Transcript Commissie M&F 4 juni 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN FINANCIËN VAN GEMEENTE LAREN d.d. 4 juni 2025

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Dames en heren, het is acht uur en de vergadering is geopend. Wij zijn nog niet helemaal compleet, want ik denk dat er nog een enkel commissielid komt, maar die zal vanzelf wel binnenkomen. Welkom bij deze commissievergadering van Maatschappij en Financiën. Wij doen altijd even een rondje voorstellen, althans ik noem dan wie er overal waar zit. En dat doe ik met name voor u als aanwezige op de tribune. Dan begin ik voor mij op rechts en voor u op links. Daar zit op de hoek de heer Jan-Huug Lobregt van het CDA, daarnaast zit mevrouw Jolanda Graafsma van het CDA. Daarnaast zit de heer Evert de Jong van Liberaal Laren, dan de heer Stef Merckx van de VVD en ik vermoed dat mevrouw Niekus nog komt. Oh, mevrouw Niekus heeft zich dan bij deze afgemeld. Dan zit mevrouw Ellen van Dorst van D66 en die heeft net gemeld dat de heer Jim Juffermans vanwege ziekte niet vanavond aanwezig zal zijn. Dan ga ik door mezelf, Erwin van den Berg, uw voorzitter vanavond. Naast mij zit Antoinette Kroon, onze griffier. En dan krijgt u de heer Karel Loeff van Larens Behoud, de heer Bas Holshuijsen, Larens Behoud. Andreas Grunwald, Groen Laren, Ben Wichers Schreur, Groen Laren. En dan komen we bij het college terecht, Petra Zwanikken, de gemeentesecretaris.

En dan moet ik snel even spieken, want dan zit er een heer tussen die straks bij het onderwerp inhoudelijk gaat adviseren. Dat is Peter Jan Bakker van ICSadviseurs. Dat is de ambtelijke ondersteuning. Dan krijgen we de wethouders Flip de Groot en Jan van Midden. U bent allemaal van harte welkom. Er gaan een aantal mensen van u straks inspreken, daar kom ik zo nog even op terug. Afwezigen heb ik gemeld. Dat is wel even met name aan jullie bij de opening, we spreken via de voorzitter, dan kan ik de naam duidelijk noemen en dan is dat voor de streaming straks ook duidelijk. En ook voor degenen die thuis zitten, wat makkelijker allemaal te volgen. Ik ga ook nog mededelen dat wij altijd gebruikelijk hebben om één spreker per onderwerp te hebben. Maar dit is een belangrijk onderwerp en het is ook best een ingewikkeld onderwerp. Dus de voorzitter heeft net in al zijn wijsheid besloten dat ieder commissielid hier aan tafel een vraag mag stellen, maar wel via de voorzitter en ook niet door elkaar heen. Dus ik hoop wel dat u een beetje de discipline voor degenen die met meerdere zijn, dat u het even een beetje afbakent. Maar goed, dat is ook aan mij als voorzitter. Dan nog een expliciete dat alle stukken die op de agenda staan, die zijn openbaar en bespreekbaar. Maar er zijn ook geheime bijlagen waarover de raadsleden en commissieleden beschikken.

En dat heet de zogenaamde bijlage 1 oplegnotitie en bijlage 5 financiële bijlagen. En die worden vanavond niet besproken. Dat zeg ik er even expliciet bij. We hebben een aantal sprekers, die komen zo meteen als eerste aan het woord. Ik ga ze wel even noemen alvast. Ik denk dat dat wel kan. Sprekers zijn mevrouw Rooijendijk, voorzitter van het college van bestuur van Talent Primair. Zij heeft een aantal toehoorders meegenomen. Ook doen we ook niet altijd, maar in dit geval nu wel, dat mevrouw Rooijendijk van zichzelf al heeft gezegd, misschien weet ik niet alle vragen te beantwoorden en dan is het zo dat zij misschien nog vanaf de tribune kan gefaciliteerd worden in een beantwoording van een vraag die aan haar gesteld wordt. Dan gaat diegene zich even kort voorstellen en dan zal hij die vraag kunnen beantwoorden, hoop ik. Dan is er de heer Van den Haak, bestuurder, executive director van de Alberdingk Thijm Scholen. De heer Vreeburg, voorzitter van de LMHC, de Larense Mixed Hockey Club. En mevrouw Van Beusekom, voorzitter van de Sportraad. Als ik het wel heb, zijn dat de vier formele insprekers, genoemd alvast. Dan hebben we nu punt 1, opening en vaststelling, wat mij betreft gehad. Of heeft iemand nog een opmerking met betrekking tot de agenda?

1

2.

Mededelingen De voorzitter: Dan komen we bij punt 2, bij de mededelingen. Is er iets of iemand van de commissie die een mededeling wil doen? Dan kijk ik naar het college. Ook geen mededelingen? Niets? Dat gaat lekker vlot.

3.

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De voorzitter: Want dan zijn we ook meteen bij het onderwerp, het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Portefeuillehouder is de heer Flip de Groot, wethouder. Ambtelijke ondersteuning, zoals gezegd, door de heer Peter Jan Bakker. En ik lees het even voor nog. Het voorstel is het volgende. Het Integraal Huisvestingsplan vast te stellen. Dat doen we niet vanavond, maar dat gebeurt in de gemeenteraad. Maar dat is wel het voorstel. En dan hebben we dat voorstel dat behelst, 1. Het investeringskrediet van 34,74 miljoen euro beschikbaar te stellen. 2. De kredieten jaarlijks te indexeren met 3 procent. En voorstel 3 is, in afwijking van de financiële verordening de afschrijvingstermijn voor renovatie en vervangende nieuwbouw te verlengen van respectievelijk vijfentwintig en veertig jaar naar veertig en vijftig jaar. Dat is het voorstel wat voor ligt. De sprekers heb ik net genoemd. De volgorde van behandeling is dus inderdaad dat we dadelijk bij spreker één beginnen. Even voor de sprekers, dan mogen daarna, als u ingesproken heeft in die vijf minuten, probeert u zich daar ook een beetje aan te houden. Ik zal het niet helemaal op de seconde afklokken, maar probeert u wel binnen vijf minuten ongeveer uw verhaal af te ronden. En dan mogen de commissieleden hier aan tafel dus vragen stellen en die vragen die kan u dan beantwoorden.

In het geval van mevrouw Rooijendijk kan het zijn dat er een ander naar voren komt om te gaan beantwoorden. Dat rondje hebben we dan gedaan. Dan gaat daarna de wethouder iets zeggen in deze eerste termijn. En als we dan dat hebben gehad, dan doen we dan in de tweede termijn het rondje nog een keer, commissie en wethouders. En dan is de avond voorbij en dan krijgen alle woordvoerders nog één keer twee minuten om een laatste nabrander te geven. Dan is het vooral van belang dat we in die commissie behandelen dat we alle toezeggingen die gedaan worden gaan herhalen, dat doe ik, en dat we die notuleren. En dan is de vergadering in die zin bijna tot een einde gekomen, want dan hebben we nog een rondvraag en sluiting. En normaal gesproken eindigen we dan tussendoor, schorsen we nog wel even, maar ik wilde voorstellen dat we gewoon op dat moment, kijk ik vooral naar de commissieleden, na de behandeling van het onderwerp meteen doorgaan naar de rondvraag. En niet onnodig nog tussendoor gaan schorsen om onze gasten uitgeleide te doen. Zijn jullie dat met mij eens? Ja? Dan ga ik als eerst mevrouw Rooijendijk naar voren vragen. Welkom. Het maakt me niet uit achter welke van de twee u gaat zitten, maar in ieder geval zit er een knopje aan de zijkant. Dat moet u indrukken. De wethouder die is van alle markten thuis, die helpt u.

En zoals gezegd, even, als er zo meteen vragen komen en u zegt van, dat weet ik niet. Maar dan weet u vast wel wie dat wel misschien kan beantwoorden. Dan moeten we even gedisciplineerd, want ik heb de namen hier wel staan van de heer Martens, de heer Philips, mevrouw Reneman, de heer Wetzels en de heer Boreel. Maar dan moet u maar even zeggen wie er naar voren moet komen en die kan dan naast u plaatsnemen en dan de vraag beantwoorden. Weet je, soms net een beetje anders in deze commissie, maar ik ga ervan uit dat we het op deze manier goed en ordentelijk kunnen laten verlopen. Aan u is het woord. U wordt niet ondertussen onderbroken, dus u mag gewoon uw verhaal houden en dan daarna komen de vragen. Inspreker 1: Dank. Geachte aanwezigen, ik sta hier gezamenlijk met mijn collega van Alberdingk Thijm Scholen. Maar onze twee verhalen kunt u zien als een gezamenlijk verhaal van de schoolbesturen. Vijf jaar lang hebben 2

schoolbesturen en de gemeente hard gewerkt om te komen tot een plan. Ik wil daarom beginnen met een groot compliment. Een groot compliment voor de gemeente Laren, die met een heel krappe begroting een enorme stap voorwaarts maakt om, zoals zo mooi verwoord staat in het coalitieakkoord, op orde te brengen wat goed moet zijn, de onderwijshuisvesting. We zijn dan ook blij dat dit college en u als raad laat zien dat u hierop beslissingen durft te nemen. En dat is ook nodig. Er is jaren, en dat weet u ook, te weinig aan onderwijshuisvesting gedaan. Op onze twee scholen, de Larense Montessorischool en De Ploeg, zijn de onderhoudskosten de komende jaren gemiddeld 50 tot 57 euro per vierkante meter, terwijl de vergoedingen die we uit OCW krijgen maar 33,50 euro per vierkante meter bedraagt. Dat betekent voor ons als besturen, dat we geld dat eigenlijk naar het onderwijs van kinderen zou moeten gaan, in onderhoud moeten stoppen, dat het gevolg is van te lang uitstellen van noodzakelijke sloop of vernieuwbouw, in tijden dat ook voor ons de financiën steeds krapper worden. De nood voor De Gooische School is, denken wij, nog hoger. Daar zijn onze kinderen uiteindelijk de dupe van. Onze ouders van beide scholen maken zich daar ook in toenemende mate zorgen over. Maar ook u streeft naar lagere onderhoudslasten, zo las ik in uw coalitieakkoord.

En dit plan is dan ook in lijn met wat u belooft. Laren doet wat het belooft, op meerdere vlakken. Samenwerken met alle mensen die wonen en werken in Laren staat hoog in het vaandel en dat hebben we gemerkt. We hebben nauw samengewerkt met het ambtelijk apparaat en veel steun, betrokkenheid en inzet ervaren van de wethouders, die zelfs met ons naar Amsterdam zijn geweest om zich te verdiepen in efficiënte en kostenbesparende methoden van bouwen. Laren streeft naar gelijkere kansen voor iedereen. En dat is terecht, omdat je daarmee het leefklimaat van alle inwoners, nu en in de toekomst, behoudt en verbetert. En ook daar doet Laren met dit plan wat het beloofd heeft. De ouders, het team en het bestuur van De Ploeg zijn trots op de rijke mix van leerlingen uit alle delen van de samenleving. Juist die diversiteit maakt onze school sterk en vooruitstrevend. Een plek waar verschillende achtergronden samenkomen en kinderen van en met elkaar leren. Met de verhuizing naar het sportvelden terrein kunnen we dat brede perspectief nog meer kracht bijdragen. En bovendien nabij het Gooise Natuurreservaat. Zo groeien onze kinderen op tot de rentmeesters waar de gemeente naar streeft. Tot volwassenen die zorg zullen dragen voor een van de groenste gemeenten van Nederland. Een kindcentrum waar kinderen van nul tot twaalf jaar kunnen opgroeien.

En die door de doorgaande lijn gelijke kansen krijgen, zodat iedereen straks optimaal in de maatschappij kan participeren. Naast brede maatschappelijke voordelen zijn er ook specifieke economische voordelen. Want op de huidige grond van De Ploeg kan woningbouw worden gerealiseerd. En dat kan weer bijdragen aan een fijn leefklimaat voor omwonenden met minder verkeersbewegingen, waardoor het veiliger en rustiger wordt voor kinderen, voor ouderen en andere omwonenden. Dat De Ploeg iets meer vierkante meter schoolgebouw krijgt opgemeten steunt ons in de gedachte dat de gemeente Laren ziet wat het belang is van deze school in het dorp. En door de verplaatsing is geen tijdelijke extra huisvesting nodig, maar kunnen alle leerlingen van wie de school wordt vernieuwd, verblijven in onze De Ploeg. Ook dat scheelt geld. Voor de Larense Montessorischool, een monumentaal gebouw staat zowel renovatie als een stuk nieuwbouw op het programma. Het is van belang dat het binnen afzienbare tijd wordt uitgevoerd, omdat de bouwkundige problemen zich opstapelen. Renovatie en nieuwbouw zorgen dat kinderen naar een veilig en leefbaar schoolgebouw kunnen blijven gaan, dat de school aantrekkelijk blijft voor ouders om hun kinderen in te schrijven. Een aantal zeer betrokken ouders maakt zich daar zorgen over.

Daar is onrust over en er heeft zich inmiddels een werkgroep verenigd om precies dat te helpen bewerkstelligen. Als wordt gekozen voor de optie van twee tijdelijke huisvestingslocaties wordt ook dit gerealiseerd. Omdat de gemeente Laren streeft naar lage onderhoudslasten en op orde brengen van wat goed moet zijn, als ook streeft naar het behoud van karakteristieke gebouwen en het behoud van diversiteit van onderwijssystemen in Laren zodat ouders wat te kiezen hebben, vertrouwen we erop dat hierin de juiste keuze wordt gemaakt. Daarnaast biedt de optie van twee tijdelijke 3

huisvestingslocaties ook meer mogelijkheden voor veilige verkeerssituaties en route naar de nieuwbouw en renovatie. Laren heeft een aantal jaren financieel zwaar weer achter de rug. En dan neemt de Rijksbijdrage vanaf ‘27 ook nog sterk af. We begrijpen heel goed dat de gemeente Laren voorzichtig moet zijn en dat de focus ligt op brengen van orde wat goed moet zijn. Dat is onderwijshuisvesting en een betere manier dan via dit plan op deze doelmatige manier zonder verspilling van middelen kunnen wij ons niet voorstellen. Onze leerlingen, onze ouders, onze schoolteams steunen dit plan van ganser harte. Samen goede schoolgebouwen voor onze kinderen, voor onze toekomst, voor ons Laren. Precies zoals dit plan omschrijft. Met als doel, zoals onze wethouders steeds zo treffend verwoorden tijdens onze overleggen, toekomstbestendig onderwijs op alle locaties voor de komende generaties. Hartelijk dank. De voorzitter: Dank u wel. Ook nog op vijftien seconden, maar dan moet ik hem wel uitzetten, want anders horen we zo meteen een heel naar geluid. Wie van, waar mag ik beginnen? Ik begin bij de fractie van Groen Laren. Wie van de heren wil het woord? Heeft een vraag? Niemand heeft een vraag? De fractie van Larens Behoud. Zie je wel, techniek staat voor niks. Maar hoe krijgen we hem nu uit? Het was wel leuk bedacht. De heer Loeff en Bas Holshuijsen, nee.

Mevrouw Van Dorst, heeft u een vraag aan mevrouw Rooijendijk? Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ik denk dat wij ook geen vragen hebben. Het is een heel mooi verhaal wat u zegt en daar ben ik heel blij mee dat de scholen ook met dit plan kunnen meegaan. Zo heb ik het tenminste begrepen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de heer Merckx. Geen vraag. De heer de Jong, geen vraag. De fractie van het CDA. Geen vraag, behalve de heer Jan-Huug Lobregt. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik heb een hele eenvoudige vraag voor u die u alleen maar met ja of nee hoeft te beantwoorden. U bent dus helemaal super tevreden met het hele plan? Inspreker 1: Dat klopt. De heer Lobregt: Oké, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Rooijendijk, dit was het even voor dit moment, dus u heeft geen ondersteuning nodig gehad. U mag weer op de tribune plaatsnemen en dan gaan we naar spreker 2 toe. Dan moet ik het even goed zeggen, dat is de heer Bart van den Haak, bestuurder/executive director van de Alberdingk Thijm Scholen. U heeft net af kunnen kijken hoe het ongeveer gaat, dus aan u het woord. Even nog voor de goede orde, de inbreng die u heeft, als u die naderhand aan de griffier… U heeft dat allemaal al aan de griffier gestuurd, dan wordt dat bij de stukken gevoegd. Inspreker 2: Voorzitter, dank u. Commissieleden, aanwezigen, ook ik mag kort het woord tot u richten.

En dat doe ik met genoegen en ook met enthousiasme, omdat we na vele jaren van overleg op het punt staan om met elkaar een belangrijke stap te zetten. Een stap waarmee we de huisvesting voor de leerlingen in Laren weer op orde gaan brengen. Anders dan mijn collega, bij wiens woorden ik mij van harte aansluit, ben ik al sinds twintig jaar betrokken bij onderwijs in Laren. En in die jaren heb ik de mooie scholen in het dorp binnen en buiten de eigen organisatie goed leren kennen. Laren heeft een rijk en veelzijdig onderwijsaanbod dat aansluit bij de verschillende behoeften van de jongeren in het dorp. In Laren kunnen leerlingen in vrijwel alle onderwijssoorten onderwijs genieten. En daarnaast is er te kiezen uit een divers aanbod aan 4

onderwijsconcepten. Dat is een absolute meerwaarde voor het dorp en het draagt in belangrijke mate bij aan het aangename vestigings- en leefklimaat. Om het leer- en leefklimaat op de scholen in de toekomst goed te houden of te krijgen, zijn er echter serieuze stappen nodig en inspanningen. De schoolbesturen, Talent Primair, De Gooische School, de GSF en Alberdingk Thijm Scholen zullen zich ten maximale inspannen om het onderwijs goed en toegankelijk te houden. De scholen in het dorp staan goed aangeschreven. Zowel wat betreft pedagogisch klimaat als op het vlak van de onderwijsresultaten. En om dit zo te kunnen houden, is er de komende jaren ook op het vlak waar de wettelijke verantwoordelijkheid voor bij de gemeente ligt, de onderwijshuisvesting, een dringende behoefte aan actie. Actie die ertoe leidt dat alle leerlingen in Laren straks weer in een degelijke en prettige omgeving kunnen leren en ontwikkelen. Het is belangrijk en ook fijn dat de gemeente en de schoolbesturen de afgelopen jaren in aangename en constructieve samenwerking tot het nu voorliggende plan zijn gekomen. Een plan waarbij het draait om wie het moet draaien, de leerling in Laren. Een plan ook dat gebalanceerd is. Dat niet toewerkt naar een specifiek belang van een of enkele van de partijen, maar dat jonge mensen dient. Jonge mensen die de toekomst zijn van dit dorp en van onze samenleving.

Tijdens het planproces hebben de partners meermaals een pas op de plaats gemaakt. Onderzoek gedaan, teruggekeken en geanalyseerd om vervolgens verbeteringen in de opzet door te voeren. Vaak gebeurde dat op basis van financiële motieven die door de beide wethouders, terecht, structureel benoemd en geduid zijn. De kritische en weloverwogen aanpak heeft ertoe geleid dat, mijn collega noemde het al, de uitvoering van dit plan niet alleen belangrijk en noodzakelijk is voor de leerlingen, het is ook een economisch slimme zet. De middelen worden optimaal benut en het plan zorgt ook voor return on investment. Naast het genoemde voorbeeld van De Ploeg noem ik hier de investeringen in en financieringen van onderwijsmeters aan de Langsakker door Alberdingk Thijm Scholen, als mede de perceelruil op dezelfde campus. De schoolbesturen begrijpen heel erg goed dat uw commissie en straks de raad er zeker van wil zijn dat de beschikbare middelen optimaal benut worden. Precies dat zien wij als onze gezamenlijke verantwoordelijkheid die onderliggend is aan dit plan. En ik heb er dan ook heel erg veel vertrouwen in dat dit plan, en ik hoop ook onze bijdrage aan deze avond, die zekerheid zullen brengen. Ik dank u, ook namens de leerlingen van Laren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Haak. Als u nog even blijft zitten, dan ga ik wel even mijn timer weer uitzetten.

Ik begin nu maar een keer over de andere kant. Dat is de fractie van het CDA, mijnheer Lobregt. De heer Lobregt: Ik heb dezelfde vraag aan u als aan, u bent dus ook super tevreden en super happy? Inspreker 2: Ik hoef gelukkig geen ja of nee te zeggen, merk ik. Dus ik kan zeggen… De heer Lobregt: Dat mag, maar hoeft niet. Inspreker 2: Laat ik dan beginnen met ja, maar ik denk ook echt dat wij een heel realistisch en goed plan met elkaar tot stand hebben gebracht. En ik hoop van harte dat we heel snel tot de realisatiefase over kunnen gaan. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van Liberaal Laren? Fractie van de VVD, mijnheer Merckx..

5

De heer Merckx: Goedendag, voorzitter, dank u wel. Mijnheer Van den Haak, u heeft het over een gebalanceerd plan met de leerlingen in het achterhoofd, de leerlingen van Laren. Hoeveel van de leerlingen op de internationale school komen uit Laren? Inspreker 2: Dat op dit moment is het aantal leerlingen dat op de internationale school zit, komt uit de omgeving. Ik heb geen gegevens nu paraat. Het zijn er nu zo'n tweehonderd. Overigens worden die nog niet gehuisvest door de gemeente Laren. De leerlingen van Laar & Berg, dat zijn er negenhonderd, die komen voornamelijk uit Laren, maar ook uit de omliggende gemeenten. Net zoals er leerlingen zijn die in Laren wonen en naar gemeenten gaan hieromheen. Dus naar Eemnes en naar Hilversum. Die gegevens kan ik u overigens wel doen toekomen als u daar prijs op stelt. De heer Merckx: Zeker, want we gaan bouwen, voor zover ik begrepen heb, voor de internationale scholen ook. Dus als daar claim wordt gemaakt dat dat voor Larense leerlingen is, dan lijkt me dat goed om dat te weten. Inspreker 2: Ik begrijp uw vraag. Ik moet daar wel bij opmerken dat u niet gaat bouwen voor de leerlingen van de internationale school, want de scholenorganisatie Alberdingk Thijm Scholen heeft aangeboden om de bouw van die uitbreiding voor te financieren.

En er wordt pas een claim gedaan op eventuele middelen op het moment dat daar via de wet- en regelgeving ook aanspraak op gemaakt wordt. De heer Merckx: Ja, maar het betekent dus wel dat wij, of het nou voorfinancieren is of achteraf financieren, maar het woord financieren blijft hier het werkwoord. De voorzitter: Maar ik wil even voorkomen dat het een discussie wordt, want het gaat even om de feitelijkheid van de vraag. De toezegging is gedaan dat de cijfers uw kant op komen. Wacht even, het was niet om u het woord te ontnemen, mijnheer Merckx, maar was u wel klaar met uw vragen? De heer Merckx: Ja, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik zie de wethouder nu ook, maar ik wil geen discussie nog. De heer De Groot: Maar misschien, ik kan wel pragmatisch een heel kort antwoord geven op de vraag van de heer Merckx. Want ik snap wel wat hij bedoelt. De voorzitter: Maar ik denk dat u een goed antwoord gaat geven, maar als de heer Merckx vindt dat het antwoord niet goed is, dan krijgen we toch discussie. De heer (…): Ik heb hier straks ook vragen over, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Oké, daarom. Dus we gaan het gewoon netjes in het rondje af. Dit is een vraag aan de heer Van den Haak. Daar gaat het om. Heeft hij iets gezegd wat ons niet duidelijk is? En dan even los van wat we ervan vinden. Mevrouw Van Dorst. Mijnheer Loeff, mijnheer Holshuijsen, de fractie, ook niet.

Dank u wel. Mag u ook weer op de tribune plaatsnemen. Dan is nu de heer Vreeburg, voorzitter van de Larense Mixed Hockey Club. Voor u geldt hetzelfde. Het woord is aan u.

6

Inspreker 3: Helemaal helder, bedankt. Goedenavond, allemaal. Mijn naam is Joris Vreeburg, voorzitter van de Hockeyclub Laren. De Hockeyclub Laren heeft ongeveer vijftienhonderd leden, van jong tot oud, vanuit het hele dorp, maar ook vanuit Blaricum en Eemnes. We zijn de enige hockeyclub. En vanavond hebben wij het dus ook alleen over het stukje groenstrook bij ons eigenlijk gelegen op het complex, wat wij delen met de tennisclub. Allereerst wil ik eigenlijk zeggen dat wij opgelucht en blij zijn dat het erop lijkt dat woningbouw nu definitief van de baan is. Het verbaasde ons de vorige keer al enorm dat het überhaupt eigenlijk weer op de agenda gekomen was, omdat er natuurlijk een onderzoek is geweest in opdracht van de gemeente dat zonneklaar heef gemaakt dat woningbouw daar niet geschikt is. Toch weer op de agenda, maar in ieder geval, dat lijkt nu van de baan. Daar zijn wij heel erg blij mee. En eigenlijk ons grootste bezwaar op het gebied van woningbouw was de te verwachten overlast over en weer. En in het huidige plan waarbij er een school gerealiseerd wordt, verwachten wij eigenlijk dat die overlast vrij minimaal zal zijn. Om de simpele reden dat de openingstijden natuurlijk ook eigenlijk ertegenin lopen. Dus dat is voor ons eigenlijk heel positief. Dat was het allerbelangrijkste bezwaar.

Echter, we zijn in principe daar blij mee, maar als hockeyclub zijn er ook wel een aantal belemmeringen. Want dat stukje groen, daar hadden wij eigenlijk wel of hebben wij het plan voor om daar een uitbreiding te realiseren qua velden. Wij kunnen daar een half veld realiseren en op basis van het ledenaantal wat wij hebben en wat wij verwachten, voornamelijk in de jongste jeugd, hebben wij ook behoefte aan velduitbreiding. En dat is ook op basis van een onderzoek van de hockeybond, dat we die aantallen goed kunnen inschatten. Dus op het moment dat daar een school gerealiseerd wordt, dan kunnen wij niet uitbreiden. Daarnaast is het natuurlijk een sportbestemming. Nu wordt daar iets anders mogelijk dan gerealiseerd. Dus de vraag is hoe zich dat met elkaar verhoudt. Die vraag moeten wij uiteraard ook nog verder onderzoeken. Op ongeveer de helft van het veld loopt de erfpacht door tot 31 december 2050. Dus in principe, zoals wij dat zien in ieder geval, hebben wij een claim op die grond voor de komende vijfentwintig jaar. Dus hoe dat precies moet gaan lopen, dat is ook voor ons nog steeds een vraagteken. En voor het stukje waar dus die erfpacht verlengd is tot 2050, daar hebben we ook een afspraak mee lopen met de tennisclub dat daar padelbanen gerealiseerd kunnen worden.

En omdat dat stukje grond toekomt aan de hockeyclub, hadden we met hun een afspraak gemaakt, of hebben wij eigenlijk gewoon een getekende afspraak waarbij wij een deel van de opbrengst van die padel eigenlijk kunnen krijgen en vervolgens zouden we dat aan de gemeente doorsluizen als aflossing op onze lening. De gemeente is hier uiteraard ook volledig van op de hoogte, want dat was volledig in samenwerking met de gemeente. Dus de vraag is ook, wat gaat daarmee gebeuren? Maar onze voorlopige conclusie is, dit alles overwegende, dat wij constructief willen meedenken. Want wij beseffen ook dat er behoefte is aan woningen, behoefte is aan uitbreiding van scholen. Op zich is die locatie voor een school denkbaar, dus wat dat betreft denken wij van, daar staan wij voor open. Maar goed, er zijn wel een aantal mitsen en maren waar we heel graag met elkaar over in discussie gaan, want dat is voor ons, ik hoop dat ik dat net duidelijk heb gemaakt, wel van groot belang. En als laatste wil ik in ieder geval zeggen, dit is de mening zoals wij dat in het bestuur van Hockeyclub Laren besproken hebben. Dit hebben we nog niet gedeeld met onze leden. Wij hebben een mandaat van onze leden, maar dit is nog niet besproken. Dus wij kunnen hier wel positief achter staan, maar het kan natuurlijk altijd zo zijn dat onze ALV dat anders ziet. Dit was mijn verhaal.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vreeburg. De fractie van Larens Behoud, vragen aan de heer Vreeburg? Mijnheer Loeff. De heer Loeff: Dank voor uw betoog. Fijn dat u ook positief wilt meedenken. Ik heb gewoon een technische vraag, want u had het over padel op één stukje en u hebt de wens om een half hockeyveld te creëren op het 7

hele stuk. Wordt het dan een kwart veld als de padel daar is of hoe moet ik dat zien? Kan er een half veld naast padel of… Kunt u dat toelichten? Inspreker 3: Uiteraard. Ja, dat kan, een half veld naast padel. Dus de gedachte is eigenlijk vier padelbanen aan de kant van de LLTC. En het stuk wat overblijft, daar kunnen we nog een half veld op realiseren. Dat veld is vergelijkbaar met het veldje 6 wat wij hebben aangelegd. Ik weet niet of u daar bekend mee bent, maar daar is ruimte voor. Dat hebben we ook zo uitgemeten. De voorzitter: Oké, de vraag is goed beantwoord? Ja. De fractie van Groen Laren, mijnheer Ben Wichers Schreur De heer Wichers Schreur: Dank u, voorzitter. Mijn vraag is, vindt u dat gezien de mitsen en maren die u dus heeft benoemd, we eigenlijk nu nog niet klaar zijn om dit als besluit aan de raad voor te leggen? De voorzitter: Mijnheer Vreeburg. Inspreker 3: Dat vind ik lastig om te beantwoorden, want dit plan is natuurlijk veel groter dan alleen de groenstrook. Dus ik vind het lastig om dat te beoordelen. Kijk, dat is meer een afweging die aan jullie is, denk ik. Maar kijk, als er niets gebeurt met de mitsen en maren die wij hebben, dan zijn wij tegenstander. Maar wij denken dat het wel op te lossen is. Maar de vraag is natuurlijk hoe, en ik kan daar dus op dit moment niet echt concreet ja of nee op antwoorden. De voorzitter: Helder, voldoende beantwoord? Ja.

Dan steek ik over naar de, ik wilde zeggen, de familie van het CDA, maar de heer Lobregt. De heer Lobregt: Nee, ik heb geen vragen verder, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Mijnheer De Jong? Mijnheer De Jong van Liberaal Laren. De heer De Jong: Ik heb ook al eerder in het proces, we zijn dus met elkaar bezig geweest. De raad is op bezoek geweest bij alle scholen. We hebben alles bekeken, alles besproken en allerlei veranderingen aangebracht die nu dus voorliggen. Ik heb ooit ingebracht om De Ploeg niet te plaatsen op de plek waar we het nu gedacht hebben. En ik heb gekeken naar de oppervlakte. Maar het zou ook kunnen voor de Klaas Bouthal en voor De Biezem, dat stukje grond, pal voor de Eemnesserweg, dat is qua grootte even groot. Daar is verder niets mee gedaan. Maar hoe kijkt u daar tegenaan, als daar eventueel? Het is nu niet ter sprake, het ligt ook niet voor. Maar als dan bijvoorbeeld, doordat het proces veel langer gaat duren om het op de huidige plek waar het nu gepland is te doen, om het daar naartoe te schuiven. De voorzitter: Mijnheer Vreeburg. Inspreker 3: In principe hebben wij daar niet zo heel veel over te zeggen, want dat is natuurlijk niet onze grond. Maar de enige belemmering die je dan natuurlijk zou kunnen zien is parkeerruimte en verkeersdrukte. Dus dat zou dan wel heel goed doordacht moeten worden.

De voorzitter: Een aanvullende vraag nog voor de heer De Jong?

8

De heer De Jong: Nee, maar ik denk dat alle verkeersbewegingen over het parkeerterrein moeten. Want je kan geen stops maken op de Eemnesserweg. Dus of het nou aan de ene of de andere kant ligt, dat kun je allemaal via de parkeerplaats regelen. De voorzitter: Maar dit wordt ook al een beetje inhoudelijk, dus de heer Vreeburg heeft geantwoord en dat is even voor nu genoeg. De fractie van de VVD? Nee. De fractie van D66, mevrouw Ellen van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. U heeft het over mitsen en maren. Zijn het de mitsen en maren die u noemde of zijn dat… Het was een beetje vaag, we hebben mitsen en maren. Waren dat deze? Inspreker 3: Ja, volgens mij heb ik vier mits en maren specifiek benoemd. Ik weet niet wat daar vaag aan is, maar dat zijn in ieder geval de mitsen en maren die we hebben. Dus belemmering en groei, de afspraak die er ligt met de tennisclub en, even kijken, wat had ik nou nog meer, de erfpacht die gewoon nog doorloopt en de sportbestemming die daarop zit. De voorzitter: Dank u wel. Dan mag ook u weer plaatsnemen. Dan krijgt u straks nog gelegenheid in de laatste twee minuten. Mevrouw Van Beusekom, voorzitter van de Sportraad. Aan u het woord. Inspreker 4: Geachte aanwezigen, fijn dat ik ook namens de Sportraad hier kort iets mag toevoegen nog op alles wat er al gezegd is.

Laat ik allereerst zeggen, even als inwoner van dit mooie dorp Laren, als moeder van een dochter die zit op één van de scholen die het betreft, maar ook als voorzitter van de Sportraad, dat ik het een heel mooi plan vind wat er voor ligt en dat wij ook het belang van goed onderwijs en goede huisvesting voor het onderwijs ook absoluut hoog in het vaandel hebben. Mooi ook om te lezen dat het ook her en der gaat over accommodaties rondom bewegingsonderwijs, daar gaan wij natuurlijk vanuit de Sportraad extra op aan dat daar ook in geïnvesteerd wordt om dat te vernieuwen. Dat gezegd hebbende, sluit ik mij graag aan ook bij het betoog van de heer Vreeburg voor mij, dat er zeker rondom het project van de nieuwbouw OBS De Ploeg op de Eemnesserweg, op de groenstrook van de Eemnesserweg, dat wij ook heel graag vanuit de Sportraad willen benadrukken dat daar hele positieve kanten aanzitten, maar dat we daar ook aandachtspunten zien. Een aantal van u heb ik eerder gezien toen ik in december 2023 hier zat om de sportvisie te presenteren die wij als Sportraad samen met de gemeente, de verenigingen, de commerciële aanbieders hebben ontwikkeld. Waarin we een aantal belangrijke ambities hebben geuit rondom sport en bewegen, namelijk, vitale inwoners, de brede ontwikkeling van onze jeugd en het vergroten van de aantrekkingskracht van ons dorp.

Waarbij we ook heel duidelijk hebben gezegd dat toekomstbestendige sportverenigingen een essentiële factor daarin zijn om dat voor elkaar te krijgen. Nu rondom dit vraagstuk over de nieuwbouw van de OBS De Ploeg op de Eemnesserweg zijn twee van onze hele belangrijke sportverenigingen betrokken. Namelijk LMHC, die net al vertegenwoordigd werd door de heer Vreeburg, en de tennisvereniging LLTC. Twee grote verenigingen met een grote achterban uit leden van Laren, uiteraard ook van de omliggende gemeenten. En het betreft hier inderdaad een stuk grond waar nu een sportbestemming op zit. In gesprekken met de gemeente die wij al hebben gehad, met de ambtenaren ook, hebben wij gehoord wat de plannen zijn aanvullend rondom het bouwen van de OBS De Ploeg daar. Dat er echt wel ideeën zijn om daar ook actief sport- en beweegfaciliteiten bij aan te leggen op het schoolplein. En ook in samenwerking met de hockeyclub en met de tennisclub. Dat kunnen wij vanuit de Sportraad kunnen wij dat echt van harte aanbevelen. Echter lees ik dat op dit moment nog niet terug in de stukken. En zou ik dus vanuit de Sportraad heel graag willen benadrukken dat in een volgende fase, dat dat ook heel concreet opgenomen wordt, dat ook er een sportbestemming blijft op die Eemnesserweg. Even los van wat de exacte inhoud daarvan zal zijn. 9

Vanuit de Sportraad denken wij daar uiteraard graag in mee, maar hechten we er ook heel veel belang aan dat zowel de hockeyclub als de tennisclub daar nauw bij betrokken worden op inhoud. En dat daar ook goed de tijd voor genomen wordt. Zoals de heer Vreeburg ook al aangaf, je hebt te maken met de verenigingsstructuur. Met een bestuur en met een ALV. En dat het echt belangrijk is om ook de hele achterban daarin mee te nemen. Dus vraag ik om één, op inhoud daar rekening mee te houden, maar ook en vooral in het proces om de clubs daar goed bij te betrekken. En dan ben ik er ook echt van overtuigd dat daar een heel mooi plan komt, ook op dat stuk, waar zowel vanuit onderwijs als ook vanuit sport en bewegen we echt weer een grote stap vooruit kunnen zetten met dit mooie dorp. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Beusekom. Ik ga nu een beetje at random. Ik ga eens mevrouw Van Dorst als eerste een vraag geven. Heeft u nog een aanvullende vraag aan mevrouw Van Beusekom? Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ja, voor mij was dat niet bekend, die samenwerking met hockey en tennis. Heel fijn. Maar ik hoor u het zwembad niet noemen en dat lijkt me ook heel belangrijk, want de kinderen van De Ploeg, dat zijn de enigen in ons dorp die nog aan schoolzwemmen doen. Dus dat is een ontzettende toegevoegde waarde, lijkt mij. Inspreker 4: U heeft helemaal gelijk.

Dan gaat het inderdaad over de samenwerking tussen sport. Het gaat mij ook vooral over de exploitatie van de grond, om dat stuk en hoe we dat goed in kunnen richten, zodat er meer sport- en beweegfaciliteiten zijn. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Dorst, voldoende beantwoord? Mijnheer Merckx, van de VVD. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Fantastisch natuurlijk vanuit de Sportraad met eigenlijk een positieve insteek. Behouden van, laten we zeggen, de sportbestemming. Het hoeft natuurlijk niet helemaal opgeheven te worden. U zegt dat u met de hockeyvereniging en de tennisvereniging aan de werk wilt. Het lijkt me fantastisch, er zijn nu al 1500 leerlingen bij de hockey, dat u daar inderdaad een akkoord mee sluit, samen met De Ploeg en een prachtig sportonderwijs mee opzet, zodat de toekomstbestendige verenigingen meteen allemaal nieuwe zieltjes kunnen krijgen. En wat is er nou mooier om vanuit de achterkant van de school door te kunnen lopen naar het hockeyveld en de kinderen gratis te kunnen laten tennissen en te kunnen gaan schoolzwemmen. En tevens aan de overkant van de parkeerplaats ook een keer te kunnen gaan paddellen. Dus het lijkt mij alleen maar plus, plus, plus. Dus mijn vraag aan de Sportraad is om dat op zo snel mogelijk met al deze verenigingen goed op te zetten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U heeft gewoon uw eerste termijn nu al.

Ik heb geen vraag gehoord, of wel? Ja? Ja, nee, oké, maar dat… Inspreker 4: Het antwoord is ja. De voorzitter: Gelukkig is er ook weer iemand anders wat langer aan het woord dan zo'n voorzitter. Mijnheer De Jong, Liberaal Laren. Niet? De CDA-fractie. Groen Laren. Larens Behoud. Duidelijk verhaal. Mag u ook terug naar uw plek op de tribune. Dan zijn wij bij de behandeling van de commissie. De VVD heeft net al afgetrapt, dus ik denk dat we daar niet mee hoeven te beginnen. Of gaat u gewoon door? Ga maar door, dat is dan misschien nog het meest heldere voor deze vergadering. De fractie van de VVD, bij monde van de heer

10

Merckx, die gaat, maar we houden het wel een beetje gezellig en beperkt tot wat aanvullende discussie. Aan u het woord. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Een aanvullende discussie, dat is interessant. Allereerst denk ik dat we ons aan kunnen sluiten bij wat de sprekers eerder hebben gezegd. Mevrouw Rooijendijk, sorry als ik uw naam niet goed heb, en de heer Van den Haak ook. Er is hard en lang gewerkt om een heel mooi plan neer te leggen en de VVD in het algemeen vindt dit een heel mooi plan inderdaad. Wij zijn heel blij met de voorstellen die in al die sessies tot een geheel gekomen zijn. Het betekent een vernieuwing voor het onderwijs waar wij allemaal helemaal achter staan en met zelfs een nieuwbouw voor De Ploeg. Fantastisch zoals dat door de leden van de werkgroep allemaal samen is gegaan. Tegelijkertijd natuurlijk ook een aantal vragen waarbij, voorzitter, eigenlijk, u heeft gememoreerd, en dat had ik misschien al aan het begin moeten doen, maar u heeft gememoreerd aan het feit dat we een aantal geheime stukken hebben en dat deze hier niet behandeld kunnen worden. Ik zou wel graag weten wat we dan wel gaan doen en wanneer en waar we die gaan behandelen. Laat dat mijn eerste vraag zijn voordat ik verder ga. De voorzitter: Goed.

Het is nou eenmaal zo, mijnheer Merckx, en ook aan de andere commissieleden, en ook aan de tribune en aan de luisteraars thuis, dat er soms geheime stukken zijn. En die maken gewoon geen onderdeel van de openbare beraadslaging uit, maar u kunt ze wel inzien en lezen. En het was dat ze volgens mij van de week, vorige week, naar u allen zijn toegestuurd. U kan overdag of een nadere afspraak met de griffie maken om daar nog in te lezen, maar u kan het nu ook thuis inlezen en u kan het ook gewoon wel meenemen in uw informatie. Maar we gaan het hier niet bespreken. De heer Merckx: Nee, dat begrijp ik. De voorzitter: En bij de raadsvergadering kunt u daar misschien linksom of rechtsom iets van vinden. De heer Merckx: Misschien heeft de griffier een antwoord voor u. De voorzitter: Maar ik kijk nog even naar u en dan weet ik dat de griffier aan het woord komt, maar ik kijk nog even naar u. Dat is gewoon het antwoord wat ik geef. En daarnaast is het aan iedereen, het klinkt een beetje dat het geheime stukken zijn en we mogen iets niet weten, maar u weet allemaal hoe dat werkt. Dat zijn wij bekend mee. Dus ik wil niet iets hier onder tafels schoffelen of de gemeente ook niet, de wethouders ook niet. Maar er zijn al eenmaal gewoon in het leven soms stukken die niet in de openbaarheid behandeld mogen worden. Dan kijk ik nog even naar de griffier.

Wilt u nog een punt of een komma hieraan toevoegen? Mevrouw Kroon-Stam: Mochten de leden van de commissie vragen hebben over de tweetal bijlagen dan kan dit ook aan mij persoonlijk gemaild worden, dan zorg ik dat dit bij de desbetreffende wethouders terecht komt en dat u een keurig antwoord retour krijgt. De heer Merckx: Fantastisch, dank u wel, mevrouw Stam. Goed, dan gaan we verder. De voorzitter: Dat was uw eerste toezegging die u te pakken heeft van de wethouder. U mailt en dan komt het allemaal goed, mijnheer Merckx. Gaat u verder met uw vragen.

11

De heer Merckx: Dan ga ik verder. Dus we hebben een fantastische werkgroep gehad waarmee we gezamenlijk tot dit Integraal Huisvestingsplan voor de scholen zijn gekomen. Eén ding wat mij daarbij nog naar boven kwam, creatief, net zoals de heer De Jong zojuist, al zei, hebben we ook nog een creatief idee voor de Montessorischool. Mede naar aanleiding van het feit dat in de omgevingsvisie voor Laren die zojuist gepubliceerd is, het intergenerationeel wonen als een punt van belangstelling en punt van ontwikkeling is neergezet, leek het ons ook een interessant idee om eens na te gaan of op de nieuwbouw van de Montessorischool toch ook niet bovenop of langszij een aantal appartementen voor senioren en jongeren kunnen worden gebouwd. Er is daar heel veel ruimte en wellicht is het gewoon er bovenop of erlangs. Ik weet in ieder geval dat er een aantal onderwijzers heel blij zouden zijn dat er woonruimte in Laren bijkomt en misschien dan van hunzelf wel. Dan vervolgens over de subsidie, de DUMAVA-subsidie is genoemd. Dat is fantastisch dat die wordt aangevraagd voor de investeringen. Ik heb even gekeken en ook onze vrienden in Brussel hebben ook nog diverse potjes liggen. Dus mijn vraag was, is daar ook naar gekeken? En zo niet, om dat dan toch ook even te doen. Met name naar de regelingen voor klimaatinvesteringen.

Ik moet even kijken hoor, want er kunnen natuurlijk ook dingen zijn, ertussen staan die wellicht even niet kunnen. Het volgende is, in het voorstel wordt verwezen naar de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Laren uit 2022. Ik heb gezocht, ik kan dat ding natuurlijk niet vinden, want ik ben niet zo handig. Zou u daar alstublieft een kopie van doen toekomen? Want dan hebben we dat ook volledig in de hand. In de risicoanalyse wordt gesproken, in de risicoparagraaf 1, er wordt gesteld dat er een risico is bij een onverwachte stijging van het aantal leerlingen. Wat zijn dan die financiële risico's? Er wordt gesproken over anderhalf miljoen per honderd leerlingen. Het interessante is eigenlijk ook, wat gebeurt er nou de andere kant op? Is het dan zo, als er honderd leerlingen minder komen, dat we er anderhalf miljoen op vooruit gaan? Dat lijkt me ook een beetje vreemd. Dus graag een uitwerking daarvan, hoe dat in elkaar steekt. En is er dan een break-even point, ook op welk moment we als gemeente zelf meer moeten gaan bijdragen voor het onderhoud? De afspraken met Alberdingk Thijm worden separaat van het IHP opgepakt. Echter, in het IHP geeft een budget een, het IHP, zoals we dat vast gaan stellen, geeft het college het mandaat om een reservering te maken en een krediet op te nemen voor 34,7 miljoen.

En hoewel die nieuwbouw van Laar & Berg voor een deel conditioneel is, is het totaalbedrag wel in de investering meegenomen. Dus waarom wordt gesteld dat de bouw van het internationale deel dat dat apart is van het IHP? Want het zit wel in die 34,7 miljoen. Het is dus onderdeel van het IHP en moet dus gezamenlijk worden goedgekeurd in één keer. Even kijken. In het raadsvoorstel wordt gesteld dat op basis van het aantal leerlingen de gemeente de kosten van de nieuwbouw over zal nemen. Wanneer kan Laar & Berg een aanspraak maken hierop? Wat is dan het precieze aantal leerlingen? En wat is daarvan de peildatum? Wat zijn de verplichtingen van de gemeente op dat moment? En is dat een jaarlijkse peiling of is dat nog verder ingericht? Dus als dat een afspraak is, dan is het wellicht handig om die ook nog aan de geheime stukken bij te voegen. Dit is geheim. En ik wil, het raadswerk is best leuk, maar om daar nou achter de Hare Majesteit en Zijne Majesteit gevangenis voor in te gaan, is weer iets anders. Even kijken. Dan in het openbare stuk wordt gesproken van, de percelen en de wisselingen van juridische en economische eigendom. Wat betekent dit voor de waarde van de grond? Waarmee wordt gerekend? En wat betekent dit voor de balans van de gemeente en dus de solvabiliteit van de gemeente? Ik heb ook gezegd dat ik niet zo handig ben met dingen opzoeken.

En ik heb eens geprobeerd om de kadastrale gegevens te vinden op een hele simpele kadaster.nl, et cetera. Maar 1279 en 1280 kan ik niet thuisbrengen op de kaart. Daarentegen is het perceel 1127 wel te identificeren. Dat perceel, dat is interessant, want de vraag daarbij is, heeft het college al een keer ter plaatse kennisgenomen? Weet het college hoe het er daar uitziet en hoe de eigendomsverhouding precies daar in elkaar steekt? Er is een heel groot stuk van Vredelaan 28 dat tot ver, bijna aan Vredelaan zelf, loopt en is dat dus met recht van doorgang? Er is een notariële akte met een 12

schenking van de vorige eigenaar van Vredelaan 28 aan de school gedaan. Dat is het perceel 1127. Is het college bekend met mogelijke beperkingen voor bouw en andere zaken op dat perceel, waardoor de waarde van dat perceel anders is en er mogelijke tekorten in de financiering zullen ontstaan hierdoor? Dan nog een andere simpele vraag, dankzij één van mijn collega-fractieleden. Er zijn in de investeringen natuurlijk ruimte rekening gehouden met prachtige nieuwe speelplaatsen voor de basisscholen. Is dat ook daadwerkelijk zo, zodat we niet dadelijk plotseling met halve tegels en hele grote zandbakken komen te zitten waarin de kinderen moeten gaan spelen? Dan nog even over de afschrijvingstermijn. Wat gebeurt er op het moment, wat zijn de financiële gevolgen voor de jaarrekening indien de afschrijvingstermijn niet wordt verhoogd van vijfentwintig naar veertig en van veertig naar vijftig jaar? Ik zou graag zien dat daar een berekening van komt. Alsmede ook, wat zijn de effecten op de solvabiliteit voor de gemeente in de komende tien jaar, aangezien we op het moment dat we dit realiseren 1 miljoen extra per jaar aan afschrijvingen te verwerken krijgen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Merckx, dank u wel. U merkt dat ik hem gewoon rustig even heb uit laten praten, want het is een belangrijk onderwerp.

En zoals vanavond al gezegd, mogen alle commissieleden vanavond vragen stellen. Dus ik dacht, u bent alleen, dus ik laat u in de eerste termijn even ruim aan het woord. Mevrouw Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik ben altijd heel onder de indruk van alle financiële vragen die door de VVD worden gesteld. Terecht, natuurlijk. Mijn ingang is meer het sociale concept. En ik denk dat ik ermee wil beginnen dat ik zeker een compliment wil geven aan het college die ons eerst liet schrikken door een ontzettend hoog bedrag, waardoor we zeiden, oh, oh, oh, dat kan niet. Toen zei het college, dan gaan we daar even echt een werkgroep voor opzetten. Daar ben ik heel erg blij mee dat dat gebeurd is. Die werkgroep heeft alle scholen mogen bezoeken, waardoor we een goed beeld kregen wat er precies allemaal mis was. En heb ik ook begrepen dat de scholen betrokken zijn in dit project, waardoor wij als D66 zeggen, heel mooi, hier moeten we zeker voor gaan. Tuurlijk zijn er vragen en ik hoop echt dat het college die naar tevredenheid kan beantwoorden. Wij hebben wat kleine vragen, dat is niet zozeer op het financieel gebied, maar meer van, we hebben begrepen dat de leerlingenprognoses, inderdaad zoals die hiernaast ook al werd opgenoemd, die vond ik ook soms wat vaag. Die zouden misschien wat meer inhoudelijk erbij kunnen betrekken.

Er wordt gezegd, de leerlingenprognose op bladzijde 9, die is wat vaag. Er wordt verteld dat de schoolbesturen betalen in principe 10 procent mee. Is dat alleen aan nieuwbouw? Heb ik dat zodanig begrepen? En dat is dan niet aan de verbouw? Een andere vraag is, op bladzijde 6 en 7, daar zou ik wat meer uitleg willen krijgen over wat de gemeente en wat de schoolbesturen boven de wettelijke verplichtingen, het bouwbesluit, de BENG, zouden willen gaan doen. Het wordt niet omschreven, maar er wordt wel gezegd, we zouden eigenlijk wel meer willen hebben gedaan, maar dat doen we nu niet. Maar wat is dat dan precies, wat we eigenlijk nog meer zouden willen gaan doen? Blij met de gymnastiekgebouwen, die ook op het Standelkruid en bij Laar & Berg ook worden mee opgeknapt. Ook blij met het in standhouden van vier monumentale gebouwen, hoewel ze dan 30 procent meer aan kosten, dat dat 30 procent meer kost dan niet monumenten, zijn we daar heel blij. En zoals wij ook al eerder zeiden, de diversiteit in Laren, dat die behouden kan worden, daar zijn we echt mee in ons sas. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Dorst. Dan komen we bij de fractie van Larens Behoud en allereerst bij de heer Loeff, Karel Loeff.

13

De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Allereerst complimenten aan het college en aan de leden van de werkgroep die dit hele proces hebben voorbereid. Want bij de eerste start waren er behoorlijk wat vragen bij de werkgroepleden die deels ook aan ons werden teruggekoppeld en deels intern bleven. Maar we hebben uiteindelijk in een heel goed proces dit proces zien verbeteren. En het resultaat wat voor ligt mag ook op de instemming rekenen van Larens Behoud voor wat hier voor ligt. Daarbij hebben wij wel een aantal vragen en een enkele kanttekening. En ik wil ook de insprekers bedanken voor hun inbreng. Ik ben heel blij om te constateren dat ook de schoolbesturen zeer tevreden zijn over het proces en het resultaat. Want wij vinden het, met u, van belang dat de scholen goed worden onderhouden. En we hebben de laatste jaren ook echt achterstand gezien en we zijn blij dat er nu stappen worden gezet. Daarbij is het natuurlijk een enorme schrik als je niet in de financiën zit om te zien dat je opeens 34,7 miljoen gaat uitgeven. Dus we zijn ook heel blij dat het college ons ook heeft uitgelegd hoe die financieringsvorm werkt. En wat ik zelf heel persoonlijk heel erg fijn vind, dat we gaan naar een afschrijvingstermijn van veertig tot vijftig jaar.

En dat niet zozeer om te zeggen van, dan schuiven we onze mogelijke lasten heel erg voor ons uit, maar wel vanwege de gedachte dat een gebouw simpelweg na vijfentwintig jaar niet op is. En ik zie in Nederland heel veel IHP's worden opgesteld met adviezen en dan zie je dat na vijfentwintig jaar de adviseurs zeggen, het gebouw is afgeschreven. Breek het af. En vervolgens zie je uit het oogpunt van duurzaamheid zetten we een nieuw duurzaam gebouw neer. Maar als je ziet wat dat doet met circulaire economie en duurzaamheid dan is een afschrijvingstermijn van veertig tot vijftig jaar heel belangrijk. En ik ben ook heel blij dat we vijftien, twintig jaar geleden een aantal gebouwen ook als gemeentelijk monument hebben aangewezen. Want dat zijn eigenlijk de iconen van ons dorp waar de leerlingen ook karaktervol onderwijs kunnen krijgen, om het zo maar te zeggen. Ik heb zelf op één van die basisscholen gezeten en ik ben gewoon blij dat mijn school er nog staat. En als je ouder wordt en je constateert dat jouw school gesloopt is waar je vroeger hebt gezeten, dan is er eigenlijk een stukje van je eigen historie, je eigen identiteit weg. Dus ik denk dat we met dit IHP waarbij we weliswaar één school slopen, maar ook de andere scholen verbouwen, dat we daar een hele goede zet mee doen voor het dorp en ook een voorbeeld kunnen geven van hoe je omgaat met onderwijsvoorzieningen.

Ik heb een paar vragen aan de wethouders. En het eerste is eigenlijk de risicoparagraaf die erbij zit met de verschillende risico's. En dan kijken we eigenlijk naar de posten, de risico's tijdens de projectfase. Dat heeft te maken met de governance. U geeft een soort winstwaarschuwing. En dat is een behoorlijk hoge winstwaarschuwing. Als het vertraging oploopt door onvoorziene omstandigheden, die worden niet nader gespecificeerd. Behalve dat dat zou kunnen in procedure tijd. Maar ik vraag toch eigenlijk, kunt u deze hoge risicofase inperken? En wat doet u daaraan om die hoge risicofase ook echt daadwerkelijk in de klauwen te houden? Want als we de bedragen, de richtbedragen zien die hierin staan, dan baart ons dat wel behoorlijk wat zorgen. Hetzelfde gaat eigenlijk over sturing en governance. Als het niet goed gemanaged wordt en als er een kink in de kabel komt, hetzij bij schoolbesturen, hetzij bij de gemeente, hetzij bij de projectgroep die dit gaat doen, ook dan ontstaan er mogelijke problemen die geld gaan kosten. De vraag is, hoe gaat het college daarop inzetten? Dan, we hebben het net, ik zei net even die afschrijvingstermijn veertig, vijftig jaar. Maar ik kan me ook voorstellen dat na twintig jaar een warmtepomp, we zien dat al, ter vervanging moet worden geboden. Je kan niet blijven repareren.

Hoe gaat het college om met dit soort onderhoudsproblematieken die niet veertig, vijftig jaar houden? Valt dat dan op het bordje van de gemeente, als dat gaat over bijvoorbeeld installaties of is dat onderhoud wat bij de schoolbesturen ligt? Vervolgens hadden we nog een vraag, eigenlijk een opmerking over St. Jan en College De Brink. Hier niet genoemd aan tafel. Maar wij vonden het eigenlijk heel positief dat, als we het goed lezen, De Scheper uiteindelijk zal worden vrijgespeeld. Ook door het onderbrengen van klaslokalen elders, bij College de Brink mogelijkerwijs. En dat daarbij De Scheper beschikbaar komt voor woningen, in het monumentale gebouw en mogelijk daarachter. We zien dat als een positieve ontwikkeling en willen dat toch 14

ook hier benoemd hebben. En ik geef ook graag een compliment aan de leden van de werkgroep die dit ook als voorstel ook mede hebben ingebracht. En dat leidt mij dan tot de insprekers die zich hebben geuit over de verbouwing, de verplaatsing moet ik zeggen, van de school van De Ploeg. Blij dat de sportverenigingen en de Sportraad positief willen meedenken. En wij zien vanuit Larens Behoud een enorme kans als het gaat over sporten en bewegen, maar ook de locatie. Ik vond het ook heel leuk dat de koppeling met het Goois Natuurreservaat werd genoemd en collega's die het zwembad noemen. Het lijkt ons een hele goede locatie voor kinderen om op allerlei manieren in aanraking te komen met alles wat hen gezond gaat houden in de toekomst. Dus wij zien dat als een positief gegeven. We zien wel dat, dat was natuurlijk ook vanuit Larens Behoud eerder de wens om te komen tot woningbouw op die locatie. En sociale woningbouw heeft daar natuurlijk de voorkeur, omdat dat onevenwichtig is verdeeld in het dorp. Wij zien wel heel graag dat de locatie De Ploeg dan uiteindelijk, het liefst 100 procent, maar in ieder geval een heel groot percentage sociale woningen zal bevatten. Omdat wij denken dat we daarmee ook de woningbouw in evenwicht kunnen brengen. Het mogen niet alleen maar dure appartementen worden om vervolgens hetzij gaten in deze begroting te dempen, hetzij opbrengst te genereren.

Dus dat is wel nadrukkelijk een voorwaarde die wij hier graag bij zouden willen inbrengen. Dan ga ik even naar mijn collega die zich heeft verdiept in de problematiek rond Laar & Berg. De voorzitter: Dit gaat via de voorzitter dan wel formeel. Dit was Larens Behoud, de heer Karel Loeff. En nu komt Larens Behoud in de vorm van de heer Bas Holshuijsen. En nogmaals, het is een bijzonderheid, maar we willen op deze manier iedereen en vooral het onderwerp goed behandelen. Dus mijnheer Holshuijsen. De heer Holshuijsen: Dank, mijnheer de voorzitter. Ik haak nog eerst even aan op de vorige spreker en de woningbouw. Want ik vond het een interessante gedachte van heer Merckx om te onderzoeken of op de LMS wellicht nog appartementen gerealiseerd kunnen worden. Leuk idee. Mijnheer de voorzitter, ik heb wat vragen over Laar & Berg, waarbij ik even onderscheid maak tussen enerzijds het nieuwbouwvoorstel en anderzijds de renovatie van het bestaande gebouw. Ik begin met de nieuwbouw. Aanleiding voor de nieuwbouw is groei van de internationale school en nut en noodzaak daarvan wordt in de stukken verder niet heel erg toegelicht. En dan is de vraag van de heer Merckx wel relevant van, hoeveel Larense leerlingen raakt dit? In de stukken staat dat het college die groei wil faciliteren.

En mijn vraag is dan ook, zou dat niet met de gemeenteraad moeten worden afgestemd of de gemeenteraad dat ook wenst? En moet je dan ook niet denken aan inspraak met de bewoners daaromheen? Want dat leidt ook tot een hogere verkeersdruk. Om die nieuwbouw te realiseren is er kennelijk grondruil nodig, zo begrijp ik. Het is me niet helemaal duidelijk of die grondruil al is geëffectueerd of niet. Maar die grondruil betreft een sportveld. We hebben net de Sportraad gehoord. Ik ben zelf oud-leerling van Laar & Berg, ik heb daar met heel veel genoegen gesport. Dus ik vraag me af of dat nou zo wenselijk is, omdat de plannen volgens het college zijn om dat sportveld eventueel mogelijk te gaan bebouwen. En mijn vraag is, hoe reëel is dat? Dat ligt ook in het verlengde van de heer Merckx met zijn recht van overpad. Dan afrondend voor wat betreft de nieuwbouw, dat nieuwbouwvoorstel, en dat staat ook in het raadsvoorstel, dat valt buiten de scope van het IHP. Dat IHP heeft betrekking op bestaande gebouwen en op bestaande leerlingen. Namens Larens Behoud, wij zouden graag zien dat dit hele voorstel uit het IHP wordt gelicht, omdat het er niet in thuis hoort. Wat er wel in thuis hoort dat is de renovatie van het bestaande schoolgebouw. Ik zei al, ik ben oud-leerling en in de stukken wordt gesproken over de wintertuin.

Dat was vroeger een door mij zeer geliefd basketbalveld waar een glasconstructie omheen is gesmurft. En die wintertuin is 490 vierkante meter groot. En dan staat er in de stukken, dat wordt betrokken bij de opgave voor het hoofdgebouw in het kader van het IHP. Dat begrijp ik niet goed. Dat begrijp ik niet goed, want het is een 15

wintertuin. Het was een plein met een fijn basketbalveld. Het is nu een wintertuin, dus het is geen gebouw. Het wordt ook niet gebruikt als schoolgebouw. Dus ik vraag me af waarom dit in het IHP dan ineens als gebouw wordt bestempeld. En dat roept bij mij weer de vraag op van, hoe krijg je die glasconstructie nou BENG, op het niveau van BENG? Want moet je nou al het glas gaan vervangen in driedubbel glas of zo? Moet je het gaan isoleren? Ik heb geen idee. En ik vraag me dan af, wat is daar de gedachte bij van het college? Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Holshuijsen. Dan zijn we bij de fractie van Groen Laren. Allereerst de heer Andreas Grunwald. De heer Grunwald: Dank u wel, voorzitter. Ik wil allereerst de insprekers bedanken voor hun bijdrage, waaruit blijkt dat ze positief staan ten opzichte van de plannen die er nu liggen en waarin zij ook duidelijk maken dat zij mee willen werken om een en ander tot een goed einde te brengen. Hoe het zo kwam dat we hier nu zitten met het IHP in ons maag eigenlijk, dat is genoegzaam bekend. Dat verdient dus geen schoonheidsprijs. We zitten dus in een situatie waarin het niet vrijelijk denken en doen is om te kijken naar de mooiste oplossing. Nee, we zitten eigenlijk een beetje in de knel, want we moeten iets.

Ik denk dat ik mag namens Groen Laren zeggen dat de plannen die nu op tafel liggen eigenlijk het best haalbare zijn in onze ogen wat op dit moment überhaupt nog mogelijk is. Dus voor deze keer ook een compliment aan het college dat daarin ook alles verder ‘…’ is wat in de aanloop naar deze zitting vanavond en de verdere besluitvorming tot stand gebracht is. Ik zeg dat het mooie plannen zijn. Desondanks zitten daar natuurlijk nog wat open eindjes aan. Dus daar hebben de insprekers ook op gewezen in deze. Er is een risicoprofiel gemaakt waarin dus een aantal dingen aangestipt worden en daar zitten ook al wat rode vlakken in. Dus dat zijn dingen die een hoog risico met zich meebrengen. Wat ik nu eigenlijk nog wel mis in dit gehele verhaal is, wat is dan het plan B? Stel dat één van die dingen die we nu zeggen van, dat zou mooi zijn als dat zo tot stand zou kunnen komen, als dat nou niet lukt. Ik refereer even aan de inspreker van de hockeyclub, dus zegt van, er zijn een aantal dingen daar willen we het nog met u over hebben. Als we eruit komen, komen we eruit. Zo niet, dan gaan de hakken in het zand. Wat doet de gemeente dan? Dus ik wil vragen van of er nog nagedacht is over alternatieve routes die dan nog bewandelend kunnen worden in deze. Wat ook nog even langskwam is een stuk woningbouw.