Transcript Commissie Maatschappij & Financien 14.02.2024

Dus ik denk dat dat in hoge mate aan uw wens tegemoetkomt die u toen geëist heeft. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Iemand van de andere wethouders? De heren Van Midden, Rood nog een mededeling? Geen gewone mededelingen. Dan hebben we punt 4 gehad.

5.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, meldingen van de portefeuillehouders met betrekking tot de Gemeenschappelijke Regelingen. Dan gaat opnieuw de hand omhoog van wethouder De groot. De heer De Groot: Dank u, voorzitter. Als vluchtelingen hier komen, dan moeten ze uiteraard, jonge vluchtelingen, moeten ze uiteraard de taal spreken om hier met regulier onderwijs mee te doen. Daarvoor hebben we internationale schakelklassen, onder meer op College De Brink, maar ook in Naarden. Op het industrieterrein van Gooimeer is er ook een grote vestiging waar die schakelklassen gegeven worden. Op termijn is de opdracht bij Hilversum, ik meen in 2027, om dat allemaal bij elkaar te brengen en als centrumgemeente te zorgen dat dat goed gaat verlopen. Maar op dit moment zitten we nog wel met twee dingen. Eén, dat het twee locaties zijn. Daar is denk ik op kort termijn niks aan te veranderen. En dat er een grote vraag is, dus dat daarop geacteerd moet worden. Dus in het regionaal overleg hebben we gezegd dat we daar nauwkeurig naar willen kijken en dat we ook wat dat betreft niet zullen schuwen om te kijken of we bij College De Brink nog wat extra mogelijkheden hebben.

Ik heb daarbij wel duidelijk de kanttekening gemaakt van, als ze dat gaan doen en er komen extra kosten bij, dat het natuurlijk niet uitsluitend een Larens feestje moet zijn, net zomin als dat in Gooi, Gooise Meren, straks uitsluitend een Gooise Meren-feestje moet zijn om daar extra capaciteit in te huren. Tot zover de mededelingen. De voorzitter: Dank u wel. Ik heb geen signalen van de andere wethouders ontvangen met betrekking tot de Gemeenschappelijke Regelingen. Dan hebben we punt 5 gehad.

6.

Rondvraag De voorzitter: Dan zijn we bij punt 6, de rondvraag. Wie van de leden in de commissie heeft een rondvraag? Mevrouw Niekus van de VVD en daarna mevrouw Graafsma van het CDA. Mevrouw Niekus: Dank u. Ik liep vandaag over het parkeerterrein van De Biezem en het viel mij op dat de zendmast daar weg is. Ik vraag me af waar die nu geplaatst is. De voorzitter: Die vraag, laten we die maar meteen beantwoorden. Welke wethouder mag ik het woord geven voor de zendmastvraag. De heer Van Midden van de … De heer Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb geen flauw idee. De voorzitter: Dat is ook een antwoord. Maar ik neem aan dat u nu zegt, ik ga daarachteraan. De heer Van Midden: Ik wil er best wel achteraan gaan, maar wat is de relevantie dan van het erachteraan gaan? De voorzitter: Dat is een tegenvraag aan mevrouw Niekus. Mevrouw Niekus: De zendmast heeft voorheen bij Theodotion gestaan en die moest daar weg vanwege de straling. Die is toen naar De Biezem gegaan, het parkeerterrein van De Biezem bij de hockey. Daar is hij verplaatst naar de andere kant van de parkeerplaats en nu is hij weer weg. Dus ik vraag me af waar hij dan nu staat. De voorzitter: Heldere vraag, zonder antwoord. De heer Van Midden: Ik kan twee dingen doen. Ik kan een prijsvraag uitschrijven van, zoek de zendmast. En ik kan er zelf even achteraan gaan.

Maar de kortste weg is dat ik het zelf even opvraag naar de collega's van Openbare ruimte die hier zitten. De voorzitter: Nou mogen we natuurlijk altijd overal om lachen, want een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd. Maar op zich mogen we natuurlijk gewoon vragen stellen. Dus de vraag van mevrouw Niekus wordt zeer gewaardeerd. Mevrouw Niekus: Nog even … U weet dat de vorige wethouder zich daar heel erg druk over gemaakt heeft. Dus vandaar dat ik hem nu bij deze wethouder … De voorzitter: Over welke vorige wethouder hebben we het dan? Want we hebben er een paar. Mevrouw Niekus: Moet ik namen noemen dan? De voorzitter: Nee, maar omdat u … Mevrouw Niekus: Van het vorige college. De voorzitter: Van het vorige college. Kijk. Dan gaan we nog verder terug. Niet dat mijnheer Rood nu denkt van, ik moet op het matje komen.

Mevrouw Niekus: Nee, het vorige college. De voorzitter: Goed. Mevrouw Graafsma, u had nog een rondvraag. Mevrouw Graafsma: Ik had een vraag over de asielzoekers in Tergooi Blaricum. Ik was benieuwd naar de voortgang daarin, hoe het staat met de samenwerking. Als ik dat staatje in de Gooieneemlander bekijk, dan blijkt daaruit dat we als BEL-gemeente boven de verplichting van de Spreidingswet zitten met 250 mensen in Tergooi Blaricum. Dus dat is denk ik heel erg mooi. Ik begrijp daar ook uit dat het allemaal statushouders zijn. Dan ga ik mij als bewoner van Het Gooi, waar al een woningnood, mag je wel zeggen, heerst, mij afvragen, gaan al die mensen niet heel graag in Het Gooi willen blijven en nog meer woningen bezetten? Dus ik wil gewoon heel even de status weten, hoe het gaat met de samenwerking en hoe de voortgang daarmee is. De voorzitter: Duidelijke vraag, mevrouw Graafsma. Wie mag ik het woord geven? Kijk, het debuut in de raadscommissie van de heer Niels Rood, wethouder. De heer Rood: Ik ga geen maidenspeech houden, dus wees gerust. Dit is ingewikkelde materie en het luistert nauw. Ik ga proberen het zo helder en rustig mogelijk uit te leggen. U heeft gelijk als u zegt dat in Tergooi mensen worden gehuisvest die een tijdelijke verblijfsvergunning hebben.

Maar omdat ze onder het COA blijven vallen, kunt u ze beter geen statushouders noemen, maar zijn het mensen met een verblijfsvergunning. Dus … En dat heeft ermee te maken dat een statushouders die huisvest in je gemeente ook meteen niet meer onder het COA valt als het ware. In dit geval gebeurt dat wel. We werken goed samen in de BEL, en eigenlijk ook iets breder, in de Gooi en Vechtstreek, in verband met de opgave die met asielzoekers te maken heeft. Dat zijn dus eigenlijk mensen die gehuisvest worden zonder dat ze al … Die nog in de asielprocedure zitten. Want die kunnen niet allemaal in het aanmeldcentrum blijven, zoals u weet. Daarin is nu informatie gekomen over welke getallen er dan per gemeente horen. Die getallen komen ook naar u toe of zijn al bij u terechtgekomen. Maar dat is … Dat zit in de pijplijn. En we hebben natuurlijk ook nog de reguliere taakstelling elk halfjaar met hoeveel echte statushouders die ook statushouders mogen heten wij geacht worden te huisvesten in de gemeente. Dat loopt gewoon door. We hebben daar een achterstandje in, maar dat … Als het om Laren gaat. Maar dat zijn op dit moment geen dramatisch hoge aantallen. Dat alles leidt er wel toe dat wij voor een uitdaging staan met zijn allen om goed te huisvesten. Tegelijk doet de … Doen de drie BEL-dorpen natuurlijk best … Zetten best heel grote stappen.

U weet, Laren zet een grote stap met de opvang Oekraïners, Tergooi is een grote stap vooruit. En ook, hoe heet die camping, de Woensberg of zo, dat zijn best indrukwekkende prestaties. Dus dat … Daar kunnen we ook als BEL-gemeente best heel trots op zijn. We kunnen alleen niet achterover leunen. Wat mijn opdracht daarbij dan ook wel een beetje is, is dat we niet zo druk moeten zijn met het huisvesten van al deze doelgroepen dat we eigenlijk niet meer toekomen uiteraard aan het huisvesten van onze eigen jongeren, starters, senioren, et cetera. Dus dat doet nogal wat. We komen hier in een … We komen hier breder bij u op terug. Dus ik denk dat het nu tijd is om een goed overzicht te maken. Ik doe dat nu mondeling. Maar u wil ook misschien getallen weten et cetera van wat die klus dan is. Dus dat betekent denk ik dat het het makkelijkste is om een raadsinformatiebrief op te stellen. De voorzitter: Volgens mij … Heeft u nog een verduidelijkende vraag of opmerking? Mevrouw Graafsma: Nee, dank voor uw uitleg voorlopig zover. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Ik denk dat met uw opmerking, mijnheer Rood, ik ga u een klein handje helpen hoe het ongeveer werkt, dat dit bijna als een soort van toezegging opgevat kan worden. Daar moet u niet van schrikken, maar dan weet u gewoon dat dat zo meteen er staat. Dan verwachten wij dat op een gegeven

moment op een moment eerdaags via het presidium hier in deze commissie geagendeerd. Ik kijk ook even vooral naar jullie. Ik leg het hier wat nadrukkelijk uit, maar om geen misverstanden te krijgen over een dergelijke opmerking van onze nieuwe wethouder. Dank u wel. Wie wil er nog meer een … Kijk, mijnheer Jacobse. De heer Jacobse: Ik had een rondvraag-vraag voor de wethouder De Groot. Wij bespeurden een lichte mate van animositeit met de mensen van de Notenkraker de vorige bijeenkomst hier. Het is pure maatschappelijke belangstelling, is dat allemaal een beetje opgelost? Zijn die mensen blij, doen ze weer wat ze willen doen en moeten doen.? Ik heb het … Ik heb er niets meer over gehoord, maar het was toen even niet leuk, geloof ik. De voorzitter: Mijnheer De Groot, kan u daar mijnheer Jacobse een kleine opening op geven? De heer De Groot: Ja, voorzitter, en nee. In die zin dat er goede afspraken gemaakt zijn in een bijeenkomst waar ik was met de Notenkraker over de overdracht van de Notenkraker naar Unicef en waarbij natuurlijk ook afgesproken is dat degenen die altijd namens de Notenkraker het werk hebben gedaan even goed in de bloemetjes gezet zouden worden. Ik weet niet of het letterlijk bloemetjes zijn geweest of iets anders, maar in ieder geval dat daar goede aandacht aan besteed zal worden. Want ik … Inmiddels is de Notenkraker weer naar mijn buurman gegaan.

Maar in ieder geval zijn daar hele goede afspraken over gemaakt. Ik ga er volledig van uit dat die uitgevoerd worden tot in de puntjes en dat dat in ieder geval een waardige afsluiting is van een moeilijke periode. De heer Jacobse: Dat was mijn vraag, voorzitter. De voorzitter: Mooi. Dan hebben we de rondvraag gehad. Dan was dit punt 6. 7.

Aanpassing legesverordening 2024 De voorzitter: Dan gaan we over naar punt 7 van de agenda, aanpassing Legesverordening 2024. Daar gaan wij aanpassen van de Legesverordening om ongewenste effecten te vermijden en de tarieven voor de Omgevingswet beter op elkaar af te stemmen. Dan worden … Liggen er voor, vier besluiten. Besluit één is het tarief voor het vooroverleg voor 2024 vast te stellen op een vast bedrag van 300 euro in plaats van een percentage over de bouwkosten. Besluit twee wat voorligt, is het tarief voor de omgevingsactiviteit aan te passen van 4,9 procent naar 2,9 procent. Dan besluit drie wat voorligt, het maximumtarief voor de gezamenlijke behandeling van een bouwactiviteit en een omgevingsactiviteit te stellen op 4,9 procent. Besluit vier is de Legesverordening 2024 aan te passen op de genoemde wijzigingen. Nou komt hij, ik ga even het woord geven, kort het woord geven. Niet verder iets toelichten, maar één zin aan de wethouder Van Midden op dit laatste besluitpunt vier. De heer Van Midden: Dan zeg ik met ingang van 1 januari 2024. Wat is er namelijk gebeurd? Het voorstel is gister behandeld in de raad van Blaricum. Daar is het ook geaccordeerd. Alleen in discussie bleek dat in de notitie zelf de ingangsdatum niet opgenomen was. In het raadsbesluit zoals het geformuleerd is, staat het wel juist.

Dus vandaar dat bij vier achter wijzigingen, met ingang van 1 januari 2024, moet komen te staan. Dat wordt voor de bespreking in de raad, dus op het moment dat de stukken in de raadsvergadering komen, nog even aangepast. Maar voor nu is dat nog niet opgenomen. Dus dat is even mijn toevoeging voordat we de vragen beantwoorden.

De voorzitter: Heel formeel werkt het natuurlijk zo, want dit is echt een tekstuele aanpassing, dat er dan eigenlijk iets van een amendement gedaan moet worden op … In de raadsvergadering. Dat hebben wij in Laren als een aantal keren praktisch opgevoed. Ik zou u willen vragen bij handopsteken of deze toevoeging via de griffier met een amendement, wat we dan allemaal ondersteunen in de raad, alvast meegenomen kan worden. Vind ik wel. Dat kunnen we wel verdedigen naar … Dan is dat daar weer mee afgehandeld. Dan komen we over naar de behandeling van dit onderwerp. Ik begin bij mijnheer Grunwald van Groen Laren. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Het is een vrij technisch stuk, dus ik begrijp wel waarom dat die aanpassing moet vinden. Ik heb er alleen één vraag over. Betekenen die aanpassingen eigenlijk minder inkomsten voor Laren? En zo ja, hoeveel minder is dat dan? En waarom worden die dan geaccepteerd, gezien het feit dat wij eigenlijk altijd een beetje short of money zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. We gaan eerst even een rondje maken. Ik kom bij de fractie van het CDA. Mijnheer Lobregt, heeft u wat op- en aanmerkingen bij deze Legesverordening? De heer Lobregt: Nee, ik had dezelfde vraag als mijnheer Grunwald. De voorzitter: Wat fijn. De heer Lobregt: Fijn, hè. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer De Jong van Liberaal Laren.

De heer De Jong: Wij zien dit als een verbetering, dus kunnen we hiermee instemmen. De voorzitter: Dat is helemaal al een mooi advies. Mevrouw … Mijnheer van de VVD, mijnheer Merckx. De VVD-fractie verwijst naar mijnheer Grunwald. Iedereen is het al heel erg met elkaar eens. Mevrouw Van Dorst van D66. Ook. Dit gaat heel fijn. Mijnheer Jacobse. Ik zie u knikken. De heer Jacobse: Iedereen verwijst naar mijnheer Grunwald. Ik vind het fantastisch. Het is goed zo. Het is een technische aanpassing, die moet gebeuren. De voorzitter: Maar als het zo makkelijk kan, geef dan ook de toon. De heer Jacobse: Precies. De voorzitter: Hoe makkelijk het ook lijkt. Dank u wel, mijnheer Jacobse. Dit was Larens Behoud. Wethouder, u heeft het gehoord. De heer Van Midden: Dank u wel, voorzitter. De vraag of die aanpassing minder inkomens geeft, die kan ik niet beantwoorden. Wat ik wel weet, is dat deze aanpassing in ieder geval minder kosten met zich meebrengt. Waarom? Wij willen uiteindelijk met het verlenen van de omgevingsvergunning en bouwvergunningen zoveel mogelijk vooroverleg stimuleren, om al zoveel mogelijk dingen af te vangen in het vooroverleg.

Dus vandaar dat we het voorstel aangepast hebben met 300 euro per vooroverleg, om die drempel voor het vooroverleg en eventueel kosten in een later traject zo laag mogelijk te laten zijn, zowel voor de inwoner als het gaat om de belasting van onze eigen organisatie. Of het uiteindelijk minder inkomsten geeft, wat ik al zeg, dat weet ik niet. Ik weet wel dat … Het moet in ieder geval kostendekkend zijn, fluistert mijn collega in. We hebben hiermee ook de onrechtvaardigheid eruit genomen dat op het moment dat je hetzelfde tarief vraagt voor en de

omgevingsaanvraag of omgevingsactiviteit en de bouwactiviteit, dat mensen eigenlijk dubbelop dezelfde kosten betalen. Dus vandaar die splitsing. Maar het uitgangspunt is inderdaad dat het sowieso kostendekkend moet zijn. De voorzitter: Mijnheer Grunwald, namens deze hele commissie, wat vindt u van de beantwoording van de wethouder? De heer Grunwald: Ik ben nog niet helemaal tevreden eigenlijk. Dus ik heb al aangegeven dat die aanpak, die snap ik op zichzelf wel, maar ik heb geen flauw idee waar het over gaat. Gaat het over enkele tientjes, gaat het over honderden euro's, duizenden, tienduizenden in die zin? Het is wel geruststellend dat het kostendekkend moet zijn. Maar ik denk dat de wethouder toch in staat moet zijn dat aan een A4’tje toe te vertrouwen, zodat eenieder kan zien wat de effecten van een dergelijke maatregel zijn. Dus dat zal mijn vraag zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Wethouder. De heer Van Midden: Als ik daar even op mag reageren, voorzitter. Dat ga ik niet doen. Die discussie hebben we namelijk al eerder gevoerd in het kader ook van de begroting, waarbij we gesproken hebben over de legesinkomsten. Dan heb ik gezegd van, met de invoering van de nieuwe Omgevingswet is ongeveer twee ton het risk, om het zo maar even te zeggen.

Dat is een inkomst … Die uit de oude situatie komen, waarvan ik nog af moet wachten of ik uiteindelijk in een nieuwe situatie, waarbij een splitsing is tussen de vergunningverlening en de, dat doet de Rabo, dus de controle op die bouwactiviteiten, of dat uiteindelijk dezelfde inkomsten zou genereren. Dat weet ik niet. Dus ik kan daar niks over zeggen, behalve datgene wat ik in de begrotingsbespreking al gezegd heeft … Heb. De voorzitter: U heeft net toegezegd dat het in ieder geval kostendekkend is. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, sowieso. We zijn tegelijkertijd ook bezig met het onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges, zoals ik al aangekondigd had. Dus in die zin kunnen we ook nog wel daar verder de discussie over voeren. Wat ik al zeg, het kan best wel zijn dat we misschien door deze maatregel meer aanvragen krijgen, dus uiteindelijk de omzet, om het zo maar even te zeggen, groter wordt. Dan hoop ik dat de kosten van de omzet lager worden en dat we uiteindelijk een heel mooi rendement hierop halen, maar in ieder geval kostendekkend is en dat we daar geen verlies op leiden. De voorzitter: Mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Als raadslid stel ik een vraag, omdat ik verder geen idee heb wat je in dit … Over wat voor bedragen dat hier eigenlijk wel gaat. Dus ik zou heel graag geïnformeerd willen worden.

Dan is het toch heel merkwaardig als de wethouder zegt van, ik heb geen idee, sorry. Dus mijn vraag is, wethouder, wilt u dat aan een A4’tje toevertrouwen, zodat wij dus geïnformeerd zijn waarover het gaat. Dan zegt u, dat wil ik niet doen. Dat vind ik wel heel raar. Dan verwacht u misschien dat wij daar akkoord mee gaan zomaar. De voorzitter: Dit leek een makkelijker onderwerp, maar mijnheer Van Midden. Mijnheer Grunwald vrij duidelijk in zijn bewoording. Ik durf niet meer te zeggen of die namens de hele commissie spreekt, maar deze vraag is wel gesteld door mijnheer Grunwald.

De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, ik zou een terugvraag willen doen aan mijnheer Grunwald, geeft u maar aan wat hij graag zou willen zien. De berekening die hij misschien vraag, hij zegt van, wat hadden de inkomsten geweest op het moment dat we deze wijziging niet hadden toegepast? Dus dat we uiteindelijk twee keer 4,9 procent, dus maximaal 9,8 procent, aan leges over de bouwsom vragen, plus ook nog een keer het percentage bij het voorgesprek. Ik kan dat sommetje maken, maar het is … Het slaat eigenlijk nergens op, want dan moet ik een schatting maken van, hoeveel aanvragen zal ik krijgen en wat is daar het verschil tussen met dit voorstel en datgene wat we anders hadden gegeven? Uiteindelijk kan ik daar helemaal niks mee in mijn inschatting. Het belangrijkste is, vind ik eigenlijk, dat we met dit voorstel zoals het nu ligt, zowel de … Eigenlijk voornamelijk ook de inwoners tegemoetkomen. We maken de drempel om dat vooroverleg te kunnen voeren lager. Dat betekent dat mensen sneller ook naar ons toe komen om uiteraard overleg te voeren. Daar hebben we met zijn allen profijt van. Minder belasting van de organisatie. Inwoner heeft sneller een resultaat. En we halen de onrechtvaardigheid eruit dat we uiteindelijk het risico liepen twee keer eigenlijk voor hetzelfde dezelfde leges te vragen.

Ik zou willen zeggen, tel uit je winst en koester ook dit voorstel in dit verband. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Grunwald. De wethouder doet een appel op u. De heer Grunwald: Dat valt bij mij helaas niet in goede aarde, want ik wil gewoon weten, en dat moet de wethouder kunnen leveren, want de wethouder kan bij zijn ambtelijk apparaat nagaan van hoeveel aanvragen daar in het verleden geweest zijn, hoe ze denken over hoeveel aanvragen er in de toekomst zijn, dus hoe dat zal uitpakken. Dan zal hij dus ook mijn vraag kunnen beantwoorden. Dus ik begrijp niet waarom de wethouder zich ertegen verzet om die informatie te leveren. En ik … Dan kunt u wel stellen van dat ik dan niks kan. Ik kan daar wel iets mee, namelijk, ik kan een inzicht genereren in wat u aan het doen bent. Dat wil ik dus heel graag doen. Dan kan ik mijn oordeel daarover geven en dan kan ik ook wel zeggen of ik hiermee akkoord kan gaan, voor mezelf. Ik weet niet of de anderen die mening delen, maar dat mogen ze dan zelf even aangeven. Dus ik zou het toch heel graag die cijfers willen zien. Dank u wel. De voorzitter: De vraag ligt helder en klaar, maar het antwoord van de wethouder is ook helder en klaar. Ik kan, ik heb geen vooruitziende blik, maar ik kan wel vertellen dat dit heen en weer gepingpong tot … Vanavond tot niks leidt.

Dus ik zou willen voorstellen dat wij het genoeglijk hebben besproken, dat het stuk in ieder geval geagendeerd wordt voor raadsvergadering, want het mag doorgeleid worden. Dan moeten wij altijd met elkaar vaststellen of het een hamerstuk of een bespreekstuk is. Het lijkt erop dat het een hamerstuk zou kunnen zijn, maar als ik de heer Grunwald goed heb beluisterd, zal hij ongetwijfeld met zijn collega in de raad misschien toch nog even dit punt willen aanstippen. Dat moeten we dan in deze democratie doen. Maar ik … Dus het zal denk ik, mijnheer Grunwald, dan voor u, een bespreekstuk worden. Goed. Zo werkt het, dames en heren. We kunnen prima zeggen dat het een hamerstuk wordt, maar als één raadslid in de vergadering zegt, ik wil het toch nog bespreken, dan eindigen we hiermee deze behandeling. We kunnen allemaal tellen en rekenen. Maar goed, dat geeft niet. Dat is wat er mag gebeuren in deze commissie. Dan hebben wij punt 7 gehad. 8.

Invoering Omgevingswet: actuele projectbudgetten De voorzitter: Dan komen we bij punt 8, de invoering van de Omgevingswet met actuele projectbudgetten. Voor de invoering van de Omgevingswet lopen er twee projecten. Met dit voorstel worden de totale kosten daarvan in beeld gebracht en het budget aangevraagd. U gaat tenminste zes besluiten nemen, althans, daar gaat u over spreken. In te stemmen met het toekennen van een budget van 35.000 euro in 2024 voor de implementatiekosten. Besluit twee wat voorligt, de implementatiekosten à 35.000 euro te dekken uit het

begrotingsresultaat 2024. Besluit drie, in te stemmen met het toekennen van een budget van 152.000 euro in 2024 en 47.000 euro en 2025 voor het tijdelijk projectteam bij de BEL-combinatie. Dan bent u bij besluit vier, de kosten van 152.000 euro voor het tijdelijk projectteam 2024 de dekken uit het begrotingsresultaat. En jawel, besluit vijf, de kosten voor 2025 à 47.000 euro voor het tijdelijk projectteam te dekken uit de bijdrage van het Rijk en dit budget mee te nemen bij het opstellen van de begroting 2025. Dan zeggen we ook nog bij besluit zes wat aan u voorligt, bijgaand de tweede begrotingswijziging vast te stellen. Deze zaken liggen nu voor. Ik maak het rondje over … Door. Dan kom ik bij de heer Lobregt van het CDA, logischerwijs. Wat heeft u hiervan te vinden? De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. In alle eerlijkheid heb ik wat … Toch wat moeite met dit voorstel. Ik begrijp dat de Omgevingswet geïmplementeerd moet worden en dat daar kosten aan vastzitten. Maar ik heb ook goed geluisterd tijdens de behandeling van de Omgevingswet en toen heb ik begrepen dat eigenlijk, er zijn nu bestemmingsplannen en die stop je dan in een mappie en dan heb je de nieuwe … Het nieuwe omgevingsplan. Dan ga je in de loop der tijd ervoor zorgen dat dat omgevingsplan voldoet aan alle regelgeving.

De moeite die ik met name ermee heb, is dat ik uit het voorstel niet kan halen waarom nu deze investeringen nodig zijn, wat de resultaten gaan zijn van deze investeringen. Er wordt kort uitgelegd wie wat gaat doen. Maar wat dat dan precies is, wordt niet in detail duidelijk. Ook wat de resultaten dan zullen zijn wordt niet in detail duidelijk, waarom we deze fasering moeten hebben en waarom niet dat over een langere tijd uitgespreid kan worden. Kortom, er zijn veel onduidelijkheden wat mij betreft rondom deze inzet. Zoals ook al eerder in deze vergadering gememoreerd, we hebben niet al het geld van de wereld te besteden, dus ik zou toch graag meer onderbouwing willen hebben vanuit het college waarom deze investeringen nu op dit moment nodig zijn, wat de resultaten zijn van deze investeringen. En zijn we dan klaar als we … Wordt het … Als we dit hebben gedaan. Dus graag meer onderbouwing. Overigens vind ik dat in het algemeen gelden voor de voorstellen die we vanuit het college krijgen, is dat … Er wordt heel summier informatie aan ons gegeven. Dan moeten we maar hopen en bidden dat het goed komt. Dus ik zou mee willen geven, ook voor volg… Voor dit voorstel, maar ook voor volgende voorstellen, dat we meer informatie krijgen. Ik mis hier bijvoorbeeld een heel projectplan, wat er ongetwijfeld zal zijn. Dat had best weleens ter informatie meegegeven kunnen worden. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lobregt. De heer De Jong, Liberaal Laren. De heer De Jong: Liberaal Laren sluit zich aan bij de heer Lobregt zijn opmerkingen. Wat wij vreemd vinden, is, dit moet toch vorig jaar toen we de begroting maakten ook al bekend zijn in de organisatie en had dus opgehaald kunnen worden uit de organisatie en had dus al in de begroting moeten zitten? Nu gaan we dus weer de eerste tekorten creëren. Zo werkt het toch eigenlijk niet, zo mag het niet werken volgens ons. We ontkomen er niet aan. Maar, nee, wij zijn hier niet gelukkig mee. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Jong. Dan zijn we bij de heer Merckx van de VVD. De heer Merckx: Voorzitter, dank u wel. Wij sluiten ons aan bij de vorige twee sprekers. De wijze waarop de begroting wordt toegekend, is inderdaad … Dat kan echt duidelijker en dat kan wel wat beter. Ik zie ook bijvoorbeeld, opleiding, maar er worden externe krachten ingehuurd. Dat zijn projectmensen. Gaan we die dan ook nog opleiden op die manier? Dat is dus ook een vraag, denk ik. Daarnaast sluit ik me ook aan bij de opmerking van de heer De Jong. We weten al jaren dat die omgevingsvergunningswet, dat die eraan komt. Het is toch een beetje verbazingwekkend dat dat inderdaad niet in de begroting is opgenomen. Dat kunnen we missch… Daar zijn we misschien zelf ook een beetje debet aan. Dat hadden we ook moeten zien misschien.

Maar handig is het niet. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we bij de fractie van D66, bij monde van mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: Ik had drie vragen, waarvan er dan inderdaad twee al gesteld zijn, dus die hoeven we niet te herhalen. Wij zouden ook graag willen zien, u heeft het over een tweede begrotingswijziging, maar we zouden best wel graag een opgave willen hebben of een overzicht van alle posten die inmiddels op deze manier begroot zijn. Want inderdaad, dit had eigenlijk in de begroting al kunnen aanwezig zijn. Stel, we hebben dit als extra begroting toegevoegd, maar stel dat er helemaal geen gelden zijn, 2016 wordt ook direct een probleem. Dit is alleen voor 2024. Externe huur, wie zijn daar precies voor ingehuurd? Wat zijn de opleidingen? Wij zouden ook wat meer informatie willen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Ik denk dat u 2026 bedoelde. U zei 2016. Maar dat geeft niet. Dan is dat hierbij ook hersteld. Zijn we bij de fractie van Larens Behoud, bij monde van de heer Thijmen Jacobse. De heer Jacobse: Dit wordt een boeiend rondje. Het volgende onderwerp op de agenda, daar krijgt u van mij dezelfde tekst een beetje. Waarom treffen wij niet op het goede moment voorzieningen, zodat we weten dat als er wat gebeurt dat we uit dat potje kunnen putten, als we weten dat zo'n plannetje eraan komt? Ik maak een zijsprong.

We hebben vorige maand gesproken over de basisscholen in dit prachtige dorp. Waar is de reservering voor de verbouwing respectievelijk renovatie van die basisscholen? Dan kunnen we natuurlijk op het antwoord van de wethouder wachten, die is niet gedaan. Dat is hem niet aan te wrijven, want hij was niet in de periode daar dat dat had moeten gebeuren. Maar het is niet gebeurd. Ik stel het hier ook vast. Niemand hoeft ons hier uit te leggen dat je, als je die Omgevingswet wil … De voorzitter: Even centraal houden, luisteren allemaal. De heer Jacobse: Als je die Omgevingswet wil implanteren, dat je dan organisatiekosten krijgt. Dat is duidelijk. We weten allemaal hoe de organisatie set-up van de BEL erbij staat. Iedereen werkt zich butt off. Maar we hebben geen extra capaciteit om daar dingen te doen. Dus dan komt er een lijstje van mensen die we nodig hebben om dat te doen. Ik wil helemaal niet over dat lijstje praten, ik ben ook niet geïnteresseerd in wat die mensen doen. Dat moet … Daar moet ik vertrouwen in hebben. Ik kijk wel mee op het moment dat het over centjes gaat.

Dan kom ik terug bij mijnheer Lobregt, die natuurlijk ook terecht zegt van, wat? Hadden wij dat moeten weten, willen we dat alsnog weten? En als we dan toch aan het dollen gaan … Dus ik sluit me eigenlijk wel een beetje bij de vorige sprekers aan onder het motto, waarom geen voorziening getroffen? Waarom staat het niet in de begroting. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dan zijn we bij de laatste inbrengende partij, Groen Laren, de heer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. U zal het wellicht verbazen, maar ik heb geen aanvullende vragen. Maar ik vind wel dat er goede vragen gesteld ben … Zijn. En ik ben benieuwd naar de beantwoording ervan. Dank u wel. De voorzitter: Wat heerlijk dit. Dank u wel. Goed. Ik zie denk ik de heer Rood naar mij kijken. Hij heeft zijn aftrap al gehad. Aan u het woord, mijnheer Rood. De heer Rood: U refereert aan het banksaldo. De voorzitter: Nee, eerlijk gezegd niet. Eerlijk gezegd niet. Dat zou … Dat vind ik dan net weer te ver gaan. Wethouder, u bent aan het woord.

De heer Rood: Ik zal één vraag doorgeven ter linkerzijde, want die kan ik zelf niet zo goed beantwoorden. Ik heb daar wel een antwoord op vernomen, maar dat ging iets te hard voor mijn niet zo heel cijfermatige brein. Dus dat kondig ik u vast aan. De heer Lobregt begon dit rondje en zei, wat zijn eigenlijk de resultaten? Je kunt flauw gezegd een bestemmingsplan een omgevingsplan noemen en dan hebben we misschien langer de tijd om dit uit te smeren. Het antwoord daarop is dat het echt veel inspanning betekent om de wijzigingen die de Omgevingswet met zich meebrengt ook in de praktijk uit te voeren en dat veel gemeenten vissen in een vijver met veel te weinig vissen, namelijk capaciteit om dit ook in goede banen te leiden. Ik heb in een andere commissie aangegeven, er zijn eigenlijk nog geen grote ongelukken gebeurd, maar ik heb wel de nadruk toen ook gelegd op het woordje nog. Dus het is een klus om de Omgevingswet in te voeren. Het wordt ook een klus voor alle initiatiefnemers om om te gaan met die wetgeving, want we kunnen medelijden met onszelf, maar ik denk dat we ook voldoende compassie zullen moeten hebben met initiatieven. Die planvorming spreiden we ook inderdaad uit over de tijd en uiteindelijk, als iedereen dus gewend is aan de systematiek en nieuwe theologie, er wat rust komt en meer opgeleide mensen in de arbeidsmarkt.

Dan zal dat veel minder impact hebben dan nu, deze rol die we nu te nemen hebben. Dus ik begrijp uw zorgen, ik ben het er ook mee eens. Ik kan ze in die zin niet helemaal wegnemen dat het een ingewikkelde operatie is. De financiële vragen en veel fracties sloten zich aan ook bij de vraag van Liberaal Laren, waarom staat dit … Waarom is het niet in de begroting opgenomen? Die gaat de heer Van Midden straks even beantwoorden. Misschien is het handig als ik mijn beantwoording even afmaak, want dan ben ik dan weer voorlopig even uitgepraat. Want de fractie van D66, mevrouw Van Dorst, vroeg naar een overzicht van, wat zijn nu de financiële consequenties? U kunt wat dat betreft dan wel weer even een toezegging noteren, want ik kan u dat zo niet schetsen, maar dat kunt u natuurlijk wel op papier krijgen. De grote vraag, waar Larens Behoud ook aan refereert, waarom is het eigenlijk niet voorzien? Al deze kosten zijn wel degelijk voorzien. De vorige raad heeft ook ingestemd met bedragen waar dit allemaal keurig binnen past. Het Rijk springt hierop in. Dus de bijdrage van het Rijk, het is misschien wat lastig te lezen, maar die is zodanig dat we ook in financiële zin geen enorme rampspoed over ons heen krijgen. Maar hoe je dat verwerkt en of dat in de begroting had gemoeten en zo, dat antwoord daar ben ik gewoon niet voldoende van op de hoogte.

Maar daarvoor hoop ik dat de heer Van Midden u een goed antwoord kan verschaffen. De voorzitter: Wethouder, dank u wel. Laten we maar in ieder geval zeggen dat het duidelijk is dat u uw grenzen ook weet te delen. Want dat is altijd alleen maar verhelderend. Beter geen halve antwoorden. Mijnheer Van Midden, wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik neem mij de kritiek zeer ter harte, in die zin dat eigenlijk wat hier staat voortvloeit uit een oorspronkelijk projectvoorstel uit 2021. Het had denk ik handiger geweest om als achtergrondinformatie dat even mee te geven. Want dan had denk ik het grootste deel van de vraag al beantwoord kunnen worden. Want we hebben in die tijd inderdaad gezegd van, wat brengt nou de implementatie van de Omgevingswet met ons mee? In de voorbereiding en ook bij de implementatie, dus is wanneer het daadwerkelijk is ingevoerd, daar hebben we uiteindelijk activiteiten van gedefinieerd en budgetten bij gedefinieerd. Die budgetten zijn in die tijd ook door de raad toegekend. Wat we toen gezegd hebben, is van laten we het in instantie centraal houden. Dus gewoon één clubje binnen de BEL die zich bezighoudt met de implementatie van de Omgevingswet voor de drie gemeenten. We verzamelen ook daarin alle uitkeringen uit de algemene uitkeringen. Dat is de Rijksbijdrage die toegezegd is op dat gebied.

Daarmee gaan we aan de slag. Dat hebben we gedaan. We hebben een splitsing gemaakt tussen het budget om voor de voorbereiding die in het stuk zit en de daadwerkelijke begeleiding van de implementatie vanaf dit jaar. Alleen wat we nu moeten doen, is uiteindelijk dat vertalen van centraal het potje geld en het budget naar de verschillende begrotingen. Dat zie je hier terug van, hoe landen we? Laten we daar uiteindelijk al die

bedragen, zowel de inkomstkant als de uitgavenkant, goed landen in de begrotingen, zodanig dat die begrotingen rechtmatig zijn. Dat gebeurt hier. Dan zie je ook uiteindelijk, als je kijkt naar het tabelletje, dat we niks tekortkomen, dat in beginsel de kosten die wij maken uiteindelijk ook door de uitkeringen die wij van Rijkswege krijgen gedekt worden. Sterker nog, in Laren houden we er nog ietsjes van over, iets van 10.000 euro. Dus in die zin komen we ook niks tekort. Maar dit is zuiver dus een technische exercitie om dat geld gewoon in de begrotingen van de drie gemeenten uiteindelijk op een goede manier te laten landen. De voorzitter: Ik zie en interruptie van de heer Merckx. Dan gaat de hand van de heer Lobregt nog omhoog en dan gaat er ook nog een vinger omhoog van de heer Jacobse. Eerst de heer Merckx. De heer Merckx: Ik weet niet wat … Ik hoop dat de heer Van Midden … Dat het niet een interruptie is, maar dat hij klaar is met het antwoord. Dan hebben wij hier … Dank wethouder voor … Van Midden, voor de uitleg. Dan moet ik zeggen dat het dan erg jammer is. En erg jammer dat we hier met een drietal … Wat? Alle fracties eigenlijk ons … Met onze handen in het haar zitten en verwonderd als Pinkeltje in Wonderland hier door deze notitie heen lopen. Want we hebben het gewoon niet begrepen. Dan moet ik maar even denken aan Louis van Gaal.

Ben ik dan zo dom of zijn ze zo slim? Of andersom, want Louis zei het natuurlijk andersom. Ben ik nou zo slim of zijn zij nou zo dom? Maar als wij hier met de commissie M&F zitten en wij hebben het allemaal niet begrepen, dan is er toch iets wederom fout gegaan in het document. Zullen we het daar maar bij laten dan? De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, als wij … De voorzitter: Mijnheer de wethouder, wacht even. We gaan niet meteen een debat voeren. Want nog even twee andere opmerkingen, want ik zag nog een vinger omhooggaan van mijnheer Lobregt. De heer Van Midden: Ik wil geen debat voeren, ik wil alleen zeggen dat eigenlijk mijnheer Merckx bevestigt wat ik net gezegd heb. De voorzitter: Dat is mooi. We gaan zo meteen nog concluderen. Mijnheer Lobregt, u had uw vinger daarnet ook nog omhoog? De heer Lobregt: Volgens mij is de conclusie duidelijk, namelijk dat we een nieuw stuk krijgen met inderdaad de toelichting van mijnheer Van Midden over hoe het zit met de financiering, maar ook met de toelichting van mijnheer Rood wat we nu precies gaan doen. Wat ik in ieder geval wel mee wil geven aan mijnheer Rood, mijnheer Rood en ik hebben allebei een verleden in Eemnes. In Eemnes is het heel eenvoudig. Als je dan geld uitgeeft, dan bouw je hierachter nog eventjes een rij huizen en dan heb je het gefinancierd. Dat doen we hier in Laren niet, mijnheer Rood.

Die lu… Die Eemnesse luxe hebben we niet. We moeten hier ieder dubbeltje omdraaien. Dat betekent dus ook dat als we plannen hebben, dat we die dus heel duidelijk moeten toelichten waarom we dat dubbeltje uitgeven. Dus dat is wat ik heel graag ook wil zien straks in het aangepaste voorstel, naast de toelichting van mijnheer Van Midden hoe het dan financieel zit en hoe we dan ook vanuit het Rijk die kosten toebedeeld krijgen. De voorzitter: Dank u wel. Dan was er de heer Jacobse nog. De heer Jacobse: Wij zoeken dus eigenlijk Eemnesser duidelijkheid. Wij zijn met … En centjes, ook goed. Wij zijn met dit stuk op de financiële rotonde op de verkeerde afslag beland. In mijn beeldvorming zit ik dan toch weer richting Eemnes op de rotonde daar. Het staat hier gewoon letterlijk. Er staat, 2024 niet gebudgetteerd,

geen budget voor 2023, geen … Niet begroot voor 2023. Ik vind het prima. Als het anders is en u kunt dat waarmaken, dan zien we dat graag. Dus dat was eigenlijk het verhaal … De voorzitter: In de microfoon blijven praten, mijnheer Jacobse. De heer Jacobse: Neemt u me niet kwalijk. Als dat dus allemaal waar is, dan zien we dat graag tegemoet. Ik sluit me dus aan bij de collega's. Dank u. De voorzitter: Ik geloof dat mevrouw Van Dorst nog iets wil zeggen van D66. Mevrouw Van Dorst: Ik dank u wel, voorzitter. Ik viel namelijk over, bijgaand de tweede begrotingswijziging vast te stellen. Ik denk, we hebben al twee begrotingswij… Of een begrotingswijziging gehad. Daardoor denk ik dat er ook wat verwarring is. Mijn vraag was ook inderdaad naar aanleiding daarvan, hoeveel begrotingswijzigingen hebben wij tot nu toe gehad? Ik denk dat daar ook tot verwarring …Dat dat ook tot verwarring heeft geleid. De voorzitter: Goed. Dit allemaal gehoord hebbende, constateer ik een paar dingen. Ik ga even aftasten bij u of ik het dan goed samenvat. De beide wethouders hebben een duidelijke toelichting gegeven, zo duidelijk dat er zelfs werd gezegd van, wat zijn we hier met elkaar aan het doen? Wethouder Rood heeft al een toezegging gedaan. Ik kijk nu even naar mijnheer Van Midden.

Kan u, wat u repte over, had ik er maar een stuk bijgedaan of context geschetst … Nou zei net ook nog een commissielid van, aangepaste stukken. Dat kan natuurlijk eigenlijk niet. Dit stuk ligt hier nu en het is ja of nee, door naar de raad? Ik kan me zo voorstellen dat u dit niet wil aanhouden. Maar kunnen wij allemaal leven met een aanvulling op de stukken? Dat kan een toezegging van de wethouder zijn, dat hij die besluitvorming waar hij naar verwijst, et cetera, misschien nog met een paar andere stukken erbij, als hij dat weet aan te leveren voor de raadsvergadering, dat wij dan misschien het zelfs wel als een hamerstuk kunnen behandelen? Maar dan kijk ik even rond of ik nou te ver ga. Is die … Kunt u die … Wilt u die toezegging doen, mijnheer Van Midden? Vanuit de gedachte dat het dan door kan gaan. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, die wil ik zeker doen. Want als we even kijken ook naar het stuk zoals het nu voorligt, dan verwijst eigenlijk ook het stuk naar de budgetten zoals die ooit in … Door de raad in januari 2021 zijn vastgesteld. Daar hebben stukken ondergelegen, het projectvoorstel. Ik denk het goed is om die stuken even op te snorren, er even goed naar te kijken of die inderdaad genoeg aanvullende informatie bevatten om uiteindelijk dit voorstel door te kunnen laten gaan. Dus laat mij even dit huiswerk doen.

De voorzitter: Misschien met een klein memootje eroverheen. De heer Van Midden: Dat is een ander punt. Ik ga … Uiteindelijk, ik zou niet weten, laat ik het zo zeggen, hoe ik anders dit stuk moet schrijven dan dat het nu is. Dus in die zin hoop ik ook dat uiteindelijk het oorspronkelijke projectvoorstel die duidelijkheid geeft. Als het niet zo is, zal ik daar nog een tussennotitietje aan toevoegen om die link te leggen tussen het oorspronkelijke voorstel en het stuk zoals het nu ligt. De voorzitter: Dan gaan we even voor de helderheid aftasten, ik kijk nog even naar de kritische collega's, zoals het nu verwoord is en samengevat, is dat dan voor ons akkoord om het stuk gewoon door te geleiden en dat we die aanvullende informatie krijgen? Ik hoor ja, ja, ja. Dan stellen we dat hierbij vast met die toezeggingen. Die worden genotuleerd. Dan hebben we dit punt gehad.

9.

Verduurzamen openbare verlichting De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Dat is, dan moet ik niet gaan liegen, want ik moet nu even uitkijken wat ik zeg, gaan we over naar het een na laatste agendapunt, de verduurzaming van de openbare verlichting. De gemeente Laren wil de openbare verlichting in de komende jaren verduurzamen, de uitvoeringskosten reduceren en streeft daarbij ook nog naar een kostenbesparing op lange termijn. We hebben daar dadelijk ook nog een wet… Een ambtenaar bij aanwezig. Die ga ik zo noemen. U heeft zich te buigen over het stuk met drie besluiten. Een krediet van 1,6 miljoen en nog een paar euro, masten, 24,4 procent, en armaturen, 75,6 procent, beschikbaar te laten stellen voor de voorbereiding en uitvoering van het voor verduurzamen van de openbare verlichting in de jaren 2024 tot en met 2026. Dat is besluit één. Besluit twee, een krediet van 60.000 euro beschikbaar te stellen voor de vervanging van de drie voedingskasten. Dan is besluit drie dat die voedingskasten afgeschreven worden in 45 jaar. Dat gezegd hebbende allemaal, kijk ik naar de fractie van Liberaal Laren die aan de beurt is. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, met uw permissie, mag ik heel even kort inleiden? Want het stuk is al eerder in de commissie geweest in januari. Daar zijn eigenlijk twee belangrijke opmerkingen gedaan.

Eén, de heer Grunwald van Groen Laren wilde in het stuk wat meer toelichting hebben op de duurzaamheidsaspecten, zoals meegenomen worden in dit hele plan. Daar hebben we afstemming over gezocht, ook met mijnheer Grunwald van, waar doelt u op en welke dingen zou u graag terug willen zien? Daar gaf de heer Grunwald ook aan van, ik zou ook graag een antwoord willen hebben of er sprake kan zijn van mogelijk subsidies, zowel nationaal als in een Europees verband. Al die opmerkingen en suggesties hebben wij nu verwerkt in dit stuk. Het tweede element, en dat kwam van de heer Lobregt van CDA, die zegt van, ik wil uiteindelijk meer zicht hebben op de onderliggende businesscase, op basis waarvan uiteindelijk dit voorstel is gebaseerd. Dat hebben wij uitgewerkt. Dat is nu ook bij het voorstel gevoegd. Dus in die zin hebben wij de wensen van de commissie zoals ze toen geuit werden vervuld en staat het denk ik nu vrij aan de commissie om daar allerlei vragen over te stellen. Ik heb nu Bastiaan Heerschop naast mij meegenomen … De voorzitter: Die wilde ik nog noemen. De heer Van Midden: Om met name ook op de technische vraag en ook de businesscase in te gaan. De voorzitter: Overigens, toen u net vroeg, mag ik nog een inbreng geven, zei ik, ja. Maar dat heeft u inmiddels gedaan. Dus de heer Heerschop, Bastiaan Heerschop is naast u neergestreken. Ik kijk heel snel even rond.

Want, en dan kijk ik vooral even naar mijnheer Merckx die net in de vorige ronde kritisch was op een stuk, want er wordt nu wat toelichting geven. Ik ben opgevoed door een liberale voorzitter, die zei, het stuk is reeds genoeglijk helemaal door de ambtelijke organisatie gegaan en eigenlijk is het woord aan de commissie. Nu moet er een stukje toelichting komen om het stuk goed te lezen. Wilt u daarnaar kijken of vindt u dit, mijnheer Merckx, dan kijk ik eigenlijk vooral nu even naar u, hoe moet ik dit rijmen met de toelichting? Want eigenlijk had er geen toelichting hoeven zijn. Of had u dat er allemaal uitgehaald, de verwerkingen van de vorige commissievergadering? De heer Merckx: Fantastisch dat de heer Van Midden het heeft toegelicht. Maar ik ben ietwat verward door uw commentaar, voorzitter. Ik weet niet wat ik had moeten verwachten. Het spijt me. Maar zullen we dan maar beginnen met het vragenrondje?

De voorzitter: Maar dan gaan we wel naar mijnheer De Jong. Ik dacht, ik zag u even kijken, ik denk, u wil nog weer wat zeggen tegen mij. Maar, nee. Mijnheer De Jong is aan de beurt om inhoudelijk de aftrap te geven in deze ronde. DAN gaan we daarna weer terug naar de VVD. De heer De Jong: Wat de vorige keer besproken is, dat is in het stuk verwerkt. Maar wij hebben het uitgangspunt dat hier toch de verkeerde prioriteiten gelegd worden. In Laren hebben we 100 kilometer weg. Als je eens in de 50 jaar die allemaal wil opknappen, dan moet je 2 kilometer per jaar doen. Mijn stellige overtuiging is dat wij dat de afgelopen jaren niet gered hebben. Ik zie heel veel slechte stukken weg die slecht onderhouden zijn of vernield zijn. Ik noem alleen maar even de Eemnesserweg en Naardenstraat, en dan weet iedereen die Laren inkomt, dat dit geen visitekaartjes voor deze gemeente zijn. Dus wij vinden eigenlijk dat daar het geld ingestopt had moeten worden. We zien ook dat jarenlang het bedrag aan wegenonderhoud ongeveer gelijk was, rond 1 miljoen aan kosten die we jaarlijks hebben, en dat toch de kosten fors gestegen zijn ook de afgelopen jaren. Dus wij vinden gewoon dat er te weinig aan de wegen gebeurt. Als dat wel gebeurd was, waren er ook al veel meer LED verlichtingen geweest.

Dus wij denken dat we de prioriteit moeten geven aan de wegen en daar misschien wat extra geld aan zouden moeten doen. Maar nu niet aan deze modegril. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Jong, Liberaal Laren. Dan gaan we naar de heer Merckx van de VVD. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Dit gaat over LED verlichting en niet over het wegbeheer. Dus dat zullen we maar even laten. Er wordt in het stuk natuurlijk een investering gedaan. Ik denk, de businesscase is duidelijk. Onze vraag is alleen even, wat zijn de verwachte rentekosten? Want dat is niet meegenomen. Dat is natuurlijk, als je gaat financieren, lijkt me dat toch wel handig om dat te doen. Iets wat niet helemaal duidelijk is, is dat … Wat gebeurt er precies met de armaturen die zijn … Dus alles boven de 35 jaar, dat zijn blijkbaar 2230 stuks. Of is dat ook de armaturen die jonger zijn dan 35 jaar? En wat gebeurt daarmee? Dus dat is niet geheel duidelijk. Heeft dat invloed op de investering? Dan hadden we … Er is tijdens de begrotingsbehandeling gesproken over het selecteren van de armaturen en het meenemen van de bewoners daarin. Dat is natuurlijk uitvoering, maar ik denk dat het wel goed is om dat even mee te nemen. Wat gaan daaraan doen? Dan twee laatste vragen.

Wat is eigenlijk, op het moment dat we deze investering gaan doen in deze businesscase die dus al draait zelfs, wat is eigenlijk met onze sportaccommodaties? Misschien is het goed om dat ook even mee te nemen. Dan als laatste, en dat is terug naar de businesscase, er wordt even gerefereerd naar het zoeken van subsidies. Maar het was misschien beter omdat nu al in te kleden en te zien wat we daar nog terug kunnen halen uit Den Haag dan wel Europa. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Merckx. Dan zijn we naar de … Bij de fractie van D66, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben alleen de vraag, er zit inderdaad geen voorstel voor een derde begrotingswijziging, maar er wordt inderdaad gevraa… Gepraat over krediet. Ik veronderstel dat dit dezelfde vraag is als mijn buurman. Wat houdt dit precies in? Wat is precies de rentelast voor dit … Voor deze jaren? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we bij de fractie van Larens Behoud, mijnheer Jacobse. De heer Jacobse: Dank u wel, voorzitter. Ik ga ook aan het rentekostenverhaal hangen, maar dat gaan we zo horen. Ik wil daar nog naast zetten, de inflatiekosten. Aannemer en materiaal, ervan uitgaande dat we een aannemer vinden, ervan uitgaande dat we het materiaal kunnen krijgen. Dat zit er geloof ik ook niet helemaal in.

Dan komt er een energiebesparing uit, hebben wij driftig zitten uitrekenen, van ongeveer 1 ton. Dat is dan

de besparing. Als dat vijftien jaar duurt, dan gaat het zich terugbetalen. Maar het blijft 1,6 miljoen om uit te geven nu. Eigenlijk, en daar sloegen wij wel op aan, is dat natuurlijk best heel veel geld. Is er nou heel serieus en heel goed gekeken of dat het is en of dat het moet zijn? Ik ben vrij vertrouwensvol opgevoed, dus ik ga ervan uit dat dat allemaal onderzocht is. Maar toch. Met die kasten wordt het nog iets gekker. Drie kasten die over 45 jaar worden afgeschreven. Daar lijkt geen voorziening voor getroffen. Die kasten die … Drie kasten over 45 jaar hebben zo’n ongeveer anderhalve ton gekost en dan moeten ze vervangen worden. Nou maak ik over 45 jaar geen deel meer uit van deze commissie, maar je zou ervan uit kunnen gaan dat hier wel mensen zitten die dan toch met dat bedrag een beetje zitten te harken. Dus daar gaan we weer. Laten we daar een voorziening voor treffen. Dus als we nu gaan investeren in van alles en nog wat, laten we dan op zijn minst bedenken dat we ooit weer eens een keer gaan schuiven. Daar wilde ik het bij laten. Ik sluit eigenlijk af met één laatste zin. Dat veegt eigenlijk alles van tafel. Het is echt de laatste zin. Uit de conclusie van het energiebesparingsrapport. Daar staat, door de uitfasering van pl- en tl-verlichting neemt de beschikbaarheid van dit type verlichting sterk af.

Ik zal u vertellen, mijn vader had een uitspraak, die zei weleens, als je alles om je heen zwart maakt, zit je zelf in het donker. Zwart wordt het vanzelf, dan is het nacht. En donker wordt het ook, want dan hebben we onze lampen niet vervangen. Dus we ontkomen er niet aan om iets te gaan doen, want het gaat … Het stort in. Rij maar linksom, rechtsom door het dorp. Het is een puinhoop aan het worden. Daar wou ik het bij laten. De voorzitter: De vogeltjes zullen misschien wel blij zijn met donker. Goed. Dan gaan we naar de fractie van Groen Laren, bij monde van de heer Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Grosso modo ben ik eigenlijk heel blij met wat de wethouder nu geleverd heeft. Hij heeft antwoord gegeven op de vragen die we gesteld hebben. Het betekent dus een belangrijke stap in de richting van verduurzaming van ons energiegebruik. Die wordt fors minder. Daarmee dragen we dus in belangrijke mate bij ook weer aan de … Aan ons klimaat. Dit is de investering dus alleszins waard. Hoe meer dus die investering zich ook enigszins terugbetaalt door de jaren heen. Blijft natuurlijk de opmerking van de voorgaande spreker van, maar over twintig jaar hebben we dan weer een potje om weer nieuwe lampen te kopen. Dus dat blijft wel staan, zeg ik. Dus daar zal in voorzien moeten worden. Ik heb nog twee andere vragen.

De ene is, wat is de stand van zaken betreffende subsidieaanvragen? Dus u zei … De wethouder zegt in zijn stuk van daar wordt al aandacht aan besteed. Maar levert het ook iets op, die aandacht, is de vraag natuurlijk. Want dat zou ons goed uitkomen. De andere vraag is nog een technische, die LED lampen zijn vervolgens geschikt om te dimmen, om lichtvervuiling tegen te gaan in dezen. Ligt daar ook een plan om dat ook daadwerkelijk te doen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Duidelijke vragen. Dank u wel. Dan steken we over naar de fractie van het CDA, de heer Jan Huug Lobregt. Ja, Jan Huug. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het voorstel is absoluut opgeknapt ten opzichte van de vorige keer. De belangrijkste vraag die ik nog had, is, maar die heeft mijnheer Jacobse gelukkig voor mij kunnen beantwoorden, is, wat is nou precies de terugverdientijd? Maar ik hoor ook graag het antwoord van u, mijnheer de wethouder. Daarom ook een gratis tip nog voor mijnheer Jacobse. Mocht u op een gegeven moment op zoek zijn naar tl-verlichting of oudere fittingen, lampen, ga gewoon naar de supermarkt in Frankrijk, daar verkopen ze het allemaal nog. Dus u hoeft niet in het donker te zitten, mijnheer Jacobse. Verder denk ik, gegeven de ontwikkeling op het gebied van duurzaamheid, dat we dit gewoon moeten doen en dat we over moeten gaan op de LED verlichting.

Dus we kunnen dit voorstel steunen.

De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we rond. Zijn we zover, wethouder, dat u de vragen en opmerkingen kan gaan beantwoorden? Eerst maar politiek en dan blijf… Wat er overblijft, gaat naar de heer Heerschop. Wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb één politieke vraag herkend. Dat is de vraag die de heer De Jong van Liberaal Laren stelt, waarbij hij zegt van, ik wil eigenlijk wegen vol palen, om het maar even heel kort door de bocht te zeggen. Dat gaat komen. Ik ben het helemaal met hem eens dat uiteindelijk de toestand van, in ieder geval de Naardenstraat en Eemnesserweg staat gewoon niet goed is. Die gaan wij … Dat gaan we aanpakken. We zijn op dit moment bezig met het Integrale Wegenbeheersplan. Ik hoop dat in ieder geval in Q2 zo ongeveer ook in de raad te kunnen presenteren. Dus daar gaan wij sowieso mee aan de slag. Ik wil in dit geval het ene doen zonder het ander te laten, om het maar even zo te zeggen. De voorzitter: Heeft u een belangrijke interruptie, mijnheer De Jong? De heer De Jong: Kan dat zonder dat daar ook weer een apart voorstel voor komt? Zit dat in de begroting? De heer Van Midden: Dat is een hele goede vraag. Dat zit ook in de huidige begroting. Sterker nog, als je kijkt naar de balans ook zoals die voor 2024 is gepresenteerd in de begroting, dan zie je dat er ook nieuwe investeringen opgenomen zijn.

Alleen dit is nog het oude wegenplan, met de budgetten die er op dat moment bij hoorden. Wat we nu aan het doen zijn, is, want die budgetten zijn geloof ik uit mijn hoofd in 2017 vastgesteld, als ik even naar Bastiaan kijk, die zijn we nu aan het herrekenen. We zijn tegelijkertijd aan het kijken naar, welke wegen hebben we de hoogste prioriteit? Met dat plan gaan we terug naar de raad. Dat betekent ook dat we, als we kijken naar de huidige investeringen zoals ze nu in de begroting en ook op de balans staan, dan we dat gaan herzien op basis van het nieuw vast te stellen wegenplan. De voorzitter: Dank u, wethouder. Dan is mijnheer De Jong, een interruptie. De heer De Jong: Met hogere kosten dus, dus weer nieuwe begrotingsvoorstellen? Dat kan niet zonder, volgens mij. De heer De Jong: Mijnheer de voorzitter, daar heeft mijnheer De Jong gelijk in. Dus dat zijn we ook aan het doen nu van, hoe hoog zijn die hogere kosten en hoe gaan we daar uiteindelijk ook in onze prioriteitstelling mee om, dus welke wegen eerst? De prioriteit is duidelijk als het gaat om Naardenstraat. En wat betekent het uiteindelijk begrotingstechnisch? Dus, klopt. De voorzitter: Mijnheer De Jong, helder? De wethouder zie ik ondertussen de microfoon doorschuiven naar de ambtenaar. U meent dat u alles heeft beantwoord, mijnheer Van Midden, politiek. De heer Van Midden: Ik weet niet of ik alles heb beantwoord.

Maar volgens mij was dit de enige politieke vraag die ik heb kunnen ontdekken. De voorzitter: Anders komen we nog wel even bij u terug. Dan is nu het woord aan de heer Bastiaan Heerschop, om de andere vragen en opmerkingen te beantwoorden. Aan u het woord. De heer Heerschop: Ik heb even driftig meegeschreven. Ik heb daar even uit opgemaakt de vraag over de … De voorzitter: Iets beter in de microfoon. Dat is een beetje onaardig, maar …

De heer Heerschop: Ik heb even driftig meegeschreven en ik zal de gestelde vragen zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. De armaturen die de gemeente Laren op dit moment heeft, zijn er ongeveer 2200. Er zijn de afgelopen jaren tijdens de reconstructies natuurlijk al armaturen vervangen en die zullen niet nu weer vervangen worden. Dat zou kapitaalsvernietiging betekenen. De armaturen waar we nu over spreken, zijn echt de overige lichtmasten … Of de overige armaturen. Die zijn echt van zeer oude kwaliteit. Wij krijgen vanuit Beheer ook steeds meer moeite om deze armaturen werkende te houden. Er is steeds meer uitval te zien. We zijn zelfs oude onderdelen van armaturen, die we aan het wisselen zijn, die leggen we op de plank om toch onderdelen te hebben om ze te kunnen vervangen. Dus het wordt toch wel een beetje penibel, zal ik maar even zeggen. Dat is misschien ook meteen een mooi bruggetje even van, waarom in vijf jaar toch die 1,6 miljoen investeren? Het advies daarin is, zouden we dat niet doen en we zouden op de huidige voet verder gaan, het areaal wordt alleen maar ouder en gaat steeds meer onderhoud vragen. Daarmee zullen de kosten voor het regulier onderhoud ook per jaar flink gaan stijgen. Plus dat we het risico lopen dat we binnen afzienbare tijd gewoon echt geen onderdelen meer kunnen krijgen en dat we dan alsnog moeten gaan vervangen.

Dus dan zullen de kosten uiteindelijk nog hoger zijn. Even kijken, dan heb ik gezien, hoe gaan we de bewoners betrekken? Dat is nog een goede vraag. Daar moeten wij toch nog even echt nog nader op ingaan. Het gaat natuurlijk over de bewoners van het hele dorp. In dit soort gevallen is dat altijd lastig om iedereen te vragen, wat zou u willen? We proberen natuurlijk voor het areaal van de gemeente zoveel mogelijk eenheid in de verlichting te houden. Dus niet iedere straat zijn eigen armatuur, kleur, lichtmast en dergelijke, omdat dat ook weer kostenverhogend werkt. Dus we proberen het areaal zo simpel mogelijk te houden, maar wel effectief en daarmee ook de kosten in de hand te houden. Dus daar is op deze manier ook mee gerekend. Maar hoe we dat met bewoners nog gaan kortsluiten, dat moeten wij nog nader uitwerken. De subsidies, daar moeten wij nog achteraan. Dat gaan we in de volgende fase doen. Ze zijn er wel. Maar hoe hoog ze zijn, dat kan ik helaas nu nog niet zeggen. Maar ze zijn er wel en wellicht dat we daar op een later moment nog op terug kunnen komen. Even kijken. Daar heb ik helaas geen antwoord op, op dit moment. De voorzitter: Dat was niet te verstaan. De vraag van mevrouw Van Dorst en van meerderen was de rentelasten. U zegt, daar heb ik geen antwoord op. de wethouder steekt zijn hand omhoog. De heer Van Midden: Ik kan dat wel zeggen.

Wat de exacte rentelasten zullen zijn, dat weet ik op dit moment niet. Uiteindelijk stellen we het budget vast. Dan gaan wij uiteindelijk daar financiering bij zoeken. Uiteindelijk voor 2024 is geen begrotingswijziging, dus dat kunnen we binnen de lopende financieringen gewoon financieren, om het zo maar even te zeggen. Vanaf 2025 hebben we in ieder geval al in het oorspronkelijke plan 60.000 euro begroot. Dat zou komen te vervallen. Daar komen dus de rente en afschrijvingen bij … Voor in de plaats. Maar de afschrijving zit in de tabel, dus de komende rentelasten blijven bovenop. Ik weet niet wat die exact zullen zijn, maar we nemen dat in ieder geval mee in de Kadernota voor 2025. Dus dan … Daar zult u het dan terugzien. In zijn algemeenheid zie je dus in de businesscase dat de hele terugverdientijd zo'n zestien jaar is. Die zit … is dit voorstel wel rendabel, om het zo maar even te zeggen. De voorzitter: Goed. Dank u wel, voor deze tussendoor opme… Toelichting. Mijnheer Heerschop. De heer Heerschop: Dan werd er nog een vraag gesteld wat betreft het dimmen van de verlichting. Dat is ook zeker iets waar we wat mee gaan doen binnen de nieuwe verlichting die geplaatst zou gaan worden. In de huidige LED verlichting die al in Laren aangebracht is, wordt al gedimd.