Transcript Gemeenteraad 08.11.2024

Dus in die zin zijn we ook heel transparant. Ook voor u, u ziet precies wat de effecten zijn. De provincie heeft onze begroting bekeken. Die hebben daar vorige week vragen over gesteld. Die vragen hebben we keurig beantwoord en de provincie is ook akkoord met de manier waarop wij dat op dit moment gedaan hebben. Dat betekent niet dat we niet anticiperen. We hebben al eerder in de auditcommissie het daarover gehad en gezegd van, waar kunnen we eventueel, als de nood aan de man is, dingen bezuinigen? Dan hebben we al een eerste indicatie bekeken vanuit bezuinigingen die voor het college gedaan zijn. We zien nu ook de maatregelen die Eemnes aan het nemen is, want die moet in 2025 al bezuinigen. Dat is een document van 111 pagina's maar liefst, wat voor ons ook inspiratie oplevert. We hebben nu ook afgesproken dat we in het auditcomité in januari de dingen zullen doorspreken, de opties zullen doorspreken en van daaruit met voorstellen naar de raad zullen komen, maar ook onze inwoners daarbij zullen betrekken. Inmiddels zijn wij al, en gaan we voor de komende maanden ook ambtelijk dat voorbereiden. Dus in die zin zijn wij wel degelijk aan het anticiperen. Wat ook belangrijk is om te zeggen als we kijken naar de begroting en ook alle ambities die we hebben, dan was de eerste ambitie om onze basis op orde te krijgen.

Want terechtgesteld is door een aantal fracties, we hadden een geweldige achterstand bijvoorbeeld op het gebied van wegenbeheer en groen. Daar hebben we nu de eerste inspanningen geleverd. We hebben een nieuw wegenbeheerplan met de investeringen die erbij horen. We hebben een nieuw groenbeleidsplan, we hebben een nieuw rioleringsplan. Sterker nog, we hebben ook nog een nieuw speeltuinplan, waarbij we de bestaande speeltuintjes opknappen. Dat zijn allemaal dingen van de basis op orde. Die staan allemaal keurig ook verwerkt in de begroting. Je ziet uiteindelijk dat als het gaat om de dagelijkse exploitatie, dat er allemaal niet zulke spectaculaire bedragen zijn. Maar we doen ze wel om uiteindelijk gewoon te zorgen dat die basis op orde is. Van daaruit gaan we kijken naar onze visies die uiteindelijk een langetermijneffect hebben. Daar waren we ook aan toe. We noemden al voorbeelden als de Woningvisie, Verkeersvisie en dat soort dingen. Allemaal visies met langetermijneffect die een lange schaduw vooruit werpen en waar wij uiteindelijk ook heel erg sturend zullen moeten zijn binnen de bestaande begroting.

Wat bedoel ik daarmee? Als we bijvoorbeeld met het verkeersplan aan de slag gaan, dan zullen we moeten kijken van, welke plannen willen we uiteindelijk voor de lange termijn uitwerken? En hoe kunnen wij binnen de begroting, zoals we nu voor het wegenbeheersplan hebben vastgesteld, uiteindelijk die plannen realiseren? Dat is uiteindelijk wat we daarin doen. Alleen dat vergt soms geduld. Daar hebben we toch wat tijd voor nodig, hebben we ook denk ik het goede gesprek met u als raad voor nodig. Als u kijkt naar het lijstje van ambities, in die zin complimenten voor de presentatie van het CDA, Erwin is inmiddels weg maar Cor die zit op de tribune als vertegenwoordigster. Een groot deel van de ambities die we moeten realiseren, staat op het lijstje zoals Erwin dat gepresenteerd heeft. Dus dat is gewoon heel goed gedaan. Voor wat betreft de inkomstenkant gaan wij, en dat is ook terecht opgemerkt door een aantal fracties, ook kijken hoe we daar wat meer inkomsten kunnen genereren. Er werd al precariobelasting genoemd, maar ze zijn er wel meer opties om

te kijken hoe we extra inkomsten kunnen genereren. We hebben een stagiaire werk laten doen. Die heeft een rapport geproduceerd met allerlei aanbevelingen voor het genereren van extra inkomsten, zonder dat we de OZB hoeven te verhogen. Dat rapport gaan we binnenkort bespreken aan onze economische tafel en met de uitkomsten ervan zullen we ook naar u toe komen. Dat is veelbelovend, wat mij betreft. Er zijn ook wat opmerkingen gemaakt over de BEL-organisatie. Ik wil niet op alle individuele opmerking ingaan, maar ik denk toch dat het goed is om één ding heel goed te beseffen, als we kijken naar de BEL-organisatie en vooral de kosten daarvan. Uiteindelijk is de BEL-organisatie onze uitvoeringsorganisatie, onze ambtenarenorganisatie. Zij doen uiteindelijk het werk voor ons als raad en college .Als we even in financieel perspectief kijken, de begroting van de BEL is grosso modo 27 miljoen. Bijna 20 miljoen is personeelskosten. We hebben op dit moment te maken met flinke cao-stijgingen en ook de prijsindex, is gelukkig wat laag geworden, maar als je bijvoorbeeld alleen al de cao-stijging neemt voor 5 procent, dat werkt al door met 1 miljoen aan kosten in totaal, die dan weer over de gemeentes verdeeld moet worden. Met ons aandeel van 35,25 procent geloof ik, zit je al op na drieënhalve ton tot vijf ton, alleen al aan autonome stijgingen. Heb je nog niet eens wat gedaan.

Dus je ziet uiteindelijk dat die impact heel groot is. Tegelijkertijd loopt een aantal organisatiewijzigingen, waarbij we uiteindelijk die organisatie ook efficiënter en doelgerichter willen inrichten. Dat erbij opgeteld betekent dat we al heel snel op behoorlijke bedragen zitten, waar we eigenlijk uiteindelijk niet zo gek veel aan kunnen doen, want we willen per slot van rekening ons personeel ook goed betalen. Voor wat betreft de verdere mogelijke bezuinigingen, gesprekken met de andere gemeentes. Wat ik al zei, Eemnes die heeft al een bezuinigingsplan gedaan. Wij proberen ook zoveel mogelijk met de drie gemeenten daarop te trekken. Ook vanuit het motto, samen uit, samen thuis. Bovendien ook wat we zien, is dat heel veel bezuinigingen impact hebben op de BEL-organisatie. Om dat ook efficiënt te kunnen doen, moeten we gewoon gezamenlijk met zijn drieën uiteindelijk met onze plannen komen, waar uiteindelijk de BEL-organisatie op een hele goede manier mee om kan gaan, om het uiteindelijk ook effectief te laten zijn. Dus daar zullen we echt samen uittrekken. Dat zwembad, we kunnen daar chagrijnig over zijn, ik kan me het sentiment voorstellen. De motie is overigens wel aangenomen en betekent dat Eemnes met ons in gesprek gaat. Ik begreep dat hij aangenomen is. De heer …: Per interruptie, de motie is niet aangenomen.

Ik ben wel benieuwd wat u eigenlijk vindt van de reactie van het college in dat geval. De heer Van Midden: Van het college van Eemnes? De voorzitter: Stop. Het is nog altijd de gewone raadsvergadering, dus wel graag via de voorzitter. Een interruptie vragen. Dank u. De heer Van Midden: Kijk, volgens mij is … Kijk, we moeten toch met zijn drieën in gesprek. We hebben de presentatie van het zwembad gehad. Een van de grootste uitdaging is een nieuwe energiecentrale volgend jaar. We hebben gezien wat een beetje de bandbreedte is van de kosten van 1,2 miljoen tot 7 miljoen. Afhankelijk van de oplossing en onze eigen duurzaamheidsambitie komt daar een bepaald bedrag uit. We zullen toch binnen het bestaande contract daarover met elkaar in overleg moeten gaan, dus dat gaat sowieso wel gebeuren. Dit was even in zijn algemeenheid. Dan even de specifieke onderdelen die mij aangaan. De sport. Ik ben blij dat sport in ieder geval uitgebreid aandacht krijgt binnen de algemene beschouwingen bij deze raad. Dat is in het verleden wel anders geweest, kan ik vertellen als sportbestuurder. Dus in die zin ben ik al heel blij. Als we kijken naar de investering in de sport, er zijn natuurlijk onder het vorige college heel veel investeringen gedaan, onder andere een clubhuis van SV Laren, omdat daar op dat moment ook de middelen aanwezig zijn. Dat potje is nu uitgenut. Dat is niet meer.

Wij zijn nu met de sportverenigingen in gesprek en hebben de verenigingen gevraagd van, maak voor jullie vereniging een tienjaarsplanning van alle investeringen

die jullie moeten doen. Dat gaan we bij elkaar doen en dan gaan we uiteindelijk met elkaar in gesprek van, wat betekent die investering voor de verenigingen? In hoeverre kunnen ze daar zelf mee aan de slag? In hoeverre hebben ze daar verder nog ondersteuning nodig van of de gemeente of bijvoorbeeld een waarborgfonds van de sport, als het gaat om in het doen van investeringen in dat soort zaken. Dus dat gesprek gaat gevoerd worden. Dus in die zin anticiperen we op alle ontwikkelingen. Je ziet ook dat een heleboel verenigingen nu al over de komende jaren vervangingsinvesteringen moeten doen, nieuwe kunstgrasvelden en dat soort dingen. We willen daar gewoon een goede planning op doen. Tegelijkertijd is ook onze ambitie om binnen de BEL uniformiteit in de ondersteuning van de verenigingen te krijgen. Die verschilt nog per gemeente, waardoor wij in ieder geval ambitie hebben om dat wat meer gelijk te trekken.

Daarnaast zijn we met de Vereniging Sport en Gemeente van de VNG in gesprek in regioverband om te kijken hoe we veel meer gezamenlijk kunnen optrekken met sport, bijvoorbeeld ook als het gaat om relatief kleine verenigingen die uiteindelijk voor de lange termijn geen bestaansrecht rechten hebben, om te kijken van, hoe kan je regionaal daarin samenwerken? Er is een bepaalde sport genoemd die heel klein is in een bepaalde plaats, terwijl een kilometer verderop fietsen de vereniging wel groot is. Dan zeg je van, waarom zou je die vereniging dan niet samenvoegen? Een soortgelijke discussie zal hier ook kunnen ontstaan. Dus daar zijn we echt goed mee aan de slag. U zult vragen wanneer. De vergadering is 6 maart. Maar de verenigingen … Of de wethouders hebben gevraagd dat eerder te doen in verband met de bezuinigingen, op … zijnde bezuinigingen van het kabinet om daar ook tijdig mee aan de slag te gaan. Het zwembad heb ik al even over gezegd. Er zijn ook wat opmerkingen gemaakt over het groen en het groenbeleidsplan. De opmerking was terecht van de heer Loef dat hij zegt van, er wordt gesproken over kwaliteitsprogramma, dat het al gerealiseerd zou zijn. Dat is het niet. Dat klopt. Dat is volgende week donderdag, de 14e, gaan we met elkaar daarover spreken. Maar of anticiperen gesproken, denk ik van, laten we vast anticiperen op het feit dat we het al gedaan hebben.

Als we kijken waar we nu staan met het groenbeleidsplan of met groen, we hebben het groenbeleidsplan vastgesteld. Dat is eigenlijk strategisch tactisch beleid op basis waarvan we het groen gaan uitvoeren van, welke thema's vinden we belangrijk, hoe gaan we het doen? Vervolgens gaan we dat operationeel uitvoeren. Dat doen we binnen het reguliere werk voor een groot deel. Want of we nou een biodivers plantje planten of een niet-biodivers plantje, de hoeveelheid inspanning blijft ongeveer gelijk. We zien dat we voor de projecten die we gedefinieerd hebben in het groenbeleidsplan, dat die al in begroting op dit moment al meegenomen zijn. Wat we nu aan het doen zijn, is de kwaliteitsdiscussie voeren. Dat doen we volgende week. Op basis daarvan gaan we het komend jaar de hele aanbesteding voorbereiden. De bedoeling is dat we uiteindelijk per 1-1-2026 met de nieuwe aanbestedingspartners binnen de budgetten die op dat moment vastgesteld zijn uiteindelijk het groenbeleid zullen gaan uitvoeren. Voor komend jaar vragen we een extra bedrag, dat heeft u ook teruggezien in de begroting, om het groen weer op orde te krijgen. Want wij betalen nog steeds de tol van de bezuinigingen zoals onder het vorige college ingevoerd zijn. ik zie inderdaad heel veel klachten over sommige stukken van het groen in Laren. Dat klopt ook wel.

Aan de andere kant zie ik nu grosso modo im Großen und Ganzen, om namens de heer Grunwald te zeggen, dat het op zich redelijk in orde is, maar nog niet helemaal. Dan heb ik volgens mij mijn dingen gehad. Mijnheer de voorzitter, ben ik misschien iets vergeten dat u te binnenschiet? Dat kan dan nog in de tweede termijn aan de orde komen. Dan wilde ik graag het woord geven aan een van mijn collega's, mijnheer de voorzitter, als dat … De voorzitter: Zal ik dat voor u doen? De heer Van Midden: Graag. De voorzitter: Dank aan de heer Van Midden. Het woord is aan wethouder Rood.

De heer Rood: Dank u, voorzitter. Daar sta je dan weer. Een tijdje geleden. Dank voor alle vragen. Houdt ons scherp. Altijd goed. Ik ga ze per fractie even langs, voor zover ze tot mijn portefeuille horen natuurlijk. Dan kom ik als eerst terecht bij Liberaal Laren. De vragen waren grotendeels financieel dus beantwoord, maar één vraag betrof het project Ons Laren, 100.000 euro. Dat is een speerpunt in deze coalitie. Dus we kunnen wel of niet aan intensieve participatie met de inwoners doen. Als we het niet doen, scheelt dat geld. Als we het wel doen, hebben we een goed bestuur, waarin ook het beleid wat je maakt een grotere kans heeft om goed te landen in het dorp. Dus wij zijn als college daar gewoon een voorstander van. Vandaar dat het in de begroting terecht is gekomen. Dan ga ik naar het CDA, nu niet meer aanwezig, maar misschien luisteren ze terug. De vraag, waar staan we met digitale dienstverlening, welke uitgaven zijn daarvoor? Met die digitale dienstverlening liggen we eigenlijk op koers. Er zijn gemeentes veel verder mee, maar wij voldoen in ieder geval aan wat er van ons verwacht wordt, want daar wordt op toegezien van hogerhand. Het is wel zo dat er sommige formulieren nog steeds analoog zijn die dan een paar keer per jaar gebruikt worden en ook die moeten allemaal digitaal worden, want uiteindelijk is er niks meer analoog met pen en papier.

Maar de grote zaken die veel voorkomen, zijn allemaal al digitaal te doen. De kosten voor de Verkeersvisie. De visie zelf kost natuurlijk wat geld. Het is allang begroot en uitgegeven, maar de uitvoering daarvan heeft de heer Van Midden ook al van aangegeven, nemen wij mee met … Dat staat allemaal in het wegenbeheersplan. Dus bijvoorbeeld aanpak Naarderstraat, aanpak en Eemnesserweg, die staan keurig in de jaarschijven begroot. Daarin moet wat we verzinnen in de Verkeersvisie ook tot uitdrukking komen. Hoe breed is het fietspad en dergelijke. Het parkeerprobleem vroeg het CDA niet voor het eerst aandacht voor. Terecht zegt de heer Van den Berg dat we daar aandacht voor moeten hebben in de komende raadsperiode. Ik ben het daar mee eens, want dat er deze periode een parkeergarage komt, die kans acht ik nihil. Maar wat een belangrijke discussie is, wat is de kostendrager van een parkeergarage? Je kunt daar voor bovenop bouwen. De heer Vos, loop ik even vooruit, die suggereert betaald parkeren. Daar ben ik persoonlijk, maar het gaat niet om mijn opvattingen, geen voorstander van. Maar een andere kostendrager is ook denkbaar. Dus die discussie die zullen we in de aanloop naar de verkiezingen zeker hebben. Er is natuurlijk voldoende aandacht voor parkeren in de Verkeersvisie die terecht wordt aangehaald als het wondermiddel voor alles. Inlopen sociale woningbouw voor de Laarder.

U heeft in de behandeling van het voorstel in de commissie met woningbouwlocaties gevraagd, schets nou eens even die pipeline. Dat hele tabelletje, daar ga ik graag naar verwijzen, want dat komt met een of twee weken naar u toe voor de commissie van R&I. Dan kunt u daar goed zien dat we de afgelopen tijd, maar dat heeft u ook al aangegeven, te weinig sociaal en betaalbaar hebben gebouwd en dat daar een inhaalslag nodig en ook mogelijk is. Dus die informatie die komt spoedig naar u toe. Het Brinkhuis, daar zegt u, wat verwachten wij nog meer van een Brinkhuis? Er zit een stijgende lijn in. U heeft de presentatie mee kunnen krijgen deze week. Wij kijken goed naar alle beschikbare middelen die er zijn en hoe we die kunnen inzetten ten bate van het Brinkhuis. Bijvoorbeeld het recent geopende bibliotheekspreekuur waar mensen digitaal geholpen kunnen worden die digitaal misschien minder vaardig zijn of niet uit bepaalde contacten met de overheid komen. Dan kunnen ze gewoon binnenlopen. We hebben daar ook leefstijlpunten en al die dingen, dus het Brinkhuis ontwikkelt zich steeds verder door. Er was ook een vraag over die middelen, die beantwoord ik dan maar meteen, van de minister, van minister Bruins. Die benutten wij steeds waarvoor ze bedoeld zijn. Daarmee wordt het Brinkhuis verder versterkt, of de functies in het Brinkhuis.

Deels is dat bibliotheek, deels is dat sociaal-cultureel werk. Dan even doorbladerend, kom ik bij de fractie van Groen Laren. De Coeswaerd, u weet, wij hebben dat even over de schermen heen getild, maar dat gaat gewoon in uitvoering. Dus daar kunt u mij vol in vertrouwen. Dat gaat gewoon in januari beginnen en alles is helder en duidelijk en staat in de draaiboekjes. De motie Eemnesserweg. Kijk, ik volg de raad. Dus als er een motie ligt, ga eens kijken wat daar kan, dan ben ik daarmee bezig gegaan. We hebben dat keurig natuurlijk ook verwerkt in een voorstel aan de raad. Als de raad dan zegt, over dat voorstel gaan we niet stemmen, dan heb ik in ieder geval mijn klus gedaan. Daarna volg ik natuurlijk gewoon weer de initiatiefvoorstellen zoals die uit de raad

komen, want dat is mijn rol. Als u geïnteresseerd bent in de resultaten van wat we daar hebben onderzocht wat daar mogelijk zou zijn, dan wil ik u dat best sturen. Misschien kunnen we dat noteren, dan kan ik het ook niet vergeten. Dan kunt u daar eens naar kijken. Maar dat is dan wel een achterhoedegevecht. Hopelijk voor het einde van de coalitie periode een verkeersplan. Ik mik op het einde van het jaar, maar dat zal een concept zijn. Ik weet niet of dat al naar de raad kan. Dat is even afstemmen met Blaricum, want we doen het samen met Blaricum. Anders is het begin volgend jaar, ligt er bij u een concept wat we kunnen bespreken. Dat is al beantwoord. De fatbike werd niet genoemd. Ik ben bij de fractie van de VVD beland. Die Verkeersvisie, geen reserveringen. Dat heeft de heer Van Midden keurig beantwoord. De fatbike wordt niet genoemd. Ik denk dat de breedte van fietspaden wel dringend nodig wordt, het verbreden van fietspaden, omdat er verschillende snelheden op komen. Ook kruisingen, dus bij kruisingen vereisen de aandacht en zou voorrang voor fietsers soms aangewezen zijn. Waarom voert het college geen actief grondbeleid? Ik ben blij met die suggestie. Ik heb daar onlangs ook een gesprek over gehad met mijn collega grondzaken, de heer Jan van Midden. Dus wij omarmen dat graag, dus we gaan ermee aan de slag. Dan de fractie van Larens Behoud.

Ik heb het al even gehad over Brinkhuis en de bibliotheek en die middelen van minister Bruins. Ook bijvoorbeeld het werk van Stichting Reindert, is daar een voorbeeld van. Dus de algemene lijn is dat wij zo goed mogelijk de middelen die beschikbaar komen besteden aan waar ze voor bestemd zijn in deze zaken. Dan heb ik nog een vraag van de fractie van D66. Dat ging niet alleen over de verduurzaming van het zwembad, maar ook over de verduurzaming van het Brinkhuis. Daar is wel complicerend dat we geen eigenaar zijn. We voeren pittige gesprekken met de eigenaar om te zorgen dat daar niet alleen conform binnenklimaat, maar ook besparing hand in hand kunnen gaan. Tot zover mijn beantwoording, voorzitter. De voorzitter: Dank aan wethouder Rood. We gaan door naar wethouder De Groot. De heer De Groot: Dank, voorzitter. Dank voor de vragen. Ik begin met Liberaal Laren, de vraag over de afvalstoffenheffing. We zien dat in Laren de samenstelling van de gezinnen anders is en dat geeft een ander beeld in de afvalstoffenheffing. Dus ik kan daar meer gedetailleerd nog op antwoorden, maar dat moet dan schriftelijk. Maar in ieder geval zit dat in de samenstelling van de gezinnen, dat maakt dat deze heffing iets anders is in Blaricum dan in Laren.

Dus als je x-aantal tweepersoonsgezinnen hebt en je hebt een aantal eenpersoonsgezinnen, dat wordt allemaal op een bepaalde manier verrekend en dat leidt tot een bepaald sommetje. De voorzitter: Vervolgt u uw betoog. De heer De Groot: Goed. CDA, ik begin met de opmerking over integraler denken over een toekomstbestendig Laren. We hebben in ieder geval een Centrumvisie, die is al eerder vastgesteld. We krijgen een Verkeersvisie eroverheen. U zal zien hoe die invloed op elkaar hebben. Maar het betekent wel dat we met elkaar kijken hoe we zo integraal mogelijk kunnen denken. Ik denk juist in een gemeente als Laren is dat uitstekend mogelijk. Dan zullen we ook steeds ambiëren. Ik merk ook aan de samenwerking met mijn collega’s dat we met elkaar samenwerken in plaats van dat we verkokerd werken. Dat moet ook zorgen voor die integraliteit die we allemaal een zeer warm hart toedragen. Het integraal huisvestingsplan. Ik had gehoopt dat mijnheer Van Midden daar een antwoord op zou geven. Gaat voorname over de financiering. Misschien dat hij dat in tweede termijn nog doet. Ga ik van uit. Dan wat algemene vragen over vergrijzing, over mantelzorg en dat soort dingen. We doen veel aan stimuleren van mantelzorg. Vergrijzing is een ingewikkeld ding in Laren, omdat we ook … En deels vertekend omdat we veel zorginstellingen hebben.

Dus daar zitten ook mensen met een regionale functie, er zitten veel mensen van buiten in. Dus we zijn misschien wel minder vergrijsd dan we denken. Maar blijft staan dat we met de gevolgen rekening mee te houden hebben en dat we ook bezig zijn

om die zorg beter te doen om mensen fitter te houden. Daar gebeurt deels met sport en met andere dingen om die vergrijzing zo goed mogelijk op te vangen. De vraag, de jeugdzorg neemt toe. Neemt toe, dat klopt wel. We proberen juist met de praktijkondersteuner de huisartsen zoveel mogelijk van die vraag op te vangen. We zien in Huizen dat dat een groot succes is. Er moet zelfs uitbreiding van capaciteit. Betekent ook dat veel vragen heel direct snel opgelost worden. Dat scheelt ook weer wachtlijsten. Daarmee hopen we ook dat we meer grip krijgen op de kosten. Daarnaast vinden wij dat er ook wel een normalisatie mag plaatsvinden. Dat is ook een van de onderdelen van onze aanpak op het gebied van Integraal Zorgakkoord, zoals we dat in de regio ambiëren en daarmee ook dat niet elk probleempje door de overheid moet worden opgelost. Dat is denk ik ook wel een belangrijk principe in dezen. CDA had ook nog iets, een opmerking over de leegstand. Dat is met name over winkels, maar de leegstand an sich is onder de norm die makelaars gezond achten. Maar het blijft staan dat er een paar panden die gevoelig liggen in Laren te lang leegstaan.

We proberen met ons beleid in samenspraak met Bijzonder Laren, met de makelaars, met de Rode Loper, het Rode Loper-project, dus vanaf Singer, proberen we zoveel mogelijk mensen het dorp in te krijgen door een aantrekkelijke Naarderstraat, zodra we de die gaan aanpakken, om leegstand zo beperkt mogelijk te houden. Ik denk dat dat de belangrijkste instrumenten zijn. Verder is het toch wel degelijk ook een marktkwestie. Groen Laren. Houtstook. Ik heb daar al een paar keer met collega Grunwald over gesproken. Wij doen veel aan voorlichting, daar gaan we uitbreiden. Er is ook een app ontwikkeld waarop je snel kunt zien of het code rood is voor wat betreft houtstook. Die gaan we ook promoten binnenkort, dus ik wil daar op die manier zoveel mogelijk aan doen binnen de mogelijkheden die we als gemeente hebben. VVD, sociaal domein, over de ramingen. Ik deel niet helemaal dat beeld. Als we kijken naar de laatste jaarrekening, zien we dat het sociaal domein binnen de begroting is gebleven. We zien ook wel dat we misschien de prognose beter mee moeten nemen naar de begroting toe, waardoor we wat actueler op de ontwikkelingen zitten. Dat is ook een ontwikkeling die we ingezet hebben. Dus we hopen daarmee ook uitslagen in de verschillende onderdelen van het sociaal domein, in de begroting van het sociaal domein en de bestedingen zo goed mogelijk onder controle te houden.

Ook dit jaar verwachten we misschien een klein tekort op het sociaal domein. Dus dat betekent dus dat we denk ik toch steeds meer controle krijgen, maar daar blijft het niet bij. We zijn aan het kijken om die kosten beter te beheersen. U heeft een presentatie gehad van de heer Robin Blom van Huizen over zijn aanpak om te proberen zoveel mogelijk die indicatiestelling naar de gemeentes toe te trekken, om daarmee ook zo goed mogelijk door te verwijzen, ook naar partijen waar we mee contracteren. Dus ook om door u gesignaleerde frauduleuze partijen uit te kunnen sluiten. We contracteren ook regionaal met minder partijen, dus met al deze maatregelen gaan we proberen die kosten nog verder in de hand te houden en ook alleen te verlenen als echt nodig is. Dan het Gooische Nest. Het Gooische Nest levert een kostenverhoging op. Ik schat in van een mille of twintig ten opzichte van de huidige situatie met Soest, waar we nu de dienst ondergebracht hebben. Dat zou nu van ongeveer 25K naar 45K gaan voor Laren doorberekend, met de kanttekening dat ook in Soest er geïnvesteerd moet gaan worden en dat, als we Soest zouden kunnen blijven, wat niet het geval is, dat ook daar de kosten omhoog zouden gaan.

Dus ik denk al met al dat we blij mogen zijn met de manier waarop dat Gooische Nest gerealiseerd wordt en een hoogwaardige voorziening hier in het Gooi komt, waarbij we op een goede manier aan dierenwelzijn kunnen werken. Volgens mij waren dat de vragen. Mocht ik er een vergeten … Larens Behoud geen vragen op mijn gebied, maar wel D66. Oproep voor opvang jeugd in Laren. Wij verlenen subsidie aan Dynamic Arts. Wij hebben een Cruyff Court bij de voetbal gerealiseerd. Wij zijn in contact geweest met de Jeugdraad, die veel meer gepleit hebben voor een skatebaan, die over Singer moeilijk te realiseren is, maar waar door collega Van Midden wel degelijk naar gekeken wordt, wat kunnen we dan in BELverband eventueel nog doen? Op die manier proberen we in ieder geval datgene wat we weten van deze doelgroep zoveel mogelijk te faciliteren binnen onze beperkte grenzen die we hebben. U gaf zelf al aan, het is een notoir moeilijk bereikbare groep. Dus als er geen actieve vraag naar voren komt, is het ook voor ons heel moeilijk om daarop te reageren. We hebben wel gezien dat vanuit Brinkhuis wel steeds gekeken wordt van,

wat kunnen we doen, en daarop te anticiperen. Zijn we blij mee. Mochten daar ontwikkelingen zijn, dan denken we ook dat daarvandaan ook wel daarop gereageerd gaat worden. Dat tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank aan de heer De Groot. Dan zijn er ook nog een aantal vragen gesteld over portefeuilles die binnen mijn portefeuille vallen. Allereerst zijn er een aantal vragen gesteld over de veiligheid, met name vanuit de VVD-fractie is er aandacht voor gevraagd en ook Liberaal Laren vraagt daar aandacht voor. Allereerst ben ik verheugd u te melden dat wij de ov-capaciteit fors hebben uitgebreid van 3 fte naar 6 fte. Kijk, dat zijn onze boa's, overal blauw. Heerlijk. Ik zet het liefst op elke straathoek een camera. Mag helaas niet van de privacyofficer. Ik ben blij dat ik u dat kan mededelen. Ik kan u ook … Ik ben ook blij dat we kunnen vertellen dat een aantal mensen ook al aan de slag zijn. Het is natuurlijk wel vervelend dat ik u moet stellen dat het nodig is. Dan denkt u misschien. wij zijn toch drie overzichtelijke kleine gemeenten? Dat kan wel zo zijn. Op het oppervlakte van Laren gebeurt wel ontzettend veel. Ik zeg vaak dat wij een stad in een klein velletje zijn. Maar dat betekent dus ook dat we de dynamiek meekrijgen die ook vaak in een wat grotere gemeente plaatsvindt. Wij hebben op een heel klein oppervlak heel erg veel geld en heel veel bedrijfsmatige activiteiten.

Dat neemt ook nieuwe vormen van criminaliteit met zich mee, waar we heel scherp op moeten zijn. Daarom ben ik ook heel blij dat een van de nieuwe mensen die we hebben aangenomen iemand die afkomstig is van het RIEC, expertisecentrum voor ondermijning en aanpak nieuwe vormen van criminaliteit. Dat is een medewerker die vandaar met die specialisatie meekomt en hier fulltime aan de slag is. Ik begrijp ook uit de inbreng van de VVD-fractie dat u zich zorgen maakt om de criminaliteitsontwikkeling. Dat doe ik ook. Ik kan u melden dat de criminaliteitscijfers voor 2024 over dezelfde periode, vergeleken met 2023, met 13 procent zijn gezakt. Dat is goed nieuws. Tegelijkertijd moeten we dat ook een beetje relativeren, want een paar incidenten kunnen al voor een forse stijging zorgen. Bijvoorbeeld het aantal woningeninbraken is gestegen, maar dat zijn er in absolute aantallen drie. Dan ga ik meteen dan naar een fors hoger percentage. Het aantal auto-inbraken is heel fors gedaald. Daar zijn wij ook heel opvallend in. Maar ook daar zie je weer vaak dat auto-inbraken worden veroorzaakt door vaak een bende vanuit Oost-Europa die zich dan als een soort volk neerdaalt in een specifieke wijk en dan even op zondagochtend alle Tesla's ontdoet van de elektrische spiegels. Dan heb je alweer meteen een flinke puist te pakken. Die hoos of die golf is ons dit jaar bespaard gebleven.

Wij zijn heel scherp op fysieke vormen van criminaliteit. Woninginbraken, high impact crimes, auto-inbraken, winkeldiefstal, daar werken we ook nauw in samen. Wij hebben het geluk dat we nog steeds over twee wijkagenten beschikken. Remko Wessels, u allemaal bekend, gaat met pensioen, maar we hebben een nieuwe wijkagent erbij gekregen. Die werken heel nauw samen met onze boa's, die fors op orde zijn. Ook onze buurtpreventieverenigingen, en we hebben een fors aantal buurtpreventieverenigingen in onze gemeente, mogen we heel trots op zijn. Lig ik ergens wakker van als portefeuillehouder Openbare orde en veiligheid? Jazeker, ik lig echt wakker van ondermijning. Want ik maak me hele grote zorgen om grote sommen geld die in bedrijfsmatige constructies worden witgewassen. Aan die activiteit ontsnappen wij in Laren niet. U weet ook dat ik verschillende voorbeelden in het recente verleden daar met u over gedeeld heb. Vandaar dat wij iemand hebben aangetrokken met specifieke expertise op dat vlak. U kunt dus ook in 2025 nieuw beleid rondom aanpak ondermijning, verscherping en uitbreiding van onze Bibob-reikwijdte te verwachten. Dus ik ben heel blij dat daar ook aandacht voor is gevraagd. Er is ook een reden waarom de fysieke criminaliteit daalt.

Enerzijds omdat wij fors inzetten op preventie, omdat wij goed contact hebben met onze inwoners als bijvoorbeeld de donkere dagen aankomen op het beveiligen van het eigen huis, op een goede samenwerking agenten, boa's, gemeente buurtpreventieverenigingen. Maar er is ook een andere reden waarom fysieke criminaliteit daalt. Dat komt omdat de klassieke boef tegenwoordig op het internet zit en onze inwoners oplicht op veel makkelijker wijze, hoeven ze niet meer een ladder tegen de gevel aan te zetten, maar gewoon vanaf een pc of via de telefoon, whatsappfraude, bankpasfraude, emailfraude plegen. Dat gaat met hele grote sommen tegelijkertijd. Ik schrik niet als een inwoner ineens weer 50.000 euro lichter is gemaakt aan de hand

van een paar appjes. Dus wij zetten ook komend jaar weer stevig in op het verhogen van de weerbaarheid van onze inwoners wat betreft digitale criminaliteit. Ik ga heel graag heel snel weer met u in gesprek en presenteer ook graag op welke wijze wij die veiligheid willen vergroten. Het is iets waar heel Nederland niet aan ontsnapt. Terecht overigens, dank, voor de opmerkzaamheid van de fractie van Liberaal Laren. Er staat inderdaad uitbreiding van de boa-capaciteit, maar dat is OOV. U Heeft me meteen de gelegenheid gegeven om dat toe te lichten. Er werd ook nog aandacht gevraagd voor de aanpak ernstige Woonoverlast. Heb je altijd, wat is ernste woonoverlast? Iemand in een wijk die zich echt niet kan gedragen met ernstige geluidshinder, fysieke hinder, getreiter waar langdurig een straat last van kan hebben, daar zetten wij dan in op gebied van buurtbemiddeling, iemand die aan mediation doet. In het ergste geval maak ik ook gebruik van de Wet aanpak woonoverlast en kan ik ook iemand een persoonlijke aanwijzing geven. Ik heb dat in het recente verleden weleens gedaan in samenwerking met de woningbouw. Maar dan weet u wat wij verstaan onder de aanpak Ernstige woonoverlast. Dan is er nog een vraag gesteld over de dienstverlening. De heer Rood heeft al iets verteld over de digitale dienstverlening.

Via de vernieuwde website zijn ook een aantal digitale producten beter ontsloten, zeggen we dan netjes in ambtelijke taal. Maar eigenlijk zeggen we daarmee, we weten welke pagina's het meest gezocht worden en maken die dan ook beter zichtbaar als daar een digitaal product achter schuilgaat. Misschien nog wel leuk om te vermelden dat de best bezochte pagina van de gemeente Laren, in tegenstelling tot alle andere gemeentepagina's, de pagina is over de evenementenkalender. We gaan het komend jaar ook nog meer werken aan het bezorgen van producten aan huis. Weet, daar hebben wij al ervaringen mee. Mensen die in een verpleeghuis wonen en inwoner zijn van Laren en de behoefte hebben bijvoorbeeld aan een nieuw paspoort, die kunnen wij inmiddels ook gewoon aan huis persoonlijk een paspoort bezorgen. We gaan er in de toekomst nog meer gebruik van maken om te kijken of wij andere mensen die niet meer naar ons toe kunnen komen, maar wel behoefte hebben aan een product dat wij leveren, dat we dat gewoon ook aan huis doen. Steeds meer producten zijn ook gewoon via de website beschikbaar. Dan de cultuurcoördinator. Hij is in meerdere inbrengen voorbijgekomen. Het voorstel behoeft een klein beetje toelichting. U heeft in het verleden en beleidsplan Cultuur vastgesteld. Daar staan ook een aantal acties in. Die hebben wij in 2023 met de cultuuraanbieders in het dorp geëvalueerd.

Grosso modo komt ons beleidsplan Cultuur erop neer, 90 procent van wat wij in Laren doen aan cultuur, doen onze inwoners helemaal zelf, met vrijwilligers, met particuliere organisaties die zichzelf uitstekend kunnen bedruipen. Dat draait gewoon goed. Die hebben eigenlijk helemaal geen bemoeienis van de gemeenten nodig. Maar wij hebben ook als gemeente tegen elkaar gezegd, wij hebben ook inwonersgroepen die we niet goed bereiken. Daar moeten we veel meer op inzetten. Wij hebben die beleidsnotitie geëvalueerd met alle aanbieders van cultuur en ook met de inwoners. Die hebben eigenlijk tegen ons gezegd, prima, wij doen heel veel zelf, maar als je het hebt over bijzondere aandachtsgroep, ga dan niet doen aan wijk- en doelgroepenbeleid. Geef nou eens wat focus op onze kinderen, want op de scholen in Laren wordt gewoon te weinig aan cultuuronderwijs gedaan. Ik kan het helemaal bevestigen, ik denk u ook weleens, als je in de klas komt en je vraagt, wat voor sport doe je, dan gaan alle vingers omhoog. Als je vraagt, speelt er nog iemand een muziekinstrument, dan blijft het heel erg stil en dan rolt er zo’n struikje in je beeld voorbij. De scholen erkennen dat ook, maar die zeggen ook, wij hebben gewoon al onze tijd nodig voor het geven van onderwijs voor rekenen, voor taal, aardrijkskunde, geschiedenis. Daar hebben we onze handen vol aan.

Wij krijgen subsidie via cultuureducatie met kwaliteit. Dat kunnen we alleen besteden aan het verhogen van de kennis van onze docenten en het maken van de aanpak, maar onze docenten hebben die uren ergens anders voor nodig. Wij zouden zo graag gewoon panklaar aanbod in onze school naar binnen willen schuiven. Dus ik heb met alle directeuren van de scholen, basisscholen, in Laren gesproken en die willen heel graag samenwerken in één cultuuraanbod. Lo and behold, eigenlijk was de uitkomst kunnen we niet met één cultuuraanbod voor onze scholen als resultaat van onderhandeling tussen cultuuraanbieders, Singer, Beeld en Geluid, … en zijn club een mooi cyclisch onderwijsprogramma voor een periode van een jaar of vier maken, wat dan voor alle scholen gelijk is en wat we als een laatje naar binnen

schuiven? Wij hebben als college gezegd, die handschoen pakken we graag op. Wij hebben u daar ook over geïnformeerd met de raadsinformatiebrief einde van 2023. Onze verwachting is dat als we dan extra inzet moeten plegen op cultuur, dat we dat met acht uur in de week, ondergebracht bij een organisatie in het dorp, heel goed kunnen doen. Ik verwacht dat daar een kostenplaatje aanhangt van niet meer dan 21.000 euro. Dus het bedrag van 100.000 euro, dat moet ik corrigeren, dat is een stuk lager. Dat stond ook in … Dat was ook onderdeel van de kadernota die u voor de zomer heeft vastgesteld. Die hebben we meegenomen, maar bij omissie is dat bedrag niet in de begroting opgenomen. Ik wil dat heel graag meenemen in de eerste begrotingswijziging, als u die ambitie hier nog overeind houdt, maar dat is dan de toelichting achter dat besluit. Ik heb ook … De VVD kwam nog met een suggestie, kunnen we dat niet vanuit vrijwilligersinzet compenseren? Het probleem is juist, wij doen heel erg veel met vrijwilligers, daar mogen we heel erg dankbaar voor zijn. Maar precies op dit puntje hebben onze organisaties en onze scholen behoefte aan even wat professionele expertise voor een overzichtelijke periode om zo'n onderwijsprogramma met zo'n aanbod te maken. Maar u gaat er zelf over. Als u zegt, we hebben daar geen behoefte aan, ik zie de besluitvorming tegemoet.

Volgens mij waren dat de vragen die gesteld zijn op mijn portefeuilles. Dan hebben wij geprobeerd in de eerste termijn zoveel mogelijk van uw vragen te beantwoorden, zonder een heel uitgebreid verhaal daarbij te houden, om ook het vooral uw dag te laten zijn. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad of u zegt van, wij kunnen meteen al reageren, of zegt u van, we willen eventjes schorsen om de beantwoording op ons in te laten werken of kunnen we gewoon in één keer door? Ik zie iedereen … De heer Koldenhof, ordevoorstel? De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Graag. Ik reageer op uw ordevoorstel om wel of niet even te schorsen. Mag dat heel even kort? De voorzitter: Wat is uw suggestie? De heer Koldenhof: Eén minuut, twee minuten. De voorzitter: Eén minuut. Twee minuten. Dan maken we er vijf van, want ik weet uit ervaring dat ze allemaal gaan plassen of een sigaret gaan doen. Dus om 11.55 uur gaan we weer door. Ik zie dat iedereen weer op zijn plek zit. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Timmerman. Doen wij dit gewoon vanachter de tafel? Ik kijk even rond. Welk voorbeeld gaat u geven, mevrouw Timmerman? U blijft lekker zitten. U blijft lekker zitten? Mooi. Mevrouw Timmerman: Ik blijf zitten. Dank u wel. Gaat een beetje sneller dan de stoelendans. In eerste instantie even, dank voor de antwoorden van de portefeuillehouders.

Mijnheer Van Midden, portefeuillehouder Financiën, u heeft laten zien, gezegd van, wij hebben met deze begroting willen laten zien waar de gaten straks vallen. Dat begrijp ik. De persberichten waren iets anders. Dat was nogal juichend van, Wir schaffen das. U zegt ook, we anticiperen wel en we zijn het aan het voorbereiden. Maar met deze begroting gaat u anticiperen na het vaststellen van deze begroting. Daar ging eigenlijk ook ons verhaal over. U gaat nu gewoon verder met alles wat u al van plan was, ongeacht wat er in 2026 in de zwarte wolken die boven ons hoofd hangen, ook voor wat betreft de leningen en dergelijke voor de jaren daarop die nodig zijn om ons hoofd boven water te houden, na vaststellen. U voert zelfs twee nieuwe initiatieven op, onder het mom, dat stond in de kadernota of, dat hebben we afgesproken in het coalitieakkoord. Ik kan me niet voorstellen dat dit college zo met oogkleppen op loopt. Je gaat toch niet … Ik wilde eigenlijk vragen aan de wethouder van, hoe was u dat van plan? We gaan deze begroting vaststellen met van alles en nog wat erin waar je eigenlijk al een jaar geleden op had kunnen bezuinigen, dus het had er nooit in terecht mogen komen. Dan gaan we in november deze begroting vaststellen en dan gaan we in januari weer een aantal dingen eruit

halen en openbreken. Ik vind het echt van de gekke. Dan, mijnheer Rood, nog even, u heeft het ook, mijnheer Van Midden, over de loonstijgingen waar we geen grip op hebben en dat alles zoveel duurder wordt. Dat ben ik volledig met u eens. Maar daarom moeten we naar onze uitgaven kijken waar we wel grip op hebben, en dat gebeurt nu te weinig. Dat was eigenlijk onze boodschap. Dan een van die twee die eigenlijk die burgerparticipatie van 100.000 euro per jaar extra structureel. U zegt, wij willen graag participeren met de … We willen graag dat de bevolking mee participeert. Wie kan er nu tegen inwonersparticipatie zijn? Wij in ieder geval niet. Maar dat doen we natuurlijk al heel lang. Dit is extra 100.000 euro, structureel. Wilt u dat … Dan vraag ik me ook weer af, hoe wilt u dat nu gaan doen? Dat nu opstarten, zo'n heel nieuw systeem, en dan in januari weer eruit gooien? Hetzelfde geldt eigenlijk, want het is een nieuw initiatief, het komt er extra bij, hetzelfde geldt eigenlijk ook voor die cultuurcoach. Wilt u nu iemand aanstellen en dan in januari weer ontslaan, of in februari of in maart? Ik vind het … Ik kan daar echt geen chocola van maken. Ik heb nog geen antwoord gekregen over het ontbreken van het boekwerk waar we precies wat aan uitgeven.

Niet alleen in 2025, maar ook in 2026, 2027 en 2028 en ook wat we de voorgaande jaren hebben uitgegeven, om een helder beeld te krijgen en openheid naar onze bevolking en de raad toe, want het is ook een sturingselement. Wij hebben een controlerende taak als raad op het college. Dat maakt u ons op deze manier eigenlijk onmogelijk, omdat het alleen maar om algemeenheden gaat. Uw antwoord was, we hebben het boek naar de provincie gestuurd. Ik weet niet of dat dat ontbrekende boek was, of alleen maar deze ene. Daar hebben we geen klachten gehoord. Maar u heeft ook nog andere verantwoordelijkheden en dat zijn de verantwoordelijkheden ook naar de burgers toe. Open overheid. Iedereen heeft het erover, maar het moet ook in de praktijk gebracht worden. Dan tot slot, veiligheid. De drie boa’s worden er zes. Ik kan alleen maar zeggen dat wij daar zeer verheugd over zijn en daar hebben we graag geld voor over, voor de veiligheid van onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mevrouw Timmerman. Ik geef … Het CDA is afwezig. Ik geef het woord aan de heer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de wethouders en ook aan u om zo veel vragen te beantwoorden. Volgens mij kunnen we daar wel wat mee. Er moet mij even één dingetje van het hart. Ik heb begrepen dat D66 heel hard gevochten heeft voor onze zelfstandigheid. Ik kan me dat niet herinneren.

Dus misschien dat iemand mijn geheugen kan opfrissen. Ik heb een andere perceptie van de waarheid. Even reagerend op een aantal vragen die ik gesteld heb. Mijnheer Van Midden geeft aan dat, met name als het gaat over de plannen en dergelijke, dat het allemaal een langetermijneffect heeft. Ik hoop dat hij dan doelt op het feit dat het over een langere tijdsperiode gaat en niet op de tijd dat we er nog op moeten wachten. Want dat is een klein beetje de tendens op het ogenblik. Er wordt gesproken … Heel stellig werd gezegd door mijnheer Van Midden, geen OZB. Oké. Dat is een statement. Dat leidt onmiddellijk tot een vervolgvraag. Maar waarom niet? Als we dan praten over het samenvoegen van de sportverenigingen, volgens mij zijn sportverenigingen hartstikke autonoom. Ik kan morgen wel zeggen de jeu de boules-verenigingen van Laren en Eemnes die gaan samen de ballen hooghouden, dat zou hartstikke leuk zijn, maar volgens mij gaat de wethouder daar helemaal niet over. Dus ik begrijp de gedachte, ik begrijp ook dat daar misschien dan kosten bespaard kunnen worden. Want dat is wel heel belangrijk kennelijk. Maar hoe gaat dan de wethouder die verenigingen dan verleiden om dat te gaan doen? Want volgens mij zijn die clubs allemaal zelfstandig en hebben ze heel eigenwijze leden en die maken zelf volgens mij wel uit wat ze willen doen.

Als ze subsidie nodig hebben, dan hebben we misschien wat invloed, maar voor de rest, ik weet het niet. Er wordt gesproken over de parkeergarage. Het CDA. Bij afwezigheid van mijn collega, mijnheer Van den Berg, we hebben het een aantal malen groepen, laten we daar in godsnaam nou eens gaan nadenken over een parkeergarage. Dan mag de op de Hein Keverweg, het mag onder het hertenkamp, maar het is volgens mij wel een hele mooie oplossing. Wel een kanttekening, en dat heeft een beetje te maken met onze vorige motie, als je gaat praten over parkeergarage en ik zie de mensen rechts van mij, letterlijk en figuurlijk, dat als je over parkeergarage gaat praten, dan kun je er niet aan

ontkomen om ook over betaald parkeren na te gaan denken. Dus ik wil dat toch al als een leuke overweging meegeven. Dan naar aanleiding van antwoorden van wethouder Rood. Er komt een tabelletje. Dat is mooi. Een tabelletje met de huizen die allemaal de eerste paal al, de eerste steen al hebben gezien. Wij hebben gevraagd naar het onderzoek. Nou, zei mijnheer Rood, die kan ik u leveren als u dat wilt. Natuurlijk wil ik dat. Als daar een onderzoek is geweest, dan wil ik dat heel graag zien. Want daar hadden we om gevraagd. Maar wat dan wel een beetje wonderlijk is, is, waarom is dat dan niet eerder gedeeld met ons? Want daar hadden we om gevraagd, en ik niet alleen. Er wordt nu gewoon gezegd, natuurlijk kunt u dat krijgen. Maar wel een beetje gek, vind ik eerlijk gezegd. Dus waarom hebben we dat niet eerder gekregen? Dan heeft mijnheer De Groot, wethouder, iets verteld over PND-afval. Ik heb er geen jota daarvan begrepen, maar dat zal wel met mijn denkraam te maken hebben. Misschien zou hij dat mij dat toch nog een keertje proberen het iets te maken, want ik snap het niet. Als het dan gaat over de leegstand in de winkels, en dat was ook een opmerking naar aanleiding van de wethouder, er staan volgens mij niet zo heel … Er staan wel flink wat panden leeg, volgens mij op inderdaad hele opmerkelijke plekken, grote panden.

Maar als dan de maatregel een Rode Loper als enige middel is, dat lijkt mij wat mager, eerlijk gezegd. Ten slotte aan mijnheer de voorzitter, uw portefeuille, het CDA heeft er een opmerking over gemaakt, femicide. Ik was wel een beetje verrast omdat te zien staan op de site. Speelt dat in ons dorp? En als dat zo is, hoe groot is dat probleem? Daar wilde ik mijn tweede termijn mee afsluiten, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst, als interruptie. Een verhelderende vraag. Mevrouw Van Dorst: Maar in tweede termijn wel. Dus ik wilde heel veel terugkomen op de opmerking van de heer Vos over D66. Ik denk, ik ga toch nog even de … Soms word … Ik ben altijd vrij kort van mijn teksten. U bent er altijd wat breder in. Maar ik heb precies gezegd, we zijn trots op de kracht van het dorp. Meer niet. Deze blijven wij ondersteunen. Dus dat wil ik wel even rechtzetten. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Loef. De heer Loef: Voorzitter, procedureel even. Volgens mij zijn de beschouwingen gewoon de beschouwingen en gaan we nu drie termijnen in. Dus even aan u de vraag over de orde. Klopt het dat dit in de eerste termijn kan? Want dan wordt het een lastige. De voorzitter: Ik beschouw de algemene politieke beschouwingen als de eerste termijn.

Dan hebben we nu drie termijnen tot onze beschikking, maar met uw permissie vind ik dat we elkaar best wel kunnen interrumperen nu, want er moet wel een beetje scherpte worden aangebracht. Maar laat de interrupties wel een verhelderende vraag zijn, want u komt allemaal nog ruim aan bod. Verlenging van de spreektijd, daar zijn interrupties niet voor bedoeld. Mooi. De heer Vos nog. De heer Vos: Vergunt u mij ons reageren op de opmerking van mevrouw Van Dorst? De voorzitter: Zeker. Gaat uw gang. De heer Vos: In mijn perceptie heeft D66 zich voor de vorige verkiezingen buitengewoon duidelijk uitgesproken voor een fusie. Als dat opnieuw ter sprake komt, dan kunt u van mening veranderd zijn. Dat hoop ik ook van harte. Maar u moet niet schermen met het feit dat u zich met uw partij heeft hardgemaakt voor onze zelfstandigheid. Dat is bezijden de waarheid. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst nog een reactie, want dit is een open uitnodiging.

Mevrouw Van Dorst: Daar ben ik mij niet van bewust en hoor ik heel graag nader. De voorzitter: Goed. We komen vanzelf bij uw betoog. Dat was de heer Vos. Dan kom ik bij de fractie van de VVD, de heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Dank u, voorzitter. Dank voor alle beantwoording, maar allereerst ook dank aan de collega's voor hun eigen inbreng namens hun partij. Dus ik wil daar nog een paar woorden aan wijden om te reageren op wat er hier en daar gezegd is. Wat betreft de opmerkingen van Liberaal Laren, snap ik absoluut wel dat het een beetje gek voorkomt als wij nu een begroting vaststellen waar we doen alsof er niks aan de hand is terwijl een jaar later wij moeten gaan bezuinigen en waar we dan in januari over praten. Ik begrijp dat gevoel en ik ben het daar voor een deel ook wel mee eens. Alleen volgen wij vanuit VVD wel het advies van de VNG dat we zelf hebben gekregen toen we daar op bezoek waren. Namelijk, houd u er in 2025 nou nog even geen rekening mee en dient u gewoon een complete, weliswaar uiteraard sluitende begroting in. Maar kijk dan vanaf januari naar hoe wij met elkaar dat jaar ’26, en overigens, volgens mij gaat het niet alleen over ‘26 maar gaat het over de jaren daarna uiteraard ook, hoe we dat probleem het hoofd kunnen bieden. Tegelijkertijd dan ook een reactie daarover op de beantwoording door de wethouder.

Volgens mij gaat er iets geks gebeuren namelijk, we gaan bij de commissie Audit en Risk ombouwen tot een commissie Financiën lijkt het wel. Maar ik zou willen voorstellen om de voorstellen die hij doet om te kunnen bezuinigen gewoon in een reguliere commissie te bespreken, daar is naar mijn mening de commissie Audit en Risk niet voor. Dus eigenlijk is het nog zelfs zo dat de wethouder er zelf niet eens over gaat waar we het bespreken maar dat is nog altijd aan de raad. Dus, maar goed, dit is even een corrigerende tik maar wel even om goed te beseffen dat zo'n commissie Audit en Risk hier niet voor is. Dan kijken we, zit ik even te, ja, ik vind het altijd niet zo chique om te reageren op de presentatie van een partij die zelf niet meer aanwezig is. Dus dat is eigenlijk jammer want ik had er wel een mening over. Laat ik het zo zeggen, dat ik niet zoveel kan met een hele tirade over wat er allemaal niet deugt. En uiteindelijk één inhoudelijk punt van dat tienpuntenplan van het CDA, namelijk punt zes, dat is met al die visies en dergelijke. Ja, en dat doen we al dus dat is precies wat we doen. En de andere negen punten vond ik eigenlijk onder de maat voor een programma van het CDA. Met daarbij de waarschuwing aan mijnheer Van den Berg, je kunt ook te vroeg pieken. Als laatste dan de uitsmijter, dat hij bij de presentatie afrondde met een foto van de Brink met de oude vijver.

Ik zou zeker nog even kijken naar de redactie voor hij het tienpuntenplan straks bij de verkiezingen zal presenteren, dat die wel de nieuwe foto van de nieuwe vijver zal meenemen. Goed, dat was het CDA. Dan Groen Laren. Ja, ik vind het eigenlijk jammer maar ik begrijp, ik bedoel wat ook het sentiment is bij de heer Vos over, ja, ik ga hetzelfde verhaal houden als vorig jaar want er is allemaal niet zoveel veranderd. Ja, dan vind ik het lastig om te reageren want dan verwijs ik naar mijn reactie op zijn inbreng van vorig jaar en dan zeg ik er verder niks over. Want het enige wat ik eigenlijk ook nog niet zo goed begrijp. U klaagt vooral ook over een aantal moties die niet zijn aangenomen maar het staat u natuurlijk vrij om die moties opnieuw in te dienen. Dat doet u niet. Dan denk ik, ja, dan vind ik uw bijdrage eigenlijk helaas niet zo sterk om uiteindelijk toch gezamenlijk met alle partijen hier een goede begroting vast te stellen. Dan de reactie op een inbreng van de heer Loef van Larens Behoud over sport en cultuur. Ik ben het met hem eens dat ook ik vind dat de Sportraad hier niet uit de verf is gekomen tot nu toe. Ik vind ook wel dat de wethouder zich hierop moet beraden of dit over de samenstelling van de sport gaat, met alle respect voor de mensen die hier zich vrijwillig voor inzetten.

Daar gaat het me niet om maar of dit de goede mensen zijn om onafhankelijk aan de raad en u als college te kunnen adviseren over dit onderdeel. Want iedereen is een vertegenwoordiger van een sportvereniging en dan zit je vaak al toch te praten over je eigen belang. Of bijna iedereen, laat ik het zo zeggen, of heeft een geschiedenis, laat ik het zo zeggen dus ik vind dat jammer en ik zou toch adviseren om daar nog eens even opnieuw naar te kijken. Als de heer Loef een beroep doet op ‘…’ in het dorp zoals dat in de cultuur over het algemeen nooit of vrijwel nooit een probleem is

in heel Nederland ongeveer, is dat bij sport misschien wat anders. Ja, dat kan zo zijn. Dat zou fantastisch zijn als iemand zich oproept of opwerpt om geld te steken in de ontwikkeling van kinderen en sport of juist ouderen en sport. Maar ik vind dit wel iets, het is een taak voor de samenleving zelf. Dit is niet iets wat wij als gemeenteraad zeg maar moeten opleggen. Wellicht kan de aansporing helpen om de wethouder om eens te kijken in zijn netwerk in de regio om daar wat aan te doen. Dan ga ik naar nog even de beantwoording van de leden van het college. Wij ontwikkelen inderdaad heel veel visies. Ik denk ook wel dat we deze bestuursperiode moeten beschouwen als een moment waarin vooral de visies zijn ontwikkeld en dat we met die visies in de volgende periode vooral tot de uitvoering over kunnen gaan. Dat is nou eenmaal een volgtijdelijk proces waar we niet zoveel aan kunnen doen. Je kan ook zeggen, jammer dat er in de vorige bestuursperiodes nog niet voldoende visies waren ontwikkeld. Aan de andere kant, een visie moet af en toe ook weer opnieuw uitgevonden worden. Wat wel erg vervelend is, is dat de uitvoering van die visies gaat starten in een ravijnjaar. Daar maak ik me wel zorgen over want het is wel fijn dat we dat allemaal bedenken en waar we allemaal naartoe willen maar dan moet er op dat moment wel geld zijn.

En ook vorig jaar hebben wij al eerder aangegeven dat we ons wel zorgen maken over visies waar geen geld bij zit, al zou je maar toch daarop anticiperen. Op dat anticipatiegedrag hebben we ook toen bij het college aangegeven, met name ten aanzien van de verkeersvisie, we kunnen enorm ellenlang wachten op een verkeersvisie maar je kan natuurlijk ook gewoon starten met wat concrete experimenten. Ook met het oog op dat er dan nu nog geld voor is en dat is helaas niet uit de verf komen. Dan is er nog een concrete vraag. De wethouder Financiën spreekt over een rapport of een voorstel waarin onderzocht is wat de extra inkomsten voor de gemeente zouden kunnen zijn. De vraag is even concreet, wanneer krijgen we dat rapport en of hij dat dan wil aanbieden aan de raad zodat we dat in de commissie Financiën kunnen bespreken? En dan ook nog, ik dicht het college absoluut professionaliteit toe maar we moeten echt in regionaal verband oppassen voor een iets te gezellig en naïef gedrag. Als ik hoor hoe dus Eemnes nu of Blaricum met dat bizarre bouwproject bij Tergooi, gewoon zijn eigen gang gaat.

Ik zei het net nog tegen mijn collega, dat bouwproject lijkt op een soort verzameling van Mayatempels of zo, hoe dat er gaat uitzien bij Tergooi? Ik maak me daar zorgen over en ik vraag me af of wij niet wat meer met de vuist op tafel kunnen slaan om dit gezamenlijk op te pakken? Dit is niet iets van één gemeente aan de hoek. Ik bedoel, ja, het is hetzelfde is dat we al onze kerncentrales aan de rand van het land gaan zetten zodat de buren er vooral last van hebben. Ik bedoel, dat soort gevoel roept het bij mij op. Dan vond ik de opmerking van mijnheer Rood van verkeer in dit geval wel grappig over de fatbike. Want al jaren wordt erover geklaagd, gewoon meer asfalt, maar we gaan voor de fatbike dus meer asfalt aanleggen. Dat was het gevoel dat het bij mij opriep als u zegt, ik wil bredere fietspaden. Dus we gaan vooral de snelheid stimuleren door bredere fietspaden maar we gaan niet iets doen aan de verkeersveiligheid als zodanig en te voorkomen dat gewoon minder hard wordt gefietst, zou ik eigenlijk zeggen. Dan heb ik nog een opmerking ten aanzien van vragen die eerder zijn gesteld aan de heer De Groot over de jeugdzorg. We hebben daar weinig grip op, ik realiseer me dat ook.

Ik heb ook ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling gevraagd, moeten wij niet een amendement of een motie indienen over jeugdzorg? En met name het, nou, ik durf het woord misbruik nog niet formeel te noemen maar ik heb toch een sterk vermoeden dat bijvoorbeeld bij scheidingen, waar ik onlangs vragen over heb gesteld, ouders zeg maar hun vechtscheiding via de jeugdzorg afwentelen op de maatschappij in plaats dat ze gewoon zelf voor de kosten opdraaien. Maar ik heb, ik zal het presidium een verzoek doen om hierover in januari nader met elkaar in de commissie te spreken voordat ik daar verder op de inhoud zal ingaan. Dan opmerkelijk de opmerking over de extra kosten voor het Gooische Nest. Ik had al zo’n vermoeden. Maar waar staat het dat wij dat extra gaan … Staat dat in de begroting? En dat hebben we in ieder geval, wij hebben het in ieder geval niet kunnen vinden. En als het opeens 20 duizend extra kost, dan wil ik wel even weten waar dat dan vandaan komt. Tot slot, burgemeester, als portefeuillehouder Veiligheid. Ja, wij ondersteunen uiteraard ook die uitbreiding van de capaciteit voor openbare orde en veiligheid. Ik heb ook afgelopen woensdag kennis kunnen maken met een medewerker ondermijning. Erg leuk, interessant. Wat ik

nog niet heb gehoord, en of u dat kunt beantwoorden weet ik niet, maar wat is het aangiftegedrag in Laren? Dat heeft u nog niet beantwoord. Is het inderdaad zo dat ook hier mensen eigenlijk de moeite niet nemen omdat ze denken dat het toch niet zinvol is? Dan nog, ja, wij ondersteunen uiteraard het plan, al hebben we nog geen plan gezien maar u komt nog met een voorstel wat betreft ondermijning en uitbreiding van de reikwijdte, om het maar even zo te zeggen. Ik neem aan dat u dat bedoelt. En dan ook met betrekking tot de weerbaarheidsvergroting voor inwoners zelf. Een vraag die ik volgens mij niet helemaal, of ik heb het antwoord niet goed gehoord maar mijn vraag was, wie betaalt straks die veiligheidsmedewerkers bij evenementen? Misschien heb ik hem gemist maar ik heb volgens mij het antwoord nog niet gekregen. En tot slot de cultuurcoördinator. Ja, kijk, ik denk dat scholen, laat ik zo zeggen, de kinderen inmiddels wel behoorlijk actief zijn op het culturele vlak. Dat kinderen dan wel thuis, dan wel op de school, ik hoor het zelfs van vaders met jonge kinderen hier aanwezig dat in dit geval ook echt op scholen best veel aan cultuur wordt gedaan. En daar ben ik ook helemaal niet tegen, dat vind ik zelfs hartstikke leuk en hartstikke goed.

Maar ik vraag mij af of wij voor alles ook nog weer een coördinator moeten aanstellen? Als scholen het dan belangrijk vinden dan zou ik zeggen, nou, we hebben hier zes scholen, leg dan zelf allemaal 10 duizend bij elkaar en dan kan je gewoon iets leuks doen als dat allemaal meer gecoördineerd moet worden. Dus wat dat betreft vraag ik mij af of zo'n cultuurcoördinator nodig is? Temeer ook omdat mevrouw Timmerman haalde mij de woorden uit de mond namelijk, het is een financiering incidenteel voor twee jaar. Nou, voordat zo iemand is aangetrokken en ingewerkt dan zijn we een half jaar, drie kwart jaar verder. Dan hebben we nog anderhalf jaar uitvoering en dan is het alweer klaar. Ik vind dit niet, ja, hier moet je volgens mij niet aan beginnen. Temeer ook omdat ik in mijn betoog in het amendement heb aangegeven dat wij ook weer moeten nadenken over bezuinigingen. Ja, en dan wat mij betreft gaat die dan bovenaan de lijst dus daar kunnen we beter maar niet aan beginnen. Dan had ik voor zover, voorzitter, even een punt van de orde, twee moties dus ingediend. Wilt u daar nog … Is er behoefte aan om toelichting of doen we dat zo meteen bij een volgende ronde? Dan hebben we twee moties ingediend.

Namelijk één om ook wat aan duurzaamheid te doen maar ook om hier onze verbazing uit te spreken over dat mensen eigenlijk toch wel heel gemakkelijk nieuwe spullen kunnen krijgen en vanuit duurzaamheid vind ik dat eigenlijk al niet verantwoord. Maar ook vragen wij ons af hoe kritisch hier nou serieus naar wordt of hoe kritisch hiernaar wordt gekeken, naar degene die die toekenningen doen en wat voor een beleid daarachter is? Dus vandaar dat onze oproep is, kijk bij alles wat je geeft aan de gemeente nou eerst eens even gewoon, kan het goedkoper en kan het bijvoorbeeld in de vorm van tweedehandse zaken? Ik noem maar een voorbeeld van een traplift die toch ettelijke duizenden euro’s kost en vervolgens drie weken later komt iemand te vallen en kan die traplift nooit meer gebruiken, maar dat ding zit er wel op kosten van de maatschappij. Nou, dat is de achterliggende gedachte bij die motie. En dan hebben wij nog een motie, aangezien dat nog wat naar onze mening kan, is in gesprek te gaan met de woningbouwcorporatie over erfpacht. Wij maken ons echt zorgen over ook na de nogal sussende bewoordingen van de beantwoording van de technische vragen over de kosten die gepaard gaan die wij moeten opbrengen als er een exploitatietekort ontstaat. Voor de goede orde, wij willen ook dat er wordt gebouwd en ook dat er sociaal woningbouw moet komen dus daar heeft het niets mee te maken.