Printversie transcript

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN DE GEMEENTE LAREN d.d. 31 maart 2021

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Heel goed. Dames en heren van harte welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Laren en ik verzoek u allemaal te gaan zitten. Wij beginnen de raadsvergadering met een enkele feestelijkheden. We nemen afscheid van een zeer gewaardeerd lid van deze gemeenteraad, en we verwelkomen een nieuw iemand. En daar gaan wij ook bij aanvang van deze vergadering aandacht aangeven. Daarna hebben wij een aantal raadsvoorstellen die we met elkaar gaan behandelen. Ik wilde in ieder geval nog bij aanvang van de vergadering een aantal zaken met u doornemen. Voor vanavond geldt natuurlijk de corona afstandseis. Blijft u zoveel mogelijk op uw plek zitten. Houdt, als u gaat lopen, het mondkapje op. Blijf ook dan op de 1,5 meter afstand. En probeer ook, mocht er geschorst worden vanavond, zoveel mogelijk op uw plek te blijven zitten. Ook toiletbezoek, doe dat zorgvuldig. Deze vergadering wordt natuurlijk thuis ook uitgezonden voor onze luisteraars en bewoners, dus mijn vraag aan u is om vooral duidelijk in de microfoon te spreken, en anders zal ik u daarop attenderen. Wij hebben een vraag ontvangen van de VVD voor agendapunt 5. Wij hebben een motie ontvangen van de fractie van D66 voor agendapunt 10.1. Wij hebben eveneens een amendement ontvangen van D66 voor de agendapunten 10.3 en 10.5.

We hebben een motie van de VVD ontvangen voor agendapunt 10.5, en 2 moties voor 10.6. Er is een motie vreemd aan de orde ontvangen van D66 en van de VVD, Larens Behoud, Liberaal Laren en het CDA. En ik begreep dat er mogelijk nog vragen komen bij agendapunt 5 van de fractie van Larens Behoud, maar laten we dat proberen zo soepel mogelijk te doen, want we hebben een lange agenda. Het is natuurlijk de bedoeling dat we het kort houden. Het is natuurlijk nog steeds corona, dus houdt u vooral ook in uw spreektijden vanavond beperkt.

2.

Afscheid raadslid M.S.M. Klingenberg (LL) De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2, en dat is het afscheid van ons raadslid mevrouw Maria Klingenberg vanuit de fractie van Liberaal Laren. Daarvoor gaan wij drie toespraken met elkaar houden, en geef ik als eerste het woord aan mevrouw Timmerman als nestor van de raad en tevens als fractievoorzitter van Liberaal Laren. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ik blijf er even bij zitten, Maria, want als ik sta dan moet ik mijn mondkapje op, en dat verstaat zo slecht. Lieve Maria, wie had dat ooit gedacht? Maria, wethouder in Blaricum. De raad niet, onze fractie niet, en Maria zelf al helemaal niet. Een aantal weken geleden stond je ineens verwilderd en een beetje in de war bij ons aan de keukendeur om mij als eerste over de vraag vanuit Blaricum te vertellen. Mijn reactie was: doen, Maria. Niet omdat ik je zo graag kwijt wil, maar omdat ik weet dat je aan je vorige wethouderschap altijd veel plezier hebt beleefd. Je helpt Blaricum hiermee tot de verkiezingen uit de brand. Net zoals de oud-wethouder vanuit Eemnes ons nu helpt. Zo helpen we elkaar als BEL. Voor jou is dit bijna een thuiswedstrijd. Met Anne-Marie Kennis waarmee je eerder samen in het college hebt gezeten, en Joan en Gerard zijn je ook niet onbekend. Ik zeg: bijna een thuiswedstrijd.

Met de nadruk op bijna, want Blaricum is toch net even anders dan Laren. Over het bestuurlijk anders zijn maak jij je geen zorgen, maar je vertelde een beetje bezorgd te zijn over jouw oriëntatie vermogen in Blaricum vooral het oude dorp. Ik ga maar een aantal weken rondfietsen om de straatnamen te leren kennen. Ja, het is al een uitdaging om tussen al die hoge heggen en smalle straatjes je weg te vinden in het oude dorp. En dan heb je ook de oude Bijvank nog, en de nieuwe Blaricummermeent. Maar ja, jouw kennende komt dat wel goed. Je

neemt nu afscheid van de Larense raad, en dan ga je automatisch terugdenken, want je draait al een hele tijd mee. Toen ik in 1994 in de steunfractie van de VVD kwam en alle vergaderingen vanaf de publieke tribune volgde was jij al een paar jaar raadslid. En de periode erop zaten we beiden in de raad. Dat was een mooie tijd, want dat was niet alleen hard werken destijds, er was ook veel plezier onderling. Zo herinner ik me nog de feesten boven bij de brandweerkazerne met muziek, dansen en lekker eten. En het legendarische verjaardagsfeest van Ernst Wortel in de Blokhut ter ere van zijn 65e verjaardag. Het toneelstuk wat we opvoerden, Elbert die niet wilde meelopen in de polonaise, en tot grote hilariteit van iedereen door jou van zijn stoel getrokken werd zodat hij wel mee moest lopen. Ik heb laatst de video die Hans die avond heeft gemaakt als extra cadeautje aan Ernst weer even gezien. Het was zeer de moeite waard. De spraakmakende napraat-avonden bij Carel en Marja Van Hest die, aansluitend op de raadsvergaderingen, tot in de vroege uurtjes duurde. De fantastische barbecues op de werf met alle raadsleden van Laren en alle ambtenaren compleet met ieders partners. Het duurde altijd ook tot in de late uurtjes, en dat was niet alleen erg gezellig, maar zorgde ook voor een wij-gevoel.

Ook hebben we nog samen in Hilversum met de protestmars meegelopen tegen de HOV en de bijbehorende geplande kap, en zo zou ik nog even door kunnen gaan. Zonder al te nostalgisch geworden, het wordt tijd dat die eenheid weer terugkomt. Wij van de oude garde missen dat allebei, Maria, hebben we het vaak over gehad. Want wij weten hoe het ook kan zijn. Over de brandweer gesproken. De brandweer kreeg destijds een nieuwe brandweerauto, en dat moet worden gevierd. Wij mochten mee voor een ritje. Nu was Maria, het was in haar wethouderstijd, bezig met het plannen van meer verkeersdrempels dat vooral vanuit linkse hoek veel bijval kreeg, hoe meer hoe beter. De ambulances en brandweer waren minder enthousiast, en wilden de meerijders zelf het effect eens laten voelen van de met water gevulde brandweerauto die in vliegende vaart over een verkeersheuvel rijdt. Alleen werd dat ons niet van tevoren gemeld. Dat hebben we geweten. Zelfs Hanny Meulenkamp, voorheen groot voorstander van zoveel mogelijk verkeersdrempels, verzuchtte: dit is vreselijk. Ook Maria schrok zich een ongeluk. Zelfs had ik enige weken daarvoor in een ambulance gelegen richting ziekenhuis, dus het liefst al hoe de drempels voelden. Lang verhaal kort, er zijn veel minder heuvels gekomen, en de geplande heuvels op de Muiderstraat richting ziekenhuis werd een S- bocht zonder drempel. Maria, je bent een harde werker.

Niet alleen voor de raad, maar nu spreek ik ook even namens Liberaal Laren. Je bent een plezierig mens. Bereid ergens voor te knokken als dat nodig is. Nooit te beroerd ergens voor, en altijd goed gedocumenteerd. Deze eigenschappen zul je ook in Blaricum nodig hebben. Zet hem op. We zijn trots op je, en heel veel dank wat je al die jaren voor Laren hebt gedaan en betekent. Drie jaar geleden wilde je stoppen met de politiek, omdat je het niet eens was met de koers van je partij en dat had alles met de samenvoeging te maken. Dat herkenden wij in elkaar, en na een aantal gesprekken zijn we samen de verkiezingen ingegaan. Dat was een feestje, en voelde heel natuurlijk omdat onze standpunten over het dorp heel erg overeenkomen. De afgelopen drie jaren was het fijn jou erbij te hebben. Dank je wel voor alles. We weten niet wat de toekomst brengt en of je ooit weer terugkeert naar de raad van Laren, wie weet, altijd welkom terug. Tja, en dan ben je dus nu ondertussen in Blaricum al beëdigd, en druk aan het werk. Een mooie uitdaging in een fantastisch deels nog boerendorp. Een tip: jij wilde nooit aan Facebook, maar ik zou je aanraden toch maar lid te worden van Blaricum ditjes en datjes, want hoe kun je anders weten dat er bijvoorbeeld vorige week op ‘t Werckpaert een kalfje is geboren. Voor Blaricum is dat heel belangrijk. Lieve Maria, ik ga afsluiten, want er komt nog veel meer.

Bij een afscheid horen niet alleen bedankjes en herinneringen, maar ook een cadeau. Om in alle drukte die je tegemoet kunt zien nog af en toe aan de raad en het college van Laren terug te kunnen denken hebben we gezamenlijk een praktisch, maar vooral mooi cadeau voor je bedacht. Desgewenst kun je ook nog het wapen van Laren in laten graveren. Veel succes in Blaricum, en nogmaals heel veel bedankt voor alles. Moet ik deze zo aanreiken. Ja, tuurlijk dat is ook de bedoeling. Het is van Appelboom, ja.

Mevrouw Klingenberg-Klinkhamer: Ik zei net: het is van Appelboom. En het zit in een heel mooi doosje. O, wat prachtig. Mevrouw Timmerman-Hamers: Je zult in je nieuwe baan heel veel handtekeningen moeten zetten, vandaar. Mevrouw Klingenberg-Klinkhamer: Dank u wel. Het is een hele mooie vulpen, en er staat op: raad van Laren. Lieve mensen, heel hartelijk bedankt. U mag het straks even bekijken. Ik ben echt… Ik vind het echt… Het is prachtig. Heel hartelijk bedankt, allemaal. Dank je wel. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik kan je geen knuffel geven. Mevrouw Klingenberg-Klinkhamer: Dank je wel. Prachtig, zeg. Heel mooi. De voorzitter: Dag Maria. Nu ga ik ook nog even namens het gemeentebestuur het woord tot je richten, maar voor ik dat doe, wil ik graag hier je familie welkom heten, je echtgenoot Louis, en je zoon Helmer en zijn vriendin Julie die ook aanwezig zijn. Geachte mevrouw Klingenberg, beste Maria. Toen ik hoorde dat jij werd voorgedragen als wethouder in Blaricum heb ik de burgemeester van harte gefeliciteerd. Je bent een aanwinst voor zowel het college van Blaricum als voor het dorp Blaricum. Een meer betrokken gemeentebestuurder dan dat jij bent is bijna niet mogelijk. Een bestuurder die midden in de samenleving staat als gemeenteraadslid en als wethouder. Je politieke carrière in het gemeentebestuur van Laren begint in 1991 toen jij raadslid werd namens het CDA.

Van 2002 tot 2006 bekleedde je ook de functie van wethouder, waarna je van 2006 tot 2018 weer de functie van raadslid vervulde, en dit onder meer combineren met het voorzitterschap van de commissie maatschappij een financiën. Veel onderwerpen zijn er onder jou gepasseerd. En sinds de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen maak je weer deel uit van deze gemeenteraad, maar dan als raadslid voor Liberaal Laren. Een indrukwekkende politieke carrière die nog niet is afgelopen, en ik mocht van de week even al jouw foto’s bekijken op de prachtige borden die bij ons in de gang hangen met alle overzichten van alle gemeenteraden. Er zijn misschien een paar rimpeltjes bijgekomen, misschien een paar grijze haren, maar je ziet er nog altijd even puik uit. En je hebt ook nog drie van mijn voorgangers meegemaakt, Theo Hendriks, Elbert Roest en Rinske Kruisinga, en alweer je vierde burgemeester geweest. Uit de rondgang langs bekenden komt een eenduidig beeld over je naar voren wat betreft je politieke inzet. Je gaat voor het dorp, en je gaat voor het groen. En als een onderwerp groot of klein het waard is om voor te vechten dan ga je er ook voor. Tot het gaatje. En als wethouder heb je ook geen kleine dossiers onder je hoede gehad. Die ervaring neem je maar mooi mee. Je bent een bestuurder van en tussen de inwoners.

Je houdt van mensen, praat met iedereen in het dorp en probeert ook echt de stem van het volk te vertolken. Dat je tussen de mensen staat blijkt ook uit het ruime aantal stemmen dat je tijdens de verkiezingen hebt behaald. Je inzet voor Laren komt ook op andere plekken in het dorp naar voren. Als voorzitter van de Stichting Laren Klassiek geef je ook uiting aan je liefde voor cultuur, en mede dankzij jouw inzet kunnen we elk jaar genieten van de Matthäus Passion. Aan uithoudingsvermogen en energie geen gebrek. Maria, je bent ook scherp in het debat en schuwt een stevig oordeel niet, maar je doet, of beter gezegd deed, dit altijd met een groot hart voor Laren. Nu ga je komend jaar je energie en talenten inzetten voor Blaricum. We zullen je missen. Wat de toekomst, en daarmee doel ik op de volgende gemeenteraadsverkiezingen, zal brengen is onbekend. Voor nu nemen we afscheid van jou, maar het wordt een afscheid met een gouden randje, en ik verzoek iedereen even een mondkapje op te doen, en even te gaan staan. En Maria, wil je even naar voren komen met je echtgenoot Louis. Beste Maria, of wat vanaf dit moment eigenlijk wat gepaster weer is, mevrouw Klingenberg. Laren levert u niet alleen gewassen en gestreken af in Blaricum maar ook een kroontje.

Uw jarenlange inzet voor Laren en alle Larens is bijzonder, en vanwege uw inzet voor onze samenleving is een koninklijke onderscheiding zeer verdiend. Daarom mag ik als burgemeester van Laren namens zijne Majesteit de Koning, maar vanwege corona via uw echtgenoot u het

versiersel ophangen die horen bij een lid in de orde van Oranje-Nassau. Van harte gefeliciteerd. Maria, dan heb ik begrepen dat jij ook nog graag het woord tot ons wilt richten? Mevrouw Klingenberg-Klinkhamer: Nou, ik zal het kort houden, want ik weet dat jullie nog een lange vergadering te gaan hebben. Ik heb verschillende mensen, raadsleden, in het verleden een onderscheiding zien krijgen, maar ik moet zeggen als je dat zelf overkomt dan is het toch wel heel wat anders. Ik ben er erg blij mee. En dan eerst wil ik Jacqueline bedanken voor de hele vriendelijke woorden. En Nanning natuurlijk heel hartelijk bedankt. Zelf wil ik ook nog een paar dingen zeggen. Afscheid nemen van de raad. Ik heb het wel eens vaker gedacht: wanneer ga je dat doen, en hoe ga je dat doen? Mijn interesse is gewekt tijdens een debat in Kerkrade. Daar was in de Rodahal een bijeenkomst met Lubbers, en Van Agt, en dat ging over de kruisraketten, dus zolang is dat al geleden, want nu hoor je niets meer over kruisraketten. In Laren ben ik lid geworden van het CDA. We zijn hier in ’84 komen wonen. Het is net al even gezegd: ik heb drie burgemeesters meegemaakt, Theo Hendriks, Elbert Roest en nu Nanning Mol. Ik heb in de coalitie gezeten, in de oppositie gezeten, en ik ben 10 jaar wethouder geweest. In een college met Anne-Marie Kennis, is net al even gezegd, met Patrick Kerkhof, en met Leo Janssen.

Als ik terugkijk dan heb ik altijd de verbinding gezocht om te kijken naar een gezamenlijke oplossing. De afgelopen dagen vielen mij een paar dingen in, en daar wil ik jullie graag deelgenoot van maken, gewoon wat ervaringen. Het duurt maar kort, hoor. Met de VVD Frans Vos. Er zijn mensen die hem kennen hier, of niet, maar in ieder geval die was wethouder voor de VVD en daar zouden de woonwagens op de Egelshoek die moesten over de regio verdeeld worden, en daar zouden ook woonwagens, in Laren. Dus de hele buurt stond op zijn kop, en in Laren ook, en de woonwagens die reisden heel Laren door en uiteindelijk zijn we naar de Raad van State want niemand wilde dat hebben, en er kwam gewoon een rechtszitting van. Toen hebben we iemand uitgenodigd de woordvoerder van het woonwagenkamp en die is meegegaan en die zei: ja, we moeten naar de Schapendrift, maar dat willen we helemaal niet, naar de Schapendrift Laren. Wij zijn schapen op drift, en we willen zeker niet naar Laren. Daarna heb ik nog met Jan Wiemer, die was wethouder voor het CDA, zijn we naar Albada Jelgersma geweest. Die zat bij Schuitema, en dat ging over het Hamdorff Complex. Nou, iedereen kent nog wel het gat van Hamdorff.

Daar moest gebouwd worden, en daar hebben we ook nog over gesproken met Albada Jelgersma, want toen ging het er over: moet het 3 meter naar voren of 3 meter naar achteren, en moet de tuin ingericht worden, is het openbaar? In ieder geval voor mij was het toentertijd een bijzondere ervaring. Heel lang heb ik in de raad gezeten ook met Joop Sanders van de VVD. Nou, dat was gewoon een fenomeen in Laren. De man die is hier, geloof ik, 20 jaar fractievoorzitter geweest van de VVD en die was altijd in voor een grapje, en hij was altijd ook op zoek naar verbinding en het was altijd heel gemoedelijk. En daar wil ik één ding over vertellen, en dat weet Helmer ook nog wel, dan gingen we flyeren… Dat komt nu over een jaar weer. Dan gingen we flyeren daar voor Albert Heijn op dat pleintje, en toen kwam de VVD… Die hadden een janplezier gehuurd, en die gingen allemaal in die janplezier en dan gingen ze daar naar de verzorgingshuizen, naar Johanneshove en naar Theodotion, maar Helmer die zag die wagen komen met die paarden ervoor en die wilde wel graag mee. En hij was vier, en toen kregen Frans Vos en Joop Sanders discussie: ja, kunnen we wel iemand van het CDA meenemen? Nou, uiteindelijk was het zo dat Joop Sanders zat er niet zo mee, en Frans Vos die zei: ga dan maar mee. Dus wij vertrokken, en Helmer die heeft ook geflyerd toen voor de VVD, en toen kwamen ze terug.

Nou, zei Frans Vos, dat had nog wel wat voeten in de aarde, want we waren halverwege richting Theodotion en toen reden we bij de Eng en toen zei die kleine jongen: ik moet plassen. Dus toen stopte die janplezier, en nou ja, dat werd allemaal geregeld. Ja, wat moet je dan met een kind van vier? Dan moet je toch wat regelen, hé? Maar dat was leuk dat het zo ging, gemoedelijk. Gemoedelijk. Dat vind ik wel een heel belangrijk woord in een raad. De fusie met de voetbalclubs, 11 C LVV, dat is Laren ‘99 geworden. Dat was een verhitte discussie, de aanleg van het kermisterrein met de twee carrousels, die wordt ook nog heel veel gebruikt. Daar ben ik altijd nog trots op. Dat is gewoon een heel mooi parkeerterrein geworden. De basis van de BEL. Daar mocht ik woordvoerder

zijn voor Laren. Dat was ook heel bijzonder. Dat is nu leuk om daarin weer terug te komen. Met Ernst Wortel van Larens Behoud ben ik een keer naar de Noordermarkt in Amsterdam geweest op een zaterdag, want toen gingen we gezamenlijk kijken of dat de biologische markt of dat ook interessant was voor Laren. Nou ja, het was een hele leuke markt, en we hebben er een groot stuk appeltaart en koffie… Uiteindelijk hebben we alle twee een hoed gekocht. Dus wij gingen weer terug met de trein met alle twee een hoed. Dat was ook heel leuk. Dan nog iets anders met Ellen Van Meurs. Ja, ze is helaas overleden, maar zij werkte op Burgerzaken, en op een dag kreeg ik ’s morgens een telefoontje op een zaterdag of zondag. Het gemeentehuis was gesloten. En toen belde er een opa op, en die zei: mijn dochter die staat op Schiphol en die moet voor een bruiloft naar Columbia, en haar kind mag niet mee van de douane, want ze heeft niet de goede papieren. En ja, dat kan ik ook niks aan doen, het gemeentehuis zit op slot, en Burgerzaken is dicht, dus zeg het maar. Nou, toen belde hij weer terug en toen dacht ik: nou ja, ik heb wel een sleutel van het gemeentehuis, en Ellen Van Meurs heeft wel een sleutel van Burgerzaken.

Dus toen heb ik opgezocht waar Ellen Van Meurs woont, en gemeentehuis open, zij de deur van Burgerzaken open, zij heeft de papieren opgezocht, toen ging het op de fax naar Schiphol toe, naar de douane. En ik had die man aan de telefoon, en zegt hij: mevrouw, zit u bij de gemeente in Laren? Ik zeg: ja, ik ben daar wethouder. En zei hij: o, ik heb nog nooit iets van de fax zien rollen op een zondag. Maar ja, dat is al lang geleden. Dat was begin jaren ‘20. Nou, in ieder geval toen kon dat nog. Dat was ook leuk, met Elbert Roest ben ik naar Rijkswaterstaat geweest voor geluidschermen langs de A1. Ik denk: hoe kan dat nu dat daar geen geluidsschermen zijn? Dat waren hele gesprekken, en dat was altijd gezellig onderweg in de auto met Elbert, maar het was ook gezellig bij Rijkwaterstaat, en uiteindelijk is dat gelukt. De bouw van de sporthal die is gebouwd. Het zwembad, dat wordt uiteindelijk… Heb ik toen alle raadsleden kunnen bellen, en de komende 30 jaar krijgen wij zowel uit Blaricum als uit Eemnes 2 ton voor het zwembad. Ja, inmiddels zijn er weer andere problemen, maar in ieder geval, dat was toen hartstikke leuk. Mooie gesprekken met inwoners. En ja, het laatste grote succes dat was ook met Liberaal Laren, en dat was behoud van de Brink met de bomen. Er lag een raadsbesluit dat de bomen weg zouden gaan.

Uiteindelijk staan de bomen nog, en dat vond ik eigenlijk een geweldig leuk hoe dat gegaan is. Dan kom ik aan het slot, en dat is dank aan de kiezers die mij al die jaren gesteund hebben, en ook wat u net al zei ook al een paar keer met voorkeurstemmen, dus dat vind ik geweldig. Dus de kiezers in Laren wil ik bedanken. Dan dank aan Liberaal Laren. Veel dank hoe dat allemaal gegaan is. Jacqueline we hebben het altijd goed gehad. Het was prima. Heel hartelijk bedankt voor alles. En natuurlijk mijn roots die liggen bij het CDA, dus ik wil ook het CDA heel hartelijk bedanken al die jaren heen. Dat was ook heel prima. En, nou ja, de hele raad veel succes, en voor mij sluiten de gordijnen, dus tot ziens. Hartelijk bedankt, allemaal. De voorzitter: Maria, veel dank voor je mooie woorden. Onder normale omstandigheden hadden we nu natuurlijk gefeliciteerd en borrels gedronken en feestelijkheden. Dat zit er helaas niet in, en toch denk ik dat je het leuk vindt om thuis te komen, want namens het college en de gemeenteraad brengt zo meteen een bekende lokale horecaondernemer een zeer uitgebreid borrelpakket bij jullie thuis om nog even in de huiselijke sfeer te genieten van je koninklijke onderscheiding en feestelijkheden van vanavond. Mevrouw Klingenberg-Klinkhamer: Dank u wel. En ik heb nog voor iedereen een zakje eitjes meegenomen van Koek & Chocolade voor het afscheid.

De voorzitter: Nou, dat wordt zeer gewaardeerd. 3.

Toelating en beëdiging raadslid D.J. Sakkers De voorzitter: Dan heropen ik de vergadering, en komen wij bij agendapunt 3, en dat is toelating en beëdiging van een nieuw raadslid tot deze gemeenteraad. Vanwege corona heeft de griffier de commissie voor de

geloofsbrieven voorafgaand aan deze vergadering de stukken te onderzoeken. Ik wilde graag de leden Niekus, Loeff en Wegter vragen of de geloofsbrieven in orde zijn bevonden? Wie van de commissie kan ik daarvoor het woord geven. Dat is de heer Wegter. U microfoon staat nog uit. De heer Wegter: Dank u, voorzitter. Namens de commissie kan ik u meedelen dat wij de bescheiden hebben onderzocht en in orde hebben bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de gemeentewet gestelde eisen voldoet, en daarom adviseert de commissie tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Laren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat klinkt goed. Dan verwelkom ik de heer Sakkers met zijn partner vanavond ook hier kort aanwezig. Voor de mensen thuis: het gaat conform coronaregels. Mijnheer Sakkers, wilt u alstublieft hier naar voren komen? En wilt u weer uw… Mijnheer De Bondt, wat goed. U anticipeert vlot. Wilt u uw mondkapje op doen en even gaan staan, allemaal? Mijnheer Sakkers, we hebben dit geoefend. Ik lees u de tekst en de belofte voor, en dan sluit u af met de woorden: dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen en of te laten rechtstreeks noch middellijk enige geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen, en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar een en geweten zal vervullen. De heer Sakkers: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Welkom als lid van de gemeenteraad. Dat is mooi. Dan verzoek ik de mensen op de publieke tribune de vergadering te verlaten. 4.

Mededelingen De voorzitter: Helaas op een ander moment doen we nog iets moois, maar voor nu hervat ik de vergadering van de gemeenteraad, en kom ik bij agendapunt 4, de mededelingen. De griffie heeft geen mededelingen van uw zijde ontvangen. Zijn er nog mededelingen? Dat is niet het geval.

5.

Beantwoording vragen De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 5. Dat zijn beantwoording van vragen, en door de fractie van de VVD is gevraagd om vragen te beantwoorden inzake kinderen en messen. Mevrouw Niekus, wenst u de vraag nog te herhalen, voordat we de portefeuillehouder hierover het woord geven? Mevrouw Niekus: Nu wel. Dank u, voorzitter. Afgelopen commissie heeft inderdaad de wethouder ook al enige toelichting gegeven op deze vragen, en ik denk dat ik op dit moment de vraag toch niet nog een keer hoeft te herhalen, dacht ik, maar ik weet niet of iedereen weet waar het over gaat of niet? Ja, de mensen thuis misschien niet. De voorzitter: Ik denk dat het goed is… Als u het weer wenst dat u nog een antwoord krijgt van de wethouder is het goed om de vraag nog even te herhalen, maar misschien is het ook goed als u even goed in de microfoon spreekt.

Mevrouw Niekus: Oké, goed zo. Gaan we proberen. We hebben een eerdere motie uitgebracht op 6 mei 2020, en ik heb nu de vraag… Even kijken hoor. In de raad van 6 mei 2020 heeft de VVD een motie ingediend waarmee het college werd opgeroepen met alle middelbare scholen in Laren in gesprek te gaan over het opnemen in het schoolreglement van periodieke controles op gevaarlijke voorwerpen zodat de kans op aanwezigheid van deze voorwerpen binnen de scholen uiterst gering wordt, en daardoor onze scholen veilig kunnen blijven. Naar aanleiding van de beraadslagingen in de vergadering is de motie destijds door onze fractie ingetrokken. In de media is te lezen dat het steeds vaker voorkomt dat er messen worden gebruikt op straat. Ook dat kinderen steeds vaker een mes bij zich dragen. Ervan uitgaande dat de portefeuillehouder met de scholen in gesprek is gebleven over dit onderwerp is onze fractie dan ook benieuwd naar de stand van zaken omtrent de veiligheid op deze scholen. Een, de eerste vraag was: kan de portefeuillehouder aangeven hoe de gesprekken met de schoolbestuurders zijn verlopen? En twee: wat was de uitkomst van deze gesprekken? En drie: heeft u kunnen concluderen dat de aandacht over dit onderwerp leeft bij de scholen, en met name ook bij de ouders van de kinderen op deze scholen? Even kijken, hoor. Het is een beetje lang geleden, dus het is voor mij even weer zoeken.

De voorzitter: Ik denk dat ze voldoende helder zijn. Mevrouw Niekus: Ja, toch wel? Oké. De voorzitter: Ja hoor. En ik kan het woord geven aan wethouder Den Dunne om het antwoord te geven. De heer Den Dunne: Ja, dank u wel. De burgemeester en ik maken op dit moment een rondje langs alle scholen, en een van de eerste scholen waar we geweest zijn is het Brinkcollege. Dat is op dit moment nog voor minder dan de helft bezet, maar ook daar hebben we gesproken over het onderwerp zoals hier in deze brief vermeld. En we hebben daar afgesproken dat zodra de school weer volledig open is dat we dan met de directie en eventueel hulp van de wijkagent nog weer eens een controle zullen uitoefenen in de kastjes. Gisteren hebben we de school, de Ploeg, bezocht. Nou, de Ploeg, de directeur moest eigenlijk een beetje lachen om die vraag. Hij zegt: nee, dat komt hier echt niet voor, dus dat zult u bij ons niet zien, en u zult dat ook niet vinden. Dus wij gaan door met die gesprekken. We hebben nog een gesprek gepland Laren Bergen, we hebben nog gesprekken gepland met andere lagere scholen, en daar zullen we ook het onderwerp aan de orde stellen. Dus het heeft wel onze aandacht, en we werken het verder uit. De voorzitter: Dank, mijnheer Den Dunne. Volgens mij is de beantwoording daarmee voldoende voor dit onderwerp. 6.

Meldingen portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 6, meldingen van portefeuillehouders met betrekking tot Gemeenschappelijke Regelingen. Ik kijk naar portefeuillehouders. Nee. Is niet het geval.

7.

Vaststellen besluitenlijst openbare raadsvergadering d.d. 17 februari 2021 De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen van de besluitenlijst van de openbare raadsvergadering van 17 februari jongstleden. Kan die als zodanig worden vastgesteld? Dat is het geval.

8.

Vaststellen lijst ingekomen stukken De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen van de lijst van ingekomen. Kan ik die als zodanig vaststellen? Dat is het geval.

9.

Bekrachtiging geheimhouding De voorzitter: Dan kom ik bij de bekrachtiging, agendapunt 9, van geheimhouding. Daar zijn geen stukken voor ontvangen om hier te bekrachtigen, dus dat is niet het geval.

10. Raadsvoorstellen: 10.1 Benoeming loco-griffier De voorzitter: Dan kom ik bij de raadvoorstellen. En bij agendapunt 10.1 de benoeming van de loco-griffier, mevrouw Tosca De Jong, op dit moment raadsgriffier van de gemeente Blaricum. Voorts is haar te benoemen tot loco-griffier. Wenst iemand daarover het woord? Dat is niet het geval. Dan is zij als zodanig benoemd. 10.2 Kaders Transitievisie Warmte De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 10.1 de kaders voor de Transitievisie Warmte, excuus. Wel netjes blijven articuleren. Welke fracties wensen hierover het woord te voeren? Zijn dat alle fracties? We hebben in ieder geval een aanzienlijk deel. Dan begin ik links van mij bij de fractie van Larens Behoud. De heer Loeff: Ja, dank u, voorzitter. We hebben het onderwerp in de commissie uitgebreid besproken, en we hebben als fractie geconcludeerd dat wij zeer achter dit collegevoorstel staan, en de wijze waarop hier met het voorstel wordt omgegaan. Dus wij stemmen in met de zienswijze. En dat is het eigenlijk, om het kort te houden. Dank u. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan kijk ik naar de fractie van Liberaal Laren. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ja, wij kunnen hier ook kort over zijn. Het is uitgebreid behandeld. Wij zouden alleen nog bij de criteria… Er zijn 10 criteria, en de belangrijkste is de betaalbaarheid eigenlijk.

En zouden wij ook eigenlijk nog… Ik heb geen amendement gemaakt, maar ik wil het gewoon zomaar meegeven, mee laten wegen bij de criteria of dat er een wijk voor in aanmerking komt. De manier waarop de warmte is opgewekt. Wij willen absoluut niets met biogascentrales te maken hebben, en dat wilde ik hier toch wel eventjes meegeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van D66? De heer Wegter: Waarmee ik meteen, neem ik aan, kan refereren naar de motie die van onze zijde is ingediend, voorzitter. Of wilt u dat apart nog een keer in de ronde doet? De voorzitter: Nee hoor, gebruikt u de eerste termijn meteen om de motie in te dienen en toe te lichten. De heer Wegter: Want ik heb nog geen reactie van de anderen gehoord op dit punt, dus misschien was het verstandig geweest mij eerst het woord geven om die motie nader toe te lichten, zodat de collega’s tegelijkertijd ook op hadden kunnen becommentariëren, maar ik ben in uw handen.

De voorzitter: Het is altijd fijn als u in mijn handen bent, en u mag het woord nu voeren en de motie indienen. De heer Wegter: Waarbij ik ervan uitga dat mogen de collega’s nog nader commentaar gaan gegeven die zonet het woord gevoerd hebben met betrekking tot de motie doen nu aan de orde is. De voorzitter: Dat kan altijd in de tweede termijn. Mijnheer Wegter, vervolgt u uw betoog. De heer Wegter: Ja, ik mag toch even aandacht vragen op de wijze waarop mijn motie moet worden behandeld? De voorzitter: Absoluut, maar andere fracties hadden ook moties kunnen indienen. De heer Wegter: Nou, dat bestrijd ik helemaal niet. Ik denk wat ik voorstel is dat er een motie ligt, en dat ik graag een reactie van de collega’s wil met betrekking tot die motie. De voorzitter: Mijnheer Wegter, vervolgt u uw betoog. De heer Wegter: Dank u zeer. Mijnheer de voorzitter, de R&I heeft uitvoerig over dit onderwerp gesproken, en heeft zich geschaard, of lijkt zich te scharen achter de conclusie van het college dat in deze zoals genoemd wordt een afwachtende houding moet worden aangenomen, waarbij het college tijdens die commissievergadering twee argumenten hanteerden om dat duidelijk te maken. Het eerste argument was: wij doen al heel veel voor de klimaatproblematiek, en wij concentreren ons met name op isolatiemaatregelen die ongetwijfeld een bijdrage leveren aan dat probleem.

Dat erken ik volledig, en ook vandaag doet de motie niets af aan die vaststelling dat het college inderdaad zeer veel aandacht schenkt aan isolatie. Het tweede grote argument van de zijde van het college bij de commissievergadering was dat eigenlijk het aardgasvrij maken binnen een decennium ongeveer een uiterst dure aangelegenheid zou zijn. Er wordt gesproken van 50.000 per woningen, en één van de wethouder zei: je kunt dan uitrekenen wat het betekent voor 5000 woningen hier in Laren. Dat argument, voorzitter, geeft aanleiding tot nuancering, om het zachtjes uit te drukken. Op de eerste plaats, op het moment als men aardgasvrij gaat maken zal dat op termijn energiebesparing opleveren, en dus besparing voor de huishoudens. Dat is één. En twee, dit is het belangrijkste argument. U kunt niet eenvoudig vaststellen dat aardgasvrij maken per saldo een grote last voor de huishoudens, respectievelijk voor de gemeente, zou betekenen. Daar komt bij dat van de centrale overheid en zoals vanuit de VNG alle mogelijke subsidies worden in het vooruitzicht gesteld om deze transitie mogelijk te maken. Kortom, om alleen het beeld te schetsen alsof dit een te zware last zou zijn voor de huishoudens is eenvoudig een karikatuur van de situatie. En nu, voorzitter, komt mijn belangrijkste argument. We hebben met elkaar in dit land klimaatdoelen afgesproken.

Op nationaal niveau, op regionaal niveau, en dus ook op lokaal niveau. Dat moeten we ons allen toe-eigenen. We hebben met elkaar die taak om aan die klimaatdoelen bij te dragen, en daarvoor is draagvlak nodig, zoals het college zelf vaststelt. Wanneer de argumenten zoals het college die hanteerde vorige week als die prevaleren dan ben ik bang dat er vooralsnog van beter draagvlak niets terechtkomt. En dus denk ik dat we het over een andere boeg moeten gooien. De centrale overheid vraagt van iedere gemeente om in een loop van dit jaar een plan in te dienen hoe men die ruimtevisie denk te implementeren, per wijk. Dat is een opdracht die aan de gemeente wordt toebedeeld. Om dan te antwoorden: we wachten af, is dus in strijd met de opdracht die we met elkaar hebben. We worden geacht per wijk een plan op tafel te leggen, en dat is niet gebeurd. Veel van de gemeenten, dat zijn de meer dan 50, waaronder Hilversum, hebben de handschoen opgepakt om in eerste instantie proeftuinen in te stellen en te kijken hoe men in een bepaalde wijk mogelijk maatregelen zou kunnen voorbereiden. Hoe er met de inwoners kan worden besproken, en hoe dat ook gefinancierd kan worden. De Hilversumse Meent maakt daar onderdeel van uit. Dat lijkt mij de methode om

althans het proces in gang te zetten. En alleen maar afwachten, mijnheer de voorzitter, is denk ik niet productief en niet in overeenstemming met wat ons is opgedragen, en draagt zeker niet bij tot meer draagvlak. Vandaar dat wij van mening zijn, en dat is dan het dictum van onze motie, om juist om dat draagvlak te creëren de mogelijkheden laten gaan om op korte termijn met een gebruikmaking van de daarvoor bestemde subsidieregelingen, en in nauw overleg met bewoners, gebouweigenaren en corporaties een wijk aan te wijzen als proeftuin, bijvoorbeeld de Postiljonwijk, of een andere wijk, om maatregelen voor te bereiden met name gericht op het termijn aardgasvrij maken van de wijk. Nog een opmerking, voorzitter. Ik weet dat aardgasvrij maken geen oplossing is voor alle problemen. Er zullen ongetwijfeld ook alternatieve mogelijkheden in de komende jaren zich aandienen, waarbij zelfs kernenergie een rol zou kunnen spelen. Dat doet niets af aan de plicht die we nu hebben om voor 2030 die doelstelling te halen van 49% reductie vergeleken met 1990. Kernenergie zal op termijn zeker een rol kunnen spelen, maar zag geen bijdrage leveren aan de doelstellingen voor 2030. Met andere woorden, voorzitter, een klemmend beroep op het college om alsnog datgene te doen wat vele gemeenten in het land al doen om deze problematiek verder op te brengen. Ik dank u zeer.

De voorzitter: Dank, mijnheer Wegter. Ik kijk daar de heer Faas van de VVD- fractie. ’…’. De heer Faas: Dank u wel, voorzitter. Tijdens R&I is er uitgebreid gesproken over dit onderwerp. We hebben ons toen ook al uitgesproken dat wij het heel verstandig vinden van het college om niet voor de muziek uit te lopen. Ik heb een van de termen toen nog naar voren gehaald: haalbaar en betaalbaar. Dat waren zaken die wat ons betreft heel belangrijk zijn. Wij kunnen ons niet vinden in de motie van D66, al was het maar omdat daar staat: roept het college mitsdien op, teneinde maatschappelijk draagvlak te creëren, et cetera. En de vraag is dan: waarvoor moet dat maatschappelijke draagvlak gecreëerd worden? Want naar onze mening is het een en ander zeker nog niet uitgekristalliseerd. Als we kijken wat de oorspronkelijke klimaattafels behelsden, en hoe we er nu inzitten dan zie je dat daar verandering is, en dat daar een nadere ontwikkeling is, een uitkristallisering. Ik noem er een paar. Ik ga daar niet al te diep op in, maar in ieder geval snelle technologische ontwikkeling die ten tijde van de klimaattafel geen rol speelde, daar wordt nu over gepraat. Verschuiving in denkrichting. Denk even aan het gasvrij maken van huizen.

Als je ziet dat de EU zojuist bezig is met een uitspraak te doen dat gas een prima manier is om als tussenfase te fungeren in het klimaatbeleid dan zie je dat meningen veranderen. Biomassa, dat was dé oplossing. Nou, inmiddels is het evident dat dat helemaal geen oplossing is, en dat wordt ook breed gedragen. Kernenergie, gelukkig zei collega Wegter daar zelf ook al iets over, maar als ik dan vandaag in de Financiële Dagblad lees dat wij als Rinnooy Kan en Terlouw toch niet de eerste de beste D66’ers zich toch uitspreken, in ieder geval een stuk positiever zijn over kernenergie dan is het nog niet duidelijk waar het op dit moment over gaat, en is een afwachtende houding een prima oplossing. Dus wij steunen de motie niet, maar steunen wel het raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Faas. Het woord is aan de heer Bart Vos, van de fractie van Groen Laren. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Ja, het heeft eventjes geduurd voordat ik het patroon begon te herkennen wat hieraan tafel zich iedere keer afspeelt. En dat komt misschien door de leeftijd, hoor. Ik heb nog niet de leeftijd van het college, maar die hebben nogal de neiging om dingen enorm voor zich uit te schuiven. Toen het ging over de begroting, dat die zegt: ja, wat de toestand in die begroting, ja. Laten we kijken wat we kunnen doen.

Nou, weet je wat? Volgend jaar na de verkiezingen hebben wij een leuke verrassing voor het nieuwe college. En dat vond ik al een beetje raar eigenlijk. En dan zie ik hier weer precies hetzelfde patroon. En tot mijn grote verdriet, niet tot mijn verbazing overigens, hoor, wordt hier anders ook gedeeld: ja, wij kunnen beter maar even wachten. We kunnen maar beter even wachten tot wat anderen zeggen. En ja, we

moeten geld hebben, want er wordt gesproken over geld. Het moet betaalbaar en haalbaar zijn. Nou, weet u? Als we op deze voet doorgaan hebben we straks helemaal geen geld nodig, want dan hebben we namelijk niks meer om het aan uit te geven. En ik vind het echt heel bedenkelijk dat we een afwachtende houding aan gaan nemen. Dat is toch werkelijk te gek voor woorden? Met name de coalitie die enorm hard gestreden heeft voor zelfstandigheid, voor korte lijnen, de raad dicht bij de bevolking, zorgen dat je met mensen in contact treedt, en die vervolgens eigenlijk dat pluspunt, die korte lijnen, volkomen negeert. Echt helemaal doet alsof: ja, daar schijnen mensen te horen die willen misschien iets gaan doen met milieuvriendelijkheid of zo, maar weet je, laten we dat maar gewoon aan het volgende college overlaten, of nog erger: ik heb 2026 gelezen. Nou, dan hebben we al heel wat lintjes achter de rug, denk ik aan deze tafel. En het kan toch niet de bedoeling zijn. En de motie van D66 is natuurlijk van harte ondersteund, want er is eigenlijk geen dag te verliezen, en al dat gemier: we moeten het eerst even kijken of misschien mijnheer Rinnooy Kan nog een betere mening heeft of dat er nog een andere proeftuin of iets bedacht heeft? Daar hebben wij geen tijd meer voor. Het moet gewoon opschieten. En de tijd van lieve koekjes is voorbij.

Er is geen mogelijkheid meer om te zeggen: we gaan nog eventjes 10 jaar wachten en hopen dat er dan een soort deus ex machina is die ons uit alle problemen gaat helpen. En hier aan tafel wordt de indruk gewekt dat dat makkelijk kan. Dat is geen enkel probleem. Nee, kijk maar even om je heen, het is geen enkel probleem. De stikstof en wat andere dingen, geen enkel probleem. Kortom, ik schaam me een beetje voor de tendens die hier aan tafel is om te denken: we wachten het wel een beetje af. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Vos. U had het overigens over deus ex machina. Er is inderdaad iemand boven, maar dat is de heer Evert De Jong, uw collega, zit op de tribune, maar weliswaar achter een raadstafel. Het woord is aan de heer Van Den Berg namens de fractie van het CDA. De heer Van den Berg: Nu moet hij het doen. Dank u wel, voorzitter. Sorry, dat ik net niet genoeg knikte of zwaaide, dat ik ook nog graag in dit rondje mee zou doen. Nou, er is al veel gezegd. Ik neem dan nu wel meteen de motie weer mee van D66. De dag nadat wij volgens mij onze raadscommissievergadering hebben gehad sloeg ik ofwel de Volkskrant of het Financieel Dagblad open, het kan allebei geweest zijn, en daar ging het over gas. Er werd daar al aan gerefereerd.

Er worden namen genoemd van Terlouw en anderen, maar, volgens mij, wordt zelfs in het boek wat tegenwoordig geschreven is over Hans van Mierlo wordt zelfs de naam Ruud Lubbers, die vanavond ook al eerder viel, dat in die tijd het allemaal heel beladen was. Toen ik jong was dacht ik echt dat wij later altijd in een regenpak zouden lopen omdat er zure regen zou zijn. Om maar even een beeld te schetsen. In het laatste verkiezingsprogramma van het CDA schreven we ook: van het gas af. En aan de andere kant moet je ook wel realiseren dat als je één stap terug doet en het bekijkt, en dan steekt het toch anders in als dat mijnheer Vos nu doet voorkomen, vind ik het wel van realiteitszin getuigen dat het college zegt: even een pas op de plaats. Maar dan kijk ik ook gewoon puur naar hoe Laren in elkaar steekt. We hebben gewoon geen grote aaneengesloten woonwijken met grote volumes woningbouwbezit. Het is allemaal apart. We hebben het bij regenwater al gezien. Het is allemaal ingewikkeld. En het ingewikkelde met oudere huizen is denk ik niet het beste om nu het college een weg op te sturen die dadelijk, als we enige tijd nemen, hele andere oplossingen geeft. Ik refereer ook maar even aan Crailo, waar wij ook allemaal moties hebben ingediend dat het gasvrij gebouwd moest worden. Zelfs daar wordt nu al bekeken dat dat gewoon niet goed is.

We hebben onze gasleidingen die liggen, kunnen op alle mogelijke manieren gebruikt worden. Het gaat nu alleen over gas. Dit stuk gaat over meer als alleen maar over gasvervanging, maar ik denk wel dat het goed is om een punt te maken dat het college met deze zienswijze toch goed bezig is door even een on hold te nemen. Althans, op dat onderdeel, en aan de andere kant gewoon heel kritisch te blijven. Dus de zienswijze heeft onze instemming. En met betrekking tot de motie van D66. Die klinkt natuurlijk heel erg… Die is ook echt des D66-tigs, maar aan de andere kant moeten we ook redelijk blijven. En de heer Wegter die

wijst aan, bijvoorbeeld De Postiljon. Maar dan moeten we eerst een heel toer gaan bouwen welke woonwijk we dan zouden aanpakken. Wie gaat dat doen? En ik weet niet waarom het Postiljon genoemd is, want we kunnen net zo goed Crailo noemen of een andere woonwijk. Dan zouden we eerst daar een hele discussie over moeten gaan beginnen. En dan denk ik niet dat dat erg zinvol in deze ronde, en dat we gewoon volgend moeten zijn, daar wel natuurlijk als er op een gegeven moment in de regio ook wat meer ervaring mee is, dat we daar als kleine gemeente met maar een beperkte omvang en budget gewoon ons voordeel mee doen. Dus in meerdere opzichten, burgemeester, voorzitter, collega’s, steunen wij de zienswijze van het college. De voorzitter: Dank aan de fractie van het CDA. Het woord is aan de portefeuillehouder, de heer Ton Stam. De heer Stam: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het lijkt mij, gelet op de tamelijk grote eenstemmigheid in de raad, niet nodig dat ik alsnog de motie afraadt. Maar dat doe ik natuurlijk wel, en dat heeft ook redenen, want mijnheer Wegter, hoezeer ik zijn opvattingen natuurlijk altijd respecteer, zegt: wij doen al heel veel, het college, en we doen vooral veel aan isoleren. Nou, dat proberen we wel te doen, maar tegelijkertijd moet ik erbij zeggen dat als het gaat om het aardgasvrij maken heb ik vorige keer… Misschien refereert hij daaraan.

Heb ik gezegd dat als ik mijn ervaring tot nog toe bij de corporatiewoningen waar wij heel actief bezig zijn op basis van de prestatieafspraken te komen tot isoleren, zullen 200 woningen waaraan gewerkt is en wordt. Alleen die corporatiewoningen zonder dat je een oplossing vindt voor de warmte kost al 50 à € 60.000. Dat heb ik genoemd. En ik heb genoemd dat als je dat transponeert naar de duurdere woningen dan zit je in de buurt van een ton of meer. En mijn bezwaar tegen de manier waarop de rijksoverheid dit naar ons toe brengt, en dat heb ik geloof ik in de commissie ook wel proberen duidelijk te maken is juist dat nog de juridische basis, ik heb genoemde gebouwgebonden financiering, is voldoende geborgd. Daar heb ik jaren geleden ook al ook voor gepleit bij de commissaris voor het klimaat. Dat is nooit gebeurd. Op de een of andere manier lukte dat niet. Maar in de tweede plaats, u zegt… U heeft het over een karikatuur, een Wegteriaans woord zou ik zeggen, wat u gebruikt, dat er allerlei subsidies zijn. De subsidies die op dit moment voor echt isoleren van huizen, laat staan voor de warmtepompen en dat soort dingen, die zijn niet in verhouding tot de kosten die ik net probeer op te noemen, en ik vind dat de rijksoverheid daar nogal in faalt.

En ik heb hoop dat in het nieuwe kabinet, het kan nog even duren, dat wellicht samen met de D66 daar wel slagen in kunnen worden gemaakt. Dus ik heb daar verder niks anders aan toe te voegen dan dat wat ik heb gezegd. Ja, GroenLinks zegt… Ja, GroenLinks zeg ik steeds. Groen Laren: we wachten 10 jaar. Ik heb proberen aan te tonen dat we de afgelopen jaren wel degelijk geprobeerd hebben een beleid te voeren, maar tegelijkertijd afhankelijk zijn van de rijksoverheid. En wat dat betreft zou ik het graag willen gaan doen, maar zie ik op dit moment geen enkele aanleiding om het wel te doen. Ook al omdat we geen echte warmtebron hebben die op korte termijn in zicht kunnen komen. Ik heb de vorige keer genoemd geothermie. Ik heb het niet over biomassa of kernenergie gehad, maar als je naar geothermie kijkt. Dat is een redelijk mogelijkheid. Daar praten we pas de komende een, twee jaar pas gaan beginnen aan de eerste proeven om vast te stellen of het überhaupt mogelijk is. Nou, dat is alleen al als je kijkt naar hele praktische problemen dan is dat niet een kwestie van: we willen afwachten. Er zijn op dit moment gewoon geen mogelijkheden om het te doen. En dan het punt van mijnheer Van den Berg. Om te beginnen is nieuwbouw moet je al van het gas af, dus Crailo is sowieso een wijk waar je van het gas of moet.

Ook waar wij nieuwbouw plegen in Laren worden mensen verplicht om van het gas af te gaan. En bovendien hebben wij ook in het vorige college nog een ambitiedocument samengesteld waarbij wij Crailo hebben gepromoveerd tot een energiepositieve wijk wat echt een voorbeeld is in Nederland, en waar tot drie gemeenten, Hilversum, Gooische meren en Laren het voortouw hebben genomen om iets te gaan doen wat in Nederland nog niet echt vertoond is. Dus wat dat betreft geloof ik niet dat je het college kunt verwijten van het feit dat ze alleen maar zitten te wachten, op hun handen zitten. Dus kortom, ik wacht met spanning de resultaten van de stemming af.

De voorzitter: De heer Wegter, heeft u een interruptie voor de wethouder of is dat voor de tweede termijn? De heer Wegter: Ik heb een vraag aan de wethouder als het mag. De voorzitter: Dan beschouw ik het nu als een interruptie voor de wethouder, en daarna vervolgen we de tweede termijn. De heer Wegter: Of een tweede termijn nodig is, kan ik niet beoordelen. Ik heb een vraag voor de wethouder. Wethouder, u zegt: er zijn geen alternatieve mogelijkheden. Hoe komt het dan dat de 50 gemeentes zijn die nu juist aan het kijken zijn samen met de inwoners waar eventueel alternatieven zich zouden kunnen aandienen? In Friesland bijvoorbeeld wordt gedacht aan warmtenetten. In Friesland wordt gedacht aan het groen gas. En verschillende andere mogelijkheden. Die misschien niet allemaal onmiddellijk geïmplementeerd kunnen worden, maar die wel voorwerp zijn van discussie. En om alleen maar achterover te leunen, en zeggen: er zijn geen alternatieven is, lijkt mij, onjuist. Kunt u dat delen, of kunt u mijn verbazing delen, voorzitter? Wethouder? De voorzitter: Via de voorzitter. De heer Stam. De heer Stam: Ja, ik wil met plezier uw verbazing delen natuurlijk, maar er wordt hier niet gezegd… U moet zich als gevolg dat realiseren.

Die warmtevisie transitie, of ik moet zeggen die visie op die warmte die aan ons gevraagd wordt door het rijk, die zegt: als je nu een visie ontwikkeld dan zul je voor 2026 met een oplossing moeten komen. En het standpunt wat wij innemen is dat wij op dit moment … Ik wil helemaal niet zeggen dat niet op termijn er een oplossing zou kunnen komen. Ik kan het niet helemaal goed overzien, maar ik weet in ieder geval, en dat is de afwachtende houding die we innemen, dat in de komende jaren op dit moment wij ons niet kunnen verplichten om iets te gaan doen wat wij voor 2026 kunnen realiseren. En met andere woorden, het standpunt wat wij innemen is, volgens mij, gewoon een hele praktische, maar wij zeggen: wat wij niet kunnen doen in de komende jaren daar leggen we ons ook nu niet op vast. En ik denk dat dat een belangrijk argument is wat we hebben gebruikt. De voorzitter: Dank. Dat was het einde van de eerste termijn. We doen het tweede termijn. Wensen alle fracties weer het woord in het tweede termijn? Ik kijk even rond. Dat is… Ik zie in ieder geval de heer Loeff, daarna de heer Van den Berg, mevrouw Timmerman, de heer Wegter en de heer Vos. Mijnheer Loeff. De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Ik hou het opnieuw kort, want een motie van D66 is altijd stof tot een lange vergadering, en een lange bespreking van de agendapunten.

Wat ons betreft blijven we bij ons standpunt dat is zienswijze een prima zienswijze is. Het is duidelijk toegelicht door de wethouder dat de motie wordt ontraden. Wij zullen het dan ook niet steunen. Overigens zijn wij van mening dat dit soort voorstellen zoals de D66 doet prima zijn voor 50 gemeenten die daar de nodige capaciteit voor hebben, de nodige ambtelijke inzet, en de nodige strategieën voor kunnen ontwikkelen, omdat ze nu eenmaal groter zijn. En wij zijn gewoon een hele kleine gemeente, doen first thing’s first, en laten we volgen op het moment dat de kosten en de mogelijkheden toepasbaar zijn. Dat is ons standpunt daarover. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer Loeff. Het woord is aan de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, nog even aanvullend op wat de wethouder in de eerste termijn mij verweet met betrekking tot Crailo. Waar het meer omgaat is dat nieuwe woonwijken inderdaad van het gas af moeten, maar dat dat zo meteen over 10 of 20 jaar nog weleens weer een probleem kan zijn,

omdat er daar geen infrastructuur ligt. Zo bedoelde ik het eigenlijk meer. Maar ik wil dat verder niet in discussie trekken. Het standpunt blijft hetzelfde: de motie gaan we niet in mee, en de zienswijze van de gemeente, van het college, excuses, gaan wij dadelijk voor stemmen. De voorzitter: Dank. Het woord is aan mevrouw Timmerman. Uw geluid. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja, ik heb het. Ja, proeftuinen. Er lopen inderdaad heel veel projecten, maar er zijn ook al heel veel projecten mislukt over proeftuinen. Mensen die ongelooflijk in de kou zaten, en waar ze uiteindelijk het gas weer hebben aangelegd, want het is een illusie om bestaande wijken gasvrij te kunnen maken. Dat is technisch onmogelijk, het is onbetaalbaar en het heeft ook nog omdat er zoveel windturbines en zonnepanelen bij moeten komen, dat is straks … Dat kan niet gerecycled worden, en dat is het asbest van de toekomst. Dus daar zadelen we nu de volgende generatie mee op. Brussel zegt nu al: aardgas is wellicht toch duurzame brandstof. Dus die komen ook op hun schreden terug. En het is net al aangehaald. Vanmorgen stond in het FD een mooi stukje over kernenergie van de D66 prominenten die de formatie onder druk zetten om kernenergie te promoten. En dat kan heel makkelijk, want er wordt net gezegd: ja, dat duurt allemaal zo lang.

Maar ik heb het in de commissie ook al gezegd, Hitachi en GE die zijn bezig om kerncentrales te ontwikkelen. Die zijn klein. Die zijn ter grootte van een voetbalveld, en als jij er eentje neerzet dan is dat voldoende voor het Gooi en Almere. En die kunnen gebouwd worden in 26 weken. En die ontwikkeling is eigenlijk al afgerond. Dus wij ontraden de motie, want het is A, onmogelijk, en er zijn veel betere zaken te doen. De voorzitter: Dank, mevrouw Timmerman. De heer Wegter. De heer Wegter: Dank u, voorzitter. Voorzitter, het is besloten op centraal niveau dat in Nederland aardgas niet meer gebruikt gaat worden. Groningen gaat dicht. Ja, binnen een paar jaar is Groningen dicht. En dus moet er naar alternatieve energiebronnen gezocht worden, tenzij we van Poetin afhankelijk willen worden. Dan kunnen we keurig Nord Stream 1 en 2 gebruiken, en opnieuw aardgas gebruiken. Dat is een. Twee, mevrouw Timmerman zegt dat in verschillende landen aardgas wel degelijk als een serieuze optie gezien wordt, bijvoorbeeld Duitsland. Dat is juist, maar wat is de situatie in Duitsland? Daar heeft men eerst besloten om kernenergie definitief af te schaffen, één. Het was een soort nuklearwende. En twee, de bruinkool- en steenkoolmijnen gaan allemaal dicht. En op korte termijn toch een soelaas te hebben wordt aardgas gebruikt. Dat is een overgangsmodaliteit in afwachting van andere modaliteit.

Kortom, die klimaatdoelen worden van land tot land op een verschillende manier ingevuld, en in Nederland gaan we dat doen zonder aardgas. Dat is het uitgangspunt. Als u nu vindt dat u het allemaal weer moet doen dan moet u weer terug naar de centrale overheid, en die overtuigen dat die stelling alsnog moet worden gewijzigd. Dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja, ik wilde er even bij zeggen: dat gebeurt dus nu, want het is niet Duitsland. Die gebruikt inderdaad aardgas, maar dat is de Europese commissie die dat nu zegt, en dat is een hele andere. En op de wereld is meer aardgas. Er komt door de enorme vraag een wereldwijd tekort aan met name lithiumgrafiet en kobalt voor alle andere alternatieve energieopwekkingen. Dus er is… Groningen kan dan dicht zijn, maar de wereld is groter dan alleen Groningen. De heer Wegter: Natuurlijk. Als u mij toestaat, voorzitter.

De voorzitter: Het woord is aan de heer Wegter in reactie op deze interruptie. Daarnaast vervolgt u uw betoog. De heer Wegter: De commissie stelt inderdaad dat zelfs kernenergie een mogelijkheid zou kunnen zijn. Dat is nog steeds omstreden, maar het zou kunnen. Voor wat betreft aardgas wordt gezegd dat is als overgang wel degelijk een reële optie. En als het in Duitsland gebeurt heeft de commissie daar geen moeite mee, maar Nederland heeft haar eigen positie gezien haar situatie wil ze niet langer gebruik maken van Groningen. Dat is de stelling. En daar zal de commissie heeft daar geen enkel probleem mee. Die zal het aanvaarden. Nederland heeft haar eigen doelstellingen, en heeft haar eigen autonomie om dat te implementeren, en dus is aardgas in Nederland op termijn niet meer aan de orde, daar gaat het om. De voorzitter: Dank, de heer Wegter. Dan is het woord aan de heer Faas. De heer Faas: Ja, een soort interruptie. Ik wil toch even reageren op de woorden van mijnheer Wegter. Hij zegt dat aardgas in Duitsland met name gebruikt wordt om bruinkoolcentrales te vervangen. Op zich is dat wel juist, maar dat is zeker niet het enige wat er gebeurt. Ook particulieren krijgen subsidie als ze overgaan op verwarming op aardgas, dus dat ligt toch een beetje anders. Ter illustratie nog even een opmerking die ik las in een interview.

Ik meen in Elsevier weekblad, maar dat weet ik niet helemaal zeker, van klimaatpaus nummer 1, Ed Nijpels, die niet helemaal uitsloot dat er in de toekomst wel hybride warmtepompen toegelaten zouden kunnen worden. Met enige voorzichtigheid zei hij dat. Dat zijn dus warmtepompen, dat als die het niet redden dat die dan op aardgas nog een beetje kunnen bijstoken. Dus dat het een uitgekristalliseerd verhaal is, dat is niet het geval. En als Laren nu zou inzetten om wijken van het aardgas af te halen zou het best wel eens kunnen zijn dat over drie of vier jaar blijkt dat we in onze eigen voet geschoten hebben. Vandaar ons standpunt dat wij het voorstel van het college steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Faas. Het woord is aan de heer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, als ik hier het daarvoor rondkijk dan heeft u uw uiterste best gedaan om heel veel argumenten te verzamelen om het niet te willen doen. En nou, gefeliciteerd, dat is dan heel erg knap. Volgens mij moet je uitgaan per mogelijkheden en niet de moeilijkheden uitvergroten. De enige mogelijkheid die ik hoor noemen is mevrouw Timmermans die zegt: nou, misschien kernenergie. Vind ik prima, maar dat doen we op de Tafelbergweg. Dat lijkt mij dan de enige eis die ik daaraan stel. U heeft beloofd binnen 27 maanden, zou het er zijn.

Nou, dan beloof ik als het er over 28 maanden is, dan kom ik met een flesje champagne en dan kom ik hoogstpersoonlijk mijn woorden terugtrekken, maar ik geloof er helemaal niets van. En ik vind het heel ernstig om te moeten constateren dat we hier echt een kans voorbij laten gaan. We hebben volgens mij de mogelijkheden, we hebben een kleine schaal, we kennen onze mensen om een voorhoederol te spelen, en in plaats daarvan gaan we als een soort trillende hondjes wachten tot andere mensen met ideeën komen. En ik vind dat echt treurig gestemd. De voorzitter: Dank, mijnheer Vos. Als reactie, de portefeuillehouder op de tweede termijn. De heer Stam: Nee, niet echt. Ik bedoel het enige commentaar wat ik er nog bij heb is, dit gaat helemaal niet over het klimaatakkoord en over wel of niet van het gas. Dit ging over het feit of we een Transitievisie Warmte moeten gaan ontwikkelen, en dat zijn hele pragmatische bezwaren om dat nu te gaan doen. En dat is de reden waarom we dat hebben afgehouden in de raadvoorstellen het nu niet te gaan doen. Dat wil helemaal niet zeggen, zoals mijnheer Vos dat uitdrukt, dat wij als bange hondjes maar achteraan gaan zitten en niks doen. Dat is om met de heer Wegter te spreken ook een karikatuur.

De voorzitter: Dank. Dan gaan wij over tot stemming over het hoofdvoorstel en de motie. Het hoofdvoorstel: de kaders Transitievisie Warmte. Kunnen de fracties die het voorstel steunen dit kenbaar maken? Dat zijn de fracties van Larens Behoud, Liberaal Laren, de VVD en het CDA. Dat is het dan. Dan is het dan. Dan is het hoofdvoorstel daarmee aangenomen. De fracties van D66 en Groen Laren worden geacht tegen te hebben gestemd. Dan is het voorstel aangenomen. Dan de motie van D66. Kunnen de fracties die de motie steunen dit kenbaar maken? Dat is de fractie D66, dat is de fractie Groen Laren, en dat is het lid Sean Bogaers. Daarmee is de motie verworpen. 10.3 Bestuursopdracht Groenplan Laren De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 10.3. Dat is de bestuursopdracht Groen. Daar is een amendement aan toegevoegd. Ik beschouw dat daarmee als ingediend, maar ik geef vandaag voor de orde als eerste het woord aan de fractie van D66. Wat overigens niet het gebruik is dat als je iets hebt ingediend als eerste het woord krijgt, want dan zou je altijd als eerste het woord krijgen als je iets hebt ingedeeld, natuurlijk. Het woord is aan de heer Wegter. De heer Wegter: Ik ben zo onder de indruk van de opmerking van mijn collega van Larens Behoud dat deze fractie er behoefte aan heeft om zo lang mogelijk aan het woord te zijn, en dat ik daarom dit amendement nu terugtrek.