Transcript Commissie Ruimte & Infrastructuur 12.03.2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE R&I VAN GEMEENTE LAREN d.d. 12 maart 2025

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Dames en heren... Doet hij het niet? Ja. Dames en heren, goedenavond. Het is 20:00 uur. Welkom bij de vergadering van de commissie R&I op 12 maart 2025. Mijn naam is Karel Loeff. Ik ben de plaatsvervangend voorzitter vanavond. De heer Koldenhof is een avondje naar het theater, geloof ik. Dat is hem gegund. Dat is lang geleden geboekt. En we hebben vanavond een volle publieke tribune. Allemaal van harte welkom voor de belangstellenden bij deze vergadering. En het is niet zozeer een voorbereidende vergadering voor besluitvorming, als wel ook een heel informatieve vergadering omdat we een paar onderwerpen op de agenda hebben die mogelijk toch weer verhelderend zijn. Ook voor de mensen thuis. Deze vergadering wordt live uitgezonden en opgenomen. Dus we spreken hier en dan ga ik uw naam noemen op het moment dat u de beurt krijgt, om het zo maar te zeggen. En verder hebben wij uiteraard een aantal afwezigen en een aantal aanwezigen. Die zal ik u ook even opnoemen. Zoals gezegd Erik Koldenhof, de voorzitter, is afwezig en de heer Erwin Van den Berg laat zich ook vervangen. Mevrouw Krapels van het CDA idem dito. Van Groen Laren is de heer Bart Vos verhinderd en van Larens Behoud mevrouw Nicole Van Oort. Dan hebben we de afwezigen daarbij gehad. Maar de aanwezigen, dat zijn er veel meer. En gelukkig heeft iedereen vervanging geregeld.

Vanuit Larens Behoud de heer Hans Van Goozen en de heer Eric Hurink. Vanuit de VVD mevrouw Ellis De Brouwers en de heer Niels Westendorp. D66, mevrouw Ellen Van Dorst. Kijk even naar de andere kant en mevrouw Yvonne Berghorst. Liberaal Laren, de heer Boudewijn Oomkes en mevrouw Jacqueline Timmermans. Timmerman moet ik zeggen. Groen Laren, de heer Ben Wichers Schreur en de heer Andreas Grunwald. En van het CDA, de andere kant, Jolanda Graafsma en Jan Huug Lobregt. En van Democratisch Laren, hij zit al met zijn vingertje omhoog, de heer Ronald Spaan. Ook van harte welkom uiteraard. En dan hebben we vanuit het college onze geachte wethouders, de heer Flip De Groot en de heer Niels Rood. Beiden van harte welkom. Bijgestaan door de gemeentesecretaris, mevrouw Zwanikken. Dan hebben we tafel gehad, op onze griffier na en dat is natuurlijk mevrouw Kroon, die van dit alles een goed verslag zal maken wat u in de volgende vergadering weer krijgt ter behandeling en ter vaststelling. Ik heb al gezegd, spreken via de voorzitter en dat is eigenlijk het bekende riedeltje wat u alle vergaderingen alweer hoort. Dus we gaan snel van start met de presentatie die op de agenda staat. En dat is… Nee, moet ik eerst de agenda vaststellen. Is er iemand die een aanvulling of wijziging heeft op de agenda? Zo niet, dan gaan we die gewoon vaststellen.

2.

Presentatie Water, Aanvoer en Aanvulling in het Gooi (WAAG) De voorzitter: En dan gaan we meteen over naar agendapunt twee en dat is de presentatie over water, aanvoer en aanvulling in het Gooi, het zogenaamde WAAG project. En er wordt een presentatie gegeven door mevrouw Van de Werfhorst, planologie. U zit al aan tafel zie ik, heel fijn. En de MER omgevingsmanager WAAG, de heer Tiggelers van Vitens. En u krijgt een presentatie die ook in uw raadsinformatiesysteem staat. Dus u hoeft geen aantekeningen te maken. U kunt het nog terugkijken. U zit beide aan tafel. Of u houdt de presentatie mevrouw? Ja, prima. We nemen daar ongeveer… Ik weet niet hoe lang uw presentatie ongeveer is? Mevrouw Van de Werfhorst: Ik hoop dat ik het binnen de tijd kan doen.

De voorzitter: Helemaal goed. We hebben een redelijk korte agenda. Dus ik stel voor u geeft de presentatie en dan houd ik een rondje vragen onder de commissieleden. En dan gaan we ervan uit dat we goed zijn bijgepraat over dit onderwerp. Mag ik u het woord geven, mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: Dank u wel. In ieder geval als eerste hartelijk dank dat we iets mogen komen toelichten. Het is fijn om te merken dat er veel belangstelling is. Ik word inderdaad bijgestaan door Dick. Hij vult me eventueel aan als ik iets mocht vergeten. En ik wil jullie even meenemen door het project, maar ook de aanleiding voor het project. En voordat ik dat doe, wil ik eigenlijk ook nog eventjes stilstaan bij wat is eigenlijk de huidige situatie qua drinkwaterwinning in Laren en omgeving? Dat is misschien wat lastig te zien op grote afstand, staan hele kleine lettertjes op. Maar in de gemeente Laren hebben we te maken met de waterwinning Laren. Dat is een windstation. En dat is van Vitens. Dan hebben we Laarderhoogt. Dat is een verdeelstation en windstation, dat is van PWN. En dan hebben we in de gemeente Huizen ook nog een waterwinstation, ook van PWN. En dit is eigenlijk de situatie zoals die voor jullie denk ik relevant is. Deze afbeelding die laat dat nog even iets beter zien.

Het intrekgebied, dus wat vanaf waar wordt grondwater ingetrokken en omhoog gehaald op die windstations. Er zitten ook nog een aantal waarnemingspunten voor monitoring. We hebben natuurlijk een waterwingebied, een beschermingszone voor 25 jaar en een beschermingszone voor 100 jaar. En dat betekent ook allemaal iets in het kader van ruimtelijke ordening. Daar wil ik verder nu niet erg diep op ingaan, maar ik dacht het is goed om even te schetsen van waar bevinden we ons en waar hebben we mee te maken? WAAG staat inderdaad voor Water, Aanvulling, Aanvoer Gooi. En we verkennen eigenlijk hoe we in 2035 nog heel goed kunnen zorgen voor voldoende drinkwater in de Gooi en Vechtstreek. Het is heel mooi dat er op het moment veel aandacht is voor drinkwater, voor voldoende drinkwater. We vinden het eigenlijk in Nederland best wel heel normaal dat er maar gewoon drinkwater uit de kraan komt. We wassen onze auto ermee. We douchen, van alles en nog wat doen we met drinkwater. Maar het begint toch een beetje te knellen. Wellicht kennen jullie wel het project Toekomstbestendige Heuvelrug. Daar wordt ook het bodem- en watersysteem bestudeerd. En ook gekeken van hoe gaat het er in de toekomst uitzien en wat is daar allemaal voor nodig? Onlangs zijn regionale actieplannen en ook het Rijksactieplan voor drinkwater naar buiten gebracht, om te kijken hoe zorgen we dat het goed blijft.

En ook in de metropoolregio Amsterdam wordt gekeken naar wat is nou eigenlijk de ruimtelijke impact van het zorgen voor voldoende drinkwater? In al deze plannen zit eigenlijk WAAG ook al … zeg maar, want het loopt al een poosje, het project. Er is veel voorstudie gedaan. Of het überhaupt haalbaar is dat wat we bedacht hebben. En wat erbij komt kijken, een van de acties natuurlijk op rijksniveau is ook wel het terugdringen van het drinkwatergebruik. Maar ik weet niet hoe het met jullie is, gewoontes afleren is best wel hardnekkig en of we dat überhaupt gaan halen, dat alle doelstellingen daartoe, dat is nog sterk de vraag. Maar ook al zou het lukken om alle doelstellingen voor het terugdringen van drinkwatergebruik te halen, dan nog steeds is er niet voldoende drinkwater in 2035 in deze regio. Dus vandaar dat we van start zijn gegaan met WAAG. De opgave van WAAG is zorgen voor betrouwbaar, duurzaam en een robuuste drinkwatervoorziening. Alleen maar proberen te zorgen voor voldoende water is net niet genoeg. Maar het moet ook een duurzaam systeem zijn. Het moet ook betrouwbaar zijn. Je moet ergens op terug kunnen vallen als er iets aan de hand is. De drie drinkwaterbedrijven die een rol spelen zijn Vitens, PWN en Waternet. Waternet heeft niet per se een winning hier in de buurt. Waternet haalt water op dit moment al uit het Amsterdam-Rijnkanaal.

Zuivert dat en levert dat via een grote pijpleiding richting Laarderhoogt. En dus samen met het grondwater uit Laarderhoogt en Huizen en Laren wordt ook daar een aanvulling al opgedaan door Waternet. En samen hebben deze drie drinkwaterbedrijven gekeken van hoe gaan we nu in de toekomst zorgen dat we nog steeds voldoende water hebben? Er is ongeveer 30 miljoen kubieke meter water nodig extra in 2035. En in het project WAAG hebben we gezegd van we gaan niet kijken naar een nieuwe grondwaterbron in de regio, maar we kijken hoe we water, oppervlaktewater uit bijvoorbeeld het Amsterdam-Rijnkanaal, of het Gooimeer, of het Eemmeer

kunnen halen. Dat flink zuiveren natuurlijk, zodat we dat kunnen gebruiken als drinkwater. Even spieken hoor, af en toe. Met die 30 miljoen kubieke meter water kunnen we ongeveer 500.000 huishoudens van water voorzien. Dus dat is een behoorlijke hoeveelheid. En het is ook goed om te bedenken dat hier in de regio nog steeds sprake is van toename van de woningbouw en economische activiteiten die water nodig hebben. WAAG is een concept, bestaat uit een aantal onderdelen. Zoals ik net al zei, we kijken naar hoe we water uit oppervlaktewater kunnen gebruiken voor drinkwater. Tegelijkertijd willen we het huidige grondwatersysteem ook blijven gebruiken en inzetten waar dat kan. En we willen de netten van de drie drinkwaterbedrijven, waar al wel verbindingen zijn, maar betere verbindingen maken. Zodat als er ergens iets aan de hand is, dat je heel gemakkelijk kan schakelen en dat je ook elkaar kan helpen om de boel van water te voorzien. Wat is dan precies dat concept? Het bestaat uit een aantal bouwstenen. We nemen dus oppervlaktewater in met een innamepunt, maar dat moet gezuiverd worden. Dus je hebt ook nog een ruimtevraag om een vrij grote zuiveringsinstallatie te bouwen. Dat is fors. Dat is een overdekt gebouw. Het is heel wat anders dan een rioolwaterzuivering. Het gaat over drinkwater. Het wordt ook in een gebouw gezuiverd.

En we hebben daar een aantal hectares en voor nodig, die we nog moeten zoeken. Dat is best een hele grote opgave om die te gaan vinden. En die moet eigenlijk ook relatief dicht bij het innamepunt zijn. Want hoe verder van het innamepunt af, hoe meer vervuiling in leidingen komt en dat is veel te lastig beheersbaar. Dus dat is proberen zo dicht mogelijk bij de plek waar we dat water ook opnemen. Als je zuivert, heb je ook nog reststromen. Want de prut die je uit het water haalt, die zal je ook weer ergens kwijt moeten. Dus dat is ook een opgave uit te zoeken hoe doen we dat dan? En waar doen we dat dan? Grondwater. Het grondwatersysteem blijft steeds belangrijk. Ofwel om in geval van calamiteiten op het oppervlaktewater, gevallen van ernstige droogte of de zinkt een schip met nare stoffen, dan kan je een poosje geen water uit dat oppervlaktewater halen. En dan val je toch weer terug op dat grondwatersysteem. Dus dat moet sowieso blijven doorgaan. En wat we ook graag zouden willen proberen, of wat we aan het onderzoeken zijn, of we het gezuiverde oppervlaktewater ook weer in de grond in kunnen brengen, zodat de bodem een soort nazuivering nog doet. Zodat je zo schoon mogelijk water krijgt.

Ik was eigenlijk bij de eerste dia nog vergeten te vertellen dat het best een bijzondere situatie is dat zowel Laarderhoogt als Huizen, daar komt zulk schoon water uit de grond, dat hoef je niet te zuiveren. Dus dat is best wel een hele bijzondere omstandigheid. Even kijken hoor, wat ik nog meer moet noemen. Om te kijken van hoe dat moet werken, dat systeem met dat grondwater, daar is op dit moment een grondwatermodel voor gebouwd. En dat gaat ons helpen om de effecten te onderzoeken. Als we dat op manier X doen, wat voor effect heeft het dan? En wat als we het op die manier doen, wat voor effect heeft het dan? En is het dan een haalbare iets? We blijven gebruikmaken van het verdeelstation Laarderhoogt. Laarderhoogt doet dat op dit moment ook. Vanuit Laarderhoogt wordt het water naar alle huishoudens getransporteerd. Dus zo zijn de netten verbonden. En daarnaast willen we in WAAG ook kijken met welke andere meekoppelkansen we ons voordeel kunnen doen. Maar ook voordeel van andere partijen. En voorbeelden zijn van hoe kunnen we de boel zo inrichten dat we grondwaterafhankelijke natuur een zetje kunnen geven? Hoe kunnen we misschien ook wel wateroverlast voorkomen? En eigenlijk hebben we onlangs ook wel toegevoegd van onderzoeken de kans om warmtewinning uit het systeem te halen, kijken of dat gaat lukken. Het is een project, zoals ik al zei. Het is nog geen gelopen race.

Dit is het gebied wat onze aandacht heeft. Dat wat donkergekleurd is. En hier zie je ook dat in ieder geval het Eemmeer en het Gooimeer erbij betrokken zijn. En eigenlijk ook de rand van Flevoland. We kijken zowel naar innamepunten, of die onderzoeken we aan de vaste landkant van de meren. Maar ook aan de Flevolandse kant, dus aan de noordkant van de meren. En dan zou je natuurlijk met de leiding weer onder het meer door moeten om het water weer deze kant op te krijgen. En voor de rest zie je op de kaart ook nog een gek sliertje, noem ik het maar even. Dat is eigenlijk het leiding tracé vanuit Weesperkarspel. Dat zit een grote zuivering waar het water uit het Amsterdam-Rijnkanaal al gezuiverd wordt door Waternet. En een hoeveelheid water wordt dus geleverd aan dit gebied en die strook die je ziet, dat is eigenlijk waar de huidige leiding loopt. Ik zei het al, het

is een project dat uitgevoerd wordt door de drie drinkwaterbedrijven. En welke aspecten bekijken we dan allemaal? Dat is natuurlijk doelbereik. Want het moet natuurlijk toekomstbestendig zijn, maatschappelijke meerwaarde hebben. Het moet haalbaar zijn. Een haalbaarheid is dan kunnen we het voor elkaar krijgen om het ruimtelijk in te passen, om een plek te vinden voor de zuivering en om een de goede plek te vinden voor leidingen. Is het technisch haalbaar? Hoe gaan we zuiveren? Vergunbaarheid, het moet natuurlijk ook nog allemaal wettelijk mogelijk zijn wat we willen. Het moet betaalbaar zijn, anders dan… Zowel bij de aanleg, maar ook straks in de beheerfase. En we bekijken ook de impact op de omgeving. Welke effecten kunnen ontstaan op natuur, milieu, landschap, zeg maar omgeving in de brede zin en gevolgen voor betrokkenen. Beperkingen die kunnen ontstaan door beschermingszones en dergelijke. En deze aspecten gaan ons helpen om een goede afweging te maken in het onderzoek dat we doen. Hoe ziet ons project dan in de tijd uit? Ik zei net al van we hebben al een onderzoeksfase achter de rug, een voorstudie. Daar zijn ook diverse partijen bij betrokken geweest. En op dit moment bevinden we ons in de verkenningsfase. Dat is dat donkerblauwe blok. En daar zijn we vorig jaar zomer mee gestart. En dat loopt door tot in 2027.

En in die tijd onderzoeken we eigenlijk van grof, grofstoffelijk, grote, veel opties, zeg maar. En die proberen we steeds verder in te kaderen zodat we uiteindelijk een voorkeursalternatief kunnen overhouden. We zijn nu in een fase dat we toewerken naar een twee of misschien drietal alternatieven die opgebouwd zijn uit al die bouwstenen die ik net al had toegelegd. En die onderzoeken we dan nog verder in detail. En dan hopen we in 2027 tot een voorkeursalternatief te komen. En dan daarna start de planfase en de aanbestedingsfase. En in die planfase dan hebben we een alternatief. Dan wordt dat nog verder in detail onderzocht als het nodig is om de juiste ruimtelijke besluiten te kunnen nemen en de juiste vergunningen aan te kunnen vragen. En in die fase zal ook al een stukje voorbereiding beginnen van aanbesteding, want dat duurt meestal ook nog wel even voordat je überhaupt kan starten met bouwen. En als dit allemaal gaat lukken, dan hopen we in 2035 ook inderdaad het water uit de kraan te kunnen krijgen. Net eigenlijk ook al kort een beetje toegelicht, in deze onderzoeksfase starten we ook met een milieueffectrapportage. En die gaat ons helpen om op allerlei thema's voor ruimte en milieu om daar de goede keuzes in te maken en een goede afweging in te maken. We hebben een aantal vertrekpunten. Want waar moet dat allemaal aan gaan voldoen? 30 miljoen kuub per jaar.

We willen uitgaan van gangbare technieken om te zuiveren. Dat zijn mijn membraanfiltratie… Nee, sorry membraamfiltratie. Wat een moeilijk woord. Glaasje water bij. Een confessionele zuivering, dus eigenlijk zoals nu ook al gezuiverd wordt. Want hele nieuwe technieken die zijn nu nog te nieuw om daar echt op te kunnen bouwen, om daar keuzes op te kunnen maken. Als dat in de loop van het project zich aanbiedt dat we daar wel iets meer mee kunnen doen, dan zullen we dat natuurlijk doen. Die leidingen tracés, dat is best een opgave, die moeten wel te realiseren zijn, draagvlak in de omgeving, wettelijk mogelijk, in 2035 operationeel. We zetten ook sterk in op behoud of versterking van natuurwaarde en we willen ook geen vermindering van de landschapswaarde. Dat betekent onder andere dat we voor het zoeken van een zuiveringslocatie vooral plekken zoeken die aansluiten of op een bedrijventerrein of iets dergelijks, of waar al grootschalige bebouwing is. Of dat gaat lukken, dat weet ik niet. Maar dat is natuurlijk wel de intentie die we daarbij hebben. De eerste stap in dat proces van onderzoek, van milieueffectrapportages, is een Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Dat is een instrument wat hoort bij een MER-procedure. Waarom willen we dat eigenlijk al vroeg? Omdat we dan goed kunnen afstemmen met betrokken overheden. We willen ook graag advies van de commissie MER.

En het is ook een middel om dat als we deze publiceren, dat we breed de maatschappij in kunnen. De maatschappelijke partijen, omwonenden, belangstellenden. Dus op moment dat deze gepubliceerd kan worden, dan gaan we ook echt breed iedereen bij betrekken. We hebben al een werkversie van dit rapport gedeeld met de ambtelijke begeleidingsgroep en we hebben al veel meedenk reacties gekregen. Dus dat is hartstikke fijn. Om te komen tot publicatie van die NRD gaan we hem nog een beetje aanvullen met de alternatieven die we willen onderzoeken. En we hebben nog wat afspraken nodig met een aantal overheden om te komen tot een overheid die voor ons die NRD wil publiceren, want wij zijn natuurlijk zelf geen overheidspartij. Dus daar

hebben we hulp bij nodig. En het proces om daar te komen, daar zijn we nu volop nog in. Dan wilde ik nog even kort stilstaan van hoe zit Laarderhoogt nou in al die plannen van WAAG? Zoals ik eigenlijk ook al gezegd had, het is zowel een verdeelstation als een plek waar grondwater gewonnen wordt. Jullie kennen misschien wel het puttenveld van Laarderhoogt. En wat we allemaal onderzoeken is dat we op dit moment bedacht hebben, er wordt op dit moment 5 miljoen kuub per jaar gewonnen, om dat terug te brengen naar 3 miljoen. Misschien is wel bekend al dat al in het verleden werd er 10 miljoen kuub per jaar gewonnen. Dat is al teruggebracht naar 5 miljoen kuub. En dat was ten bate van de natuur en om verdroging te gaan. En eigenlijk is het idee van laten we die nog verder terug schalen. En we onderzoeken dan van hoe dat dan inderdaad nog meer kan bijdragen aan natuurontwikkeling. En die 2 miljoen kuub die nog resteert dan van die vijf, die houden we wel graag reserve voor als er dan ergens een calamiteit is. Dat je op dat moment wel toch nog extra grondwater kan gebruiken om wel iedereen van drinkwater te kunnen voorzien. Ik was eigenlijk vergeten… Het staat hier wel… Dat die 5 miljoen kuub dat is niet alleen Laarderhoogt. Dat is Laarderhoogt en Huizen samen. Die zijn communicerende vaten. Het idee is om ook op Laarderhoogt water in de grond te brengen.

Om nog een soort laatste zuiveringsstap te doen. Dat is eigenlijk al schoon water, maar heeft nog net een laatste tikje nodig. Dat betekent dat je dus een voorziening nodig hebt om dat water in de diepe ondergrond te brengen. En vervolgens moet je het ook weer oppompen en daar hebben we dan nieuwe putten voor nodig. En vooralsnog gaan we ervan uit dat we die binnen het bestaande puttenveld zouden kunnen realiseren. Maar goed, dat is allemaal onderdeel van onderzoek wat we aan het doen zijn. En voor de rest hebben we natuurlijk ook nog nieuwe leidingen nodig. Vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal, stel dat we daar gaan innemen, dan voldoet de huidige leiding eigenlijk net niet goed genoeg om de capaciteit van de hoeveelheid water die door die leiding moet, om dat voor elkaar te krijgen. Dus die zal dan uitgebreid moeten worden. En als we niet op Weesperkarspel kunnen zuiveren en de zuivering komt op een andere plek in de buurt van het Amsterdam-Rijnkanaal, hebben we daar ook weer een nieuwe leiding nodig. Als we vanuit het Gooimeer of het Eemmeer water gaan winnen, dan moet er een nieuw leiding tracé komen richting Laarderhoogt. Dus ja, de boodschap is dat eigenlijk van hoe je het went of keert, in het project WAAG hebben we wel echt iets te doen op het grondgebied van de gemeente Laren. We werken samen in het project, want we hebben straks ruimtelijke besluiten nodig. Even zien hoor.

Ik vind het altijd lastig, dia's met veel tekst. Ga ik dat nu allemaal oplezen of niet? Dat ga ik niet doen. In de voorfase is al ingezet op samenwerking, met in ieder geval met de professionele stakeholders in het gebied. Ik laat zo een plaatje zien met welke partijen dat dan allemaal zijn. En we hebben ook iedereen nog nodig, omdat we nog niet precies weten waar de keuze op zal vallen. Welke keuze als beste uit de bus komt om het voor elkaar te krijgen. En dat betekent dat we nog met veel partijen in gesprek zijn en proberen samen te werken. Een bestuurlijk overleg, dat hebben we hard nodig. Er zijn wel contacten al op bestuurlijk niveau. Maar we hebben nog niet een ingericht gremium en dat zijn we nog in het proces om dat voor elkaar te krijgen, om dat te installeren. En dat bestuurlijk overleg. Daar zien we een drietal rollen voor, natuurlijk om ook te zorgen en met elkaar af te spreken het bestuurlijk draagvlak, gewoon de uitwerking van het project. Verderop in het traject, dus na 2027, de voorbereiding van en het nemen van besluiten. Dus dat kunnen ruimtelijke besluiten zijn of vergunningen. Of er zijn allerlei rollen nog te bedenken in het kader van de taakstelling van de drinkwaterwet. Wie zijn dan op dit moment betrokken? Drie provincies hebben we mee te maken. Noord-Holland, Utrecht en Flevoland.

We hebben te maken met Rijkswaterstaat, want zowel het ARK als het Gooimeer, en het Eemmeer die horen tot beheer van Rijkswaterstaat. De gemeenten van de regio Gooi en Vechtstreek. Nog een aantal andere gemeenten zoals Almere, Bunschoten, Zeewolde en Stichtse Vecht. Waterschappen niet te vergeten. Vallei en Veluwe, Amstel Gooi en Vecht, Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden. En niet per se bestuurlijk betrokken, maar we hebben ook een adviesgroep die heel goed aangehaakt is. Dat is het Goois Natuurreservaat, Natuurmonumenten, de landbouw via LTO en Staatsbosbeheer. Vanuit de regio Gooi en Vechtstreek is bestuurlijk de voorzitter wethouder Göbbels. En in het portefeuilleoverleg van de regio daar vindt ook

afstemming met de wethouders plaats. We hebben dus een ambtelijke begeleidingsgroep. Daar zitten allerlei vertegenwoordigers in, van al die partijen die ik net had opgenoemd. De ambtelijke begeleidingsgroep die functioneert voor ons als een soort klankbord. We hopen ook dat ze heel erg representeren wat hun achterban is natuurlijk. Ze toetsen voor ons ook op het beleid van de betreffende overheden en partijen. We vragen advies op het moment dat we keuzes voorleggen. En als het nodig is dan vragen we ze ook om het stukje bestuurlijk overleg en besluitvorming voor te gaan bereiden. Daarnaast hebben we een begeleidingsgroep grondwatermodel, want we willen ook eigenlijk dat wat we uitrekenen en dat dat ook gedragen wordt. En dat we natuurlijk niet achteraf krijgt van hebben we het nu wel op de goede manier uitgezocht? Waar staan we nu? We zijn aan het afronden. De inhoudelijke uitwerking van varianten die we hebben gedefinieerd binnen die bouwstenen, die ik in het begin noemde. En we hebben ons grondwatermodel zo goed als gereed. Op 8 mei wordt er een werkatelier met de ambtelijke begeleidingsgroep georganiseerd, waarin we de onderzoeksresultaten terugkoppelen en een voorzet doen voor de te onderzoeken alternatieven en daar vragen we ze om over mee te denken. We willen in het derde kwartaal de Notitie Reikwijdte en Detailniveau laten publiceren.

Dan gaan we echt het bredere publiek ook informeren en vragen om input. De inrichting van het bestuurlijk overleg, dat had ik net ook al genoemd. En we zijn eigenlijk ook inderdaad nog heel erg op zoek naar een bevoegd gezag, die voor ons die NRD wil publiceren. Wij hebben onze pijlen een beetje gericht op de provincie Noord-Holland, maar daar zijn we nog over in gesprek met de provincie. En wellicht moet het leiden tot een samenwerkingsovereenkomst of een of andere bestuurlijke afspraak om die rol door een van de overheden te laten vervullen. Dat was mijn verhaal. Ik heb niet op de tijd gelet. De voorzitter: We zijn keurig op tijd en dank voor de uitgebreide toelichting. Volgens mij is die heel verhelderend en betreft het een enorm ingewikkeld en langdurig project ook, met heel veel zoekopties en partners. En ik kan me zo voorstellen dat er vragen zijn. Ik kijk even rond. Ik zie inderdaad mevrouw Van Dorst, de heer Grunwald, de heer Spaan van de andere kant, eigenlijk alle fracties. Ik begin met mevrouw Van Dorst, want die heeft dit geagendeerd voor deze commissie. Laten we eerst even de vragen doen en dan kijken we daarna of er nog een tweede rondje nodig is. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst – Brakel: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel mevrouw, voor de presentatie WAAG. De WAAG was inderdaad een aanleiding naar een aantal vragen.

En die vragen die heb ik geloof ik schriftelijk al doorgegeven, u heeft ze waarschijnlijk gehad. Maar daar heb ik eigenlijk niet zo'n duidelijk beeld van gekregen. Want mijn grote zorgen naar aanleiding van eerdere presentaties, dat is de verzilting van het Gooimeer. Daar heb ik u verder niet over gehoord, want dat is natuurlijk voordat het water bij ons komt een heel groot probleem in het kader van Laren droog klaar, de droogte die op ons afkomt, de verzilting. Misschien zou u daar nog iets over kunnen zeggen, want dat baart ons best zorgen. Andere vraag is Laarderhoogt, daar heeft u het steeds over. Ik mag veronderstellen dat dat bij de watertoren is. Maar helemaal duidelijk is het mij niet. Misschien kunt u dat aangeven, want die watertoren staat er. Wat is de functie daarvan? Wat is het idee daaromheen, wat daarmee in de toekomst gebeurt? Dat is niet zo duidelijk. Even kijken, hoor, die verzilting… Dan hadden wij een vraag die we in de raad stellen en dat is een beetje onze lokale zorg. Er worden veel kelders leeg getrokken en water uitgehaald en wij vragen ons altijd af waar komt dat water in terecht? En dan heb ik het over soms komt dat gewoon in het riool terecht en dat lijkt ons erg zonde.

We hebben in gemeenten gevraagd waar zit die vergunning? Waar zit het advies? Dat krijgen wij nog van de gemeente, maar ik zou het heel fijn vinden ook vanuit het waterschap, om daar wat meer informatie over te krijgen. Dat waren mijn drie vragen. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Dorst. Ik weet niet of u op alle vragen een antwoord weet, maar de eerste twee moet zeker lukken. Mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: De verzilting van het Gooimeer, dat is niet iets wat binnen de scope van het project WAAG valt. Dat daar zorgen over zijn dat er verzilting zou zijn, dat is mij bekend. Wat we wel kijken, en dat heeft eigenlijk iets minder met verzilting te maken dan met een omslag van algengroei in de meren, dus dat wordt wel onderzocht. Maar verzilting is niet iets wat te maken heeft met de inname van drinkwater. Op moment dat dat een probleem zou zijn, dan zou dat betekenen dat het Gooimeer voor ons niet geschikt is als innamepunt. Dus dat wordt onderzocht van wat is precies de kwaliteit op dit moment? En wat is het vooruitzicht van de kwaliteit van dat water in het Gooimeer. Maar we hebben niet in ons project als doelstelling om het water in de verzilting in het Gooimeer tegen te gaan. Dus als dat de vraag is, dan zou die aan bijvoorbeeld Rijkswaterstaat gesteld moeten worden en niet aan de drinkwaterbedrijven. Brengt mij meteen even op de derde vraag, want ik begrijp de vraag niet zo goed. En aan het eind werd verondersteld dat wij van het waterschap zijn. Maar een drinkwaterbedrijf is wat anders dan een waterschap. Dus ik begrijp de vraag niet helemaal.

De voorzitter: Mevrouw Van Dorst, verduidelijkende vraag. Mevrouw Van Dorst - Brakel: Wij vroegen ons af vergunning van het water storten in het riool of in het water van onze gemeente, wie geeft daar de vergunning voor af? Is dat de gemeente of is dat inderdaad de waterschappen? Want daar hebben wij nog wel eens vragen op. Daar krijgen we ook wel later wat uitgebreid antwoord op. Maar u zegt vanuit de WAAG heeft dat op dit moment geen zin. Dat begrijp ik. Mevrouw Van de Werfhorst: Ik heb sowieso geen antwoord op de vraag, want wij zijn van het drinkwaterbedrijf en niet van het waterschap. Dus daar kan ik geen antwoord op geven. Mevrouw Van Dorst – Brakel: Dat begrijp ik. De voorzitter: Dit project gaat er niet over. U kunt hem aan de wethouder stellen. En dan zal het via het college ongetwijfeld antwoord op komen hoe het zit met dat vergunningensysteem. En misschien nog heel kort. De toelichting op de watertoren en het waterpunt. U had al iets over 5 miljoen kuub en 3 miljoen kuub, geloof ik. Dat is op die plek? Mevrouw Van de Werfhorst: Als de vraag specifiek gaat over de watertoren. De watertoren staat inderdaad bij Laarderhoogt. En de watertoren is niet meer in gebruik als watertoren. Wat daar precies de toekomstplannen van zijn dat durf ik niet te zeggen. Dat zou ik na moeten vragen bij PWN. Die kan ik meenemen die vraag, maar daar heb ik op dit moment geen...

De voorzitter: Maar het is wel het water… Het innamepunt. Dat is toch op die plek? Mevrouw Van de Werfhorst: Het is wel op die plek. Ja, dat klopt. In de omgeving van die watertoren liggen een aantal puttenvelden, gewoon in de natuur. En daar wordt het water uit gewonnen. Maar wat de watertoren an sich, die heeft op dit moment geen functie in de drinkwatervoorziening, De voorzitter: Helder. Dank voor de toelichting en dan gaan we naar Liberaal Laren, mevrouw Timmerman.

Mevrouw Timmerman – Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ik had ook nog een paar vragen. Dank u wel trouwens voor de heldere uiteenzetting. Er wordt gesproken over 30 miljoen kuub. Nu werd het Gooi jarenlang leeggepompt eigenlijk, drinkwater, om het kwel te bestrijden van de waterleiding Amsterdam. Om die eigenlijk allemaal van water te voorzien, omdat de grond daar aan het zakken is en er verzilt water binnenkomt. De afgelopen jaren is er veel overvloedige regenval geweest, dus dat is op dit moment niet meer aan de orde. Mijn vraag is eigenlijk, dit plan is helemaal op het Gooi gericht. Stel dat er nu weer een aantal droge zomers komen en Amsterdam die zit weer met hetzelfde probleem. Want dan moet er dus veel meer water opgepompt worden, willen wij hetzelfde trucje uithalen. Of, want dat kan ik hier namelijk helemaal niet terugvinden, zijn we alleen maar voor onszelf bezig of ook voor de voor de rest van de MRA? Dat is een. Want anders komen we straks als we alleen maar op het Gooi uitgaan, dan komen we straks komen we onszelf tegen. Even kijken hoor. En dat is het, dank u wel. De voorzitter: Dat is uw vraag? Mevrouw Van de Werfhorst. Inname en uitlopen via de MRA. Hoe zit het met de waterstanden? Mevrouw Van de Werfhorst: In WAAG proberen we juist door die drie drinkwaterbedrijven en die netwerken met elkaar te verbinden, om in de toekomst sowieso heel toekomstbestendig te zijn.

Mevrouw Timmerman – Hamers: Kunt u misschien iets beter in de microfoon praten? Mevrouw Van de Werfhorst: Ja, excuus. Zo beter? Is niet mijn dagelijkse kost om in de microfoon te praten. WAAG is er juist op gericht om die drie drinkwaterbedrijven goed met elkaar te verbinden, zodat ze elkaar kunnen helpen in het geval van calamiteiten. De winning in Gooimeer of Eemmeer of Amsterdam-Rijnkanaal, dit het project WAAG gaat over oppervlakte waterwinning die we inzetten voor drinkwater. Op moment dat dat heel lastig is, bijvoorbeeld inderdaad heel erge droogte, waardoor bijvoorbeeld scheep… Stel dat we op het Amsterdam-Rijnkanaal innemen en het wordt zo droog en er komt zo weinig water in dat kanaal zodat de schepen daar niet meer goed doorheen kunnen. Dan heb je een soort verdringingsreeks die Rijkswaterstaat hanteert. En dan kan het zijn dat we water uit bijvoorbeeld Laarderhoogt of Huizen in gaan zetten om te distribueren. Maar dat is niet alleen hier, dat geldt natuurlijk voor een heleboel winningen die Vitens heeft, die PWN in Noord-Holland heeft, die Waternet verder nog heeft. Dus als ik even terug probeer te halen wat precies je vraag was, van gaan wij helpen de broek ophouden voor Amsterdam? Dat was denk ik, zijn een beetje mijn woorden, maar dat is denk ik de strekking van de vraag geweest. We gaan niet de broek ophouden voor Amsterdam.

Maar we gaan met elkaar kijken hoe we in de brede regio iedereen kunnen voorzien van drinkwater. En dat is het doel. De voorzitter: Een aanvullende vraag, mevrouw Timmerman. Kort. Mevrouw Timmerman - Hamers: Nog even verduidelijken. Ik zeg dat omdat wij natuurlijk in het Gooi, want er worden hier bedragen genoemd van kubieke meters water, zo ongelooflijk veel de afgelopen jaren in het Gooi weggepompt, dat wij met een enorme droogte zaten hier. En dat zie ik dus hier niet terug. Vandaar dat ik daar even... De voorzitter: Dat was even uw opmerking. Dank, mevrouw Timmerman. Nee, een woordvoerder per fractie. Helaas, mijnheer Oomkes, dan had u hem moeten doorgeven aan uw collega. Ik ga naar Groen Laren. De heer Grunwald.

De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag. Allereerst bedankt voor de mooie, uitgebreide presentatie. U had het daarin over het afwegingskader wat gedaan moet worden. En mijn vraag aan u is welke uitdagingen zijn eigenlijk de grootste voor dit proces binnen het uitvoeringskader? Zijn er nu al obstakels of zo die zich aandienen of zijn we gewoon goed bezig tot nog toe en moeten we maar afwachten wat we tegenkomen? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: De grootste uitdagingen zijn natuurlijk wel de haalbaarheid van gaat het ons lukken om een goede plek te vinden voor de zuivering? Het innemen van het water dat is denk ik een minder grote uitdaging, omdat we daar aardig wat keuze in hebben en dat lijkt wel goed te komen. Maar een goede plek om de zuivering te bouwen, daar hebben we veel oppervlak voor nodig. En het is ook wel een uitdaging om een goed tracé te gaan bedenken voor hoe de leidingen kunnen lopen, zodat je zo min mogelijk andere functies daar mee lastigvalt. Kan je voorstellen dat je niet dwars door een Natura 2000-gebied wil met je leiding. En je kunt ook niet door een woongebied met je leiding of met een al geplande woningbouw uitbreiding, kun je ook niet met je leiding doorheen. Dus dat wordt een hele uitdaging om een goed tracé te gaan vinden.

En daarnaast zijn we natuurlijk ook gewoon aan het rekenen, onderzoeken hoe schoon kunnen we dat water allemaal krijgen? En gaat ons dat lukken? En hoe werkt het met de grondwaterstanden? En waar kunnen we aan bijdragen? Dus een heleboel uitdagingen, moet ik zeggen. De voorzitter: Hele puzzel. Mevrouw Van de Werfhorst: Ja, het is echt een puzzel. De voorzitter: Ik kijk naar de heer Spaan, Democratisch Laren. De heer Spaan: Ik zat te denken, hebben jullie erover gedacht om als je het regenwater afkoppelt van woningen en in reservoirs doet bij de woning en dat zou gaan gebruiken voor de toiletten? Het is eigenlijk in België is het al een verplichting al jaren geloof ik. Moet je geloof ik 5000 liter per woning moet je al in je tuin graven bij nieuwbouw. Want we gebruiken natuurlijk ontzettend veel water eigenlijk voor onnodige… Voor toiletten en het drinkwater is maar een heel klein deel van wat we nodig hebben. Zou de wet niet moeten gaan veranderen, de omgevingswet, dat wij dat ook moeten gaan doen in Nederland? Hebben jullie daaraan gedacht al of hoe staan jullie erin? Mevrouw Van de Werfhorst: Daar wordt zeker over nagedacht binnen de drinkwaterbedrijven. Alleen voor het zorgen om in 2035 voldoende drinkwater te hebben, denken we toch dat we dit project nodig hebben. Ik weet niet of je vanuit Vitens daar nog iets over kan zeggen. De voorzitter: De heer Tiggelers.

De heer Tiggelers: Ik kan er in het kort iets over zeggen. Er wordt vaak gewezen naar België. Maar het systeem zoals het wij het hebben ingeregeld met drinkwater is vele malen efficiënter dan dat het in België gebeurt. En wij hebben hele strenge normen op gebied van Volksgezondheid. En daar kampt België meer mee, juist vanwege die gescheiden netten. Dus dat is een deel van het antwoord. Ander deel van het antwoord is als je bestaande woningen zou moeten ombouwen om drinkwater van grijs water te gaan scheiden, dan brengt dat enorme investeringen met zich mee. Er wordt wel nagedacht bij nieuwbouwprojecten om te kijken of een

dergelijk systeem toepasbaar is. Maar dat zit veel meer in het idee om het lokaal te zuiveren. Dus circulatie in plaats van het scheiden van grijs water met drinkwater. De voorzitter: Helder. Een duidelijk antwoord lijkt me. Ik ga naar de andere kant de heer Hurink, Larens Behoud. De heer Hurink: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Van de Werfhorst, u doet het goed hoor. U doet dit niet zo vaak, maar u doet het heel goed. Ik heb een eigenlijk twee vragen. Als eerste de vraag wij pompen op dit moment vijf miljoen kuub op in Huizen en het Laarderhoogt. Ervan uitgaand dat het Amsterdam-Rijnkanaal hetzelfde doet, dan zitten we op zeven en een halve kuub. Klopt dat? Zeven en een half miljoen kuub? Nu wordt er een capaciteit gevraagd van dertig kuub. Dat is een verviervoudiging. Waar komt dat vandaan? Van waar die behoefte? Dat is mijn eerste vraag en de tweede vraag is ik hoor constant op het nieuws dat bouwprojecten niet doorgaan vanwege de stikstof. Verwacht u daar problemen mee? De voorzitter: Twee hele duidelijke vragen. Mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: Die 30 miljoen kuub heeft ook te maken met een soort reservering om toekomstbestendig te zijn. Helpt me... Dat klopt toch? Ik vind het best een lastige vraag merk ik. Hoe zeg je dat? Ik heb niet de getallen bij me paraat en ook niet in mijn hoofd, om precies te zeggen hoe die verdeling opgebouwd is.

In onze werkversie van de NRD heb ik dat wel staan. Ik kan het wel aanleveren hoe dat opgebouwd is. Maar ik heb het op dit moment niet paraat in mijn hoofd. De heer Hurink: Maar u zegt eigenlijk het is ook een reservering voor de toekomst. Mevrouw Van de Werfhorst: Daar zit een reservering bij. En ook om flexibel te kunnen zijn. Op moment dat je alleen maar de hoeveelheid zoekt die je daadwerkelijk nodig hebt of actueel nodig zou hebben, dan heb je geen enkele speelruimte om bijvoorbeeld een groot onderhoud te plegen aan je leidingen. Want dan moet je bijvoorbeeld een periode een leiding afsluiten. Dus je hebt meer reserve nodig dan dat je daadwerkelijk gaat gebruiken. Dus je zoekt wel naar die hoeveelheid om te kunnen realiseren, om te kunnen zuiveren, om door leidingen te laten stromen. Over stikstof, dat is een mooie uitdaging. Dat klopt. En we hopen… Nee, ik moet zeggen het is vooral dan de bouw die heel erg gevoelig zou zijn. We hebben het wel over ergens in 2032 of zoiets. En we hopen er stiekem op dat we dan geen fossiele brandstoffen nodig hebben om de aanlegfase door te komen. In de gebruiksfase verwacht ik geen problemen met stikstof. De voorzitter: Dank. Ik ga naar de heer Westendorp van de VVD. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor het verhaal. Heel goed om vroegtijdig geïnformeerd te worden over de hoofdlijnen van die plannen.

Ik wil daar eigenlijk niet al te technische vragen stellen ondanks dat dit ook een technische commissie is, maar ik zit hier als commissie en raadslid, dus ik ben veel meer geïnteresseerd van wanneer worden wij als raadsleden nou echt betrokken? Want ik zit even te kijken naar de planning. We zitten aan het einde van de verkenningsfase. Kan me voorstellen dat dan inderdaad zo'n voorlopig voorkeursalternatief op een gegeven moment naar boven komt drijven. En de Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Zijn dat dan momenten dat wij geïnformeerd zouden willen worden, of is dat eigenlijk veel te gedetailleerde informatie voor een raad? Wanneer komen wij in play? Misschien is dat ook wel een beetje een vraag voor de wethouder. En wat kunnen wij eraan doen? Want het is natuurlijk wel gewoon maatschappelijke impact, de milieueffect reportage. Dan komen we ook bij de vragen die bij Liberaal Laren vandaan komen over droogte, over verzilting en allemaal van dat soort zaken. Dus wanneer komen wij

een beetje aan de beurt? Ik zou heel graag het proces willen begrijpen. Want op moment dat we aan de beurt komen, krijgen wij denk ik hele goede informatie over de achtergrond en dan kunnen we eigenlijk pas echte fatsoenlijke vragen stellen. Want dit is heel goed om als introductie, maar om nou echt de diepte in te gaan dat vind ik een beetje te vroeg. De voorzitter: Ik kijk eventjes wie de vraag gaat beantwoorden en ik zag de heer De Groot al eventjes, maar misschien wil hij daar iets over zeggen, wethouder De Groot? De heer De Groot: Ja. Er zijn verschillende bestuurlijke overleggen die op dit moment hiermee te maken hebben. Het bestuurlijk overleg water waar in brede zin deze onderwerpen aan de orde komen komt. Dat wordt trouwens in juni in Laren gehouden. Zijn wij gastheer daarvan. We zien ook dat rondom die governance, want daar heeft u het eigenlijk over, nog een heel traject loopt.

Wie gaat straks hier de trekker van worden? Wie gaat straks nadat een aantal dingen stappen gezet zijn, zorgen voor de inrichting van de processen? Dan komt ook denk ik de vraag wanneer komt die inhoud aan de orde? Maar ik stel me wel voor dat we op een of andere manier gaan proberen hier een vinger aan de pols te houden via de reguliere overleggen die we hebben en informatiestromen die we hebben, zoals u ook zelf in staat bent om te zeggen van we komen nog hierop terug op het moment dat wij denken dat dat inderdaad opportuun is. Maar dat we toch ook proberen u van de informatie te voorzien dat u tijdig daar ook op in kunt spelen. Ik denk dat dat de enige manier is dat ik het op dit moment wat concreet kan maken. De voorzitter: De heer Westendorp, aanvullende vraag? De heer Westendorp: In aanvulling toch ook voor u, mevrouw. Als u vanuit uw perspectief kijkt. Wat denkt u wat zijn momenten die voor ons relevant kunnen zijn om wat meer informatie wellicht proactief op te vragen? Is dat het moment dat die notitie uitkomt of eerder of later? Wanneer denkt u dat het voor ons relevant is? De voorzitter: Mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: Ik denk dat het inhoudelijk inderdaad een heel mooi moment is als de Notitie Reikwijdte en Detailniveau uitkomt.

Overigens is het niet zo dat we nu aan het eind van de verkenningsfase zitten, maar we zitten aan het begin nog van de verkenningsfase. Dus dat is pas in 2027. Dus het heeft nog een periode van onderzoek te gaan. De voorzitter: Dat zou dan betekenen dat we inderdaad bij de nieuwe raad dit op de agenda moeten zetten. Dus laten we daar een pm van maken voor onze toekomstige collega's of de zittende collega's, wie zal het zeggen? Ik ga naar de fractie van het CDA. Nou, fractie, de vertegenwoordigers in de commissie moet ik zeggen. Dat is de heer Lobregt. Die zit al met de microfoon aan. De heer Lobregt. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Als ik u… Tenminste, als ik het een beetje samenvat. De antwoorden die u geeft, mag ik dan de conclusie trekken dat we in 2035 geen dorst krijgen? Dat is eigenlijk mijn belangrijkste vraag. Mag ik de conclusie trekken dat we in 2035 geen dorst hebben? Uit uw betoog. En de onderliggende vragen die ik daarbij heb is we hebben natuurlijk te maken met klimaatverandering. We gaan te maken krijgen met periodes van grote droogte, ook van hele natte winters. Heeft u ook met die impact en ook met verschillende scenario's wordt daaraan gewerkt? U heeft het over calamiteiten.

Wat is precies de definitie van een calamiteit? En hoe vaak vindt een calamiteit dan plaats in uw model? Kunnen we als er ieder jaar een calamiteit optreedt, kunnen we dan ook aan het drinkwaterbehoefte voldoen? Of houdt u rekening met eens in de 10 jaar of eens in de 25 jaar een calamiteit? En wat is dat dan precies? Waar ik ook wel heel benieuwd

naar ben is r zijn heel veel stakeholders. Er zijn heel veel betrokken partijen. Hoe houdt u al die kikkers in de kruiwagen? Het lijkt me nogal een nogal een uitdaging voor u. Dat zijn de vragen die we hebben. De voorzitter: Mevrouw Van de Werfhorst. Mevrouw Van de Werfhorst: Ik heb niet meegeschreven. Hoeveel waren het er nou? De voorzitter: In ieder geval drie en of we voldoende te drinken hebben in 2035. Mevrouw Van de Werfhorst: De eerste was eigenlijk een stelling van we hebben dan in 2035 geen dorst. De voorzitter: Dus dat is een vraag aan u, klopt dat? Mevrouw Van de Werfhorst: Dat is ons doel. Dat is het doel van het project, dat klopt. Droogte, of we daar rekening mee houden? Ja, absoluut. In ons grondwatermodel kijken we sowieso naar de impact van klimaatverandering. In ons grondwatermodel onderscheiden we een aantal verschillende typen calamiteiten. Je kunt je voorstellen dat er calamiteiten zijn waarvan de kans dat ze optreden niet zo groot zijn. Bijvoorbeeld het zinken van een tanker. Droogte is beter te voorspellen… Of tenminste de kans daarop is groter, dus dan reken je met een hogere kans. Dus het zijn inderdaad allemaal varianten die we in onze studie met het grondwatermodel meenemen. Dit hebben we al gedeeld met de grondwater begeleidingsgroep. Die hebben daar al op mee kunnen denken en dat zal ook steeds verfijnder gaan gebeuren.

Dus dat doen we nu met de varianten die we nu onderzoeken. En op het moment dat we naar een alternatief bouwen, dan gaan we dat overnieuw doen. En dan wordt het nog een keer doorgerekend. Dus ik heb niet een antwoord van wat een calamiteit is of kan zijn. Dat zijn verschillende soorten. En ja, we gaan verschillende doorrekeningen maken van en wat betekent dat dan? Hoe robuust is het systeem? Wat kan het systeem nog wel opvangen bij een bepaalde calamiteit? En wanneer kunnen we het niet opvangen. En dan heb je een ramp. En dan gaat de kraan dicht. Dan moeten we gaan… Dan kunnen de grote dingen optreden. Dus in die zin nemen we dat wel in dat onderzoek mee. De voorzitter: En de kikkers… Mevrouw Van de Werfhorst: Hoe we de kikkers in de kruiwagen houden? We proberen dat in ieder geval door te informeren, door in gesprek te blijven. En we hebben eigenlijk alle partijen nodig om ons te helpen om elkaar in de kuip te houden. De voorzitter: Helder. U wilde nog iets aanvullen? De heer Tiggelers: Eventjes ter aanvulling van de 30 miljoen kuub en of we dan geen dorst krijgen. Even serieus een antwoord daarop gevend ook. We bewandelen drie sporen. Dat betekent het behoud en veiligstellen van de bestaande winningen. Dat betekent daar mag niks fout gaan in de zin van een verontreiniging of een calamiteit.

Tweede spoor is dat we bestaande winningen proberen uit te breiden daar waar de impact het minste is. Ook die vergunningstrajecten en omgevingseffecten worden onderzocht. Dat moet ook lukken. En dan het derde spoor is het realiseren van nieuwe winningen waarvan WAAG er eentje van is. Ik wil met nadruk zeggen dat alle drie de sporen hoogst noodzakelijk zijn. Dus we zitten in het randmeren gebied in code rood. Dat betekent dat we geen reservecapaciteit hebben. Dus mocht er een calamiteit zijn, hebben we al een probleem. En natuurlijk hebben we een nationale drinkwaterreserve. Dus we

zullen niet heel snel in de problemen komen. Maar het is wel serious business. Dus de uitbreidingen die nu aan het realiseren zijn en ook de nieuwe plannen voor de toekomst zijn brood noodzakelijk. Mevrouw Van de Werfhorst: Ja, en je doelt hier op buiten WAAG zetten de drinkwaterbedrijven natuurlijk nog in op een heleboel andere projecten om te zorgen voor voldoende drinkwater. En alles samen is nodig. Ja. De voorzitter: Helder. Het is 21:00. En ik heb een uitgebreide vragenronde van u gehoord, dus ik wilde eigenlijk hiermee dit agendapunt afsluiten. Niet eerder dan u beiden te bedanken voor uw komst en uw toelichting. Een heel ingewikkeld project, als ik het zo mag samenvatten. Met inderdaad vele kikkers die in niet gezuiverd drinkwater proberen met elkaar toch in dezelfde ton te blijven of te komen. En we hopen dat de provincie dan zich mogelijk gaat opwerpen als trekker. Want dat is een boodschap die u ook meegeeft tussen de regels door. U zoekt nog iemand die het proces eigenlijk als trekker wil vormgeven. Dus dat zal een interessant zijn, nemen wij misschien ook wel even mee als commissieleden richting de provincie. En we hopen dat we snelheid kunnen maken en dat we op schema blijven en dat we inderdaad in 2035 voldoende drinkwater, schoon drinkwater uit de kraan hebben. Met de nodige veiligheid, ook voor de winning. Dus veel succes.

We zien u graag een keer terug als er momenten zijn. Zijn ook blij met de toezegging van de wethouder om ons op de hoogte te houden, op het moment dat inderdaad die Notitie Reikwijdte en Detail komt. En daarmee wil ik dit agendapunt afsluiten. Nogmaals dank. 3.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie R&I d.d. 5 februari 2025 De voorzitter: En dan gaan wij verder naar de vaststelling van de lijst van adviezen en conclusies van de vergadering van 5 februari. Dat is agendapunt drie. Iemand over pagina een? Kijk even rond. We moeten even schakelen. Pagina twee? Nee. Daarmee zijn dan de lijst van adviezen en conclusies vastgesteld.

4.

Mededelingen De voorzitter: Gaan we naar agendapunt vier, de mededelingen. En dat brengt ons eerst bij de terug- en de vooruitblik op de regiozaken. En dan kijken we even naar de kant van het college. Ik zie de heer Rood zijn vinger opsteken. De heer Rood.

5.

Terug- en vooruitblik Regiozaken De heer Rood: Dank u wel, voorzitter. Ik heb eigenlijk vooral iets te melden over Crailo. Is niet echt een regeling, maar we werken daarin wel samen als Laren met de provincie Hilversum en Gooise meren. En in het afgelopen bestuurlijk overleg zijn er eigenlijk drie zaken waarvan ik u even kort op de hoogte wil stellen. Het eerste is dat de grondexploitatie, dus de rekensom, is geactualiseerd. Dat is een vertrouwelijke spreadsheet. Maar ik mag denk ik wel zeggen dat daar geen grote onrustbarende of heel erg vreugdevol stemmende ontwikkelingen in zijn. Die komt ook naar u toe, vertrouwelijk, maar die gaat eerst nog langs de aandeelhouders. Dat is voor Laren is dat collega Jan Van midden. Dus dat duurt nog eventjes. Dan is daar ook besproken de vrije kavels, die zijn nu getekend. Daar wordt eigenlijk heel veel van de opbrengst die tegenover de kosten staat mee gerealiseerd, met die vrije kavels. En in die zin is dat wel spannend. Begin 2025… Ja, in deze woningmarkt niet zo heel spannend, maar het gaat wel om veel geld. Begin 2025 komen die in de verkoop en het is belangrijk dat die conform de prognose is om te zorgen dat dat ook allemaal een sluitende rekensom blijft. Maar daar ziet het nu goed naar uit. En het derde punt is een beetje prematuur, maar ik meld het u maar vast.

In het entreegebied, dat is niet gemeente Laren, maar wel Crailo, daar komt een supermarkt. Die was in het vastgestelde bestemmingsplan gedacht op 800 vierkante meter. En dat is te klein, in die zin dat

je daar beste voldoende spullen kan hebben voor Crailo, Craibosch en wat mensen in de omgeving, maar het is te klein voor supermarktbedrijven die zeggen voor minder dan 1200 meter komen wij gewoon eigenlijk niet. Gaan we het niet doen. Ze willen eigenlijk veel groter nog, dat kan daar niet. Dat past gewoon niet. Dus nu wordt er nagedacht over een bestemmingsplan of een afwijking van het bestemmingsplan, omgevingsplan, om daar een wat grotere supermarkt realiseren. En ten slotte, dat is niet helemaal alleen Crailo, maar is provincie, regio en van belang voor Crailo, is er een gebiedsregisseur nu ook begonnen. Daar draagt Laren een klein beetje aan bij en ook andere gemeenten, maar ook de provincie, voor de helft. En die gebiedsregisseur die gaat kijken naar hoe de oversteek daar verbeterd kan worden. Zodat je tussen de HOV halte en Crailo, maar ook misschien de P+R, veilig van A naar B kunt komen als je te voet of met de fiets bent. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Ik zie vragen. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst – Brakel: Dank u wel. Mag ik een verduidelijkende vraag stellen? U zegt de kavels zijn al ingetekend. Ik vroeg me af dat hele Crailo is dat al helemaal ingetekend ook tot helemaal achterin bij de kazerne verbouwingen? Daar zitten ook nog wat onduidelijkheden. Klopt dat? De voorzitter: De heer Rood. De heer Rood: Eigenlijk is wel duidelijk waar wat komt.

Dus wat wordt natuur, waar komt woningbouw, waar komt de bedrijvigheid? Dat is eigenlijk duidelijk. Hoe exact de panden op dat gebied komen, dat is nog niet overal getekend. Maar de eerste mensen hebben daar al een sleutel. Dus er woont nog niemand. Maar er zijn wel mensen al aan het verbouwen. Een groot deel van Crailo is in bestaande bebouwing. Dus het is niet allemaal nieuwbouw. Het is veel transformatie. En dat geldt ook bijvoorbeeld voor de CPO, die daar de sleutels al ontvangen hebben. De voorzitter: Ik kijk nog naar mijnheer Spaan. De heer Spaan: Ik heb twee vraagjes voor Niels Rood. De vrije kavels zei u, begin 2025, of… Want dat is nu, 2025. De heer Rood: Excuus, begin volgend jaar. De heer Spaan: Precies. Dat klopt. En hoe is het met de grondvervuiling afgelopen? Dat verhaal. De heer Rood: Goede vraag. Ik ga me zo diplomatiek mogelijk uitdrukken. De sfeer tussen… Dat heb ik volgens mij eerder medegedeeld. De sfeer, de gesprekken verlopen in goede sfeer. Maar de vaart zit er niet in en dat hebben we wel nodig. Dus we hebben nu aangedrongen om daar… Of aangeboden ook eigenlijk wel om daarin wat bespoedigend op te treden door misschien ook op bestuurlijk niveau een kop koffie te gaan drinken. Dat ga ik niet zelf doen maar dat gaat Gooise Meren doen, Hugo Bellaart. Maar dat is nog niet duidelijk.

Daar is nog geen afspraak geprikt, maar dat hebben we wel aangeboden om te doen. Want tijd is niet in ons voordeel. En dat heeft te maken met de volgorde. Er is voorzichtigheidshalve afgesproken dat eerst natuur moet worden gerealiseerd voordat je woningen realiseert, want anders blijft dat steken in goede voornemens. En dat is heel goed, want dan komen die natuurlijke voorzieningen er ook echt. Maar als we nog niet weten wat er met die grond gebeurt. Dan gaat de woningbouw dus wachten en dat willen we niet. We zitten nog niet daar heel dicht tegenaan. Maar we hebben ook niet alle tijd van de wereld. Dus vandaar dat wij aandringen op een spoedige oplossing.

De voorzitter: En dan zag ik nog een vraag van mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman – Hamers: Dat gaat eigenlijk over, u zei net 2025 gaan de kavels in de verkoop. Dat blijkt dus nu 2026 te zijn. Maar dan zal toch eerst de energievoorziening rond moeten zijn. Ik herinner me nog een bijeenkomst een aantal maanden geleden bij de groene afslag. Dat dat nog lang niet in orde was. En dat er zelfs gesproken werd over dat er afspraken tussen buren gemaakt moesten worden wanneer dat ze de wasmachine en de afwasmachine aan konden zetten en hun auto konden opladen. Ik denk dat dit soort zaken nou niet bepaald de verkoop zullen bevorderen. Heeft u daar gedachten over? Is die energievoorziening, komt die van tevoren op orde? De voorzitter: De wethouder. De heer Rood: Ik weet niet of uw vraag nu per se de verkoop zo'n goede dienst bewijst, maar mijn antwoord hopelijk wel. Dat is geen issue. Daar hoeft u zich geen zorgen over te maken. Ik weet niet wat u exact gehoord heeft op die bijeenkomst, maar er staan daar drie werkende transformatoren. Er is geen enkele sprake van een problematische situatie daar. De voorzitter: Helder. Oké. Dan andere onderwerpen. Kijk naar de heer De Groot. De heer De Groot: Dank u. Twee onderwerpen de MRA betreffende. Volgende week is een MRA vergadering. De vergadering is vrij operationeel op voortgangsrapportage en dergelijke gestoeld.

Maar er zit wel een aankondiging in dat op 14 oktober, op World Metropolitan Day, de economie van de toekomst gepresenteerd wordt en dat de MRA dan naar voren komt samenwerkend met de Amsterdam Economic Board hoe de verdienmodellen binnen onze regio zich gaan ontwikkelen, zullen ontwikkelen en wat de rol is van Amsterdam Economic Board en de MRA daarin. Dus ik denk dat dat heel interessant is omdat alvast in uw agenda te zetten. Want dat is denk ik iets wat van belang is. Voor velen van ons misschien niet meer, maar voor onze kinderen en onze kleinkinderen wel, hoe dat gaat functioneren. Dat is een mededeling. Tweede betreft mijn persoontje zelf. Ik ben voorgedragen om namens de regio in de MRA deel te nemen aan de werkgroep werk en participatie. Is een beetje snijvlak van twee commissies, maar dit is de eerste waar ik bij zit. Zodat ik dat hier mede deel. Dus ik vertegenwoordig daarbij de regio Gooi en Vechtstreek. Normaal gesproken zou Floris Voorink dat doen, maar die zit al bij UTA met een vergelijkbare functie. Dus ik ben benaderd om dat daar te doen. En dat heb ik een grote eer gevonden en dat doe ik met groot genoegen. De voorzitter: Proficiat en we zijn blij dat u deze vertegenwoordiging op u neemt vanuit dit mooie dorp, in dit regioverband. 6.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt en dat zijn de gemeenschappelijke regelingen. Ik weet niet of daar nog iets uit te melden is. Ja, dat is eigenlijk een beetje hetzelfde al wat er is gebeurd. Maar misschien is er nog een gemeenschappelijke regeling waarvan u zegt nou… Nog andere vooruitblikken? Want u gaf al, mijnheer De Groot, een vooruitblik. Nee. Prima.

7.

Stand van zaken Omgevingswet De voorzitter: Dan we naar het volgende agendapunt, agendapunt zeven. En dat is de stand van zaken Omgevingswet. En we zagen dat Eemnes net in de andere ruimte een mooie inloopavond had, maar misschien kan de wethouder nog iets toelichten over het proces rond de omgevingsvisie. De heer Rood: Raadsleden zijn welkom op voorwaarde dat ze zich niet met de discussies bemoeien en de vragen over gaan nemen bij een bijeenkomst voor inwoners en stakeholders over de omgevingsvisie. Dan ligt er nog geen tekst van een omgevingsvisie, maar die staat wel op posters staan de belangrijkste punten samengevat. Daar kunnen dus ook reacties worden gegeven. En dan kan dat wellicht nog aanleiding geven om dingen te verwerken. Dat hangt er natuurlijk van af. En dan daarna is vrij spoedig de omgevingsvisie klaar ter bespreking hier. De voorzitter: Dank. Ik zie twee vingers. Eentje van de heer Westendorp en dan mevrouw Timmerman. De heer Westendorp. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Dank voor die informatie. Ik sloeg even aan omdat er is deze week een informatieavond over participatie geweest. Helaas was de opkomst heel laag. De kwaliteit van de opkomst was heel goed, want ik was daar zelf ook. De content. En jullie en hier naast mij.

Maar wat ik wilde even zeggen, en ik hoop dat de heren naast mij dat beamen van Larens Behoud, dat het een hele informatieve en goede avond was. We hebben ontzettend veel informatie over participatie gekregen, omdat dat ook een veel belangrijkere rol gaat hebben door de omgevingswet die daar nu is. En we hebben het voornamelijk gehad over de rol van de raad en ook de commissie. Dus wat daar naar voren kwam en dat wilde ik gewoon even meegeven, want mijn gedachte is van wij worden niet echt proactief uitgenodigd voor dit soort avonden want het zijn inwonersavonden. Maar wat wij hebben begrepen afgelopen maandag is dat het wel heel relevant is voor raads- en commissieleden om in ieder geval te luisteren om daar te gaan zitten. En inderdaad niet te participeren. Maar te luisteren wat er speelt. Dus als het van belang is, en dat wil ik even delen met iedereen, als individu ook en als partij. Ga daar dan naartoe, ga luisteren en haal daar waarde uit. Want het participatieproces wordt gewoon steeds belangrijker. Dus mijn ene vraag is dat, ene opmerking is dat. En de andere opmerking is dat op een of andere manier mocht er een participatie plaatsvinden, informeer alstublieft proactief de raad en de commissie. Want ik denk dat het gewoon belangrijk is dat we weten dat er iets op de lat staat. De voorzitter: Een mededeling aan allen en een oproep aan de wethouder. De heer Rood.