Transcript Gemeenteraad 05.07.2023

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE LAREN d.d. 5 juli 2023

1.

Opening en vaststellen agenda De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, het is acht uur. Ik verzoek de leden van de gemeenteraad hun plaatsen in te nemen. Van harte welkom, niet alleen aan de leden van de gemeenteraad maar ook aan de leden van het college en bovenal aan iedereen op de publieke tribune. Ik zie veel betrokken inwoners, ook mensen betrokken bij politieke partijen. Ik zie zeer gewaardeerde medewerkers van onze BEL organisatie, wat fijn dat jullie er zijn en ik heet natuurlijk ook welkom iedereen die thuis meeluistert. Dit is de laatste raadsvergadering van het jaar. Laten we hopen dat hij niet zo stormachtig verloopt als eigenlijk de hele dag het weer is gegaan. We hebben overal ook losse takken en hier en daar een omgevallen boom in het dorp, wordt nu aan gewerkt om dat allemaal op te ruimen. Ook een groot woord van waardering aan alle hulpdiensten die vandaag paraat stonden en nu in actie zijn om de weg weer vrij te maken. Wij hebben vanavond op de agenda eigenlijk gezegd twee grote bespreek stukken. Dat is de bespreking van de jaarstukken van de gemeente Laren over het jaar 2022 en de kadernota voor het jaar 2024. U heeft allen kennis kunnen nemen van de agenda.

Mag ik de agenda als zodanig vaststellen, waarbij dient te worden opgemerkt dat wij berichten van verhindering hebben van mevrouw Jacqueline Timmerman voor Liberaal Laren en mevrouw Frederique Fontaine van D66, beide zijn ziek? Kan ik de agenda's vaststellen? Dat is het geval. Het ons ook welkom, ik vergeet het gewoon, de belangrijkste man van vanavond, onze accountant Erik Vriesen. Wat fijn dat u er bent.

2.

Vaststellen lijst ingekomen stukken De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt twee, het vaststellen van de lijst van ingekomen stukken kunnen we de lijst als zodanig vaststellen? Mevrouw Van Dorst-Brakel. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik had alleen een vraag of wij het onderwerp Brinkbus in de commissie mogen bespreken? De voorzitter: Dat is heel goed. Dat geleiden we door, dat verzoek naar het presidium en dan agenderen we dat voor de eerstvolgende commissie. Dat duurt wel een tijdje, trouwens. Die hebben we pas weer in september. Dan stel ik hier lijst van ingekomen stukken vast en kom ik bij de jaarstukken.

3.

Jaarstukken gemeente Laren 2022 De voorzitter: Daar hebben wij geen orde met elkaar voor vastgesteld om te werken met algemene beschouwingen maar ik heb begrepen dat de heer de Jong toch een algemene beschouwing heeft geschreven voor de jaarstukken. U had er zin in en dat waarderen we gewoon. Maar dan kunt u die gewoon gebruiken in de termijn want u krijgt een termijn en dan kunt u dan uw tekst voorlezen als u zich daarin wenst te beperken, net zoals de overige leden van de gemeenteraad. Dan voor de jaarstukken ga ervan uit dat alle partijen het woord willen voeren. Kijk ik eerst naar de fractie van Larens Behoud. Dit is nog de jaarrekening. Ik ga u even helpen, allemaal weer fris, even rechtop zitten. Wij hebben dus eerst het agendapunt drie. Dat zijn de jaarstukken, die proberen natuurlijk zoveel mogelijk technisch te behandelen. Dat doen we als volgt. U kunt eerst allemaal het woord voeren en dan ook vragen stellen en dan gaat allereerst de accountant daarop reageren en ook zijn beschouwing geven op de jaarstukken en de staat van onze administratie en daarna gaat ook de wethouder zijn termijn gebruiken om daarop te reageren. Dus we behandelen eerst de jaarstukken en pas bij de kadernota kunt u uw algemene beschouwingen houden.

Onbekende spreker: Voorzitter, ik had dan eigenlijk een vraag: is het dan niet wijs dat eerste accountant zijn bevindingen geeft op jaarstukken, want die hebben wij ontvangen om vervolgens onze vragen en reactie daarop te kunnen geven? Dat lijkt mij een prettige volgorde. De voorzitter: Dat kan en als je dat allen wenst, doen we dat zo. Wat plezierig is aan eerst een termijn van de zijde van de raad, dan weet de counter ook waar jullie vragen liggen en dan kan ik die meteen in zijn inleiding meenemen. Als u zegt: wij willen eerst graag even naar accountant luisteren en dan reageren. Zullen we eerst gewoon een rondje raad doen? Dan weet de heer Friesen ook wel waar hij zijn tijd aan kan besteden. De heer Loeff, gaat u gang. De heer Loeff: Voorzitter, dank u wel. We hebben de jaarrekening laat gekregen en dat was eigenlijk jammer want daardoor hebben we weinig tijd gehad om het goed te kunnen bestuderen en het is al een heel pakket en het is elk jaar een ingewikkeld pakket. De jaarrekening heeft heel veel onderdelen op cijfers en uiteindelijk is het een jaarrekening die niet zo is als de van een andere organisatie, een groot bedrijf, et cetera. Dus dat maakt het ook weer lastig. We hebben ook een toelichting gekregen althans onze mensen uit de commissie van de ambtelijke zijde en dat heeft eigenlijk heel veel vragen die we hadden op inhoud kunnen verduidelijken.

Dus daar zijn we heel blij mee. In die zin hebben we geen technische vragen over de getallen en dat is denk ik ook heel goed dat we die op die manier afvangen. Tegelijkertijd hebben we het verslag van de accountant gekregen en dat verslag, dat roept toch wel op tot wat vragen en vandaar dat ik ook dacht van het zou fijn zijn als de account het daar eerst zelf een aantal opmerkingen over geeft. Maar goed, ik wil ze wel aanhalen waar we het graag over zouden willen hebben. Dat is eigenlijk over om het maar even zeggen: de krakkemikkige staat van hoe het jaarrekeningproces verloopt bij de BEL organisatie. We hebben dat vorig jaar ook al een keer aangekaart en toen heeft account daar iets over gezegd. Toen zijn er ook een aantal toezeggingen gedaan over de verbeteringen. Maar als ik het nu lees en het is uitermate helder opgeschreven, dan staat er het proces is te weinig een organisatie project, te veel van financiën, gebrekkige doorstroom van informatie, weinig intern kritisch analytisch vermogen. Kortom, er zijn een aantal kritische en harde noten gekraakt door de accountant. En het me dunkt dat dat iets is waar ik heel benieuwd naar ben wie van uw college daarop gaat antwoorden omdat we de wethouder financiën dit misschien niet zozeer raakt maar wel degene die verantwoordelijk is voor de organisatie van de BEL.

Dus wat dat betreft hoor ik graag wat voor het komende jaar en dat is dit jaar eigenlijk al er nu echt aan gedaan wordt om die processen te verbeteren want een latere jaarrekening heeft vaak te maken met dat onderdelen niet op orde zijn. Ik begrijp dat er misschien ook iets binnen het sociaal domein speelde waardoor dat niet aansloot. Ik zou daar graag wat meer informatie over willen hebben. Maar dat dat proces dus niet loopt, dat is eigenlijk onze grootste zorg. Wat dat betreft is dat eigenlijk de hoofd opmerking die ik hier in eerste termijn graag zou willen bespreken. We kunnen van alles zeggen over de cijfers, maar er ligt een jaar rekening met een positief resultaat en daar kunnen we alleen maar blij mee zijn en trots op zijn. Ook een compliment maar het college overgeven dat dat zou gelukt is. Wij zijn als partij niet echt bang voor het ravijn, omdat er meer gemeenten in het ravijn in 2026 zouden kunnen belanden. Dus wij gaan ervan uit dat we die weg met elkaar kunnen bewandelen langs het ravijn op de terugweg naar de mooie heuvels, zullen we maar zeggen. Dus in die zin zien wij voor nu dat er een jaarrekening ligt waar wij in principe mee kunnen instemmen.

Maar wel ernstig de vraag: hoe gaan we de processen zodanig verbeteren dat het qua systematiek straks op elkaar aansluiten en dat dat dus ook een kritisch vermogen is om de cijfers ook op juiste manier te kunnen beoordelen? Er zijn allerlei afwijking marges die u heeft genoemd in de in de verslagen rapportages, dingen ook die niet gecontroleerd zijn. Dat begrijp ik, want het is een grote jaarrekening met heel veel cijfers van verschillende afdelingen. Maar de vraag is hoe er meer scherpte en kan komen. Dat was voor de eerste termijn onze inbreng. De voorzitter: Dank de heer Loeff. Kijk naar de fractie van VVD en dan is het woord aan de heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, wij waarderen het enorm dat we een jaarrekening voor ons hebben liggen en inderdaad, het is wel met nacht en ontij dat we deze hebben doorgewerkt. Hij was

inderdaad een beetje laat maar dat kan. Onze reactie op die op het accountantsverslag is eigenlijk aansluitend bij wat de heer Loeff zojuist van Larens Behoud heeft gezegd. Onze grootste zorg ligt bij de organisatorische, mooi woord, organisatorische borging. We maken ons zorgen over het aantal interfaces dat zich tussen de gemeentes bevinden. Het sociale domein wordt uitgevoerd door de HBEL-Rijksvergoedingen die daar binnenkomen. Vervolgens hebben we de belastinginning over dragen aan Huizen. Daar zijn allerlei organisaties heel druk mee en het geeft allerlei risico's in de juiste verslaglegging. Dat is misschien nog niet eens zozeer een financieel risico, maar uiteindelijk komt het er ook op neer dat daar mensen bezig zijn om de cijfers juist geïnterpreteerd te krijgen en juist verklaard en geadministreerd te krijgen. Dat kost een hoop mankracht en mankracht is iets wat een schaars goed is dezer dagen. Dus we moeten voor zorgen dat we samen hier in een eenvoudige manier die administratie kunnen realiseren. En dat is die organisatorische borging dat hij goed wordt ingericht. Er wordt veel geld nu beschikbaar gesteld onder het project VIBE voor de BEL organisatie. Wij hopen dus eigenlijk dat met deze accountantsverslag dat daar ook met name aan de administratieve organisatie, dat daar veel aandacht aan wordt gegeven en dat dat een versterking krijgt.

Dan zijn er natuurlijk een aantal specifieke punten waar we straks op de jaarrekening nog even terug kunnen komen maar dank voor dit goede werk. Met name aan alle ambtenaren van de BEL-organisatie die hebben gerealiseerd dat dit weer allemaal netjes is afgewerkt en dat er een goedkeurende en positieve verklaring van de accountant is ontvangen. Dank u wel. De voorzitter: Dank mijnheer Merckx. Mevrouw Van Dorst-Brakel, gaat u gang. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik wilde ook zeggen: ik vond in ieder geval een duidelijke informatie heel veel cijfermateriaal wat goed te herleiden was maar precies wat ook mijn buurman in mijn voorganger ook al zei, veel te kort tijd om echt diep in de cijfers te kunnen duiken, waardoor er wel wat vraagjes overblijven, want er was gewoon te weinig tijd. Soms ook in de jaarrekening als het kan, wat meer creativiteit over kwaliteit maar dat is misschien iets wat ik graag zou willen zien, maar wat gewoon niet in een jaarrekening misschien terugkomt. Maar wat wij ook wel op valt, ik vond fijn dat er weinig rood in stond, dat vond ik ook wel heel fijn. Dus op zich zijn er veel doelen gehaald. Maar ik mis inderdaad, het zijn het zijn cijfertjes die waar ik inderdaad wel wat vragen over heb. Dat zijn de volgende, het zijn wat kleine dingen.

Bijvoorbeeld in het sociaal domein wordt gesteld 800.000 euro voor banen maar wat zijn banen, is dat personeel salarissen of iets dat begreep ik niet. Ik zal het gewoon even achter elkaar oproep noemen. Bladzijde 26 over bestuurszaken, wat is rechtsregelingen voormalig personeel? Betekent dat dat we nog steeds voorziening hebben voor een wethouder die op de rol staat. Dat dat zou ik ook best graag wat over willen weten. Dan over bladzijde 36, openbare orde. Daar staat 15.000 euro voor het evenementenbeleid overgeheveld naar 2023 en in de begroting straks, daar zou ik ook een vraag over stellen, wordt dan weer een 10.000 euro gevraagd over voor evenementenbeleid. Dus dat is een behoorlijk bedrag. Bladzijde 53, cultuur, sport, recreatie kosten WSI, Brinkhuis. Ik heb ze nergens gezien. Wordt dat niet in deze jaarrekening opgenomen? De voorzitter: Mevrouw Van Dorst-Brakel, dit zijn hele technische vragen. Mevrouw Van Dorst-Brakel-Brakel: Maar wanneer had ik ze anders moeten stellen? De voorzitter: Dat snap ik. Maar als u het allemaal zo snel voorleest, kunnen wij het ook allemaal niet bijhouden. Mevrouw Van Dorst-Brakel-Brakel: U mag het kopietje ervan hebben. De voorzitter: Wilt u vanavond een antwoord hebben? Mevrouw Van Dorst-Brakel-Brakel: Liefst wel, maar ik heb ze ook pas op het allerlaatst klaar kunnen hebben vandaag, dus dat maakt mij niet uit.

Maar wel misschien al door de accountant zo direct. Het zijn kleine

technische vragen. Graag wel maar als het niet kan, later, geen probleem. Ik heb er nog twee. Duurzaamheid totaal overgeheveld naar 2023, 468.000, aar welk kostensoort gaat dat, blijft dat inderdaad in de duurzaamheid? Bladzijden 127, verbonden partijen. Ik heb niks gelezen over de MRA, die is niet opgenomen of hoort misschien niet in het rijtje. Dit waren mijn vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer De Jong. De heer De Jong: Goedenavond. Ik heb de hele maandag uitgetrokken want toen had ik pas alles paraat. Het weekend was ik er niet, ik kreeg het vrijdag dus ik ben daar helemaal doorheen gekomen. Dus geen probleem uiteindelijk maar dat had eigenlijk niet gemogen op deze manier. Jaarrekening gemeente Laren 2022, het totaalbeeld. Als je in 2022 de incidentele baten en lasten uit de totale baten en lasten haalt, dan blijft er een positief saldo over van 900.000 euro. De grote stijging van de bijdrage van het Rijk, het gemeentefonds van 2,6 miljoen, zorgt ervoor dat de kostenstijging van de gemeente ruimschoots gecompenseerd worden. Het eerste jaar dat eindelijk de structurele lasten lager blijven naar de structurele inkomsten, houden zo. Wel waren deze inkomsten bij de oorspronkelijke begroting niet bekend. Wat dus inhoudt dat we 1,7 miljoen meer hebben uitgegeven dan oorspronkelijk begroot.

De OZB-opbrengsten van woningen dalen ten opzichte van 2021 in 2022 door de verhoogde inningskosten. Bij een betere vaststelling van de OZB zou deze ellende voorkomen kunnen worden. Komend jaar is dit zeker nog niet te verwachten, gezien de vele ingediende bezwaarschriften. Dit vereist extra aandacht van het college. De algemene reserve, de algemene reserve van de gemeente Laren stijgt in 2022 naar 3,9 miljoen. Het te bestemmen nettoresultaat van 2022 van 4,5 miljoen wordt hier in 2022 in ieder geval achteraf nog aan toegevoegd zodat we op 7,2 miljoen uitkomen, prima. Deze stijging algemene reserve 2022 is gelijk aan de som van de opbrengsten raadhuis en het positieve exploitatiesaldo. Dus er zijn gekke dingen gebeurd. De schuldpositie het totale schuldniveau, de som van de dag geldleningen lange leningen is gedaald naar 29 miljoen. In een jaar tijd is er vijf miljoen schuld afgelost. De solvabiliteit ratio van de gemeente Laren bedraagt nu 11 procent ten opzichte van 9,2 in 2021 waarmee de gemeente zich nog steeds in het hoogste risicoprofiel bevindt. De voorzitter: Mijnheer De Jong, als u iets duidelijker in de microfoon spreekt, kunnen het allemaal goed horen. Ik zou me een beetje naar de toeschuiven als in u was. De heer De Jong: De minimale eisen is 20 procent, daar zitten we dus nog steeds ver onder. De norm is 25 tot 40 procent.

Ik noem 11 procent solvabiliteit, het jaarverslag staat 15,6 procent. Wat mijns inziens verkeerd berekend is. De toename van de solvabiliteit en opzicht de 2021 is daarmee voornamelijk veroorzaakt door de toename van de reserveposities, terwijl de schuldposities zijn afgenomen. De baten en lasten. Bij het grotendeels open eind sociale zaken beleid blijven de risico’s groot. Dat blijkt ook dit jaar weer doordat in het programma sociaal domein de structurele lasten ten opzichte van 2021 met 9 procent stijgen naar 7,5 miljoen. We zullen de kosten in de hand moeten blijven houden. De accountant geeft aan dat er nog administratieve verschillen zijn in het sociaal domein, in de sociale domein administratie. Wat gaat het college hieraan doen? De loonontwikkeling extra kosten diverse programma's in de kostenontwikkeling bij diverse gemeenschappelijke regelingen in de kaderbrief 2024 en de effecten herverdeling gemeentefonds vanaf 2026 stemmen toch nog tot zorg voor de toekomst. Zwembad de Biezem, de kosten van het zwembad zijn in 2022 gestegen naar 7 ton, als je de bijdrage corona niet meetelt. Hiervan neemt Laren een kleine vijf ton voor zijn rekening en de andere twee BEL-gemeenten twee ton. In 2013 hebben wij het zwembad gesloten omdat we toen op hetzelfde kostenniveau zaten van zeven ton. Daar zitten we nu dus weer op, dezelfde situatie.

De wethouder schrijft in zijn voorwoord op het jaarverslag er is regelmatig afstemming met het bestuur van de Stichting Binnensportaccommodaties hoe het toegenomen exploitatietekort weer naar het overeengekomen bedrag gebracht kan worden. Helaas is er bij het besluit dit zwembad te bouwen een veel te hoog aantal bezoekers ingeschat ten opzichte van het aantal zwemmers in de Biezem vlak voor de verbouw. Al jaren daalt het aantal mensen dat zwemt in Nederland en de Biezem volgt deze ontwikkelingen gewoon. Het ligt niet aan de exploitatiekosten, want die zijn reëel. Dat betekent dus of dit accepteren of het zwembad verkopen met

een jaarlijkse vaste bijdrage van 225.000 euro aan een nieuwe exploitant, het bedrag wat we zouden moeten betalen. Of kunnen de andere BEL gemeenten meer gaan betalen? Er moet iets gebeuren. Het Brinkhuis, wat houdt de grote huurachterstand in van het Stichting Hart van Laren? Hoe gaat dit opgelost worden, wethouder, hoe groot is dit bedrag? De vluchtelingencrisis Oekraïne, er zijn twee bestemming reserves gevormd uit de vluchtelingenvergoeding van het Rijk. Volgens ons hadden de personeel inzet van de BEL in 2022 had 375.000 euro afgetrokken moeten worden van de gevormde bestemmingsreserves. Zij zijn gemaakt ten behoeve van de Oekraïense vluchtelingen, daardoor zou de algemene reserve met 375.000 euro zijn toegenomen. Waarom is dit niet gebeurd in 2022? Interne organisatie en interne controle. Uit het accountantsrapport 2021, dus niet het huidige wat voorligt blijkt dat de gemeente Laren controlemodellen moet maken om de uitvoering door de BEL te monitoren. Pas dan is het mogelijk inzicht te hebben in het rechtmatig handelen van de BEL en kan er betrouwbare informatie opgeleverd worden, kan de wethouder aangeven hoe dit het afgelopen jaar is aangepakt? Wij hebben niets gehoord. Uit het accountantsverslag blijkt dat dit nog niet goed functioneert.

Conclusies, de aanlevering van het jaarverslag in de accountantsverklaring zijn dit jaar nog later dan vorig jaar, wat aangeeft dat de sturing van dit proces nog steeds grote manco's vertoont. De aansturing van de gemeenschappelijke regeling, de BEL en de HBEL gaat kennelijk steeds moeizamer. Vorig jaar hebben wij het college verzorgd om afspraken te maken hoe ze de interne organisatie en controle zouden gaan verbeteren. Wij hebben nooit enige reactie ontvangen. Nu krijgt de raad nauwelijks de tijd om haar werk naar behoren te doen. Waar gaat dit heen? Nu verzoeken wij u om ons in oktober schriftelijk te berichten hoe en wanneer u, het college, de jaar verslaglegging en controle over 2023 gaat aanpakken, sturen, controleren en opleveren. Zo nee, dan zullen wij een motie moeten opmaken in deze vergadering om dit af te dwingen en hopen partijen mee te krijgen. Veel succes. De voorzitter: Dank mijnheer De Jong voor een zeer inhoudelijke bijdrage. Ik kom bij de heer Vos van Groen Laren. De heer Vos: Dank u wel voorzitter. Ik zal het wat korter houden dan mijnheer De Jong. Want een aantal zaken die ik graag zou willen bespreken, laat ik straks terugkomen bij de kadernota, ik denk dat dat een beter podium is. Overigens u heeft laat gekregen. De bode heeft mij een hele vriendelijke manier in Laren gebracht op een adres waar ik niet woon.

Dus gelukkig was hij zo eerlijk om het alsnog te brengen. Als we dan toch hebben over vertraging, dan is dat wel heel erg treurig. Laat ik beginnen met het positieve te benoemen. Ik vind het wel een helder verhaal en ik wilde de wethouder ermee complimenteren dat het gewoon ook leesbaar is en vooral heel plezierig dat bij de resultaatbestemming aangegeven is dat hij eventueel anders had kunnen zijn als niet incidentele zaken en vooruitgeschoven posten niet meegenomen waren en dat biedt gewoon een beter inzicht. Ik ben gelukkig voor de heer Van den Berg aan het woord dus ik kan nog zeggen dat ik het heel fijn zou vinden als de plussen en minnen misschien volgend jaar wel omgedraaid zouden kunnen worden. Sorry, mijnheer Van den Berg, ik maai het gras voor uw voeten weg. Dan als u kijkt naar de balans. Mevrouw Van Dorst-Brakel wil graag eens creatief. Nou, ik hou niet van creatief want creatief in een boekhouding wil zeggen dat iets gaat ontstaan wat ze in ieder geval niet willen. Liefst zo objectief mogelijk zonder allerlei toevoegingen en leuke zaken. Toch heb ik een beetje de indruk dat dit document toch wel heel erg een beetje neigt naar window dressing, zo heel erg slecht gaat het ook weer niet. Maar als ik dan naar de kerngetallen kijk en de heer De Jong refereerde daar al aan, als ik op de beurs zou komen zou ik hier geen aandeeltjes in kopen zal ik maar zeggen.

Want het is niet florissant en dan gaat de accountant en ongetwijfeld je over zeggen. Nou, gelukkig is het tafelzilver op. Dus daar kunnen we niet meer mee maskeren. Dat is heel plezierig om te constateren dus het komt nu gewoon op de ballen aan, zullen we maar zeggen. Hoe kunnen we dit niet goed gaan doen? En zoals ik zojuist al zei ik wil een aantal dingen graag bewaren als we het hebben over de kadernota en het was dat wat mij betreft de mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Bedankt mijnheer Vos. De heer Van den Berg.

De heer Van den Berg: Dank u wel voorzitter. Als hekkensluiter is er al heel veel gezegd. Ik haal er nog een paar punten uit, mijnheer Vos, dank u wel voor de plussen in de minnen. Het is natuurlijk eigenlijk wel diep terug dat er een collega raadsleden aan deze tafel moet zeggen dat hij gelukkig vandaag een vrije dag had waardoor die dan nog een inbreng heeft kunnen formuleren. Ik denk dat breed gedragen wordt en ik wil daar eigenlijk ook wel de accountant nog om een mening over vragen. Dat dat deze stukken zo laat zijn. Want we leven inmiddels in juli, wat we hier nog mee kunnen of mee moeten. Dus de motie waar Mijnheer De Jong het nog over had, daar kan ik wel iets in voelen. Een paar zaken nog. Een paar jaar geleden zat de accountant hier en toen was het geen 5 voor 12 meer maar 5 over 12 en wij zouden graag ook willen dat hij in zijn reactie dadelijk meeneemt, ondanks die incidentele inkomsten ons tafelzilver verkocht, dat flatteert de cijfers maar of het nog steeds 5 over 12 is of dat onze begroting schuine streep rekening dan nu structureel toch weer na 5 voor 12 gaat. Daar zou ik eigenlijk wel graag zijn onafhankelijke blik wil hebben en ik besef met de degen dat dat misschien wel wat politiek klinkt, maar dat mocht toen ook, dus waarom zou dat dan nu niet kunnen? Dan nog een andere vraag zonder al te veel beschouwingen verder.

Wij merken in de afgelopen tijd dat als het over onze kosten gaat en over begrotingen gaat, dat wij eigenlijk niet goed inzicht hebben of en zo ja, hoe we de inflatie meerekenen. De komen we straks in de kadernota ook nog op terug maar ik zou eigenlijk ook dat stukje vooruitzien wel naar 2023 willen vragen van de accountant of hij daar suggesties aan ons heeft hoe we dat kunnen verbeteren of dat hij vindt dat dat allemaal voldoende in de hand is en dat we daarmee geen enkel risico lopen. Met deze aanvullende korte beschouwingen op de collega’s willen wij voor deze termijn in ieder geval de inbreng van CDA eindigen, voorzitter. De voorzitter: Dank mijnheer Van den Berg. Dan geef ik allereerste, ik denk dat de accountant en de wethouder haarfijn aanvoelen wie wat gaat beantwoorden en waarop gaat reageren. Ik weet ook dat de heer Vriesen altijd uitstekende reactie kan geven op eigenlijk politiek getinte vragen. Dus mijnheer Vriesen aan u is het woord. De heer Vriesen: Nou zit ik hier toch niet voor het eerst, maar dat knopje blijft toch altijd lastig. Goedenavond allemaal voorzitter, dank u wel. Zoals de voorzitter net ook al heeft gezegd begin ik even kort met een met een kleine algemene beschouwing. Misschien dat ik dat bij dit agendapunt wel mag doen.

Dan ga ik even terug naar begin vorig jaar want begin 2022 en kom daar straks in mijn verhaal ook nog wel over terug begonnen we natuurlijk het jaar nog in een lockdown en dat lijkt inmiddels wel heel erg lang geleden. Maar 2022 was een lastig jaar. Niet alleen voor u, niet alleen voor de BEL-gemeente en voor de BEL-organisatie, maar voor heel veel gemeenten in heel Nederland. Want na het opheffen van de lockdown kwam er een inval in Oekraïne. Er kwam een gestegen energieprijs er kwamen energietoeslagen en de wereld zag er ineens heel anders uit. Dat is iets waar gemeenten in brede zin heel veel taken van het Rijk overgeheveld hebben gekregen, waaronder ook de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Dat heeft ook heel veel ambtelijke capaciteit gekost en dat leidt dus ook af van andere dingen. Misschien dat ik daarmee ook wat gras voor de voeten van de wethouder wegmaai maar ik wil dat wel even in herinnering brengen omdat per definitie het managen van dit soort crisis ook de organisatieontwikkeling in de weg staat. Ik proef in de vragen vanuit van uit uw raad, proef ik ook wat laat ik het zo zeggen, chagrijn als het gaat over het moment waarop de jaarrekening klaar was. Eerlijk gezegd ik deel dat chagrijn ook wel want u hebt ook kunnen lezen in het accounts verslag, het moment waarop wij de controle zijn gestart, dat is niet de manier waarop je je werk wil doen.

Nou, daar hebben we het met de organisatie ook over gehad. Woorden als eens maar nooit weer zijn altijd gevaarlijk. Maar dat is eigenlijk wel wat we met elkaar hebben afgesproken. En niet te vergeten, wat ik wel gemerkt heb is dat als het gaat over de manier waarop de BEL-organisatie op dit moment werkt en dan heb ik niet over de periode 2022, maar de manier waarop op dit moment het werk gedaan wordt en ook de energie waarmee dat gedaan wordt, dan is dat wel een andere energie dan vorig jaar en moet ik zeggen, dan kijk ik ook wel met gepast optimisme enigszins terughoudend naar de toekomst, maar dat is ook tegelijkertijd een lastige. Want u moet als BELorganisatie maar ook als gemeente Laren onder ogen zien, u bent een regie organisatie u bent de regie gemeente waarbij heel veel takken zijn uitbesteed en vanuit het perspectief van de raad van Laren is de BEL dus ook een uitbesteding. Dat geldt dus ook voor de HBEL, dat geldt voor de regio, dat geldt voor de

veiligheidsregio. Heel veel taken liggen niet in eigen huis. Dat vraagt dus gewoon heel veel van uw contractmanagement. Dat is denk ik ook het centrale thema waar het zowel in de organisatie als ook binnen de raad van Laren over zou moeten gaan in de komende tijd. Als het gaat over het resultaat, zeven miljoen positief. Dat dat is mooi maar het is hoofdzakelijk incidenteel. Woorden als tafelzilver zult u niet uit mijn mond horen komen maar het is natuurlijk heel veel incidenteel geld, niet alleen overigens vanuit de verkoop van het gemeentehuis, maar ook vanuit een resultaat op de Oekraïne opvang, gaat ook over de manier waarop het Rijk omgaat met de financiering van gemeenten. Er is heel veel incidenteel geld en nee, om die vraag van mijnheer Van den Berg thema te beantwoorden u bent er structureel nog niet, want het ravijn mag dan wel enigszins gedempt zijn en ook de kader nota, die vanavond nog op de agenda staat, ziet er positief uit. Maar uiteindelijk is er voor de langere termijn, zijn er echt nog wel wat zaken op te lossen. Als het gaat over solvabiliteit radio's en mijnheer De Jong heeft een aantal cijfers genoemd maar alle percentages als het gaat over solvabiliteit onder de 20 procent, daar zijn boeken vol over geschreven. Maar onder de 20 procent bent u gewoon financieel nog niet gezond.

De laatste keer dat ik woorden van die strekking uiten dat de volgende dag in De Gooi- en Eemlander en was geloof ik de stormbal geloof ik van de inmiddels gepensioneerde journalist die dat opgeschreven heeft, was volgens mij het gevolg. Dus die sturing op die uitbesteden taken die moet steviger en dat begint ook bij uzelf overigens want dan gaat het dus ook over wat besteden we nu uit, welke afspraken maken we ook over informatievoorziening. Waarover wilt u geïnformeerd worden? Dan kunt u motie indienen en dan kunt u het contract, dan kunt u de BEL aanspreken. Dat is allemaal terecht vanuit uw positie, maar het gaat ook over, wat zet je weg, onder welke voorwaarden en welke afspraken horen daarbij? Daar heeft de raad, zeker als het gaat over verbonden partijen ook zelfstandig een rol in om op moment dat er een begroting of een jaarrekening van de verbonden partij langskomt, om daar vragen over te stellen. Dus dat eventjes als het gaat over het totaal. Eén van de belangrijkste uitbesteden taken is het sociaal domein. Daar ga ik even apart bij stilstaan. Niet alleen omdat daar heel veel geld in omgaat maar ook omdat de BEL-organisatie afgelopen jaar. En dat weet u, daar bent u ook eerder over geïnformeerdheid te maken heeft gehad met behoorlijk personeelsverloop.

Dat doet niet alleen iets met je contractmanagement en doet ook iets met kennismanagement en dat betekent dat je als organisatie op een gegeven moment ook wel in staat moet zijn om vanuit die contractmanagement rol ook de juiste vragen te stellen en die ook op tijd te stellen. Dat gaat over welk maatschappelijk effect wil je bereiken als het gaat over subsidieverlening? Maar het gaat ook over hoe stuur je inderdaad een partij aan als HBEL of regio. Dan komen wij bij de bij de controle van de jaarrekening, komen wij tot de conclusie dat dat dat dat beter moet en dat er administratief verschillen zijn. Dan ben ik ook maar gewoon eerlijk en dan leg ik u even kort uit wat de regels van mijn vak zijn. Een accountant woord te streven naar het afgeven van een goedkeurende verklaring en ondanks het feit dat het een ongelooflijk lastig proces is geweest de afgelopen weken, is dat gelukt. Dat is in die zin een felicitatie waard, want dat lukt lang niet iedere gemeente in Nederland zeker niet als het gaat over het rechtmatigheidsoordeel.

Maar tegelijkertijd dat lastige proces, ik moet streven naar een goedkeurende verklaring en dat betekent ook dat oom op het moment dat je tot in een laten we het zo zeggen tijdsklem komt tussen het in dit geval politieke en bestuurlijke proces van het behandelen van de jaarrekening en het oplossen van de laatste administratieve verschillen die een goedkeurend oordeel niet meer in de weg staan. Dat je op een gegeven moment ook misschien wel moet zeggen met elkaar: genoeg is genoeg en we stoppen nu even. Dan blijven er dus dingen over waarbij als je zegt: we hadden twee weken meer gehad, waren die verschillen die nu geconstateerd zijn misschien wel gedeeltelijk opgelost? Dat weten we niet. Maar eerlijk gezegd, afgelopen vrijdag de jaarrekening in de bus. Dan kan ik me wel voorstellen dat u denkt: misschien had je die streep wel een week eerder moeten trekken. Nou dan kan ik u uit de droom helpen, toen waren we nog niet zover en als we toen de streep hadden moeten trekken, was het dus niet zo ver gekomen. Dus dit was met alle inspanningen die vanuit BEL-organisatie ook is geleverd, het maximaal haalbar. Dan ga ik even de vragen bij langs. Mijnheer Loeff had het over een krakkemikkige BEL. Nou ik denk dat ik daar al wel iets over gezegd heb hoe ik daarnaar kijk. De sociaal domein aansluiting ook.

En ook als het gaat over die analyse heeft mijnheer De Jong ook denk ik heel treffend gemaakt in de zin van, wat is nou incidenteel, wat is nou structureel? Incidenteel is veel geld over, structureel is het nog best wel een lastig evenwicht. De organisatorische borging van de VVD-fractie denk ik dat ik daar ook wel op in ben gegaan. Ik deel de woorden

van mijnheer Vos als het gaat over dat creativiteit en boekhouding misschien zich niet helemaal met elkaar verhouden. Aan de andere kant thuis zeg ik altijd mijn vrouw is opgeleid als grafisch vormgever, ik ben van ons tweeën degene met het creatieve beroep maar want af en toe moet je ook wel eens een keertje een oplossing verzinnen voor onverwachte problemen. Als het gaat over de opmerking van mevrouw Van Dorst-Brakel over duurzaamheid. Ja, dat geld wordt doorgeschoven, maar blijft bestemd voor duurzaamheid. Dat kunt u ook zien in het resultaat bestemmingsvoorstel. En nee, de MRA hoort niet in het rijtje thuis was dat doet formeel niet aan de eisen van een verbonden partij. Ik denk dat ik over een heleboel dingen ook al wel wat gezegd heb als het gaat over nou ja hoe je omgaat met partijen waar je taken aan uitbesteed, mijnheer De Jong heeft, de fractie van Liberaal Laren moet ik zeggen, heeft ook een aantal duidelijke voorbeelden gegeven van uitbesteden taken, want het gaat dus niet alleen over verbonden partijen, maar gaat dus ook over subsidierelatie, zoals het zwembad en het Brinkhuis.

Waar we het met college ook wel over gehad hebben is en dat is ook een onderwerp wat in de kader verslag staat en waar we het vorig jaar overigens ook over gehad hebben is, op moment dat je geld besteed, wil je weten word je subsidie goed besteed, maar ook op moment dat je een lening verstrekt zoals ook aan de hockeyvereniging of aan de Parochie, dan wil je ook weten of je dat geld nog terugkrijgt. Dat zijn allemaal vragen die in het kader van een jaarrekening controle voorbijkomen, ook als het gaat over de inning van vorderingen. Nou, daar zijn stevige discussies over geweest en daar hebben we uiteindelijk ook in die zin goede conclusies overgetrokken maar dat de sturing daarop ook beter moet, is evident. Dan nog de opmerking van Groen Laren over plussen en minnen. Het wordt netjes uitgelegd in de jaarrekening. Maar eigenlijk ben ik het stiekem wel met u eens, mijnheer Vos en als het gaat over de vraag van het CDA over: is het nou 5 over 12 of is het 5 voor 12? Nou volgens mij is het zeven minuten over half negen. Maar in termen van financiële stabiliteit staat de klok inmiddels wel weer voor 12 uur maar u bent er wat ik eerder al zei nog niet. Eén van de onzekere factoren daarin en dat dat ziet u ook wel terug in de begroting 23 maar met name ook in de kader nota.

Je ziet dat verhoudingen in de maatschappij veranderd zijn, er staan regelmatig als het gaat bijvoorbeeld ook over armoedebestrijding, stukken in de krant over van komen mensen nou nog uit met een minimumloon met een uitkering? Met andere woorden wat doet inflatie en nu al ruim anderhalf jaar wat doet een stevige inflatie met de verhoudingen in de maatschappij? Dan is daar niet alleen in Laren, maar ook in heel Nederland nog echt wel wat te doen, want er zijn echt wel wat dingen veranderd. En dat zie je dus ook bijvoorbeeld in de kostenstructuur van bijvoorbeeld welzijnsorganisaties in het onderwijs. Je ziet het breed in de samenleving terug en dat raakt dus ook bijvoorbeeld voorzieningen als een zwembad of een Brinkhuis. Daar zal ook structureel een oplossing voor moeten komen en die oplossing die kunnen we met elkaar nu nog niet bedenken want we zijn nog niet terug naar een normale situatie. Maar dat zal nog wel even tijd vragen en volgens mij heb ik dan zo slalommend door alle echte politieke vragen heen. Alle vragen die u volgens mij voor mij bestemd hebt, beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Friesen. Ik kijk naar de portefeuillehouder, wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Zal ik naar het katheder komen? Is dat een idee? De voorzitter: Dat staat u helemaal vrij, gaat uw gang.

De heer Van Midden: Dank u wel mijnheer de voorzitter, geachte raad. Dank voor al uw vragen en opmerkingen over de stukken die voorliggen en de heer Vriesen, dank voor de in eerste aanleg beantwoording van alle vragen die leven in de toelichting op verschillende onderdelen. Laat ik eerst even beginnen met het proces, als we kijken naar het proces dat kan ik gewoon heel duidelijk zijn. Dat is goed waardeloos om het maar even heel kort door de bocht te zeggen. Uiteindelijk heb ik vorig jaar mijn eerste jaar gepresenteerd, daar zaten we ook heel laat in het proces. Toen presenteren we ook de jaarrekening in juli, 4 juli om precies te zijn. Een jaar later zitten we eigenlijk in dezelfde situatie, op 5 juli en dat is gewoon niet goed. Aan de andere kant en de heer Vriesen gaf het al aan. Als we kijken naar hoe we er nu voorstaan, dan is er veel meer licht aan het eind van de tunnel dan vorig jaar was. Ik denk als we kijken ook naar de situatie in de BEL en met name

ook in de financiële functie. Dat we een hele belangrijke stap gezet hebben van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam. We hebben nu veel beter zicht op wat ze speelt en veel beter zicht op de dingen die we moeten doen. In die zin hele grote complimenten naar Reinier van ‘…’ hij zit in de zaal hij zit nog redelijk ontspannen bij ondanks alle inspanning wamt die heeft echt een megaklus geleverd om het uiteindelijk op tijd aan te leveren en zodanig aan te leveren dat we ook nog uiteindelijk een goedkeurende verklaring hebben kregen. Dus dat is meer dan een compliment waard, dat over proces. Garanties naar de toekomst toe de heer De Jong die vraagt mij dat die gaat het ook even in de motie desnoods aangeven in oktober. Die kan ook op dit moment echt niet geven. We weten nu wel waar ongeveer de lekken zitten. We zijn bezig met maatregelen te nemen over een soort groot deel van die maatregelen is beleg binnen het VIBE-programma en behoort tot de basis op orde. Maar ik kan niet garanderen dat we volgend jaar niet weer een dergelijk proces moeten lopen en dat het ook weer op een laat moment aangeleverd wordt. Ik weet wel dat als we even verder zijn, één, twee jaar, dat het wel het geval zou zijn.

Alleen we hebben een heleboel huiswerk te doen en wat ik al zei zeker ook vanuit de VIBE-opdracht dus op die ik probeer op deze manier toch een beetje de verwachtingen te managen en ik hoop dat dat idee een beetje in mee kan gaan. Wat de inhoud van de jaarrekening betreft, de heer De Jong die gaf eigenlijk al een spot on analyse om het maar even zo te zeggen en dat is eigenlijk ook mijn verhaal. Als je kijkt naar het totale beeld, dan hebben we natuurlijk een positief saldo van zeven en een half miljoen. Dat is vooral ingegeven door incidentele opbrengsten. Verkoop gemeentehuis, Oekraïners, ook wat incidentele opbrengsten uit de zekerheid hypotheken die ook geld opleveren. Structureel hebben we nog wel wat te doen. We hebben ook het geluk gehad dat de algemene uitkering wat hoger is geworden, met name in de jeugdzorg. Je kan het geluk noemen, aan de andere kant zie je wel dat de gemeentes allemaal worstelen met de opdracht vooral rondom die jeugdzorg en het uiteindelijk ook terecht is dat wij vanuit de overheid daar ook extra middelen voor krijgen. Dus in die zin hoeven ons ook niet te schamen, laat ik me even zo zeggen. Wat ik al zeg, het is incidenteel geld en daar kunnen we ook van alle vinden maar ik moet heel zeggen het is wel lekker meegenomen dat je het uiteindelijk hebt.

Want we en dat ze het verschil tussen 5 over 12 en 5 voor 12, het betekent wel dat we op dit moment balans behoorlijk wat sterker hebben dan vorig jaar. Dat was eigenlijk mijn eerste doelstelling ook voor dit jaar, om die sterkere balans te hebben. De heer De Jong en ik ga nog rekenen aan de solvabiliteit, want ik kom op hele andere cijfers. Ik kom met een eigen vermogen van zo'n 13 miljoen en het balanstotaal van 49 miljoen kom ik op ons 26 procent uit. Laten we maar eens even narekenen wie uiteindelijk gelijk heeft. Het is in ieder geval zo dat die substantieel beter is geworden. Dat even over de resultaten. Ga ik even in op wat specifieke vragen. Eens even kijken. D66 mevrouw Van Dorst-Brakel vraagt mijnheer de voorzitter om wat meer creativiteit en kwaliteit. Ik heb toch getracht mijn beperkte creativiteit in te zetten in de vorm van een populaire versie van de jaarrekening, ik weet niet of die je al hebt gezien. We gaan hem ook na vanavond als de jaarrekening goedgekeurd voor formeel publiceren. Maar dat is eigenlijk de enige creativiteit die ik op dit moment tot mijn beschikking. Behalve dan de teksten zoals we nu in de jaarrekeningen opgetekend hebben. Ik heb het idee dat die in ieder geval wat leesbaarder zijn dan vorig jaar. Het sociaal domein vraagt u naar specifieke bedragen, vooral wat betreft rechtsregelingen voormalig personeel.

Dat zijn inderdaad regelingen die te maken met voormalige wethouders, pensioenregelingen, wachtgeld heb ik ook begrepen zit daar ook in. Het budget voor duurzaamheid, dat is inderdaad overgeheveld van 2023, hebben we al over ieder over besloten en dat zit ook in de stukken van de van de jaarrekening. Wat de hier Vriesen al zei: de MRA, dat hoort eigenlijk niet thuis in deze jaarrekening. Liberaal Laren, even specifieke opmerking over het zwembad van de heer De Jong. Ook daar is gewoon zijn analyse juist. Ik hoop alleen dat mijnheer De Jong ook zijn zwemdiploma's heeft want als hij zeg maar het verhaal is zoals hij dat hier schetst en dat is juist, dan dreigt hij ook te verdrinken in hetzelfde zwembad dus wat dat betreft hoop ik dat diploma’s hebt. De voorzitter: De heer De Jong is inwoner van Laren en dus is het zwembad ook van hem en zo is het. Wethouder, gaat u verder. De heer Van Midden: Zwembad. Ik zou haast willen zeggen, het is zoals het is. En daar kan ik eigenlijk heel weinig aan doen. Het enige wat ik kan zeggen, is dat we nog natuurlijk een deel corona jaar hadden in het

begin van vorig jaar en daar zijn de bezoekersaantallen daardoor ook wat minder geweest. Maar voor de rest is eigenlijk en u zei het ook al in uw analyse, kijk wat exploitatie zitten gewoon goed. Ik weet inmiddels in Hilversum wat daar gebeurd is. Ik heb met de wethouder die daar verantwoordelijk is voor de zwemmen hebben het uitbesteed aan sportfondsen, wat daar gebeurt op het gebied van exploitatie en wat daar de kosten van zijn. Daar word je ook niet vrolijk van. Dus in die zin doen we het goed. De enige knop waar wij aan kunnen draaien zijn inderdaad bezoekersaantallen en dat is gewoon beperkt. Ik weet dat en dat komt in de gesprekken ook steeds terug met de leiding van het zwembad dat er alles aan gedaan wordt omdat gewoon voor elkaar krijgen te krijgen. Maar, het is uiteindelijk nu zoals het is en betekent inderdaad het resultaat zoals nu in de jaarrekening staat van 285.000, wat eigenlijk een soort samenstellen is van onze bijdrage aan exploitatie. Het aantal in het verlies wat we nemen zo'n 58.000 euro plus een na optelling en aftrekking van de stukgelden en teruggeven van de NOW-uitkering. Nou, dat maakt uiteindelijk dat het dit jaar 215.000 euro kost. Kijk, als u op een gegeven moment zegt: het wordt mij te veel, dan is dat inderdaad een gesprek wat wij met de raad aan moeten gaan.

Ook als college van tot in hoeverre wilt u een zwembad in staat inhouden? Bent u bereid dat uiteindelijk tot elke prijs te doen? Dat is een discussie die ik best wel aan wil gaan. Vooral ook omdat we natuurlijk ook als we even verder kijken de komende jaren behoorlijk wat opdrachten hebben als het gaat om onderwijs, duurzaamheid, woning en dat betekent eigenlijk dat je op een gegeven moment goed gaan kijken van kan ik het uit de lengte of uit de breedte halen? Dan is een discussie over het in de lucht halen van een zwembad wat mij betreft ook al een reële discussie, dus in die zin mijnheer De Jong, als u daar inderdaad verder over praten dan vindt u ieder geval mij ook aan uw kant als partij om daar eens ook verder over te praten. Het Brinkhuis, de huurachterstand. Dat is een hele goede constatering. Het Brinkhuis heeft op dit moment een behoorlijke huurachterstand, is over periode van twee jaar opgelopen. Die zit ongeveer op zes, zeven ton. Even zo uit mijn hoofd dat is een fors bedrag. We hebben uitgebreid met de accountant overleg gehad van hoe gaan we hiermee om? Dat geldt overigens voor alle vorderingen onder andere ook de hockeyclub, maar vooral ook hier. Dan heb ik in ieder geval als wethouder van financiën gezegd van daar gaan we iets mee doen in de zin van het Brinkhuis, dat willen wij veel meer als een soort commerciële instelling neerzetten.

Ze moeten uiteindelijk zelf hun broek gaan openhouden. Zelf ook uiteindelijk zorgen dat genoeg inkomsten genereren om de inkomsten uitgaven in balans te houden en we weten dat we uiteindelijk als gemeente natuurlijk het Brinkhuis voor een deel zullen subsidiëren omdat ze ook uiteindelijk onze maatschappelijke activiteiten herbergen. Maar dat is ook niet tot elke prijs. Nou, die afspraken zijn we nu met Brinkhuis aan maken dat gaat goed, he? Het Brinkhuis heeft in april prestatie geven over alle activiteiten waar ze mee bezig zijn. Dat ziet er gewoon goed uit. Daar is op dit moment nog geen financiële vertaling van gegeven. Maar ik heb beloofd in de laatste commissievergadering dat we een aparte avond zullen organiseren. Gegeven ook de commerciële opdracht van het Brinkhuis hebben we gezegd: die de openstaande schuld die gaan we niet kwijtschelden, die gaan we aan omzetten in een lening aan het Brinkhuis, waarbij we als voorwaarde stellen dat die lening in een periode van tien jaar terugbetaald moet worden. Hoe komen we aan de tien jaar? Die tien jaar loopt dan gelijk met de huurovereenkomst met de Brinkhuis. Het enige wat wij ons van moeten van vergewissen of de Brinkhuis uiteindelijk op basis van hun toekomstige begrotingen ook die verdiencapaciteit heeft om af te kunnen lossen.

Dat gesprek hebben met Brinkhuis gevoerd en de directeur van Brinkhuis heeft ons laten zien dat hij inderdaad verdiend capaciteit heeft om uiteindelijk ook dat geld terug te kunnen betalen. Dat stelt mij gerust en dat betekent dat het ook op die manier gaan formaliseren. Dat is nu nog niet gebeurd ook niet in een jaarrekening maar is wel iets wat we verder gaan doen. Wat de overige vordering betreft de waardering onder andere van de vordering op de op de hockeyclub die ook flink is op dit moment. Die laten we ook zoals je is want uiteindelijk met de hockeyclub afgesproken dat ze vanaf dit jaar weer gaan aflossen. De nota is verstuurd en wij wachten de aflossing met belangstelling af. Dus in die zin laten we het staan zoals nu staat en verwachten we ook dat die keurig afgelost zal gaan geworden. Het rechtmatig handelen, daar heeft volgens mij de accountant al kort op geantwoord dat we daar echt stappen in moeten gaan nemen om veel beter daar onze processen daarin te beheersen en te kijken of uiteindelijk zeg maar ja dus de subsidies zoals je verlengd zijn uiteindelijk ook terecht verleend zijn in alle andere zaken die daarbij horen. U had het ook over, mijnheer De Jong, over het bestuur van ‘…’ manco’s de accountant zei daar net ook wat over. Nou dat klopt, er zijn op dit moment behoorlijke manco’s in het hele proces stuur ik. In zijn

algemeenheid zie ik ook als wethouder dat de interne procesbeheersing verbetering behoeft. Wat we ook nu zien is dat met name het financieel daarin toch vooral als verantwoordelijkheid gezien wordt van de afdeling controle en financiën. Wat betekent dat je ook heel vaak en dat is vooral bij sociaal erbij gebeurd achteraf dingen moet gaan corrigeren die eigenlijk vooraf vanuit de portefeuillehouders waarvan de domeinen al eerder aangestuurd hadden kunnen worden. Nou, dat is een stap die wij echt gaan maken dat we zeggen we willen uiteindelijk zeg maar de domeinen, sociaal domein, nou noem ze maar op, openbare ruimte en ruimtelijke ordening, veel meer verantwoordelijk zijn ook voor hun eigen interne procesbeheersing, ook hun eigen risicomanagement om voor te zorgen dat zei uiteindelijk die verantwoordelijkheid nemen ook richting de contractspartijen waar ze mee handelen. Want dat is ook een punt wat zeker aandacht bedient, dat is het contractmanagement met ons gebonden partijen maar niet alleen met onze gebonden partijen ook het contractmanagement met partijen waar bijvoorbeeld het groene onderhoud aan uitbesteden of een partij die hier de glasvezel aan het aanleggen. Je ziet op het brede front dat we de risico's ook van die uitbesteding veel beter kunnen beheersen en ook veel meer naar voren kunnen organiseren in de verschillende domeinen.

Dat is ook echt ook een belangrijk onderdeel van VIBE om daar belangrijke stap in te nemen. Dan ga ik even, wie heb ik dan? Liberaal Laren heb ik gehad, D66 heb ik gehad. Nou, VVD over die organisatorische borging, ik denk dat dit ook het verhaal dekt. Hoe de inflatie mee te rekenen. Ja, dat is dat is een goede vraag sowieso en de accountant maakte ook een opmerking over de inflatie, is overigens op landelijk niveau en ook recent vanuit het Centraal Planbureau. Ik weet niet of accountant het artikel in het Financieel Dagblad afgelopen weekend heeft kunnen lezen waarin er voormullige voorstellen aan het ontwikkelen is om die inflatie van veel reëler uiteindelijk ook te kunnen vaststellen. Dat betekent dat uiteindelijk als je kijkt wat er nu gebeurd is, waarbij een inflatiepercentage op een gegeven moment van 14,7 procent was en hij zegt ja als je dat reëel vaststelt dan zou dat 7,8 moeten zijn. Dus uiteindelijk willen van overheidswege ook veel meer kijken van hoe komen we nou tot een realistische inflatie vaststelling toe? De vaststelling die wij op dit moment hebben is de vaststelling zoals u die al eerder gezien heeft bij de begroting waarbij we eigenlijk die van, volgens mij die van de omgeving dienst hanteren, een soort voortschrijdend inflatierisico. We zeggen van nou, we gaan uit van schattingen.

We gaan zeg maar de reële cijfers van dat vorig jaar gaan we dan in mindering brengen of corrigeren op de schatting van dit jaar en dat is dan het inflatiecijfer zoals we dat voor dit jaar hanteren en dat is voor 2023 5,4 procent geweest om even zo aan te geven. Als je daar meer details wil zien, verwijs ik naar de stukken die we ooit geproduceerd hebben op dat gebied. Maar het is een terecht punt en daar gaan we zeker mee aan de slag. Heb ik daarmee alle dingen behandeld? Volgens mij heb ik zo'n beetje. Anders pakken, tenzij een partij mijnheer de voorzitter die dat dingen mis. De voorzitter: Wethouder, misschien toch wel goed in het licht van de vraag van de heer De Jong waar een aantal andere partijen ook op aansloegen, u heeft zelf wat gezegd over wat er niet goed gegaan in het proces en waarop ingezet moet worden waar u achter de schermen zich nu hard voor maakt zodat dat proces in de toekomst beter gaat lopen. Wat u betreft de punten die verbeterd moeten worden, waar u nu hard op inzet. De heer Van Midden: Ik zet hard op de interne procesbeheersing. Dat moet gewoon veel beter. Dat is echt een thema waar we echt mee aan de slag moet en dat betekent dat gewoon dat het proces duidelijk is, dat duidelijk is ook welke processtappen doorlopen, duidelijk is ook welke risico's in die stappen zitten.

Ook vastgesteld ofwel controles uiteindelijk met de risico's horen en die controles ook adequaat gemonitord worden en adequaat bijgestuurd wordt of moment dat geconstateerd wordt dat het niet in orde is. Dat klinkt heel simpel, maar het is een megaklus omdat op orde te krijgen. Maar dat is iets waar ik zelf zwaar op inzet. Ja. De voorzitter: Interruptie van de heer De Jong. De heer De Jong: Ik vind het heel goed dat u hiermee aan de slag gaat. Alleen, ik wil wel een garantie dat wij volgend jaar op het moment dat wij die stukken krijgen dat die gewoon vier weken voor de raadsvergadering komen dat, wij een financieel overleg hebben om even de technische dingen dat er een commissievergadering

komt en dat er een raadsvergadering komt. Dus niet meer zoals dit jaar want die garantie wil ik wil hebben en anders moeten we het uitstellen naar september als het niet kan maar zo het even snel behandelen, dat kan gewoon niet. Kunnen wij niet onvoldoende onze controlerende functie uitoefenen. Dus volgend jaar graag dit soort zaken geregeld. Dat dat wil ik echt van u weten. De voorzitter: Ik zie ook een interruptie van de heer Merckx en de heer Vos. De heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons eigenlijk aan bij de heer De Jong van Liberaal Laren. Dat het gemis van een bijeenkomst met een technische commissie waar gewoon vragen gesteld kunnen worden, mevrouw Van Dorst-Brakel ging vrolijk door alle pagina’s heen, vanavond goed dat ze dat doet, zodat ze haar vragen heeft kunnen stellen, maar dat dat ook schriftelijk kunt. Maar goed, het geeft aan dat er behoefte is binnen deze raad om tijdig de vraag kunnen stellen. Dan hebben wij als VVD gelukkig de kans gekregen. De voorzitter: Mijnheer Merckx, een interruptie is een verhelderende vraag. De heer Merckx: Sorry, voorzitter wij sluiten ons aan bij de heer De Jong. Tijdig en met voldoende overleg mogelijkheid om de jaarrekening te bespreken. Dank u wel. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp het verzoek van de beide vorige sprekers.

Maar dan gaan we dus een jaar lang gaan we zitten hopen en duimen en van harte bidden dat het allemaal goed gaat komen. Maar ik zou de wethouder willen vragen, u zegt ik ga een aantal dingen aanpakken. Zou het een suggestie kunnen zijn om daar een uitvoeringsplan te maken en dat met onze delen op welke manier dat gaat doen? Zodat we al voor eind juni volgend jaar ook al gerust in ons bedje kunnen stappen om te weten dat dat allemaal goed gaat komen. De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ik dacht het wordt daar bijna een behandeling. Ik heb een interruptie op de opmerking dat dat de wethouder zegt ik ga erop sturen, een processturing. Mijn vraag is eigenlijk terug, gaat u er wel alleen over of moet u dat nog eerst overleggen met de andere wethouders financiën uit andere gemeenten want neem aan dat niet Laren de BEL-combinatie alleen aanstuurt. Is een beetje een flauwe vraag misschien, maar u zegt het krachtig. Maar in hoeverre is dat zomaar door te voeren, wat u wil? De voorzitter: De heer Van Midden, een reactie op vier interrupties. Gaat uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Met de interruptie van de heer Van den Berg te beginnen. Ik vind het inderdaad van flauw.

Want mijn collega's hebben eigenlijk dezelfde constateringen en die zien dezelfde urgentie om dit heel actief op te pakken, dus ik hoeven die zin niet mijn collega's te overtuigen. Sterker nog, ze denken waarschijnlijk handen vrij van toekijken. Nou, lekker dat de Van Midden dit voor ons wat gaat oppakken want wij hebben daar uiteindelijk profijt van. De voorzitter: Interruptie. Mijn heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Zegt u dan eigenlijk nu dat andere twee gemeentes hier helemaal niet over begonnen zijn? De heer Van Midden: Jawel. Wel degelijk, die zijn er zeker over begonnen. Maar goed uiteindelijk, kijk en dat is ook een beetje punt want de heer Vos vraagt van mij hij ook een plan van aanpak om het zo maar even te

zeggen. Dat plan van aanpak zit eigenlijk al in VIBE, maar misschien om mijnheer Vos te helpen kunnen we dat even vanuit VIBE wat exquisieter te maken om te zien van nou waar zitten we nou binnen VIBE? Heel expliciet sturen op dit onderwerp om het veel beter voor elkaar krijgen. Dus een die zin wil ik graag helpen. Misschien dat bij de eerstvolgende VIBE-bijeenkomst ook voor de raad maar daar wat explicieter op in kunnen gaan. Althans dat zou mijn suggestie zijn om te voorkomen dat we dubbel werk aan het doen zijn en de mensen dubbel belasten. Maar ik vind wel een goed punt omdat even wat expliciteter bij stilstaan. De garantie van mijnheer De Jong en mijnheer Merckx, ik vind het heel moeilijk om die garantie te geven. Kijk, uiteindelijk is het mijn diepste wens dat we het proces normaal doorlopen, dus dat we eerst een gezamenlijk gesprek hebben over een technische kant van de zaken. Ik moet zeggen ik heb daar ook altijd heel veel lol in om die gesprekken met financieel specialist te hebben, omdat het mij ook scherpt in mijn waarnemingen. Dus ik wil dat heel erg graag. Op dat punt zou ik waarschijnlijk wel de garantie kunnen geven dat we misschien vooruitlopend op de jaarringen alvast zo'n sessie kunnen doen, maar ik kan niet de garantie geven dat het proces nou heel soepeltjes zullen doorlopen komend jaar. Daar zit een beetje mijn aarzeling.

Als u zegt: ik heb liever dat we het in september bespreken met het volledige zeg maar alle stappen in het in tijden proces en dat we nu een beetje afraffelen in juli naar dat vind ik prima. Als u als raad zegt: we vinden dat met zijn allen dan moeten we dat doen. Maar ik denk dat het er in eerste instantie die ambitie moet zijn om het voor vakantie af te ronden. Want dat betekent ook dat ambtelijke organisatie ook lekker met vakantie kan gaan en hier ook niet verder of hoeft na te denken. Maar ik pak wel de handschoenen op dus laten we kijken ook vanuit de maatregelen die aan nemen zijn in hoeverre in die zin spreken we dan elkaar in oktober? Want dat is ook voorstel om daar dan even wat nader zeg maar de messen slijpen om daar terug te komen kijken hoe echt invulling kunnen geven aan een dergelijke garantie. De voorzitter: Wethouder, op welke concrete toezegging doet u aan de raad op dit moment? De heer Van Midden: Twee dingen. Dat we op de acties die we aan gang aan het zitten zijn een onderdeel maken uitmaken van VIBE om dit proces aan te scherpen. Dat we daar heel expliciet wat meer inzicht in geven en dat ik in oktober helderheid geef of ik de garantie af kan geven, zoals de heer De Jong deze van mij vraagt. De voorzitter: En daar gaat u de gemeenteraad schriftelijk over informeren? De heer Van Midden: Ja.

Ik vind het leuk om even daar ook mondeling maar schriftelijk vind ik prima. En als de aanleiding van die schriftelijke informatie een mondeling debat nodig is, dan ben ik ook graag de beschikking mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dit was het einde van de eerste termijn van de wethouder of de heer De Jong heeft nog een snelle interruptie, anders kan hij zijn tweede termijn gebruiken. De heer De Jong: Even een snelle interruptie, want daar heb ik al iets anders voor dadelijk. Het lijkt me goed om oktober dat schriftelijk te doen en ons daarna ook mee te nemen hoe het loopt. Dat we niet voor een verrassing komen als u ziet in de loop van maart, april dat het niet loopt dat u ons ook al op de hoogte stelt van we lopen toch wel tegen wat problemen. Maar dat in ieder geval bij zijn en niet verrast worden. De heer Van Midden: Vanzelfsprekend. Mijnheer de voorzitter, ik wil nog een opmerking maken want er zijn ook wat vraagsteller over het ravijnjaar wat opdoemt. Ik moet eerlijk zeggen en het komt bij de kadernota en ook bij het resultaten van de meicirculaire die daaraan vastzitten, komt dat ook weer terug. Maar ik maak me op dit moment niet zo zorg of dat ravijn jaar en daar helpt ook dat incidentele geld wat we nu binnengehaald hebben wel mee. Want op het moment dat wij uiteindelijk aan de slag gaan dan zie ik eigenlijk twee dingen.

Ik zie dat we voor wat betreft onze dagelijkse gang van de huishouding, dingen die we normaal moeten doen, dat we de kosten redelijk onder controle hebben, zeker op het sociaal domein. Ik zie ook dat een we althans als de raad mee akkoord gaat, een reserve gaan aanleggen voor de inspanning die wij moeten doen het gebied

van de vluchtelingen. Dat betekent dat als we daar extra opdrachten van krijgen ook vanuit de overheid dat we die reserves kunnen gebruiken om die opdracht te financieren. Het is niet vanuit mijn normale exploitatie betaald moet worden dus dat geeft ook wat ruste en regelmaat. Voor wat betreft de programma's die we gaan doen. Nou we hebben al behoorlijk wat programma's vastgesteld, dan gaan we nu de uitvoeringsprogramma’s bijmaken. Die uitvoeringsprogramma's, die willen we uiteindelijk ook over een reeks van jaren uitwerken en met name ook de financiële kanten van. Dan gaan we ook over het ravijn heen lopen en ik wil op basis van die financiële planningen gewoon gaan kijken van welke middelen hebben we nou beschikbaar om een brug te slaan over het ravijnjaar en dan zijn die middelen die op dit moment aan de algemene reserve toegevoegd worden, wel heel lekker dat ik die heb om uiteindelijk daar echt letterlijk een brug te slaan over het ravijn. Dus in die zin maak ik mij helemaal niet zoveel zorgen omdat we het uiteindelijk zelf in de hand hebben. Dat wou ik nog even toevoegen, mijnheer de voorzitter in de eerste termijn. De voorzitter: Helder dank, mijnheer Van Midden. U gaf nog aan dat u in gesprek ging met de heer De Jong over de solvabiliteitsratio. Ik zag de accountant hard knikken. Misschien kan hij ons nu alvast verlossen.