BIJLAGE 1 - Zomernota 2025
Tekst van het document
Zomernota Gemeente Laren 2025
Foto gemaakt door: Jan Vos
2
Dit is een uitgave van de gemeente Laren Brink 29 1251 KT Laren Postbus 71 3755 ZH Eemnes info@laren.nl
3
Inhoudsopgave Zomernota Gemeente Laren 2025 ...........................................................................................................................1 Inhoudsopgave ................................................................................................................................................4 Inleiding ...........................................................................................................................................................5 Leeswijzer ........................................................................................................................................................6 Samenvatting ..................................................................................................................................................7 Uitvoering activiteiten ................................................................................................................................7 Financieel ....................................................................................................................................................7 1 Besturen en diensten verlenen in een veilig Laren ......................................................................................9 1.1 Burgerzaken en dienstverlening
...........................................................................................................9 1.2 Bestuurszaken .....................................................................................................................................11 1.3 Openbare orde en veiligheid ..............................................................................................................13 2 Buitenruimte onderhouden in Laren..........................................................................................................18 2.1 Ons natuurlijk kapitaal ........................................................................................................................18 2.2 Wegen, verkeer en vervoer ................................................................................................................19 2.3 Afvalwater en waterhuishouding........................................................................................................23 3 Duurzaam en prettig wonen in Laren.........................................................................................................24 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling.....................................................................................................................24 3.2 Wonen en bouwen
.............................................................................................................................26 3.3 Grondexploitatie .................................................................................................................................27 3.4 Milieu en duurzaamheid .....................................................................................................................28 3.5 Afval ....................................................................................................................................................31 4 Sporten, ontwikkelen en leren in Laren .....................................................................................................32 4.1 Cultuur en media ................................................................................................................................32 4.2 Sport ...................................................................................................................................................33 4.3 Onderwijs ............................................................................................................................................34 4.4 Gezondheid en participatie .................................................................................................................35 5 Meedoen in Laren
......................................................................................................................................39 5.1 Maatschappelijke ondersteuning .......................................................................................................39 5.2 Inkomensregelingen en arbeid ...........................................................................................................40 5.3 Zorg voor jeugd ...................................................................................................................................40 5.4 Migratie, integratie en vluchtelingen..................................................................................................42 6 De algemene inkomsten en uitgaven van Laren ........................................................................................43 6.1 Algemene uitkering .............................................................................................................................43 6.2 Belastingen .........................................................................................................................................43 6.3 Overhead ............................................................................................................................................44 6.4 Treasury en resultaat
..........................................................................................................................45
4
Inleiding Voor u ligt de Zomernota 2025 van de gemeente Laren. De Zomernota is een bestuurlijke voortgangsrapportage en geeft een beeld van het verwachte resultaat (inhoudelijk en financieel) over het jaar 2025. De zomernota is als volgt opgebouwd: 1. Samenvattend overzicht van de uitvoering van activiteiten (stoplichtenrapportage); 2. Samenvattend overzicht van het verwacht financieel resultaat 2025; 3. Eventuele risico's; 4. Per programma is een stoplichtenrapportage van de uitvoering van de activiteiten opgenomen met een toelichting; 5. Per programma zijn de (verwachte) afwijkingen ten opzicht van de begroting weergegeven. Daarbij is zoveel als mogelijke rekening gehouden met kosten en opbrengsten over de resterende tijd van het jaar die nog moeten worden verantwoord. Eventuele aanpassingen in de investeringsplanning blijven buiten beschouwing van de Zomernota, maar worden meegenomen bij de begroting 2026. Aanpassingen in de investeringsplanning heeft namelijk geen financiële consequenties voor de begroting 2025. Jeugdwet/Wmo Om voor de Jeugdwet en de Wmo aan de wettelijke begrotingseisen van het BBV (Besluit, Begroting en Verantwoordingen) te kunnen voldoen moet de huidige begroting volgens de nieuwe taakvelden ingericht worden. Deze taakvelden zijn per 1 januari 2025 van kracht.
Dit gaat om een neutrale begrotingstechnische wijziging die bij de Zomernota 2025 en de Begroting 2026 verwerkt wordt. Eventuele financiële afwijkingen voor 2025 worden via een separaat raadsvoorstel voorgelegd. Dit gebeurt op basis van de werkelijke kosten tot en met het derde kwartaal. Op basis van de werkelijke kosten over de eerste helft van 2025 zien we op dit moment geen grote afwijkingen. De kosten tot en met het derde kwartaal geven een betrouwbaarder beeld van de uiteindelijke kosten. Dat heeft te maken met de openeinderegeling van de Jeugdwet en Wmo, en de verwerkingsperiode van de declaraties.
5
Leeswijzer De Zomernota 2025 is een bestuurlijke voortgangsrapportage op inhoudelijk en financieel gebied. In deze zomernota wordt alleen aandacht besteed aan de (te verwachte) afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting 2025. Er wordt een toelichting verstrekt indien er in de uitvoering sprake is van een afwijking ten opzichte van de begroting. Onderwerpen die op schema liggen en waarvan de verwachting reëel is dat deze gehaald worden in 2025 worden niet verder toegelicht. Aan de hand van de doelenbomen met de activiteiten geven we met de kleuren van de stoplichten aan in hoeverre de uitvoering van de activiteiten op koers ligt: Indicator
Betekenis
Groen
Activiteit is/ zal worden gerealiseerd binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit.
Oranje
Risico dat de activiteit niet binnen de gestelde kaders wordt gerealiseerd. Bijsturing nodig.
Rood
Activiteit wordt niet binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd.
Bij groen verloopt de activiteit volgens planning en zal naar verwachting binnen de gestelde kaders gerealiseerd worden. Bij een 'rood' of 'oranje' stoplicht bevat de zomernota een toelichting op de oorzaak van de afwijking, de consequenties voor het bereiken van de programmadoelstelling en de wijze waarop het college wil bijsturen.
6
Samenvatting Uitvoering activiteiten De uitvoering van de programmabegroting 2025 ligt grotendeels op koers: van de 137 activiteiten waarin de programmabegroting 2025 is opgedeeld, verwachten we dat 97 activiteiten zonder meer volgens planning worden gerealiseerd ('groen'). Op 37 activiteiten is bijsturing nodig ('oranje') en van 3 activiteiten verwachten we dat deze niet binnen de kaders uit de programmabegroting 2025 kunnen worden gerealiseerd ('rood'). In onderstaand overzicht is het verloop van de activiteiten binnen de diverse programma’s weergegeven.
Financieel Na de vaststelling van de begroting 2025 (november 2024) zijn er raadsvoorstellen geweest die een effect hebben op het begrotingssaldo 2025. In onderstaand overzicht is het effect op het begrotingssaldo 2025 weergegeven.
De huidige stand van het begrotingssaldo, na wijziging van de vastgestelde begroting, bedraagt € 372.113.nadelig. Dit saldo is de basis voor de verdere uitwerking van de Zomernota 2025. Verwacht rekeningresultaat 2025 De Zomernota 2025 heeft een negatief resultaat van circa 0,228 miljoen euro. In onderstaand overzicht zijn de (totale) afwijkingen op programmaniveau weergeven. De afwijkingen zitten met name in de programma’s 1, 2 en 3 en zijn in de Zomernota nader toegelicht. Dit negatieve resultaat is incidenteel en wordt ten laste van de Algemene reserve gebracht.
7
Na verwerking van de reeds genomen raadsbesluiten 2025 en de mutaties uit de Zomernota wordt het rekeningresultaat negatiever t.o.v. de eerder vastgestelde programmabegroting.
8
1 Besturen en diensten verlenen in een veilig Laren 1.1 Burgerzaken en dienstverlening We voeren het Programma Dienstverlening uit. Steeds meer diensten en producten zullen digitaal worden aangeboden. Insteek is digitaal waar het kan maatwerk daar waar nodig. In 2025 zullen we de adresonderzoeken intensiveren waarbij er structureel aandacht wordt besteed aan de leegstand en adresfraude. Het aantal servicenormen zal in 2025 worden uitgebreid en via de website worden gecommuniceerd wat de resultaten zijn. We gaan gebruik maken van de Hostmanship-filosofie om zo onze klantvriendelijke dienstverlening te vergroten Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
1.1.1
Activiteiten
Verbeteren van de dienstverlening 1.1.1.1 en communicatie met de bewoners
We willen een goede communicatie met bewoners en ondernemers. We zijn goed bereikbaar en beschikbaar, en monitoren dat ook. Medewerkers zijn door middel van training nog meer in staat om de vraag achter de vraag te destileren in contact met de inwoner.
1.1.1.2
We willen de kwaliteit van onze dienstverlening blijven verbeteren via diverse kanalen, met als leidraad het handvest overheid-burger. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Medewerkers weten de benodigde informatie te vinden en verbeter punten te signaleren. Een onderdeel daarvan is het opleiden van de medewerkers Frontoffice en het toetsen en herschrijven van bestaande procedures.
1.1.1.3
We gaan gebruik maken van de Hostmanshipfilosofie. In workshops (brainstormsessies) gaan we de Hostmanship-filosofie introduceren. Tijdens die sessies zoemen we dieper in op de verschillende pijlers en laden we de begrippen die daarbij horen.
1.1.1.4
De gemeente behoort adequaat, consequent en correct zaken af te handelen. Hiervoor zijn servicenormen ontwikkeld die vanaf 2022 gerapporteerd worden aan het Management Team en aan de Raad bij de zomernota en bij de jaarstukken. Communicatie, informatie en data zijn betrouwbaar, transparant en begrijpelijk. De uitkomsten van de meetwaardes service normen en MOR meldingen zijn een toets en sturingelement voor onze dienstverlening.
1.1.1.5
We passen ons taalgebruik aan naar begrijpelijk, formulieren worden simpeler en begrijpelijk gemaakt via het project “Communiceren met impact”.
9
1.1.2
Data in de Basisregistratie Personen (BRP) is structureel van hoge kwaliteit.
1.1.2.1
Maandelijks wordt de BRP onderworpen aan een wettelijk verplichte controle vanuit de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) en waar nodig verbeterd.
1.1.2.2
Jaarlijks worden de BRP en het reisdocumenten uitvoeringsproces onderworpen aan een zelfevaluatie. Inhoud, proces en privacy worden gecontroleerd en geactualiseerd. We zorgen voor kennisoverdracht bij de medewerkers en bieden ruimte voor vakinhoudelijke trainingen.
1.1.2.3
We ontwikkelen een aanpak voor identiteitsfraude, ter voorkoming van het gebruik van de identiteit van een inwoner door criminelen. We gaan zorgen voor inzet van ondersteunende apparatuur en herhaal trainingen.
1.1.2.4
We implementeren een werkproces adresonderzoek, door samenwerking met partners om hiermee adresfraude terug te dringen. Een gekoppeld onderdeel is de leegstand aanpak.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
1.1.1.3
De sessies zijn lopende en worden waarschijnlijk medio september afgerond.
1.1.1.5
Dit wordt opgepakt in Q3 en Q4. Alle brieven uit I-burgerzaken gaan getoetst worden op B1 niveau. De adresonderzoeken loopt goed, op het onderdeel Leegstand hebben we werk te verrichten dit is lopende.
1.1.2.4
Financiële afwijking Geen financiële afwijkingen.
10
1.2 Bestuurszaken We willen op zoek naar een meer eigentijdse vorm van besturen, passend bij de krachtige samenleving van Laren. Als gemeente willen we ons hoge voorzieningenniveau vasthouden, en ook onze zelfstandigheid. De kracht van Laren is dat alles ‘dichtbij’ is. Daarom zoeken we nieuwe kansen en mogelijkheden om te verbinden én inwoners uit te nodigen zelf initiatief te nemen. Inwonersparticipatie In 2024 is er een participatienota opgesteld. Dit komt voort uit de wens van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren om gezamenlijk een nieuw participatiebeleid te ontwikkelen. Daarbij spelen diverse zaken een rol: maatschappelijke ontwikkelingen, de invoering van de Omgevingswet en de college- en coalitieakkoorden van de drie gemeenten. De participatienota biedt kaders en richtlijnen voor participatie in de gemeente. De manier waarop de gemeente de samenleving betrekt bij hun plannen, projecten en beleid staat in deze nota centraal. De doorontwikkeling hiervan is een continue proces dat ook in 2025 in verschillende facetten zijn beslag krijgt. De gemeentelijke organisatie (medewerkers en bestuur) zijn in staat om inwonersparticipatie op een doeltreffende manier in te zetten binnen oriënterende fasen, besluitvormings-, uitvoeringstrajecten en projecten. We werken met verschillende participatie- en communicatie-instrumenten en zetten deze zo goed mogelijk in.
We dragen bij aan verkleining van de afstand tussen inwoners en gemeente/bestuur en benutten het potentieel in de samenleving. Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
1.2.1
1.2.1.1
Laren is een vitale gemeente die de taken goed organiseert en financieel stabiel is.
1.2.1.2
1.2.2
We versterken de kracht van onze 1.2.2.1 samenleving en zoeken samenwerking
In 2025 zetten we de koers verder in op een financieel gezonde organisatie en de eventuele noodzakelijke maatregelen om dit te behouden. In 2025 houden we de bestaande maatschappelijke voorzieningen in stand. We voorzien geen grote wijzigingen. Wel wordt gewerkt aan nieuwe, meerjarige afspraken met onder andere Singer en SBL (De Biezem). We zetten de aanpak van Ons Laren voort, met het nieuwe participatiebeleid als leidraad. In 2025 organiseren we weer minstens 4 buurtbezoeken en een aantal open thematafels of andere themagerichte gespreksvormen met inwoners.
1.2.2.2
11
1.2.2.3
1.2.2.4
Om inwoners en ondernemers nog beter te betrekken maken we gebruik van een nieuw participatieplatform "Onslaren.nl" waarbij belanghebbenden laagdrempelig mee kunnen denken over gemeentelijke projecten. Een online participatieplatform is een krachtige aanvulling op de tot nu toe vaak gebruikte instrumenten waarmee we meer en andere groepen inwoners snel en op verschillende manieren kunnen betrekken. Het platform is bedoeld voor plannen, projecten en beleidstrajecten van het college/ de gemeente en wordt beheerd door de BEL Combinatie. Een online participatieplatform biedt verschillende manieren van interactie, zoals het geven van reacties, het liken van voorstellen, het plaatsen van een punt op de kaart, stemmen voor voorstellen, waarderen van voorstellen, een flitspeiling of langere enquête en het verzamelen van ideeën. We zetten het in als instrument ter aanvulling op andere vormen van participatie zoals fysieke inwonersbijeenkomsten en het inwonerspanel. Per onderwerp bekijken we welke mix van instrumenten optimaal is. Als we samenwerken met externe bureaus gebruiken zij ook het platform van onze gemeente. Kosten € 2.000 pj. We gebruiken de (tweejaarlijkse) beoordeling van de gemeente in het landelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente' als maatstaf voor de inwonerstevredenheid en het vertrouwen in het gemeentebestuur.
De gemeenteraad wil beter te volgen zijn voor de inwoners. Daarom werken we aan een nieuw raadsinformatiesysteem en de mogelijkheid van videostreaming van de raadsen commissievergaderingen.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
1.2.1.1
We werken aan ombuigingen gericht op het uit de begroting halen van niet-essentiële kosten en uitgaven teneinde de begroting op langere termijn structureel in balans te houden. De nieuwe, meerjarige afspraken met onder andere Singer en SBL krijgen dit najaar gestalte.
1.2.1.2 1.2.2.1 1.2.2.4
We hebben inmiddels drie buurtbezoeken afgelegd. In maart vond de startbijeenkomst plaats van de thematafel Duurzaamheid, en voor het zomerreces was er de thematafel Economie. Het aanbestedingstraject voor een nieuw Raadsinformatiesysteem (RIS) is in mei 2025 gestart. De verwachting is dat dit voor de zomer van 2026 is geïmplementeerd. Het traject wordt extern begeleid door het bureau EPOS.Naast het terugbrengen van de nu gebruikte verschillende systemen is de verwachting dat het terugvinden van documenten door alle gebruikers, zowel intern als extern (de inwoners) eenvoudiger zal worden.
12
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Bestuurszaken inhuur formatie (0,8 FTE): Omdat voor de functie voor bestuursassistent sinds 1 juni 2025 een vacature open staat, wordt ten behoeve van het kunnen uitvoeren van de taken, op deze functie ingehuurd totdat de vacature is ingevuld. De inschatting is dat de inhuur periode loopt tot 1 november 2025.
€ 75.000
Lasten
Nadeel
Representatiekosten afscheid burgemeester en benoeming nieuwe burgemeester: De burgemeester van Laren aanvaarde in het voorjaar van 2025 een functie voor de rol van burgemeester in een andere gemeente. De invulling van deze rol in Laren eindigde na deze bekendmaking binnen twee maanden. In de maanden mei en juni zijn zowel het afscheid georganiseerd als de procedure om te komen tot de benoeming van een nieuwe burgemeester opgestart.
€ 45.000
Lasten
Nadeel
Kabinetszaken inhuur projectbasis: Voor de regievoering en deels de uitvoering van de evenementen vallend onder Kabinetszaken huurt de gemeente Laren op projectbasis de expertise in.
€ 25.000
Lasten
Nadeel
Verhoogde verzekeringskosten: De verzekeringskosten zijn toegenomen. De stijging betreft o.a. aansprakelijkheidsverzekering van de gemeente.
€ 45.000
Lasten
Nadeel
Totaal
€ 190.000
1.3 Openbare orde en veiligheid Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
1.3.1
Activiteiten
Wij zetten in op een veilige en 1.1.3.1 leefbare gemeente met betrokken inwoners en ondernemers. Deze opgave wordt steeds complexer. Wij zetten in op een zichtbaarheid, herkenbaarheid en aanspreekbaarheid en zetten in op een verbeterd veiligheidsgevoel door middel van preventie en het aanpakken van problemen. Dit vraagt een integrale aanpak met betrekking tot openbare orde, criminaliteit, overlast, ondermijning en onveilige situaties. Hiervoor zetten we in op preventie, signalering, interventie en handhaving. We sturen aan op voldoende inzet vanuit de eigen organisatie en op een goede samenwerking met de (veiligheids)partners.
Uitvoering geven aan het Integrale veiligheidsplan 2023 – 2026
13
1.1.3.2
Uitvoering geven aan de uitvoeringsplannen gericht op de prioriteiten Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit , Digitale veiligheid, High Impact Crime, Verkeersveiligheid en Zorg en Veiligheid (kwetsbare en jeugdige inwoners)
1.1.3.3
Uitvoering geven aan het Handhavings- en uitvoeringsprogramma
1.1.3.4
Aansluiten bij en invulling geven aan de prioriteiten van de Regionale Veiligheidsstrategie
1.1.3.5
Monitoren van de implementatie van de uitvoeringsplannen binnen de driehoek en het DVC
1.1.3.6
Aanpakken van zware woonoverlast op grond van de Wet aanpak woonoverlast door middel van het toepassen van bestuursdwang via de Algemene Plaatselijke Verordening en Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
1.1.3.7
High Impact Crimes (HIC) zijn delicten met een grote materiele en/of immateriële schade veroorzaken en welke een grote impact hebben op slachtoffers, de directe omgeving van het slachtoffer en de samenleving als geheel. De huidige aanpak wordt gecontinueerd en blijvend gemonitord. Er wordt zowel preventief als repressief opgetreden samen met (georganiseerde) bewoners (bv BPV’s of Whatsapp groepen), ondernemers, woningcorporaties en andere partners
1.1.3.8
Buurtpreventie verenigingen spelen een belangrijke rol in het signaleren van knelpunten en informeren van bewoners. Wij investeren in het bestendigen en actiever benutten van het netwerk
14
1.3.2
1.3.3
1.1.3.9
Wij intensiveren de inzet op de parkeerproblematiek, in het centrum en de schil rondom het centrum. Hierbij heeft parkeerproblematiek en verkeersveiligheid onze prioriteit
1.1.3.10
Vanwege de uitbreiding van het taakveld en prioritering in veiligheidsthema’s investeren in extra OOV capaciteit
1.1.3.11
De Boa capaciteit blijft gehandhaafd op 3 Fte zodat wij voldoende kunnen inzetten op signaleren en preventieve en repressieve handhaving.
Wij zorgen voor een vangnet voor 1.3.2.1 onze kwetsbare inwoners.
We bestrijden georganiseerde criminaliteit regionaal en lokaal
Intensiveren de verbinding tussen Zorg en Veiligheid. Er is structureel overleg met relevante partners over dossier die op het snijvlak complexere overlast- en criminaliteitsdossiers zitten en waarbij sprake is van een doelgroep waar zowel zorg- als strafmaatregelen moeten worden ingezet om te komen tot een veilige leefsituatie voor zowel de persoon, zijn gezinssysteem en de directe omgeving.
1.3.2.2
Intensiveren van en uitvoering geven aan de persoonsgerichte aanpak voor personen met onbegrepen gedrag in samenwerking binnen het zorg- en veiligheidsdomein.
1.3.2.3
Wij investeren in het jeugdnetwerk waarbij onder andere het interventieteam HBEL), Politie en Versa jongerenwerk en het Jeugd en gezinsteam Eemnes zijn aangesloten. Er vindt structureel overleg plaats over jeugd- en – criminaliteit. Indien nodig wordt er een traject ingezet waarbij de zorg en veiligheidskaders worden geboden om een basis en structuur te bieden. Hierbij kan instroom in de Persoonsgerichte aanpak of inbreng in het veiligheidshuis een middel zijn om een vangnet te kunnen bieden
1.3.3.1
Het opstellen van een plan van aanpak ondermijning welke loopt naast de doelstellingen vanuit het uitvoeringsplan en het (door)ontwikkelen van bijbehorende beleidsstukken. Waar mogelijk zal er regionaal opgetrokken worden ter voorkoming van een waterbedeffect.
1.3.3.2
15
1.3.3.3 1.3.4
Wij zetten in op bestrijding van Digitale criminaliteit en focussen ons hierbij onder andere op horizontale fraude en slachtofferschap van ouderen en jongeren.
1.3.4.1
Vergroten van onze slagkracht tegen ondermijnende criminaliteit door deelname aan het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) en deelname aan een onderzoek naar het oprichten van een regionaal Bibob Expertise Team (BET). Uitvoering geven aan de aanbevelingen uit het project Jonge Aanwas. Werken naar een gestructureerde, preventieve aanpak zodat slachtofferschap wordt beperkt. Daarnaast willen we oplossingen bieden bij (potentiële) digitale ordeverstoringen en criminaliteit gericht op senioren, jongeren en mkb’ers.
1.3.4.2
Uitvoering geven aan de regionale aanpak van digitale veiligheid waarbij horizontale fraude (fraude tussen particulieren onderling), alsmede andere vormen van digitaal grensoverschrijdend gedrag centraal staan.
1.3.5
Wij zetten in op een zichtbare en 1.3.5.1 aanspreekbare boa's die aanwezig op de hotspots (locaties) tijdens de hottimes ( tijdstippen)
Wij investeren in meer focus te leggen in resultaten bij de aansturing van onze boa’s. Hiervoor ontwikkelen wij een dashboard om over actuele informatie te beschikken en hierop te sturen. Daarnaast worden (werk)processen (nader) beschreven. Ook zetten wij in op de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van onze boa’s. Dit heeft als doel bij te dragen aan een efficiënte, eenduidige en transparante werkwijze
1.3.6
Wij zetten ons in voor een daadkrachtige en slagkrachtige Veiligheidsregio, crisisorganisatie en brandweerorganisatie.
1.3.6.1
Vanuit de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek zijn er vier strategische doelen benoemd die de komende jaren prioriteit hebben. Dit zijn: een veilige leefomgeving, toekomstbestendige crisisbeheersing, toekomst bestendige brandweerzorg en een wendbare organisatie. Deze doelen worden vertaald in een aantal speerpunten. Hierbij kan gedacht worden aan vitale repressie brandweerposten door versterking van informatiemanagement, de doorontwikkeling van planvorming en vakbekwaamheid, het versterkingsprogramma vakbekwame crisisfunctionarissen bevolkingszorg en de uitwerking van het Veiligheidsinformatiecentrum Flevoland/ Gooi en Vechtstreek.
1.3.6.2
16
1.3.6.3
Lokaal ligt het accent met name op Opleiden, Trainen, Oefenen en het up to date houden van de crisisorganisatie organisatie. Leden van de regionale en lokale crisisorganisatie dienen zo goed als mogelijk voorbereid te worden op de bestrijding van een ramp of crisis. Het is dan ook van belang om voldoende te oefenen en kennis op te doen. Zowel bestuurlijk als ambtelijk is er budget beschikbaar om te oefenen en te trainen. Zo ontstaat er routine en ervaring die nodig is om crises en andere acute (bestuurlijke) issues doeltreffend ter hand te nemen. Wij zullen er alles aan doen om onze vrijwillige brandweer te behouden. In regionaal verband wordt ingezet op specifieke beleidsthema's. Hierbij kan gedacht worden aan het versterken van de veiligheidsregio en de crisisbeheersing, de doorontwikkeling Bevolkingszorg, informatieveiligheid en de transitie van de regionale meldkamer naar Midden- Nederland.
1.3.7
Evenementen zijn passend en verlopen veilig
1.3.7.1
Het evenementenbeleid is geactualiseerd. Dit zal begin 2025 aan de raad worden voorgelegd. (Zie ook programma EZ) Vrijwilligersorganisaties hebben moeite om zelf voldoende verkeersregelaars te vinden en op te leiden. Daarom gaan we hen vanaf 2025 ondersteunen door als gemeente de inzet van verkeersregelaars te vergoeden. We blijven in 2025 als gemeente verkeersregelaars aanbieden voor maatschappelijke en nationale evenementen, zoals 4 mei herdenking, Sint Jansprocessie, Sinterklaasintocht.
1.3.8
Wij zetten in op actuele regelgeving
1.3.8.1
Met scherpere regelgeving, zoals het aanpassen en aanscherpen van huidig beleid en het opstellen van nieuw beleid werpen wij een extra barrière op tegen criminaliteit.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
1.3.3.1
Bibob is afgerond, Damoclesbeleid moet worden herzien. Het stuk ligt al klaar ter beoordeling bij het OM. Planning is dat dit in Q3 afgerond is.
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Veiligheidsregio Gooi & Vechtstreek: Het betreft hier een creditnota 2024 die bij de jaarrekening 2024 bekend is geworden.
€ -83.198
Lasten
Voordeel
Totaal
€ -83.198
17
2 Buitenruimte onderhouden in Laren 2.1 Ons natuurlijk kapitaal De raad maakte eind 2024 de keuze voor het kwaliteitsniveau van het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte. Op basis van de keuze van de raad wordt 2025 gebruikt om de bestekken voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte voor de komende jaren op de markt te zetten. In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan het vastgestelde Beleidsplan Spelen en het Beheerplan Groenbeleid. Tevens zal in 2025 het Beheerplan Beschoeiingen opgesteld worden. Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
2.1.1
Aanleg en onderhoud Speelruimteplan
2.1.1.1
In 2024 is het Speelruimteplan Laren 20242033 vastgesteld. Vanaf 2025 werken we hiermee aan de verbetering van de (in)formele speelvoorzieningen tegen acceptabele aanlegen onderhoudskosten. Goed ingerichte speelplekken dragen namelijk bij aan sportieve, motorische, culturele en sociale ontwikkeling voor jong en oud, de uitgangspunten van de Sportvisie.
2.1.2
IBOR: Integraal Beheer Openbare 2.1.2.1 Ruimte
Het optimaal inrichten en onderhouden van het groen in de openbare ruimte. Hiervoor benoemen we per onderdeel het areaal en stellen we, waar nodig (opnieuw), de kwaliteitsnorm vast. In 2025 geven we de ontwikkeling verder vorm op welke wijze en door wie de openbare ruimte zal worden onderhouden. Daarnaast zullen de verbindingen worden gelegd met de beheerplannen wegen, riolering, civiele kunstwerken.
2.1.3
We benaderen het onderhoud van 2.1.3.1 groen en grijs integraal en betrekken inwoners.
Onderhoudsprojecten zijn een grote kostenpost en wegen gaan daarna weer tientallen jaren mee. Wanneer we investeren moet de afweging daaronder dus toekomst bestendig zijn. In 2024 is het nieuwe wegenbeheerplan door de raad vastgesteld.
2.1.3.2
In 2023 is het Groenplan vastgesteld. In de periode 2025 – 2028 voeren we de daarin genoemde projecten uit, te weten:
2.1.4.1
Elk jaar wordt een deel van de speelplekken aangepakt. Het Speelruimteplan Laren 20242033 en bijbehorend uitvoeringsplan zijn daarbij uitgangspunt.
2.1.4
Een goede dekking van geschikte en bereikbare (in)formele speelvoorzieningen tegen acceptabele aanleg- en onderhoudskosten.
2.1.5
Het bosplantsoenareaal is gezond, 2.1.5.1 veilig en goed onderhouden
We gaan uit van twee fasen:1. Inventariseren de huidige staat van onderhoud. Op basis daarvan maken we een plan van aanpak voor de inhaalslag en voor structureel onderhoud en boomveiligheidscontrole, inclusief kostenraming.2. Uitvoering incl. participatie.
18
2.1.6
Opstellen beheerplan Beschoeiingen (nieuw)
2.1.6.1
Tijdens het opstellen van de begroting 2025 wordt gewerkt aan een nieuw beheerplan voor de periode 2025 - 2029. Vaststelling door de raad volgt.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
BTW compensatie GNR: De bijdragen aan het GNR valt lager uit, omdat het GNR de gemeente een vergoeding betaald over de BTW-kosten die zij maken. Deze vergoeding wordt in mindering gebracht op de bijdrage.
€ -25.980
Lasten
Voordeel
Totaal
€ -25.980
2.2 Wegen, verkeer en vervoer Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
2.2.1
2.1.1.1
19
IBOR: Integraal Beheer Openbare Ruimte
2.2.2
In 2025 is Laren Regenklaar
Het optimaal inrichten en onderhouden van het groen in de openbare ruimte. Hiervoor benoemen we per onderdeel het areaal en stellen we, waar nodig (opnieuw), de kwaliteitsnorm vast. In 2025 geven we de ontwikkeling verder vorm op welke wijze en door wie de openbare ruimte zal worden onderhouden. Daarnaast zullen de verbindingen worden gelegd met de beheerplannen wegen, riolering, civiele kunstwerken.1. We benaderen het onderhoud van groen en grijs integraal en betrekken inwoners.a) We geven uitvoering aan het wegenbeheerplan. 2. We pakken knelpunten in parkeerdruk en overlast aan. We maken het prettiger om andere vervoermiddelen dan de auto te gebruikena) Vooruitlopend op nieuw verkeersbeleid gaan we experimenteren om te kijken hoe maatregelen in de praktijk uitpakt. In 2023 leidde dat onder andere rond Singer (Hein Keverweg) en op de Nieuweweg (bij evenementen) tot aanpassingen. In 2024 is er een proef gedaan met eenrichtingverkeer op de Rijt. Ook is een pilot voorbereid voor een pendelbus voor Singer. En bijvoorbeeld een uitbreiding van de fietsenstalling voor het Brinkhuis. We geven daarbij duidelijk aan hoe we evalueren en vervolgstappen bepalen. Ook in 2025 blijven we experimenten doen om beleid in de praktijk uit te proberen.b) Zwaar vrachtverkeer door het dorp en voor bevoorrading zorgt voor overlast en een gevoel van onveiligheid.
In 2024/ 2025 verkennen we (mogelijk aan een thematafel) welke maatregelen mogelijk zijn om dit te beperken, zodat het in het nieuwe verkeersbeleid wordt meegenomen.c) De gemeente stuurt op dit moment maar beperkt op OV en fietsgebruik. De middelen en invloed zijn ook beperkt, maar in 2025 verkennen we (onder andere met de jongerenraad) welke maatregelen we kunnen nemen om OV en fietsen aantrekkelijker te maken. Voor het stimuleren van fietsgebruik werken we regionaal samen. Daarnaast moet besluitvorming plaatsvinden over de wenselijkheid van doorfietsroutes door het dorp.d) Samen met de regiogemeenten verbeteren we de kwaliteit van het busstation bij Crailo in Blaricum. We breiden in 2025 de fietsenstallingen uit, verbeteren de bereikbaarheid van de stalling en zorgen voor een prettigere beleving voor de reiziger. Hiervoor is een budget van 11.174 euro opgenomen als bijdrage namens gemeente Laren. 2.2.2.1
20
In 2025 worden de laatste onderwerpen vanuit realisatieplan van Laren Regenklaar afgerond. Daarmee wordt een mooie samenwerking tussen inwoners en gemeenten afgesloten. Nieuwe ontwikkelingen en zienswijze die door het nieuwe water- en rioleringsprogramma 2024-2028 aan de orde zijn gesteld worden in de komende jaren afzonderlijk of binnen reconstructieprojecten verwerkt en uitgevoerd. Tijdens het opstellen van de begroting 2025 wordt gewerkt aan een nieuw beheerplan voor de periode 2025 - 2029. Vaststelling door de raad volgt. Vooralsnog zijn de budgetten van de begroting 2024 aangehouden. In Laren bevinden zich in totaal 18 civiele kunstwerken.
2.2.3
Civiele kunstwerken
2.2.3.1
2.2.4
Vaststellen verkeersvisie 2035
2.2.4.1
Begin 2025 wordt voor de BEL gemeenten de Verkeersvisie 2035 als nieuw integraal beleidsplan voor verkeer en vervoer vastgesteld, waarin aandacht wordt besteed aan thema's als:- Autoluw met meer aandacht voor langzaam verkeer en verblijven.Landelijke beleidsthema's: GOW 30, Doorfietsroutes, Regionaal mobiliteitsplan (RMP) en het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).
2.2.5
Opstellen van een uitvoeringsprogramma
2.2.5.1
Het uitvoeringsprogramma bevat projecten die uitvoering geven aan de in de verkeersvisie 2035 omschreven doelen.
2.2.6
Regionale verkeersprojecten
2.2.6.1
Binnen de Regio loopt een aantal projecten welke in de komende jaren aan de raden zullen worden voorgelegd:- Strategisch plan verkeersveiligheid (SPV);- Nationaal toekomstbeeld Fiets/ Doorfietsroutes;Regionaal Mobiliteitsplan (RMP);
21
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
2.1.1.1
1. Onderhoud van groen en grijs wordt standaard integraal benaderd. En gepland werk in openbare ruimte communiceren we ook altijd aan inwoners.a) We even uitvoering aan het wegenbeheerplan (1a kan worden aangemerkt als groen: gerealiseerd).2. Op basis van meldingen bekijken we enerzijds of parkeeroverlast (of -druk) met maatregelen kan worden verholpen. Anderzijds wordt met de verkeersvisie ingezet op het reserveren van meer ruimte voor fietser en voetganger.a) - Op het parkeerterrein bij Singer is een proef gedaan met een blauwe zone. De intentie is de blauwe zone definitief te maken. De besluitvorming daarvoor is nog in voorbereiding.- Eenrichtingverkeer op De Rijt is inmiddels definitief ingesteld.-Voorbereidingen zijn getroffen voor een pendelbus voor Singer. Door de komst van buslijn 321 vanuit Eemnes door Laren richting Amsterdam-Zuid is het laten rijden van de pendelbus minder noodzakelijk.-De fietsenstalling bij het Brinkhuis is gerealiseerd.b) Waar ervaren overlast van vrachtverkeer ook aangetoond wordt met data, gaan we aan de slag met het verminderen daarvan. Dat betreft maatwerk.c) Vanuit de verkeersvisie is uitgangspunt om meer ruimte en veiligheid te creëren voor fietsen en voetgangers.
Dat komt bijvoorbeeld tot uiting door toepassing van fietsstroken op ontsluitende wegen (als het 30km deel van de Eemnesserweg) en realisatie van meer fietsparkeergelegenheid (zoals is gedaan bij het Brinkhuis). In regionaal verband wordt meegedaan aan de realisatie van doorfietsroutes die gedeeltelijk door Laren leiden.d) Verbetering van de bushalte Crailo inclusief uitbreiding fietsparkeergelegenheid is in voorbereiding. Aanvang van de uitvoering van het werk is voorzien vanaf Q4 2025. De ontwerp Verkeersvisie gemeente Laren is vrijgegeven voor het indienen van zienswijzen. Vaststelling van de definitieve verkeersvisie gebeurt naar verwachting in Q4 2025. Er is bij het opstellen van de ontwerp Verkeersvisie ook een concept uitvoeringsprogramma opgesteld. Vaststelling daarvan moet nog plaatsvinden. De genoemde projecten zijn zeer lang lopende (regionale en landelijke) verkeersprojecten / programma's die niet binnen een aan te geven termijn gereed zijn voor besluitvorming.
2.2.4.1 2.2.5.1 2.2.6.1
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Toezicht kabels en leidingen: Wanneer kabel- en nutsbedrijven kabels en leidingen aanleggen in gemeentegrond is toezicht noodzakelijk om hogere lasten van de buitenruimte te voorkomen. Bedrijven worden nu direct gecontroleerd op uitvoerend werk en indien nodig aangemaand om gebreken te herstellen. Er wordt een overschrijding verwacht van circa € 50.000. Lasten worden vooralsnog incidenteel opgenomen in afwachting het voorstel om het toezicht op kabels en leidingen te vergroten.
€ 50.000
Lasten
Nadeel
Degeneratiekosten kabels en leidingen (extra baten): Hogere baten wegens doorbelasten van extra lasten vanwege ondeugdelijke uitvoering van werkzaamheden door een aannemer.
€ -45.000
Baten
Voordeel
Extra lasten ivm degeneratiekosten: In verband met ondeugdelijke uitvoering van werkzaamheden door een aannemer heeft de gemeente extra lasten gehad. Voor deze extra lasten wordt een vergoeding (100%) ontvangen.
€ 45.000
Lasten
Nadeel
Energiekosten openbare verlichting: Op basis van de huidige maandtermijnen wordt een onderschrijding verwacht. De tarieven (prijs) staan vast tot het einde van het contract (31-12-2025). Daarna wordt energie opnieuw aanbesteed. Een deel van de verwachte onderschrijding wordt afgeraamd in verband met de onzekerheid over het verbruik (hoeveelheden) en het opstellen van een verlichtingsplan.
€ -40.000
Lasten
Voordeel
22
Onderhoudskosten openbare verlichting: Onderhoudskosten zijn afhankelijk van het aantal calamiteiten. Net als in 2024 vallen de lasten tot nu toe mee. In 2026 wordt gestart met de vervanging van masten en armaturen, zodat ook in de daarop volgende jaren lagere onderhoudslasten wordt voorzien.
€ -50.000
Lasten
Voordeel
Opstellen LIOR en actualiseren wegenlegger: In 2025 wordt het LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) aangeschaft. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor het actualiseren van de wegenlegger. Beide activiteiten worden uitgevoerd in BEL verband en er is geen budget beschikbaar.
€ 30.000
Lasten
Nadeel
Uitvoeringsplannen groenplan 2025: Groenplannen zijn opgenomen in de investeringsplanning van de programmabegroting 2025. Formeel betreft het echter exploitatieposten. In de kadernota 2026 zijn de plannen als p.m. post opgenomen voor 2026 t/m 2028. In de zomernota 2025 wordt het jaarbedrag van 2025 opgevoerd. In 2025 worden twee plannen opgesteld.
€ 26.000
Lasten
Nadeel
Totaal
€ 16.000
2.3 Afvalwater en waterhuishouding Water- en rioleringsprogramma (WRP) In 2025 wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde beleidsplan water- en rioleringsprogramma (WRP). Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
2.3.1
2.3.1.1
Klimaatbestendige buitenruimte
Aanpak water- en rioleringsprogramma waarbij integraal wordt meegelift met reconstructies
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Belasting rioolrechten: Bij het opstellen van de programmabegroting 2025 zijn de opbrengsten rioolrechten op basis van prognoses vanuit de gemeente Huizen berekend. De definitieve cijfers zijn in het begrotingsproces niet eerder beschikbaar. In 2025 leidt dit tot hogere opbrengsten.
€ -69.690
Baten
Voordeel
Totaal
€ -69.690
23
3 Duurzaam en prettig wonen in Laren 3.1 Ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet In 2025 wordt de Omgevingsvisie vastgesteld. In het Omgevingsplan worden vanaf 2025 eerst een aantal algemene thema’s gewijzigd. Vervolgens zal jaarlijks (vanaf 2026-2027) een wijziging per deelgebied (woongebied, bedrijventerrein, landelijk gebied etc.) door de raad worden vastgesteld. Locatieonderzoek woningbouw Het onderzoek naar potentiële woningbouwlocaties is in 2024 afgerond. Afhankelijk van het besluit van de raad hierover wordt een start gemaakt met uitvoering en/of wordt samengewerkt met ontwikkelaars/initiatiefnemers om tot uitvoering te komen in 2025. Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
3.1.1
3.1.1.1
Bij alle (Inbreidings)locaties geldt de voorwaarde dat ze stedenbouwkundig passen in de omgeving.
3.1.1.2
Bij de realisatie van minimaal 9 woningen, wordt een evenwichtige samenstelling van de woningcategorieën nagestreefd, passend bij de woonvisie.
Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, een goede ruimtelijke ordening.
3.1.2
Implementeren van de Omgevingswet
3.1.2.1
Het ruimtelijk beleid wordt vormgegeven door de vaststelling van de Omgevingsvisie. Vervolgens wordt dat beleid concreet gemaakt door middel van de vaststelling van het Omgevingsplan.
3.1.3
We willen dat de watergang 3.1.3.1 Gooiergracht voldoende capaciteit heeft voor het bergen en verwerken van hevige regenval en dat de waterbodem door het waterschap Amstel, Gooi en Vecht wordt gesaneerd. We willen tevens dat de watergang een aantrekkelijke uitstraling behoudt, met meer aandacht voor biodiversiteit en versterking van de cultuurhistorische waarden.
Samen met waterschap Amstel, Gooi en Vecht een Inrichtingsplan en een uitvoeringsplan opstellen voor: het saneren van de waterbodem, het realiseren van extra waterberging en dras/nat gebieden, het aanpassen van het waterbodemprofiel, het verbeteren van diverse oevers en, in beperkte mate, het versterken van cultuurhistorische waarden en recreatieve functies. We halen daarvoor ook ambities en verwachtingen op van andere stakeholders. Het waterschap AGV is o.a. verantwoordelijk voor het saneren van de waterbodem en het waterhuishoudkundig functioneren en inrichten van de watergang.
3.1.4
De Omgevingsvisie biedt een 3.1.4.1 integrale blik op de ontwikkeling van de gemeente en dient als onderbouwing van omgevingsplannen. In de omgevingsvisie wordt duidelijk waar we woningbouw. bedrijvigheid, natuur en verblijf willen accommoderen en hoe we
Door, in aanvulling op eerdere participatie in 2023 en 2024, een ontwerp-omgevingsvisie voor te leggen aan de samenleving.
24
daar balans in vinden. In 2025 wordt het proces afgerond en de Omgevingsvisie definitief vastgesteld.
3.1.4.2
Door eventuele inspraakreacties op de ontwerp-omgevingsvisie te verwerken en de raad voor te stellen de omgevingsvisie vast te stellen.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
3.1.1.2
Bij elk nieuwbouwproject stuurt de gemeente op het toevoegen van voldoende betaalbare woningen en wijst initiatiefnemers op de ambities uit de woonvisie. De Omgevingsvisie wordt naar verwachting in Q4 van 2025 vastgesteld.
3.1.2.1 3.1.3.1
3.1.4.2
Waterschap AGV heeft meer tijd nodig voor het opstellen van een watergebiedsplan voor de Gooiergracht dan vooraf was gepland/verwacht. Dit is een belangrijke basis om vervolgens een inrichtings- en uitvoeringsplan op te kunnen stellen. Inspraakperiode start naar verwachting in de zomerperiode, waarna de zienswijzen worden verwerkt in een zienswijze nota en eventuele aanpassingen worden verwerkt in een definitieve versie van de omgevingsvisie die voor het einde van 2025 ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden.
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Tijdelijk projectteam omgevingswet: Dit betreft de bijdrage aan de BEL Combinatie voor het tijdelijk projectteam omgevingswet, zodat de wettelijke verplichting m.b.t. de omgevingswet geïmplementeerd kan worden.
€ 78.500
Lasten
Nadeel
Implementatie omgevingswet: Voor de omgevingswet is het noodzakelijk om omgevingsvisies en omgevingsplannen op te stellen. Hiervoor worden externe bureaus ingehuurd, om deze transitie te begeleiden.
€ 69.000
Lasten
Nadeel
Totaal
€ 147.500
25
3.2 Wonen en bouwen Woonbeleid In de Woonvisie Laren 2023-2027 zijn de speerpunten op het gebied van wonen opgenomen. Hierbij zijn de ambities en doelstellingen uit het coalitieakkoord van Laren meegenomen. De komende jaren focussen we ons op het inlopen van het tekort aan (betaalbare) woonruimte en het verbeteren van de doorstroming. We willen de woningvoorraad nu en in de toekomst, zo goed mogelijk afstemmen op de woonwensen van onze inwoners. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt deze woonvisie een volkshuisvestelijk programmaonderdeel van de Omgevingsvisie. In het Uitvoeringsprogramma behorende bij de woonvisie zijn acties en maatregelen opgenomen die in 2025 worden uitgewerkt. We onderzoeken in 2025 de inzet van een vereveningsfonds (sociaal compensatiefonds) en kijken naar mogelijkheden om -binnen nader op te stellen kaders- woningen en kavels te splitsen. Crailo Bij Crailo bouwen we, in samenwerking met de gemeenten Hilversum en Gooise Meren, circa 590 woningen passend bij de woningbehoefte en binnen de grondexploitatie. Voor de gemeente Laren realiseren we circa 58 woningen, waarvan 1/3 in het sociale huursegment. Harmen Vosweg De woningen zijn medio 2024 opgeleverd en de gronden zijn eind 2024, met de aanplant van groen, woonrijp. De GREX kan in 2025 worden afgesloten. Ligweide De 10 hofwoningen worden in 2025 opgeleverd.
De start van de bouw van 4 twee-onder-een-kapwoningen is gepland voor begin 2025. De woningen worden volgens de planning in 2026 opgeleverd. 7 sociale huurwoningen Eemnesserweg De start van de bouw van deze woningen is gepland voor 2025. Caliskamp Het gaat om de bouw van 35 tot 45 woningen. In 2025 zal hiervoor of middels een Buitenplanse omgevingsactiviteit (BOPA) fasegewijs een vergunning worden verleend dan wel het omgevingsplan gewijzigd. Inbreidingsplannen G&O bij Smeekweg en Erfgooiersdwarsweg In overleg en samenspraak met bewoners en belanghebbenden worden de stedenbouwkundige plannen voor de bouw van sociale huurwoningen (inbreiding) door de raad vastgesteld. Vervolgens wordt gestart met een ruimtelijke procedure tot verlening van de omgevingsvergunningen. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Op 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging in werking getreden. De rol van de gemeente is veranderd in een meer procesmatige rol, maar dan wel één met verantwoordelijkheden. Door de verplaatsing van een deel van de werkzaamheden naar marktpartijen zullen de gemeentelijke inzet en legesinkomsten deels komen te vervallen en gereduceerd worden. In 2025 zal worden geëvalueerd welke impact de Wkb heeft op de gemeentelijke inzet alsmede de legesinkomsten. Naar aanleiding van de uitkomsten van deze evaluatie kan er, indien noodzakelijk, worden bijgestuurd.
Uitvoeringsprogramma VTH 2025 In 2024 is gestart met een evaluatie van de U&H strategie alsmede het Uitvoeringsprogramma VTH 2024. Hieruit blijkt dat niet alle doelen concreet of meetbaar zijn geformuleerd. Hierdoor kunnen resultaten niet goed worden gemeten. In 2025 wordt weer (zoals ieder jaar) een Uitvoeringsprogramma VTH opgesteld met daarin een set indicatoren om SMART meetbaar te maken of de gestelde doelen uit het Uitvoeringsprogramma worden gerealiseerd.
26
Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
3.2.1
3.2.1.1
Bouwen van woningen op diverse locaties in Laren conform de door de raad vastgestelde resultaten van het locatieonderzoek woningbouw.
3.2.1.2
Nieuwbouwprojecten dragen bij aan de ambities uit de Woonvisie en voldoen aan de betaalbaarheidseisen (tenminste 66% betaalbaar).
Inzetten op passende huisvesting, 3.2.2.1 passend bij de behoefte.
We voegen woningen toe in verschillende prijssegmenten en diverse woningtypen. We hebben daarbij bijzondere aandacht voor het stimuleren van de doorstroming.
3.2.2
Inlopen van het tekort aan betaalbare woonruimten.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
3.2.1.1
Initiatieven die worden ingediend worden beoordeeld conform de door de raad vastgestelde resultaten van het locatieonderzoek en zullen -voor zover van toepassing- voor besluitvorming worden voorgelegd. Bij elk nieuwbouwproject wordt gekeken naar het programma en hoe het plan bijdraagt aan de ambities uit de woonvisie.
3.2.1.2
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
Opbrengst grondverkopen: De gemeente heeft diverse gronden verkocht aan Liander in verband met het plaatsen van trafo stations. Daarnaast heeft een aflossing van een zekerheidshypotheek ook geleid tot dit positieve voordeel.
€ -205.000
Baten
Voordeel
Leges en rechten - omgevingsvergunning: Er zijn minder grote projecten en omgevingsvergunningen afgegeven dan begroot.
€ 149.870
Baten
Nadeel
Leges en rechten - welstand: Leges worden niet meer separaat bij inwoner in rekening gebracht maar wordt onder de leges omgevingsvergunning in rekening gebracht. Hier is een percentage van 0,3% voor berekend.
€ 30.000
Baten
Nadeel
Totaal
€ -25.130
3.3 Grondexploitatie In Laren is de nog te vergeven ruimte zeer schaars, met weinig speelruimte voor ontwikkelingen. Het grondbeleid voor de gemeente, vastgelegd in de nota Grondbeleid (2020), is vooral gericht op de regisserende functie van de gemeente. De gemeente heeft een belangrijke taak op het gebied van het behoud van de leefbaarheid en het karakter van de gemeente en de versterking van de aanwezige kwaliteit. Voor verdere informatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid.
27
Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
3.3.1
Bij eigen woningbouwontwikkelingen: In principe een positief saldo, tenzij er alleen of bijna alleen huurwoningen worden gerealiseerd.
3.3.1.1
3.3.2
Bij woningbouwontwikkeling van 3.3.2.1 derden, tenminste kostenneutraal voor de gemeente
Grondexploitaties worden bij substantiële wijzigingen geactualiseerd voorgelegd aan de raad.
Anterieure exploitatie-overeenkomsten regelen kosten die niet door bouwleges worden gedekt.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
Financiële afwijking Geen financiële afwijkingen.
3.4 Milieu en duurzaamheid In het programma milieu zijn de ‘klassieke’ milieutaken, zoals riolering en vuilnisophaal opgenomen, maar ook nieuwe zoals luchtkwaliteit. Voor het duurzaamheidsbeleid sluiten we aan bij het landelijk klimaatakkoord en zetten daarom extra in op duurzaamheidsmaatregelen, die zijn vastgelegd in het ‘Koersdocument duurzaamheid en klimaat’, dat de raad in 2023 heeft vastgesteld. In 2025 ronden we ‘Laren Regenklaar’ af, waarmee de gemeente voorbereid wordt op extreme(re) regenval. Het programma Laren Regenklaar werkt aan klimaatadaptatie: we zorgen dat meer regenwater in de bodem wordt opgevangen, zodat de rioleringen niet vollopen bij grote buien. Ook de inzet op klimaat- en duurzaamheidsbeleid vallen onder dit programma. In deze raadsperiode wordt daar extra op ingezet. Milieuaspecten krijgen steeds meer een rol in projecten binnen de gemeente Met het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord is het doel dat luchtkwaliteit bij de uitvoering van projecten meer wordt meegenomen en het verbeteren van de luchtkwaliteit als voorwaarde wordt meegenomen bij bepaalde keuzes. In het Actieplan Geluid dat in 2024 is vastgesteld wordt als actie opgenomen dat bij projecten op het gebied van beheer en onderhoud het verminderen van geluidshinder als criteria of koppelkans wordt meegenomen.
Dierenopvang Gemeenten hebben op het gebied van dierenwelzijn verplichte taken, bijvoorbeeld het vervoeren en opvangen van zwerfdieren of onverzorgd achtergebleven dieren na huisuitzetting/ huisontruiming, die voortkomen uit algemene en specifieke wetten (zoals de Algemene wet bestuursrecht, het Burgerlijk Wetboek en de Wet dieren). Gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek hebben deze taken momenteel uitbesteed aan de Dierenambulance Gooi en Vechtstreek (1), de Vogelopvang Midden-Nederland (2), de Egelopvang MiddenNederland (3) en verschillende dierenopvangcentra. De gemeente Laren heeft een overeenkomst met Dierenasiel Eemland in Soest. Om de continuïteit van de wettelijke taken die gemeenten hebben in de opvang van dieren ook in te toekomst te borgen, hebben de regiogemeenten en deze dierenwelzijnsorganisaties (1-2-3) in 2024 afspraken gemaakt om vanaf 2025 de zorg voor de opvang en het vervoer van dieren structureel te organiseren en de af te nemen diensten van deze dierenwelzijnsorganisaties kostendekkend te financieren. Dit moet zorgen dat de dierenwelzijnsorganisaties kunnen blijven voortbestaan. Dierenambulance Gooi en Vechtstreek en dierenasiel Crailo hebben zich verenigd in een nieuwe stichting, het
28
Gooische Nest, met het voornemen om een nieuwe accommodatie te realiseren waarin het huidige dierenasiel Crailo en de Dierenambulance Gooi en Vechtstreek hun onderkomen zullen hebben. De regiogemeenten zullen per gemeente nog een dienstverleningsovereenkomst met het Gooische Nest moeten afsluiten. Over de start van de dienstverlening door het Gooische Nest volgt in 2025 meer duidelijkheid. Dit is afhankelijk van de bouw van het nieuwe dierzorgcentrum. Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
3.4.1
Activiteiten
Circulaire economie beter borgen 3.4.1.1 in onze organisatie 3.4.1.2
We gaan specifieke duurzaamheidseisen te stellen voor onze onze inkoopprocessen en aanbestedingen. We gaan specifieke duurzaamheidseisen borgen in het vergunningsproces.
3.4.2
Een heldere transitiejaar naar onze 3.4.2.1 inwoners richting het uitfaseren van de PMD mini-container
We gaan samen met andere GAD gemeenten een heldere communicatie campagne opzetten.
3.4.3
3.4.3.1 We sluiten aan bij de landelijke doelstelling voor minimaal 1,5% energiebesparing per jaar. Voor maatschappelijk vastgoed is onze doelstelling hoger: 2% per jaar.
We ondersteunen inwoners via verschillende instrumenten, waaronder voorlichting, het energieloket, etc.Voor de opgave om bestaande koopwoningen te isoleren voeren we een gericht plan uit.
3.4.3.2
We maken prestatieafspraken met deenergiecoöperatie Hut van Mie.
3.4.3.3
Via de Omgevingsdienst handhaven webedrijven op verplichteenergiemaatregelen.
3.4.4
We zetten in op het opwekkenvan 3.4.4.1 energie, door het benuttenvan grote daken en hetstimuleren van zon op overigedaken.
Voor 2026 willen we tenminste één grootproject realiseren. In 2025 blijven wegeschikte locaties verkennen.
3.4.5
Laren aardgasloos in 2050
3.4.5.1
We actualiseren de Transitie Visie Warmte in 2025 om in 2026 een warmte-uitvoeringsplan te kunnen maken.
3.4.6
Streven naar behoud en verbetering van schone lucht en een gezonde leefomgeving.
3.4.6.1
Het project Hollandse Luchten, waar door de inwoners fijnstof is gemeten loopt nog steeds. Er wordt gekeken wat we met de data kunnen.
3.4.6.2
In het kader van de ondertekening van het Schone Lucht Akkoord een campagne beperking en bewustwording houtstook opzetten.
3.4.6.3
In 2024 is het Actieplan geluid vastgesteld. Er moet gezorgd worden dat het verminderen van de geluidsbelasting als onderdeel wordt meegenomen bij projecten op het gebied van beheer en onderhoud van wegen.
3.4.6.4
De gemeente is onderdeel van het convenant Gebiedsgericht Grondwaterbeheer het Gooi. Daarbinnen werkt zij samen met andere partijen aan oplossingen voor het aanpakken van vervuilde grondwaterpluimen.
29
3.4.7
Borging van de continuïteit van de 3.4.7.1 wettelijke taken die de gemeente heeft in de opvang van dieren.
Met de dierenwelzijnsorganisaties (Vogelopvang Midden-Nederland/Egelopvang Midden-Nederland/ Gooische Nest) zijn voor 2025 nieuwe dienstverleningsovereenkomsten afgesloten.
Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) Nummer
Toelichting
3.4.1.1
De eisen zijn opgenomen in het inkoopbeleid. Momenteel worden duurzaamheidseisen procesmatig geïmplementeerd evenals de monitoringsystematiek De gesprekken lopen nog. We zijn bezig met verkenning van mogelijkheden.
3.4.1.2 3.4.2.1 3.4.4.1 3.4.5.1 3.4.7.1
De communicatie-campagne komt in hoofdzaak vanuit de GAD maar wordt in samenwerking met de gemeenten voorbereid. We blijven locaties verkennen, intussen is er een besloten om het dak van de brandweerkazerne te gebruiken voor het plaatsen van zonnepanelen. er wordt nu aan de actualisatie van de Transitie Visie Warmte gewerkt. Samen met andere gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek worden deze dienstverleningsovereenkomsten (DVO) met de organisaties Vogelopvang Midden-Nederland, Egelopvang Midden-Nederland, Dierenambulance Gooi en Vechtstreek, Gooische Nest opgesteld en afgestemd. Dit kost meer tijd dan voorzien. Met de egelopvang is een DVO afgesloten, maar met de rest nog niet. Met de vogelopvang sluiten we voor 2025 een DVO af en gaan daarna in gesprek voor een DVO vanaf 2026. Met de dierenambulance moet voor 2 jaar een DVO worden afgesloten. De opening van het Gooische Nest is voorzien eind 2026. De ingangsdatum van deze DVO is afhankelijk van de realisatiedatum. Voor de opvang van de zwerfdieren heeft de gemeente Laren momenteel een overeenkomst met Dierenasiel Eemland in Soest.
Financiële afwijking Toelichting
Bedrag
B/L
V/N
CDOKE gelden: Vanuit het rijk krijgt gemeente Laren een specifieke uitkering om de ambtelijke inzet voor klimaat, milieu en circulaire economie te stimuleren. Tegenover deze inkomst staat dezelfde last geraamd en is daarmee budgetneutraal.
€ -88.764
Baten
Voordeel
CDOKE gelden: Dit betreft de bijdrage aan de BEL-Combinatie voor het klimaatteam. Deze kosten worden door middel van een specifieke uitkering van het rijk gedekt en is daarmee budgetneutraal.
€ 88.764
Lasten
Nadeel
Isolatie NIP: Vanuit het rijk krijgt gemeente Laren een specifieke uitkering voor het nationaal isolatieprogramma om huizen te isoleren. Tegenover deze inkomst staat dezelfde last geraamd en is daarmee budgetneutraal
€ -616.500
Baten
Voordeel
Isolatie NIP: Vanuit het rijk krijgt gemeente Laren een specifieke uitkering voor het nationaal isolatieprogramma om huizen te isoleren. Tegenover deze last staat dezelfde inkomst geraamd en is daarmee budgetneutraal.
€ 616.500
Lasten
Nadeel
Totaal
€0
30
3.5 Afval Circulaire economie Circulaire economie gaan we als een standaard integreren in nieuwe bouwwerken en woningen. Er komen minimale eisen voor het gebruik van duurzamere materialen alsook een materialenpaspoort bij alle nieuw op te leveren gebouwen. 2025 wordt ook het jaar waarop de circulaire inkoopprocessen van de MRA een standaard onderdeel worden van de inkoopprocessen van onze gemeente. Afval Na de stemming van de GAD-gemeenten over het voor- of nascheiden, staat 2025 in het kader van de transitie naar een mini-container minder. De PMD-container gaat verdwijnen, dat betekent minder afval scheiden en meer ruimte in de tuin. Het kan voor inwoners wat verwarrend zijn waarom we in 2025 toch nog door moeten gaan met het scheiden van afval. Om hier duidelijkheid in te scheppen wordt er met alle GAD-gemeenten een communicatiecampagne gestart om de transitie zo helder en duidelijk mogelijk te maken voor onze inwoners. Doelstellingen en activiteiten Doelstellingen
Activiteiten
3.5.1
3.5.1.1
Gebruik van materialenpaspoort bij nieuw op te leveren gebouwen