Transcript commissie R&I 4 februari 2026

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE RUIMTE EN INFRASTRUCTUUR VAN GEMEENTE LAREN d.d. 4 februari 2026

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Dames en heren, hartelijk … Het gonst en het bruist op de publieke tribune. Hartelijk welkom allemaal bij deze vergadering van de Commissie R&I van de gemeente Laren. Ik wil graag beginnen, want het is 20.00 uur geweest en we hebben een belangrijke agenda. Waar ook, kan ik alvast vertellen, een aantal van de mensen op de publieke tribune straks nog het woord willen voeren. Daar is straks de gelegenheid voor. En ik leg dan ook even uit hoe dat werkt. Ik ga eerst eventjes langs alle aanwezige commissieleden. Dat betreft als eerste Larens Behoud, vertegenwoordigd door de heer Van Goozen en mevrouw Van Oort. Dan de VVD door de heer Westendorp en mevrouw De Brouwers. D66 door mevrouw Van Dorst en mevrouw Berghorst. Liberaal Laren door de heer Oomkes en mevrouw Timmerman. Groen Laren door de heer Wichers Schreur en de heer Vos. Democratisch Laren door de heer Spaan. En als laatste, maar zeker niet ten minste, CDA vertegenwoordigd door de heer Van den Berg. Die hier als ik het goed heb ook zijn laatste commissie … Volgende week misschien nog een keer. Het is uw laatste vergadering hier? Belangrijk toch na zoveel jaren? Afwezig met bericht is mevrouw Krapels. En vanuit het college is, zijn aanwezig de heren Rood, wethouder en wethouder Van Midden. En de gemeentesecretaris, mevrouw Zwanikken.

Dan hebben wij vertelde ik al even toen straks bij agendapunt 6 het Opiniërend voorstel met betrekking tot het principe-verzoek bouw woningen Torenlaan 64-Co Bremanlaan. Vijf mensen die graag het woord tot de commissie willen richten. En bij agendapunt 6 zal ik dat op volgorde dan ook straks de heren en dames uitnodigen. U kunt zich al voorbereiden, want ik begin straks met de heer Stuks, daarna mevrouw Moses, daarna de heer Korthals, daarna mevrouw Kok en als laatste van deze vijf de heer Le Coultre. Dan de agenda. Kunt u instemmen met de agenda zoals die is rondgestuurd? Goed.

2.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie R&I d.d. 14 januari 2026 De voorzitter: Dan gaan wij naar de Vaststelling van de lijst adviezen en conclusies van de vorige vergadering die gehouden werd op 14 januari 2026. Iemand van u behoefte om daar nog over te praten, op terug te komen? Goed. Dan stellen we dat verslag vast, met dank aan de opsteller.

3.

Mededelingen De voorzitter: Mededelingen. Mededelingen, zijn er vanuit de leden van de commissie? Niet. Mededelingen vanuit het college. De heer Rood, ga uw gang. De heer Rood: Ik dank u, voorzitter. Eén mededeling gaat over de Torenlaan 1, de oude verfwinkel. U wist al dat de eigenaar binnen het omgevingsplan wil blijven met het plan om daar woningen te realiseren. En gebruikmaakt van een afwijkingsbevoegdheid van het college. En het bericht wat ik u eerder deelde was, dat hij eerst nieuwbouw kantoren kan plegen, daarna daar een woonbestemming op aan kan vragen. En dan nog steeds in twee stappen binnen de afwijkingsbevoegdheid van het bestemmingsplan, van het omgevingsplan blijft. Wij zouden u dan een bindend advies kunnen vragen, maar dat is een beetje een wassen neus. Want als u dan negatief zou zijn, dan kan hij dat alsnog in stappen realiseren. Tot zover was u al op de hoogte. Is dit misschien een reminder. Nu is bij ons binnengekomen het idee om grondgebonden woningen te maken die 1

smal zijn, ten opzichte van het idee van twee lage appartementen die breed zijn. Maar daarvoor geldt eigenlijk dezelfde redenering. Als hij dat zo zou willen realiseren, dan kan dat in stappen binnen de mogelijkheden van het bestemmingsplan en de afwijkingsbevoegdheid. En heeft een bindend advies niet zoveel zin. Ik kan hem natuurlijk wel vragen of hij het een goed idee vindt om de tekeningen met u te delen. Daar sta ik altijd wel achter. Maar dan weet u dat als u die krijgt, u eigenlijk geen mogelijkheid heeft om daarvoor te gaan liggen en ik ook niet eigenlijk. Dat hebben we dan gemeen. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Naar aanleiding van deze mededeling? Niet. Ik denk dat … Mag ik namens de commissie spreken, dat wat wordt aangeboden aan informatie, altijd welkom is bij de commissieleden voor een volgende vergadering wanneer het toch een keer tot, ter sprake zou komen. Goed, prima. Dan bij dezen geen mededeling van de heer Van … Mijnheer Van Midden, ga uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Een korte mededeling. Wij hebben al eerder in deze commissie gesproken over het gebouw van Ons Genoegen, wat uiteindelijk eigendom van Ons Genoegen zelf blijkt te zijn.

Ik wil alvast aankondigen dat ik in de raad van mei, de raad zal voorstellen om middelen ter beschikking te stellen voor reparatie van het rieten dak van Ons Genoegen. Het zou gaan om het bedrag van ongeveer 21.000 euro subsidie. En daarmee zullen ze in ieder geval wat het dak betreft uit de brand zijn, om het maar even zo te zeggen. De voorzitter: Dat is mooi. Ik denk dat iedereen daar blij mee zal zijn. En vooral de mensen die er gebruik van maken. Dank u wel. Geen andere mededelingen? Niet. Dan sluiten we de ronde mededelingen daarmee af. 4.

Terug- en vooruitblik Regio-zaken De voorzitter: Dan kijken we terug en vooruit naar regiozaken. Zijn er mededelingen met betrekking tot terugblik wat er zoal is besproken de afgelopen tijd met betrekking tot regiozaken? Mijnheer Rood knikt al heel erg. Of zit u nu hardop na te denken? Eerst mevrouw Van Dorst? Daar ben ik nog niet, ik ben eerst bij de terugblik. Is er nog een terugblik? Is er nog iets te melden over wat u onlangs heeft meegemaakt, of waar u mee geconfronteerd bent? Of wat u graag met ons wil delen, beste wethouders? De heer …: Zeker. Het is best een rijtje, maar ik zal de vaart erin proberen te houden. Ten eerste nieuws over de A1. Ook daarover heb ik u wel eens eerder bijgepraat natuurlijk. Asfalteringswerkzaamheden de komende twee jaar in de zomer. Dat valt in de rest van het jaar dan mee. Dan is het heel even rustig. Maar in 2030 en 2031 gaan ze aan de slag met dat viaduct over de, naar de trekvaart. En dat gaat wel heel veel impact hebben. Die jaren daar voorafgaand kunnen we zien wat er gebeurt als er verkeershinder is op de A1 met die asfaltering en of dat tot heel veel extra sluipverkeer in de dorpen gaat leiden. Maar afhankelijk van hoever de file terugslaat, zou dat ook voor Laren best serieuze consequenties kunnen hebben, waar we te zijner tijd dan natuurlijk op moeten acteren. Wat is er nu? Dit jaar komt er een variantkeuze.

Met andere woorden, welke … Er zijn een paar variaties voor hoe ze dat viaduct over de, naar de trekvaart gaan aanpakken. En daarvan is, enige extra breedte zou wat ons betreft heel erg gewenst zijn. Omdat wij ook een langdurige en langjarige lobby hebben om de A1 te zijner tijd daar op te lossen, dat dat helemaal dreigt vast te lopen met die woningbouwplannen in Almere, in Amsterdam, in Utrecht. Dan is de Gooi corridor echt wel cruciaal. Het spoor zit al min of meer vol en er zijn geen n-wegen omheen. Het is echt een flessenhals op die plek. Wij denken, als we een toekomstvaste variant zouden hebben over de, bij de, naar de trekvaart. Dat we onszelf niet 10 jaar nadat dat ding gereed is gekomen, op het hoofd zitten te krabben, waarom is dat viaduct zo smal? Die lobby, 2

die hebben we vandaag en morgen ook aangekaart. Vandaag zaten we een beetje met de uitvoerenden te praten. Die kunnen er weinig mee, die hebben gewoon een opdracht en een budget. Maar morgen praten we ook met in het, in het regio mobiliteit en nemen we dat standpunt ook nog een keer met elkaar door. Dan … De voorzitter: Ik zie een vinger naar aanleiding van. Misschien dan meteen even doen. Mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aanvullende vraag, of dan ook meegenomen kan worden de geluidsoverlast? Want het wordt almaar drukker op de snelweg. En de verwachting is dat het topdrukte gaat worden. We zitten in Laren eigenlijk al aan de max van geluidsoverlast. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Van Oort: Of er ook concrete plannen voor gemaakt kunnen worden? De heer …: De, het viaduct naar de trekvaart ligt natuurlijk een stuk verderop, maar ik zal hier wel aandacht voor vragen. Dat is ook een herhalende … Dat is ook een grammofoonplaat die we wel eens afdraaien. Maar de kracht van reclame zit hem soms in herhaling en misschien is dat voor lobby ook wel zo. Dat nemen we altijd mee. Dan heb ik over het Singer Express busje nog geen uitsluitsel, maar dat heeft ambtelijk nu in ieder geval op de diverse lagen voldoende prioriteit gekregen. Dus bij de regio hier in de BEL.

En morgen is dat ook met de provincie, in aanwezigheid van de provincie weer even aan de orde. Ik verwacht de komende maanden meer duidelijkheid te kunnen gaan geven of dat nog dit jaar gerealiseerd kan worden, maar dat is wel mijn inzet. Dat heb ik u vorige maand laten weten. En een stukje in de Gooi- en Eemlander heeft in mijn waarneming wel ietsje geholpen. Dat … Zo zie je maar dat je nooit weet hoe een koe een haas vangt. En dan het laatste punt, over lobby gesproken. Morgen komt er een nieuw pleidooi van Gooise Meren met betrekking tot Schiphol aan de orde. Die hebben al eerder een position paper het licht doen zien over de uitbreiding van Schiphol, maar nu sluiten zij zich ook aan. En ze hopen dat de hele regio zich aan kan sluiten bij een pleidooi om tussen 23.00 uur en 7.00 uur geen vluchten toe te staan. Als u mij niet tegenhoudt, zou ik me daar graag bij aansluiten. Want een pleidooi vanuit de regio is natuurlijk altijd wat krachtiger dan vanuit één gemeente. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Vos naar aanleiding van. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Niet zozeer een vraag als wel een aanmoediging om vooral dat te gaan doen. Lijkt mij dat namens deze tafel mag zeggen. De voorzitter: Kunnen we later opstaan, voordat we de vluchttijd nodig hebben. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Excuus dat ik net te vroeg was achter.

Maar vooruit zijn er nog een paar onderwerpen die morgen ter sprake komen. En ik hoopte eigenlijk dat u daar ook iets over zou kunnen meedelen, zoals bijvoorbeeld huisvesting statushouders. Daar wordt ook morgen overigens gesproken. Dat vond ik een belangrijk onderwerp. En ook de voorkeursscenario's voor verdeling woningbouw in de regio. Nu hebben wij daar niet waarschijnlijk zo’n grote say in, maar misschien zou u ons daar ook in kunnen meedelen. De hub Crailo wordt morgen besproken en ook het regionaal deel, deelfietsen systeem. Dat zijn best vier onderwerpen, waarvan ik misschien iets meer zou kunnen horen. Dank u wel, voorzitter.

3

De voorzitter: Dank u. Mijnheer Rood. De heer Rood: Dank u, voorzitter. Hub Crailo. Daar word ik als de voortekenen niet bedriegen, tijdelijk bestuurlijk trekker van. Dan kan ik u daar nog veel beter van op de hoogte houden dan als ik, dan dat ik al probeer. Maar dat moeten we morgen nog even afwachten. En dat is met veel van die bespreekpunten. Ik kan u het beste informeren als de bespreking geweest is, want het is soms ook standpuntbepaling. Deelfietsen heb ik u volgens mij uitgebreid over geïnformeerd. De aanbesteding is gewonnen door een partij die dat nu ook gaat realiseren. Dat is Voi. En over die andere onderwerpen moet ik gewoon even afwachten wat de bespreking oplevert. Want als ik de stukken lees, dan denk ik, dat heb ik gedaan om u ook te kunnen informeren. Maar daar zit dan niet al te veel interessante informatie in in mijn inschatting. Als u daar anders over denkt, dan moeten we misschien daar wat licht op laten schijnen. De voorzitter: Helder. Is er overigens vanuit uw kant nog iets anders? Of van mijnheer Van Midden? Of vooruitblik met betrekking tot portefeuillehoudersoverleggen, of was dit het? Anderen nog behoefte? Mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Dank u wel, voorzitter. Er is een mogelijkheid gekomen voor subsidie voor het versterken van de erfgoedtaken bij de gemeente.

En daar heb ik dan een vraag over, of dat het ook ter sprake kan komen bij de regio? Dat gaat over dat Larens Behoud heeft vernomen dat er in het kader van de subsidieregeling voor versterking van erfgoedtaken bij gemeenten, een subsidie is aangevraagd bij het Rijk voor het aannemen van een regio archeoloog. Kan de wethouder ons daarover informeren? En wat is het standpunt van Laren hierover? Misschien even wat dieper op ingaand, is dat we in Laren … De voorzitter: Dat gaan we niet doen. Mevrouw Van Oort: Misschien iets meer … De voorzitter: Het is gewoon even een beetje een vraagje. Mevrouw Van Oort: Het is een algemene vraag. De voorzitter: Het is bijna een rondvraag, want volgens mij is dit helemaal geen onderwerp voor … Ik vraag me af of het een onderwerp is voor een van de regio overleggen. Komt het überhaupt in een regio-overleg aan de orde, de heer Rood? De heer Rood: Er is enige tijd geleden een vergadering geweest met de hele regio en het Steunpunt Erfgoed van Noord-Holland. Ik denk dat u daaraan refereert. Daarin is inderdaad geïnformeerd van, zou een regio archeoloog, deels gesubsidieerd … Je moet ook altijd met elkaar de rest ophoesten. En zou daar animo voor zijn? Ik ben daar in eerste aanleg toen positief over geweest. Ik ben er nog steeds positief over eigenlijk. Maar ambtelijk wordt wel aangegeven en ook, dat is ook het standpunt van de gemeente Blaricum.

Dat hoe wij nu de archeologie doen, namelijk met een inhuur van een bureau dat dat eigenlijk prima werkt. Dan blijven er wel wat kansen liggen voor de hele regio. Ook bijvoorbeeld de recreatie. Daar zou je dingen mee kunnen omdat wij, de Hilversumse trechtbekercultuur heet niet voor niks de Hilversumse trechtbekercultuur. Dat, daar kun je hele colleges over volgen, maar daar kunnen we meer mee doen dan we nu doen. Ik ben er eigenlijk in mijn

4

hart wel voorstander van, Blaricum is het niet en de BEL vindt het niet echt nodig. Dat is nu de status, meer kan ik daar niet over delen. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik heb een vraag. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik had nog één vraag nog niet beantwoord gekregen. Dat gaat over statushouders, de nieuwe Spreidingswet per 1 februari. Wat voor consequenties dat voor Laren heeft? De voorzitter: Helder, dank u. Mijnheer Rood. De heer Rood: Even een paar dingen onderscheiden. Statushouders hebben we een opgave. Dat is al sinds jaar en dag. Die, dat heeft inderdaad niets met de Spreidingswet te maken, maar de problematiek natuurlijk wel. Ik begrijp de samenhang. Maar met statushouders hebben wij een achterstand, die gelukkig niet oploopt. Elke keer als je een nieuwe taakstelling erbij krijgt, één keer per halfjaar heb je natuurlijk een piek omhoog, want dan komt … Als je nog niet bij was, dan heb je ineens een extra achterstand, maar in de maanden daarna loopt dat dan weer terug. Het is niet goed om een achterstand te hebben, laat ik daar duidelijk over zijn, maar die hebben we wel. Dat geldt voor veel regiogemeenten. Blaricum is bij. Dat is … Dat doen ze heel goed.

De situatie komt op ons af dat er als het in Tergooi straks sluit, dat er hier eigenlijk 10 statushouders van de ene dag op de andere aan Laren zijn toegewezen, die we vrij acuut zullen moeten plaatsen. Dat is in juli, 1 juli volgend jaar. Of zeg maar, dit jaar. Dat zeg ik verkeerd, we zitten al in 2026. Daar moeten we op anticiperen en dat is heel erg moeilijk. Maar daar zijn we wel … Dat heeft voldoende de aandacht. Dan wat u zei, nieuwe Spreidingswet. Eigenlijk is nu gewoon het beeld dat de Spreidingswet blijft gelden. We waren al die tijd ook al aan het handelen onder de vigerende wet. Er was een idee om die wet in te trekken, maar dat is nooit naar de Kamer gegaan. Of in ieder geval daar niet aangenomen. En de Spreidingswet geldt nog. En het voornemen van het nieuwe kabinet is ook om hem intact te laten. Wij blijven gewoon handelen alsof er een Spreidingswet is. Dat betekent dat wij in de orde van grootte van 80 tot 100 mensen moeten huisvesten. Dat is weinig voor het COA. Daar zouden we misschien moeten samenwerken met andere gemeenten. We hebben het tot nu toe ook natuurlijk in samenwerking met de BEL-gemeenten keurig voldaan. Maar als Tergooi dichtgaat, is dat niet meer zo. Dat is het beeld. En u kunt allen die stukken raadplegen natuurlijk uit de regio. Daar hoef ik u niet elke keer misschien aan te herinneren, maar bij dezen.

En daar ziet u die overzichten allemaal staan. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan sluit ik hiermee deze ronde van terug- en vooruitblik regiozaken af. 5.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan gaan wij nog vragen of er meldingen zijn vanuit de portefeuillehouders met betrekking tot de Gemeenschappelijke Regelingen? Neen. Dan zijn we daar ook voorbij.

5

6.

Opiniërend voorstel; Principe-verzoek bouw woningen Torenlaan 64/Co Bremanlaan De voorzitter: Dan gaan wij beginnen met het agendapunt 6, het Opiniërend voorstel principeverzoek bouw woningen Torenlaan 64/Co Bremanlaan. Er hebben zich vijf sprekers gemeld. Ik heb net al even de volgorde van de namen genoemd. We gaan het als volgt doen. De spreek … Ik noem zo mijnheer Stut als eerste. U mag ook alvast plaatsnemen als u wil op deze mooie zetel, die helemaal … Een tafel apart die voor u klaarstaat. Als mevrouw Berghorst even wil helpen met de microfoon, want dat is altijd even gepuzzel. Perfect. Dank u wel. Dan heeft u vijf minuten. U bent goed geïnstrueerd zie ik al en dan kun … Blijft u dan daarna even zitten, want daarna kunnen de commissieleden u een vraag stellen. Zo gaat het bij iedereen zo meteen. Ik vertel maar alvast even de algemene procedure. Dan kunnen dus … Allemaal mogen ze één vraag stellen per partij. Dat is overzichtelijk. En dan gaan we naar de volgende, alle vijf mensen komen achter elkaar. En dan beginnen we de commissie met de eigen behandeling. En aan het eind als u, kunt u nog een soort slotpleidooi geven van twee minuten. Uw vijf minuten gaan nu in. Ga uw gang. Als u voorin … Inspreker 1: Kunt u me horen? Hartelijk dank voor de gelegenheid om hier kort het woord tot u te richten. Mijn naam is Edwin Stut.

Ik spreek namens de Buurtbelangenvereniging Natuurgebied Mauvezand. Wij vertegenwoordigen op dit moment zo'n 35 adressen op de Torenlaan, Mauvezand, Harmen Vosweg en Co Breman. Het aantal leden groeit nog steeds, alle direct aanwonenden zijn lid van onze vereniging. Wat verenigt ons binnen deze club? Alle leden hechten zeer aan een groene omgeving. De groene omgeving is vaak de belangrijkste reden waarom zij hebben gekozen voor hun buurtje. We wonen met veel plezier in deze rustige buurt omgeven door het bos en prachtig oude bomen. In de bosrijke omgeving legen, leven egels, eekhoorns en verschillende vogelsoorten. Ons standpunt is helder en nog na vele, nog steeds ongewijzigd. Wij willen het groene karakter van onze buurt behouden. Dit standpunt is niet nieuw. Integendeel. Over dit perceel is in het verleden jarenlang intensief geprocedeerd door bewoners, de gemeente en initiatiefnemer. Juist de juridische geschiedenis is bepalend voor de huidige situatie. De jarenlange procedures hebben geleid tot een vaststellingsovereenkomst tussen de gemeente en initiatiefnemer, waarin ook expliciet recht is gedaan aan de positie van de omwonenden. De gemeente heeft in het traject zelf aanzienlijke financiële consequenties aanvaard, waaronder een betaling van circa 70.000 euro om het dossier af te sluiten en het groene karakter te waarborgen.

Dit is terug te lezen in de vaststellingsovereenkomst. Op basis hiervan is het Bestemmingsplan Laren Noord 2013 vastgesteld, waarin de bestemming van de tuin is vastgelegd als bos, groen en tuin. Wat veel mensen zich niet realiseren, dat de bestemming tuin een dubbelbestemming heeft. Zowel de tuin als bestemming als waardevolle bospercelen. Het maakt namelijk deel uit van een van de Groene Vingers van Laren. Ook zou een eventuele bebouwing in strijd zijn met de onlangs vastgestelde Omgevingsvisie, waarin wordt gesproken over de versterking van het groene karakter rondom de Torenlaan en het Mauvezand. De Raad van State heeft in 2012 het groene karakter van het perceel nog eens bevestigd. Villa Oranjestein is een Rijksmonument. Dat betekent dat het niet toegestaan is om zonder toestemming wijzigen aan exterieur en interieur door te voegen, ook niet binnen. Gemeente is hier de handhavende en vergunningverlenende partij. Het argument dat alleen de overdracht aan de stichting het monument in zijn oorspronkelijke staat kan worden behouden, klopt niet. Dat is echt onzin. De tuin van Villa Oranjestein maakt deel uit van een monumentaal ensemble, waarin huis en tuin een ruimtelijke eenheid vormen. In de voor deze vergadering aangeleverde gemeentelijke stukken wordt bovendien erkend en nu citeer ik, de tuin is een knap gemaakt ruimtelijk ontwerp.

Speciaal de dynamiek die Hamdorff wist te bereiken, is bijzonder. Het achterwege blijven van bescherming van deze bijzondere tuin bij dit bijzondere huis zou een omissie zijn. Ik verzin dit niet zelf. Het staat in het stuk en dat stuk is uit 2005. Zorgen. Onze zorgen bij het huidige voorstel. 6

Dit voorstel opent de deur naar aantasting van dit zorgvuldig vastgelegde juridische kader. Laren en omgeving kent al een ruim aanbod aan villa's en woningen, al dan niet voor senioren in het hogere segment. Moet de waardevolle groene vinger worden geamputeerd voor nog meer van dit soort woningen? Wij denken van niet. De constatering van het college, dat de Co Bremanlaan en de deels onverharde Harmen Vosweg de extra verkeersdruk kunnen verwerken, wordt ons betwist. En we gaan graag met u een keertje kijken. Daarnaast kan het niet zo zijn dat een storting van een bedrag in het vereveningsfonds doorslaggevend wordt bij een besluit, dat het resultaat is van decennia aan juridische bescherming, zorgvuldig beleid en bestuurlijke keuzes. Heel recent, echt heel recent, u kunt het zich waarschijnlijk herinneren is tijdens de raadsvergadering en de vergadering van deze commissie uitgesproken, dat het vullen van het vereveningsfonds nooit een doel op zich kan zijn. Onze positie is, als Buurtbelangenvereniging verzetten wij ons tegen aantasting van het groene karakter van de buurt, het loslaten of relativeren van het geldende bestemmingsplan, het negeren van eerder gemaakte, juridisch verankerde afspraken, waarin ook de belangen van de omwonden expliciet zijn meegewogen.

We wijzen nadrukkelijk op dat de buurt in het verleden bereid is geweest deze strijd te voeren en dat dit besef en dit gedachtegoed zeker niet zijn verdwenen. We vertrouwen erop dat de commissie dit dossier met vereiste zorgvuldigheid en historisch besef en bestuurlijke verantwoordelijkheid zal behandelen. Ik dank u wel. Binnen de tijd. De voorzitter: Binnen de tijd. Dank u wel. Wie van de leden van de commissie heeft een vraag aan mijnheer Stut? Mijnheer Vos. Ga uw gang. De heer Vos: Eerst een rondje maken. De voorzitter: Ik kijk als eerste naar u. De heer Vos: Dat is fijn. Dank u wel voor uw bijdrage, mijnheer Stut. Ik ga een samengestelde vraag stellen. Mag dat, voorzitter? De voorzitter: Als het uiteindelijk maar één vraag is met één vraagteken. De heer Vos: Maar er kan ook nog een komma tussen zitten natuurlijk. Of A, B en C, want ik kom uit het onderwijs. Mijnheer Stut, u woont op de Co Bremanlaan. Mijn vraag is, hoelang woont u er al en weet u op welke grond uw huis staat? De voorzitter: Prima, dat is de ene vraag van Groen Laren. Inspreker 1: Ik woon op de Co Bremanlaan. We vertegenwoordigen natuurlijk leden van meerdere straten. Dat wil ik er wel even bij zeggen. En ik denk dat u doelt erop, dat de Co Breman vroeger deel uitmaakte van de tuin. Dat weet ik. De voorzitter: Goed. Prima. Dank u voor het antwoord. U hoeft niet het goede antwoord te geven.

Geef gewoon het antwoord dat u geeft. De heer Vos: Maar ik heb … De voorzitter: Eén vraag per …

7

De heer Vos: Ik heb een samengestelde vraag. De voorzitter: Dat is geen samengestelde vraag. Dat weet u heel goed als docent. Kunt u de microfoon uitdoen, mijnheer Vos? Even de microfoon uit. Wie verder? Mijnheer Westendorp. De heer Westendorp: Misschien een beetje een verhelderende vraag om gewoon even van u te horen, want u sprak over het Rijksmonument. Dat is helder. Toen kwam de tuin erbij. En dan heeft u het over het ensemble, wordt ook in de stukken genoemd. Wat is vanuit uw perspectief het Rijksmonument en het ensemble met de tuin, hoe kan u dat beschrijven? Inspreker 1: Dat is een hele moeilijke vraag. Ik kan in de … Ik lees … Ik neem hetzelfde stuk als uitgangspunt. En daar wordt beschreven dat het monument gelegen is in een tuin en dat het een eenheid vormt. Dat is het. En dat is het natuurlijk ook. Als je ernaar kijkt, is het ook zo naar mijn idee. Maar als u mij vraagt tot waar ze hebben gekeken en wat daarbij hoort, dan ben ik overvraagd. De voorzitter: Dank u. Anderen? Niet? Mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Dank u wel voor uw betoog. Als er … Ik heb gehoord uw opmerkingen allemaal en waarom u bezig bent en namens hoeveel mensen u hier zit eigenlijk. Maar als er toch gebouwd gaat worden en er liggen nu een viertal ontwerpen voor verkavelingen, welke zou u dan toch nog het meest aanspreken? De voorzitter: Dank u wel.

Inspreker 1: U wilt dat ik ruzie krijg met een aantal van mijn leden hier. Daar ga ik geen uitspraak over doen. Wij zijn … Wij hebben gepeild wat er bij onze leden leeft en daar blijf ik bij. De voorzitter: Helder. Dat is dan. Dank u wel, mijnheer Stut. Dan mag u terug op de publieke tribune. En dan ga ik mevrouw Moses uitnodigen. Dank u wel voor uw komst. Inspreker 2: Dank u wel. De voorzitter: En u heeft al een beetje gehoord hoe het werkt. U heeft vijf minuten en die mag u … Ga uw gang. Inspreker 2: Dank u wel. Dank u wel voor de tijd. Geachte voorzitter en leden van de commissie. Mijn naam is Sarah Moses. Ik woon aan de Torenlaan 62. Zoals u gehoord hebt, grenst het perceel Torenlaan 64 aan de Torenlaan en aan de Co Bremanlaan. Wij hebben ons verenigd, zoals u net ook gehoord heeft. En wij onderschrijven sowieso het standpunt wat eerder door de heer Stut is ingebracht. Ik wil dit graag verder aanvullen en verdiepen. Klein stukje achtergrond. En niet zover terug als de heer Stut, die woont er ook wat langer. Maar het perceel en het pand aan de Torenlaan 64 staan inmiddels enkele jaren te koop. De oorspronkelijke vraagprijs lag rond de 7,3 miljoen euro, waarvoor geen koper is gevonden. Vervolgens is een nieuw scenario ontwikkeld waarbij het pand met verkleind perceel van 5000 vierkante meter te koop is aangeboden voor 4,95 miljoen euro.

Voor de afgesplitste 6000 vierkante meter zijn meerdere plannen en varianten bedacht, waarvan er nu enkele voorliggen. De scenario's die vandaag besproken worden, lijken in essentie twee problemen tegelijk te willen oplossen. Eén, het toevoegen van woningbouw in Laren. En twee, het behoud van Rijksmonument Villa Oranjestein. Graag ga ik kort op beide punten in. De woningbouw op het 8

perceel. Er zijn verschillende varianten uitgewerkt, die hebben we gezien. Uit het verhaal van mijnheer Stut weten we, dat Torenlaan 64 een locatie is met hoge historische, landschappelijke en ecologische waarde. Bebouwing hier betekent een forse en structurele aanpassing van het bestemmingsplan. En stuit bovendien op brede en aanhoudende weerstand van de omwonenden, zoals we net hebben kunnen horen en al veel eerder is gedeeld. Ander punt is dat de gemeente recent onderzoek heeft gedaan naar geschikte locaties voor woningbouw in Laren. Hoewel Torenlaan 64 daarin is meegenomen, is dit perceel niet als meest kansrijke of meest logische naar voren gekomen. Er zijn andere locaties met aantoonbaar meer potentieel en minder impact. Daarnaast kunnen we ons eerlijk afvragen, of het toevoegen van enkele ruime dure villa's daadwerkelijk bijdraagt aan het oplossen van het woningvraagstuk waar Laren en Nederland voor staat. Wat ons betreft is dat niet het geval. Conclusie die ik uit het eerste stuk wil trekken is, het argument voor woningbouw op dit perceel is onvoldoende onderbouwd, gezien de aard en waarde van de locatie en het type woningen wat hier wordt voorgesteld. Punt twee, het behoud van het Rijksmonument. Het behoud van Villa Oranjestein lijkt het echte hoofddoel te zijn. Dat begrijpen we.

Het is een bijzonder pand, het is een mooi monument, met ongetwijfeld hoge onderhoudskosten. In het huidige voorstel wordt het monument om niet geschonken aan een stichting, mogelijk te maken door de verkoop van een groot gedeelte van het perceel. De indruk wordt gewekt dat verkaveling en bebouwing van het perceel de enige manier zouden zijn om het monument te behouden. Dat vinden wij een te kort door de bocht redenering. Het feit dat het pand niet is verkocht voor een vraagprijs van 7,3 miljoen en later 4,95 miljoen euro, zegt vooral iets over de vraagprijs, niet per se over de levensvatbaarheid van het object. De vragen die in ons opkomen zijn, wat is de reële marktwaarde? Is het pand onafhankelijk getaxeerd? Zijn er alternatieve verkoopscenario's serieus onderzocht? Wij zijn ervan overtuigd dat er meerdere varianten mogelijk zijn om het monument te behouden, zonder dat het perceel hoeft aangetast te worden door opsplitsing en bebouwing. De voorzitter: U heeft nog één minuut. Inspreker 2: Denk aan een lagere vraagprijs, waardoor het pand als geheel aantrekkelijker wordt voor een koper die bereid is te investeren in restauratie en behoud. Voor een uniek monument is bijna altijd wel iemand te vinden. En wat wij missen in het voorstel is een gelijkwaardige uitwerking van scenario's voor behoud van het monument zonder verkaveling en bebouwing.

En deze opties zijn wat ons betreft tot nu toe onderbelicht gebleven. Concluderend, wij willen u daarom deze vraag meegeven. Welk probleem zijn we nu daadwerkelijk aan het oplossen en is dit plan daarvoor het juiste middel? Wij vragen u om terughoudend te zijn, om alternatieven serieus te laten onderzoeken en om het perceel Torenlaan 64 onbebouwd te laten en niet in te stemmen met deze plannen. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mevrouw Moses. En binnen de tijd, dat doet u goed. Gaan deze buurt vragen uitnodigen. Die doen het goed. Iemand een vraag? Mijnheer Van Goozen. De heer Van Goozen: Dank u wel voor uw betoog. U zegt in uw verhaal dat er andere mogelijkheden zijn om het monument te behouden. Is dat een aanname? Of heeft u daadwerkelijk ook mensen die zich bij u gemeld hebben en die zeggen, wij zouden dat wel willen kopen? Inspreker 2: Bij ons hebben ze niemand gemeld, maar ik zou graag willen zien dat er andere mogelijkheden zijn onderzocht. En die informatie hebben wij nog niet ontvangen. De voorzitter: Helder. Anderen? Mijnheer Vos. 9

De heer Vos: Ik heb een enkelvoudige vraag, voorzitter. Dank u wel voor uw bijdrage. Heb ik het nu goed begrepen dat u zich vooral zorgen maakt om de eigenaar van Oranjestein, of die dat wel kan betalen? Want ik zie uw belang niet zozeer, moet ik eerlijk zeggen. U stelt een hele hoop economisch vragen, maar ik zou in overleg gaan met de huidige eigenaar. Die heeft het probleem. Wij niet. Inspreker 2: De vraag die ik stel … De voorzitter: Wat is uw vraag? De heer Vos: Mijn vraag is, waarom bent u niet met de eigenaar in overleg? Want die heeft het probleem kennelijk en wij hebben er eigenlijk niet zoveel mee te maken. Inspreker 2: In het voorstel zoals het is gepresenteerd, worden beide argumenten meegenomen. En ik probeer daar vragen over te stellen of we wel de juiste argumenten meenemen en of dat de juiste vragen zijn die gesteld worden. De voorzitter: Helder. Anderen? Mijnheer Spaan. De heer Spaan: Het gaat volgens mij gewoon, ik denk bij alle sprekers dat er gewoon geen woningen moeten komen. En ik denk de opgave is dat we toch overal moeten proberen op een goede manier wat woningen erbij te doen. Dat geldt voor het hele land dit probleem. En het is natuurlijk elke keer raak. Als het vlakbij in de buurt is, dan wil je het niet. Ik krijg zelf ook een aanbouw van de kerk tegenover. De voorzitter: Even, mijnheer Spaan, wat is uw vraag? De heer Spaan: De vraag is eigenlijk.

Jullie zeggen, het is allemaal hetzelfde. En ik vind ook dat we er … Ik snap niet, sta je er helemaal niet positief in? Willen jullie gewoon geen woningen? De voorzitter: Dank u. Inspreker 2: Het antwoord daarop is dat we zien, dat dit een perceel is waar veel historie en veel weerstand op stuit. Het wordt gekoppeld aan het behouden van een monument. Die koppeling begrijp ik niet, als zijn we het monument … En dan is de vraag. Is het type woningen wat daar opkomt en de weerstand die er is, is dat allemaal nodig om het monument te behouden? En als we het monument willen behouden, dan kunnen, zijn er ook andere manieren voor. En die scenario's zouden wij ook graag onderzocht willen zien. De voorzitter: Duidelijk. Anderen nog behoefte? Niet. Dank u wel. Dan kunt u terug op de publieke tribune plaatsnemen. En dan nodig ik u straks nog even uit of u nog een slotpleidooi wil houden. Dan vraag ik nu de heer Korthals. U mag alleen maar daar plaatsnemen. Water? Natuurlijk. Ja, hoor. Ik denk, u wilt gaan rondlopen, maar … Natuurlijk, spraakwater, altijd. Ga uw gang. Vijf minuten heeft u. Wel even … Inspreker 3: Goedenavond, allemaal. Ik ben voorzitter van de stichting Laren Groen. We bestaan uit ecologisch geïnteresseerde en ecologisch competente mensen. Onze missie is verbetering van biodivers groen in Laren.

Zoals u misschien wel weet, is in Nederland de biodiversiteit alsmaar dalende. We hebben nu 20 procent nog van de planten en de dieren, ook in het versteende gebied van Laren. Het gaat er heel slecht mee. De groene strook die nu aan de tuin, die nu bij Torenlaan 64 ligt naar mijn voorspelling met het nieuwe plan wat er nu ligt 10

voor Torenlaan 64, zes villa's, die zal verslechteren. De kwaliteit daarvan zal verslechteren, want dat betekent ook een afscheiding van Mauvezand door wegen, villa’s, et cetera. Omgekeerd ook, Mauvezand heeft eigenlijk best wel die tuin nodig als een soort voorgebied, om zelf ook weer de biodiversiteit te realiseren. Ik heb het nu steeds over biodiversiteit. Dat is geen luxe. Dat is bescherming tegen hittestress. Dat is gezondheid. Dat is ontspanning. Dat is lange termijn. Dat gaat niet … Dat is niet in geld uit te drukken, maar dat is lange termijn. En die eilanden, tuin van Torenlaan 64 en Mauvezand die horen met elkaar verbonden te zijn. Ik noem even wat, ik hoop dat het u wat zegt. Putters, boomklever, boomkruiper, uilen, buizerds. Dat zit grotendeels in Mauvezand, komt ook nog wel eens in die tuin. En die verbinding zou steeds beter gemaakt moeten worden. Dat is voor de lange termijn een basaal voordeel voor onze kleinkinderen en achterkleinkinderen. Mijn voorstel is om de Harmen Vos een zandpad te laten zijn, waardoor ook salamanders, padden … Dat gebeurt nu overigens al voor een stuk, maar in ieder geval voor langzaam … Soms rijden er nog wel eens auto's. Rij, zie je geplette padden en salamanders om dat stuk ook echt verbinding te laten zijn tussen Mauvezand en die tuin. Wat ik zeg over die eilanden en de verbinding tussen de eilanden, dat is niet geklets.

Dat is goed wetenschappelijk onderbouwd, eigenlijk in de hele wereld. Altijd als er een eiland, een ecologisch biodivers eiland is moet er altijd een omgeving ook zijn waar de dieren en de planten die ook altijd beweeglijk zijn, in naartoe kunnen gaan en weer terug. Het is … Nogmaals, het is geen luxe biodiversiteit, het is iets wat nodig is voor ons allemaal. Hittestress zal alleen maar toenemen, zeker in die verstedelijkte omgeving van Bremanlaan en nog die, de rest van die straten meer naar het dorp toe, naar Brink toe. Eigenlijk denk ik dat, dit plan is desastreus voor de biodiversiteit in dit gebied. Maar ook die vinger die nu tot aan even kijken, hoe heet die laan? Ik dacht de … Ik ben even kwijt hoe die volgende laan heet. Maar goed, desastreus om die, voor die vinger. Die, dat moet je juist onderhouden. En je moet ervoor zorgen dat er steeds, dat de planten en dieren heen en weer kunnen gaan van het één naar het ander. Ik heb dat overigens bij GNR ook nog eens opnieuw besproken. Zij zijn het helemaal met mij eens, dat de omgeving van een natuurgebied heel centraal is voor de kwaliteit van dat natuurgebied. Nogmaals, als daar zes villa's komen met één of twee uitritten, één misschien in de Bremanlaan of Bremanweg en ander in de Harmen Vosweg, dan verstoor je dat evenwicht. Er is nog natuurlijk nog veel meer aan de hand, want er is ook nog de Hut van Mie.

De voorzitter: U heeft nog één minuut. Inspreker 3: Die ook een steeds slechtere kwaliteit heeft. Goed, ik zal het hierbij laten. Ik wil nog één ding zeggen over het monument. Er zijn waanzinnig veel voorbeelden waar een Rijksmonument van binnen heel erg goed en aangepast kan worden aan meerdere gezinnen. Kijk even naar de Tindal Villa in Bussum. Er zijn zelfs aparte opgangen gemaakt. Het is werkelijk niet zo dat het alleen maar in zijn geheel verkocht kan worden. Er kan ook gedacht worden aan appartementen, et cetera. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Korthals. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Dat is een mooi vraag, verhaal. En eigenlijk mijn vraag is. Ik hoor u zeggen, Laren groen. Dat is iets anders dan groen Laren, het is geen fractie. Ik zou eigenlijk u willen vragen. Stel dat dit verdere onderhandeling heeft, is het een idee om u aan te sluiten bij deze beplanning om te kijken wat er allemaal mogelijk is en onmogelijk is? Inspreker 3: Jazeker. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dat lijkt mij een hele … 11

Inspreker 3: Vind ik … Mevrouw Van Dorst-Brakel: Straks bij de … Inspreker 3: Vrijwilligersvereniging hebben wij goed contact mee. Dat is zeker een belangrijk punt. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Westendorp. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Dank u voor uw inspraak. Interessant om ook met deze bril naar de situatie zitten kijken. En ik denk ook heel erg noodzakelijk in deze tijd. U zei in uw betoog ook dat er veel van de argumenten die u zojuist heeft gedeeld, ook wetenschappelijk kunnen worden onderbouwd. Dat hoeft niet morgen, maar het zou heel fijn zijn als wij bij een volgend rondje wat van die documentatie zouden krijgen, want dat helpt bij de beoordeling. Inspreker 3: U wilt dat niet vandaag? De heer Westendorp: Nee, dat heeft geen haast, maar … Inspreker 3: Zeker, in het proces. De voorzitter: Ik zag eerst mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de bijdrage en het gloedvolle betoog met betrekking tot de biodiversiteit. Daar vinden wij ook iets van. Ik … Er is alleen één vraag. U heeft de hele tijd … U hebt gerefereerd aan die zes villa's, maar volgens mij is dat dan weliswaar de voorkeur van Larens Behoud. Maar hoe zit dat dan bij die andere varianten, hoe denkt u daar dan over? De voorzitter: Dank u.

Inspreker 3: Als je ziet naar de bewegingen die nodig zijn A, om die andere gebouwen te realiseren, maar daarna met de bewoners. Het leed, leidt alleen tot nog meer bewoners. En we weten allemaal, dat betekent ook parkeerplaatsen, auto's, et cetera. Ik zie dat nog veel slechter. Ik vind dit ook niks, maar hij deed het voorstel. De voorzitter: Helder, dat mag. Mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. U had het even over de Harmen Vosweg om die onverhard te laten of te behouden. Mijn vraag is, stel dat in een bepaald plan de Harmen Vosweg onverhard blijft en dan verwijs ik even naar de Engweg, het verlengde van de Engweg. De Larense Engweg die is ook onverhard. Is, zit daar voor u een oplossing in of is dit alleen maar, haalde u dat als voorbeeld aan? Inspreker 3: Nee, ik zie wel … Ik ben ook bestuurslid van de Stichting Oude landbouwgewassen, maar ik … Daar zit natuurlijk een verband tussen. Dat en dat is ook een onverharde weg. Sowieso is het natuurlijk vanuit historisch gezichtspunt is het natuurlijk heel mooi, dat er in Laren nog steeds een paar zandpaden zijn. Ik 12

bedoel, dat is gewoon perfect. Dat is nostalgisch. Tegelijkertijd, die zandpaden hebben een grote ecologische functie voor zandminnende dieren. En er zijn er heel veel. Als je er hard overheen rent, dan zie je dat niet zo vaak, maar er zijn amfibieën, er zijn padden. Overigens is natuurlijk ook de Hut van Mie hoort hier ook bij. Je ziet, dat verslechtert allemaal. We moeten daar meer op letten. Die biodiversiteit is echt voor die, onze eigen gezondheid, voor het tegengaan van die hittestress, voor de ontspanning voor onze kinderen, kleinkinderen het allerbeste. De voorzitter: Helder. Mijnheer Spaan. De heer Spaan: Goed betoog, hoor over de, over het groen en de zorgen die erom zijn. Is het een idee dan ook misschien om de Co Bremanlaan ook weer terug te brengen als zandpad? Als er toch en misschien meer plekken dat te gaan doen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spaan. Dat is uw vraag. Inspreker 3: Ik heb daar nog niet over nagedacht. Ik zie wel dat als er veel auto's op een zandpad rijden, dat er snel kuilen in komen. Ik bedoel … Maar ik … Eerlijk gezegd, ik kan daar niet direct een antwoord op geven. En ik woon daar niet. Ik heb … Ik wil niet meteen daarover … De voorzitter: Helder, dank u. Geen andere vragen meer. Dan dank ik u hartelijk voor uw inspraak. U mag terug op de publieke tribune. En dan nodig ik vervolgens mevrouw Kok uit. Goedenavond, mevrouw Kok.

U heeft al een beetje begrepen hoe het werkt hè? U kunt meteen van start. U krijgt vijf minuten en daarna kunt u eventueel nog vragen krijgen. Ga uw gang. Inspreker 4: Geachte voorzitter, raadsleden en wethouders, dank voor de gelegenheid om opnieuw in te mogen spreken. Ik heb mijn rode jasje er speciaal voor aangetrokken, mijnheer Rood. Want op 29 mei 2024 heb ik verzocht om de wethouder maximaal te laten ondersteunen bij het opstellen van beleidscriteria, die passen bij de Woonvisie Laren/Blaricum 2023-2027. Dat ging toen over mijn verzoek om een woonvlak te verlenen op een ruim 60 jaar oude schuur met een bestemming wonen, formeel aangemerkt als bijgebouw. De schuur heeft altijd een eigen kadastraal nummer gehad. Een woonvlak is noodzakelijk om vergunningen, een zelfstandig nummer en financiering te kunnen aanvragen. De aanvraag past binnen de Woonvisie, die juist ruimte wil bieden aan slimme woonoplossingen binnen de bestaande structuur van het dorp. Mijn verzoek werd destijds afgewezen met drie argumenten, precedentwerking, parkeerdrukte en verkeerstoename. En ik vraag u om deze drie argumenten eventjes vast te houden, want de Woonvisie zoekt juist naar zorgvuldig gekozen precedenten die bijdragen aan de woonopgave. De locatie van deze schuur bood voldoende parkeergelegenheid naast het pand. En ik kom er dagelijks, de verkeerstoename is verwaarloosbaar.

In april 2024 sprak ik met wethouder Rood. En tot mijn verbazing bleek de aanwezige ambtenaar de Woonvisie niet eens te kennen. De wethouder gaf aan pas te willen beslissen zodra er beleidscriteria zijn opgesteld, maar die criteria zijn er nog steeds niet. Ik heb gebruikgemaakt van mijn inspreekrecht. En heel fijn waren er enkele belangstellende raadsleden, waarvoor nog mijn hartelijke dank. Maar daarna leek de kous af. Af en toe kan ik mijn belangstelling voor de ontwikkeling van de beleidscriteria niet onderdrukken. En dan mail ik altijd eventjes de wethouder en de ambtenaar. Ondertussen woon ik met mijn partner op het Van Erven Dorenspark. Voor de bekenden onder u, dat is het voormalige 11C-terrein. Kort na aankoop van ons appartement werd het tegenoverliggende GNR-bosperceel gekapt door wijziging van het bestemmingsplan met de spreekwoordelijke pennenstreek. Sherpa bouwde er een nieuw pand. Procederende buurman kreeg 13

500 vierkante meter grond, met de mogelijkheid tot realisatie van een vrijstaande villa. Het zou tegemoetkoming in de proceskosten zijn volgens de destijds, de toenmalige wethouder. En de grond werd niet zoveel waard geacht, maar enkele jaren later werd deze grond verkocht voor 750.000 euro. Met zulke beslissingen is het moeilijk vertrouwen te hebben in de inschatting van grondwaarden en consistentie van gemeentelijk beleid. Ondertussen is na de komst van het Sherpa-gebouw de parkeerdruk in onze straat fors toegenomen door bezoekers, medewerkers van Sherpa en het komen en gaan van taxi's, busjes en vrachtwagens. Ik herinner u graag nog even aan de argumenten waar destijds mijn woonvlak werd afgewezen, parkeerdruk en toegenomen verkeersbewegingen. Omdat we op de locatie van de schuur vooralsnog geen woning mogen realiseren, hebben we een huis op de Co Bremanlaan gekocht. Wij merken dat de buren moeten wennen aan huishoudens met twee auto's. En dan even tussen haakjes. Dat gaat vooral over het vele verkeer op de Harmen Vosweg die nu de draai eigenlijk niet meer kan maken naar de Co Breman, omdat daar onze auto’s geparkeerd staan. Laren kent meerdere lieflijke straatjes die niet op het hedendaagse verkeer zijn berekend. Soms staat de Co Breman vast door geparkeerde auto's aan de linker- en de rechterzijde van de straat. Als ik uit het raam kijk, zie ik Villa Oranjestein.

Ik vraag me af, waarom de gemeente niet eerst de eigenaar aanspreekt op het onderhoud van zijn uitgedunde bosstrook, voordat er wordt gekeken naar bouwplannen. Overigens is het volgens opvallend dat in alle voorstellen de eigenaar zelf wordt ontzien, terwijl de verkeersdruk en overlast eigenlijk volledig op de Co Bremanlaan wordt afgewenteld. Maar ondanks dat meerdere straten al jarenlang tegen elk voorstel van de bebouwing zijn geweest, blijven voorstellen komen. Reden voor ons om direct lid te worden van de Buurtbelangenvereniging. Ik ben geboren en getogen in Laren. Mijn familiegeschiedenis is zichtbaar in het dorp in de schilderijen van Mauve, op de grensborden van Laren, op de Mauvepomp op De Brink, in de tuinen die door het bedrijf van mijn grootvader en vader jarenlang zijn aangelegd en onderhouden. De Sint-Jans processie werd in de jaren 50 van groen vanuit de eigen kwekerij voorzien. En de Lindehoeve, daaraan zijn attributen geschonken. Alles om de historie van het dorp in stand te houden. De voorzitter: U gaat in een sneltreinvaart, maar u heeft nog steeds maar één minuut. Inspreker 4: Maar ik ben ook bijna klaar. Ik ga afronden. Ik vertel u dit, het dorpskarakter is mij zeer dierbaar. Met lede ogen zie ik aan hoe decennialang het dorpsbeeld verdwijnt. Lommerrijke straten worden minder groen, lege plekjes volgebouwd en Gooise villa's vervangen oude panden.

Het in stand houden van het dorpskarakter is een gezamenlijke inspanning van bewoners en bestuurders. Wethouders, burgemeesters komen, gaan en kunnen met hun beslissing het dorp onherstelbare schade toebrengen. Gezien de besluiten over de R&I-zaak in de afgelopen paar jaar, maak ik me ernstig zorgen over de plannen rond Oranjestein. Als de raad hiertegenover positief staat, dan is het eerlijk om ook tegelijk te zeggen dat het lommerrijke dorp van weleer gewoon definitief verleden tijd is. En dat de stem van buurtbewoners die al jarenlang nee zeggen, niet meer gehoord hoeft te worden. Ik stel voor dat we dan ook in de volgende vergadering maar de gebieden zoals de Hut van Mie, De Brink, kermisterrein, hockeyvelden en Eng-gebieden gewoon gaan bebouwen. En laten we ook het Singermuseum maar slopen voor nieuwbouw. Maar … De voorzitter: Uw laatste zin. Inspreker 4: Ik wil graag de wethouder vragen, waarom de heer de Le Coultre niet hoeft te wachten op beleidscriteria, terwijl mijn aanvraag al drie jaar stilligt. En waarom zijn plannen niet dezelfde argumenten krijgen van verkeerstoename en parkeerdrukte, zoals ik?

14

De voorzitter: Goed, prima. Dank u wel. Blijf nog even zitten als er misschien nog een vraag is. Mijnheer Van den Berg zie ik als eerste. De heer Van den Berg: Heel formeel wil ik de vraag die mevrouw Kok als laatste stelde, eigenlijk overnemen. Dat de wethouder daar een antwoord op gaat geven in zijn behandeling. De voorzitter: Dan moet u straks die vraag namens mevrouw dan maar stellen. Anderen? Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik heb uw betoog en ik ken uw betoog natuurlijk van haver tot gort. Mag ik inderdaad concluderen dat vooral uw teleurstelling erin bestaat, dat een inwoner zich niet gehoord wordt, voelt? En zeker een inwoner die hier al generaties woont. Is dat niet de essentie van uw vraag? Van uw verhaal. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Kok. Inspreker 4: Dat is ook zeker de essentie, maar ook dat ik me ernstig zorgen maak over eigenlijk de teloorgang van het dorp. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoor ergens alarm of zo, maar die … Die loopt nu weg. Als ik het hier al hoor. Goed. Dank u wel, mevrouw Kok. En dan nodig ik als laatste van de insprekers mijnheer Le Coultre graag uit. Daar bent u. Hartelijk welkom. U staat ook aangekondigd als de initiatiefnemer. Dat zal ik dan maar ook eventjes van tevoren aankondigen. U heeft ook vijf minuten, ga uw gang. Microfoon aanzetten, graag. Even voorop. Helemaal goed.

Inspreker 5: Die vijf minuten zal ik niet nodig hebben. Ik wilde alleen iets aanvullen eigenlijk. Ik heb alle stukken gelezen. Ik kom daarin tegen de stichting Hendrick de Keyser die zich opwerpt landelijk tot het behoud van rijksmonumenten. En die dan weer een goede bestemming geeft en zorgt dat die hun leven behouden, ook in de moderne tijd. Mijn eerste insteek was met hen te praten. Heb ik ook gedaan. Nadeel van Hendrick de Keyser blijkt dat zij een pand als het mijne eigenlijk alleen als nalatenschap willen aanvaarden. En zover zijn we nog niet. Dat heeft ook alles te maken met de overdrachtsbelasting. Dat is tegenwoordig een kleine 10 procent. En dat is nogal fors en die moet betaald worden door de ontvanger. Nu is er gelukkig een andere stichting. Die heet Monumentenbezit, bekend van bijvoorbeeld de Trompenburgh in ’s-Graveland die ze net helemaal gerestaureerd hebben. Die kijken daar anders tegenaan. En die hebben daarom op dit moment met mij het gesprek hierover. Voordat Hendrick de Keyser te veel een eigen leven gaat leiden, daar moet staan schuine streep Monumentenbezit. Dat is eigenlijk het enige wat ik wilde zeggen. De voorzitter: Goed, prima. Dan zijn er vragen? Mijnheer Van Goozen. De heer Van Goozen: Dank u wel voor uw korte mededeling. Een van de sprekers, insprekers voor u die zei van, er zijn nog meerdere mogelijkheden.

Hebben zich andere kopers bij u gemeld al voor het pand, of niet? Inspreker 5: Er hebben zich vele kopers altijd gemeld. Ik woon er 35 jaar. Komen heel veel mensen altijd die dat perceel willen kopen. En ze zeggen altijd, mijnheer Le Coultre, verkoop ons dat nu, want dan gaan wij wel even met de gemeente praten over de villa's die daar komen en dan delen we de winst. Dan vraag ik, wat gaan jullie dan met het huis doen? Eigenlijk komt het erop neer, dat vinden ze niet zo interessant. Ze maken er wel

15

wat van. In ieder geval het wordt om het maar zo uit te drukken, voor kabas of zoiets dergelijks. Het is ook net gebeurd met een huis van een andere beroemde architect aan de Torenlaan in Blaricum. Dat is verschrikkelijk wat je meemaakt. We hebben wel eens mensen gehad die echt zeer geïnteresseerd waren. En dan praat je door over, wat zijn dan je plannen met het Rijksmonument? Dan zegt hij, maar dat glas in lood dat is toch niet meer van deze tijd. Zo wordt er dan gepraat. En dan zeg je, maar dat mag je er niet uithalen. Zeggen ze, op een zaterdagochtend met wat Polen is het zo gebeurd. Daar gaat het om. En dat mag niet, dat weet ik ook wel. En die insprekers hebben daar gelijk in. Dat gebeurt gewoon. De voorzitter: Dank u. Anderen? Mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw korte bijdrage. Helder. Er was alleen één ding wat ik niet zo goed begrijp. Als dat overgedragen wordt aan Hendrick de Keyser of die andere club. De naam ontschiet me even, dat is ook niet zo relevant. Dan is dat overdragen in eigendom. Dan heeft u het vruchtgebruik of dan gaat u vertrekken? Wat is dan … Wie wordt dan de nieuwe bewoner van het pand? Inspreker 5: Dat is uiteindelijk aan die stichting, wanneer wij eruit gaan. Tot nu toe zeggen al die stichtingen, wij willen niks met de projectontwikkeling te maken hebben. Dat is niet onze doelstelling.

Onze doelstelling is het behoud van een Rijksmonument. Dat betekent dat je een splitsing maakt van het hoofdhuis met zeg een halve hectare grond. Dat is het monumentale gedeelte. Eigenlijk is dat nog meer, maar dat vind ik gewoon belangrijk voor die uitstraling. En daarnaast hou je dan 6000 meter grond over voor ontwikkeling. Met die 6000 meter ontwikkeling willen deze stichtingen niets, maar dan ook niets te maken hebben. Dat is buiten hun doelstelling. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u, voorzitter. Ik hoor u inderdaad zeggen, de stichting over het huis. Wat zegt de stichting over de tuin? Waar, hoe kijken zij daarnaar? Want ik hoor nogal eens monumentaal, noem het op. Hoe kijken zij tegen de tuin aan? Inspreker 5: Ze vinden een halve hectare al erg fors, want dat betekent ook onderhoud en zorg. De voorzitter: Duidelijk dan. Dan mijnheer Van den Berg, zag ik. De heer Van den Berg: Een vraag, voorzitter. Is er met een van de stichtingen waar u mee spreekt, is het dan zo dat men daar één woning wil laten of dat men in het kader van behoud ook eventueel meerdere appartementen daarin ontwikkelt? Of is dat niet aan de orde? Inspreker 5: In die woning waren ooit appartementen. In het kader van de naoorlogse woningnood is het gesplitst. Wij hebben het gekocht in 1990 toen het eigenlijk voor afbraak stond. Zo slecht was het.

We hebben het helemaal terug gerestaureerd naar de oorspronkelijke woning die het was. En heeft nu gelukkig de beschermde status. Je mag daar per definitie niks aan veranderen qua structuur. Dat je het interieur er toch uit sloopt, is helaas een feit, maar dat je daar appartementen van gaat maken, daar zal Monumentenzorg volstrekt voor gaan liggen. De voorzitter: Duidelijk. Mijnheer Westendorp.

16

De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Heel veel vragen, maar ik mag er één stellen. En dat is toch meer een beetje een gevoelsvraag, luisterend naar alle insprekers. De brieven, de informatie die wij nu krijgen. Kan u misschien even in het kort weergeven, hoe de communicatie in relatie met de bewoners is? Want er lijkt nu al best wel veel tegenstand. We zitten in de oriënterende fase. Zou u daar iets over kunnen zeggen? Inspreker 5: Ik spreek die bewoners regelmatig, want je loopt met de hond en door de buurt en ga zo maar door. Sommigen heb ik ook nog nooit gesproken, zoals mijnheer Stut. Die woont als buurman aan de overkant van de weg. Die heeft zich nooit bij mij gemeld. Je probeert natuurlijk alles zo veel mogelijk in overleg te doen. Probleem is dat het er een stuk of 20 zijn en dat je ze dus per definitie niet op één lijn krijgt. Ze hebben ook verschillende belangen, want de ene zit aan de Torenlaan, de ander zit aan de Co Bremanlaan. En eigenlijk maar dat hoort u ook wel aan de insprekers, is de houding njet, njet, njet à la Breznjev. En dan heeft overleg weinig zin. De voorzitter: Dank u. Dan mijnheer Spaan. De heer Spaan: Ik vind het een heel slim plan. Mijn complimenten. Het behouden van dit monument zou heel, zou ik heel blij mee zijn. Ook het verduurzamen van dit monument zal een … Dat zal een van de redenen zijn dat je er vanaf wil, denk ik.

Wat ik net al zei, ik ben zeker niet tegen woningbouw daar. De Co Bremanlaan is natuurlijk al deels nieuw, oude nieuwbouw. Maar wat is het plan als het … Wat gaan jullie doen als het niet doorgaat? De voorzitter: Helder, dank u. Inspreker 5: Als het, in ieder geval de herontwikkeling met de verkaveling van de tuin. Dan wordt het totaal verkocht aan de meest biedende, zoals het dan een keertje gaat. Waarschijnlijk door mijn kinderen als erfgenamen. En dan hebben we het geprobeerd het te redden en dat is dan niet gelukt. Dat is het verhaal. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Le Coultre. Want alle partijen hebben een vraag mogen stellen. Als u de microfoon uit wilt doen en terug plaats wil nemen op de publieke tribune. Dan beginnen we met de commissiebespreking. Het gaat om een opiniërende ronde. We hebben wel twee termijnen, maar dan ook niet meer dan twee termijnen. Ik zag als eerste mijnheer Westendorp. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Een aantal dingen. Allereerst wil ik de wethouder denken, de raad en de commissie in een vroeg, zo vroeg stadium in te schakelen. Daar ben ik natuurlijk al heel blij mee. Dat is een mooie learning naar hetgeen wat we recentelijk hebben meegemaakt. Dat is heel goed. En ook luisterend naar de insprekers, want dit is een opiniërend gesprek heb ik toch wel een rijtje vragen naar aanleiding van de discussie vandaag.

Maar voordat ik daaraan begin, heb ik eigenlijk een hele basale vraag. Want waarom zou u de opinie willen weten van een raad die er over een paar weken niet meer is? Ik denk dat dit dossier bij de nieuwe raad terecht moet komen. Ik denk dat we eigenlijk een beetje voor onze beurt spreken. Nu we er zitten, gaan we het zeker over hebben. Dat kan dan meegenomen worden naar de nieuwe raad, maar ik denk dat dit bij de nieuwe raad nog een keer moet worden neergelegd. Om ook inderdaad de nieuwe raad in een vroegtijdig stadium hierbij te betrekken. Want ook dit is weer een impactvol dossier, wat mij betreft. En dan hoor je ook de insprekers en de verschillende verhalen. Het is opiniërend, we gaan kijken waar we uitkomen. Ik heb wel een gevoel, wat ik hier en daar in de commissie en in de raad en ook in, bij de bewoners en het college vind soms, dat wij denken dat wij inderdaad als Laren een enorme woningbouwplicht 17

hebben. Die hebben we als Nederland. Maar als je dan sprekend over de regio naar eigenlijk het geluid uit de Metropool Amsterdam hoort, dan zegt de Metropool Amsterdam er mag best wel wat groen weg, wij moeten bouwen. Dat is onze taak. En als je naar het groen wil, dan ga je naar het Gooi. Als wij vervolgens in het Gooi ook als een dolle overal gaan bouwen, dan hebben we wel een uitdaging. Dan vraag ik me eigenlijk af, of we met zijn allen het juiste aan het doen zijn. Dit is niet … Dit is meer even een overweging die ik wil meegeven, want er zijn gewoon sommige plekken die inderdaad uniek zijn. En wij moeten echt heel zorgvuldig als raad … Ik zeg niet wat ik denk, wat ik vind, wat wij vinden, we zijn aan het onderzoeken wat we vinden. Maar ik denk dat het wel echt van belang is, dat we echt even goed moeten nadenken en zorgvuldig moeten zijn in dit soort processen als we het hebben over Rijksmonumenten met een ensemble, een tuin, beschermd, niet beschermd dorpsgezicht, natuur, biodiversiteit. Dat moeten we echt wel even goed meenemen. En niet te makkelijk alleen maar voor woningbouw stemmen. We hebben overigens in het initiatiefvoorstel, dat is al eerder genoemd vanavond inderdaad deze locatie niet als direct kansrijk aangemerkt. Onder andere dat er allerlei aspecten aan zitten, die gewoon niet heel helder zijn. Nu we er toch zitten, ga ik toch een paar vragen neerleggen.

Onderdeel van het zorgvuldige proces is ook dat je de context goed begrijpt. Als we bij de nieuwe raad een opinie gaan halen, dan zou ik ook echt wel een beetje informatie willen hebben over de stichting. Wat betekent dat dan? Want er wordt toch een constante koppeling gemaakt tussen woningbouw gekoppeld aan het overdragen van het huis naar een stichting. Hoe ziet dat stichtingscontract er dan uit? Ik denk dat dat toch wel relevante informatie is voor een commissie en een raad om dat te weten. En als we het over de stichting hebben, dan hebben we het ook over de vaststellingsovereenkomst die in het verleden is gesloten, die vanavond ook al ter sprake is gekomen. Ik vind dat de historie die geleid heeft tot datgene wat nu op tafel ligt, moet worden meegenomen om überhaupt van ons een opinie te kunnen vragen. Ik vind eigenlijk het dossier op dit moment niet volledig. Graag meer informatie daarover voor de nieuwe raad. En dan over de verkavelingen. Geen opinie, maar we krijgen wel meteen een aantal verkavelingen, opties voor ons. Dan heb ik eigenlijk alleen de vraag even vanuit de Woonvisie gedacht. Als we vanuit de Woonvisie denken, dan is verkaveling eigenlijk niet hetgeen wat in de Woonvisie staat beschreven, maar wellicht is dat dan wellicht een verkaveling die het minste impact heeft. Wellicht is dat de overweging van de wethouder en het college geweest.