BIJLAGE 1 - Programmabegroting 2025-2028 - incl erratum

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2025-2028

1

Inhoudsopgave

Aanbieding................................................................................................................................... 3 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling .............................................................................. 7 Begroting in één oogopslag........................................................................................................... 8 Beleidsbegroting .........................................................................................................................11 1. Programmaplan .......................................................................................................................12 Uitgangspunten ..................................................................................................................................... 13 Verplichte beleidsindicatoren ............................................................................................................... 14 Programma 1 Besturen en diensten verlenen in een veilig Laren ........................................................ 18 Programma 2 Buitenruimte onderhouden in Laren ..............................................................................

32 Programma 3 Duurzaam en prettig wonen in Laren ............................................................................. 39 Programma 4 Sporten, ontwikkelen en leren in Laren ......................................................................... 48 Programma 5 Meedoen in Laren........................................................................................................... 56 Programma 6 De algemene inkomsten en uitgaven van Laren ............................................................ 64 2. Paragrafen...............................................................................................................................68 Inleiding ................................................................................................................................................. 69 Lokale heffingen .................................................................................................................................... 70 Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................................... 78 Onderhoud Kapitaalgoederen ............................................................................................................... 95 Financiering .........................................................................................................................................

105 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................... 109 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 111 Grondbeleid......................................................................................................................................... 126 Wet open overheid.............................................................................................................................. 129 Financiële begroting .................................................................................................................. 130 3. Overzicht van baten en lasten ................................................................................................ 131 3.1 Meerjarenbegroting 2025-2028 .................................................................................................... 131 1

3.2 Incidentele baten en lasten ........................................................................................................... 132 3.3 Structurele mutaties reserves ....................................................................................................... 133 3.4 Structureel en reëel evenwicht ..................................................................................................... 133 4. Uiteenzetting financiële positie .............................................................................................. 136 4.1 Geprognosticeerde balans ............................................................................................................ 136 4.2 Toelichting geprognosticeerde balans………………………………………………….......................................141 4.3 Investeringsplanning 2025-2028 ................................................................................................... 137 4.4 Staat van reserves 2025-2028 ....................................................................................................... 140 4.5 Staat van voorzieningen 2025-2028 .............................................................................................. 141 4.6 EMU-saldo .....................................................................................................................................

142 Bijlagen ..................................................................................................................................... 143 Baten en lasten per taakveld ............................................................................................................... 152

2

Aanbieding

Vanuit stabiele uitgangspositie verantwoorde keuzes maken voor de toekomst van Laren Een goede financiële uitgangspositie in een onzekere tijd……… Laren is een bijzonder dorp met geweldige voorzieningen en met heel veel actieve inwoners. In de uitvoering van onze beleidsplannen steunen wij voor een belangrijk deel op onze inwoners. Ons ‘maatschappelijk kapitaal’ is van onschatbare waarde. Wij willen onze voorzieningen en zelfstandigheid borgen door dicht bij onze inwoners te staan, onze basisdienstverlening op orde te hebben en flexibel & innovatief te zijn als het gaat om oplossingen voor de toekomst. Onze financiële positie is op dit moment goed en stabiel. Wij hebben momenteel genoeg middelen om onze hoogwaardige voorzieningen in stand te kunnen houden. Daarbij hebben wij ook voldoende reserves om incidentele tegenvallers op te kunnen vangen. Wij beheersen onze belangrijkste risico´s, met in het bijzonder de risico´s in het sociaal domein. Wij leven echter in zeer onzekere tijden. Het nieuwe kabinet blijft vooralsnog bij haar voornemen om de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds fors te laten dalen. Dit heeft voor Laren een enorme impact. Tegelijkertijd leven wij in een tijd met hoge inflatie, waardoor onze lonen, bouwkosten en andere uitgaven doorstijgen. Dit maakt dat de financiële ruimte om echte beleidskeuzes te kunnen maken smal is.

……..vereist verantwoord investeren in de toekomst van Laren In 2024 hebben wij een hele belangrijke stap gemaakt in de uitvoering van onze Woonvisie waarbij wij willen bouwen voor elke generatie en elke portemonnee. Wij hebben de eerste locaties geïdentificeerd waar wij potentieel kunnen gaan bouwen. Wij zijn met de Raad en de scholen constructief in gesprek over het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan voor alle scholen in Laren. Voorts heeft de Raad het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma en het Wegenbeheersplan vastgesteld met investeringen die een langjarige impact hebben op onze financiële huishouding. Hiermee brengen wij onze basis stevig op orde. Met het vaststellen van het Speeltuinbeleidsplan, neemt het college verdere stappen in de invulling van haar visie op Sport en Bewegen in Laren met de ambitie om onze inwoners gezond oud te willen laten worden. In het Sociaal Domein hebben wij gewerkt aan de verdere uitwerking van onze HBEL visie en de IZA/GALA programma’s. Wij gaan voortvarend verder met de uitvoering in 2025! In deze begroting van 2025 beschrijven wij hoe wij de verschillen plannen willen gaan uitvoeren. Deze begroting is opgesteld op basis van de nieuwe programma indeling die ons in staat moet stellen makkelijker te communiceren met de Raad en onze inwoners.

3

Enkele belangrijke punten zijn: 

Wij zetten extra in op bestrijding van ondermijnende criminele activiteiten en digitale criminaliteit in ons dorp.



Wij ronden het onderzoek naar mogelijke bouwlocaties af en willen in 2025 een start maken met de uitvoering.



In 2025 komen wij met een integrale visie op het verkeer in Laren, met daarin aandacht voor langzaam verkeer en verblijven om de aantrekkelijkheid van het centrum te behouden



Voor wat betreft de economie van Laren zal het voorkomen van leegstand van winkels onze aandacht blijven vragen.



Wij gaan verder met de invulling van ons Koersdocument Duurzaamheid met het soorten management plan (SMP) en warmtescans van woningen voor het treffen van maatregelen tot beperking van het energielasten van onze inwoners.



Wij trekken in 2025 extra geld uit om onze groenvoorzieningen op orde te houden en de invulling van ons Groenbeleidsplan. In 2025 bereiden wij ons voor op de nieuwe aanbesteding van het integraal beheer van de openbare ruimte vanaf 2026.



Wij komen tot een Integraal Huisvestingsplan voor de scholen in Laren



In het Sociaal Domein werken wij verder aan het evenwicht tussen de vraag naar zorg en het aanbod daarvan, met beheersing van de kosten als speerpunt.



Participatie is de hoeksteen van onze zelfstandigheid. Met de nieuwe Participatienota geven wij verder inhoud aan onze visie op inwonersbetrokkenheid en zetten het programma ‘Ons Laren’ door. Belangrijk instrument hierbij is ons Participatieplatform.

Meerjarenbeeld Het meerjarenbeeld laat zien dat ook Laren last heeft van het zogenaamde ‘ravijn’ jaar in meerjarenperspectief. Als college zien we mogelijkheden om ook naar de toekomst toe voor Laren de juiste keuzes te maken. Dit willen we graag meer participatief oppakken en samen met raad en inwoners ook kijken wat onze inwoners echt belangrijk vinden en hoe dat de begroting kan beïnvloeden in positieve zin. Tot slot De begroting is voor 2025 structureel sluitend; na 2026 ontstaan zoals hiervoor aangegeven substantiële tekorten. Wij zien uit naar het gesprek met de raad en inwoners op dit punt. Voor het jaar 2025 gaan we graag in gesprek over de voorstellen in deze begroting en de keuzes die wij maken voor de toekomst van Laren. Namens het college van Burgemeester & Wethouders Laren, Jan van Midden Wethouder Financiën

4

Leeswijzer De programmabegroting 2025 bestaat uit de begroting in één oogopslag, de beleidsbegroting en de financiële begroting. Hieronder worden de verschillende onderdelen van de programmabegroting kort beschreven. Begroting in één oogopslag Bij de begroting in één oogopslag is op hoofdlijnen inzicht in de financiële positie van de gemeente gegeven voor de komende jaren. Daarnaast wordt een beeld gegeven van de belangrijkste inkomsten en uitgaven van de gemeente. Programmaplan Het programmaplan is het hart van de begroting. Hierin doet het college voorstellen voor de prioriteiten en activiteiten in 2025. Elk van de thematische programma’s begint met een korte inleiding waarin de belangrijkste onderdelen en partners worden beschreven. Daarna staat er een overzicht van de doelstellingen voor de komende vier jaar, met daaronder de activiteiten die in 2025 zijn gepland. Tot slot wordt het totaal aan baten en lasten weergegeven, gevolgd door een tabel met de wijzigingen ten opzichte van eerdere jaren. In sommige programma’s zijn ook de (wettelijke verplichte) beleidsindicatoren opgenomen. Daarachter zijn verschillende (vaak verplichte) blokken opgenomen, die meer inzicht geven in de financiële positie van de gemeente en de onderliggende cijfers.

Paragrafen In de paragrafen worden de onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente Laren. Financiële begroting Het overzicht van de baten en lasten bestaat uit de meerjarenraming 2025-2028 waarmee inzicht wordt gegeven van de totale baten en lasten per programma. Ook staat hier de analyse van het structureel en reëel evenwicht van de begroting. Uiteenzetting van de financiële positie Dit onderdeel bestaat uit de meerjarige geprognosticeerde balans, de investeringsplanning, een overzicht van de reserves en voorzieningen en tot slot het overzicht van het EMU-saldo. Bijlagen De bijlagen bestaan uit het overzicht van de taakvelden en de toelichting op de algemene uitkering. Daarnaast de investeringsplanning en een overzicht van de wettelijk verplichte beleidsindicatoren. Voor het begrip van de begroting is het belangrijk deze technische punten voor ogen te houden: -

Toelichting bij systematiek Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de BEL. De dienstverleningsovereenkomst 2025 is nu verwerkt in de begroting 2025 Laren. Het afvoeren van de DVO 2024 en de opvoer van de DVO 2025 leidt op beleidsproducten tot soms aanzienlijke toe- en afname uur-inzet BEL Combinatie, per saldo is het effect hiervan echter beperkt.

-

Tenzij anders vermeld zijn alle bedragen in euro’s en afgerond op hele getallen. Door deze afronding kan een optelverschil ontstaan.

5

-

Duiding ‘resultaat’ in de financiële tabellen: Bedrag +: Bedrag -:

resultaat is negatief (verlies) resultaat is positief (winst)

méér uitgaven of minder inkomsten dan begroot minder uitgaven of méér inkomsten dan begroot

6

Collegesamenstelling en portefeuilleverdeling Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester en de wethouders zijn verantwoordelijk voor de uit te voeren bestuurlijke taken en hebben ieder een eigen portefeuille die is gekoppeld aan de verschillende programma’s in de begroting.

Burgemeester N. (Nanning) Mol

Algemene bestuurlijke zaken, kabinetszaken Openbare orde en veiligheid Evenementen- en horecavergunningen Kunst en cultuur Burgerzaken ICT & informatieveiligheid

Wethouder J.G. (Jan) van Midden De heer J.G. (Jan) van Midden is 1e locoburgemeester.

Financiën, waaronder belastingen en subsidiebeleid Openbare ruimte en groen, waaronder riolering Toezicht en handhaving Sport Grondzaken en vastgoed Project uitvoering centrumvisie (i.s.m. wethouder De Groot) Project onderwijshuisvesting (i.s.m. wethouder De Groot)

Wethouder N. (Niels) Rood De heer N. (Niels) Rood is 2e locoburgemeester.

Ruimtelijke ontwikkeling, waaronder omgevingswet Verkeer en vervoer Wonen en Volkshuisvesting Inwonersbetrokkenheid en bestuurlijke vernieuwing Brinkhuis, inclusief bibliotheek Monumenten Vergunningen Huisvesting vluchtelingen en asielketen Project Crailo Project Laren Regenklaar

Wethouder F.K. (Flip) de Groot De heer F.K. (Flip) de Groot is 3e locoburgemeester.

Economische zaken, toerisme en evenementenbeleid Milieu & duurzaamheid WMO, jeugd, welzijn Volksgezondheid Onderwijs Project uitvoering centrumvisie (i.s.m. wethouder Van Midden) Project onderwijshuisvesting (i.s.m. wethouder Van Midden)

7

Begroting in één oogopslag De voorliggende meerjarenbegroting 2025-2028 laat in het eerste begrotingsjaar 2025 een positief resultaat zien van € 179.598. Vanaf het jaar 2026 neemt het overschot af vanwege het zogenoemde “ravijn”-jaar 2026 naar een tekort van € 952.022. Hieronder zijn de saldi van de meerjarenbegroting 2025-2028 per programma gepresenteerd.

Omschrijving

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1. Besturen en diensten verlenen in een veilig in Laren

4.463.676 4.234.723

4.584.703

4.550.817

4.546.990

4.540.883

2. Buitenruimte onderhouden in Laren

4.255.968 4.253.423

4.599.089

4.541.502

4.831.570

4.888.728

3. Duurzaam en prettig wonen in Laren

4.148.625 3.854.394

5.949.941

4.079.063

4.028.877

4.032.943

4. Sporten, ontwikkelen en leren in Laren

4.142.516 4.942.806

5.588.756

5.531.940

5.531.571

5.649.671

5. Meedoen in Laren

8.845.570 9.403.491 10.235.562 10.108.400 10.108.592 10.108.509

6. De algemene inkomsten en uitgaven van Laren

7.248.731 6.530.338

6.636.113

6.590.133

6.590.922

6.586.220

Totaal lasten

33.105.086 33.219.175

37.594.164

35.401.856

35.638.522

35.806.952

-494.562

-406.381

-406.381

-406.381

-406.381

Lasten programma:

Baten programma: 1. Besturen en diensten verlenen in een veilig in Laren

-249.669

2. Buitenruimte onderhouden in Laren

-1.414.061 -1.525.115 -1.577.089 -1.613.288 -1.798.809 -1.847.386

3. Duurzaam en prettig wonen in Laren

-3.658.638 -2.904.977 -5.511.659 -3.700.330 -3.658.266 -3.664.669

4. Sporten, ontwikkelen en leren in Laren

-1.056.940 -1.526.442 -1.539.484 -1.280.881 -1.280.881 -1.280.881

5. Meedoen in Laren

-3.168.225 -3.066.855 -3.470.105 -3.494.105 -3.494.105 -3.494.105

6. De algemene inkomsten en uitgaven van Laren

24.352.446 23.919.617 24.697.879 23.604.286 24.021.957 24.362.363

Totaal baten

-1.039.788

Totaal saldo van baten en lasten

-5.503.464

-4.208.223

391.567

1.302.585

978.123

751.168

Stortingen in reserves

958.230

-

-

-

-

-

Onttrekkingen uit reserves

-389.513

-26.500

-195.797

-190.797

-185.797

-110.457

Het geraamde begrotingsresultaat

-471.070

-

195.770

1.111.788

792.326

640.711

26.500 -37.202.596 -34.099.271 -34.660.398 -35.055.785

Het bovenstaande begrotingsresultaat is een optelling van de meerjarenbegroting zoals opgenomen in de programmabegroting 2024, de mutaties uit de kadernota 2025 en tot slot de nieuwe mutaties die zijn toegelicht in dit nieuwe begrotingsdocument.

8

Hieronder is de opbouw van de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2025-2028 opgenomen. Meerjarenperspectief 2025-2028

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2025

2026

2027

2028

Meerjarenbegroting 2024-2027

-878.661

331.955

580.165

580.165

Mutaties kadernota 2025

706.461

794.142

495.292

619.647

Nieuwe mutaties na kadernota 2025

367.970

-14.309

-283.131

-559.101

Geraamd begrotingsresultaat 2025

195.770

1.111.788

792.326

640.711

Samenvatting ontwikkelingen na kadernota 2025 In de toelichting op de meerjarenbegroting 2025- 2028 (onderdeel financiële begroting 3.1) staat een totaaloverzicht van de ontwikkelingen per programma opgenomen. De verschillen ten opzichte van de voorgaande begroting zijn in het programmaplan uitgebreid toegelicht en in de verschillenverklaringen per programma. Structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. De raad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. De financieel toezichthouder heeft de wettelijke taak om te beoordelen of er sprake is van structureel en reëel evenwicht. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk structureel. In de begroting dient daarom een limitatief overzicht van de incidentele baten en lasten worden gegeven. Reëel evenwicht Met reëel evenwicht wordt bedoeld dat de geraamde baten en lasten in de begroting en meerjarenraming volledig en realistisch zijn. De gemeente dient zich rekenschap te geven van daadwerkelijk te verwachten groei of afname van baten en lasten.

Structureel en reëel begrotingsevenwicht gemeente Laren Het structureel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat over blijft moet op termijn positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Voor 2025 is dit het geval en voor 2026 een verder wordt het advies van VNG gevolgd. Hieronder een overzicht van de berekening van het structureel begrotingsoverzicht. Berekening structureel saldo

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Geraamd resultaat -/- Incidentele lasten + Incidentele baten -/- Incidentele toevoegingen reserves + Incidentele onttrekkingen reserves Structureel saldo begroting Structureel evenwicht?

195.770 -632.665 88.000

1.111.788 -324.063 -

792.326 -65.000 -

640.711 -

169.297 -179.598 Ja

164.297 952.022 Nee

159.297 886.623 Nee

83.957 724.668 Nee

9

Opbrengsten 2025 gemeente Laren ( bedragen x € 1.000) Ontvangsten Rijk

€ 22.776

Lokale heffingen

€ 10.878

Onroerende zaakbelasting (OZB) Afvalstoffenheffing Rioolheffing Leges omgevingsvergunning Precariobelasting Overige leges en heffingen

€ 5.925 € 1.889 € 1.491 € 1.000 € 21 € 552

Overige inkomsten

€ 3.745

Onttrekkingen reserve(s) Pachten en huren Rente en dividenden

€ 196 € 664 € 208

Overige inkomsten

€ 2.677

Totale inkomsten

€ 37.399

Lasten 2025 gemeente Laren ( x € 1.000) Programma's

€ 37.594

1. Besturen en diensten verlenen in een veilig in Laren

€ 4.585

2. Buitenruimte onderhouden in Laren

€ 4.599

3. Duurzaam en prettig wonen in Laren

€ 5.950

4. Sporten, ontwikkelen en leren in Laren

€ 5.589

5. Meedoen in Laren

€ 10.236

6. De algemene inkomsten en uitgaven van Laren

€ 6.636

Overige onderdelen

€0

Stortingen reserve(s)

€0

Totale uitgaven

€ 37.594

Resultaat 2025

€ 196

10

Beleidsbegroting

11

1. Programmaplan

12

Uitgangspunten Uitkering gemeentefonds In de raming is de algemene uitkering tot en met de Meicirculaire 2024 van het gemeentefonds verwerkt. Nieuwe programma-indeling De begroting 2025 is het eerste P&C document die de BEL-gemeenten volgens de nieuwe programma-indeling presenteren. Hierdoor kan de begroting er op sommige onderdelen anders uitzien. Financiële ontwikkelingen (>€ 10.000,-) Voor alle drie de BEL-gemeenten zijn de financiële ontwikkelingen boven de € 10.000,- toegelicht. Salarissen De salarissen zijn conform CAO verwerkt. In onderstaand overzicht is een korte samenvatting van de procentuele stijging weergeven. Ambtelijke organisatie (cao-akkoord 2024):  Stijging 4,25% vanaf januari 2024 (cao)  Stijging 1,75% vanaf oktober 2024 (cao)  Stijging 4,00% vanaf april 2025 (prognose) College van B&W en gemeenteraad (Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers):  Stijging 8,5% vanaf 1 juli 2024 (cao) Inflatiecorrectie 2025 Deze is berekend op 3%.

13

Verplichte beleidsindicatoren Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

1

-

0.0 Formatie

0,60

1,35

0,26

Eigen gegevens

2

-

0.0 Bezetting

0,58

1,31

0,20

Eigen gegevens

3

-

0.0 Apparaatskosten

450

532

537

Eigen gegevens

4

-

0.0 Externe inhuur

12%

6%

13%

Eigen gegevens

5

-

0.0 Overhead

16%

16%

16%

Eigen gegevens

Toelichting beleidsindicatoren 1 Het aantal fte per 1.000 inwoners. 2 De bezetting in aantal fte per 1.000 inwoners. 3 De apparaatskosten per inwoner. 4 De kosten van externe inhuur als % van het totaal van de loonsom en de totale kosten van inhuur externen. 5 Percentage van de totale lasten. Taakveld 1 Veiligheid # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

6

3.1 1.2 Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren

3,5

5,7

11,8

8,7

2023

Stichting Halt

8

3.1 1.2 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners

0,0

0,5

1,3

2,5

2023

CBS - diefstallen

9

3.1 1.2 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,0

2,1

2,6

4,3

2023

CBS - criminaliteit

10

3.1 1.2 Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

2,4

1,0

3,0

1,3

2023

CBS - diefstallen

11

3.1 1.2 Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners

4,4

3,6

5,1

5,8

2023

CBS - criminaliteit

Toelichting beleidsindicatoren Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen 6 leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongeren en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. 8 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 9 Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). 10 Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of 11 terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte.

Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze 2 delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Taakveld 3- Economie # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

14

10

3.1 Functiemenging in percentage

45,6%

48,1%

47,2%

54,2%

2023

CBS-BAG/LISA

16

10

3.1 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners

237,1

256,2

292,1

181,8

2023

LISA

14

Toelichting beleidsindicatoren 14 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 16 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Taakveld 4 – Onderwijs # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

17

5.4 4.3 Absoluut verzuim

0

0

0

4,2

2022

DUO / Ingrado

18

5.4 4.3 Relatief verzuim

20,6

28,7

26,0

27,2

2023

DUO / Ingrado

19

5.4 4.3

1,6%

1,7%

1,7%

2,4%

2023

DUO / Ingrado

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

Toelichting beleidsindicatoren 17

Het aantal leerplichtigen of kwalificatieplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling, per 1.000 leerlingen. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'.

18

Een jongere staat wel ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017-2018'. Per 1.000 leerlingen.

19

Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, d.w.z. zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'.

Taakveld 5 - Sport, cultuur en recreatie # Doel TV Naam indicator 20

6.2 5.1 Percentage niet-wekelijkse sporters

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

34,8%

38,2%

38,4%

46,4%

MeetBron moment 2022

CBS/RIVM

Toelichting beleidsindicatoren 20 Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 x per week aan sport doet. Taakveld 6 - Sociaal Domein # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

21

7.3 6.5 Banen

644,1

641,3

793,4

836,6

2023

LISA

23

7.3 6.3 Kinderen in uitkeringsgezin

3%

3%

2%

6%

2022

24

7.3 6.3 Netto arbeidsparticipatie

71,9%

75,0%

70,0%

73,1%

2023

26

7.3 6.3 Percentage werkloze jongeren

x

x

x

1%

2022

CBS - jeugd CBS arbeidsdeelname CBS - jeugd

27

7.3 6.3 Personen met een bijstandsuitkering*

167,0

143,2

148,1

344,8

2023

CBS - participatiewet

28

7.3 6.3 Lopende re-ïntegratievoorzieningen*

114,3

100,5

81,1

191,5

2023

CBS - participatiewet

29

7.3 6.72 Jongeren met jeugdhulp

12,2%

13,2%

12,8%

13,5%

2023

CBS - jeugd

30

7.4 6.72 Jongeren met jeugdbescherming

0,3%

1,0%

0,4%

1,1%

2023

CBS - jeugd

31

7.4 6.72 Jongeren met jeugdreclassering

x

x

x

0,3%

2023

CBS - jeugd

32

7.3 6.71 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO* * eenheidsmaatstaf gewijzigd van 1.000 inwoners naar nu 10.000 inwoners.

460

430

590

700

2023

CBS - mon.SD/WMO

15

Toelichting beleidsindicatoren 21

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten.

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een 23 huishouden waarvan minimaal 1 lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens o.g.v. de Wet werk en bijstand (tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 verstaan. 24 Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking. 26

Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.

Het aantal personen met een uitkering o.g.v. de Wet werk en bijstand (t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen 27 (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. 28 Het aantal lopende reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze 29 bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde 30 en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf 31 is begaan daartoe aanleiding geven, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 t/m 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringsmedewerker om te voorkomen dat hij/zij opnieuw de fout ingaat. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische 32 ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Taakveld 7 - Volksgezondheid en milieu # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

33

9

7.3 Omvang huishoudelijk restafval

146,8

112,5

146,9

147,74

2022

CBS - stat.hh afval

34

9

7.0 Percentage hernieuwbare elektriciteit

12,0%

42,1%

3,6%

41,3%

2022

RWS - klimaatmon.

Toelichting beleidsindicatoren 33 Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg. per inwoner). 34 Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Taakveld 8 – Vhrosv # Doel TV Naam indicator

Blaricum Eemnes

Laren Nederland

MeetBron moment

35

8

8.3 WOZ-waarde woningen

€ 858

€ 526

€ 888

€ 379

2024

CBS - stat.WOZ

36

8

8.3 Nieuwbouw woningen

1,1

43,4

2,6

9,1

2023

BAG-ABFresearch

16

37

8

8.3 Demografische druk

100,4%

79,6%

113,1%

70,4%

2024

CBS - stat.bevolking

38

8

8.0 Woonlasten éénpersoonshuishouden

€ 1.320

€ 991

€ 1.438

x

2024

COELO

39

8

8.0 Woonlasten meerpersoonshuishouden

€ 1.522

€ 1.256

€ 1.684

x

2024

COELO

Toelichting beleidsindicatoren 35 De gemiddelde WOZ waarde van woningen. 36 Het aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. 37 De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 38 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 39 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

17

Programma 1 Besturen en diensten verlenen in een veilig Laren Visie We streven naar 100% digitale dienstverlening met oog voor de inwoners die dat niet kunnen. Vanuit onze missie dat we dichtbij onze inwoners staan is onze visie dat we juist die producten digitaal aan moeten bieden waarvan inwoners vinden dat ze dit zelfstandig moeten kunnen aanvragen. Dienstverlening op locatie(s) of zelfs bij mensen thuis zou een optie kunnen zijn, ook voor diegene die geen digitale middelen hebben of niet in staat zijn hiermee te werken. We leggen de lat voor onze dienstverlening hoog. De kernwoorden hierbij zijn: transparant, verbindend, ondersteunend, eenvoudig en betrouwbaar. We meten onze resultaten aan de hand van landelijke kwaliteits- en servicenormen. Denk aan “Waar staat je gemeente” en het VNGkwaliteitshandvest. Het taalgebruik dient begrijpelijk te zijn voor alle inwoners.

De veiligheid van onze gemeente is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, politie en de gemeente. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat het in onze gemeente veilig blijft om te wonen, werken, ondernemen, recreëren en verblijven. Als er toch ergens onveilige situaties ontstaan dan pakken we dat direct op. Of het nu op straat is of achter de voordeur, online of offline. Tegelijkertijd groeit en bloeit onze gemeente. Daarom investeren we fors in veiligheid. We zetten in op een verbeterd veiligheidsgevoel via preventie en het aanpakken van problemen. Waar nodig treden we handhavend op. De gemeente werkt hiervoor intensief samen met politie, Openbaar Ministerie, brandweer, Versa, woningcorporaties en vele andere partners. We werken integraal, in de zin dat ons beleid zich richt op het sociale-, fysieke- en het veiligheidsdomein. Ook werken we verder aan de resultaatgerichte inzet van onze handhavers onder andere door het bijhouden van een hotspotlijst waardoor we op de hottimes (tijdstip) op de hotspots (locatie) aanwezig kunnen zijn. Een deel van het programma wordt door de Veiligheidsregio uitgevoerd en omvat de kosten van brandweer en crisisbeheersing. Ook de lokale inzet voor de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) valt hieronder. 18

Product 1.1 Burgerzaken en dienstverlening Speerpunten We voeren het Programma Dienstverlening uit. Steeds meer diensten en producten zullen digitaal worden aangeboden. Insteek is digitaal waar het kan maatwerk daar waar nodig. In 2025 zullen we de adresonderzoeken intensiveren waarbij er structureel aandacht wordt besteed aan de leegstand en adresfraude. Het aantal servicenormen zal in 2025 worden uitgebreid en via de website worden gecommuniceerd wat de resultaten zijn. We willen gebruik maken van de Hostmanship-filosofie om zo onze klantvriendelijke dienstverlening te vergroten. Met Hostmanship zijn we met onze dienstverlening gefocust om de klant welkom en gewaardeerd te laten voelen. Doelstellingen Nr. Wat willen we bereiken Doelstellingen: 1. 1.1 Verbeteren van de dienstverlening en communicatie met de bewoners

Op welke wijze willen we dit bereiken Activiteiten 1.1.1 We willen een goede communicatie met bewoners en ondernemers. We zijn goed bereikbaar en beschikbaar, en monitoren dat ook. Medewerkers zijn door middel van training nog meer in staat om de vraag achter de vraag te destilleren in contact met de inwoner. 1.1.2 We willen de kwaliteit van onze dienstverlening blijven verbeteren via diverse kanalen, met als leidraad het handvest overheid-burger. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Medewerkers weten de benodigde informatie te vinden en verbeter punten te signaleren. Een onderdeel daarvan is het opleiden van de medewerkers Frontoffice en het toetsen en herschrijven van bestaande procedures. 1.1.4 We willen gebruik maken van de Hostmanship-filosofie. Via workshops (brainstormsessies) gaan we de Hostmanship-filosofie introduceren. Tijdens die sessies zoemen we dieper in op de verschillende pijlers en laden we de begrippen die daarbij horen. 1.1.5 De gemeente behoort adequaat, consequent en correct zaken af te handelen. Hiervoor zijn servicenormen ontwikkeld die vanaf 2022 gerapporteerd worden aan het Management Team en aan de Raad bij de zomernota en bij de jaarstukken. Communicatie, informatie en data zijn betrouwbaar, transparant en begrijpelijk.

De uitkomsten van de meetwaardes service normen en MOR meldingen zijn een toets en sturingselement voor onze dienstverlening. 1.1.6 We passen ons taalgebruik aan naar begrijpelijk, formulieren worden simpeler en begrijpelijk gemaakt via het project “Communiceren met impact”. 19

Nr. Wat willen we bereiken Op welke wijze willen we dit bereiken Doelstellingen: Activiteiten 1.2.1 1 1.2 Data in de Basisregistratie Maandelijks wordt de BRP onderworpen aan een wettelijk verplichte Personen (BRP) is controle vanuit de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) en waar structureel van hoge nodig verbeterd. kwaliteit. 1.2.2 Jaarlijks worden de BRP en het reisdocumenten uitvoeringsproces onderworpen aan een zelfevaluatie. Inhoud, proces en privacy worden gecontroleerd en geactualiseerd. We zorgen voor kennisoverdracht bij de medewerkers en bieden ruimte voor vakinhoudelijke trainingen. 1.2.3 We ontwikkelen een aanpak voor identiteitsfraude, ter voorkoming van het gebruik van de identiteit van een inwoner door criminelen. We gaan zorgen voor inzet van ondersteunende apparatuur en herhaal trainingen. 1.2.4 We implementeren een werkproces adresonderzoek, door samenwerking met partners om hiermee adresfraude terug te dringen. Een gekoppeld onderdeel is de leegstand aanpak.

Beleidsindicatoren Indicatoren *) Publiek en Dienstverlening De klanttevredenheid is stabiel of neemt bij voorkeur jaarlijks toe. Als u ons belt, staan wij u binnen 30 seconden te woord. U wordt maximaal 2 keer doorverbonden. Als de betreffende medewerker niet direct telefonisch bereikbaar is, wordt een terugbelafspraak gemaakt die wordt nagekomen binnen 2 werkdagen. Aan onze balie hoeft u gemiddeld niet langer dan 5 minuten te wachten. Digitaal bestelde en betaalde producten ontvangt u binnen 5 werkdagen Binnen 2 weken na ontvangst van uw melding over het onderhoud van de openbare ruimte melden wij wat er gebeurd is met uw melding.

Realisatie 2023 6,9

Begroting 2024 7,0

Begroting 2025 7,0

72%

75%

75%

98%

100%

100%

100%

100%

100%

nnb

90%

90%

94,6%

95%

95%

Product 1.2 Bestuurszaken 20

Speerpunten We willen op zoek naar een meer eigentijdse vorm van besturen, passend bij de krachtige samenleving van Laren. Als gemeente willen we ons hoge voorzieningenniveau vasthouden, en ook onze zelfstandigheid. De kracht van Laren is dat alles ‘dichtbij’ is. Daarom zoeken we nieuwe kansen en mogelijkheden om te verbinden én inwoners uit te nodigen zelf initiatief te nemen. Inwonersparticipatie In 2024 is er een participatienota opgesteld. Dit komt voort uit de wens van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren om gezamenlijk een nieuw participatiebeleid te ontwikkelen. Daarbij spelen diverse zaken een rol: maatschappelijke ontwikkelingen, de invoering van de Omgevingswet en de collegeen coalitieakkoorden van de drie gemeenten. De participatienota biedt kaders en richtlijnen voor participatie in de gemeente. De manier waarop de gemeente de samenleving betrekt bij hun plannen, projecten en beleid staat in deze nota centraal. De doorontwikkeling hiervan is een continu proces dat ook in 2025 in verschillende facetten zijn beslag krijgt. De gemeentelijke organisatie (medewerkers en bestuur) zijn in staat om inwonersparticipatie op een doeltreffende manier in te zetten binnen oriënterende fasen, besluitvormings-, uitvoeringstrajecten en projecten. We werken met verschillende participatie- en communicatie-instrumenten en zetten deze zo goed mogelijk in.

We dragen bij aan verkleining van de afstand tussen inwoners en gemeente/bestuur en benutten het potentieel in de samenleving. Doelstellingen

Nr. Wat willen we bereiken Doelstellingen: 1.1 Laren is een vitale gemeente die de taken goed organiseert en 1. financieel stabiel is.

2.

3.

4.

Op welke wijze willen we dit bereiken Activiteiten 1.1.1 In 2025 zetten we de koers verder in op een financieel gezonde organisatie en de eventuele noodzakelijke maatregelen om dit te behouden.

1.1.2 In 2025 houden we de bestaande maatschappelijke voorzieningen in stand. We voorzien geen grote wijzigingen. Wel wordt gewerkt aan nieuwe, meerjarige afspraken met onder andere Singer en SBL (De Biezem). 1.2.1 1.2 We zetten de aanpak van Ons Laren voort, met het nieuwe We versterken de kracht participatiebeleid als leidraad. In 2025 organiseren we weer minstens van onze samenleving en 4 buurtbezoeken en een aantal open thematafels of andere zoeken samenwerking themagerichte gespreksvormen met inwoners. 1.2.2 Om inwoners en ondernemers nog beter te betrekken maken we gebruik van een nieuw participatieplatform "Onslaren.nl" waarbij belanghebbenden laagdrempelig mee kunnen denken over gemeentelijke projecten. Een online participatieplatform is een krachtige aanvulling op de tot nu toe vaak gebruikte instrumenten waarmee we meer en andere groepen inwoners snel en op verschillende manieren kunnen betrekken. Het platform is bedoeld voor plannen, projecten en beleidstrajecten van het college/ de 21

5.

6.

gemeente en wordt beheerd door de BEL Combinatie. Een online participatieplatform biedt verschillende manieren van interactie, zoals het geven van reacties, het liken van voorstellen, het plaatsen van een punt op de kaart, stemmen voor voorstellen, waarderen van voorstellen, een flitspeiling of langere enquête en het verzamelen van ideeën. We zetten het in als instrument ter aanvulling op andere vormen van participatie zoals fysieke inwonersbijeenkomsten en het inwonerspanel. Per onderwerp bekijken we welke mix van instrumenten optimaal is. Als we samenwerken met externe bureaus gebruiken zij ook het platform van onze gemeente. Kosten € 2.000 pj. 1.2.3 We gebruiken de (tweejaarlijkse) beoordeling van de gemeente in het landelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente' als maatstaf voor de inwonerstevredenheid en het vertrouwen in het gemeentebestuur. 1.2.4 De gemeenteraad wil beter te volgen zijn voor de inwoners. Daarom werken we aan een nieuw raadsinformatiesysteem en de mogelijkheid van videostreaming van de raads- en commissievergaderingen.

Product 1.3 Openbare orde en veiligheid Speerpunten Ondermijnende criminaliteit Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit is veelal “onzichtbaar” en sluipend. De aanpak van deze criminaliteit vraagt om een integrale samenwerking. De samenwerking heeft de laatste jaren veel opgeleverd aan informatie, structuren en beeld. Deze ontwikkeling moet de komende periode worden doorgezet om in gezamenlijkheid deze vorm van zware criminaliteit en geweld in te dammen en te verstoren. Ondermijnende criminaliteit maakt gebruik van legale structuren en probeert het gezag van de overheid te ondermijnen. Soms komt bij dit soort criminaliteit ook intimidatie, bedreiging en afpersing kijken van zowel omwonenden als vertegenwoordigers van de overheid. In de komende jaren willen we meer inzetten op regionale samenwerking zodat gebruik kan worden gemaakt van elkaars expertise en inzet. Een voorbeeld hiervan is deelname aan het Bibob Expertise Team en het onderzoek naar een regionaal Bibob Expertise Team (BET). We stellen een plan van aanpak Ondermijning vast en we ontwikkelen een aantal beleidsstukken. De focus in de aanpak ligt op de regionale thema's, vastgoed en horeca. Ook plegen we actief inzet op risicolocaties. In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 staat aanvullend dat er voor jeugd ingezet gaat worden op criminaliteit en het voorkomen van jonge aanwas.

Digitale criminaliteit Het dagelijkse leven is in toenemende mate afhankelijk geworden van digitale technologieën. De fysieke en onlinewereld raakt steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten deze risico’s en kwetsbaarheden. Ook oproepen tot ordeverstoringen vinden vaker plaats in de digitale omgeving. Landelijk daalt de traditionele criminaliteit al jaren, terwijl de digitale criminaliteit, in het bijzonder de horizontale fraude (fraude tussen particulieren onderling) en grensoverschrijdend gedrag, juist toeneemt. De aanpak van digitale onveiligheid (criminaliteit en ordeverstoring) heeft prioriteit. Het doel is om bewustzijn van digitale criminaliteit en de weerbaarheid ertegen te vergroten. Op deze manier willen we de effectiviteit en hopelijk de omvang ervan inperken. De aanpak van digitale 22

onveiligheid en criminaliteit moet net zo normaal worden als de huidige aanpak van de traditionele criminaliteit. High Impact Crimes (HIC) High Impact Crimes (HIC) zijn delicten die grote materiële en/ of immateriële schade veroorzaken. Ze hebben een grote impact op slachtoffers, de directe omgeving van slachtoffers en de samenleving als geheel. Voorbeelden zijn woninginbraken, overvallen, straatroven en mobiel banditisme. Mobiel banditisme is een vorm van internationaal georganiseerde criminaliteit. Het gaat hierbij om rondtrekkende bendes die delicten plegen als babbeltrucs, zakkenrollerij, inbraken, winkel-, en autodiefstal. De leden van deze bendes verblijven in Nederland zonder vaste woon- of verblijfplaats. Dit veiligheidsthema heeft een grote invloed op het veiligheidsgevoel en is geprioriteerd als een thema dat aandacht blijft vragen. De huidige aanpak continueren we en blijven we monitoren. We zetten repressief toezicht in wanneer de situatie hierom vraagt. In onze aanpak staat preventie, samen met (georganiseerde) bewoners, ondernemers, woningcorporaties en andere partners voorop. De gemeente voert regie vanuit een goede informatiepositie en analyse van de cijfers. Op die manier kunnen (preventieve) maatregelen worden afgestemd op trends, specifieke locatie en de actuele werkwijze van de daders.

Verkeersveiligheid Bij het signaleren van een waarneembare trend in het centrum van Laren waarbij de verkeersveiligheid in het geding is dan wordt hiertegen opgetreden. Hiervan is bijvoorbeeld sprake bij autospotters en autoshowers die geluidsoverlast veroorzaken of veel te hard rijden. In het centrum en de schil rondom het centrum houden wij extra controles. Hierbij heeft parkeerproblematiek, verkeersveiligheid en doorstroom van parkeerplaatsen in de blauwe zone onze prioriteit. Zorg- en Veiligheid We intensiveren de verbinding tussen zorg en veiligheid. Er is een structureel overleg Zorg en Veiligheid met relevante partijen op het gebied van zorg (bijvoorbeeld GGZ, sociaal wijkteam) en straf (bijvoorbeeld OM, Reclassering, politie). Dit is vooral bedoeld voor complexere overlast- en criminaliteitsdossiers met doelgroepen waar zowel zorg- als strafmaatregelen moeten worden ingezet om te komen tot een veilige leefsituatie voor zowel de persoon, zijn (gezinssysteem) en de directe woonomgeving. Kwetsbare en Jeugdige inwoners Met onze partners (Interventieteam HBEL, politie en Versa jongerenwerk) vindt structureel overleg plaats over jeugdoverlast en -criminaliteit. Ook werken de partners samen om jongeren een traject te laten volgen waarin zij zorg en veiligheidskaders krijgen om hen te helpen verder te komen in het leven.

Als een lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) nodig is, zal de jongere aangemeld worden voor triage. Het Veiligheidshuis wordt betrokken zodra de lokale PGA niet afdoende is. De boa's nemen actief deel aan het signaleringsoverleg en zijn samen met de politie de oren en ogen van de gemeente. Samen met de jongerenwerker investeren zij in verbinding met de jeugd en zijn zij een van de aanspreekpunten binnen de gemeente.

23

Doelstellingen

Nr Wat willen we bereiken 1. Wij zetten in op een veilige en leefbare gemeente met betrokken inwoners en ondernemers. Deze opgave wordt steeds complexer. Wij zetten in op een zichtbaarheid, herkenbaarheid en aanspreekbaarheid en zetten in op een verbeterd veiligheidsgevoel door middel van preventie en het aanpakken van problemen. Dit vraagt een integrale aanpak met betrekking tot openbare orde, criminaliteit, overlast, ondermijning en onveilige situaties. Hiervoor zetten we in op preventie, signalering, interventie en handhaving. We sturen aan op voldoende inzet vanuit de eigen organisatie en op een goede samenwerking met de (veiligheids)partners.

Op welke wijze willen we dit bereiken • Uitvoering geven aan het Integrale veiligheidsplan 2023 – 2026. • Uitvoering geven aan de uitvoeringsplannen gericht op de prioriteiten Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit , Digitale veiligheid, High Impact Crime, Verkeersveiligheid en Zorg en Veiligheid (kwetsbare en jeugdige inwoners) • Uitvoering geven aan het Handhavingsen uitvoeringsprogramma.

• Aansluiten bij en invulling geven aan de prioriteiten van de Regionale Veiligheidsstrategie. • Monitoren van de implementatie van de uitvoeringsplannen binnen de driehoek en het DVC. • Aanpakken van zware woonoverlast op grond van de Wet aanpak woonoverlast door middel van het toepassen van bestuursdwang via de Algemene Plaatselijke Verordening en Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg • High Impact Crimes (HIC) zijn delicten met een grote materiele en/of immateriële schade veroorzaken en welke een grote impact hebben op slachtoffers, de directe omgeving van het slachtoffer en de samenleving als geheel. De huidige aanpak wordt gecontinueerd en blijvend gemonitord. Er wordt zowel preventief als repressief opgetreden samen met (georganiseerde) bewoners (bv BPV’s of WhatsApp groepen), ondernemers, woningcorporaties en andere partners. Buurtpreventie verenigingen spelen een belangrijke rol in het signaleren van knelpunten en informeren van bewoners. Wij investeren in het bestendigen en actiever benutten van het netwerk.

24

2.

Wij zorgen voor een vangnet voor onze kwetsbare inwoners.

3.

We bestrijden georganiseerde criminaliteit regionaal en lokaal

25

· Wij intensiveren de inzet op de parkeerproblematiek, in het centrum en de schil rondom het centrum. Hierbij heeft parkeerproblematiek en verkeersveiligheid onze prioriteit. • Vanwege de uitbreiding van het taakveld en prioritering in veiligheidsthema’s investeren in extra OOV capaciteit. • De Boa capaciteit blijft gehandhaafd op 3 Fte zodat wij voldoende kunnen inzetten op signaleren en preventieve en repressieve handhaving. • Intensiveren de verbinding tussen Zorg en Veiligheid. Er is structureel overleg met relevante partners over dossier die op het snijvlak complexere overlast- en criminaliteitsdossiers zitten en waarbij sprake is van een doelgroep waar zowel zorg- als strafmaatregelen moeten worden ingezet om te komen tot een veilige leefsituatie voor zowel de persoon, zijn gezinssysteem en de directe omgeving. • Intensiveren van en uitvoering geven aan de persoonsgerichte aanpak voor personen met onbegrepen gedrag in samenwerking binnen het zorg- en veiligheidsdomein. • Wij investeren in het jeugdnetwerk waarbij onder andere het interventieteam HBEL), Politie en Versa jongerenwerk en het Jeugd en gezinsteam Eemnes zijn aangesloten. Er vindt structureel overleg plaats over jeugd- en – criminaliteit. Indien nodig wordt er een traject ingezet waarbij de zorg en veiligheidskaders worden geboden om een basis en structuur te bieden.

Hierbij kan instroom in de Persoonsgerichte aanpak of inbreng in het veiligheidshuis een middel zijn om een vangnet te kunnen bieden • Het opstellen van een plan van aanpak ondermijning welke loopt naast de doelstellingen vanuit het uitvoeringsplan en het (door)ontwikkelen van bijbehorende beleidsstukken. Waar mogelijk zal er regionaal opgetrokken worden ter voorkoming van een waterbedeffect.

4.

5.

6.

• Vergroten van onze slagkracht tegen ondermijnende criminaliteit door deelname aan het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) en deelname aan een onderzoek naar het oprichten van een regionaal Bibob Expertise Team (BET). • Uitvoering geven aan de aanbevelingen uit het project Jonge Aanwas. Wij zetten in op bestrijding van Digitale criminaliteit Werken naar een gestructureerde, en focussen ons hierbij onder andere op horizontale preventieve aanpak zodat fraude en slachtofferschap van ouderen en jongeren. slachtofferschap wordt beperkt. Daarnaast willen we oplossingen bieden bij (potentiële) digitale ordeverstoringen en criminaliteit gericht op senioren, jongeren en mkb’ers. • Uitvoering geven aan de regionale aanpak van digitale veiligheid waarbij horizontale fraude (fraude tussen particulieren onderling), alsmede andere vormen van digitaal grensoverschrijdend gedrag centraal staan. Wij zetten in op een zichtbare en aanspreekbare · Wij investeren in meer focus te boa's die aanwezig op de hotspots (locaties) tijdens leggen in resultaten bij de aansturing van de hottimes ( tijdstippen) onze boa’s. Hiervoor ontwikkelen wij een dashboard om over actuele informatie te beschikken en hierop te sturen. Daarnaast worden (werk)processen (nader) beschreven. Ook zetten wij in op de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van onze boa’s.

Dit heeft als doel bij te dragen aan een efficiënte, eenduidige en transparante werkwijze. Wij zetten ons in voor een daadkrachtige en Vanuit de Veiligheidsregio Gooi en slagkrachtige Veiligheidsregio, crisisorganisatie en Vechtstreek zijn er vier strategische brandweerorganisatie. doelen benoemd die de komende jaren prioriteit hebben. Dit zijn: een veilige leefomgeving, toekomstbestendige crisisbeheersing, toekomst bestendige brandweerzorg en een wendbare organisatie. Deze doelen worden vertaald in een aantal speerpunten. Hierbij kan gedacht worden aan vitale repressie brandweerposten door versterking van informatiemanagement, de doorontwikkeling van planvorming en vakbekwaamheid, het versterkingsprogramma vakbekwame crisisfunctionarissen bevolkingszorg en de uitwerking van het

26

Veiligheidsinformatiecentrum Flevoland/ Gooi en Vechtstreek.

7.

Evenementen zijn passend en verlopen veilig

27

Lokaal ligt het accent met name op Opleiden, Trainen, Oefenen en het up to date houden van de crisisorganisatie organisatie. Leden van de regionale en lokale crisisorganisatie dienen zo goed als mogelijk voorbereid te worden op de bestrijding van een ramp of crisis. Het is dan ook van belang om voldoende te oefenen en kennis op te doen. Zowel bestuurlijk als ambtelijk is er budget beschikbaar om te oefenen en te trainen. Zo ontstaat er routine en ervaring die nodig is om crises en andere acute (bestuurlijke) issues doeltreffend ter hand te nemen. Wij zullen er alles aan doen om onze vrijwillige brandweer te behouden. In regionaal verband wordt ingezet op specifieke beleidsthema's. Hierbij kan gedacht worden aan het versterken van de veiligheidsregio en de crisisbeheersing, de doorontwikkeling Bevolkingszorg, informatieveiligheid en de transitie van de regionale meldkamer naar Midden- Nederland. Het evenementenbeleid is geactualiseerd. Dit zal begin 2025 aan de raad worden voorgelegd. (Zie ook programma EZ) Vrijwilligersorganisaties hebben moeite om zelf voldoende verkeersregelaars te vinden en op te leiden. Daarom gaan we hen vanaf 2025 ondersteunen door als gemeente de inzet van verkeersregelaars te vergoeden.

We blijven in 2025 als gemeente verkeersregelaars aanbieden voor maatschappelijke en nationale evenementen, zoals 4 mei herdenking, Sint Jansprocessie, Sinterklaasintocht.

8.

Wij zetten in op actuele regelgeving

Met scherpere regelgeving, zoals het aanpassen en aanscherpen van huidig beleid en het opstellen van nieuw beleid werpen wij een extra barrière op tegen criminaliteit.

Beleidsindicatoren Servicenorm ‘Vergunningen APV’ Vergunning Alcoholwet: binnen 8 weken na het indienen van uw aanvraag, nemen wij een beslissing Vergunning Alcoholwet: binnen 16 weken (mits binnen 8 weken na aanvraag met 8 weken verlengd) na het indienen van uw aanvraag, nemen wij een beslissing

Servicenorm ‘Vergunningen APV’ Evenementenvergunning: binnen 8 weken na het indienen van uw aanvraag nemen wij een beslissing

Servicenorm ‘Boa taken’ Termijnafhandeling MOR-meldingen: binnen 5 dagen na ontvangst worden MOR-meldingen die vallen onder Boa werkzaamheden in behandeling genomen en indiener geïnformeerd. Termijnafhandeling MOR-meldingen: binnen 10 werkdagen na ontvangst worden MOR-meldingen die vallen onder Boa werkzaamheden afgehandeld. Kwaliteit bekeuringen: Uitgeschreven bekeuringen blijven na bezwaar en beroep in stand

28

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-

95%

95%

-

95%

95%

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

90%

95%

95%

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-

95%

95%

-

80%

90%

-

95%

95%

Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek De voorbereiding op rampen en crises wordt door de gemeente op regionaal niveau georganiseerd door deelname aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. In deze gemeenschappelijke regeling werken brandweer, geneeskundige hulpdiensten en gemeenten samen om zo effectief mogelijk op te treden wanneer zich een ramp of crisis voordoet. In totaal nemen zes gemeenten (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren) deel aan deze gemeenschappelijke regeling. Daarnaast wordt binnen de gemeenschappelijke regeling afgestemd over de regionale en lokale inspanningen in het kader van Bevolkingszorg: de gemeentelijke crisisbeheersing. De Veiligheidsregio adviseert ook bij de beoordeling van evenementenvergunningen. Ook wordt er sinds 2019 hard gewerkt aan een goede samenwerking met de Veiligheidsregio Flevoland. De samenwerking heeft tot doel een meer doelmatige, georganiseerde en gecoördineerde preventie en hulpverlening bij ongevallen en rampen in het verzorgingsgebied te bewerkstelligen. Ontwikkelingen Een belangrijke ontwikkeling in Gooi en Vechtstreek en Midden-Nederland is de nieuwe gezamenlijke meldkamer Midden-Nederland. In de huidige planning staat dat de nieuwe Meldkamer MiddenNederland (MKMNL) op 2 april 2025 operationeel moet zijn.

Als start voor de inrichting van de MKMNL Brandweer en Crisisbeheersing is in 2016 een businesscase vastgesteld door de drie algemeen besturen. Deze businesscase (BC 2016) dient als gezamenlijk referentiepunt in dit proces. Inmiddels wordt de inrichting van de MKMNL uitgewerkt in een ontwerp dat naar verwachting in december 2024 aan het algemeen bestuur wordt voorgelegd. Tijdens deze uitwerking wordt ook de financiële component verder uitgewerkt en herijkt. Voor 2025 zijn er door de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek een aantal beleidsthema’s benoemd. Het betreft veelal thema’s die de Veiligheidsregio in de volle breedte raken. Voor een deel zijn het onderwerpen die bekend zullen klinken, zoals de samenwerking met Veiligheidsregio Flevoland, verplichtend karakter (voorheen taakdifferentiatie) en versterking crisisbeheersing. Het zijn namelijk langlopende trajecten waar de Veiligheidsregio zich ook in 2024 of zelfs eerder al mee bezig houdt. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur heeft 6 leden en 6 plaatsvervangers. De gemeente Laren is met 1 lid vertegenwoordigd in het bestuur. Regio Gooi en Vechtstreek In de regio wordt samengewerkt op het snijvlak van zorg en veiligheid, zoals het zorg- en veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, mensenhandel en bescherming en opvang.

Hierbij wordt intensief samengewerkt tussen de medewerkers en portefeuillehouders openbare orde en veiligheid en sociaal domein. BEL Combinatie Door de verbonden partij BEL Combinatie worden op basis van een dienstverleningsovereenkomst de uitvoerende en ondersteunende werkzaamheden uitgevoerd.

29

Wat mag het kosten? Realisatie 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

547.232 2.307.888 1.608.556 4.463.676

762.774 1.785.824 1.686.125 4.234.723

662.949 2.014.094 1.907.660 4.584.703

674.356 2.003.092 1.873.369 4.550.817

675.354 2.002.922 1.868.714 4.546.990

674.920 2.002.746 1.863.217 4.540.883

Realisatie 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

Baten 1.1 Burgerzaken en dienstverlening 1.2 Bestuurszaken 1.3 Openbare orde en veiligheid Totaal baten

-171.626 -220.464 -102.473 -494.562

-144.500 -16.860 -88.309 -249.669

-298.500 -17.366 -90.515 -406.381

-298.500 -17.366 -90.515 -406.381

-298.500 -17.366 -90.515 -406.381

-298.500 -17.366 -90.515 -406.381

Saldo programma 1

3.969.114

3.985.054

4.178.322

4.144.436

4.140.609

4.134.502

Toename van het aantal aan te vragen reisdocumenten door de start geldigheidsperiode van 10 jaar in 2024, wat leidt tot extra kosten zoals inkoopkosten.