Transcript commissie R&I 3 december 2025

30

terug naar de definitie. Ik weet niet of er inmiddels een georganiseerd iets gaande is, maar het komt op veel plekken verkeerd voor. Dus dat moeten we echt even herstellen. De voorzitter: Dank u. Anderen nog? Mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Eventjes voor de hier aanwezigen. Er is eindelijk een vereveningsfonds werd er verzucht. De eerste keer dat we het hierover gehad hebben was 10 september dus in het kader van de verdichting van de tijd, het valt nog wel mee. Als ik even reken is dat nog geen drie maanden. Het is wel zo dat ze in 2017 het er ook over gehad hebben, maar toen is die al heel snel meegegeven met het grofvuil, dus dat was een waardeloos voorstel. En 10 september valt heus wel mee. Maar goed waar van akte zeg ik dan maar. Ik had twee vragen gesteld en ik krijg op een geen van beide een antwoord, dus dat is wel een beetje jammer. Het gaat niet uitgelegd worden. Dat is wel een beetje raar. Want het wordt straks wel gebruikt en volgens mij de mensen hier aanwezig moeten toch ook begrijpen waar hebben ze het over? Maar goed kennis en ik heb ook geen antwoord gekregen op de vraag hoe weet u nou of het toereikend is? Ik zie geen enkele onderbouwing waarom de getallen die nu gepresenteerd worden, dan zouden kloppen? Maar goed ik heb kennelijk een te moeilijke vraag gesteld en mijnheer Oomkes begrijpt het ook al niet.

Nou dan vind ik het niet zo erg dat ik het ook niet begrijp. De voorzitter: Dan anderen nog? Nee, geen behoefte. Dan gaan we nog een keer naar de wethouder met verzoek om nog een toelichting geven op de vraag van de heer Vos zoals duidelijk en nog een paar korte dingen. De heer Rood: Mevrouw Graafsma ten eerste vroeg bent u het met mij eens dat we voor CPO iets anders moeten regelen? Nee, ik ben enthousiast over CPO, maar uiteindelijk komt er gewoon een woning uit CPB met een waarde en daarover moet worden afgerekend. Dus ik zou het onlogisch vinden om daar uitzondering voor te maken. Er zit natuurlijk in een commerciële ontwikkeling wat winst. Maar een in CPO ontwikkelde woning heeft misschien omdat je geen winst hoeft af te dragen, minder gekost maar het heeft nog steeds een waarde. En het gelijkheidsbeginsel fluistert mij dan in dat we over die waarden een bijdrage moeten vragen en niet over wat het heeft gekost. Dan de VVD, artikel 4. Ik daar gaat mijnheer De Jong misschien zometeen iets over zeggen. En Groen Laren nog een keer. Ja, het is een ingewikkeld model. Dus ik kan het niet simpeler maken. Het werkt wel, we hebben u allerlei voorbeelden gegeven hoe het dan uitpakt in vergelijking met andere systemen et cetera.

Dus u bent op zich helemaal meegenomen in welke keuze u eigenlijk zelf heeft aangegeven als meest kansrijke route en welke dilemma's daarin beslecht moesten worden. Is dat geld toereikend? Dat moet die discussie moeten we eigenlijk omdraaien. Ik dat is een doctrine die zegt in Laren sociale woningbouw is totaal onmogelijk, want de grondprijzen zijn te hoog. Mijn reactie is dan altijd dan moeten de grondprijzen omlaag. En dit nu hebben we een instrument waarbij we dat kunnen bereiken. Want als een projectontwikkelaar denkt hier zou wel wat gebouwd kunnen worden en die meldt zich daarvoor bij de gemeente. En er moet iets in de bestemming gewijzigd worden. Dan zijn wij natuurlijk zitten we aan tafel in een onderhandeling. En misschien heeft hij allemaal miljoenen in zijn hoofd en denkt hij ik kan hier allemaal dure woningen neerzetten, want er is best wel markt voor in Laren. Nou dat laatste heeft hij helemaal gelijk in, maar dan komt er een ontnuchterend gesprek met meestal de ambtelijke staf. Namelijk u moet ook programmeren voor die twee categorieën waarin u nergens in Nederland heel veel verdient, maar hier ook niet namelijk betaalbare huur. En dus midden duur en sociaal.

Dus is het toereikend? Ja, want de inkomsten die uit dat fonds in het dus die uit die verevening in het fonds vloeien, daar kunnen wij anderen op andere percelen mee gaan bouwen zodat het eigenlijk ook niet zoveel uitmaakt of je verevent financieel dan wel zelf realiseert. En zo werkt dat rekenmodel zodat het een beetje lood om oud ijzer wordt en dan kun je echt gaan kijken past het hier? Hoe is het hoe zit het met de buurt en wat kan dat stukje aan et cetera. Dus dat wordt dan veel meer de afweging dan hoe dat financieel voor die ontwikkelaar uitpakt. 31

De voorzitter: Interruptie van de heer Vos. De heer Vos: Ik ga u toch even onderbreken want ik vroeg is het toereikend. Als ik boodschappen ga doen dan weet ik hoeveel ik in mijn portemonnee heb zitten en dan weet ik of ik daar veel of weinig voor kan kopen. Maar dat lijkt me hetzelfde als u aan tafel zit met de projectontwikkelaar en u zegt o, dat gaat niet door en u gaat er eventueel actie op ondernemen. Hoe weet je dan of u genoeg geld hebt? Hoeveel geld hebben we opgehaald, hoeveel zit er in die reserve en wat kan ik ermee doen? En u geeft een rekenvoorbeeld hoe u geld gaat ophalen? Nou oké die begrijp ik niet, maar die is er dan in ieder geval. Maar waar is dan het rekenvoorbeeld zoals ik dat zou kunnen begrijpen en andere mensen zouden kunnen begrijpen hoeveel geld er in kas is en hoe ik kan ingrijpen. De voorzitter: Interruptie. Dank u heer Vos. De heer Rood: Dank u. Eigenlijk is het een heel terechte vraag en dat maakt het onderwerp misschien ook toegankelijker. En dan moeten we denk ik met zijn allen voor zijn. Stel er zijn twee landjes, allebei even groot en daar zou met goede wil zou je daar in drie categorieën kunnen bouwen. Ik noem maar wat, 12 woningen kun je erop realiseren. In drie categorieën, dus de dure categorie waar je het geld mee wil verdienen en dan de middeldure en de sociale huur waar je veel minder mee kunt verdienen.

Dan is dat met die rekensom want dit is nou eenmaal onze woonvisie. Is dat stukje land wat waard als wij dat toestaan, als wij toestaan om daarop te bouwen? Als we nou op een van die landjes een alleen maar vrijesector koopwoningen realiseren, dan komen we … Ik ben aan het woord. Dus dan komen we dan hebben we natuurlijk die andere categorieën niet. Daar wordt goed op verdiend. Dit rekenmodel zegt, wat wordt er op verdiend? Daarom is het gekoppeld aan die vrij op naam prijs. En wat realiseer je niet, wat elders dan wel moet. Dan is dat andere landje ineens beschikbaar om in twee andere categorieën, de betaalbare categorieën woningen te realiseren. En hoe werkt het dan dat de middelen die je op dat ene landje afroomt, dat die benut worden om dat andere landje te verwerven, bijvoorbeeld door de woningcoöperatie. Wat zijn die twee landjes nou waard? Allebei evenveel. Namelijk niet zoveel wat die ontwikkelaar misschien dacht dat hij daar leuk alleen maar villa's op kon zetten. Nee, een stuk minder. Maar die ontwikkelaar op dat andere landje die dacht nou ik ga betaalbaar bouwen die krijgt er geld bij. Dus dat is hoe dit model werkt en dat is dus per definitie dan toereikend. De voorzitter: Principe van verevening. Dat zijn de antwoorden ik heb. bij de afronding van dit punt. Het gaat door naar de raad, denk ik, want de meeste mensen partijen hebben aangegeven.

Nou dit kan wel verder. Sorry, mijnheer De Jong had u nog, neem me niet kwalijk. De heer De Jong: Nou het is geen samenzwering tegen de gemeente Laren over die percentages. Het is wel een dat niet alle gemeenten precies hetzelfde doen en dat ik ze hier ook door elkaar heb gehaald. Want u heeft gelijk, ik heb nog even de woonvisie van de gemeente Laren bij gepakt. En er staat toch echt heel duidelijk dat twee derde betaalbaar moet worden gebouwd, waarvan een derde sociale huur. Het is geen samenzwering. De voorzitter: Precies want van een derde van tweederde. Hoeveel is dat? De heer De Jong: Ik lees voor uit uw eigen woonvisie. De voorzitter: Maar dat blijft wel verwarrend dat dat constant terugkomt in andere bewoordingen, dus het is dus wel het verzoek aan de organisatie. Kijk de gemeentesecretaris maar even aan om daar nog iets scherper op te letten. Afrondend wethouder heeft in ieder geval toegezegd te zullen kijken naar die leveringsakten. Dus dat nou heeft u ergens tussen neus lippen heel snel nog iets anders toegezegd wat niemand heeft begrepen. 32

De heer Rood: Die RMT passen we even aan en dus die register taxateur makelaar. En we passen ook die formulering van conform de woonvisie. De voorzitter: Dat was het die had u natuurlijk. Ja oké ik dacht even hebben we nou nog iets anders gemist of niet? Nou oké, prima. Dan gaat het door naar de raad ter bespreking neem ik toch aan of wilt u hameren? Nee, hoor. Ik had het al verwacht maar bespreking, dan gaat het door. Dan sluiten we dit agendapunt af en dan gaan we door naar het volgende punt. 9.

Vaststellen van het beleids-en beheerplan Openbare Verlichting 2026-2030 De voorzitter: Dat betreft we kijken het vaststellen van het beleid- en beheerplan openbare verlichting 2026 2030. Mevrouw Graafsma. Mevrouw Graafsma: De verlichting. Om te beginnen zoals ik al eerder ook met wethouder Jan van Midden heb besproken, graag bij het uitvoeren van de plannen rekening houden met een juiste of betere situering van de lantaarnpalen. Nu staan heel veel palen onhandig in verband met parkeergelegenheid en onhandig geplaatst, midden op toch al heel smalle stoepen. Ik kan u daar een aantal voorbeelden van noemen, bijvoorbeeld op de Ruiterweg. En op bladzijde 5 paragraaf 2.2 sociale veiligheid. Het gevoel van veiligheid ontstaat vooral als de openbare ruimte als overzichtelijk wordt ervaren et cetera. Kunt u ons aangeven, want er is onlangs met een ruime meerderheid in de motie aangenomen, om portefeuille breed onveiligheid voor voetgangers en fietsers onder andere bij de tunneltjes onder de A1 om dat mee te nemen. Kunt u ons aangeven wat er tot nu toe met deze motie is gedaan? Op bladzijde 6 paragraaf 1.2.5. Omgevingsvisie verkeersrisico. U schrijft in 2025 wordt gewerkt aan Omgevingsvisie en de verkeersvisie. De verkeersvisie is reeds op 26 november aangenomen, de Omgevingsvisie staat inderdaad geagendeerd voor de raadsvergadering van 17 december aanstaande.

U schrijft verder in deze paragraaf. Ik citeer. Enkele concept uitgangspunten die van invloed kunnen zijn op de openbare verlichting zijn meer aandacht voor langzaam verkeer waar wordt ingezet op fietsroutes en minder doorgaand autoverkeer in het centrum. Het type verlichting in straten kan dan wijzigen. Aandacht voor sociale en fysieke veiligheid, de keuze om verlichting bij te plaatsen of niet. Introductie van meer gebiedsontsluitingswegen met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur, zogenaamde GW30 wegen. Ook dit kan van invloed zijn op het type verlichting. Wij vinden deze tekst vaag blijven door de woorden kunnen zijn, maar ook kan dan. Bij het tweede bullit point staat het nog fraaier verwoord. De keuze om verlichting bij te plaatsen of niet. Bij derde bullit point. De verkeersvisie, zoals gezegd inmiddels aangenomen. Wat is de invloed op de keuze voor de type verlichting? Als voorbeeld Essenweg West. Daarvoor heeft het college een bestuursbesluit genomen. Wat is het type verlichting dat u hier gaat toepassen? En dan heb ik nog een aanvullende opmerking meegekregen op de Lage Vuurscheweg is nu al een maand geen verlichting. Bij het beheersplan opnemen dat op de verlichting een betere en goede monitoring plaats gaat vinden. Dit was onze inbreng. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan mijnheer Hurink. De heer Hurink: Dank u wel, mijnheer de voorzitter.

Vorige week heb ik onder meer ik in gesprek zijn, we in gesprek geweest met de Erfgooiersbuurt en ik vond het heerlijk om te horen dat men zich daar ontzettend veilig voelde. En maar ook een van de opmerkingen die werd gemaakt die lantarenpalen die schijnen 's nachts in mijn slaapkamer en daar heb ik heel veel last van. En dat was niet één opmerking, dat meerdere mensen beaamden dat. Nou is mijn vraag zou daar een dim mogelijkheid op kunnen geplaatst worden na 23.00 uur en eigenlijk dat is mijn verhaal. Nee, want men voelt zich veilig. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Brouwers. 33

Mevrouw De Brouwers: Dank u wel. Ik onderschrijf eigenlijk helemaal wat het CDA heeft gezegd. Nergens in de nota kan ik precies vinden gaan we nog inderdaad extra verlichting bijplaatsen, of is er wel heel veel geld wat besteed gaat worden aan het aanbrengen van ledverlichting? Ik geloof toch dat ik veel in de wandelgangen hoor dat er best regelmatig verlichting uitvalt, maar vooral ook dat er nog echt plekken zijn die verlichting noodzakelijk zouden moeten hebben. En dan denk ik ook aan er wordt om op dit moment erg veel gesproken over vrouwvriendelijk programma. Wordt er in Laren ook aan gedacht, want er zijn hier best en dan denk ik ook inderdaad aan die fietstunnels, plekken waar het heel erg goed zou zijn als de verlichting uitgebreid zou worden. Wordt daarover nagedacht? De voorzitter: Dat is hem, mevrouw De Brouwers. Wie? Mijnheer Vos. De heer Vos: Ik begrijp dat die bij ons op de agenda staat, maar eigenlijk is het vooral een financieel verhaal als ik het goed lees. Daar kan je van alles nog wat van vinden. Wat me wel opvalt is deze lampen die we gaan vervangen neer gaan zetten. Ze kunnen aan en uit, heb ik begrepen. Valt niet te hopen dat bijzonder Laren over het aan en uit gaat heersen. Want dat wordt natuurlijk helemaal niets. Maar wat me wel opvalt is dat het zo weinig innovatief is, want iedereen wil meer lichten.

Maar om mijnheer Hurink maar eventjes net te horen zeggen soms kunnen lampen ook best gewoon uit, want al die lichtvervuiling daar schieten niet zo gek veel mee op. Kosten allemaal maar energie zijn nog wel ledlampjes, maar het kost wel een energie. Dus het is zo weinig innovatief wat ik lees wat hier gebeurt met die verlichting, want er zijn overal lampen nou die brandde 's nachts van 2.00 uur tot de volgende dag. En er komt geen sterveling langs. Heeft helemaal niet nodig. Dus de vraag aan de wethouder zit er nog een beetje innovatie in het vat of is het een kwestie van aan of uit? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vos. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ook inderdaad gelezen als een plan met een behoorlijke inhaalslag, doordat er heel veel lantaarnpalen eigenlijk al heel ver over sommige heel ver en sommige al ver over hun technische levensduur heen zijn. En dat dit voornamelijk een financiële inhaalslag is. Even nog een algemene vraag in eerste instantie. Er staat ledverlichting meer verduurzamen. Is natuurlijk allemaal prima. Maar nu is de algemene klacht eigenlijk met de ledverlichting dat die te weinig licht geven.

Ik hoor dat van heel veel mensen om me heen en ook dat het niet ver genoeg schijnt zeg maar want er wordt ook in het plan ergens gesproken voor op fietspaden om dan van die van die van die kleine ledjes op de weg zelf op het fietspad zelf te doen langs de kanten. Maar dan zie je wel waar je rijdt, maar qua sociale veiligheid is het natuurlijk een ramp. Want je ziet niet wat er een stuk voor je gebeurt en zeker niet wat er achter je gebeurt. Dus daar zou ik toch wel heel goed op kijken. De investeringskosten voor 2026 zijn ongeveer 1 miljoen heb ik gezien en dat is dat hoort eigenlijk bij financiën. Er wordt gesproken over dimfunctionaliteit en dan kom ik toch weer over de veiligheid, want we hebben al vaker over een verlichtingsplan gesproken en toen werd er gezegd om geld te besparen en voor het milieu gaan om 23.00 uur de lampen uit. En toen heb ik al gezegd van de lampen uit, ongelooflijk onveilig. En zeker nu dat behoorlijk actueel geworden is. Laren die staat niet op zich, heel Nederland wordt er niet veiliger op. Dus ik zou zeker op absoluut voorzichtig zijn met die dimfunctionaliteiten. Als je het hebt over dieren in bomen en zo, lantarenpalen schijnen naar beneden en niet naar boven, dus die zullen daar weinig last van hebben.

En mijn vraag is dan ook eigenlijk wanneer als je een dimfunctionaliteit erop zet, wanneer zou je die dan in de praktijk willen gebruiken? Want dat kan ik helemaal nergens vinden. Want alle te vervangen armaturen krijgen zo'n dimfunctionaliteit. Technische afschrijving daar had ik, heb ik het al over gehad. Die gietijzeren lantaarnpalen in het centrum blijven die wel zo of worden die ook allemaal vervangen, want het is onduidelijk welke armaturen wel en niet vervangen worden. Energiekosten gaan een heel stuk omlaag, wordt er gezegd. Energiebelasting ook, maar er is geen inflatiecorrectie toegepast, ook niet op de op de nieuwe te bouwen palen of te kopen palen en te installeren palen. En de prijzen die kunnen dan nog wel behoorlijk oplopen lijkt me. Op pagina 22 daar staat dat er extra 34

nadruk wordt gelegd bij lantarenpalen op natuur en milieu. Ik zou zeggen extra nadruk natuur en milieu is prima, maar extra nadruk op veiligheid, want dat is een kerntaak van de gemeente. Even kijken. Ik had nog iets. Die slimme verlichting. Er wordt gezegd toekomstbeeld van smart city maar in het buitenland is alleen heel veel steden, daar kun je van alles en nog wat mee. Maar ik begrijp dat er wel op geanticipeerd wordt, maar nog niet wordt toegepast de slimme lantarenpalen. Maar dat is de laatste vraag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. D66 behoefte? Ja, mevrouw Berghorst. Mevrouw Berghorst: Dank u, voorzitter. Wij hebben een paar dagen geleden een aantal vragen ingebracht en is de bedoeling dat ik deze hier ga oplezen. Een aantal daarvan is ook al ter sprake gekomen bij andere fracties, maar daarvan kan ik de selectie nu niet gaan toepassen. Dus ik lees ze integraal op onze punten, die over het algemeen een belangrijke randvoorwaarde raakten van het inzetten van openbare verlichting hier ook maar even straatverlichting genoemd. En dat is een zo laag mogelijk en duurzaam mogelijk energieverbruik. Vraag één of zeg maar even punt één, dat bestaat uit twee vragen.

De eerste vraag is er onderzoek gedaan naar de inzet van technieken die het aandeel hernieuwbare energie voor openbare straatverlichting vergroten? En zo ja, kunnen de resultaten hiervan worden opgenomen in het beleidsplan en beheerplan OVL. Punt twee onder één is wanneer dit onderzoek niet is gedaan, zou het dan alsnog kunnen gebeuren? Gaan we naar vraag twee. Sier of feestverlichting bevindt zich in de openbare ruimte. Moet dit type van openbare verlichting aan dezelfde eisen voldoen als de standaard openbare straatverlichting? Punt 3.a dat is weer binnen één punt twee vragen. Wordt aan vreemde gebruikers die aan bomen bevestigd zijn en vreemde gebruikers, daarbij moet je denken aan sensoren aan camera's en reclameborden die dus aan bomen bevestigd zijn. Worden die dezelfde eisen gesteld als bij de bevestiging aan lichtmasten met betrekking tot de geschiktheid van de drager? In het verlengde daarvan, worden er dezelfde of andere voorzorgsmaatregelen getroffen als bij lichtmasten om beschadiging van bomen te voorkomen? Punt vier. Is het energieverbruik van vreemde gebruikers aan lichtmasten in de grafiek energieverbruik per lampsoort opgenomen onder overig. 4.b. dus weer gerelateerd aan 4.a. Zo niet, is er een indicatie te geven van het stroomverbruik van vreemde gebruikers. Punt vijf is heel anders van aard.

In het beslisvoorstel wordt toelichting onder toelichting besluit een zo min mogelijke verstoring van fauna genoemd. Kunt u situaties locaties en maatregelingen aangeven die in het beleids- en beheerplan worden genoemd ter voorkoming van hinder voor fauna, naast bijvoorbeeld voor die voor bewoners of verkeer. Zelf doe ik er nog een klein schepje bovenop. En dat is er ook al sprake in Laren van vleermuis vriendelijke verlichting? Dat is in Nederland al sinds 2011 wordt het toegepast en dat daarover heb ik niets gelezen in de stukken. Dank u. De voorzitter: Een hele rits vragen. Gelukkig wordt de wethouder De Groot die dit ook namens mijnheer Van Midden denk ik beantwoord, bijgestaan ambtelijk door mijnheer Roest. Zeg ik dat goed? Rausen. Ja, dat is maar net hoe je ... Goed, gaat uw gang mijnheer De Groot. De heer De Groot: Zeker ik vervang de heer Van midden. En ik ben blij dat mijnheer Rausen erbij zit, want dit stuk is natuurlijk ik ken het stuk wel, maar het is natuurlijk gegroeid onder de bezielde leiding van mijnheer Van Midden. Dus ik denk dat ik me meer dan anders nog zal verlaten op mijn op de ambtelijke kennis hier. Maar ik zal in ieder geval een eerste poging tot antwoorden geven. Mevrouw Graafsma, u heeft de vraag gesteld of de juiste situering en parkeergelegenheid en dat soort dingen.

De bedoeling is dat als er nieuwe palen geïnstalleerd worden, dat er participatie plaatsvindt en dat dan ook in de buurt gekeken wordt welke manieren er zijn. En uiteraard zal gekeken worden omdat ze goed mogen op te lossen. Ik kan alleen niet garanderen dat altijd … Er zit altijd spanning op verschillende uitgangspunten of dat altijd naar uw zin zal zijn. Maar er zal zeker geluisterd worden naar de kennis van inwoners over de lokale situatie en waar mogelijk zal dat natuurlijk ook naar geluisterd worden. Even kijken hoor. De motie. Ja, zeker de motie van mevrouw Niekus. In letterlijke zin heb ik die de antwoorden de volgende dag meteen uitgevoerd in de zin dat ik contact 35

opgenomen heb met mijn collega in Hilversum, of de collega die ook openbare ruimte doet in Hilversum. Maar materieel gezien ging natuurlijk om veel meer om te kijken van hoe kunnen we nou zorgen dat de verlichting veilig is. En daarvoor is denk ik een uitgebreid programma opgestart met vragen naar van mensen naar wat vindt u onveilig, wat kunt u doen? En zal ook gekeken worden met andere gemeentes op stukken die niet van ons zijn, maar die wel door onze inwoners gebruikt worden, wat daar gebeurt om te kijken of met de juiste instantie wat kan gebeuren. Wij kunnen zelf alleen maar in Laren wat doen uiteraard, maar dat wordt dus nu geïnventariseerd En mijnheer Van Midden zal daar ongetwijfeld nog verder op terugkomen. Dan de type verlichtingen als het als de snelheid op de weg afneemt, dan zie je dat er andere mogelijkheden zijn voor type verlichtingen. Ik denk dat mijnheer Rausen daar straks nog wat meer over kan vertellen. Dus waar nu soms van die hele hoge lantaarnpalen staan, zou dan met een lagere kunnen worden volstaan. Wat misschien ook kan helpen in de situatie op de Erfgooischeweg. Als ik voor mijn beurt praat, zal mijnheer Rausen me daar wil vast wel in corrigeren.

Maar ik denk dat dat precies de bedoeling is dat je gaat kijken wat zijn de effecten van de verkeersvisie, wat betekent dat voor de snelheid op de weg en wat betekent dat voor de vrijheid die je hebt om bepaalde lantaarnpalen wel of niet toe te passen. Mevrouw De Brouwers. U heeft het over ledverlichting, over de technische aspecten ervan. Dat laat ik graag aan mijn buurman over. Het is inderdaad soms zo dat dat over een groter gebied, over een hele straat en de verlichting uitvalt. Dat gebeurt inderdaad. Als er een lantaarnpaal uitvalt dan is dat gemeente. Als daar meerdere uitvallen, dan is dat de indicatie dat in onderliggend stroomnet iets niet goed is en zal dus Liander aan de bak moeten om dat te corrigeren. Dus dat daarover. En ik heb net al verteld naar aanleiding van mevrouw Graafsma dat we bezig zijn met dat programma juist om te zorgen dat veilig, dat geldt denk ik niet alleen maar voor vrouwen, maar denk ik ook voor mannen. Om te zorgen dat dat zo goed mogelijk gegarandeerd komt en licht is een middel, maar gedrag is er wel beter middel. Maar als we dat kunnen helpen met licht dan zullen we het niet nalaten. Financieel verhaal. Nou het is, zegt mijnheer Vos. Het is in ieder geval een verhaal dat gewoon nodig is omdat we een plan hadden liggen tot nu, en dat er een nieuw plan moest komen.

Dat is we hebben eerder al de lederlichtingsplannen aan de orde gehad met de daarbij horende financiering en met het mooie resultaat dat ledverlichting de investering zich meer dan opbrengt. Dus het levert meer geld op dan het dat kost. Innovatie. Daar kan mijnheer Rausen wat over zeggen. Het feit dat er gedimd wordt, is in ieder geval een vorm van innovatie die in ieder geval meer is dan aan en uit. Maar mijnheer Rausen kan daar vast nog veel meer over vertellen. Ook over mevrouw Timmerman over de kwaliteit van ledverlichting. Dat laat ik graag aan de technische kennis over, want ik heb daar zelf geen slechte ervaring mee, maar ik vraag graag aan mijn buurman hoe dat precies zit. U vraagt of de gietijzeren palen ... Ja, in principe wel. Die willen we graag houden. Als ze alleen onveilig worden dan moeten we er wat mee en ik begrijp uit uw woorden dat u graag dan een vergelijkbaar type terug wil. Ik denk dat dat een begrijpelijke wens is. Ik denk dat goed is dat dat we dat als zodanig proberen mee te nemen. Ik ga daar nog geen nadrukkelijk toezegging doen omdat ik zit hier namens mijnheer Van Midden. Maar ik snap uw wens en dat is ook wel een wens die wij hebben om juist de karakteristieken van die gietijzeren lantaarnpalen zo veel mogelijk te bewaren en in te zetten. U zegt ook iets over de nadruk op natuur en milieu en niet op veiligheid.

Nou veiligheid is een belangrijk aspect. We proberen dat in evenwicht te brengen met verkeersveiligheid, sociale veiligheid en natuur. Daar moet een juiste balans in gevonden worden en dat kan per locatie verschillen. En dan kan ook juist bij participatie met inwoners goed bekeken worden hoe die ertegenaan kijken en op basis daarvan ook de juiste invulling te gaan geven. Dan is er ook nog ik vind ik vind de opmerking die gemaakt is over smart city en mijnheer Westendorp kwam daar ook mee. En ik denk eerlijk gezegd dat dat wel erg interessant is om daar eens goed naar te kijken. Het is wel lastig om dat in deze periode nog te realiseren. We hebben geloof ik nog twee raadsvergaderingen, maar ik wil wel ook ambtelijk kijken wat op welke manier zouden we daar nou zinvol naartoe kunnen werken? Wat zouden we meer met data kunnen doen? U heeft daar ook bij de laadpalen visies overigens het een en ander over gezegd. Dus ik vind het wel een mooi thema om eens om nader te bestuderen, maar ik kom daar nog wel een keer of mijnheer Van Midden komt daar nog eens een keertje op terug op het moment dat dat we daar wat ook ambtelijk wat meer over gehoord hebben. De vragen van D66. Ik hoop dat ik beantwoord heb voordat 36

mijn computer uitvalt. Is er onderzoek gedaan naar de inzet van technieken die een aandeel hernieuwbare stroom voor openbare straatverlichting vergroten. Kunnen resultaat hiervan wordt opgenomen in het beleidsen beheerplan. Nee, er is geen uitgebreid onderzoek gedaan naar een hernieuwbare stroom voor openbare straatverlichting. De meest bekende techniek die hier op dit moment onder valt is openbare verlichting op zonne-energie. Deze techniek staat echter nog in de kinderschoenen en is onder andere door prijs en lagere betrouwbaarheid niet overal in Laren toepasbaar. Wanneer dat onderzoek niet gedaan is, zou dat dan alsnog kunnen gebeuren, zodat aan de belangrijkste randvoorwaarde van een duur mogen duurzaam mogelijk energiegebruik wordt voldaan. Wat wij daarop willen antwoorden is dit plan wordt over vijf jaar gehereikt en ik denk dat het dan goed eens te kijken want hoe staat het dan met de technieken. De technologie om dan in ieder geval te kijken van zijn we dan verder en kunnen we dit gaan toepassen? Want ik ben inderdaad daar erg voor om het zo duurzaam mogelijk te doen en met zoveel weinig mogelijk van extern opgewekte energie. Maar het moet wel zover zijn, moet wel betrouwbaar zijn, het moet goed werken et cetera.

Dan een vraag over de sfeerverlichting, moet-ie aan dezelfde eisen doen als zeg maar de reguliere verlichting? Sfeerverlichting Draagt niet bij aan de kwaliteit van openbare verlichting volgens de NPR, maar moet wel elektrisch veilig voor zijn. Daarvoor gelden dezelfde normen en eisen als openbare verlichting. Wordt aan een vreemde gebruiken die aan de bomen gevestigd, wordt dezelfde eisen gesteld als bevestigen lichtmasten met betrekking tot geschiktheid van de drager? Het ophangen van vreemde gebruikers en bomen komt eigenlijk nooit voor, op een eind uitzondering na denk aan de feestverlichting in een kerstboom of op een centrale locatie. Indien van toepassing wordt soortgelijke eisen gesteld, maar niet 100 procent dezelfde. De geschiktheid van de drager heeft te maken met gewicht, stabiliteit en zichtbaarheid van de tussen aanhalingstekens vreemde gebruiker. Bij lichtmast van staal kun je uitrekenen wat een maximaal gewicht mag zijn, bijvoorbeeld terwijl die bij bomen moeilijker is. Je moet al meer aan je hebt dan meer aannames. Ook hebben bomen te maken met takken die mogen niet altijd gesnoeid mogen worden om een vreemde gebruiker te kunnen plaatsen. Worden er dezelfde of andere voorzorgmaatregelen getroffen, als bij lichtmasten om beschadiging van bomen te voorkomen. Indien van toepassing wordt aanvullende maatregelen genomen bij bomen om beschadiging te voorkomen.

Is het energieverbruik van vreemde gebruikers aan lichtmasten in de grafiek energieverbruik per lampensoort opgenomen onder overig? Daar is niet specifieke scheiding in gemaakt maar de eerste de meeste vreemde gebruikers die energie vragen vallen onder overig. Een klein deel van echter al ledverlichting en valt dus onder led. U vraagt een indicatie van stroomgebruik van die vreemde gebruikers. Er zijn bijna geen vreemde gebruikers binnen de energievraag in Laren en het stroomverbruik is een gevaarloze inschatting, is minder dan 1000 kilowattuur per jaar. In het raadsvoorstel wordt onder toelichting besluit 1.2 en zo min mogelijk verstoring van fauna genoemd. Kunt u de situaties, locaties, maatregelen aangeven die het beleids- en beheerplan worden genoemd ter voorkoming van hinder voor fauna, naast die van bewoners en verkeer. Hierbij gaat het met name os het antwoord om het wel of niet aanbrengen van verlichting buiten de bebouwde kom. We volgen daarbij de richtlijnen voor lichthinder die u kunt vinden op pagina 24 onder paragraaf 4.5, borgt dit door aan te geven dat gebied met een recreatief karakter, zoals natuurgebied, recreatieve wandel en fietspaden en park en honden uitlaatplekken niet verlicht worden. Pagina 16 onder ontwerp en aanleg. In het deel van Laren de bebouwde kom brengen we niet zomaar verlichting aan ter ondersteuning van de fauna.

Alleen waar dit voor de verkeersveiligheid echt noodzakelijk is voor zover wij daar wegen te beheren hebben, zeg ik er meteen bij. Dat zijn voornamelijk provinciale wegen of valt onder GNR. Dat zijn de vragen. De voorzitter: Ik denk dat mijnheer Rausen. Nee, maar nou dat is helemaal in dat komt denk ik maar goed. De heer Rausen: Het is officieel Frans, maar in mijn familie spreken we het op zijn Nederlands uit. Dus dank u wel voor het woord. Ik zal inderdaad een paar vragen beantwoorden die de wethouder nog niet heeft beantwoord of een kleine aanvulling geven indien nodig. eerste algemene opmerking. Er worden verschillende vragen gesteld over de inrichting van wegen waaronder omgeving, een verkeersvisie of Eemnesserweg. Dat 37

wordt inderdaad per situatie bekeken en dat heeft altijd met een verlichtingsplan te maken wat moet voldoen aan bepaalde wet- en regelgeving over hoeveel verlichting er moet zijn. Met name de breedte van de rijbaan is bijvoorbeeld belangrijk. Dus één GW 30 weg kan breder worden of smaller worden dan de weg die er al is. Dan zou je een nieuw verlichtingsplan moeten hebben. Fietspaden hebben inderdaad vaak een lagere armatuur, 50 kilometerwegen een hogere armatuur die breder schijnt om even een voorbeeld te noemen. Er werd ook een vraag gesteld over de Erfgooiersbuurt. Dimmogelijkheid in verband met het binnen schijnen. Volgens mij was het ook werd die vraag gesteld. Daar kan altijd een melding van gemaakt worden. En wij plaatsen in principe armaturen die aan één kant vaak afschermbaar zijn. Dus als dat de kant is die naar binnen schijnt, dan is daar vaak wat aan te doen als mensen dat gewoon even aanvragen. Dan de algemene dimmogelijkheden. Dat heeft tot nu toe doen we dat vaak om 30 procent extra energie te besparen, dus wordt het in een bepaalde manier gedimd en na 23.00 uur eventueel nog meer. Maar dat is uiteraard een keuze. Dus het op het moment dat we meer kiezen voor sociale veiligheid en u heeft er ook iets meer financiën voor over, want het kost natuurlijk iets meer in verbruik dan is dat een keuze. Of we extra verlichting bijplaatsen her en der.

Ook dat kan per situatie verschillen. Er wordt zoals gezegd is er nu een motie over sociale veiligheid, waarbij dus nou aan de hand van de uitkomst wordt overwogen om te kijken of we ergens wat moeten bijplaatsen of niet. Ja, dus dat kan in sommige gevallen gewoon, maar dat is echt per situatie anders. Geldt ook voor in straten want daar was ook een vraag over of in straten zelf een extra lichtmast bij kunnen plaatsen, het nadeel daarvan is dat dan vaak de hele straat op de schop moet, omdat alle lichtmasten dan verplaatst moeten worden voor een bepaalde afstand. Dat doen we eigenlijk alleen in reconstructies van straten. Het kan soms wel, maar meestal doe je dat met een grootschalige reconstructie. Dan over innovatie en smart city's werd nog het een en ander gevraagd. Wij sorteren daar al voor naarmate we de ledarmaturen gaan plaatsen vanaf volgend jaar. Daar kan een module op geplaatst worden die via internet een dergelijke verbinding maakt, zodat we veel meer kunnen uitlezen en dus ook per lichtmast op afstand kunnen dimmen. De armatuur gaat 20 jaar mee, dus we sorteren daarop voor, want smart city's gaat in stapjes. In één keer is het niet te betalen over het algemeen. En er zitten her en der ook nog wat innovaties en kinderziektes in die nog moeten worden opgelost. Maar ja, de kans dat het binnen 20 jaar die kant opgaat is vrij groot.

Dus met het aanbrengen van ledverlichting die modules kunnen plaatsen sorteren we daar op voor. Smart city is inderdaad een veel bredere keuze dan alleen verlichting, dus dat het verder dan dit verlichtingsplan. En de wethouder gaf net ook aan dat hij dat verder wil onderzoeken met meerdere afdelingen waarschijnlijk. De gietijzeren masten in het centrum. Ook daar worden een deel van de armaturen vanaf volgend jaar vervangen. Maar we sorteren daar wel op voor om dat echt zo veel mogelijk hetzelfde beeld te houden. Dus dat worden armaturen die daar ook naar hetzelfde zijn of zeer sterk op lijken, dat je van afstand bijna niet ziet dat het anders is. Daarbij zijn we wel wat afhankelijk van de aanbesteding. Wij mogen bij grootschalige aanbestedingen niet meer de exacte armatuur voorschrijven van Europese regels. Dus wij kunnen alleen maar zeggen hoe we het ongeveer wil hebben en dat het er zo veel mogelijk moet lijken en aan welke eis het moet voldoen, maar ik mag geen merk en type meer voorschrijven. Als laatste nog een vraag over inflatiecorrectie. Het is niet gebruikelijk omdat in dit soort beleidsplannen alvast toe te passen, omdat ik simpelweg niet weet welke inflatiecorrectie u gaat toepassen. Dus we rekenen met het meest recente prijspeil en dat is 2025.

En het is uiteindelijk aan de raad en financiën om volgens mij te kiezen voor wat het volgend jaar wordt en het jaar daarop en daarop. De voorzitter: Gelukkig wel. Goed. Ik zag nog een vinger twee vingers, maar ik kijk ook naar de klok het is 23.00 uur. Een korte vraag. Mijnheer Hurink. De heer Hurink: Een korte vraag want dat gaat dan toch over het dimmen en de smart city. Je zegt in smart city is een module dat we per lantarenpaal kunnen dimmen. Nemen wij, ondanks dat we geen smart city nog hebben, wel die module in Laren? Zodat we per lantaarnpaal kunnen zeggen, of per wijk of per buurt kunnen zeggen per straat kunnen zeggen, van hier doen we dit en daar doen we dat.

38

De voorzitter: Die vraag is duidelijk. Is er nog een andere? Ik zoek eigenlijk, mevrouw De Brouwers, een beetje steun voor zo min mogelijk. want we hebben nog een … Mevrouw De Brouwers: Hele kleine opmerking en toevoeging eigenlijk. Wordt er ook gedacht bij het bedenken van eventueel nieuwe extra te plaatsen verlichting aan de zebrapaden? Tegenwoordig tref je heel vaak in een stad dat als je aankomt lopen bij een zebrapad als het donker is, dat die aangaat en knippert en dat is zo verschrikkelijk prettig. Iedereen ziet dat heel duidelijk. De voorzitter: Dat zijn de twee laatste vragen. Dan gaan we daarna, de laatste twee vragen. Mijnheer Rausen, wilt u zelf beantwoorden? Ik denk dat u er meer van af weet? De heer Rausen: Dank u voor het woord. Qua zebrapaden die verlichting daarboven, daar wordt zeker over nagedacht. Dat is de afdeling verkeer die daar ook al dingen mee doet, in ieder geval in Blaricum. En ik denk dat dat ook in Laren binnenkort wel zal doen. En dat zijn van die uithangborden met wat echt boven het zebrapad hangt en gaat eventueel kan knipperen. Dan de vraag over de module. Op dit moment schaffen we die module dus nog niet aan, we schaffen alleen de armatuur aan waarop de module geplaatst kan worden.

Smart city's gaat dus verder als alleen naar de verlichting beheersen, maar dat is inderdaad het beginstadium eigenlijk van smart city's, Die module keuze kunnen we later maken als de armaturen erop zitten en een investeringsbudget beschikbaar kan komen. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Kan dit stuk als hamerpunt door naar de raad? Ja, oké. Dan doen we dat als hamerpunt naar de raad. Dank u wel voor de beantwoording. Ik wil een voorstel doen. Mevrouw Timmerman kunt u ermee instemmen om agendapunt 11 door te schuiven naar de volgende commissie, over uw vragen over de raadsinformatiebrief over die verkoop woningen? Want we hebben voorstellen Omgevingsplan. De heer Hurink: Mag ik even hierop reageren? Er zitten twee mensen in de zaal die daarvoor komen. De voorzitter: Dat weet ik niet, dus dat wist ik niet. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik zou eigenlijk willen voorstellen om agendapunt 10, dat zijn 550 pagina's om die door te schuiven, want het is nu het is nu 23.00 uur. Het gaat om het vaststellen van de eerste Omgevingsplanwijziging voor thematische regels. We hebben zojuist hebben we de Omgevingsvisie behandeld, waar eigenlijk alles nog zeg maar hetzelfde blijft. Dit is nu de eerste wijziging. Wat ik al zei 550 pagina's en dit is evenals wij een verantwoorde afweging willen maken, dan moeten we niet om 23.00 uur dit nog gaan doen.

De voorzitter: Nee, mevrouw Timmerman, dat is ook niet mijn vraag want ik wil in ieder geval van de wethouder eerst dan even weten, is hier een urgentie? En ook daarvoor hebben we overigens een externe adviseur die hier de hele avond ook al wacht om punten doen. Dan gaan we gewoon door en als ik het zo hoor dan gaan we beide agendapunten gewoon vrolijk behandelen. 10. Vaststellen eerste omgevingsplanwijziging voor thematische regels Laren De voorzitter: We gaan naar agendapunt 10 vaststellen eerste Omgevingsplan wijzen voor thematische regels. Wie van u? Ik zie geen vinger. Nou dat hoeft niet hoor mevrouw Van Dorst. Dan zijn er geen vragen over. Dan gaat die wat mij betreft als Hamerpunt gewoon door naar de gemeenteraad. Dat had ik natuurlijk niet helemaal kunnen inschatten. Dat is wel een beetje jammer voor mevrouw Brest en mijnheer De Jong, maar

39

vooral mevrouw Brest die helemaal van buiten moet komen. Maar er zijn geen vragen over, dus het komt helemaal goed. 11. Bespreking RIB A.1 Informatie over het collegebesluit in te stemmen met de verkoop van twee huurwoningen (niet-DAEB) door woningcorporatie G&O De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 11 bespreking raadsinformatiebrief brief over het collegebesluit in te stemmen met verkoop van twee huurwoningen door de woningcorporatie Gooi en omstreken. Ik was mij nogmaals niet bewust dat er bewoners van aanwezig zouden zijn. Dan gaan we eerst naar mevrouw Timmerman, u heeft gevraagd om agendering van deze brief. Gaat uw gang. De heer Westendorp: Voorzitter. Sorry, wij waren. Ja, sorry. Wij waren nog even in overleg bij het voorgaande punt de thematische regels, omdat we aan de ene kant is dit stuk heel laat op de agenda gezet. Dat kan allemaal, maar tenminste dat is in mijn geval … De voorzitter: Gewoon in presidium besproken, gewoon geagendeerd een maand van tevoren. Een maand van tevoren. Neem me niet kwalijk, het is natuurlijk vorige week in presidium besproken. De heer Westendorp: Ik heb in iBabs alles gevolgd. Maandagavond een fractievergadering gehad en toen stond het niet op iBabs. Mevrouw Timmerman-Hamers: Helemaal waar. Hij stond er hij stond er inderdaad heel lang en op het presidium heb ik het wel aangekaart want ik zei dit is veel te veel op een avond.

Dus ik zou niet zeggen een hamerstuk, maar ik zou zeggen niet rijp voor behandeling. De voorzitter: Ik heb aan het begin van deze vergadering gevraagd of u kunt instemmen met de agenda. Daarop heb ik geen advies van u gekregen dat het anders zou moeten, dan is dit de agenda. Net heb ik u gevraagd of u een vraag hebt. Ik zie geen vingers. Mevrouw Van Dorst nog gevraagd of ze inderdaad geen vraag had, want ze leek een vinger op te steken. U was er dus allemaal bij. We gaan nu door naar agendapunt 11 en agendapunt 10 wordt aangemerkt als hamerpunt. Mocht u dat in de vergadering op 17 december anders willen, dan moet u dat nog aangeven. Bespreking nogmaals van agendapunt 11. Mevrouw Timmerman, u heeft de brief willen agenderen, dus gaat uw gang. Mevrouw Timmerman-Hamers: Waar of onze eerste vraag waarom heeft het college ingestemd met de verkoop van de twee woningen. En dat heeft eigenlijk te maken met afspraken met de woningbouw ten aanzien van verkoop, onttrekken aan de voorraad sociale woningbouw.

En waarom is de gemeenteraad hier pas achteraf over geïnformeerd? Waarom is het college in gesprek met de verkoop van de veertig sociale huurwoningen? En heeft ze daarvoor zelfs een adviesbureau ingeschakeld? Ik heb erbij gezegd nee, is ook een antwoord, omdat ik dacht dat wij hebben afgesproken dat wij niet grote, zeker geen grote voorraden aan de woningvoorraad, de sociale woningvoorraad verkopen. Want het gevolg is namelijk dat hebben we al eerder meegemaakt. Toen hebben we gezegd de er mogen geen sociale woningen meer verkocht worden, iemand koopt ze en het vervolg is dat binnen een half jaar zijn ze drie, vier keer over de kop gegaan en einde betaalbare woningen. En ook einde sociale woningen. Drie is het college op de hoogte van het feit dat bij de corporaties al vele jaren is bekend dat ze per 1 januari 2028 dat was eerder 2026, woningen met energielabels E, F en G moeten hebben verduurzaamd? Want dat stond namelijk ook als een van de argumenten van ze moeten ze verduurzamen en het is zo lastig als het monumenten zijn. Maar dit was al heel erg lang bekend en de woningcorporatie zijn hier gewoon toe verplicht en dan is het wel heel makkelijk om ze dan gewoon de

40

deur uit te gooien. Is hierop geanticipeerd door de corporatie of laten ze het er toch op aankomen? Dat is de laatste. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Timmerman. Dan gaan we naar de commissie en dan gaan we naar de wethouder. Mevrouw Graafsma. Mevrouw Graafsma: Even kijken hoor, om hier verder op in te gaan. Refererend aan het agendapunt 10 ook voor de komende MF vergadering. En het verzoek en de vraag twee nu van Liberaal Laren. Heb ik de volgende vraag is het onderzoeken waard of Gooi en Omstreken in overleg kan gaan met maatschappelijke instanties, over de vraag of we vanuit de budgetten van deze instanties en de wethouder heeft daar in eerder in deze vergadering ook al iets over gezegd. Of aan hen gevraagd kan worden voor het toekomstbestendig maken van bijvoorbeeld de 40 monumentale huurwoningen, waarbij deze dan voor bescherming en opvang of andere maatschappelijke problemen, deze woningen alsnog benut kunnen worden en zo toch behouden kunnen blijven voor de sociale voorraad. Eventueel zou ook een bijdrage uit het in te stellen vereveningsfonds hierbij kunnen helpen. Dat was mijn vraag. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Mijnheer Vos. De heer Vos: Ik ben een beetje verbaasd. Natuurlijk zijn het belangrijke vragen, maar volgens mij zijn er twee punten die door elkaar heen lopen.

En de een is volgens mij heel duidelijk, maar het tweede punt is een beetje heer C as ik het zo mag zeggen. Zou de wethouder kunnen vertellen hoe dat dan zit, want er zijn twee verschillende dingen? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vos. Anderen nog apart. Ja, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Even we hebben hier twee onderwerpen en dat zijn inderdaad de verkoop van twee woningen. Daar hebben we het vanavond over. En in de raadsvergadering voor 17 december staat een brief of een raadsinformatiebrief van de wethouder over mogelijke verkoop van de 40 monumentale woningen. Dat is geen hiace, bespreken we dat nu of bespreken we dat volgende maand wilde ik zeggen. Want mevrouw Graafsma die refereert daar al naar, maar daar wilde ik vanavond nog niet naar refereren. We zullen het waarschijnlijk eerst over deze twee woningen hebben. En we vinden het belangrijk om dat volgende maand de raadsinformatiebrief uitgebreid te bespreken, want daar hebben we zeker een heleboel vragen over. De voorzitter: Mevrouw Timmerman Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik refereerde aan hetgeen wat ik gelezen had in de raadsinformatiebrief die gewoon binnenkwam. En dat hij dan nu toevallig bij de raad van december is gezet. Prima, maar daar waren mijn vragen op gebaseerd. De voorzitter: Dan mijnheer Rood. Nee, want dat hoeft niet.

We gaan eerst gaan de wethouder en dan horen we wel even wat de antwoorden zijn en dan hebben we nog eventueel een tweede termijn. De heer Rood: Dank u, voorzitter. Het klopt dat er dat het in de Erfgooiersbuurt een raadsinformatiebrief is over de verkoop waar het college mee heeft ingestemd van twee woningen die aan koopwoningen vastzitten. Maar daarin gaat het ook en dat was misschien niet de meest heldere keuze die we daarin hebben gemaakt, een beetje over andere woningen in Erfgooiersbuurt. Er is nu een nieuwe raadsinformatiebrief naar u toe gegaan waarin het gaat over de 40 monumenten in de Erfgooiersbuurt. En ik denk dat het verstandigste is als 41

we die gewoon volgende maand bespreken. Waarom heeft het college ingestemd met de verkoop van twee woningen, is de eerste vraag van mevrouw Timmerman. Ja, dat staat dus in de RIB. De woningen kunnen niet of nauwelijks worden aangepakt, omdat ze vastzitten aan koopwoningen. En dan komt zo'n woningcorporatie altijd in heel ingewikkelde trajecten en discussies terecht. En dat betekent dat het eigenlijk een lastig stukje is om te verduurzamen, aan te pakken. En dat is de reden dat wij hebben ingestemd met verkoop. Wat zegt het beleid daarover? We willen natuurlijk meer sociale huurwoningen en niet minder. Dat is ook wat in het beleid staat in de prestatieafspraken met de GNO, maar het is niet uitgesloten dat er af en toe woningen worden verkocht en er worden natuurlijk ook woningen toegevoegd door nieuwbouw. En het is in de huidige prestatieafspraken niet zo dat er eigenlijk een aan absolute aantallen zijn gehangen aan het aantal sociale huurwoningen. Maar ik zou dat voor een volgende set prestatieafspraken eigenlijk best een goed idee vinden om dat wel te doen. Dat je dus ook afspreekt hoe het netto toeneemt. Het gaat overigens niet om sociale huurwoningen, het gaat om huurwoningen in de middeldure sector, maar ook daar zijn er te weinig van.

Dus ik begrijp de strekking van de vraag waarom is het college toch in gesprek met de verkoop over de 40 sociale huurwoningen en heeft ze zelfs daarvoor een adviesbureau ingeschakeld? Dat staat in die nieuwe raadsinformatiebrief wat uitgebreider dan beschreven. Nee, is ook een antwoord, dat is zeker ook een antwoord. Het is alleen ook het nadeel daarvan is dat zij dan op geen enkele manier van plan zijn om te investeren in die woningen. En dan kachelt de buurt gewoon veel te ver achteruit. We kunnen daar nog later uitgebreider over van gedachten wisselen, maar het scenario dat ze niet verkocht worden ligt nog wel op tafel gewoon. Dus we praten over verkoop aan een verhuurder, zodat de woningen behouden blijven voor de middel dure huur. Dat is eigenlijk de inzet van het college. En want ik ben het met u eens. Als je ze op de particuliere markt verkoopt op de koopwoningenmarkt dan gaan ze heel snel in waarde toenemen en dan blijven ze … En dan zijn ze bij elke mutatie is er geen woning meer die bereikbaar is voor mensen met gewone inkomens. Dus ik denk dat we dat standpunt delen. Overigens gaat zijn ook die 40 monumentale woningen in de middeldure sector. Het klopt dat er een adviesbureau op is ingehuurd.

Ook dat kunt u lezen in die uitgebreidere raadsinformatiebrief en dat bureau heet Endule, dat hebben Laren en Gooi en omstreken gezamenlijk gedaan De totale kosten daarvan zijn 20.000 en dat zijn dus 10.000 voor Laren en dat zat in de begroting over het lopende jaar. Is het college op de hoogte van het feit dat bij de coöperatie bekend is dat ze niet meer mogen verhuren met labels E, F en G. Dat klopt en dat geldt alleen niet voor monumenten. Dus zei dat is een uitzondering op die verplichting, maar dat wil niet zeggen dat het streven moet wel zijn om die woningen aan te pakken, te verduurzamen, comfort te verbeteren et cetera. Dus dat het niet hoeft, wil nog niet meteen zeggen dat je het niet moet willen. Dus wij vinden de aanpak van die woningen een van de belangrijkste argumenten om te zorgen dat er een verhuurder zit die dat ook wil gaan doen. En op dat op dit moment is daar geen sprake van, dat was de beantwoording van de vraag zoals ze ingebracht waren in de voorbereiding. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dan gaan we naar een tweede termijn. Eerst maar even naar mevrouw Timmerman. Het zijn de vragen van mevrouw Timmerman, is niet gek hoor. Mevrouw Timmerman-Hamers: Maar ik heb één vraag nog. Heb ik nou ik hoor de wethouder zeggen men wil niet de woningen, niet investeren in verduurzaming heen. Anders dan gaan ze verkrotten. En daarna hoorde ik u zeggen.

De die verplichting om in 2028 alle woningen met energielabels E, F en G te hebben verduurzaamd of daaraan te beginnen, geldt niet voor monumenten. Is dat is dat juist? De voorzitter: Oké, dat zijn dan de vragen. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. U zei de tweede ronde, maar de eerste ronde hebben we toch ook nog niet gehad? Zodoende, dat was mijn verbazing. Ik zei alleen in eerste ronde gaan we het over de twee woningen hebben of gaan we het over 40 woningen hebben. Maar goed, daargelaten. Onze vraag is de 42

verkoop van de twee woningen. Daar wilde ik graag op reageren als het mag. Voorzitter, wat gebeurt er met de inkomsten? Ooit zijn deze woningen ook om niet aan de woningbouwcorporatie gegeven. De grond is van de gemeente, de opstallen van de corporatie. Daar was ik ook wel benieuwd naar. Dus wij in principe de verkoop begrijpen wij, maar dat zijn wel twee vragen die wij daar nog over hebben. De voorzitter: Dat is uw vraag. Mijnheer Van Goozen. De heer Van Goozen: Ik had nog wel een vraag, want ik vind het een beetje apart dat dat je een woning die aan een andere woning grenst niet kan renoveren. Want dan zou je dus in heel Nederland niet kunnen renoveren. Waar zit hem dat probleem in? Ik weet niet of u dat uit kan leggen. De voorzitter: Dank u wel. Zullen we gewoon even het rondje doen? Microfoon uitdoen als u klaar bent of heeft u nog een vraag. Anderen nog? Mevrouw Graafsma. Nee, goed. Niet, dan gaan we naar de wethouder. De heer Rood: Voorzitter, ik had nog even niet gereageerd. Waarvoor excuus op de suggestie van het CDA om te kijken naar wat kunnen kan er eventueel iets met maatschappelijke instanties die daar wat mee zouden kunnen, zodat ze in de sociale voorraad behouden blijven. Dat lijkt me ook een ingewikkelde. Het feit is dat die dit zijn oude woningen. Ze zitten vast aan een koopwoning en wat daar praktisch en dan kom ik bij de vraag van de heer Van Goozen terecht.

Wat daar praktisch ingewikkeld aan is. Dat je ook wil dat dat er een beetje normaal blijft uitzien en dat is in het hele land is gespikkeld bezit noemen ze dat dan. Dus kopen zit vast aan huren en een hoofdpijndossier. Dus het is op zich een hele logische om te zeggen laten we er dan twee koopwoningen van maken. Wat niet kan is er twee huurwoningen van maken, dus dat is eigenlijk een beetje de enige richting die je hebt. Omdat er mensen in een koophuis wonen die zeggen dit is verder van mij. Die hebben natuurlijk alle recht om wel of niet wat met die woningen te doen. En als je dus met een half gebouw aan het verduurzamen gaat dan krijg je allerlei technische problemen met condens, bruggen, of koudenbruggen en condens en ik weet niet wat je allemaal voor problemen krijgt. En je hebt ook beeldkwaliteit, het moet er ook een beetje goed uitzien. Dus dat is de achterliggende technische reden. Dan dus dat is ook eigenlijk een antwoord op mevrouw Graafsma, dat dat ingewikkeld is. Dan de … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Graafsma. Mevrouw Graafsma: Ik wilde alleen even aangeven dat mijn vraag niet zozeer over deze twee woningen ging, maar over die 40 andere woningen, maar dat gaan we volgende maand kom ik er weer in. De heer Rood: Dan begrijp ik dat beter want dat is eigenlijk wat we van plan zijn. We zijn in het verleden is er contact geweest, bijvoorbeeld met stadsherstel.

Dat is nou typisch een partij die hierin gespecialiseerd is en waarbij G&O in product markt combinaties denkt en in verhuurbaar verhuurbaarheid et cetera. Is Stadsherstel veel meer ook gericht op het goed in stand houden van moeilijk bezit. Zij zijn ooit begonnen in Amsterdam maar is intussen een landelijk werkende non-profit en zo'n partij daar zijn we, dat zijn we dus aan het verkennen. Even kijken. Die de inkomsten en hoe zit dat? De twee woningen waar het over gaat staan gewoon op de grond is ook van G&O. Die staan niet op erfpacht die staan het zijn ook dat is dus buiten de monumenten. Dus aan de Ericaweg. En die inkomsten die vloeien in de kas van G&O die hebben een ambitieuze investeringsagenda in Laren maar ook investeringsagenda 's buiten Laren. We kunnen onmogelijk klagen over wat ze van plan zijn om in Laren te investeren. Dat is best heel positief en daar ben ik ook positief over. Het moet natuurlijk allemaal nog lukken, dus daar zijn we hard mee aan de slag. Maar het zal niet liggen aan het gebrek aan ambitie wat G&O heeft op het grondgebied van Laren. Maar het is een pot geld, dus het is een bankrekening …

43

De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik heb in het verleden altijd begrepen dat als er inkomsten komen bij verkoop van deze woningen, dat die teruggebracht worden in deze woningen. In de woningen van de Erfgooierswoningen. En dat is niet wat ik van u als antwoord begrijp. Dus inderdaad is mijn vraag wat gebeurt er met de opbrengst van deze twee woningen? De voorzitter: Nou de wethouder heeft net antwoord gegeven dat het is eigendom van Gooi en Emstreken en het geld gaat naar Gooi en Emstreken. Zij verkopen de woningen, niet de gemeente. Andere dingen, nog nabranders? Nee, niet. Nou mooi. Dan gaan wij naar afronding van dit agendapunt namelijk dat was de bespreking. Mocht u er iets mee willen dan laat ik het aan u verder. 12. Rondvraag De voorzitter: Dan sluiten we dit agendapunt en dan gaan we naar de rondvraag. De heer Hurink: Als er geen rondvraag is, mag ik een mededeling doen. De voorzitter: Natuurlijk, we hebben alle tijd. Gaat uw gang. De heer Hurink: Ik zou zeggen noteer in uw agenda 19 december in het dorp. 13. Sluiting De voorzitter: Oké. Dank u wel. Dan sluit ik de vergadering.

44