Transcript Commissie Maatschappij & Financien 02.07.2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN FINANCIËN VAN GEMEENTE LAREN d.d. 2 juli 2025

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Goedenavond, welkom bij de Commissie M&F van deze 2 juli 2025. Aanwezig voor Larens Behoud zijn Thijmen Jacobse en Karel Loeff, voor de VVD komt zo meteen Stef Merckx, maar is wel aanwezig al Erik Koldenhof, D66 wordt vertegenwoordigd door Ellen van Dorst, Liberaal Laren door Evert De Jong, Groen Laren door Andreas Grunwald en Ben Wiechers-Schreur, het CDA door Jolanda Graafsma en Jan-Huug Lobregt en vanuit het college zijn de wethouders Jan van Midden en Flip de Groot aanwezig, samen met de gemeentesecretaris Petra Zwanikken. Afwezig van Larens Behoud, Bas Holshuijsen, en van de nieuwe partij, De Larense Vrouwen Partij, Désirée Niekus. En de voorzitter van deze vergadering is ook niet aanwezig, dat is Erwin Van den Berg en daarom mag ik hem vervangen, mijn naam is Eric Hurink. Jim Juffermans is ook niet aanwezig, klopt. Als u zo meteen het woord wilt hebben, doe dat dan via de voorzitter, s.v.p. Dan weten de luisteraars thuis ook wie er aan het woord is en dat maakt het allemaal wat duidelijker. En dan gaan we over naar de vaststelling van de lijst van adviezen en conclusies van … Nee, we beginnen eerst even met de agenda. Natuurlijk. Agendapunt 1. De Kadernota staat op de lijst, maar die wordt alleen maar, die wordt behandeld komende woensdag.

Hij staat op deze agenda in verband met het feit dat insprekers zich konden aandienen, maar die hebben zich niet gedaan. Dus dat agendapunt vervalt hierbij. En de heer Merckx is ook aanwezig. Mijnheer Loeff. De heer Loeff: Ja, misschien kort, ik wil het toch graag naar het presidium van augustus vast op de agenda meenemen dat dit agendapunt elk jaar standaard voorkomt. Maar ik heb een half jaar geleden al gezegd, als je dit wil dat er ook echt insprekers zijn, dan moet je het ook leuk maken en dan moet je het op tijd doen en dan moet je het begrijpelijk maken. En ik heb niet het idee dat burgers nu überhaupt weten wat hier op de agenda staat en ze weten dus ook niet waar ze over moeten inspreken. Dus mijn vraag is nu al aan de griffie om te agenderen voor onze presidiumvergadering van september hoe wij volgend jaar kunnen zorgen dat rond dit agendapunt er wel insprekers zijn? De voorzitter: Prima. Verder nog mensen die op- of aanmerkingen hebben? De heer De Jong van Liberaal Laren. De heer De Jong: Ja, de Kadernota staat niet ter bespreking vandaag, maar er komen wel miljoenenverliezen uit. We hebben kort, een aantal maanden geleden of een half jaar geleden bezuinigingsmaatregelen besproken, maar die zijn niet verwerkt.

Dus ik neem, ik vraag me af of we deze Kadernota volgende week wel moeten bespreken? Of dat er niet eerst, want er is tijd genoeg geweest, om bezuinigingsmaatregelen door te voeren, waardoor we wel een sluitende begroting kunnen aanleveren aan de provincie. Dus ik vraag me af waarom we dat niet gedaan hebben? Waarom we niet een sluitende begroting gemaakt hebben? Want we hebben allerlei bezuinigingsdingen besproken met elkaar, staan er dus niet in. Waarom is dat? Want ja, zitten we dat voor niets te doen? We moeten toch een besluit, konden een sluitende begroting aanleveren en we doen het dus niet. Dus dat is mijn vraag, heeft het nog wel zin om dit volgende week te doen of komt er een ander die wel sluit? De voorzitter: Willen de andere commissieleden hierop reageren? Jan-Huug Lobregt. 1

De heer Lobregt: Nou ja, hoe heet het, inhoudelijk kan ik me op zich best vinden. Maar ik heb begrepen dat dit de Kadernota is en dat de begroting daarna nog komt en dat het daar dan wel in verwerkt wordt. Dus ik ben het met u eens, in deze Kadernota staat helemaal niks, om het heel oneerbiedig te zeggen. Maar we wachten volgens mij gewoon de begroting af die komt. De voorzitter: Oké. Nog meer mensen die willen reageren? Nee? 2.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie M&F d.d. 4 en 18 juni 2025 De voorzitter: Dan gaan we door met het vaststellen van de lijst van adviezen en de conclusies van de vergadering van de Commissie M&F de datum 4 en 18 juni 2025. Heeft iemand op- of aanmerkingen? Nee?

3.

Mededelingen De voorzitter: Dan gaan we door naar de mededelingen. Heeft iemand vanuit de commissie een mededeling? Mevrouw Ellen Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mijn excuses. Ja, ik had inderdaad een mededeling. Ik zat even te kijken naar mijn aantekeningen, ik moet het uit mijn hoofd doen. Maakt niet uit. Ik wilde meegeven dat ik vorig, dat ik gister meegereden heb met de politie en dat was heel erg, niet alleen leuk, maar ook erg leerzaam. Het was een dag met zoals zij noemen drie prio's en dat is iets wat we waarschijnlijk niet kennen. Dat zijn drie oproepen waar echt ook de, sorry, ik hoor hiernaast praten, ik was even afgeleid, waar de sirene en de lichten bij gaan. Dus dat was zeker bijzonder. Een verwarde man met bull-dog die agressief was, er was een auto in de brand geraakt, er was een dame die verward over de A27 zou lopen. Ja, dat was wel, nou, dat vond ik, dan zie je hoe actief de politie moet zijn in onze omgeving. Ik heb ook geleerd dat we twee auto's rijden er continu 24/7 door onze dorpen Laren, Blaricum en Huizen heen. Daarnaast is er altijd nog een back-up van een auto die voor de hele regio, de regio is dan Hilversum en Wijdemeren, Gooise Meren erbij. Het was echt leuk en ik denk, ik wil toch oproepen dat iedereen daar misschien eens een keer aan mee kan doen.

Want ook de politie zelf vond het heel erg interessant dat ook eens een keer iemand waar ze wat grotere afstand mee hebben mee in aanraking komen en daar ook eens aan kunnen vertellen wat er allemaal binnen hun scope gebeurt. Bijvoorbeeld wat ook heel opvallend was, dat ze erg alert zijn op kleine details. Scootertjes worden op dit moment gestolen. We hebben vier scootertjes aangehouden, waarvan inderdaad twee berijders geen rijbewijs hebben. Nou, dat is natuurlijk een verschrikking, want als zij een ongeluk voor oorzaken, dan is de ellende niet te overzien met jongens van 16 jaar. Het mooie daarachter is dat ook de politie dan ook de ouders ook verwittigd, telefonisch of netjes langsgaat. Ik denk, nou, dat wil ik toch even meegeven. Dank u wel, voorzitter. De heer Grunwald: Voorzitter, mag ik daar even op reageren? De voorzitter: Natuurlijk, mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Volgens mij zijn dit geen mededelingen, maar ik denk dat mevrouw Brakel daar goed aan doet om dan een terugblik op te laten agenderen bij de griffie. Dan kan er uitgebreid bij stilgestaan worden. Maar ja, mededelingen zijn toch echt van korte aard. Dank u wel.

2

De voorzitter: Nou, daar ga ik nog even een schepje bovenop doen. Ik heb in de vorige raadsperiode een nachtdienst meegemaakt en dat raad ik je ook aan. Zijn er mededelingen vanuit het college? De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja, ik heb één mededeling. Even inhakend op zeg maar de vragen die net ontstonden naar aanleiding van de Kadernota. Die volgende week inderdaad behandeld wordt en de opmerking die de heer Lobregt maakte als het gaat om bezuiniging. We hebben inderdaad afgesproken dat we in de begroting de bezuinigingen zullen meenemen, dus op dat moment gaan we met elkaar bespreken wat we kunnen doen. Vooral ook omdat we ook gezegd hebben, laten we eerst ook even de resultaten van de meicirculaire afwachten. En die hebben we inmiddels. En dan heb ik goed nieuws, de meicirculaire betekent voor ons dat we voor 2026 bijna 1,6 miljoen extra krijgen. Waardoor in 2026 een tekort als we kijken naar de Kadernota zoals die nu ligt zo'n 71 duizend euro is. Voor 2027 komen we … Of, ja, een tekort van 71 duizend. Voor 2027 156 duizend en 2028 en 2029 buigt het om en zijn er verscheiden positieve resultaten. Gisteren hebben we daar in het college het stuk vastgesteld. De rib daarover, de meicirculaire, dus die komt al naar u toe of is inmiddels in uw bezit. Dus dat is gewoon goed nieuws, dus dat betekent eigenlijk dat de bezuinigingsopdracht wat minder zwaar wordt.

Maar ik wil wel nadrukkelijk daarmee aan de slag gaan om ook voor de toekomst uiteindelijk ook aan de veilige kant te zitten als het gaat om ontwikkelingen, met name vanuit de Rijksoverheid. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Midden. Mijnheer De Groot. De heer De Groot: Ja, dank u, voorzitter. Afgelopen week had ik een MRA-vergadering en mevrouw Van Dorst had een verslag van de raadstafel met daarin een betoog over het betrekken van de raadstafel op een bepaalde manier bij de voortgang. Nou, onder meer ik, maar ook anderen hebben dat ondersteunt. Dus ik vermoed dat dat bij de volgende raadstafel het bestuur daar nog op terugkomt en ik vermoed op een positieve manier. Dank u wel. 4.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: En dan komen we bij de meldingen van de portefeuillehouders inzake de gemeenschappelijke regelingen. En dan kijk ik beide heren aan. De heer De Groot. De heer De Groot: Mijnheer Van Midden heeft geen gemeenschappelijke regeling. O ja, als bestuur nu. De voorzitter: Jawel. De heer De Groot: Ja. Nee, maar goed, sinds kort wel dus dat geeft een nieuwe dimensie aan deze vergadering. Ik heb wat vergaderingen voor de boeg op het fysieke domein en daar geef ik volgende week nog wel wat reflectie op. En dan ook na de vergadering die daarop komen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik nog heel even vragen aan wethouder Van Midden. U ging zo snel. Wat zei u voor 2026 het resultaat van de meicirculaire? Dat miste ik.

3

De heer Van Midden: Als ik kijk naar het structureel begrote saldo wat we in de Kadernota op hebben genomen, ze hebben op basis van de ingediende ontwikkelingen, dan was er een tekort van 1,6 miljoen. Waar de heer De Jong aan refereerde. Vanuit de meicirculaire krijgen we in 2026 zo'n 1,6 miljoen extra en dat betekent voor 2026 een tekort van 71 duizend, zoals we het hier hebben, voor 2027 156, in 2028 een heel bescheiden positief resultaat, in 2029 is het 3,5 ton ongeveer. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel. Ik kon mijn oren niet geloven. De heer Van Midden: Ik eerlijk zeg ook niet, maar het is toch waar. De voorzitter: Dan sluiten we agendapunt 4. 5.

Kadernota 2026-2029 De voorzitter: En gaan we naar agendapunt 5. Maar dat slaan we dus over, want daar gaan we het komende woensdag over hebben.

6.

Jaarrekening 2024 De voorzitter: Dus komen we bij agendapunt 6, de jaarrekening 2024, de conceptjaarrekening 2024. Daarvoor aanwezig zijn de accountant Dirk Kuperus en een assistent. Ik ben helaas je naam even kwijt. En is er Rachel Santvliet als adviseur planning van de BEL en control Combinatie. En dan, o, Saskia Somai zie ik, is dat. Oké. We gaan beginnen met de heer Loeff en hij was, we krijgen een toelichting van hem namens de auditcommissie. De heer Loeff: Ja, voorzitter, dank u wel. Nou, normaal niet mijn commissie, maar vanavond komt het mooi uit. Wij hadden inderdaad vorige week op 24 juni op Sint Jan de audit- en riskcommissie bij elkaar. Daar zijn normaal van elke fractie leden aanwezig, maar helaas waren er een aantal leden afwezig om verschillende redenen. Dus wij waren aanwezig met mevrouw Van Dorst van D66, de heer Merckx van de VVD en ondergetekende en de verschillende medewerkers vanuit de gemeente, de wethouder, gemeentesecretaris en de controller vanuit de BEL en de assistent-accountant moet ik zeggen. Ja, precies. Het was op zich een hele goede bijeenkomst waarbij we eigenlijk concludeerden, en ik ga het maar gewoon zo samenvatten, dat we inhoudelijk niet zoveel opmerkingen hadden over de jaarrekening en ook de uitkomsten daarvan.

Er zaten een aantal onzekerheden nog in die dreigden boven een bepaald bedrag te komen, waardoor de goedkeurende verklaring mogelijk onder druk zou komen te staan. We hebben het eigenlijk die avond vooral gehad over, hoe zijn nou de controles tot stand gekomen? Er is inmiddels een wisseling geweest binnen het accountantskantoor van de accountant, daarom ook de nieuwe accountant hier aan tafel. En onze zorg die ging met name over, en die werd ook gedeeld door de wethouder, over het feit of er wel op tijd een goedkeurende verklaring kan worden gegeven. Daar is deze vergadering ook heel belangrijk voor. Maar wij hebben eigenlijk in de audit- en riskcommissie daar behoorlijk onze zorg ook over geuit. Want als wij niet een goedkeurende verklaring hebben tijdens een behandeling volgende week, dan heeft een behandeling geen zin, dan komen de provinciale goedkeuringen in het geding, dan zitten wij als raad met een andere planning en dan maken wij in ieder geval geen goede beurt naar buiten toe. We hebben het een beetje gehad over de rekening, hoe dat nou tot stand is gekomen. Voor de ene jaarrekening van de BEL Combinatie is dat makkelijker dan voor de gemeentelijke jaarrekening. Daar is het een en ander heen en weer gegaan als het gaat over vraagstellingen en antwoorden. Maar wat wij vooral constateerden was dat er ook heel veel nieuwe, 4

ja, eigenlijk nieuwe zaken aan de orde kwamen die door de vorige accountant niet als een probleem waren gezien of als een vraag waren gesteld, maar nu als vraag naar boven kwamen, naar voren kwamen en dan ook weer beantwoord moesten worden. Nou, dat kan, want iedereen heeft natuurlijk een nieuwe en een verse blik, dat is mogelijk. Maar goed, het moet wel in redelijkheid zijn, zodat we ook in onze planning uitkomen. Dus vandaar dat de assistent-accountant met een boodschap eigenlijk naar, moet ik even uw naam, de accountant is gegaan. En wij hopen dat daar voldoende correcties en aanvullingen en beantwoording van vragen uitgekomen zijn, zodat we hier ook een complete jaarrekening kunnen behandelen die zo min mogelijk afwijkingen geeft ten opzichte van wat hier gepresenteerd ligt. Dat was eigenlijk de strekking van de avond. En verder zijn er natuurlijk een aantal detailvragen gesteld ook over de samenwerking met Huizen waar het gaat over controles binnen het sociaal domein. Goede aandachtspunten. We hebben het ook niet politiek gemaakt, we hebben het ook niet over de Kadernota gehad. Dat is iets wat we echt en public volgende week gaan bespreken. Dus daar hadden we geen vragen over, maar over het proces van de jaarrekening. Sowieso complimenten naar hoe het gaat.

Ook naar de controller van de BEL, want we hebben de indruk dat daar ten opzichte van de vorige jaren echt heel veel stappen zijn gemaakt. Nou, niet alleen de indruk, we weten dat nu ook als audit- en riskcommissie. Dus dat compliment willen we heel graag geven. En ja, we zijn zeer benieuwd of dat in een goedkeurende verklaring mag resulteren. Dat was hem in het kort, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loeff. Dan gaan we naar de wethouder, de penningmeester van Laren, de heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Dank u wel, mijnheer Loeff, voor de terugkoppeling van de bespreking in de auditcommissie. Ik denk dat het inderdaad een goede weergave is van wat we toen besproken hebben. Waar ik even kort op in zou gaan is het proces waar we nu in zitten. En dan zal zo direct de accountant aangeven waar we op dit moment nog mee bezig zijn, ook in de aanloop naar uiteindelijk de definitieve vaststelling van de jaarrekening volgende week. We hebben inderdaad in de auditcommissie de conceptjaarrekening besproken zoals die er nu ligt. En dat is eigenlijk hetzelfde concept zoals het vanavond ook voorligt. Dus in die zin is het nog geen definitieve jaarrekening. Wij hebben over de voortgang van het proces u inmiddels een rib gestuurd waarin we aangegeven hebben wat op dit moment de status is in het proces.

Wat we nu zien is dat alle benodigde gegevens beschikbaar zijn en overgedragen zijn aan de accountant. Wel is gebleken dat nog enkele antwoorden en onderbouwingen die door ons zijn aangeleverd nog verder onderzocht worden door de accountant, zodat alles … Daar wordt op dit moment hard aan gewerkt zodat alles tijdig kan worden afgerond. Op dit moment is eigenlijk de afrondende controle nog steeds gaande heen en dat betreft met name SiSa balansposities, zoals we dat uitgelegd hebben, ook ter onderbouwing van onze onderhoudsvoorzieningen. En de financiële activa. Dat betekent ook dat er misschien nog wat correcties kunnen komen op het resultaat zoals het nu ligt. We hebben in ieder geval van de accountant de garantie gekregen dat er volgende week dinsdag de definitieve jaarrekening ligt met ook de accountantsverklaring. En dat we ook volgende week woensdag die definitieve jaarrekening in de raad kunnen bespreken. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de accountant, Dirk Kuperus. Goedenavond. Aan de rechterkant van het kastje zit een knop. Als u die indrukt en dan aan de voorzijde. De heer Kuperus: Ik heb hem gevonden. Goedenavond, allemaal. Ja, mijn naam is Dirk Kuperus. Een aantal heb ik ontmoet in voorgaande sessies. Ik ben uw nieuwe accountant van hetzelfde kantoor, van Eshuis.

Ik ga even iets toelichten over hoe dit proces is gelopen en inderdaad wat onze bevindingen tot nu toe zijn. Ik kan 5

grotendeels aansluiten bij mijn voorgangers. Even als het gaat om mijn assistent aan mijn rechterzijde, dat is mevrouw Ranjani Makka. Zij is een hele goede assistent. Sterker nog, ze is de manager op de opdracht. Ze doet heel veel werkzaamheden voor mij en voor u als gemeente. Overigens, als het gaat om de auditcommissie, daar kon ik zelf niet bij zijn vorige week op 24 juni vanwege persoonlijke omstandigheden. Dus Ranjani heeft de honneurs waargenomen. Die zou er trouwens sowieso bij zijn. Ik kon daar helaas niet bij zijn, maar ik heb begrepen, het was inderdaad een goede bespreking. Zoals dat weergegeven is door de heer Loeff is dat ook juist om die onderwerpen met elkaar te bespreken. Inderdaad het te hebben over de voortgang, te hebben over de inhoud en eventuele knelpunten. Laat ik ermee beginnen dat we inderdaad minder ver zijn dan we graag hadden willen zijn, want we hadden graag u een definitief rapport willen presenteren, althans een definitief concept. Dat ligt er nog niet. Het rapport wat u heeft gezien, dat is inderdaad het rapport wat besproken is in de auditcommissie. Daar staan veel openstaande punten nog in. Natuurlijk, al die openstaande punten die staan niet meer in die zin open. Er is best een hele hoop gebeurd in de tussenliggende periode.

En dat moet ook, want we hebben met elkaar gesproken over dit proces, de voortgang daarvan en ook het risico van het eventueel niet halen van uw bestuurlijke trajecten. En dan gaat het met name om het traject van volgende week als de jaarrekening wordt vastgesteld. Nou, de wethouder gaf het net al aan, we hebben met elkaar gesproken over, wat betekent dat dan volgende week? Kunnen wij een verklaring verstrekken? Wat is de strekking ook van die verklaring? We hebben een proces met elkaar afgesproken en het proces dat is natuurlijk het gevolg geweest van het proces daarvoor, namelijk het opstellen en het controleren van de jaarrekening. En als je dan dingen met elkaar tegenkomt en het zit tegen, dan moet je een vervolgproces afspreken. Nou, daar hebben we hele concrete afspraken over gemaakt van, wanneer worden de bevindingen door ons gedeeld? Wanneer worden de correcties in de jaarrekening verwerkt? Wanneer kunnen wij dat toetsen en wanneer ligt er dan ook vervolgens een verklaring van de accountant? Nou, zoals de wethouder al aangeeft, dat ligt er volgende week. De bevindingen zijn gedeeld met de organisatie. Daar wordt op dit moment ook naar gekeken. Dat wordt uiteindelijk teruggekoppeld naar ons en leidt tot een correctie eventueel in de jaarrekening. Dat is de fase waarin we zitten. Nogmaals, we hadden verder willen zijn.

Dit is voer tot evaluatie ook tussen de organisatie en ons, dat gaan we zeker doen, zodat het proces volgend jaar soepeler verloopt. Maar dit is de stand van zaken. Ja, ik denk als je het hebt over het proces, ik wil niet op dit moment niet al te veel ingaan op de bevindingen zoals in het rapport staan. Want die staan voor een groot deel nog open, de organisatie is daarmee bezig. Zegt u van, ik wil toch graag op bepaalde posten nog even een toelichting, geef dat vooral aan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kuperus. Dan zijn we toegekomen aan de eerste termijn. Wie willen allemaal het woord? Dan beginnen we een keer in het midden op de tafel bij u aan de rechterzijde bij de heer De Jong van Liberaal Laren. De heer De Jong: Ja, ook wij waren nu weer aardig verrast dat het cijferwerk niet af is. Ik heb 35 jaar jaarrekeningen met accountants doorgesproken. Ik zorgde altijd dat alles op orde was en dat er vrijwel nooit een aanpassing nodig was. En dan spreek ik over de maand februari dat alles al klaar was. En nu maak ik in deze organisatie dus mee dat vorig jaar er dingen niet op orde waren. En we hadden ervan uit mogen gaan dat een organisatie alles wat de accountant nodig heeft, dat dat al van tevoren met de accountant besproken is. En dat dat ook opgeleverd wordt als de accountant komt en dat die daarna niet nog een keer met extra vragen hoeft te komen.

Dus ja, ik … Mijn jarenlange ervaring zegt mij, dit geeft mij absoluut geen goed gevoel. En ik denk dat dat volgend jaar echt anders moet. Dat gewoon echt alles opgeleverd en klaar is en dat de accountant dat er voorgesproken is en dat alle punten die aangeleverd moeten worden, dat die er gewoon

6

zijn. Ik was ontslagen als ik dat niet gedaan had in het bedrijfsleven en ik heb ook bij overheidsorganisaties gezeten waar het ook veel sneller ging. Dus ja, ik hoop dat dat gaat verbeteren. Ik kwam vorig jaar na de begrotingsbespreking thuis, want toen bij de begrotingsbespreking zat die uitvoeringsinformatie erbij. Ik kwam heel blij thuis, want ik zei tegen mijn vrouw, nou, de wethouder vertelde mij dat volgend jaar bij de jaarrekening, dat dan wel de uitvoeringsinformatie erbij zit. En nu kwam ik weer thuis van, ja, de BEL zegt, die uitvoeringsinformatie is er niet. Nou, ik weet dat er nog een persoon is die het kan en dan moet gewoon door de wethouder opdracht gegeven worden dat die organisatie dat oplevert. Want hoe kan ik anders, hoe kunnen wij hier de zaak controleren als we niet cijferwerk hebben? Ik kan gewoon nu niet mijn controles doen. Het is zinloos dat wij hier dan als raad bijeen zijn. Dan kun je net zo goed de raad opheffen, want het heeft geen zin als de informatie, onze controlerende taak, als we die gewoon niet kunnen uitoefenen. Dus ik kwam thuis nu weer en ik zeg van, ja, dit wordt nu toch weer opnieuw … De voorzitter: Mijnheer De Jong, u heeft een interruptie. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Sorry. Ik denk van, ja, ik moet toch even het opnemen. U was er bij de afgelopen vergadering niet bij.

En wat we heel duidelijk begrepen hebben, en dat vond ik echt bewonderenswaardig, dat is wat de accountant zegt, ik ga nu ook kijken op een andere manier, waardoor er andere vragen worden gesteld. Ik heb zelfs een opmerking gemaakt dat ik het heel mooi vond dat ook de accountant kijkt naar hoe worden de gelden precies besteed binnen het sociaal domein? Nou, dat is heel belangrijk, ben ik erg blij mee, dat daar ook naar gekeken wordt en dat kost tijd. Dus dat is niet meteen aan onze administratie of BEL te wijten, dat is een andere normering wat we echt geaccepteerd hebben. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer De Jong. De heer De Jong: Nou, dit heeft volgens mij geen invloed op mijn verhaal, omdat dit weer een heel ander verhaal is. En ik kwam nu weer thuis en ik zeg, nou, het wordt weer niet. Ja, maar je hebt toch vorig jaar gezegd dat het beloofd was? Dat kon ze zich herinneren van, ja, het zou opgeleverd worden. Ja, jongens, wie stuurt nu die BEL aan? Bepaalt de BEL wat er gebeurt of stuurt de wethouder aan en zorgt de wethouder dat de raad zijn werk kan doen? Zo kan het niet. Er worden dingen beloofd en nu ineens omdat de BEL het niet kan, komt het niet. Ja, dat kan gewoon niet. Ja, verder inhoudelijk. Ja, ik ga pas inhoudelijk kijken als ik de definitieve cijfers heb.

Ik had nog wel één vraag van, de aanpassingen die nu komen, gaan die straks ook invloed hebben op de cijfers van 2025? En uiteindelijk die aanpassingen gaan die mogelijk ook nog aanpassingen vereisen in de begroting voor 2026? Want als er nu aanpassingen komen, die zitten nu nog nergens in, dus gaat dat nog invloed op de toekomst hebben? Dat zou ik heel graag willen weten. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar het CDA, de heer Lobregt. De heer Lobregt: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Nou, ik heb kennelijk een nieuwe trend in deze commissie veroorzaakt, want iedereen zijn vrouw wordt er nu bij gehaald. Ja, die van mij komt iedere vergadering eigenlijk wel terug. Ze wordt morgen overigens 50, dus ja, dus we hebben morgen feest in Huizen in huize Lobregt. Mijn vrouw is ook financieel en ik ben actuaris, dus u begrijpt, het dak gaat eraf morgen. Ja, als ik u even gewoon inhoudelijk naar de jaarrekening kijk dan sluit ik helemaal aan bij mijnheer Loeff, het ziet er allemaal keurig uit. Ik had ook het idee dat we nu wat verder waren dan vorig jaar met de jaarrekening. Ik zie mijnheer Van midden nu knikken. Dus ik krijg daar dan ook graag nog wel even een toelichting op hoe dat nu precies zit, ook met alle zaken die zojuist genoemd werden? Waar ik me toch even over verbaas is dat er 7

nog kennelijk allerlei zaken vanuit de accountantscontrole openstaan. Ik hoor graag even of dat dan zeg maar technische zaken zijn? U heeft het erover dat we volgende week dan een verklaring krijgen. Wat voor verklaring is dat dan? Is dat dan een goedkeurende verklaring of een verklaring met beperking of weet u dat nog niet? Dan wordt er, maar dat hoor ik dan van horen zeggen, dat er op een andere manier nu gekeken wordt naar de jaarrekening. Nou, dat vind ik toch raar als dat zo gezegd wordt. U bent van hetzelfde kantoor en hoe zou er dan van vorig jaar op dit jaar op een andere manier gekeken worden naar een jaarrekening? Zijn er dan kennelijk verassingen, heeft u niet goed gecommuniceerd waar dan precies naar gekeken wordt? Een andere vraag is, wat voor soort bevindingen zijn er dan? En hoe kunnen we dat dan het komend jaar voorkomen en wat moet de BEL-organisatie of de gemeente Laren dan doen om ervoor te zorgen dat we dit voorkomen en dat we volgend jaar wel tijdig klaar zijn? En dat we, nou ja, ik weet niet of er verrassingen waren, maar dat hoor ik dan ook even graag van u. Waar u dan eventueel verrast bent en of dat de oplevering gewoon niet goed is, dus ik hoor daar graag nog even wat meer toelichting op van u of van mevrouw Makka. Ja, de verklaring heb ik gevraagd. Dan als laatste even voor deze eerste termijn, dat is toch een stokpaardje van mij inmiddels.

In een oplegbrief staat er weer, duurzaamheid niet van toepassing. En dan staat er op pagina 11 een overzichtje en dan staat bij punt 9, milieu en duurzaamheid. Dus ja, ik ga ervan uit dat duurzaamheid wel van toepassing is? Nou, de andere, dit zijn met name accounting technische punten, de andere punten bewaar ik nog even voor de tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lobregt. Dan gaan we kijken naar de VVD. Wie wil het woord? De heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Ja, we hebben de stukken bestudeerd. Wij vonden wel dat dat kon, want er stond voldoende in. 230 pagina's is denk ik voldoende om te kunnen bestuderen, dus toch maar doorgegaan. Waar het mee begint bij ons is allereerst te zeggen dat we blij zijn dat we het tot een verliesje van 90 duizend hebben kunnen beperken. En er zijn natuurlijk verscheidene zaken die daaraan ten grondslag liggen, waarbij het denk ik belangrijk is om te zien dat we wederom een dotatie doen aan het pensioenpotje voor de collegeleden. Daar gaat 340 duizend euro in, zodat in de toekomst ook zij nog kunnen blijven genieten van de inzet die ze hebben gedaan. Dus dat is dat. Als we dat niet hadden gehad, dan was het natuurlijk een beter resultaat geweest. En er is ook nog eens een keer 92 duizend euro extra aan rente uitgegeven, omdat er wat meer kasgeld gefinancierd en nodig was. Maar dat even terzijde.

Dus we zijn uitgekomen op een tonnetje. Mag het een onsje meer of minder zijn, krijg je dan het idee. Maar ik heb in het algemeen het idee dat het meeste is gedaan zoals het moest. Maar we beginnen even met iets anders en dat is eigenlijk dat de hele stoplichtexercitie, de groene, gele en rode bolletjes waar ze verschijnen, dat het allemaal hartstikke mooi is. Maar het zijn allemaal prachtige intenties en het zijn intenties die eigenlijk niet op een meetbare manier worden neergeschreven, het is niet op een smart wijze. En dat is nu denk ik wel de derde, de vierde keer dat we dit noemen. Dus we zouden toch wel graag zien dat die doelstellingen op een manier worden geformuleerd dat ze smart zijn, meetbaar en tijdig. En dat het over een jaar gaat waarin het geld wordt geïnvesteerd, zodat we ook kunnen zien, wat is er met de financiën gedaan? En ik denk dat dat voor de inwoners van Laren die uiteindelijk dit allemaal mogelijk maken met hun hard verdiende inkomen, dat ze ook kunnen zien waar dan precies dat aan wordt uitgegeven. Dus het is een jaarrekening, maar ik denk dat we het ook, en dat is even ten aanzien van het eerdere punt van de heer Loeff deze avond, dat als we inspraak willen en dat we bewoners erbij willen betrekken, dat we ook die jaarrekening moeten kunnen laten zien wat er daadwerkelijk met hun geld gebeurt.

En dan heb ik een typefout gemaakt, want hier staat een groot verziek aan het college, maar dat is natuurlijk een groot verzoek aan het college om die doelstellingen inzichtbaar te

8

maken. Dan willen we even, ik ga in de eerste termijn dan toch maar vol erop met alle vragen die we met de fractie bedacht hebbe. Want dan kan het college dan tenminste ook in eerste en tweede termijn daar wat mee doen. De tevredenheidsmeting in het punt 2.2.1. Wat is tevredenheid, wat is het streefgetal? En wat was de uitkomst in 2024 en op welke punten zal het college dan verbetering uit gaan voeren? Pagina 19, wat is de visie, daar staat iets over het gebruik van AI en ChatGPT. Wat is de visie van het college over het gebruik van AI, ChatGPT, met name ook in de Microsoft 365 omgeving met Copilot, wat voor effect gaat dat hebben op de organisatie? In pagina 26 daar wordt genoemd een extra opleidingsbudget voor lokale oefeningen. Daar is geen gebruik van gemaakt. Zorgelijk of niet? En waarom is dat niet gebruikt in 2024 en gaat dat dus wel gebeuren in 2025? We weten dat veiligheid enorm belangrijk is in allerlei omstandigheden, dus graag van het college daar een uitleg over. Een ander ding dat ook met veiligheid te maken heeft is Bibob. Er wordt gesteld dat er een aanscherping plaats zou vinden, maar daar is achtergebleven in de aanscherping.

Waarom is dit eigenlijk niet gebeurd en is dit niet voldoende aangepakt? Wat wordt daarvan gedaan? Even iets anders, puntje 3.4.1, over de marktverordening die zou worden geactualiseerd, waarom is dit helaas niet gebeurd en is dit ook eveneens het geval dan in Blaricum en Eemnes? Zitten die op dezelfde marktverordening zoals wij dat hebben? Dan heb ik, ja, ik kan, het blijft lastig voor een bankier, plus en min, dat weten we allemaal. Maar pagina 28 raak ik ook de weg kwijt met lastig en voor- en nadeel. Min is positief, maar de lasten en dus een nadeel. Ik ben … Ik denk dat ik het toch af en toe wel begrijp, maar ik heb medelijden met de burgers die dit proberen te volgen. Pagina 13, groen beleidsplan, er zijn vier projecten benoemd. Zijn die slechts benoemd of zijn ze ook daadwerkelijk uitgevoerd? Misschien is mijn tekstverklaring niet helemaal goed geweest, dan heb ik dat gemist, maar dat zou misschien wel fijn zijn. Pagina 40 gaat het volgens de minister van de Fabertjeskrant over hoeveel geld dat gemeenten hebben gehad, ontvangen voor de Oekraïners? Moet dat worden … Hoeft niet terug te worden betaald, maar Laren stort dat blijkbaar wel terug. Waarom, horen we dan graag? Op pagina 47 hebben we het over het jongerenwerk. De Stichting Reindert dat die is ingezet om tot zeg maar een bepaalde situatie even onder controle te brengen.

Waarom is daar een extern bureau ingezet als daarna wordt gezegd dat er een verdubbeling investering in het jeugdwerk is, jeugd- en jongerenwerk is gedaan? Waarom is dat niet meteen gedaan? En wat zijn de problemen geweest? Er was sprake van incidenten die sterk verminderd zijn, wat waren die incidenten? En dat is ook weer het stukje veiligheid waar we even naar moeten kijken dan. Wat natuurlijk wel ook aardig is, is dan dat op pagina 42 hebben we het over diverse vormen van onderwijs, waarbij ook waterdrinkles wordt aangeboden. Ik neem aan dat die eenmalig is geweest of zo en dat iedereen een flesje kreeg. Maar het is … Is dat … Of is het daadwerkelijk zo dat het een eenmalige actie is geweest? En zo niet, hoeveel zijn we daar … Hebben we daar toevallig ook een projectleider voor aangesteld? Hoeveel geld is daarmee bemoeid geweest? Een stukje verderop op pagina 48 gaat het over de Rijksoverheid die structureel zal investeren in jeugdzorg en de gemeenten moeten stevige teams inrichten en moeten dat gaan vormgeven. Maar, en de gemeenten zijn natuurlijk dan weer vanzelf verantwoordelijk voor de inrichting en dan komt het woord, en de bekostiging.

Dus hoe is dit in Laren ingericht en hoeveel middelen heeft het Rijk hiervoor beschikbaar gesteld? En lopen we daarmee in de pas of lopen we uit de pas daarmee? Op pagina 49 hebben we het over de Participatiewet, per 1 januari moeten de werkcentra actief zijn. Maar hoever is Laren hiermee? Is dit op goede zet? En daarnaast wat veel belangrijker is, hoe verhoudt zich dit met de situatie bij Tomin? We weten dat de wethouder daar heel hard aan werkt om de boel in de lucht te houden daar op de een of andere wijze. Maar als we hier nu zelf werkcentra in moeten gaan richten, gaat dat dan niet ten koste van Tomin? Op pagina 50 wordt bij de Wmo gesproken van successen en behaalde doelen, maar wat waren die doelen en hoe is dat succes dan gemeten? Daar hetzelfde gaan we het hebben over de aanpak van dakloosheid. Maar hoeveel daklozen zijn er in Laren en hoeveel geld is daarmee gemoeid geweest? We hebben het op pagina 53 over een begrotingswijziging met 9

een verhoging in 2024, om vervolgens op een lager bedrag uit te komen. Dat zit allemaal in het sociaal domein, dus we gaan van 11 miljoen naar 12 miljoen en komen uiteindelijk terug op 10 miljoen. Dat is toch wel allemaal heel bijzonder. Dan hebben we het … Dan zijn we inmiddels op pagina 65 uitgekomen, waarbij natuurlijk het prachtige project van Laren Regenklaar is genoemd en waarbij wij, zoals we al eerder hebben aangegeven in een andere vergadering, erg blij zijn met de herinrichting van De Brink en de Coeswaerde. Maar we zien ook wel graag uit naar een evaluatie van het Regenklaar programma. Jammer om te zien, zojuist kwam het woord duurzaam al even ter sprake. In pagina 66 gaat het over klimaatbeleid en wederom uitgestelde investering. Waarom lukt het maar niet om dat voor elkaar te krijgen? Op pagina 87 op punt 10.1.2 hebben we het over het economische profiel van de gemeente en die economische kansen te versterken. Daar wordt gesproken over een economische kansentafel denk ik. Heeft die tafelbijeenkomst reeds plaatsgevonden en zo ja, wat zijn dan de uitkomsten van dit tafeloverleg? Tafeltje Dekje. Dan hebben we nog een beetje dubieuze debiteuren zo hier en daar in de gemeente Laren blijkbaar. Dan wordt er maar liefst even 110 duizend euro afgeboekt. Toch jammer als je net 90 verlies hebt gedraaid. Wat zijn dit voor debiteuren? Waar komen die mensen vandaan? Et cetera.

Dan hebben we gezien dat er voor 43 duizend euro aan marktgelden is opgehaald, oftewel zo’n duizend euro in de week. Ik weet niet of dat kostendekkend is of mogen we daar meer voor vragen, gezien de inzet van mensen en middelen? Het lijkt een beetje aan de goedkope kant eerlijk gezegd. Dan hebben we nog op pagina 79 een kwijtschelding. Daar is maar liefst 30 duizend extra kwijtgescholden, dus waarom wordt er sowieso voor 80 duizend euro aan gemeentebelastingen weg gescholden? Ook weer net over het randje waarom we dan negatief zijn. Ik ga even kijken naar mijn collega. Ik denk dat ik het meeste gehad heb, maar ik weet dat ik er ook een paar heb laten zitten. Tweede ronde. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik heb medelijden met de heer Van Midden. Heeft u het allemaal mee kunnen schrijven, mijnheer Van Midden? Of moet ik even vragen of de heer Merckx het lijstje aan u wil geven? De heer Van Midden: Voorzitter, ik heb meegeschreven en mijnheer Merckx zal zeker antwoord krijgen op zijn vragen. Alleen de vraag is wel of die ze nu krijgt of misschien in een later stadium. Want ik moet zeggen dat het wel heel gedetailleerd is. Maar we gaan ons best doen in de eerste termijn. De voorzitter: Oké. Dan gaan we naar D66, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik ben sprakeloos, ik heb er niets aan toe te voegen. Dank u wel. De voorzitter: Oké.

Dan gaan we naar de andere kant van de tafel. Wie wil het woord van Larens Behoud? De heer Loeff. De heer Loeff: Ja, dank u, voorzitter. Ja, vanuit audit en risk hebben we een aantal vragen gesteld en het sluit helemaal aan bij wat de heer Lobregt ook noemt. Eigenlijk een paar vragen over de af te sluiten kredieten. Want er worden een aantal zaken hier aangegeven, nu valt mijn computer uit, die worden vooruitgeschoven. Kan ik dat zien als een onderbesteding? Moet je dat zo zien? Want, en is dat dan, ja, in lijn met wat bij meer gemeenten het geval is? Komt dat echt door capaciteitsgebrek of komt dat door andere oorzaken? Want het betreft toch een bedrag van een paar miljoen waardoor we nu heel gunstig uitkomen. En wat is de verwachting voor de komende jaren als we misschien meer mensen aannemen en wel inlopen? En ik had ook een vraag bij de cijfers, want er staat bij een aantal projecten, gereed, nou, dat is dan of dit jaar of volgend jaar. Speeltuinruimteplan zou gereed zijn in 2025, terwijl we in de jaarrekening zien 2033. Dus het bedrag van 10

169 duizend euro wordt naar onze mening uitgesmeerd over veel meer jaar dan hier in het staatje staat. En de meest opvallende vonden we nog wel de openbare verlichting van een miljoen, uitgaven 0, realisatie 19 duizend euro en nog een miljoen te gaan en dat moet dan volgend jaar klaar zijn. Terwijl daar staat, we doen het in drie jaar. En als ik rondkijk op straat dan denk ik, nou, volgens mij is er amper een lantarenpaal vervangen. En we hebben die duurzaamheidsambitie, dus hoe gaan we in drie jaar het complete net vervangen voor dat bedrag wat we beschikbaar hebben gesteld? Ik rijm de cijfers niet met de feiten en ik snap ook niet de ambitie die we hebben en hoe gaat dat? Dus deze pakken we er eigenlijk maar eens uit om te vragen van, kunt u deze cijfers rijmen met onze ambitie en wat gaat er dan volgend jaar gebeuren? Zien we dan 40 duizend euro en ja, iets van verlichting terug? En zien we dit over tien jaar terug? Of gaat er nu opeens een enorme inhaalslag volgend jaar plaatsvinden? Dat is eigenlijk over deze zaken. En voor de rest geen vragen over de jaarrekening, omdat we vinden dat het inderdaad heel inzichtelijk is opgeschreven allemaal. Ook met juist van, ja, wat er wel en niet gebeurt. We zien dat er gewoon heel veel is gebeurd voor de budgetten die beschikbaar zijn gesteld.

Maar goed dat er nog een aantal kritische vragen ook vanuit de zijde van de VVD komen ter beantwoording. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we naar Groen Laren. De heer Loeff: O, excuus, ik heb er nog één vergeten. En dat is eigenlijk de vraag over btw-risico's. Want we zien in een aantal stukken staat er ook in, een aantal onderdelen over btw. Goois Natuurreservaat is een voordeel vanwege btw-verrekening. Ik snap hem niet helemaal, maar daar wordt wel iets over gezegd van, er is te weinig afgedragen, want we hebben dan een voordeel, want er komt btw terug. Zoiets. Maar we lezen ook in de krant dat in de regio er een groot probleem is met de Belastingdienst met btw, et cetera. Hoe moeten wij de jaarrekening zien? Het is eigenlijk meer een vraag voor de accountant in het kader van mogelijke btw-problematieken die wel of niet zullen opduiken? Het Goois Natuurreservaat is dan een leuk positief voorbeeldje, maar ik kan me voorstellen dat er nog negatieve dingen uitkomen. En daar zijn we benieuwd naar hoe dat in deze jaarrekening al dan niet bij de verklaring aan de orde komt? Dat was hem. De voorzitter: Oké. Dan gaan we nu wel naar Groen Laren, de heer Grunwald. De heer Grunwald: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het te laat beschikbaar komen van stukken voor dit soort financiële besprekingen.

Ja, dat is een nare denk ik folklore, dus ik denk dat het een beetje ijdele hoop is om te denken dat het volgend jaar beter is. Want elk jaar wordt beloofd dat het volgend jaar beter is en dat is niet zo. Dus dat is een beetje een ritueeltje geworden. Maar desalniettemin hopen wij daarop dat het volgend jaar dan toch een keertje lukt, want we blijven optimistisch uiteraard. Dan de jaarrekening an sich, ja, helder. Maar wij zien ook wel heel veel overschrijdingen op de verschillende programma's. Gelukkig zijn er ook wat meevallertjes, dus het resultaat komt dan op dat kleine tonnetje uit, die 90 duizend euro. Maar we hebben wel de vraag ook naar budget en begrotingsdiscipline van, hoe zit dat? Meer ook natuurlijk weer dit jaar een aantal begrotingswijzigingen goedgekeurd zijn. Dus dat maakt het alles bij elkaar een beetje moeilijk om te kijken van, ja, hoe loopt dat nou? Kunnen we nou ergens van uitgaan of moeten we altijd maar afwachten van wat de dag brengt? Nou ja, voor het overige inhoudelijk zijn de nodige vragen gesteld. Dus ik hoef ze niet twee keer te stellen, want u gaat toch maar één keer beantwoorden. Ik heb wel één puntje dat ik er uitlicht, dat is een beetje zijdelings aan de orde gekomen en dat staat ook in het raadsvoorstel. Daar staat toch in, aan de raad wordt voorgelegd om voor 2024 geen budgetoverhevelingen toe te kennen, mits noodzakelijk geacht.

Na afronding van de accountantscontrole ontvangt de raad het verslag van de bevindingen en de controleverklaring. Eventuele correcties die voortvloeien uit de accountantscontrole zullen aangepast worden 11

in de definitieve jaarstukken. Nou ja, wie het snapt, snapt het. Ik niet zo goed. Maar wat ik denk eruit op te maken is in ieder geval van, in het licht van de toch behoorlijke tekorten die we dus de komende jaren kunnen tegemoetzien, wordt eigenlijk wel gedacht om die budgetoverhevelingen niet te doen. Want dan blijft het resultaat gewoon keurig bij de 90 duizend. Als je die budgetoverhevelingen toch nog doet, dan komt het dus op een veel hoger bedrag uit uiteindelijk. En dat is natuurlijk die discussie die we elk jaar voeren. Dat is in het verleden ook eigenlijk schering en inslag geweest dat een resultaat gepresenteerd werd en vervolgens bleken dus allerhande activiteiten niet uitgevoerd. Dat geld daarvoor moest naderhand dan nog weer naar het volgende jaar doorgeschoven worden en dan was het resultaat dus eigenlijk niet dat wat we gezien hebben. Ja, en dan gaat het met name ook om dat stukje van de klimaatcenten laat ik maar zeggen. Dat zijn geoormerkte bedragen. Hoe moet ik dat dan zien? Nu zijn we weer gered bij de klok, saven by the bell eigenlijk. Daar komt dan de meicirculaire in aangewaaid en dat geeft dan weer opluchting. Gelukkig maar, denk ik.

Stel dat het eens een keertje een jaartje niet zo zou zijn, wat dan? Blijft dat nu overeind of wat is de bedoeling hiervan? Ik begrijp het eigenlijk niet zo goed met welk doel dit hierin is opgenomen en of dat overeind blijft tegen het licht van de meicirculaire? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dan kijk ik naar de heer Van Midden. Denkt u dat het gaat lukken? De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ja, gaat wel lukken denk ik. Ik moet even alles op een rijtje zetten en met name even kijken wie wat doet. Maar ik ga gewoon beginnen en kijken waar ik ergens terechtkom. En wat ik zeg u, er zal in ieder geval antwoord komen op alle vragen die er zijn. En of het nu is of later, maar het komt er. Allereerst naar Liberaal Laren, de heer De Jong die is verrast doordat het cijferwerk niet af is. En ja, eigenlijk bevestigt hij het chagrijn dat we eigenlijk met zijn allen hebben over het hele proces. Daar wil ik ook geen doekjes om winden. We vinden het gewoon allemaal heel vervelend dat er nog geen volledige jaarrekening klaarligt. Ik ga u ook niet concreet beterschap beloven. Ik hoop wel dat het volgend jaar beter wordt. Het ziet er wel naar uit, maar ik ga nu niks meer beloven. Want anders sta ik volgend jaar, ja, ik wil niet zeggen dat ik voor gek sta, maar dan zit ik in dezelfde situatie en dat is gewoon niet prettig. Dus in die zin deel ik gewoon uw chagrijn.

Voor wat betreft de uitvoeringsinformatie, daar bent u ook chagrijnig over. Ja, ik kan me niet herinneren dat ik een toezegging gedaan heb dat het bij de jaarrekening zou zijn. Ik heb vorig jaar uitgelegd dat er eigenlijk maar één raadslid is in de drie gemeenten die waarde hecht aan de uitvoeringsinformatie en dat bent u. U bent eigenlijk de enige klant. Ik heb ook gezegd dat uiteindelijk de bedoeling van de jaarrekening is dat de raad vanuit zijn kaderstellende positie kijkt van, nou, wat hebben we ooit afgesproken als het gaat om doelstellingen die we willen bereiken? Welke middelen hebben we daarvoor ter beschikking gesteld, financiële middelen? En wat is uiteindelijk het resultaat daarvan? Zeg maar alle onderliggende, ja, noem het even boekhoudkundige boekingen en dat soort dingen, dat is in dat kader wat minder relevant. Ik heb ook eens tegen de heer De Jong gezegd van, ondanks het feit dat die uitvoeringsinformatie nu niet in een boekwerkje komt, is die informatie uiteraard wel beschikbaar. Dus als hij hele specifieke informatie wil hebben, kan kunnen we dat, als hij daar gericht naar vraagt, ook opleveren. En bovendien een heel groot deel van wat de heer De Jong doet als raadslid is ook het werk wat eindelijk een accountant doet. Dus in die zin is, mijnheer De Jong, de accountant uw hele grote vriend.

Dus ik zou die ook met name aanklampen als het gaat om specifieke dingen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer De Jong. De heer De Jong: Ja, ik kijk er toch met een ander oog naar. Ik kijk naar allerlei projecten, ik kijk naar allerlei indelingen. En ik kijk hier niet boekhoudkundig of weet ik veel, ik kijk gewoon per afdeling, waar zitten gekke 12

dingen? En alleen door het cijferwerk, ik ben een financiële man, u bent het niet. Dus ja, nou ja, dit is corporate governance day, mijnheer. Dus hij heeft niet volgens mij altijd jaarrekeningen gemaakt en dat soort dingen. Ik kijk gewoon naar dingen uit vakkundig oogpunt en daar maak ik dan een mooi verhaal door wat hier uitermate gewaardeerd wordt. En wat ik gewoon niet kan maken, omdat ik een heel andere manier, ik kijk niet naar de cijfers, maar ik kijk wat er gebeurd is. Ik kijk niet naar cijfers. Ik gebruik cijfers om een verhaal te houden en inhoudelijk te kijken en dat kan alleen maar daarmee. Maar dat begrijpen alleen maar mensen die dat ook kunnen. Dus ik vind dat gewoon heel vervelend. De voorzitter: De heer Van Midden zei al, de accountant is uw grootste vriend. De heer De Jong: Ik wil geen vragen stellen, want ik wil gewoon die informatie. En daarop kan ik, dan hoef ik ook geen vragen, omdat ik precies weet hoe alles in elkaar zit. Dus daarna hoef ik ook geen vragen. Maar ik heb gewoon het gehele overzicht nodig om het in een inhoudelijk verhaal te kunnen overzetten. En zonder dat, kijk, allerlei detaildingen … De voorzitter: Nou komt er een interruptie op een interruptie. Mijnheer Loeff. De heer Loeff: Voorzitter, ik wil graag aan mijnheer De Jong vragen, ik begrijp hem nu niet? U mist cijfers. U zegt, ik ben een financiële man.

Vervolgens zegt u, ik kijk niet naar cijfers, ik kijk naar wat er gebeurd is. Dat staat uitgebreid in deze jaarrekening. En vervolgens zegt u, dat kan niet. Legt u mij eens uit als het in de jaarrekening staat omschreven wat er wel en niet is gebeurd en er staat een bedrag bij, wat u dan mist? Ik snap het niet. De heer De Jong: Kijk, er staat nu dus, in dat verhaal wordt dat … Je hebt een oorspronkelijke begroting en een aangepaste en daar worden dan wat kleine vergelijkingen gemaakt, maar dat zijn maar wat vergelijkingen. Maar ik kijk gewoon naar het begin, en dat staat hier dus ook, ik kijk naar het jaar daarvoor, ik kijk dan wat het jaar daarvoor gebeurd is en ik kijk wat er nu werkelijk het jaar daarop gebeurt. Dus ik kijk naar verhoudingen en ontwikkelingen en dat kan alleen maar met cijfers. Dat kan niet anders. De voorzitter: Oké. We gaan weer verder met de heer Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ondanks het feit dat de heer De Jong mij met zoveel woorden voor een onbenul uitmaakt, ga ik toch verder met het beantwoorden van de vragen. Mijnheer De Jong vraagt ook, als we verder inhoudelijk kijken en er misschien correcties komen, of het uiteindelijk ook invloed zal hebben op de cijfers van 2025? Nou, dat is nog maar te bezien. Ik kan me wel voorstellen dat het bij sommige dingen misschien effect heeft op 2025.

Maar dat zullen we, als dat het geval is, meenemen in de zomernota. Dan kom ik bij het CDA. Allereerst mijnheer Lobregt, van harte gefeliciteerd met de 50-jarige verjaardag van uw vrouw. Groot feest, de vlag hangt uit. Heel goed. U zegt ook, merkt op van, nou, het ziet er keurig uit, had het idee dat we verder waren. U wil graag een toelichting op hoe dat zit en welke zaken met name vanuit controle openstaan en vooral de technische zaken? Ik denk dat het goed is om dat even aan de accountant te geven, om daar een toelichting op te geven. U geeft ook aan dat wij aangeven in het voorstel dat duurzaamheid niet van toepassing is, terwijl er op pagina 11 wel aan milieu en duurzaamheid aandacht besteed wordt, dus het is wel van toepassing. Ik ga u toezeggen dat we voortaan hier veel kritischer op zullen zijn als het gaat om het thema duurzaamheid ook in de voorstellen die we doen. De VVD is allereerst blij met een verlies van 90 duizend euro. Merkt op dat het wel jammer is dat een dotatie aan het pensioen van het 13

college, pensioenpot van de collegeleden gedaan wordt, een extra dotatie. Ja, uiteindelijk verdienen excollegeleden ook een pensioen in mijn beleving. Die hebben zich toch een aantal jaren met hart en ziel ingezet voor de gemeente en het mag dan ook beloond worden. Die extra dotatie heeft vooral te maken met een wijziging in de rekenrente. Die is van iets van 3,1 procent naar 2 komma nog wat gegaan waardoor die extra dotatie gekomen is. Ik ben ook altijd verrast, maar goed, ik ben nog van de oude stempel, mijnheer Lobregt. Ik ben nog van de 4 procent rekenrente en het rendement T, maar dat bestaat tegenwoordig niet meer. Dus in die zin is de verrassing voor mij net zo groot. De heer Lobregt weet waar ik het over heb. De heer Merckx merkt op dat er 92 duizend extra rente aan kasgeld is betaald. Dat klopt, dat is ook duur geld. Dus ik wil daar zelf ook wat kritischer op zijn en kijken hoe we kasgeldleningen nu eerder kunnen omzetten in middellange termijn leningen, wat uiteindelijk veel goedkopere leningen zijn. Uiteindelijk moeten we dat ook volgens de BBV. Als een kasgeldlening langer dan een jaar loopt, dan moet het uiteindelijk omgezet worden in een middellange termijn lening. Nou, die stoplichten, mooi en prachtige intenties, niet op merkbare manier opgeschreven. Meer smart.

Ja, de beschrijving zoals ze nu staan zijn de oorspronkelijke beschrijvingen uit de begroting van 2025. Ik kan mij voorstellen dat inderdaad de heer Merckx vindt dat sommigen niet smart genoeg zijn. Laten we dit vooral meenemen ook in de begroting van 2026 om te kijken hoe we dat nog scherper kunnen kijken. Want ik ben het helemaal met hem eens dat we dit gewoon op een goede manier ook meetbaar moeten maken. Nou, dan kom ik met alle wat meer detailvragen. Ja, de tevredenheidsmeting als het gaat om tevredenheid van onze inwoners denk ik waar u aan refereert. Wat is het streefgetal? Ja, u heeft onlangs de rapportage gehad van, waar staat je gemeente? En daar staat volgens mij al die informatie in. Dus ik kijk even naar achter naar de gemeentesecretaris, maar als ik daarnaar verwijs dan is volgens mij de heer Merckx volledig bediend als het gaat om deze vraag. Ja. Met ook de betekenis van het geheel, fluistert de heer De Groot in. Pagina 19, de visie op gebruik van AI. Ja, nou, op dit moment hebben wij in ieder geval bij mijn weten nog geen duidelijke visie op AI. Uiteindelijk is AI natuurlijk wel iets waar we hoop ik in de toekomst gebruik van kunnen maken.

Ik weet dat in het kader van of binnen de VNG ik dacht in Eindhoven een pilot gedraaid wordt van, hoe kunnen nou gemeenten uiteindelijk AI inzetten om uiteindelijk beter, effectiever, sneller te kunnen werken? Dus ik neem aan dat op het moment dat de uitkomsten van die pilot bekend zijn, dat wij ook als gemeente Laren of als BEL-gemeenten daar uiteindelijk ook ons profijt van kunnen hebben. Pagina 23, het extra opleidingsbudget voor de lokale oefeningen, niet gebruikt, wel in 2025. Ja, daar kan ik eigenlijk heel weinig over zeggen waarom het niet gebruikt is. Ik kan het alleen maar constateren. Dus als u zegt van, joh, ik vind het toch een belangrijke vraag om uiteindelijk ook mijn akkoord op de jaarrekening te kunnen geven, dan gaan we dat uitzoeken. De Bibob, de aanscherping, wordt niet voldoende aangepakt. Dat is wel. We hebben onlangs een nieuwe Bibob-verordening vastgesteld. Die gaat binnenkort ook met de raden gedeeld en besproken worden. Dus u wordt in die zin op uw wenken bediend. De marktverordening, die is inderdaad niet geactualiseerd. Ik wil dat eigenlijk meenemen in het geheel van alle precario en de precarioverordening. Dus ik ga daarmee aan de slag. Alleen het is in 2024 nog niet gebeurd en met 2025 gaan we daarmee aan de slag, omdat mijn beeld ook is dat we wat geld letterlijk op straat laten liggen. Dus daar kom ik op terug.

Pagina 28, bent u de weg kwijt als het gaat met de lasten en nadelen en de plussen en minnen? Ik weet eigenlijk niet goed hoe ik u op dit moment dan wel de juiste weg kan wijzen? Of is dit alleen even een of zeg maar, is dit een statement om aan te geven dat het toch lastig is om dat allemaal te lezen? En als dat zo is, dan kan ik dat alleen bevestigen, want vaak moet je even goed lezen ook om te kijken wat de bedoeling is. Het groenbeleidsplan vier projecten benoemen, ook daadwerkelijk uitgevoerd. Die gaan nog uitgevoerd worden. Binnenkort krijgt u een raadsinformatiebrief met het hele uitvoeringsprogramma van het groenbeleidsplan waarin we ook aangeven welke plannen we op welk moment gaan doen en welke middelen daar uiteindelijk ook vereist zijn. Een van de projecten die we daarin oppakken is onder andere de bestrijding 14

van de Japanse duizendknoop, die ook onderdeel is van een van die projecten. Pagina 40, het geld dat de gemeenten hebben gehad voor Oekraïners. U heeft het idee dat wij dat terugbetalen. Dat doen we niet. Zoals u weet doet Blaricum voor ons de opvang van Oekraïners, dus de gelden die wij binnenkrijgen die gaan uiteindelijk zeg maar in de pot richting Blaricum als aandeel zeg maar in de kosten die gemaakt worden voor de opvang van de Oekraïners voor zowel Blaricum als Laren, die we dan uiteindelijk gemeenschappelijk doen. U ziet ook dat het per saldo zeg maar gelijk is, zeg maar de inkomsten en de uitgaven. Dan heeft u wat vragen over de Stichting Reindert en die laat ik graag door mijn collega Flip De Groot beantwoorden. Als het gaat, u vraagt van, nou, wat zijn de problemen en waarom wordt dan zo'n stichting ingehuurd? En wat is uiteindelijk daar zeg maar het resultaat van? Maar daar kan de heer De Groot het beste wat over zeggen. De voorzitter: De heer De Groot. De heer De Groot: Ja, met uw welnemen, voorzitter. Er komt een heel rijtje die zeg maar op mijn domein zijn, dus misschien is het handig dat ik die dan in volgorde doe. De heer Van Midden: O, dat is helemaal goed, collega. De voorzitter: Prima. De heer De Groot: Ja, Stichting Reinders. Wij huren niet in als wij voldoende schaal hebben om het zelf te doen en de kennis aan boord hebben.

De kwestie waarvoor zij ingehuurd zijn is, u herinnert zich misschien nog wel een steekincident wat plaatsgevonden heeft waar mensen van College De Brink bij betrokken waren. En dat legt ook iets bloot van spanningen daar op College De Brink. En wij hebben gemeend dat het nodig is om met specialistische kennis te zien wat daar gebeurt, in kaart te brengen wie daar zeg maar risicofactoren zijn en of de veiligheidsprotocollen en dat soort dingen op orde zijn? Nou, daar heeft Stichting Reinders uitstekend werk verricht. Er is een grote stabilisatie opgetreden. Er zijn een aantal kids die toch wel heel erg lastig waren, die hebben een stevig arrangement aan de broek gekregen, zal ik maar zeggen. En dat betekent ook dat de rust op die school wedergekeerd is en dat die protocollen ook nageleefd worden. En dat we dat natuurlijk ook weer moeten onderhouden. Want ja, je hebt steeds weer nieuwe generaties mensen en ook nieuwe docenten, et cetera. Maar al met al, heel veel specialistische kennis, heeft fantastisch werk geleverd. Ik ben er erg blij mee. Ik denk dat we daar als samenleving blij mee mogen zijn. Van een andere orde is waterdrinkles. Ik snap dat u daar later antwoord op krijgt. En dan komt u op een vraag die ik heel goed kan plaatsen. We hebben de nieuwe Jeugdwet in 2025. Dat betekent ook dat je je daarop moet voorbereiden. Dat is afgelopen jaar gebeurd.

Dat betekent ook dat de inrichting heeft plaatsgevonden. U snapt met nieuwe taken dat het vaak nog wel lastig is van het Rijk daar voldoende geld bij te krijgen. Dat is een van de onderwerpen die ook bij de VNG aangekaart is met het Rijk. Maar wij proberen dat zo effectief en efficiënt mogelijk te doen en we zien ook daar voortgang in. Ik ben nog niet helemaal tevreden moet ik u eerlijk zeggen. Maar je komt ergens vandaan, je werkt ergens naartoe en die stappen die we maken die zijn wat mij betreft betekenisvol. En ja, met de, u herinnert zich, u had het ook over smart maken, u herinnert zich ook dat de visie op het sociaal domein hier vastgesteld is met een … Mijnheer Merckx, bent u erbij? Met een uitgebreid stelsel van KPI’s. En uiteraard wordt daar ook aan gewerkt om die KPI’s op te leveren en ook zo langzamerhand die begrotingsteksten daar naartoe te werken. Dat betekent ook dat ook ik vind waar dat smart smarter kan ik dat graag zie gebeuren. Maar dat ook een proces is wat niet, moet ik ook eerlijkheidshalve zeggen, niet in één jaar gebeurd is. Dat betekent ook alle rapportagetechnieken en u moet er rekening mee houden dat we ook te maken hebben gewoon met wettelijke taken en die hebben we gewoon uit te voeren. En dan gaat het er 15

alleen om dat we het rechtmatig en doelmatig doen. En dat geldt ook voor uw vraag over de Wmo. We hebben daarin ook zeg maar daar die wettelijke taak. Aan de andere kant proberen we daarin erop te sturen dat we mensen zo veel mogelijk conform onze visie in staat stellen nog zo lang mogelijk dingen zelf te doen. En daar waar het echt niet kan of waar extra echt hulp van ons nodig is, dat te leveren. Ja, de werkcentra, de regionale werkcentra. Dat is ook een nieuwe wet die zeg maar regio's verplicht om met werkgevers, werknemers en de overheden om een werkcentrum in te richten. Zeker bedoeld om te zorgen dat zowel opleiding als van werk naar werk en ook als grote werkgevers zich op verschillende plekken bevinden die participatie goed kunnen laten verlopen. Dus dat het makkelijker wordt om mensen te vinden en ook gemeentes te verbinden. We zitten in de laatste fase om dat in te richten. We zien dat we eigenlijk klaar zijn, alleen over een bepaalde governanceregel zijn we nog niet uit. Daar ligt een van de partijen, heeft daar nog wat moeite mee. We hopen dat dat binnenkort opgelost is en dan gaat het van start. En dat betekent dus ook dat we hopelijk daarmee met deze tripartiete samenwerking ook naar een toekomstbestendige arbeidsmarkt in de regio kunnen. Daar is het eigenlijk voor bedoeld. Tomin. Tomin is natuurlijk een van de aanbieders op het gebied van de Participatiewet.