Transcript openbare raadsvergadering 9 juli 2025

gemeenten zoals de onze is er een ondergrens van inderdaad 100.000 euro. En dat is om gemeenten die nog weinig, en veel kleine gemeenten doen dat tot op heden ook niet zoals wij dat doen... Nog niet een volwaardige bibliotheek hebben in staat te stellen om dat vanaf nu te gaan doen. Want er is een zorgplicht, dus je wordt verplicht om aan bibliotheekwerk te doen. Maar de bibliotheek in Laren is eigenlijk een volwaardige bibliotheek. Al sinds jaar en dag. En we hebben gekeken naar welke middelen nodig zijn om de dienstverlening op peil te houden en ook te zorgen dat de indexeringen in de huisvestingslasten bijgehouden kunnen worden. En zo komt dat bedrag van die 76.000 euro. Het staat de raad natuurlijk wel vrij om uit te spreken dat dat de volle 100.000 moet zijn. En dan zijn er best wel ambities bij de bibliotheek om nog meer te doen. Dus dit is eigenlijk het in stand houden van wat er nu gebeurt. En dan komen we met deze middelen uit. Dan de vraag over de kostendekkendheid van de leges, die kwam van Larens Behoud. We maken in beginsel natuurlijk geen winst op leges. Het streven is 100 procent kostendekkend, met uitzondering van burgerzaken, maar dat kent u. Als het gaat om bouwleges, dan willen we daar geen hogere opbrengst hebben dan kosten. Noch hogere kosten dan opbrengsten.

Dat lukt meestal niet, omdat er heel weinig voorspelbaarheid zit in de hoeveelheid opbrengsten die we gaan realiseren. Op pagina 81 van de conceptrekening, dat is ver weg, flink doorbladeren, maar daar kunt u zien hoe dat uitgepakt heeft. Maar als we naar 2025 kijken, dat kunt u daar niet zien, dan is de verwachting dat we minder inkomsten hebben dan kosten. En dat we dus zowel minder hebben dan in 2024, als ook dan de begroting. Dus dat gaat een tegenvaller opleveren, waar het vorig jaar een meevaller opleverde. Zo is het elk jaar wel wat. Dan de vraag van de VVD, waar blijven die woningbouwplannen? Wij delen het ongeduld, maar ik update u wel regelmatig over wat de pijplijn is. Wat de bekende projecten zijn, waar nieuwe projecten komen. De laatste update is van mei, meen ik. Heeft u in de commissie kennis kunnen nemen, van bijvoorbeeld Eemnesserweg 3. U had daar in het locatieonderzoek woningbouw een combinatie staan met Plein 1945. Dat is geworden een combinatie met een perceel in Pruisenbergen. Dat is daar kort toegelicht. Maar we zijn nog niet zover dat ik u daar uitgebreid een plan over kan laten zien. Want dat zijn allemaal onderhandelingen die lopen.

En soms kost het tijd om initiatiefnemers, ontwikkelaars, het besef te laten indalen dat ze met die verplichting van twee derde betaalbaar toch een stuk minder kunnen verdienen met percelen dan waar ze misschien op hoopten of van droomden. En bij de woningbouwcorporatie werkt iemand die dat een rouwproces noemt en daar doet het soms inderdaad aan denken. En ik heb hetzelfde ongeduld als u, zei ik al, maar soms moeten we daar toch even op wachten. Dat is ongeveer aan de hand met Houtweg 29. Daar heeft de raad van gezegd daar kan wel wat. Daar zijn we druk mee in gesprek. En misschien is daar de mogelijkheid, en daar hoop ik u ook in deze zomer weer een nieuwe update over te sturen, zodat u die in september kunt aantreffen, dat daar bijvoorbeeld alleen maar in het betaalbare segment gerealiseerd wordt. Maar dan moet de gemeente natuurlijk wel ook een duit in het zakje doen. Ik ga daar nu nog niet op vooruitlopen. Er zijn een heleboel voorbeelden en ik ga dat dus allemaal netjes voor u op een rijtje zetten. Maar er is nu concreet zicht op de realisatie van 60 à 65 woningen in die orde van grootte, waarvan 45 betaalbaar zijn. Dus meer dan twee derde. En voor vragen die u naar aanleiding hiervan zou willen stellen, kan ik u het beste verwijzen naar die raadsinformatiebrief die u van mij gaat krijgen. Waarom is er nog geen hotel? Ook een vraag van de VVD.

Die ontwikkeling is inderdaad wat op de achtergrond geraakt. Er is natuurlijk lang gekeken naar de locatie Torenlaan, waar de verfwinkel stond, maar dat plan is gesneuveld. Toen waren er ideeën over een hotel in combinatie met een parkeerdek bij Singer. En daar is eigenlijk geen initiatiefnemer voor. Intussen was het parkeerprobleem bij Singer redelijk urgent. En dat heeft collega Van Midden met de nodige voortvarendheid weten op te lossen. Maar discussies over het hotel hebben we al enige tijd niet gehad en er is ook geen initiatiefnemer voor op dit moment. Maar wij blijven daar wel open voor. Dus mocht zich iemand melden die dit toevallig hoort, dan kunnen we zeker naar initiatieven kijken die passen bij de schaal van Laren. Het voorstel natuurbrug, dat komt naar u toe. En daarin wordt 16

geschetst wat zijn de twee scenario's die min of meer nog over zijn om te realiseren? En dan kunt u uitspreken wat u daar met zijn allen van vindt. Dan heb ik nog een vraag over en dat betreft eigenlijk de capaciteit bij de BEL-combinatie op erfgoed. Op dit moment werken wij daarvoor samen met MooiSticht. Dus als er een klus is op het gebied van cultureel erfgoed, dan levert MooiSticht daar deskundigheid op. En er is ook een servicepunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland, waar we ook terecht kunnen. Maar dat is meer voor vraag en antwoord en expertise, een second opinion of dat soort dingen. Daar kun je niet zeggen mag ik 30 uur van u hebben? Zo werkt het ook weer niet. Maar tot nu toe loopt dit goed. Ik ben het wel met u eens dat dat dunnetjes is, dus het houdt niet over. Maar we redden het nog. Dat waren de antwoorden op de vragen die mij zijn gesteld. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Wethouder De Groot. De heer De Groot: Dank u, voorzitter. Het lijkt me dat ik maar per fractie antwoord geef, de vragen zijn vrij divers. Dat ligt waarschijnlijk ook aan mijn portefeuilles. En dan begin ik met de vraag van de VVD over het warmteplan, transitieplan warmte. Het formele antwoord daarop is dat het botst in het kader van allerlei omgevingsplannen en dat soort dingen. Daar moet ook wat op gebeuren om te zorgen dat we op tijd van het gas afgaan.

Maar materieel is er wel degelijk aanleiding om daaraan te werken. Ik heb daar in de commissie ook wel wat over gewisseld. We zien dat we niet alleen maar te maken hebben met standalone huizen, die we overigens misschien wel moeten motiveren om tijdig van het gas af te gaan, maar ook complexe, soms zelfs meerlaagse in Laren, waarbij je wel degelijk goed moet kijken hoe je dat gaat verwarmen en van het gas af brengt. En dat heeft grote ruimtelijke opgaven als het gaat om het winnen van de warmte, het collecteren en ook weer distribueren ervan. Dus dat betekent wel degelijk dat je daar een plan voor moet hebben en ook moet koppelen in de omgevingsplannen, zoals we die hebben, om dat goed te laten verlopen. Hotel, daar heeft mijnheer Rood al wat over gezegd. Ik kan daar nog aan toevoegen dat wij de hotelloods van de MRA op bezoek hebben gehad. Dat was volgens mij een suggestie van de heer Loeff. Het ligt in ieder geval niet aan het feit dat er geen vraag is naar dit soort dingen in de markt. We zouden makkelijk een hotel wat dat betreft hier kunnen hebben. Maar als het gaat om dat het …, dat betekent ook dat je ruimtelijk gaat kijken. En dat ligt inderdaad bij de heer Rood. Maar ik zou dat inderdaad zeer toejuichen. U heeft ook iets gevraagd over de BIZ. Laat ik maar even op het thema economie doorgaan.

De BIZ zou een oplossing kunnen zijn om die tweeledigheid die Bijzonder Laren heeft op te lossen. Aan de ene kant belangenbehartiging, centrummanagement, promotie en aan de andere kant het verbinden. Wat daar natuurlijk ook een belangrijk onderdeel van is geweest, is de activiteit van Bijzonder Laren. Ik heb daar inderdaad met Bijzonder Laren over gesproken. We zien nu dat het bestuur net weer een beetje op poten komt. Maar het blijft een thema waar ik met ze van gedachten blijf wisselen. En ik beloof u dat ik daar in het najaar nog eens een keer op terugkom. Dat is voor mij wel een ding, daar moet op een gegeven moment een ja of nee op komen. We kunnen het zelf niet instellen, dat moeten de ondernemers doen. Maar het zou denk ik wel een hoop dingen kunnen helpen. Maar het is aan de ondernemers zelf om te bepalen of ze dat op die manier willen doen of niet. AED, dat is terecht dat u dat roept. We hebben met de buurtpreventievereniging wat acties opgezet en wat middelen ter beschikking gesteld om dat mogelijk te maken, ook om cursussen te volgen. Ik wil graag onderzoeken of er nog meer mogelijk is en te doen is, om dat programma eventueel verder uit te breiden. En ook daar wil ik dan graag in het najaar op terugkomen. Ik schakel door naar Larens Behoud. U begint met een prikkelende opmerking over het sociaal domein en over inkomensafhankelijke bijdragen.

Dat is iets wat wij graag zouden zien. We zien dat we de kosten grosso modo in de hand hebben. Maar het blijft wel zo dat we ook zien dat op diverse fronten er ook gebruik wordt gemaakt door mensen die dat, denk ik, best goed zelf zouden kunnen 17

betalen. In het kader van normalisatie en positieve gezondheid zou je je ook wel eens kunnen afvragen of er niet een drempeltje zou moeten zijn, zeker voor mensen die betaalkrachtig genoeg zijn om gebruik te maken van de schaarse middelen van de overheid. We zouden dat zeer toejuichen. Dus dat ook naar mevrouw Timmerman toe van Liberaal Laren. Maar we wachten wel op wetgeving daarop. Ik zou daar graag op vooruit willen lopen, maar dat is echt onmogelijk. En die wetgeving staat al jaren op stapel. Maar het is daar net zoals in het café waar ik vroeger kwam toen ik student was. Daar hing een mooi bordje: "Morgen gratis bier" en dat hing er dan de volgende dag ook nog. Dus ik hoop dat dat komt in de komende kabinetsperiode. Er is zeker druk vanuit de VNG en voor zover wij daaraan mee kunnen duwen, doen we dat ook zeker. Jongerenbeleid. Ik heb vandaag akkoord gegeven op een stuk wat binnenkort, dat zal denk ik het volgende kwartaal zijn, naar u toekomt om de jongerenraad en alle participatie op dat gebied nieuw leven in te blazen. En dan op basis daarvan ook te kijken waar de wensen liggen en op welke manier we die kunnen faciliteren. Dus dat is een diep gekoesterde wens voor mij. En ik hoop zeer dat we daar ook weer wat meer aan kunnen doen. U stelt ook een intrigerende vraag over een economisch ambtenaar.

Ik vind dat het moeilijk is voor mij om vanuit mijn positie daar eigenlijk antwoord op te geven, maar ik wil daar toch wel wat over zeggen. We hebben in de afgelopen periode de analyse gehad dat we vooral met Bijzonder Laren een revitaliseringsplan hebben uitgevoerd. We hebben gekozen voor een pragmatische aanpak, waarin we samen met Bijzonder Laren zijn opgetrokken en een centrummanager hebben gekozen die we samen bekostigd hebben, op fiftyfifty-basis. Ik kan me voorstellen dat voor de komende periode zowel Bijzonder Laren als wij een andere koers zouden willen varen. En dat dat… Als het over beleid gaat, doe ik dat voornamelijk zelf. Ik voel me zeer thuis op economisch gebied. Ik doe het graag, maar ik kan me voorstellen dat dat in de volgende periode niet gegarandeerd is. Dus als ik daar nog een advies over mag geven, dat is verder aan u, dan zou ik iemand inhuren van een andere gemeente. Dat scheelt ook weer een hoop uren die gaan naar dubbel overleg en dat soort dingen. Maar nogmaals, daar zal dekking voor gevonden moeten worden als u dat in deze periode wilt doen. En anders zou het een goed onderwerp kunnen zijn voor coalitieonderhandelingen naar de volgende periode toe. Dan kom ik bij Liberaal Laren. U stelt de vraag over de Tomingroep.

Grosso modo staan wij aan de lat van pakweg 2 tot 3 procent van datgene wat mogelijkerwijs aan verlies geleden wordt, als dat aan ons wordt doorberekend. Er zit nog voor 10 miljoen vermogen in Tomin, maar dat zit wel vast in activa. Dus op een of andere manier moet er wel degelijk wat gebeuren om de zaak los te trekken. En we zien dat er op dit moment zeer intensief daaraan gewerkt wordt in de regio, om te zien hoe we die participatie op dit gebied efficiënt en goed kunnen regelen en wat de rol daar van Tomin zou kunnen zijn. In ieder geval… Ik word er niet blij van, ook al zijn we een relatief kleine partner erin, dat we bij elk verlies dat we zouden moeten lijden of welke bijdrage of garantie moeten geven om daar de salarissen te kunnen blijven betalen. Dus zorgelijk? Dat deel ik met u. Wordt er wat aan gedaan? Zeker. Ik kan u verzekeren dat me dat veel tijd en energie kost, maar die besteed ik er ook graag aan. Dan de GAD. Of de kosten hetzelfde blijven, dat weet ik niet. Daar kan ik echt geen zinnig antwoord op geven. Het zal altijd kostendekkend moeten zijn. Dat is een ander uitgangspunt. Ik heb wel een goed nieuwtje. Voor mij geldt in een open samenleving moet je ook erkennen als iemand anders een beter standpunt heeft gehad dan jij.

En de heer Westendorp is gebleken dat hij gelijk heeft gehad dat aanbestedingen al heel snel positiever kunnen uitpakken als het gaat over nascheiding van afvalstromen. Dat is mooi, dat is goed nieuws. Maar of dat betekent dat, met alle andere lasten die komen, CO₂-heffing, afvalstoffenbelasting, het allemaal goedkoper wordt, ik durf het echt niet te zeggen en zeker niet te beloven. Over het BIZ heb ik al wat gezegd. We hebben inderdaad het dorpsfonds Bijzonder Laren. Dat functioneert op een eigen manier. Maar een BIZ zou, zoals ik aangaf, een scheiding kunnen geven tussen de verbinding en degenen die met belangenbehartiging en promotie te maken hebben. En dat is vooral een zaak van Bijzonder Laren zelf. Maar we zijn natuurlijk als partner daarvan zeker betrokken, en ook als partner in dat BIZ, in dat 18

dorpsmodel. Een discussie daarover, zoals ik aan mijnheer Koldenhof aangaf, wordt zeker gevoerd. Dan moet ik even doorbladeren. Nee, ik denk dat ik voor nu alles heb gehad. Als dat niet zo is, hoor ik het graag. En dan ben ik ook aan het eind van mijn beantwoording. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan zo direct verder. We maken even het rondje af en als er dan nog vragen zijn, dan komen we vanzelf weer terug. Er lag nog een vraag voor mij als hekkensluiter. Ik blijf daar even bij zitten vanwege de voortgang van de vergadering. En die is welke acties gaat het college ondernemen voor aanscherping van het Bibob-beleid? Dat is net afgelopen maand nieuw vastgesteld door het college, of goedgekeurd door het college. U heeft daar een raadsinformatiebrief over ontvangen, die staat op de agenda van uw raad van 25 juni jongstleden. Dus ik raad aan om daar nog heel even naar te kijken. En uw presidium heeft ook al een avond gepland in september over dit onderwerp. Dus ik wilde daar graag naar verwijzen. Dan kunnen we het ook echt op inhoud over dit belangrijke onderwerp hebben, met uw welbevinden. Dat was de reactie van het college op de algemene beschouwingen. 7.

Kadernota 2026 De voorzitter: Dank u wel. We gaan zo direct verder. We maken even het rondje af en als er dan nog vragen zijn, dan komen we vanzelf weer terug. Er lag nog een vraag voor mij als hekkensluiter. Ik blijf daar even bij zitten vanwege de voortgang van de vergadering. En die is welke acties gaat het college ondernemen voor aanscherping van het Bibob-beleid? Dat is net afgelopen maand nieuw vastgesteld door het college, of goedgekeurd door het college. U heeft daar een raadsinformatiebrief over ontvangen, die staat op de agenda van uw raad van 25 juni jongstleden. Dus ik raad aan om daar nog heel even naar te kijken. En uw presidium heeft ook al een avond gepland in september over dit onderwerp. Dus ik wilde daar graag naar verwijzen. Dan kunnen we het ook echt op inhoud over dit belangrijke onderwerp hebben, met uw welbevinden. Dat was de reactie van het college op de algemene beschouwingen. We gaan over naar de inhoudelijke behandeling van de kadernota. Als u het gevoel heeft dat er nog iets is blijven liggen, dan stel ik voor om dat gewoon mee te nemen in de eerste instantie zo direct. En dan kan er nog een korte reactie op komen vanuit de collegeleden. En de VVD heeft nog een motie, motie nummer 1. Die is al aangekondigd. En ik ga u ook verzoeken om die zo direct alvast ook mee te nemen in uw eerste instantie.

Ik zal in dit geval dezelfde volgorde aanhouden als we voor de politieke beschouwingen hebben gedaan. En dan begin ik bij Groen Laren. Gaat uw gang, mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Mag ik van de gelegenheid gebruik maken om ook eventueel nog te reageren op de bijdrage van de wethouders, of is dat niet de bedoeling? De voorzitter: Volgens mij had ik dat net gezegd. U mag reageren. Ik zou alleen proberen om dat zo beperkt mogelijk te houden. De heer Vos: Oké. Dank u wel. Maar dat is een helder antwoord. Dank u wel. Een paar dingen zijn gezegd. De kern van mijn verhaal was de organisatie is niet in control, de wethouder belooft beterschap. Dat is al eerder gebeurd. En ik hoop dat er ook echt wat gaat gebeuren, want dit kan natuurlijk niet. Wij kunnen ons werk gewoon niet serieus nemen op deze manier. Gelukkig hoorde ik tussen de regels door zeggen we zijn de begroting aan het voorbereiden. Toen sprong mijn hartje op. Dat begrijpt u natuurlijk. Dan naar de kadernota en wat opmerkingen. De vraag is, die kan de wethouder misschien beantwoorden, als we kijken naar die kadernota, was de meicirculaire bekend bij het opstellen van die kadernota of nog niet? En wat zou eventueel 19

het effect zijn geweest van het feit dat die er kwam? Zeg ik het duidelijk zo? Ik denk het wel. Laat ik het kort samenvatten. Wat zou de invloed geweest kunnen zijn, of is de invloed geweest, van de meicirculaire op de kadernota? En dan nog een opmerking naar aanleiding van met name wethouder De Groot. Zo’n BIZ lijkt mij een buitengewoon goed idee om Laren als gemeente los te koppelen van de ondernemers. Want die hebben een eigen verantwoordelijkheid. En ook een centrummanager die betaald wordt door onze gemeente lijkt mij een buitengewoon merkwaardige vorm. Dus het ondernemersfonds dat er is, om dat op een verstandige manier om te vormen naar een BIZ, dat lijkt me een hele goede zaak. En dat zijn eigenlijk de twee belangrijkste dingen die ik wilde noemen, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga door naar de VVD, de heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Dank u wel, voorzitter. Er is al genoeg gezegd, ook over hoe sexy nu zo’n kadernota is? Nul, zou ik bijna zeggen. Maar de brief die dan van het Rijk of de meicirculaire komt is dan misschien nog wel sexy. Maar bij elkaar blijft het toch een vreemd stelletje, om het zo te zeggen. En dan zegt de wethouder, begrijp ik op zich ook wel, we stellen alleen de kadernota vast. Maar we stellen de kadernota volgens mij vast in de wetenschap van de meicirculaire.

En het lijkt mij dat dat soort onderdelen ook als een bijlage, in plaats van een aparte raadsinformatiebrief, misschien zouden kunnen worden beschouwd. Want dan stel je volgens mij ook het geheel vast. Dat is even een procedureel dingetje, maar dan zou iedereen zich mogelijk erin kunnen vinden dat dat dan uiteindelijk het kader is dat wij het college meegeven, of eigenlijk het kader dat het college zelf heeft opgesteld van zullen we zomaar beginnen? En dan komen er verder wel wensen in het najaar in de begroting terecht. Over die wensen gesproken, ik blijf het toch een raar verhaal vinden. We hebben in het voorjaar met elkaar uitgebreid gesproken zonder dat heel politiek te maken, dat is echt een compliment aan onszelf, om te kijken welke bezuinigingen er mogelijk zijn, welke verdienmodellen er mogelijk zijn. En ik kan mij, het zal wel vaker voorkomen, maar niet herinneren dat we toen gezegd hebben dan doen we nu verder niks mee. En komt het in december of november wel een keer terug. Ik kan me dat gewoon niet voorstellen dat we het zo hebben afgesproken. Mocht dat wel zo zijn, dan had ik niettemin verwacht dat in de brief bij de kadernota daar wel een vermelding over had kunnen komen van zoals we hebben afgesproken, komen we er dan op terug in het najaar. Want nu lijkt het alsof we het vergeten zijn.

En dan is het niet vergeten, maar ik vind dat we dat niet goed hebben afgehecht, laat ik het zo zeggen. Dat is mijn oordeel daarover. En dan ben ik zeer benieuwd waar het college dan mee komt. En niettemin had ik graag wel iets willen weten, want hoe kan je anders het college iets meegeven voor het opstellen van de begroting? Dan wordt het allemaal binnenskamers door het college zelf bedacht en volgens mij is dat niet de bedoeling. Dat genoeg over dit onderwerp. Dan geeft de wethouder groen, in dit geval, of openbare ruimte, aan dat het allemaal behoorlijk op orde begint te komen. Ik zal ook niet zeggen, want ik heb ook niet het hele groenbeleid gepakt, dat dat allemaal niet zou kloppen en niet wordt uitgevoerd. Maar wij hebben een paar jaar geleden al gevraagd om het opknappen en het op A-niveau houden van de representatieve toegangswegen van het dorp. En ik weet nu… Maar ik weet dat u vroeger heel veel fietste naar Hilversum. Dat hoeft u in dit geval niet meer, dat weet ik dan ook wel, door persoonlijke omstandigheden. Maar fietst u er nog eens langs en ziet u wat voor puinhoop het in ieder geval in de groenvoorziening is. Dan kan u niet beweren dat dat op orde is. Dus doe daar alstublieft eens wat aan, want het duurt mij in ieder geval veel te lang. Dan eventjes over de woningbouw. Ga ik over naar de beantwoording van wethouder Rood.

Ik begrijp dat wij, net als dat de burgemeester ook aangaf, over allerlei raadsinformatiebrieven worden overvoerd met eerlijke, transparante informatie over wat er allemaal gaande is, wat er allemaal staande is, maar het leidt nog niet direct tot iets. Dat is wel mijn opmerking. Het duurt best lang. En ik weet niet, en dat is mijn vraag, ligt dat nu aan het college, dat ze zo 20

vasthoudt aan bepaalde afspraken? Terwijl tegelijkertijd u ook rept van een plan waar bijvoorbeeld misschien wel twee derde betaalbaar gebouwd zou kunnen worden. Dan kunt u volgens mij één en één is twee , dan kunt u soepel omgaan met een ander plan. Want we hebben juist afgesproken dat u met een package, om het maar zo te zeggen op zijn Nederlands, hiernaartoe kunt komen van zullen we dat op deze manier doen? Want dan kunnen meerdere plannen tegelijkertijd nu starten of doorgang vinden. En daar wacht ik op en dat duurt mij wel lang. En dan denk ik een brief, ja leuk. Maar ik wil een concreet voorstel. Dan is het nog altijd een semantische discussie of een politieke discussie waar we het nu over hebben als het gaat om wat de doelstelling in de woonvisie is? Is het een derde, een derde, een derde? Of een derde, en zoals de wethouder zegt, twee derde? Dat vind ik wel iets anders. Dus ik vraag graag wat zijn specifieke visie daar nu op is. En overigens hebben we het inmiddels dan wel over betaalbare woningen. Ik weet niet of u vanochtend de radio heeft gehoord, maar bij BNR werd duidelijk gezegd dat een gemiddelde nieuwbouwwoning in Nederland inmiddels 500.000 euro kost. Dus ik weet niet over welke goedkope woningen we het dan nog hebben en of dat dan nog wel realistisch is.

Dus ik vraag ook het college daar wat diepgaander over na te denken als ze in gesprek gaat met ontwikkelaars en niet allerlei verwachtingen te scheppen die gewoon allang niet meer realistisch zijn. Dan dank voor de antwoorden over het hotel. Ik vind het heel jammer. En wethouder De Groot vindt het ook jammer. Maar als het een ruimteprobleem is, zoals hij schetst, dan ben ik benieuwd wat de wethouder ruimte daar dan van vindt. Of is het toch omdat er geen initiatief is? Dat zijn in mijn beleving twee verschillende dingen. Dus wat is het? Dan kom ik op de beantwoording van de heer De Groot ten aanzien van het warmteplan. Ja, het moet. Kan ook voor 1 euro denk ik dan. U heeft een overhevelingsbudget voorgesteld waarvan ik me overigens afvraag wat we daar nu mee gaan doen als we de jaarrekening niet vaststellen. Want dan gaan we die denk ik ook niet vaststellen, dus kunt u er nog niet eens meer aan de slag. Dan zijn we inmiddels ruim een jaar verder. Maar u heeft dat voorgesteld, om ruim 230.000 euro aan te besteden. Wat wilt u dan dat ik nu doe? Moet ik nu een amendement indienen om te zeggen wat mij betreft kan het ook voor 1 euro, zoals u eigenlijk zelf ook een beetje suggereert? Dus ik volg daar graag nog een aanvullend advies van de wethouder. En dan ten aanzien van de bedrijfsinvesteringszone. Dat blijft voor mij toch een beetje onduidelijk.

Volgens mij willen we hetzelfde, maar is het even de vraag van wie is nu welk geld? Want we hebben die bedrijfsinvesteringszone, daar wordt extra geld door de ondernemers opgebracht. Maar van wie is nu dat geld? En wie mag dan als eerste bepalen wat ze ermee doen? Want daar is volgens mij onenigheid over, of onduidelijkheid over. Kan ook bij de ondernemers tot wrijving leiden, in relatie tot de gemeente. Dan nog werd er even een opmerking gemaakt over voorzieningen, voor mensen die speciaal Wmo-voorzieningen nodig hebben. We hebben vorig jaar een motie ingediend om eerst maar eens aan te sturen op tweedehands gebruik van allerlei hulpmiddelen en hulpstukken. En ik vroeg me af hoe dat inmiddels ermee staat. Lukt dat ook? Is dat in gang gezet? U zal er nog wel een keer over rapporteren, maar dan zijn we, als ik nu afga op deze jaarrekening die pas in september komt, dan hebben we pas volgend jaar september antwoord over 2025. Dus dat vind ik wat laat. Dus ik wil graag weten wat daarmee gedaan wordt. En dan verder, ik doe geen financiële bespiegelingen meer ten aanzien van de kadernota. Volgens mij moet u daar verder maar wat van maken. Wat mij betreft kunt u met deze kaders prima een begroting maken. En kijken wij met spanning uit naar het najaar, wanneer die aan ons wordt voorgelegd. Dan nog even de motie, voorzitter.

Ik heb in mijn betoog al aangegeven waarom ik denk dat het goed is dat bewoners ook… Wel leuk dat we een AED om de hoek hebben staan, bij mij op de hoek staat er ook een, maar niemand wil een cursus volgen. En wat is dan de reden daarvan? Dus dan vraag ik me af of u bijvoorbeeld in samenwerking met de buurtpreventieverenigingen daarnaar kunt kijken, hoe dat gestimuleerd kan worden. En desnoods zou mijn idee dan ook zijn om te kijken naar financiering daarvan. Zal vast niet heel duur zijn. Maar aan de andere kant, we hebben er niks aan en het is heel teleurstellend voor bewoners als ze iets overkomt, maar niemand in de buurt is oproepbaar omdat we 21

allemaal te beroerd zijn om dat te volgen. Vandaar deze motie. Met alleen dan zal ik het verzoek doen, voorzitter, en niet alle argumenten, constateringen en overwegingen doen. Het verzoek is om onderzoek te doen naar hoe meer inwoners voor een herhalingscursus voor het gebruik van de AED kunnen worden gemotiveerd. En naar aanleiding van dit onderzoek bij de begroting 2026 met voorstellen te komen om meer inwoners getraind te krijgen in het gebruik van AED en ook de financiering van eventueel gesubsidieerde opfriscursussen bij de voorstellen te betrekken. En gaat over tot de orde van de dag. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, helder. We gaan door naar Larens Behoud. De heer Loeff. De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Dank ook aan het college voor de beantwoording van de vragen. Daar kwamen ook een aantal verhelderende zaken aan bod die we niet hebben terug kunnen lezen in de kadernota. De vraag is eigenlijk een beetje is de kadernota niet wat beperkt en beleidsarm als je dat zo ziet? Want ik hoor van uw kant allerlei dingen in de zijlijn en in de marge van daar zijn we mee bezig, dat nemen we mee, daar zijn we mee in gesprek en dat gaan we in de begroting verwerken. En ik verwacht eigenlijk een beetje van het college dat, op het moment dat u op de hoogte bent van bepaalde zaken, u die ook meldt in de kadernota.

En dat die ook als een bepaalde onzekerheid of een nader te melden actie straks worden opgepakt in het kader van de begroting. Dus we hebben eigenlijk kennisgenomen van de kadernota. We vonden die zeer beleidsarm. Die geeft eigenlijk kennis van een aantal ontwikkelingen op het gebied van financiën en kosten, en een aantal dingen. Maar de zaken die we hebben aangedragen, en ik ben blij dat de wethouders daar antwoord op geven, die geven toch wel aan dat er nog wel een aantal dingen zijn die straks in de volgende begroting aan de orde kunnen komen. Dus ik doe eigenlijk een beetje een beroep op het college, en op het volgende college, om de volgende kadernota wat uitgebreider te maken. Ook de zaken die niet direct een daadwerkelijke uitwerking in echte harde euro's hebben, toch in ieder geval te melden. Wat dat betreft zijn we blij met de beantwoording van de vragen wat betreft het sociaal domein. Maar ook hier verwacht ik eigenlijk een beetje van het college toch meer initiatief. Ik hoor de wethouder zeggen we wachten hier op het Rijk en op landelijke wetgeving. We hebben ook geconstateerd dat de gemeente Laren wat betreft de huishoudelijke hulp gewoon het voortouw heeft genomen en gezegd dit gaan we gewoon doen. En wij wachten de uitspraak van de rechtbank af.

Ik denk dat het wel tijd is dat we met een aantal gemeenten toch de stap naar voren zetten om te kijken hoe we die normalisatie en de besteding van de gelden waar echt mensen recht op hebben en anderen geen recht op hebben kunnen forceren. Zodat we ook richting de landelijke politiek laten zien dat wij hier gewoon het voortouw in nemen. Dus ik verwacht eigenlijk van het college dat ze daar ook initiatief op nemen. Misschien kan daar nog een reactie op komen van de wethouder als het gaat, een beetje prikkelend, over scherper aan de wind zeilen, dan wachten op landelijke wetgeving. Dan de jongeren. Blij om te horen dat de wethouder net in het college een actieplan wat betreft de jongeren heeft genomen. Dat is natuurlijk een eerste stap als het gaat over de jongerenraad. Wij merken ook, dat heeft u ook gelezen uit de enquête, dat er veel vragen zijn vanuit jongerenbeleid. Misschien moeten we dat zeker in de volgende collegeperiode meenemen. Maar het zou leuk zijn als er toch vanuit dit college nog een initiatief komt waarvan we zeggen, daar kunnen we iets in doen, daar kunnen we iets in betekenen. Dus wellicht dat daar nog iets concreets over kan worden gezegd. Groen beleidsplan. Daar heb ik eigenlijk niet een antwoord op gehad van de wethouder. Misschien heeft hij dat overgeslagen. Het zal ongetwijfeld een verhaal zijn wat wij al kennen.

Maar ik vind het toch belangrijk om nog even te horen welke stappen er worden gezet, ook in het licht van wat de heer Koldenhof zegt over de aanpak van bijvoorbeeld de Hilversumseweg. We zien gewoon een aantal plekken waar het achterblijft. En verwachten eigenlijk van het college gewoon een stapje extra. Waarbij de vraag is heeft dat budgettaire begrotingsconsequenties, of is dat iets wat u gewoon gaat oppakken? En kunt u daar 22

een toezegging over doen? Want ik vind het wel belangrijk dat we daar gewoon echt vaart mee maken. En dan is het goed om ook te horen dat de wethouder in gesprek is met Ons Genoegen en de hockey. Dat zijn precies van die punten waarvan we zeggen dat soort ontwikkelingen... Het is eigenlijk een beetje audit en risk, dat zijn de zaken die spelen. Vermeld die ook in een kadernota. Geef aan hier speelt iets. Of dat nu daadwerkelijk effect heeft op de begroting, zullen we zien. Maar ik vind het wel belangrijk dat u dat gewoon meldt aan ons, ook in een kadernota, zodat we kennis kunnen nemen van ontwikkelingen die bij u belanden. En ik vind het eigenlijk een beetje jammer dat wij dat als raad moeten oppikken en u dat niet meldt in een nota, zodat wij kunnen verwachten dat er iets over gaat spelen. Dat zijn eigenlijk de belangrijkste zaken. Wethouder Rood, de wethouder heeft het over erfgoed. Het gaat, het is een beetje houtje-touwtje. Ook hier eigenlijk wat meer initiatief verwachten van laten we daar eens een keer goed induiken. Ik begrijp dat het allemaal een beetje worstelen is hoe gaan we ermee om? Ja, er zijn adviseurs. We kunnen daar een beroep op doen. Maar ook in het kader van de omgevingsvisie, waar we straks een besluit over gaan nemen en die straks ook zijn uitwerking heeft... We gaan voor die kwaliteit van de leefomgeving. Daarin is erfgoed belangrijk.

Dat betekent dus ook dat we daar capaciteit op moeten inzetten. U zegt nu het is eigenlijk een beetje houtje-touwtje, het gaat nog. Dan verwacht ik eigenlijk dat, als we die visie gaan vaststellen, daar ook initiatief bij hoort van hoe gaan we dat dan op touw zetten? Dus het is allemaal een beetje mosterd na de maaltijd, vooruitlopend op. Terwijl we straks een heel belangrijk document gaan vaststellen, en we missen daar eigenlijk de juiste ambtelijke ondersteuning van. Ook bij economie. Ik hoor daar Bijzonder Laren, Bijzonder Laren. Terwijl ik denk moeten we niet gewoon meer inzetten op iemand die u als wethouder De Groot ondersteunt met denkkracht? Ik hoorde ook het woord stagiaire vallen van een andere collega. Het zou goed zijn als er gewoon iemand is die binnen de BEL-organisatie, voor drie dorpen, gewoon meedenkt met u en u daar ook gewoon advies over kan geven. En ik zie alle goede bedoelingen, maar ik mis een beetje de ambtelijke ondersteuning. En dat in het licht van heel veel geld aan ICT, andere ondersteuning, ga zo maar door. Maar als het stukje inhoud ontbreekt op die punten waar wij van zeggen dit is de kern van onze identiteit, dit vinden we belangrijk, dat willen we stimuleren, dan maak ik me daar toch wel zorgen over. Dus ik hoef daar niet direct een concreet antwoord in harde euro’s op.

Maar ik zou wel de toezegging willen hebben dat u iets doet in de volgende begroting om ruimte te zoeken voor ambtelijke ondersteuning, om ook dat beleid gewoon beter vorm te geven. En ik denk dat het ook zou getuigen van de ambitie van dit college om, naar de nieuwe verkiezingen toe, dit ook duidelijk op de kaart te zetten. In het kader en in het licht van de omgevingsvisie die we straks nog met elkaar gaan vaststellen. Dat even in deze ronde, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik door naar D66. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Er is al zoveel gezegd over ambitie. Ik denk dat wij dat daar ook wel kunnen onderschrijven. Er zijn veel goede plannen neergelegd, vaag antwoord. Ik heb twee dingen waar ik eigenlijk op terug zou willen komen wat betreft onze vragen. Dat is inderdaad het openbaar groen. U zegt het gaat heel goed met het openbaar groen, maar we hebben nu net begrepen in uw raadsinformatiebrief dat er juist wat problemen zijn in het onderhoud van het groen. Als wij kijken naar de kadernota, die dan nu mooi sluitend is, zou ik graag willen zien in de begroting dat daar toch wel iets meer voor uitgetrokken zou kunnen worden. Vinden wij toch wel belangrijk, het aanzien van Laren. Had ik ook gevraagd sportsubsidies, die hebben wij niet. Ik heb daar helemaal geen antwoord op gekregen hoe het college daarover denkt.

En ook een raad voor kunst en cultuur. Dat is niet opgezet, ook vage plannen. Maar heeft u daar ook al een vast idee over? U wilt koffiedrinken daarover, maar zijn daar ook ideeën over? Dat waren onze drie vragen. Dank u wel. 23

De voorzitter: Dank u wel. En dan ga ik door naar Liberaal Laren. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Er is al heel erg veel gezegd. Ik wilde toch nog op een paar dingetjes terugkomen. Want het voorstel vraagt aan ons om de kadernota vast te stellen. De kadernota gaat uit van een andere financiële werkelijkheid. Er staan ook allerlei tabellen in. Er staat in dat we 16,3 miljoen tekort gaan komen en geen structureel sluitende begroting kunnen hebben. Nu staat er in de informatienota, daar staan eigenlijk de goede zaken. Dus ik zou eigenlijk willen voorstellen om hetgeen wat u hier als autonome ontwikkelingen, want dat is het eigenlijk meer in plaats van… Er staan niet echt kader in. Het zijn meer autonome ontwikkelingen… In de kadernota vaststelt en de financiële cijfers van de informatienota. Want als je gaat kijken naar pagina vijf en zes, dat kunnen we helemaal niet vaststellen, van de kadernota, want dat klopt allemaal al niet meer. Dus ik ben daar nog steeds een beetje mee aan het worstelen. Of dat we hem vanavond niet vaststellen en dat we zeggen er komt ook nog een zomernota, dan hebben we ook de cijfers van de septembercirculaire. En dat we dan eigenlijk de exercitie er nog een keertje overdoen. Want ik vind het eigenlijk heel erg jammer. Het was toch een kleine moeite geweest om de kadernota en de informatienota in elkaar te schuiven.

Dan hadden we een geheel gehad waar we het over hadden. En nu staat in het een het een, en de andere is achterhaald. Ik vind het echt... Want als we namelijk met de kadernota instemmen, dan stemmen we in met een tekort van 1,6 miljoen. Dat is toch niet de bedoeling, lijkt me, om het even heel snel te zeggen. De kaders, daar gaan we mee aan de slag. Allemaal. En het komt nog. En ik hoop inderdaad dat in de zomernota, het is al door velen gezegd, dat alles veel uitgebreider gebeurt. Wat er allemaal nog op ons afkomt, met cijfers erbij. Dan weten we tenminste waar we het over hebben. Dan weten we ook waar er nog ruimte is. En als wij dan zelf nog wensen hebben, welke fractie dan ook, dan kunnen we die er ook nog inbrengen. Onderhoud van het groen. Structureel 150 extra lijkt natuurlijk heel erg verheugend, maar ik denk dat je er alleen met geld niet komt. Ik denk dat er ook op een andere manier gedacht moet worden. Ik was vanmorgen bij de Harmen Vosweg en daar is een bos, houtwal, die beschermd is. Als je het hebt over monumenten. Op verzoek van de nieuwe bewoners van de Harmen Vosweg, een persoon van die nieuwe woningen, zijn er door de gemeente mensen gestuurd die daar zo tekeer zijn gegaan. Het is echt ongelooflijk. En ik wil eigenlijk de gemeente meegeven, een gemeente heeft geen klanten.

Dus als iemand klaagt over eikeltjes die daar net is komen wonen, dan had hij ergens anders moeten gaan wonen. En de gemeente moet staan voor het algemeen belang. En als dit een monument is, dan moeten we daar zuinig op zijn. En we moeten zuinig op ons groen zijn. Dat is even een cri de cœur, want ik ben me doodgeschrokken vanmorgen. Bibliotheekwerk. Daar willen wij ons over uitspreken om die volle 100.000 euro ervoor te gebruiken. Want het is heel erg belangrijk. Er zijn al genoeg analfabeten en mensen die heel slecht kunnen lezen in de wereld. En laten we dat in Laren alsjeblieft niet verder laten gebeuren. De Tomingroep. Er wordt aan gewerkt. Dat wachten we dan af. En we hopen dat in de zomernota daar een uitgebreid verhaal staat over wat ons te wachten staat aan kosten en aan inkomsten. Dan de BIZ. Dat vond ik een hele rare. Daarom heb ik hem ook opgenomen. Bij elke ondernemer, en ook de winkeliers, die betalen zoveel procent meer OZB. En dat is bij elkaar nu, denk ik, iets van 175.000 euro of zo, voor de stichting Bijzonder Laren. En nu liggen die met elkaar nog wel eens overhoop. Dat is bekend. Maar het is of het een óf het ander. Je kunt het niet alle twee doen. Dat werkt contra. Dat gaat hem echt niet worden. Dus of je zegt we moeten er iemand boven zetten, boven de stichting, eventueel vanuit de gemeente, want wij innen dat geld en wij delen het geld uit.

Of je moet het ze zelf via de BIZ laten doen. Een van de twee. Destijds hebben we daar ook zeer uitgebreid onderzoek naar gedaan en toen is uiteindelijk de stichting eruit gekomen. Maar je kunt het niet alle twee doen, want dan wordt het geen vlees en geen vis en dan wordt het nooit meer wat. En wij vinden ook dat zo'n centrummanager gewoon ook uit die gelden moet komen. Want er wordt heel veel geld overgehouden. En 24

dan is er nog een dingetje blijven liggen. En dat was... Ik had een vraag gesteld over de eigen bijdrage voor de jeugdzorg, die nu eigenlijk opgevoerd wordt. Terwijl wij, even uit mijn hoofd, ik geloof 129 of 124 duizend euro overhouden. Dus graag antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij gaan we toch nog een rondje college doen. En ik hou daar ook dezelfde volgorde voor aan. Dat betekent dat wethouder Van Midden als eerste het woord heeft. De heer Van Midden: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Zal ik hier blijven zitten? Is dat misschien het makkelijkst? Ik kom graag staan. Maar ik zal de vragen even afgaan in de volgorde van de partijen die aan de beurt geweest zijn. Groen Laren stelde mij de vraag als ik kijk naar de kadernota, wat het effect zou zijn geweest als de meicirculaire bekend was bij het opstellen van de kadernota? Het effect zou niet anders zijn geweest, want we hebben nog steeds voor 2026 en 2027 een negatief resultaat. Dus in die zin verandert er niks. In de kadernota geven we aan welke uitgaven we willen doen en wat uiteindelijk het resultaat van die uitgaven is. Dat was in eerste instantie een tekort van 1,6 miljoen. Dat wordt nu een tekort van 71.000. Maar het is nog steeds een tekort.

Dat doet mij ook denken aan de tijd van het kabinet van Joop den Uyl, toen op een gegeven moment werd geconstateerd dat er een minder groot tekort was en iemand in socialistische kring juichend zei goh, waar gaan we dat dan aan uitgeven? Eigenlijk hebben we nu een soortgelijke situatie. We hebben een tekort en dus verandert er wat mij betreft niks. De VVD constateert dat de kadernota niet sexy is. Dat klopt. Het is eigenlijk het broodnodige wat we erin opgenomen hebben. De heer Koldenhof suggereert ook dat we, als we de volgende keer de kadernota opstellen, de meicirculaire meteen daarmee zouden moeten opnemen als bijlage, niet apart in een rib, en doet ook dat procesvoorstel. Ik denk dat het een hele goede suggestie is om het volgend jaar gewoon zo op te nemen in de planning en control cyclus, dus bij de kadernota. Dan wachten we tot half juni, tot de meicirculaire bekend is, en nemen dat dan integraal mee in de kadernota zodat er een volledig overzicht ontstaat. Die toezegging wil ik hier vast doen, dus die moeten we goed vastleggen, dat we dat volgend jaar meenemen. U geeft aan dat de wensen een raar verhaal, welke bezuinigingen zijn mogelijk? Wat ik al eerder gezegd heb we hebben met die bezuinigingen afgesproken dat we die meenemen bij de begroting. U kunt zich dat niet herinneren en doet de suggestie om daar...

Maar goed, dat is nu achterhaald om daar een vermelding van op te nemen in de kadernota, bijvoorbeeld zoals afgesproken komen we in het najaar terug op de bezuinigingsvoorstellen. Dat hadden we eigenlijk moeten doen, want we hebben ook, kan ik me herinneren, ook gezegd bij die bezuinigingsvoorstellen dat we ook een rondje langs de inwoners zouden maken om te kijken wat zij belangrijk vinden. Daarover hebben we gesproken met Gooise Meren. Dat is een zodanig complex proces gebleken dat we hebben gezegd dat moeten we nu niet doen. Daar hebben we ook de tijd niet voor. Laten we dat in een volgende fase, als we echt met serieuze bezuinigingen aan de slag gaan, op een goede, structurele manier doen. Maar ook dat hadden we even mee moeten nemen in de kadernota, om in ieder geval aan te geven waar we staan met de bezuinigingen en hoe we daarmee verder gaan. Dus prima suggestie, eigenlijk wat te laat, maar ik kan er wel in meegaan. Even kijken, het groen. Daar geef ik aan dat het behoorlijk op orde is. Dat vindt u niet voor de Hilversumseweg. Dat klopt, het ziet er ook niet uit. Dat komt ook door de werkzaamheden die recent hebben plaatsgevonden bij de Van Wulfenlaan. Daar is de hele boel weer open gegraven en daar ziet het plantsoen er niet uit. We hebben in eerste instantie de plantsoenen daar hersteld met oorspronkelijke beplanting.

Ik geloof dat de heer Loeff op dat moment constateerde dat het een gemiste kans was om daar niet meteen iets nieuws mee te doen. Dat klopt. Daar had hij ook gelijk in. Inmiddels zijn we verder dan de motie, in die zin dat we in het IBOR vastgesteld hebben dat de toegangswegen op A-niveau onderhouden zullen worden. Dat is het … onderhoud. Dus daar gaan we sowieso mee aan de slag. En ik beloof u dat we de komende tijd specifieke 25

aandacht gaan besteden aan de Hilversumseweg. Ik fiets er nog steeds met enige regelmaat langs, mijnheer Koldenhof, om u gerust te stellen. Wat de overheveling betreft, het voorstel is om de budgetten niet over te hevelen en het binnen de lopende begroting op te vangen. Met uitzondering van de warmtetransitie. Dat is namelijk niet iets wat in de gewone begroting loopt, de winst- en verliesrekening, maar dat wordt vanuit de balans gefinancierd. Het is een reserve die we daarvoor inzetten en de suggestie is om die reserve in te zetten in 2025. Larens Behoud constateert dat de kadernota wat beleidsarm is. Dat klopt, als je kijkt naar de grote beleidszaken en visies. Maar ook alle plannen die hebben we eigenlijk al in gang gezet en zitten gewoon al in de begroting, in de financiën. Er werd net een opsomming gedaan van alle plannen. Daarbij werd nog vergeten het wegenbeheerplan voor de komende vier jaar, plus het rioleringsplan met enorme investeringen in de riolering. Dus al die plannen zitten er al in. In die zin is alles wat we nu nog extra hebben in de kadernota redelijk klein bier, om het zo maar even te zeggen. Als het gaat om het groenbeleidsplan, dan ziet u in de kadernota dat we wat … hebben opgenomen, omdat we op dat moment nog niet precies de bedragen konden noemen. De heer Loeff vraagt mij welke stappen gezet worden.

Daarover komt binnenkort een raadsinformatiebrief waarin we dat opsommen. Maar om alvast wat inzicht te geven. Bijvoorbeeld in 2025 zullen wij pleksgewijs voorstellen maken om het groen te versterken. Daar hoort ook een budget bij, wat niet tot een begrotingswijziging leidt. Zo hebben we allemaal stappen die we uiteindelijk zullen nemen bij de uitvoering van het groenbeleidsplan. Die specificeren we in de raadsinformatiebrief die binnenkort naar u toe komt. Ik zou willen voorstellen kijk daarnaar. En dan is het misschien wel een aardige suggestie om dat ook te agenderen voor de commissie, om daar dan weer even verder met u over in gesprek te gaan. Dan kom ik even terug op een paar andere punten. Ook de aanpak Hilversumseweg. Jammer dat het college niets meldt in de nota over sport. Dat klopt. Dat hebben we op dat moment niet meegenomen. Als er plannen komen, dan komen ze uiteindelijk er wel. Maar voor de kadernota hadden we het op dit moment ook niet, eerlijk gezegd, scherp. D66 merkt op dat er genoeg problemen zijn met het onderhoud van het groen. Dat klopt. Maar dat hebben we de laatste tijd behoorlijk weten te herstellen. Het enige waar we op dit moment nog problemen mee hebben in de openbare ruimte zijn, ik zou het bijna verwoestingen willen noemen, die aangericht zijn door alle leidingen. Eerst Delta Fiber, KPN en nu vooral Liander. Zowel gas als elektriciteit.

Dat geeft gewoon een heel slordig beeld in het dorp, om het maar mild uit te drukken. Mevrouw Van Dorst suggereert om in de begroting daar iets meer voor uit te trekken. Dat doen we ook. Dat staat in de kadernota dat we daar extra 125.000 euro voor meenemen om het op een beter niveau te krijgen. Sportsubsidies hebben wij niet. Mevrouw Van Dorst vraagt hoe de raad hierover denkt. Ik denk dat we daar verder iets moeten gaan doen. De inrichting van zo'n sportfonds moet daar dan een stimulans aan geven. Voor de rest hebben we wel wat sportsubsidies, maar dat zijn kleinere subsidies. Daarbij praat je in termen van duizenden euro's, maar niet meer de hele grote investeringen zoals onder het vorige college gedaan zijn. Liberaal Laren geeft aan met het vaststellen van de kadernota, is er inmiddels niet een andere financiële werkelijkheid? Die is er. Alleen wat wij in de kadernota nu aangeven, zijn in eerste instantie de uitgaven die wij willen doen. Die uitgaven hebben een bepaald resultaat. Dat is in de kadernota zoals die nu is opgesteld een tekort van 1,6 miljoen. Uiteindelijk wordt dat tekort door de meicirculaire minder. Maar de uitgaven zoals ze in de kadernota zijn opgenomen, die blijven uiteraard staan. En daar vragen we uiteindelijk akkoord op. U constateert ook dat het niet structureel sluitend is. Dat klopt.

Uiteindelijk bij de begroting die we gaan opstellen, moeten we er in ieder geval voor 2026 voor zorgen dat die sluitend is. Daar komen we in het najaar op terug. U geeft aan dat pagina vijf en zes niet meer kloppen. Wat ik wil zeggen, uiteindelijk spitst de kadernota zich toe op de uitgaven die we gepland hebben, met als resultaat het tekort dat in de kadernota staat. Dus u stemt niet zozeer in met het tekort van 1,6 miljoen, maar met uiteindelijk de uitgaven die we gaan doen. U verwijst een paar keer naar de Zomernota. Maar de Zomernota is 2025. Daar geven we aan wat de stand van zaken is voor 2025 en wat er qua begroting 26

of financiën uiteindelijk voor besluitvorming gedaan moet worden. Natuurlijk weet je dan veel beter wat de ruimte is, want dan zie je ongeveer waar je op uit gaat komen qua eindresultaat dit jaar. Maar die heeft dus betrekking op 2025 en niet op 2026. U geeft als laatste aan dat het onderhoud van het groen niet alleen een geldkwestie is. Ja, dat is eigenlijk de spijker op zijn kop. En dat is ook volgens mij een verwijzing naar een diep gekoesterde wens om het onderhoud ook zoveel mogelijk door de eigen buitendienst te laten doen, omdat die mensen over het algemeen zeer betrokken zijn bij het dorp en echt ook bij de kwaliteit van het groenonderhoud. Dat is een beweging die we echt willen gaan maken. Alleen die capaciteit is beperkt. Je kunt niet alles daarmee doen. Dus we moeten echt goed afwegen wat willen we uiteindelijk door de buitendienst laten doen? Daarbij streven we er in ieder geval naar dat op de A-locaties de buitendienst het onderhoud verzorgt. En wat gaan we eventueel door andere aannemers laten doen? Maar het heeft nadrukkelijk onze aandacht, mevrouw Timmerman. Dus in die zin komen we aan uw wens tegemoet. Volgens mij heb ik hiermee alle vragen beantwoord, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan ga ik over naar wethouder Rood en daarna naar wethouder De Groot. De heer Rood: Dank u, voorzitter.

Los van herhaalde oproepen of standpunten is eigenlijk maar een echte vraag nog gesteld, door de fractie van de VVD over de woningbouw. En ik wil daar toch een beeld rechtzetten. Want er zijn natuurlijk ook projecten waar u gewoon voorstellen al van heeft behandeld en dat verrast u dan nu niet meer. Maar waar binnenkort gebouwd wordt, bijvoorbeeld Eemnesserweg, de Kwekerij. Dat kent u al, maar dat is heel lang geleden begonnen. Dus als u zegt ik wil van dit college resultaten zien, dan kan ik over Crailo beginnen. Allemaal eigenlijk heel bekende plannen die best een hele lange aanloop hebben gehad. De meer nieuwe initiatieven hebben ook soms toch echt wat tijd nodig om een aantal dingen voor elkaar te krijgen. Een is een overeenstemming over het woningbouwprogramma, dan wel over een compensatie voor het missen van betaalbare woningbouw. Daarna moet er nog planologisch ook goed gekeken worden wat past daar, kan dat, wat vindt de raad ervan? Dus dan krijgt u inderdaad ter consultatie over wensen, meningen, gevoelens, ideeën te zien. Zover ben ik in een aantal nieuwe gevallen nog niet. En in de tussentijd houd ik u gewoon op de hoogte van waar dingen staan en dat krijgt u op papier. Maar ik kan daar ook mondeling altijd mededelingen over doen, dat is helemaal het punt niet.

Maar er moet toch eerst wel een besluit zijn van het college, zo van wij willen dit best naar de raad brengen, voordat u daar concreet iets over kunt beslissen uiteraard. Als u al in positie bent om er iets over te beslissen. Want er zijn soms ook kleine plannen die gewoon binnen de afwijkingsbevoegdheid van het college passen en waar we soms toch ook tot zes of acht woningen of zo komen. Dat krijgt u dan wel in informatie, maar niet als voorstel. Dan nog even over de verdeling, want daar had u ook een… Daar dreigt wat misverstand te bestaan. Als ik zeg een derde sociaal en twee derde betaalbaar, dan is er nog steeds een derde vrije sector over. Dus het is dan niet alles betaalbaar. Dat wil niet zeggen dat dat niet het idee kan zijn op een bepaald perceel, dan heb je dus 100 procent betaalbaar op een locatie. Maar daar staat dan inderdaad, zoals u aangeeft, ook tegenover dat er dan vaak samengewerkt wordt met een andere ontwikkelaar waar dan bijvoorbeeld dat aantal woningen in de vrije sector gebouwd wordt. Ik noemde in mijn eerste beantwoording het voorbeeld van Eemnesserweg 3, tien vrije sectorappartementen en dan een perceel Pruisenbergen met twintig betaalbare woningen. Samen is dat dan gewoon een derde, een derde en een derde. Wat is dan die middel dure sector? U zei een gemiddeld huis in Nederland is al snel 500.000 euro.

Wat is reëel? Wij zeggen dat midden duur is of gereguleerde huur. Volgens de punten kan dat dan ook niet stijgen. Dat is tegenwoordig keurig gereguleerd. Maar het kan ook bijvoorbeeld de koopsector betreffen tot 405.000 euro, en dat is de grens die ook gewoon landelijk gehanteerd wordt. Dat is eigenlijk de vorige hypotheekgarantiegrens. Dus dat is waar we het over hebben bij 27

middel dure huur. In Laren is dat natuurlijk echt heel betaalbaar, relatief vergeleken met de vrije sector. Dus dat is best een puzzel om dat ook voor elkaar te krijgen. Maar ik heb gezegd grondeigenaren moeten daar toch aan gaan wennen, en dat doen ze nu ook. Dus dat ter toelichting nog. Er zijn verder geen vragen aan mij gesteld. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder De Groot. De heer De Groot: Dank u, voorzitter. In aanvulling op wethouder Van Midden over de warmtevisie. Dat is een stuk wat in een reserve is gegaan, of het nu een euro kost of de rest, dat maakt in die zin niet uit. Dat maakt voor ons niet uit wat we uitgeven. Dat wil niet zeggen dat ik het als een vrijbrief beschouw dat maar uit te geven, integendeel. Maar in ieder geval we verwachten ook nog wel kostenonderzoek en dat soort dingen. Dus ik denk niet dat dat voor een euro zal lukken. Dan Larens Behoud, kom nog wel even terug op de BIZ en dat soort dingen. Jongerenbeleid is nog niet in het college geweest, voor alle duidelijkheid. Ik heb goedgekeurd om het in de pijplijn te brengen. Dus dat zal, enfin, de route lopen die u wel kent. U nodigt me uit om wat ondeugend te zijn als het gaat over eigen bijdrage en misschien grensverleggend … te gaan. Het is een moeilijke afweging. Ten eerste, bij huishoudelijke hulp lag er heel dichtbij een wet waarop we zouden kunnen anticiperen.

Inmiddels is de jurisprudentie ook dusdanig dat je er al geen gebruik meer van kan maken. We gebruiken nu andere methoden om toch te proberen hetzelfde resultaat te halen. En om het op andere dingen te doen, zoals jeugdzorg, dan lopen we het risico dat we in procedures komen met onze eigen inwoners over voorzieningen die nog wel van andere aard zijn dan huishoudelijke hulp. Dus dat pad zou ik niet willen bewandelen. Ondanks dat het mij wel prikkelt, want ik zou eigenlijk graag in uw richting willen bewegen. Laat ik daar heel duidelijk over zijn. Dan uw pleidooi voor iemand om economie te doen bij de gemeente. Even nog terug naar deze afgelopen periode. Ik heb aangegeven dat we een analyse hebben gemaakt dat we voornamelijk moeten werken aan een revitaliseringsplan, zoals dat in de vorige periode is vastgesteld. En dat het verstandig zou zijn om dat samen met Bijzonder Laren te doen, omdat de verplichtingen van beide partijen in dat revitaliseringsplan waren, waar nog veel aan gedaan moest worden. En dat het handig zou zijn om dat in één hand te houden. Waarbij, zeg ik nadrukkelijk, de ene helft werd gefinancierd door de gemeente. Dus niet door ondernemers, mocht dat beeld bestaan. En de andere helft door Bijzonder Laren. En dat betekent dus ook dat wat dat betreft daar geen misverstanden over zouden moeten kunnen bestaan.

Is het een goed idee, een economieambtenaar hier? Vanuit mijn gevoel eigenlijk wel. Maar daar zullen we wel structurele dekking voor moeten vinden. En ik denk dat dat nog wel een discussie wordt. Dus ik wil graag dat het college onderzoekt of daar op een of andere manier ruimte voor is. Maar dat zult u ook uiteraard dan als hele raad een goed idee moeten vinden. Dus dat vind ik ingewikkeld. BIZ, laat ik het zo zeggen, het ligt niet aan mij of er wel of niet een BIZ komt. Dat is louter en alleen aan de ondernemers. Dus daar kan ik proberen wat zachte invloed op uit te oefenen, en dat zal ik zeker ook doen, want ik denk dat dat inderdaad duidelijkheid waarover gesproken is door de heer Koldenhof, inderdaad gaat brengen. En of dat stuk verbinding dat dan over zou blijven in het dorpsfonds er niet naast zou kunnen bestaan, dat is inderdaad een goede discussie waard. Maar dat is uiteindelijk ook niet aan mij. Laat ik dat ook duidelijk maken. Dan nog een vraag van Liberaal Laren die ik inderdaad niet beantwoord heb. U maakt een koppeling tussen overschot op sociaal domein en eigen bijdrage. Die eigen bijdrage is op basis van een wettelijke norm. Staat los van wat we overhouden. En ik zou dat niet tegen elkaar weg willen strepen. Ik denk dat het goed is dat we juist deze weg bewandelen, waar het kan. Ook in reactie tot aan betogen van andere partijen op dit gebied. Dank u wel.

28

De voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik er zelf nog twee staan. Ga ik kort op reageren. D66 vroeg heeft u ook nagedacht over een raad voor kunst en cultuur? In de vijf weken dat ik er nu ben, heb ik er nog niet over nagedacht, maar dat wil ik met liefde doen. Maar kan ik het ook in perspectief zetten. Ik heb daar nu niet het totaaloverzicht van, dus daar kom ik later op terug. Dat is dan ook meteen een toezegging. En de BPV’s, de buurtpreventieverenigingen, en de AED’s, dat is een koppeling die we wel maken. Ik heb een eerste overleg al gehad met alle BPV’s. En daar is dat onderwerp ook aan de orde geweest. Maar dat even ter informatie voor een klein onderdeeltje van wat ter discussie heeft gestaan. Er zijn nu twee vrij intensieve vragenrondes geweest. We hebben nog een instantie over. Ik ga u toch vragen of het lukt om daar niet nog een derde vragenronde van te maken. Dat zou fijn zijn. Dus ik maak nog een kort rondje om te kijken of er nog dingen zijn die u nog heel graag kwijt wilt. En dan wilde ik wel graag het voorstel met betrekking tot de kadernota in stemming gaan brengen. Ik hou nog een keer dezelfde volgorde aan en begin bij Groen Laren. Geen behoefte meer aan een tweede instantie. VVD ook niet. Larens Behoud ook niet. D66 en Liberaal Laren ook niet. Dat is mooi. Dan gaat het opeens toch snel. Niet dat het om snelheid gaat, maar mooi.

Ik ga het voorstel… Nee, ik ga eerst het voorstel in stemming brengen, dat is de volgorde. En ik ga u nog wel even vragen of er behoefte is, voordat ik het voorstel in stemming breng, aan het afleggen van een stemverklaring. Ik ga even rechtsom. Stemverklaringen? Geen stemverklaringen. Linksom? Geen stemverklaringen. Mag ik dan de vingers omhoog zien van de leden van de raad die voor de kadernota stemmen? Dat zijn de vier leden van Larens Behoud, een lid van D66, twee leden van Liberaal Laren en drie leden van de VVD. En de twee leden van Groen Laren stemmen tegen. En daarmee is het voorstel aangenomen. Dan breng ik motie nummer 1 in stemming. Zijn daar stemverklaringen bij? De heer Vos. De heer Vos: Nee, maar mogen we er nog een vraag over stellen eventueel? Of wordt hij gewoon in één keer ingediend? De voorzitter: Hij was al ingediend. Hij is ook besproken. De heer Vos: Krijgen we nog een mogelijkheid om een vraag te stellen? De voorzitter: Stel uw vraag. Doe maar. De heer Vos: De vraag is heel simpel. Het is een heel sympathiek idee, maar je kunt natuurlijk ook gewoon al bij jezelf te rade gaan. N=1, heet dat volgens mij. Bent u zelf al begonnen met een dergelijke cursus en zo? Nee? Waarom niet? De heer Koldenhof: Mag ik antwoorden, voorzitter? De voorzitter: De heer Koldenhof.

De heer Koldenhof: Ik geef u bij de borrel antwoord, want ik vind dat we hier in deze raad nooit persoonlijk dat soort vragen stellen. We gaan ook niet, zoals eerder is gebeurd door een van uw fractieleden, antwoorden wie hier een dikke auto rijdt en wie hier een Mini rijdt. Dus ik geef geen antwoord. Ik ga u zo meteen bij de borrel graag uitleggen hoe het moet. De voorzitter: Dit was het?