet, over het wonen. U bent een pleitbezorger van erfgooierswoningen, daar vindt de VVD ook wat van. Johanneskerk. We babbelen er vrolijk op los en we hebben het voorlopig alleen maar over de getalsmatige verhouding. Dus dat zegt trouwens D66 ook.

De inhoud mist een beetje. En een signaal van de kiezer, dat mag D66 uitleggen. Wat is het signaal van de kiezer dan? Volgens mij is het signaal van de kiezer zoals ze gestemd hebben. Maar ik leid er alleen maar uit af hoeveel mensen op welke partij gestemd hebben. Dus ik kan er verder niet zoveel mee verder. En met mijnheer Lobregt ben ik het helemaal eens, verder op de vertrouwde manier ‘…’(00:59:24) en dat was wat het was, volgens mij. En volgens mij moet er wel iets meer gaan gebeuren dan alleen maar die constatering en daar zijn een hele hoop meer dingen dan alleen maar gemeenplaatsen en dergelijke. En nu het woord aan mijnheer Van Midden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vos. Er zijn nog twee vragen gesteld, heb ik wel gehoord, van u, mijnheer Vos, aan D66. Dus ik kijk nog even naar D66. Heeft u behoefte om daarop te reageren? Want dan hebben we dat beantwoord, maar het is aan u natuurlijk of en hoe u wilt reageren. Mijnheer Jansen, gaat uw gang. De heer Jansen: Dank u, voorzitter. Is mijn première hier, denk ik in de raad, dat ik zelf iets ga zeggen. Waarom staan wij hier nog vrijgelaten in? Simpelweg, het gaat nog niet over de inhoud. En D66 is toch echt een partij die het van de inhoud moet hebben. En zodra de inhoud aan de orde komt, zullen wij ons zeker roeren. En op dit moment, u zegt het zelf al, het is, in uw woorden, een mager rapport.

Dus wij zien nog geen aanleiding om nu heel erg meteen in het verweer te schieten en we zien eigenlijk nog dat alle mogelijkheden en kansen nog openliggen, zeker als het straks over de inhoud gaat. Dus ik neem aan dat dat een antwoord is op uw vraag, mijnheer Vos. De tweede vraag ben ik even kwijt, denk ik. De voorzitter: Uw tweede vraag, mijnheer Vos. De heer Vos: Mijn tweede vraag? De voorzitter: U had geen tweede vraag? Voor D66.

14

De heer Vos: Wat u ervan vond en of u de bons heeft gekregen. Dat was eigenlijk mijn vraag. U mag hem ook in twee knippen hoor, wat mij betreft. Als je de bons krijgt, dan is dat meestal ook wel een consequentie daaraan. De heer Jansen: De bons niet. Ik denk, misschien was er sprake van een verstandshuwelijk, maar we voelen ons niet nu ineens in de kou gezet. Zoals gezegd, dit was voorspel, de rest moet nog komen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Jansen, voor uw eerste bijdrage in deze raad. Nu ga ik even kijken, dan zijn we bij de VVD beland. Dan kijk ik even … Mijnheer Van Midden, dan ga ik u het woord geven. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het is best wel eens lekker om een keer wat langere tijd je mond te houden en aandachtig te luisteren naar wat mensen in te brengen hebben, moet ik eerlijk zeggen. Ik zal alles langslopen, zowel opmerkingen als vragen, om toch zo goed mogelijk te kunnen reageren. Allereerst de voorkeur voor de coalitie VVD en Larens Behoud. Natuurlijk is die ook vooral getalsmatig ingestoken. Dat is ook logisch. Uiteindelijk probeer je ook politiek met meerderheden te werken. Er is niks mis mee om vanuit de meerderheidspositie uiteindelijk een degelijke coalitie te wensen. Maar daarnaast hebben we nog een aantal andere dingen afgewogen die ook de verkenner nadrukkelijk heeft aangegeven.

En dat is dat we, als we kijken waar we nu staan, ook in de uitvoering van het huidige coalitieakkoord, dan zien we dat een groot deel van alle visies zo langzamerhand ontwikkeld zijn. Ik kan ze opnoemen, de woonvisie, verkeersvisie, omgevingsvisie, groenbeleidsplan, wegenbeheersplan, zo kan ik dat allemaal wel noemen. En het is nu vooral op de uitvoering. We moeten echt gas geven op de uitvoering. En zeker als we kijken naar het woondossier, collega Niels Rood heeft de laatste anderhalf jaar daar enorm veel gas op gegeven. Dus in die zin heeft hij verschrikkelijk veel werk gedaan. We hebben nu een prachtige lijst. Die moet nu de komende vier jaar gewoon heel krachtig en doelgericht afgemaakt worden. En daarvan zeggen wij dan vinden we het ook het meest voor de hand liggend om gewoon met twee partijen die op een goede manier samen kunnen werken, ook in het verleden bewezen hebben op een hele goede manier met zijn tweeën samen te werken, om die verder het karwei af te laten maken. En om daar ook meteen in te gaan op de opmerking van mevrouw Timmerman, die zegt uiteindelijk verandert er niks en blijft alles wat het is. Me dunkt. We hebben een aantal visies ontwikkeld.

Uiteindelijk mag de inwoner erop vertrouwen dat wij daarmee ook daadwerkelijk aan de slag gaan en niet bij de eerstvolgende nieuwe coalitie weer totaal andere visies ontwikkelen en weer een heel ander plan gaan maken. Dus in die zin is het ook te prijzen dat we uiteindelijk die visies oppakken en gewoon gas geven op de uitvoering. Dus dat is belangrijk. En wat ik zeg, Larens Behoud en VVD hebben we natuurlijk in het verleden met zijn tweeën ook al samengewerkt. Ik wil ook heel nadrukkelijk boven tafel houden dat de keuze die wij nu maken vanuit de fractie absoluut niet een diskwalificatie van D66 betekent. We hebben ongelooflijk, en als ik persoonlijk ook spreek namens mezelf, heel mooi samengewerkt met D66. Er zijn ook hele mooie dingen opgeleverd. Maar wat ons betreft ontstaat er nu ook een nieuwe fase waarin we echt met heel veel kracht op die uitvoering gaan zitten. Met alle lof en alle dank ook aan de bijdrage van D66. En het is misschien wat wrang, maar uiteindelijk is dit wel de keuze die wij op dit moment maken. De heer Jansen: Is er ruimte voor een interruptie, voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie dan, de heer Jansen. De heer Jansen: Ik hoor de wethouder zeggen dat er heel veel gas gegeven moet worden op een aantal dossiers. Dan is mijn vraag eigenlijk why change a winning team? Ik bedoel, alles is in place eigenlijk om gas te 15

geven en u gaat nu eigenlijk het team wijzigen. En ik heb altijd geleerd dat dat dan niet verstandig is in dit soort situaties. Dus ik vroeg me af hoe de heer Van Midden daar dan tegen aankijkt. De voorzitter: Heldere vraag, die geven we aan mijnheer Van Midden mee. Dank u. De heer Van Midden: Om daar meteen op te antwoorden, omdat wij de stellige overtuiging hebben dat wij met twee partijen, met Larens Behoud en de VVD, dat efficiënt en doelgericht kunnen doen. Dat is de enige reden. Of enige reden, dat is een van de redenen. Er wordt ook heel sterk nu ingezoomd … Of er werd gevraagd naar de verschillen tussen VVD en Larens Behoud en ook de overeenkomsten. Er zijn heel veel overeenkomsten tussen Larens Behoud en de VVD. Belangrijkste vertrekpunt is dat we allebei partijen zijn die de zelfstandigheid van Laren absoluut voorop hebben staan. Dus dat is al een heel goed vertrekpunt. De overeenkomsten zien we ook terugkomen in de visies die ontwikkeld zijn de afgelopen vier jaar, ook als het gaat om het financieel beleid zoals dat nu op poten is gezet. Natuurlijk zijn er ook verschillen. Het meest prominente verschil, wat ook tijdens de campagne naar voren is gekomen, is de discussie rond parkeren. Daar gaan we goede gesprekken over voeren in de coalitieonderhandelingen, kan ik u verzekeren.

En wat ik ook belangrijk vind, is dat we, als we dan kijken naar de coalitie, ook bestuurlijk complementair aan elkaar zijn. De VVD is over het algemeen bekend als bestuurderspartij. Larens Behoud zit diep in de haarvaten van de Larense gemeenschap. En wat ons betreft is dat gewoon een perfecte match. In ieder geval een match waar we in ieder geval de komende vier jaar mee door willen gaan. Als het gaat om de inhoudelijke onderwerpen, er werd aangegeven, ook door D66, bij ons staat de inhoud voorop en wij willen eerst praten over de inhoud alvorens de partijen met het coalitieakkoord aan de slag gaat. Dat is een beetje een kip-ei-discussie. Het voorstel van de verkenner is om eigenlijk een soort motorblok-coalitieakkoord te maken. In mijn beleving ligt het ook redelijk voor het grijpen, want het is voor een groot deel datgene wat nu in het huidige coalitieakkoord staat, wat we verder door willen zetten. En daaromheen is een aantal nieuwe onderwerpen verschenen waar we denk ik ook het gesprek over moeten voeren. Net over weerbaarheid gehad, de spreidingswet is aan de orde gekomen, ook in de gesprekken met de verkenner, en wonen is natuurlijk een heel belangrijk thema. Mevrouw Timmerman gaf al aan, of die vroeg zich ook af hoe gaan we nu verder? Want de een wil sociaal wonen en de ander wil iets anders.