Transcript commissie R&I 7 februari 2024

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE R&I VAN GEMEENTE LAREN d.d. 7 februari 2024

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Dames en heren het is bijna acht uur. Ik open de vergadering van de commissie Ruimte en Infrastructuur van de gemeente Laren vandaag zeven februari 2024 en ik heet u allemaal van harte welkom. We hebben bijna een volle publieke tribune en dat is heel erg goed, aan de ene kant. Aan de andere kant, misschien maakt u zich zorgen over dingen en er zijn ook een aantal insprekers, maar het is fijn dat er in ieder geval heel veel politieke belangstelling is voor deze commissie, waarin overigens niets wordt besloten, maar wel heel veel wordt gepresenteerd en ook beeldvorming is voor stukken die mogelijk wordt doorgeleid voor besluitvorming naar de gemeenteraad. Mijn namens Karel Loeff, ik ben voorzitter vanavond en ik vervang Erik Koldenhof die afwezig is. En ik ga u even voorstellen aan de leden die hier allen aan tafel zitten. Dat is aan de linkerkant, vanuit Larens Behoud, de heer Eric Hurink en mevrouw Nicole Van Oort. Dan hebben we van de VVD de heer Niels Westendorp en mevrouw Ellis De Brouwers. Van D66, ik ga even naar de andere kant, ja er staat op mijn lijstje de volgende, hebben we mevrouw Ellen Van Dorst en daar is nog een plek vrij, die zal worden opgevuld door de heer Jim Juffermans. Liberaal Laren is aanwezig met mevrouw Jacqueline Timmerman en de heer Boudewijn Oomkens.

Groen Laren, de heer Bart Vos en de heer Ben Wichers Schreur. En dan hebben we van het CDA, aan de andere kant, dat is de heer Erwin Van den Berg. En uiteraard hebben we van het college een afvaardiging van de heer Jan Van Midden hier altijd aanwezig, als het gaat over zaken die te maken hebben met financiën en ruimtelijke ordening. En dat is in dit geval later op de avond ook het geval. En we heten van harte welkom de heer Niels Rood, die hier zijn eerste commissievergadering heeft namens de het college voor ook de portefeuille Ruimtelijke Ordening die hij overneemt van zijn voorgangers. Afwezig dus, heb ik gezegd, de heer Erik Koldenhof, de heer Hans van Goozen van Larens Behoud, is afwezig. Mevrouw Yvonne Berghorst van D66 is verhinderd en mevrouw Corrie Krapels is ook verhinderd. En dan zijn wij denk ik door de deelnemers hier heen die ik allemaal heb genoemd en dat doe ik ook omdat we een audio opname maken en dat betekent dat als we gaan spreken dat we dat doen via de voorzitter en dat ik ook even uw naam allemaal noem, zodat we weten wie wat zegt. Aan de commissieleden even de vraag u alvast het knopje aan de rechterkant wil indrukken, zodat u straks niet hoeft te worstelen hoe die aangaat, dat zit aan de zijkant, dan kunt u als het op groen staat, straks gewoon het rode knopje indrukken als u spreekt.

De telefoons staan denk ik allemaal op stil, dus dat moet ook lukken. En dan hebben we een voorstel van orde gekregen, want aan tafel zitten inmiddels een aantal leden van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Het verzoek was of zij eerst de presentatie mochten houden die eigenlijk op agendapunt drie staat geagendeerd en dat dan de presentatie van de woningbouwvereniging daarachter zou mogen komen. Nou, we hebben dat ingewilligd en het lijkt ons prima. Eerst de Ruimtelijke Kwaliteit en dan de plannen. Dan is dat misschien ook wel voor de volgorde van beoordeling wel eens interessant, dus wat dat betreft starten we met uw goedkeuring, kijk ik ook even rond, met deze volgorde. Verder voor de volgende agendapunten ook een aantal insprekers die zich gemeld hebben, dat is mevrouw van Straten bij het agendapunt waar het gaat over de woningbouw van de Erfgooierswoningen en bij de schuur aan het Zevenend hebben we de heer Retrae en mevrouw Ottenhof als insprekers. Ik heb ze ook gezien in de zaal. Het kan nog even duren eer dat u aan het woord komt want we hebben presentaties die uiteindelijk bij elkaar als het goed is een half uur per stuk duren, maar ik hoop ook dat u het leuk vindt om die te volgen en misschien sluit dat mooi op elkaar aan. Woningbouwprojecten Gooi & Omstreken o.a. Erfgooiersbuurt; presentatie

Pagina 1 van 51

3.

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit; presentatie Ik kijk even naar de leden van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit, zie in ieder geval de voorzitter, de heer Vos en de heer Van Laarhoven, de secretaris en een paar burger leden. Alleen welkom, burgerlid en deskundig lid, ik moet het goed zeggen, allen welkom. Maar ik neem aan dat u ze nog even voorstelt, wie allemaal in de commissie zitten. En ik zou graag, zal ik u, de heer Vos of de heer Van Laarhoven, wie van u wil het woord? Dan mag u starten met de presentatie. De heer Van Laarhoven: Als hij hier op rood staat, staat hij aan? De voorzitter: Ja, u mag de microfoon iets dichter naar u toe zetten, dan is het ook voor de luisteraars thuis goed verstaan. De heer Van Laarhoven: Nou, ik ben Jan Van Laarhoven, secretaris en architect lid van… De voorzitter: Ik denk dat hij het nog niet doet. Ik denk nog een stukje dichterbij of… De heer Van Laarhoven: Hallo? De voorzitter: Kijk, hij doet het wel. Gewoon dichtbij zitten dan moet hij het doen, ja. De heer Van Laarhoven: Gaan we gewoon doen. Nou, ik ben Jan Van Laarhoven, secretaris en architect lid van de BEL- commissie Ruimtelijke Kwaliteit voor Laren. Ik zit hier samen met Fred Vos, onze voorzitter van de commissie Jojanneke Clarijs, cultuurhistorie en Ineke de Joode als burgerlid.

Ons is gevraagd om een korte presentatie te geven van onze werkwijze en wie wij zijn en om daarna eventueel van gedachten daarover te wisselen. Dit om de raadsleden bekend te maken met de procedure en de werkwijze. De voorzitter: Het geluid blijft een beetje lastig. Ik weet niet of er nog iets... De heer Van Laarhoven: Dan zet ik hem nog iets dichterbij. De voorzitter: Ja. De heer Van Laarhoven: Wij van MooiSticht, we hebben een stichting en wij organiseren binnen de provincie Utrecht, plus voor de gemeente Laren en Blaricum, voor eenentwintig gemeenten de commissies Ruimtelijke Kwaliteit. Wij doen vooral welstand en monumenten beoordeling van bouwplannen. We hebben ook binnen ons bureau specialiteiten ervenconsulentschap. Dan kun je denken aan vrijgekomen agrarische bedrijven die heringericht worden. Wij doen ook duurzame monumenten adviezen. Dat zijn, er is tegenwoordig, de monumenten, die moeten ook allemaal verduurzaamd worden en om daar een goed advies over in te winnen kunnen wij daarin voorzien als bureau. En we zijn ook het steunpunt archeologie en monumenten voor de provincie Utrecht. Ons kantoor zit in Bunnik, we hebben verschillende architecten in dienst, landschapsarchitect en mensen op gebied van cultuurhistorie en monumenten. Nou, zoals gezegd wij, organiseren voor de gemeenten Laren, Blaricum en Eemnes de BEL- commissie Ruimtelijke Kwaliteit.

Het is een integrale commissie die adviseert op het gebied van welstand en monumenten. En ja, ook over soms stedenbouwkundige plannen of andere ontwikkelingen waarover de gemeente een ruimtelijke advies wil. Alle drie de gemeentes hebben hun eigen karakteristieken, hun eigen welstandsnota's, bestemmingsplannen en de commissie is dus eigenlijk met vaste leden voor al die gemeenten en gemeentespecifiek worden die dan aangevuld met burgerleden. En voor Laren hebben we twee burgerleden. Dat zijn Ineke de Joode en Saskia Pagina 2 van 51

Teeuwen. We hebben twee adviseurs op het gebied van restauratie en monument- en cultuurhistorie. Dat zijn Sara Stroux en Jojanneke Clarijs. We hebben twee architect leden, ikzelf en Manon Pattynama en onze voorzitter is Fred Vos. Fred Vos neemt niet inhoudelijk deel aan de discussies over de bouwplannen. Hij begeleidt alleen het vergaderschema en ontvangt de gasten. Wij kunnen als het nodig is een landschapsdeskundige stedenbouw adviseur bij de plannen betrekken. Dat is Antony Marcelis, die heeft ook een aantal keren mee geadviseerd. Kijken of ik niks vergeet. Het functioneert eigenlijk zo: Het hele systeem is dat, de aanvragen komen gewoon bij de gemeente binnen, voor de bouwaanvragen of voor overleg plannen. En de gemeente die doet een eerste toets op het gebied van bestemmingsplan en als dat niet past, of er een mogelijkheid is om medewerking te verlenen. En dan worden die onder de omgevingswet allemaal digitaal aangeleverd bij ons op kantoor. Ik als secretaris maak een selectie van de plannen. Kleinere plannen, waarvan de mening van de commissie bekend mag veronderstelt te worden geacht, die kan ik zelf afdoen of in overleg met collega's op kantoor.

Dan kun je denken aan dakkapellen of aanbouwtjes of wat kleinere dingen, maar ook herhaling plannen die ooit in de commissie zijn geweest en waarvan ik kan constateren dat die tegemoet komt aan eerder opmerkingen, kan ik op kantoor afdoen. Voor de andere belangrijkere plannen of grotere plannen, die agendeer ik dan voor een commissievergadering en als commissie vergaderen we één keer in de twee weken in de regel hier op het BEL kantoor. Het komt een enkele een keer voor dat we via teams vergaderen, maar dan bespreken we dus met alle deskundigen en de twee burgerleden de plannen die zijn binnengekomen. Vaak worden die plannen dan toegelicht door de architect of is er een overleg met de opdrachtgever. En als het nodig mocht zijn, dan gaat de commissie ook wel eens ter plekke kijken. We werken ook veel met 3D luchtopnames. Dan zie je vaak meer van een van een pand dan dat het verscholen ligt achter hagen en heggen hier in de gemeente. Dus dat is ook een heel welkom hulpmiddel om situaties in te kunnen schatten en de gevolgen van een bouwplan de toetsen. Wij adviseren altijd binnen de gemeentelijke, door de gemeenteraad vastgestelde kaders, dat kan zijn een bestemmingsplan, dat is voor ons maatgevend, wij kunnen niet in afwijking van een bestemmingsplan adviseren, zodanig dat bouw mogelijkheden onevenredig worden aangetast.

Dus als er een pand twee bouwlagen hoog mag zijn met kap volgens het bestemmingsplan en het staat langs een heel klein huisje van een bouwlaag met een kap dan kunnen wij niet zeggen van dat is veel te groot. Dat moet naar een bouwlaag met een kap. Nee dan is het uitgangspunt twee bouwlagen met een kap en de goothoogte en dan kunnen we wel kijken of we dat we misschien door gevelgeleding, of andere materialisering, of door het doortrekken van het dakvlak naar beneden lager dan de gootlijn, naar een soort mansardekapvorm, kunnen we wel kijken of we een bouwplan dan beter ingepast krijgen op de plek. Maar in principe is het bestemmingsplan bepalend. Voor de rest hebben we de welstandsnota 's die geven ook richtlijnen. Ik noemde al de dakkapellen, het dakkapellenbeleid staat erin. Maar ook wat door de gemeente wordt beoogd. Een algemene regel in Laren is toch wel dat het zich moet voegen in de omgeving. En dat gaat dan wel vooral voor korrelgrootte en maten en schaal van het pand. In iets mindere mate de architectuur stijl, want er wordt niets gezegd van er mag hier alleen maar klassiek gebouwd worden. Dergelijke teksten vind je niet terug in de welstandsnota, dus het is ook altijd wel maatwerk voor ons om heel specifiek te kijken van wat er speelt op een plek, het straatbeeld bij te halen, foto's. Ja we werken ook wel met Streetview dat je heel goed ziet hoe het beleefd wordt.

En dan komen wij tot een advies, goed of niet goed. Als het niet goed is, dan proberen we wel vaak sturing te geven aan iets wat wel kans van slagen heeft, mogelijkheden die te onderzoeken zouden kunnen zijn. Ook om de opdrachtgever verder te helpen en ook om richting te geven wat we met ons advies bedoelen. Omdat je tegenwoordig heel erg vastzit aan wettelijke termijnen van het VAS, waarbinnen de gemeente een vergunning moet verlenen, zeker om de omgevingswet is die periode nog weer verkort, hebben wij bij voorkeur dat bij bouwplannen er in vooroverleg getreden wordt, voordat de definitieve bouwaanvraag wordt aangevraagd, want dan kun je gewoon in algemene zin nog spreken over een bouwplan en voorstellen doen voor aanpassingen, zonder dat het meteen heel veel consequenties heeft, want als een bouwaanvraag wordt ingediend, dan is het vaak al heel erg ver uitgewerkt en dan zijn er allemaal al kosten Pagina 3 van 51

gemaakt, die ook de weerstand oproepen bij de aanvrager om een plan nog weer aan te passen. Als voorbeeld heb ik de Rabobank locatie meegenomen. Dat vind ik wel een sprekend voorbeeld van een wat groter bouwplan hier. Er is een hele hoop om te doen geweest. Uiteindelijk gaat het nu richting een definitieve bouwaanvraag. Men is er druk mee bezig. Er is door gemeente een bestemmingsplan vastgesteld binnen de kaders die de raad heeft aangegeven, qua oppervlaktes, volumes en daar hebben wij ook, samen ook met onze stedenbouwkundige Antony Marcelis, over geadviseerd om te komen tot goede inpassing in de omgeving. Gegeven de grootte van de bouwvolumes die daar een plek moesten vinden. Dus er is voor die plek ook door de raad een beeldkwaliteitplan vastgesteld, daarin is aangegeven dat het in een historiserende stijl ontwikkeld moest worden, het gebied, in een Larense stijl en dat is voor ons uitgangspunt geweest bij de beoordeling. Je moet een beetje tekeningen kunnen lezen om te kijken wat hier dan staat. O, mijn pijltje is gelukkig te zien. Maar je ziet hier één van de eerdere voorstellen, daar was het echt een enorme stapeling van bouwlagen, allemaal uitkragende balkons boven elkaar en volumes die niet echt Larens waren. Er is zelfs een keer de term Zandvoort gevallen in een informeel overleg.

Maar de bovenste tekeningen laten meer een pand zien wat meer Larens is, het is in de massa geleed, ongelijke delen, asymmetrie, niet zo'n dwingende symmetrie en je hebt uitgebouwde erkers waarop dan weer een terras kan zitten voor de bovenste bouwlaag en niet allemaal gestapelde balkons boven elkaar. Dus ja, ik vind dit heel goed voorbeeld waarin je de invloed van de commissie toch kunt zien naar iets wat echt meer Larens is, in lijn met wat de raad in het beeldkwaliteitplan heeft verzocht en vastgesteld. Ja, dat was mijn korte toelichting. Zoals gevraagd. Maar ja dat geeft ook ruimte voor overleg dus... De voorzitter: Dank, mijnheer Van Laarhoven, voor deze introductie. Goed dat we met elkaar om tafel zitten. Voor de goede orde, u bent de adviseur van het college dus ook van de nieuwe wethouder. Ik weet niet of de wethouder zelf een vraag heeft of dat hij eerst een rondje commissie wil afwachten, maar ik kan me ook wel voorstellen dat u de aftrap wil geven om even de kennismaking met uw adviseurs nog even te verduidelijken. De heer Van Midden: Dank ja. Ik verheug me op samenwerking. Maar daar hebben we in het verleden ook al, hebben we elkaar wel eens getroffen, dus dank voor de presentatie vooral. De voorzitter: Ja. Dan ga ik een rondje maken langs de verschil... Nou moet hij het wel doen. Ja, daar doet hij het weer.

Wie van u mag ik het woord geven? Ik zie de heer Van den Berg, ik zie mevrouw Van Oort, de heer Oomkens, mevrouw Van Dorst. De heer Van den Berg, met u te beginnen, we doen gewoon een vragenrondje. We kijken eventjes hoe het gaat, maar in principe als u een vraag heeft, dan kan ik direct door de commissie beantwoord woorden en dan gaan we met u beginnen. De heer Van den Berg: Met uw instemming, voorzitter, een paar vragen aan de aan de presentator en een paar vragen aan het college. Laat ik het anders zeggen, niet alleen aan de wethouder misschien. De voorzitter: Met excuses, ik zat net een koekje op te eten. Het is de bedoeling dat de vraag stelt aan de commissie. Het is niet dat we met het college in discussie gaan over het welstandsbeleid en het is puur een presentatie, dus u kunt verduidelijkende vragen stellen over de rol van de commissie, maar niet zozeer aan het college. De heer Van den Berg: Ja, ik denk dat ik het toch ga doen. Wat betreft de presentatie, dank u wel daarvoor. MooiSticht was mij wel bekend. Ooit me wel afgevraagd wat wij als de gemeente Laren in MooiSticht moesten doen, maar met de BEL combinatie werd ons dat wel duidelijk gemaakt een aantal jaren geleden.

U maakte eigenlijk even tussen neus en lippen door een opmerking over de omgevingswet en de verkorte termijn die nu is om plannen te beoordelen of in te dienen, dus mijn verduidelijkende vraag is: Hoe zit dat precies? Hoeveel Pagina 4 van 51

tijd is dat korter? En dan hebben wij onlangs te maken gehad ook met MOOI Noord-Holland, nu heet MOOI Utrecht, en u had het over uw bureau staat in Bunnik. Kunt u nog iets vertellen even over de achtergrond. Ik dacht altijd het is een soort commissie, maar nu maak ik eruit op dat het een bureau is. En hoe dat zich dan verhoudt tot een andere MOOI, maar dat is in dit geval MOOI Noord-Holland? En u heeft een voorbeeld, de Rabobank locatie, ik dacht, nou het was wel leuk geweest, misschien als de Brink was tentoongesteld hier, want de voorzitter zegt het al, u bent ook adviseur van het college, hoe verhoudt zich dat, zeg maar, in die nieuwe omgevingswet? En vooral, u had het ook over opdrachtgevers, dus de opdrachtgevers zijn vaak de plan indieners, moeten die in de omgevingswet nog verplicht naar jullie toe, zeg maar daar MooiSticht, of mag je ook als plan indiener naar MOOI Noord-Holland? We hebben die noviteit natuurlijk inmiddels meegemaakt. Dus ik kan me zo voorstellen als dat voor de gemeente geldt, dat dat ook voor particulier geld. Of u dat nog, in het licht van de omgevingswet, nog kan verduidelijken. Ja, en voorzitter, u zegt dat ik niks aan het college mag vragen, maar ik heb wel één vraag, want het is een hartstikke mooie presentatie. Maar wanneer krijgen we de presentatie van MOOI Noord-Holland, want ook die is inmiddels in Laren ingedaald.

En ik zou wel graag van de wethouder de verschillen willen horen, of dat het allemaal hetzelfde is of niet. En dat is natuurlijk een beetje een andere vraag die we niet aan de mensen van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit kunnen vragen. Dit waren mijn eerste vragen, mijnheer Loeff. De voorzitter: Dank u. We gaan naar de heer Van Laarhoven. Ik denk dat hij best iets kan zeggen over MOOI Noord-Holland, maar er waren nog een paar anderen. De heer Van Laarhoven. De heer Van Laarhoven: Ik heb niet direct behoefte om heel uitgebreid op MOOI Noord-Holland in te gaan en ik begrijp dat hier in het in het dorp veel speelt, zeker ook rondom de Brink. Maar daarvoor zitten hier denk ik niet om dat te analyseren. Die omgeving wet heeft de behandelprocedures, ik dacht beperkt tot acht weken voor de ambtenaar, dus binnen de acht weken moet de gemeente een definitieve beslissing genomen hebben op een vergunning. Wel of niet. En dat is ook weer afhankelijk of op tijd wordt voldaan aan verzoeken voor aanvullingen enzovoort. Maar twee maanden is, ja acht weken, is kort. Wij fungeren als de welstands- en monumenten commissie voor de gemeente Laren en dat doen we al, voor zover ik weet, naar volle tevredenheid al sinds 2013 toen de gemeente ervoor gekozen heeft om de eigen welstand- en monumenten commissie op te heffen.

En ik ben daar zelf nog een hele tijd secretaris van geweest, gewoon ambtelijk secretaris, en ik heb dat overgangsproces meegemaakt en op die manier hebben we kunnen zorgen dat er ook de continuïteit was in de kwaliteit van de advisering en de lokale karakteristieken en werkwijzen meegenomen zijn in de nieuwe commissie. We hebben vorig jaar afscheid moeten nemen van Bob Huizinga als monumenten lid, maar hij zat ook nog in de vorige, in de orde oude welstands- en monumenten commissie van Laren dus... Kijk als… De voorzitter: Maar misschien kan dan toch een van de leden of het college iets vertellen over wat is MOOI Noord-Holland, want u hoeft er niet inhoudelijk over te zeggen, maar wel over wat organisaties. Dat was meer de vraag. En de andere vraag was van mag een burger dan ook naar een andere welstandsorganisatie om advies te vragen? De heer Van Laarhoven: Ja ik had geen… Het waren meerdere vragen in een... Wij als MooiSticht zijn eigenlijk een provinciale organisatie voor welstand en monumenten. Dat is eigenlijk identiek aan MOOI Noord-Holland. De werkwijzen van de beide organisaties verschillen wel, dus zij werken, dacht ik, meer met één adviseur en één gemeente. Wij werken meer met een commissie speciaal voor Laren, Blaricum en Eemnes en ik dacht dat zij meer plannen verzamelen en op kantoor dan in Alkmaar of zo de plannen bespreken, alleen de grotere

Pagina 5 van 51

plannen. Dus wij werken wel meer op de plek waar het zich speelt. En dan kunnen we ook gemakkelijker locatie bezoek brengen. En er was nog een vraag. De voorzitter: Ja, de vraag of, maar dat kan het college misschien beantwoorden, of een burger dan bij iemand anders advies zou mogen vragen, of dat dat bij MooiSticht is of bij een andere organisatie. De heer Van Laarhoven: Nee, dat kan altijd. Als een vergunning geweigerd is, of vergund is, en er zijn bezwaren tegen, dan kan altijd een second opinion ingewonnen worden. De voorzitter: Heer Van den Berg. Een verduidelijkende vraag, neem ik aan? De heer Van den Berg: Ja precies, een verduidelijkende vraag even, want dat gaat overigens niet over die laatste antwoorden, maar over de acht weken, die dan nu beperkt is. Hoe verhoudt zich dat dan, zeg maar, tot vakantieperiodes en een kerstreces et cetera, waarbij een overheid zeg maar, het merendeel trouwens, bedrijfsleven ook, soms weken achtereen wat verminderd werkt. Want als je dan acht weken hebt en je dient net iets tegen de zomer in, dan zou je zeg maar na de zomer je plan hebben moeten beoordeeld. Hoe werkt dat in de praktijk? Is er nog een verlenging mogelijkheid eenzijdig vanuit de gemeente? De heer Van Laarhoven: Die omgevingswet die werkt pas sinds een maand, anderhalve maand. En ik ben niet inhoudelijk dermate precies van al die termijnen op de hoogte.

Maar ik weet wel dat als de aanvraag is ingediend, dan gaat die teller lopen. En ik heb wel begrepen dat vergunningen niet meer fictief kunnen worden, dus van rechtswegen verleend, dus de gemeente moet dan een beslissing nemen, of weigeren of vergunnen. Maar dan zou eigenlijk het beste een keer een ambtenaar vergunningen uit kunnen nodigen in de commissie. De heer Van den Berg: Ik zou vraag aan u willen stellen, voorzitter, om dit straks bij uw samenvatting mee terug te nemen. Dat we hier als presidium even over na gaan denken, hoe dit in Laren kan gaan uitpakken. De voorzitter: Lijkt me goede suggestie om de technische vragen over de termijnen nog een keer terug te laten komen, misschien op een andere manier. Ja. Dank voor de toelichting. En het VVD, heer Niels Westendorp. De heer Westendorp: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ook een beetje naar aanleiding van de vragen van de heer Van den Berg.

Hoe zit het met de werkdruk in het algemeen? Wat verwacht u met de intreding van de omgevingswet, gaat die werkdruk veranderen, niet alleen door termijnen, maar misschien ook door een toename of een afname van aanvragen? De heer Van Laarhoven: Wij adviseren dan over de hele provincie en het is de afgelopen drie, vier jaar, tijdens corona, enorm druk geweest met aanvragen, echt een hoos, en net voor één januari zijn er ook nog heel veel aanvragen bij de gemeente binnengekomen die nog voor de omgevingswet in werking zou treden, zijn ingediend. Dus die bulk aan aanvragen die hebben wij momenteel een behandeling. Maar mijn indruk is wel dat het aantal grotere plannen, wat momenteel ook voor een vooroverleg situatie komt of zo, dat dat behoorlijk terugloopt. De heer Westendorp: Dus voldoende capaciteit in dat opzicht en ook voldoende capaciteit om de kwaliteit te waarborgen? De heer Van Laarhoven: Ja, dat dat zeker. Pagina 6 van 51

De voorzitter: Misschien voor de toelichting, ook voor de commissieleden, de agenda wordt altijd door de griffie gepubliceerd. Dus u kunt lezen of er plannen zijn, of dat de vergadering niet doorgaat, of welke agendapunten er zijn. Dat is voor iedereen gewoon publiek te volgen. Dat was uw vraag, de heer Westendorp? Ja, dank u. Mevrouw Van Oort, Larens Behoud. Mevrouw Van Oort: Ja, dank u wel voor de mooie presentatie. Ik wou vragen zijn jullie nog tevreden over de huidige welstandsnota van Laren in dit geval? Een andere vraag is vinden jullie dat de toetsingscriteria nog steeds kloppen en dan doel ik bijvoorbeeld op situaties, het wit maken van de gevel, als voorbeeld. De voorzitter: De heer Van Laarhoven. De heer Van Laarhoven: Ja, het wit maken van de gevel, dat is een juridisch hiaat gebleken in de huidige welstandsnota. Dus dat moet… Ik geloof ook al dat de voorzitter daarmee bezig is geweest, om dat recht te trekken. Ja, ik denk zelf wel dat het van belang is dat daar iets over wordt vastgelegd. Want als je niet oppast, dan wordt alles wit geschilderd en woon je straks in een wit dorp, terwijl Laren nooit een wit dorp is geweest. De huidige welstandsnota die zal ook wel geschreven moeten worden met het oog op de omgevingswet, maar waar wij als commissie wel tegenaan lopen is toch wel vooral dat op het moment een kader ontbreekt voor de zonnepanelen.

Kijk, vooral dan kaders voor in het beschermd dorpsgezicht en op monumenten. En ik heb begrepen dat daar al wel over nagedacht wordt om daar beleid voor op te stellen. Wij als MooiSticht zijn er ook over benaderd, maar ik geloof dat nu lidbeslissing ligt bij ambtelijk om het door te zetten, maar dat is echt wel een omissie in huidige situatie. De voorzitter: Helder, mevrouw Van Oort? Nog een aanvullende vraag? Mevrouw Van Oort: Ja, hoe ga je daar nu dan mee om, met een verzoek zonnepanelen en die situatie? De heer Van Laarhoven: We kunnen… De meeste aanvragen die komen, dan liggen ze op een voordakvlak. Ja en dan moeten wij gewoon zeggen dat dat niet in een beschermd dorpsgezicht past. Maar stel dat door de gemeente besloten wordt dat er wel regels zouden kunnen gelden voor zonnepanelen op een voordakvlak, dan zou je dat als gemeente kunnen aangeven. Maar meestal proberen we het dan te sturen naar op plat afgedekte daken, dus dat ze minder opvallen, of op de zijdakvlakken meer naar de achterkant. Maar omdat je de meeste panden rondom beleeft, treden ze al heel snel in het zicht. Dus eigenlijk is daar wel sturing nodig van uit de gemeente, van wat willen wij zelf met zonnepanelen? De voorzitter: Herder, die boodschap neemt de commissie mee. Dank. Ik ga naar de andere kant van de tafel. Ik kijk even naar D66, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter.

Nou hartelijk dank voor uw uitleg, hartstikke duidelijk. Ik had een vraagje. Er wordt vaak gezegd: De MooiSticht zit zo ver, komen ze echt wel ter plekke kijken? U zegt dat inderdaad, als het moet dan komen we. Kunt u ongeveer aangeven hoe vaak u dat doet, misschien percentueel, per maand? Dat is wel fijn om als inwoners dat te weten. Dank u wel. De heer Van Laarhoven: Nou als rayonarchitect of contactpersoon met de gemeente, tot voor kort waren alle plannen hier op tekening op BEL kantoor inzichtelijk en was ik hier elke week een keer en reed ik heel vaak rond. Dus ik heb wel een enorme ervaring met het beeld en locatie bezoek. Tegenwoordig gaat het allemaal digitaal maar wij vergaderen hier een keer in de twee weken en omdat dat dan ook op het gemeentehuis is, kan ik altijd weer op de plekken gaan kijken. En de commissieleden, bij belangrijke plannen, gaan ook altijd Pagina 7 van 51

kijken ter plekke als voorbereiding op de vergadering, zeker ook de burger leden. En dan werken we met Streetview en met die Oblique luchtfoto's en dan kun je echt zodanig inzoomen dat je het terrasmeubilair kunt zien staan op terrasjes, dus dat is echt een geweldig hulpmiddel voor ons. De voorzitter: Dat was uw vraag, mevrouw Van Dorst? Nog één vraag ja? Mevrouw Van Dorst: Nog één vraag. Wat u net zei, vooroverleg, heel belangrijk, zegt u daar verwacht u minder van. Terwijl ik zou denken, na aanneming van de omgevingswet, juist meer. Zou dat kunnen uitleggen? De heer Van Laarhoven: Dat was in het kader van de vraag of het aantal aanvragen terugliep en toen heb ik gezegd van dat dat wel mijn indruk was, dat merk je ook omdat bij grotere plannen altijd een vooroverleg is, maar die lopen ook terug. Dus het zijn vaak nu de kleinere dingetjes die voorgelegd worden, maar echt grotere dingen valt heel erg tegen. De voorzitter: Zou zomaar te maken kunnen hebben met stijgende bouwkosten, denk ik dan maar. Dank, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Timmerman of de heer Oomkens? De heer Oomkens. De heer Oomkens: Dank, voorzitter. Ik was wel gecharmeerd van het voorbeeld dat mijnheer Van Laarhoven aangaf van de Rabo, want het lijkt me een heel duidelijk voorbeeld wat voor een heleboel mensen moeilijk te volgen is.

De huidige Rabo is destijds door de architect getekend met, in zijn achterhoofd, heel duidelijk een overgang van de dakvlakken naar de omgeving, van hoog naar laag, van dertien en een halve meter tot, het meest westelijke stuk, acht meter. Dat sluit aan bij een omgeving, want in de omliggende straten, de Dammaat, maximale bouwhoogte acht meter, Nieuwlarenweg, maximale bouwhoogte zes meter en de twee kantoortjes aan het Stationsweg ook acht meter. Nu komt ertussenin, komen er drie gebouwen van dertien en een halve meter. Concrete vraag: Bent u van mening dat dat aansluit op de omgeving? Mijn volgende vraag: Een heleboel mensen in dorpen hebben het gevoel dat heel veel nieuwbouwwoningen, met name vrijstaande woningen, een soort eenheidsworst zijn. Ze worden wel kabasjes genoemd. Deelt u die mening? En mijn laatste vraag: Hoe is het voor u als adviezen die u geeft niet worden opgevolgd? Dat waren mijn vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank, de heer Oomkes. De heer Van Laarhoven. Een vraag over de Rabobank en de beoordeling daarvan, een vraag over de eenheidsworst aan huizen, zoals dat ervaren wordt, en een vraag over, nou ja, het was u ook duidelijk. Gaat uw gang.

De heer Van Laarhoven: Kijk, wij adviseren naar ons beste vermogen en op een open eerlijke manier en op basis van onze deskundigheid en als dat advies niet wordt overgenomen dan zullen daar andere, misschien andere dan welstandsredenen of monumenten redenen voor zijn. Dat kan gebeuren. Het college kan een advies naast zich neerleggen of daar anders over denken. Ik zit daar persoonlijk niet zo mee omdat het komt eigenlijk niet of nauwelijks voor dat het gebeurt. En ik weet dat het nu speelt rondom de vijver, maar dat is zo echt wel bijzonder uitzonderlijk in de jaren dat wij hier als MooiSticht adviseren. Dus het is wat het is. Dit is het proces en zo is Nederland ingericht bestuurlijk, dus daar heb ik geen moeite mee. De Rabobank, het is dat u het vertelt, dat die die daklijn daar zo gevoelig naar beneden komt en inspeelt op de omgeving. Maar als je dat gebouw bekijkt, dan denk ik toch echt van past dit hier in die omgeving? En dan heb ik vooral over de enorme volume wat er ligt. Het is qua korrel grootte enorm afwijkend van alles wat er rondom heen staat. En ja het huidige plan dat is natuurlijk gebaseerd op het bestemmingsplan, wat door de raad is vastgesteld, dat gaat toch uit van wat compactere volumes met meer lucht er rondom heen en tussendoor.

Dus wat is goed, wat is slecht? Ik vind, binnen alle randvoorwaarden die hier gelden op die plek, de sloop van het gebouw, opnieuw Pagina 8 van 51

inrichten, vind ik het een hele verantwoorde invulling van de plek. Dus anders hadden wij daar ook niet positief over geadviseerd denk ik. De heer Oomkens: Voorzitter, mag ik hierop reageren? De voorzitter: U mag nog een vraag stellen. We gaan niet in discussie over goed of slecht. Dus als u nog een vraag heeft, mag dat. De heer Oomkens: Dan herhaal ik mijn vraag. Mijn vraag was concreet. Bent u van mening dat de huidige bebouwing past binnen de omliggende bebouwing, met name gezien de bouwhoogte? Dat is mijn concrete vraag en daar wil ik graag een antwoord op. De heer Van Laarhoven: Ja, die bouwhoogtes, die zijn bepaald door het bestemmingsplan en die hebben wij als uitgangspunten te accepteren. Ik zei het al, binnen alle complexe kaders die er liggen, vind ik het een uiterst verantwoord plan. De voorzitter: Wat dat betreft een helder antwoord, het bestemmingsplan is leidend. Ja. Dan de vraag over de eenheidsworst aan woningen, zoals dat gevoeld wordt door de heer Oomkens. De heer Van Laarhoven: Nou ja, het is wel zo dat er een bepaalde trend is naar wit gestucte villa's, zwart hout, riet en iedereen kan ze uittekenen. Maar als je terugkijkt dan is Laren eigenlijk, en ook Blaricum, het zijn altijd kinderen van hun tijd. Al die villa's, die wij nu zo mooi vinden van 1900, die werden toen ook allemaal neergezet.

Daar was niemand zei die zei van wordt het niet een beetje veel in die stijl. Dus ja, elke tijd brengt zijn eigen ontwerpen mee en wij proberen als cCmmissie wel te sturen naar goede verhoudingen, goede gevel indelingen, maar wij hebben ook niet de macht, denk ik, om te zeggen van dit kan niet. Het moet voldoen aan redelijke eisen van welstand en dat voldoet het echt wel. Maar als er binnen de gemeente behoefte is om strenger te zijn en dat hier alleen nog maar een bepaalde architectuurstijl gebouwd maar worden, dan kan dat afgedwongen worden in een welstandsnota. Maar ja, de keerzijde is dat al die mensen die die villa’s ambiëren, die zijn allemaal heel gelukkig in hun pand. De voorzitter: Ook een helder antwoord. Volgens mij, in de geschiedenis van de welstand van Laren, is er ooit een keer een prijsvraag geweest hè. Toen hebben een aantal bijzondere gebouwen ook een prijs gewonnen. Misschien moeten we op die manier nog eens kijken of daar een stimulans is voor wat meer diversiteit. Laten we het zo samenvatten. Ik ga naar de fractie van de heer Vos, Groen Laren. De heer Vos: Dat wou ik zeggen. Dank wel voor de presentatie. Ja, even een opmerking in algemene zin. Als we een vraag hebben dan moet hij volgens mij vooral een beetje in het kader van het algemeen belang zijn hè denk ik. En de casus die u aangeeft, met betrekking tot de Rabobank, heeft de heer Oomkens ontlokt tot.

Maar ik vind het toch een beetje een vreemde figuur, moet ik eerlijk zeggen. Ik werd wel getriggerd door uw opmerking, dat u zei ja maar we willen niet een wit dorp worden. Nou ik vraag me af waarom niet? Ik vind wit een hele mooie kleur. Naast groen. Maar in hoeverre vindt u dat uw commissie ook oog moet hebben voor de toekomst? Want we kunnen wel eindeloos blijven terugkijken naar het verleden en hopen dat we allemaal weer rieten daakjes krijgen en op klompen gaan lopen, maar dat zal toch niet de realiteit zijn. Dus hoe ziet u uw commissie, mag ik een van commissieleden vragen, hoe ziet de toekomst? Want eindeloos vasthouden aan het land van Mauve, dat zal hem toch niet worden, hoop ik.

Pagina 9 van 51

De heer Van Laarhoven: Nee. er zijn natuurlijk ontwikkelingen in de architectuur die ook doorgaan en die houden wij ook niet tegen. Als een plan echt goed is in een moderne stijl, je hebt tegenwoordig die schuur woningen, wij zijn niet per definitie tegen een ontwikkeling of wij houden iets niet tegen. Wij reageren op wat ons wordt voorgelegd en dat toetsen wij of dat dat een goede invulling is op die plek. Historisch is Laren natuurlijk van boerderijen en baksteen en zeker een beschermd dorpsgezicht, als de gemeenteraad het over eens is of de gemeente zegt van ja we vinden het niet erg dat het allemaal wit geschilderd wordt daar zullen hebben wij ons daaraan te moeten houden. Dus de gemeente bepaalt toch de kaders waarbinnen wij adviseren. De voorzitter: Mijnheer Vos, nog een aanvullende vraag? De heer Vos: Ja, ik probeer u eigenlijk een beetje een antwoord te ontlokken in de richting wat zou u ons hier aan tafel adviseren als het daarom gaat? Want u geeft zelf al aan, de vooruitgang is niet te stuiten, en er zullen ook andere normen en andere waarden en andere ideeën over mooi en niet mooi zijn, voor zover je daarover kunt praten. Maar wat zou u hier de mensen aan tafel willen adviseren om te doen en om dat bij de tijd te houden? De heer Van Laarhoven: Heeft een van jullie daar een antwoord op? De voorzitter: U mag kijken naar uw collega's natuurlijk.

Het gaat over visie vorming. Mevrouw Clarijs. Mevrouw Clarijs: Er is eerder door een van u gesproken over dat, of gesuggereerd dat heel veel plannen in dezelfde stijl worden ingediend. Ik denk dat het best nog wel meevalt, dat er genoeg verscheidenheid in zit. We zien bepaalde stijlen wel domineren, maar we zien ook variatie en het is niet aan ons als commissie om lijnen uit te zetten in wat voor architectonische, dan wel stedenbouwkundige manier Laren zich zou moeten ontwikkelen voor wat betreft nieuwbouw. We werken toch een beetje vraag gestuurd. Een initiatiefnemer komt met een plan, daar geven wij een mening over, voorkeur voor een bepaalde smaak. Moet het modern, moet het traditioneel zijn, dat maakt niet zoveel uit. We kijken naar binnen een stijl of binnen een programma, binnen een typologie van een gebouw, het ontwerp kracht heeft en over ons overtuigd van kwaliteit, dat staat los van smaak. Ten aanzien van monumenten is het een ander verhaal. Ik ben zelf deskundig voor monumenten. Daar kijk je toch altijd naar het gebouw. Dat is heel erg maatwerk. Je kijkt naar het gebouw, wat het verhaal van het gebouw, wat zijn de monumentale waarden en hoe kunnen we die gestand doen? Dus waar ligt, wat kan wel wat kan niet in een plan en daar zijn binnen de monumentenzorg, is daar een ethiek hoe je met monumenten omgaat die ook zich ontwikkelt door de tijd heen.

Zonnepanelen is daar natuurlijk ook een… Tot voor kort werd altijd heel erg op de rem getrapt en nu wordt die rem ietsje losgelaten van ja, er moet wel wat kunnen op monumenten, zeker als het reversibel is. Ik hoop dat ik hiermee iets kleur heb kunnen geven aan het antwoord. De voorzitter: Dank voor de toelichting. Ik zie dat er vragen zijn. Ik ga niet nog een tweede ronde in want we hebben nog een presentatie en een behoorlijke agenda nog. Ik denk dat het heel goed is er in ieder geval een presentatie gegeven is van uw werk. Belangrijk om te zeggen dat uw werkzaamheden ook openbaar te volgen zijn. Dus als er belangstelling is, en ik begrijp dat dat in Laren ook vaak het geval is, dat er ook publiek is bij jullie vergadering. Dat is ook het mooie. Misschien nog leuk om voor de publieke tribune te melden dat wij de eerste gemeente in Nederland waren met een dergelijke verordening waarop jullie commissie ook gestoeld is. Dat was in 1912, 1911 en dat betekent dat er eigenlijk vanaf toen dat hele begrip van toetsing op criteria eigenlijk ingevoerd is. Dus jullie zitten in een mooie traditie. Laten we die met elkaar voortzetten. Ik ben ook heel benieuwd naar het vervolg in het kader van de omgevingswet. Daar hebben we een aantal vragen over Pagina 10 van 51

gehoord van de commissieleden. Niet alleen technische, die zullen we nog meenemen om te kijken hoe we die nog een keer kunnen beantwoorden richting de commissie, maar ook inhoudelijke als het gaat over de toetsingscriteria in de vorm van de welstandscommissie, welstandsnota, moet ik zeggen, want die zal dus, zoals we hebben begrepen in het kader van de omgevingswet, nog moeten worden aangepast. Dus het is goed dat het college die vraag op meeneemt en misschien dat we die in een tijdspad moeten uitzetten wanneer wij die discussie over die inhoudelijke criteria dan kunnen verwachten. Daarmee wilde ik dit onderwerp afsluiten met dank voor uw komst en een goede thuisreis en gaan wij… De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ja ik heb wel een vraag nog aan u, want u hintte er half op, maar net niet benoemd. Wat ik altijd verrassend vind aan zo'n presentatie vanavond, opeens kwamen de zonnepanelen langs in het beschermd dorpsgezicht. Die zou ik, daarom noem ik ze nu ook, want ook die zou ik mee willen nemen want dat komt dan eigenlijk als een soort van verrassing voor mij hier langs. Maar kennelijk is dat een probleem, dus ik zou eigenlijk willen vragen aan u of wij een notitie intern terug kunnen krijgen of er nog meer van dit soort zaken zijn? Want nu komt deze net genoemd.

En een tweede is, die ik dan ook maar aan uw stel, in de presentatie ging het over vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. Nou wij hebben daar nog wat van, maar ik vroeg me eigenlijk nog af of er ook expertise nodig is in de toekomst, als je het hebt over villa’s splitsen, of dat in Laren een... De voorzitter: U gaat nu nog weer extra vragen stellen? De heer Van den Berg: Ja, maar die mocht ik niet meer stellen, dus dan stel ik ze aan u. De voorzitter: Dat is niet aan de orde, u kunt ze aan mij stelen, maar ik ga er geen rondje twee van maken. Dus wat betreft de zonnepanelen heeft het college goed geluisterd en ik denk dat in het kader van eventuele andere maatregelen van ruimtelijke ordeningsaard ongetwijfeld het college zal adviseren of daar wel of niet de rol van de commissie wenselijk of nodig is. Dus in die zin beantwoord ik uw vraag. Dat ligt echt bij het college. Daarmee sluit ik dit onderdeel af. 2.

Woningbouwprojecten Gooi & Omstreken o.a. Erfgooiersbuurt; presentatie De voorzitter: Nogmaals met dank en gaan we over naar het volgende agendapunt en dat is het agendapunt woningbouwprojecten Gooi en omstreken onder andere de Erfgooiersbuurt en daarvoor zit de kersverse portefeuillehouder de heer Rood aan tafel. Maar wij hebben ook de heer Van der Wal, senior projectleider nieuwbouw en mevrouw Schrijver hier in de zaal, sociaal projectleider van Gooi en omstreken. Maar eerst hebben wij ook nog een inspreker en dat is, moet ik even kijken, hier staat mevrouw Pam van Straten. En mevrouw van Straten, mag ik u vragen om als eerste hier aan tafel te komen zitten, want u heeft gevraagd over dit onderwerp in te spreken en dat is maximaal vijf minuten en dan kunt u zich richten tot de commissieleden en daarna zal de presentatie plaatsvinden. Mevrouw van Straten. U mag het knopje indrukken en dan komt er een rood knopje en dan kunt u spreken. Mevrouw van Straten: Ik zit hier niet namelijk mijzelf ik zit hier namens het buurtcomité van de Erfgooiers woningen en het erge is dat ik hier al voor de tweede keer zit, de vorige keer was hij op 14 juni 2023 en in die tijd is er eigenlijk niks veranderd. Dus onze oproep aan jullie beste commissieleden is, kom in actie.

Hierbij wil ik u nogmaals kort informeren over de stand van zaken omtrent de status van de woningen in complex een en twee, zoals opgeschreven in de brief die onlangs heeft ontvangen via de griffie. We willen de gemeentepolitiek met klem verzoeken om alle activiteiten betreffende nieuwbouw in complex een en twee, door wooncorporatie Gooi en Om met onmiddellijke ingang op pauze te zetten. Voor beide complexen zijn er Pagina 11 van 51

documenten waarin afspraken zijn opgenomen die niet stroken met de nieuwbouwplannen. We verzoeken de gemeentepolitiek om de regie in handen te nemen en Gooi en Om zich aan deze afspraken te laten houden. Voor de afgebrande huizen in complex één aan de Erfgooiersdwarsweg is dat het erfpacht document. Ondanks eerdere toezeggingen hier in deze commissievergadering, hebben de commissieleden het erfpacht document nog niet ontvangen van de wethouder. Wij hebben een kopie die we graag ter beschikking stellen. Hierin staat dat herbouw verplicht is en aangezien de grond kostenvrij is, omdat de erfpacht eeuwigdurig is afgekocht en de huizen waren verzekerd, kan herbouw van twee huizen financieel geen probleem zijn in onze visie. Wij zien graag dat de gemeentepolitiek zelf de regie neemt en daarbij uitgaat van het in het verleden gemaakt afspraken. Voor beide complexen gaat het vervolgens om het fusiedocument van onze voormalige woningbouwvereniging van Erfgooiers en de wooncorporatie Gooi en Om. In aanloop naar het opstellen van dit fusiedocument heeft de gemeente zelf aan tafel gezeten. Zie de notulen van diverse vergaderingen. We weten dat er in dit document een passage zit over het in portefeuille houden van de huizen en principe afspraken over verduurzamingen. Feit is nu dat er afbraak plannen zijn voor complex twee en dat er van verduurzaming geen sprake is.

Na diverse pogingen van onze kant heeft Gooi en Om nog geen inzage in dit document willen geven. Wij vinden dat Gooi en Om pas op de plaats moet maken en alle feiten op tafel moet leggen. En daarna kunnen er door de gemeentepolitiek afgewogen besluiten worden genomen. Dat is het. De voorzitter: Dank u. Dat was heel kort, binnen de tijd en heel duidelijk. U krijgt straks nog de gelegenheid na de presentatie voor twee minuten spreektijd als u nog op de presentatie wil reageren. Dan gaan we nu naar de vertegenwoordigers van de woningbouw Gooi en Omstreken, de heer Van der Wal en mevrouw Schrijver. En ook u mag hier aan tafel komen zitten en we kijken even naar de techniek, die gereed wordt gemaakt voor uw presentatie. Daar is de presentatie, die staat gereed op het scherm. Mijnheer Van der Wal, ik neem aan dat u het woord neemt. Gaat uw gang. De heer Van der Wal: Dank u, voorzitter. Mijn naam is inderdaad Arnoud van Wal. Ik ben projectleider bij Gooi en Omstreken voor wat betreft de nieuwbouwprojecten in Laren. Dank voor dat wij vanavond twee van onze projecten in Laren even aan u mogen presenteren, hoever wij daarmee staan. Het zijn twee projecten, zoals het ook al daar op de sheet aanwezig is, de Erfgooiersdwarsstraat twee tot en met vier. Dat zijn de twee verbrande woningen.

En het project aan de Smeekweg en omstreken en even een koppeling met mijn voorspreekster te maken, Erfgooiersdwarsstraat is een onderdeel van complex één en Smeekweg en omgeving is complex twee. Dat zijn de ouwe titels. Beide projecten staan beschreven in de woonvisie en zijn ook door u vastgesteld. En ook nog een keer in de prestatieovereenkomst die wij met u hebben gesloten. Ik loop beide projecten loop ik bij u langs. Dan moet ik even kijken of die, nee… En zo doet hij het. Wou ik even beginnen met de Erfgooiersdwarsstraat. De Erfgooiersdwarsstraat dat is ter plaatse van de twee verbrande woningen van twee jaar geleden. Die zijn jammerlijk zijn die toch aardig vernietigd en die liggen eigenlijk in het zuidoosten van gedeelte van Laren. De twee woningen, dat is eigenlijk de rechter cirkel, rechts onderin, die staan op het uiteinde van Stad en Lande. De woningen zijn behoorlijk aangetast door de brand, rieten kap, een van de woningen was bewoond de andere was leeg. Door werkzaamheden is de rieten kap in brand gevlogen en het is echt een behoorlijke ravage geworden. Wij hebben vervolgens deze woningen laten onderzoeken op cultuurhistorische waarde en er bleek dat toch wel een behoorlijk groot gedeelte vernietigd was, er zijn nog een paar elementen zijn wel over, en we hebben constructief laten beoordelen wat we hiermee konden.

En de constructeur heeft geoordeeld van, nou, als je hier dit opnieuw hier neer gaat zetten, dan moet je eigenlijk beginnen bij de fundering. De twee zaken hebben ons besloten om verder te kijken wat mogelijk is. Als je naar rechts gaat kijken van deze locatie dan ligt daar een behoorlijk groot gedeelte open. En dat in combinatie met toch wel de enorme behoefte aan sociale woningbouw binnen de gemeente Laren, de enorme achterstand, de wachtlijsten die we hebben, hebben wij gezegd van prima. In onze optiek zijn de twee woningen, de twee Pagina 12 van 51

monumentale woningen, want dat zijn ze in feite, zijn niet meer te herstellen. Terug bouwen levert geen monument op, maar gewoon een gebouw wat leek op hetgeen wat een monument was. Dus laten wij kijken wat wij hier meer kunnen dan wat er stond. Nu kan je dat niet zomaar doen. Want we zitten, en dat is een beetje de gevoeligheid, zitten in een gebied waar allemaal monumenten staan, gemeentelijke monumenten. Het hele Erfgooierscomplex is een gemeentelijk monument. En eigenlijk uitgedaagd door het CRK waar, even by the way hiervoor, ik kom regelmatig bij CRK. Ik ben niet altijd blij met hun, maar ik merk wel dat ze uiteindelijk leidt het tot een hogere kwaliteit, hun kritische opmerkingen. Dus in die zin ben ik in the end wel weer blij met hun. CRK heeft tegen ons gezegd, uitgedaagd van ja, kom eens met een plan die past in die omgeving, in die monumentale omgeving. We hebben SVP, architectenbureau SVP, gevraagd. Een gerenommeerd bureau op het gebied ook van erfgoed gevraagd van maak een visie. Mevrouw van Straten: Voorzitter, mag ik heel even onderbreken. Kunt u vertellen wie CRK is? De heer Van der Wal: commissie Ruimtelijke Kwaliteit, welstand. Sorry. We hebben SVP gevraagd om een visie te ontwikkelen op het gebied van de uitgebrande woningen.

En als je kijkt naar een gedeelte van een gebied, een kwetsbaar gebied zoals hier, dat moet je niet kijken naar het deel maar dan moet je beginnen bij het geheel en van het geheel weer terug naar het deel. Dat hebben zij gedaan en ze hebben een analyse gemaakt. U zult ongetwijfeld dit soort analyses vaker tegenkomen. Ze hebben gekeken naar de historische principes van het gebied. Waar de verkaveling vandaan komt. Hoe groot die kavels zijn, wat verstoort richting de woningen staan, waar ze staan, daar hebben ze een hele analyse van gemaakt en ook op locatie zelf hebben ze een aantal punten gesignaleerd. De groene hagen, ik heb hier eerder gehoord, de groene schuttingen aan de straatzijde, die zijn daar ook behoorlijk aanwezig. Het uiteinde van de Stad en Lande, daar was inderdaad gewoon ook een uiteinde gepland hè. Dus de twee woningen die verbrand zijn, dat ziet u nog een beetje op de achtergrond, dat had reden dat die daar stonden. Gewoon om de Stad en Lande te beëindigen. En kenmerkend het daklandschap, hier ziet u het dak van woningen van dat gebied en u ziet hier aan de voorkant ook een dak, niet het witte maar het oranje dak, wat lager van de bergingen. De woningen en de bergingen zijn tot gemeentelijk monument bepaald.

De woningen zijn redelijk in stijl gebleven, de bergingen, bij mijn rondzwerving door het gebied, zijn hier en daar behoorlijk aangetast en verbouwd tot een soort tweede woning op het erf. Maar goed dat is monument, daar is niet de bedoeling dat wij daar aankomen. Daar gaat deze presentatie niet over. Deze presentatie gaat alleen maar over het gedeelte wat verbrand is. Maar ik moest even kijken of laten kijken naar het grote geheel. Ze hebben ook geconstateerd, SVP, dat er best veel ruimte op de achter terreinen zitten. Wat natuurlijk inherent is aan de stijl en architectuurstijl van toentertijd. Het rechter plaatje geeft wat, nou laten we zeggen, hoefijzertje aan, waar zij die ruimtes eigenlijk hebben ervaren. Dat leidde voor hun tot een visie van de omgeving, visie van de omgeving is dat zij zeiden van je zou die groenstructuren versterken. Dit heeft niks met de brandwoningen te maken, maar dat hebben ze in elk geval gezegd van dat is een element die duidelijk daar thuishoort. Er wordt, de hoofd bebouwing staat aan de straatkant en op het achter erf uit het zicht zie je allemaal andere bebouwing. Dus wil je iets doen bij die brandplek, dan zou je ook daar dat moeten doen. En voltooi de rand, en dat was bijna een inkoppertje, van het einde Stad en Lande, daar op de plek van waar nu de verbrande woningen staan. Dat heeft geleid tot een paar bouwstenen.

En waarom bouwstenen? Om de doodeenvoudige reden, het is daar een behoorlijk grote plek. We hebben enorm veel behoefte aan sociale woningbouw, betaalbare sociale woningbouw, dus we hebben gekeken wat kunnen wij op die plek doen, wat in zekere zin in harmonie is met het hele gebied daar. Die bouwstenen, nieuwe massa aan de voorzijde en, of de nieuwe massa, de achterliggende massa ondergeschikt aan het hoofdgebouw, terug liggend en onderdeel van het daklandschap. Ik ben geen architect, maar ik snap in elk geval wel wat ze bedoelen. Dat gaf twee bouwstenen, dat witte lange gebouw aan de onderkant van het groene plaatje, dat is in feite wat aan de straat staat en de oranje vlakjes is de invulling op het binnenterrein Pagina 13 van 51

van de brand woningen. Waar is erg veel behoefte aan? Dat zijn aan seniorenwoningen en aan jongere woningen. En er zijn twee bouwstenen die ze hebben ontwikkeld, die zij wel zien in die open plek ter plaatse van de brandwoningen. Eén, dat zijn de ruggen rug, de duo woningen, die zijn ongeveer tachtig vierkante meter, waardoor een senior alle functies op de begane grond goed kan uitoefenen. En de andere is een kleinere woning, vijfenvijftig vierkante meter en dat zou meer een voor jongeren geschikte woning kunnen zijn. Dat zijn twee bouwstenen die zij ons hebben aangereikt. Als je hem dan terugbrengt waar we eigenlijk mee begonnen is dat hoe gaat het nu bij de Erfgooiersdwarsweg twee tot met vier, de verbrande plek, dan zouden dit bijvoorbeeld de mogelijkheden zijn. Links staan de twee-onder-een-kappers, links en rechts van de plek waar de verbrande woning staat. En op het achter terrein staan een paar kleine invullingen, vier kleinere woningen en het rechter plaatje geeft aan van joh, we zouden daar misschien nog één duo woning neer kunnen zetten, dus waar twee woningen in zitten. Klopt het helemaal? Ik weet zeker dat ik commentaar ga krijgen van het klopt niet helemaal qua schaal, het klopt niet helemaal qua de plek en dat soort zaken. Dat klopt, want tot hier ben ik gekomen met het geheel, omdat ik eerst wilde uitvinden in hoeverre we op de goede weg zijn.

We hebben dit ook bij het CRK welstand hebben we het daar neergelegd, gevraagd van is dit de goede weg, is dit een goede onderbouwing, past dit in het geheel? En ze hebben daar positief op gereageerd, niet formeel maar informeel, en ze hebben ook gezegd van nou let daarop en doe dat nog. En de bedoeling is dat de volgende stap hierna wordt gezet. Dat is met de, ben even de naam kwijt, bewoners commissie, actiecomité informeren de hele presentatie, hier ligt een hele presentatie hieronder, die wou ik even aan hun laten zien en dan ook de buurt informeren. Het voornemen dat wij deze richting op denken om te horen wat de buurt ervan vindt. Bij het volgende werk laat ik een omgekeerde volgorde zien. Hier heb ik eerst u als commissie geïnformeerd, laat ik u als commissie eerst de plaatjes zien en ga dan pas naar buiten toe. Bij de andere is het net andersom. Daar zijn we eerst naar de omwonenden gegaan. Daar hebben de reactie opgehaald. Dan kom ik daarna pas naar u toe. Dus u bent de tweede in rij. Excuus. Dat heb ik hier niet gedaan, om de doodeenvoudige reden dat dit plekje bij de brandwoningen omgeven is door een supergevoelig gedeelte en het zijn gewoon de Erfgooierswoningen. En het leek mij beter om eerst, hoe zeg je dat de hard feelings, in ieder geval het gevoel bij u op te halen wat u hier van vind, voordat ik verder naar buiten ga.

Dat is het ene plan wat ik u wou laten zien, het andere plan is Smeekweg. De Smeekweg ligt er eigenlijk vlak naast, ook eigenlijk weer in het zuidoosten gedeelte. Het is alleen een wat groter plan gedeelte. U ziet ook, het is geen rondje meer, maar het is een ellips geworden. En het betreft tien woningen, de blauwe en de roze woningen. En waarom blauw en waarom roze? Roze, dat zijn woningen die ,twee-onder-een-kap, ons bezit, maar vastzitten aan een particulier bezit. Dat is ontzettend lastig om daar iets op te ontwikkelen. En blauw, dat zijn voor ons de losstaande woningen waar we iets mee zouden kunnen. We hebben, een aantal jaren geleden, hebben wij gekeken in het kader van de verduurzaming die wij bij alle complexen, alle woningen, doen om ze naar een label B te brengen, wat wij hier zouden moeten gaan doen om ze te gaan verduurzamen. Los van de verduurzaming kwam daar later nog een keer weer het gasloos verhaal overheen. De CO2 neutraal, 2050, en we hebben geconstateerd dat wij ongelooflijk veel maatschappelijk geld kwijt zijn om deze woningen te verduurzamen. En dat heeft te maken met dat het allemaal verschillende soorten woningen zijn. En dan weten we nog genees zeker of het product wat er dan uitkomt of dat ook nog het juiste product is.

Daarnaast is het zo, ook hier hebben, toen we zagen dat we daar heel veel geld in moeten steken, hebben we gekeken van wat zijn de mogelijkheden om eventueel hier te gaan verdichten? Dat is de studie die we hebben gedaan. Het gaat over deze drie plekken de ABC plekken, dat zijn de plekken waar de blauwe woningen stonden waar wij dachten van daar gaan we kijken wat eventueel daar kunnen verdichten en we hebben daar drie plekken ingevuld. Dit is even een invulling, mogelijke invulling voor de plek aan het Klooster. De gedachte daar, de ruimte die daar is, biedt ruimte aan drie woningen met de doelgroep voor gezinnen. Gezin, dus twee ouders kinderen, PMC4 is een benaming over een type grootte van de woning. Drie op deze plek. Aan de Ericaweg, daar zaten wij te denken aan zeven woningen. Zeven woningen in de doelgroep van Pagina 14 van 51

drie plus. Drie plus, jonge gezinnen, startende gezinnen, kleine gezinnen, drie mensen. Dat zijn meestal woningen met één slaapkamer, misschien nog een zolder die eventueel nog als een slaapkamer erbij gezet zou kunnen worden. Een PMC3 is wat kleiner dan de gezinswoningen die ik net liet zien. Zeven stuks. En op het voorste gedeelte aan de Smeekweg hebben wij gedacht aan een complex voor senioren. En nou is het probleem met het ontwikkelen van seniorenwoningen, dat wij heel gauw een appartement, gelijkvloers, want senioren willen graag uit hun woning omdat de tuin langzamerhand een te grote last wordt, maar ze willen niet uit het dorp weg en dan is er een appartement met een woonkamer, keuken en één slaapkamer. En wij merken dat senioren niet bereid zijn om mee te werken aan de gewenste doorstroming om uit de gezinswoning te gaan met de grote tuin, omdat ze geen genoegen nemen met één slaapkamer. En ik kan me dat voorstellen. Diverse situaties, kind vanuit het buitenland, vierentwintiguurszorg die inkomt, mensen die zelfs ook nog gescheiden zouden slapen dan wel de hobbykamer, een tweede kamer, een tweede slaapkamer, is gewoon een hele grote wens van deze doelgroep. Daarnaast is het zo, dat deze doelgroep, laten we zeggen, ook niet altijd over voldoende inkomen beschikt om hoge huren daarvoor te betalen.

Dus wat hebben we gezegd om die doorstroming op gang te brengen gaan we hier seniorenwoningen, willen we eigenlijk seniorenwoningen hier realiseren met twee slaapkamers en hebben het voornemen om die te verhuren tegen de lage aftoppingsgrens. Dat past niet helemaal, maar dat kunnen we wel doen. Dat pas niet helemaal, want normaal doe je iets wat hoger bij dit soort grote woningen, hogere huur, maar wij doen heel bewust een lagere huur en twee slaapkamers om die doorstroming, die gewenste doorstroming, op gang te brengen. Achttien woningen. Dat betekent dat wij hier acht woningen zouden vervangen voor achtentwintig andere woningen. De twee woningen, daar kunnen we niks mee. Die hebben wij op het voornemen staan om die uiteindelijk te gaan verkopen. We hebben dit plan, hebben wij vorige week gepresenteerd. We hebben uitnodigingen gestuurd naar de buurt. Ik geloof voor iets van honderd of honderdvijftien uitnodigingen. Ik doe dit regelmatig en tot mijn grote verrassing en ook wel lichte blijdschap, maakte me ook wel wat nerveus, had ik ongeveer vijfenveertig mensen had ik in de zaal. Dat is meer dan wat ik normaal altijd op een omwonenden avond te krijg.

Wij hebben aan die mensen, ik heb u net drie plaatjes van drie deelgebieden laten zien met een vlekje er in, maar op die avond zelf hebben wij het even wat ruimer gedaan, we hebben op elk vlek hebben wij twee mogelijke volume studies neergezet. En we hebben aan de omwonenden, de aanwezigen, hebben wij gevraagd: Vindt er wat van. Niet voor de discussie, maar vindt er gewoon het van. We hebben gevraagd om gewoon aan de hand van gele Post-It stickers op te zetten van niet leuk, te hoog, te breed, fantastisch, willen we hebben enzovoort. Ik heb op mijn kantoor hebben wij die vellen staan vol met allemaal van dat soort stickers. Ik kan u ook eerlijk zeggen dat de algehele tendens op die avond was dat men niet blij was met deze ontwikkeling op die plek. En dat snap ik. Ik heb wel een hele hoop waardevolle informatie gehoord over waarom mensen niet blij zijn en daar kan ik iets mee in de volgende stap. Want wat is de volgende stap? Wij kijken naar de opmerkingen, wij gaan een volgende stap zetten door wat meer architectuur aan de volumes te koppelen en daar kan ik op sturen met de opmerking die gemaakt zijn en de volgende keer, voor de zomer heb ik beloofd, kom ik daarop terug en zal ik ook laten zien wat wij met de opmerking hebben gedaan en waarom en waarom niet.