Document · PDF

B23 (1)

Commissie Maatschappij en Financiën 20 september 2023, gemeente larenBij agendapunt: Zomernota 20239.825 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

ZOMERNOTA 2023 GEMEENTE LAREN

INLEIDING

Voor u ligt de Zomernota 2023 van de gemeente Laren. De Zomernota is een bestuurlijke voortgangsrapportage en geeft een beeld van het verwachte resultaat (inhoudelijk en financieel) over het jaar 2023. De zomernota is als volgt opgebouwd: 1. Samenvattend overzicht van de uitvoering van activiteiten (stoplichtenrapportage); 2. Samenvattend overzicht van het verwacht financieel resultaat 2023; 3. Investeringen; 4. Per programma een stoplichtenrapportage van status van de uitvoering van de activiteiten met een toelichting; 5. Per programma een weergave van de (verwachte) afwijkingen ten opzichte van de begroting. Daarbij is zoveel als mogelijke rekening gehouden met kosten en opbrengsten over de resterende tijd van het jaar die nog moeten worden verantwoord.

LEESWIJZER

De Zomernota 2023 is een bestuurlijke voortgangsrapportage op inhoudelijk en financieel gebied. In deze zomernota wordt alleen aandacht besteed aan de (te verwachte) afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting 2023. Er wordt een toelichting verstrekt indien er in de uitvoering sprake is van een afwijking ten opzichte van de begroting. Onderwerpen die op schema liggen en waarvan de verwachting reëel is dat deze gehaald worden in 2023 worden niet verder toegelicht. Aan de hand van de doelenbomen met de activiteiten geven we met de kleuren van de stoplichten aan in hoeverre de uitvoering van de activiteiten op koers ligt:

Indicator

Betekenis

Groen

Activiteit is binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd.

Oranje

Risico dat de activiteit niet binnen de gestelde kaders wordt gerealiseerd. Bijsturing nodig

Rood

Activiteit wordt niet binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd.

Bij een 'rood' of 'oranje' stoplicht bevat de zomernota een toelichting op de oorzaak van de afwijking, de consequenties voor het bereiken van de programmadoelstelling en de wijze waarop het college wil bijsturen.

SAMENVATTING

Uitvoering activiteiten De uitvoering van de programmabegroting ligt grotendeels op koers: van de 64 activiteiten waarin de programmabegroting 2023 is opgedeeld, verwachten we dat 38 activiteiten zonder meer volgens planning worden gerealiseerd ('groen'). Op 23 activiteiten is in meer of mindere mate bijsturing nodig ('oranje'). Van 3 activiteiten verwachten we dat deze niet binnen de kaders uit de programmabegroting 2023 kunnen worden gerealiseerd ('rood'). De onderstaande figuur maakt inzichtelijk welk percentage van de activiteiten binnen de diverse programma’s op koers ligt:

Programma

aantal

status

activiteiten

groen

oranje

rood

Bestuurszaken

Burgerzaken

Openbare orde en veiligheid

Wegen, water en verkeer

Onderwijs

Cultuur en recreatie

Sociaal Domein

Bouwen en wonen

Milieu en duurzaamheid

Grondexploitatie, dorpsver, economie

Totaal aantal activiteiten

Percentage

100%

55%

41%

Financieel Onderstaand worden weergegeven de saldi van de aangeleverde mutaties vanuit de zomerrapportage waarmee het begrotingssaldo wordt beïnvloed: Verwacht rekeningresultaat 2023 In 2023 verwachten we een geprognotiseerd resultaat van € 100.510 voordelig. Per programma zien de verschillen er als volgt uit: Programma

Baten

Lasten

Saldo

1- Bestuursszaken

-30.000

2- Burgerzaken

3- Openbare orde en veiligheid

185.000

4- Wegen, groen, water en verkeer

339.414

5- Onderwijs

554.163

653.163

99.000

6- Cultuur, sport en recreatie

89.865

154.192

64.327

7- Sociaal domein

1.393.931

1.482.272

88.341

8- Bouwen en wonen

39.000

12.000

-27.000

10.420

9- Milieu en duurzaamheid 10- Grondexploitatie, dorpsver, economie

22.500

954.000

20.000

-934.000

Overhead

112.000

Onvoorzien

Vennootschapsbelasting

Algemene dekkingsmiddelen

Mutatie reserves

-12.000

Totaal

3.018.958

2.960.960

12.000 -57.998

Begrotingssaldo na 3e wijziging

-42.512

Verwacht rekeningsresultaat

-100.510

Saldoverklaring: min = voordeel plus= nadeel

Na de behandeling en vaststelling van de programmabegroting 2023-2026 zijn er voorstellen geweest en goedgekeurd die worden gedekt uit het begrotingssaldo. Dat wordt bovenstaand weergegeven in regel “Begrotingssaldo na 3e wijziging”. Deze mutaties worden onderstaand nader gespecificeerd: Ontwikkeling begrotingssaldo 2023 Omschrijving

Inhoud

Programmabegroting 2023

Bedrag

V/N

-271.975

Begrotingswijzigingen t.l.v. saldo 1ste wijziging 2023

Leges en rechten

133.963

3e wijziging 2023

Kosten Belcombinatie

95.500

Begrotingssaldo 2023 na wijziging

-42.512

Saldo Mutatie zomernota

-57.998

Verwacht rekeningsresultaat

-100.510

Saldoverklaring: V = voordeel N = nadeel

Investeringen In verband met de prijsstijging van arbeid en materiaal dreigen beschikbaar gestelde investeringskrediet overschreden te gaan worden. Voor de investering in de reconstructie van Hoefloo, Houtweg en Stationsweg doet deze situatie concreet voor. Onderzocht moet nog worden in hoeverre deze prijsstijging binnen het totale investeringskrediet kan worden opgevangen dan wel dat in een separaat voorstel hierop zal worden teruggekomen. In de Kadernota 2024 is opgenomen dat tegenover de bomenkap in het kader van onderhoud een herplantverplichting staat. Deze herplant-plicht geldt ook voor het 2023. Bij de vaststelling van het investeringsvolume voor 2023 is met deze herplant-plicht nog geen rekening gehouden. Kredietnr.

Omschrijving

Herplanten bomen

73000155

Reconstructie Hoefloo, Houtweg en Stationsweg

Toelichting Per jaar moeten ongeveer 30 bomen worden gekapt in het kader van normaal onderhoud. In het kader van de herplanplicht moeten deze bomen worden vervangen. In de Kadernota 2024 is rekening gehouden met deze herplantplicht. Voor 2023 zal nog een krediet beschikbaar moeten worden gesteld. In verband met de prijsstijging van arbeid en materiaal is sprake van een overschrijding van het beschikbaar gestelde budget. Dit kan leiden tot een overschrijding van het beschikbare krediet. Op dit moment is nog niet bekend of het nadeel binnen het totale investeringsbudget kan worden opgevangen. Bij overschrijding zal een afzonderlijk voorstel volgen.

Beschikbaar gesteld

Aanvullend krediet

30.000

110.000

Nee, voorstel volgt t.z.t.

2.322.000

Beschikbaar stellen

De weergegeven extra lasten inzake investeringen komen wellicht te zijner tijd bij opstellen jaarrekening 2023 als extra kapitaallasten in de desbetreffende programma’s tot uiting. Het voorstel is om voor de herplant-plicht bomen, in afwijking op de Financiële Verordening Laren, uit te gaan van een afschrijftermijn van 35 jaar.

Disclaimer De uren 2023 van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) Bel Combinatie zijn nog niet verwerkt en de gevolgen daarvan voor de exploitatie en de investeringen zijn nog niet meegenomen in de in de Zomernota. Na verwerking van de uren kan het resultaat van de exploitatie nog wijzigingen ondergaan en kan de omvang van de investeringen in beeld worden gebracht.

1. Bestuurszaken

Visie: Het programma bestuurszaken omvat de kosten van het gemeentebestuur zelf: het college, raadsleden, griffie, rekenkamer en staf. Vanuit het bestuur en de staf wordt specifiek gewerkt aan doelstellingen die andere programma’s overstijgen, zoals inwonersparticipatie en het totale financiële beeld.

Doelstellingen

Activiteiten

1.1

1.1.1

Een stabiele en toekomstbestendige BEL Combinatie kan naast het aanbod van reguliere producten en diensten, snel oppakken van nieuwe Wet en regelgeving ook de ambities van de colleges realiseren. Daarbij is efficiency (met dezelfde middelen méér realiseren) een belangrijk doel. Dit vraagt een investering, die in programma ‘overhead’ is opgenomen.

1.1.2

In 2022 vindt de definitieve besluitvorming over overdracht plaats, in 2023 zullen we extra aandacht moeten besteden aan goede communicatie aan inwoners en daadwerkelijke implementatie.

1.1.3

Bij de begroting 2024 willen we de raad een afgewogen voorstel voorleggen over het al dan niet invoeren van forenzenbelasting. We trekken, indien mogelijk, samen op met Blaricum en Huizen.

1.1.4

Eind 2023 willen we een significante verbetering zien in de kwaliteit van de financiële stukken ten opzichte van de vorige raadsperiode en met de raad een afspraak gemaakt hebben over begroten met scenario’s en over spelregels voor de algemene reserve.

1.1.5

De verhuizing van het gemeentebestuur wordt de meest zichtbare ontwikkeling in het komende jaar.

We versterken de kracht van onze 1.2.1 samenleving en zoeken samenwerking

Het college gaat wijkschouwen organiseren om met inwoners laagdrempelig contact te hebben over wat er speelt in hun leefomgeving.

1.2

Laren is een vitale gemeente die de taken goed organiseert en financieel stabiel is.

1.2.2

Als vernieuwende vorm van inwoners betrekken gaan we thematafels organiseren.

Eind2023 hebben we er minstens 3 georganiseerd en kunnen we lessen trekken voor het vervolg. 1.2.3

De jongerenraad is in 2022 gestart, de sportraad krijgt een formele status. We willen hen, net als andere adviesorganen, actief bij laten dragen aan het beleid en dat ook in verschillende raadsvoorstellen zichtbaar maken. We blijven ook het inwonerspanel benutten.

1.2.4

Met onder andere SBL (De Biezem) en Hart van Laren (Brinkhuis) maken we meerjarig subsidie afspraken, waarmee we vernieuwing én continuïteit in de relatie brengen.

1.2.5

Het college wil experimenteren en flexibel inspelen op kansen. We beginnen daar in 2022 mee bij het parkeerbeleid. Waar het in 2023 aan de orde komt is uiteraard niet te voorspellen, maar aan het eind van het jaar willen we kunnen aanwijzen waar we dit in onze werkwijze hebben toegepast.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 1.1.1

Het programma 'VIBE' is ingezet om de BEL-organisatie te versterken. De gemeenteraden van de drie gemeenten zijn op 8 juni tijdens een informatieavond bijgepraat over de voortgang. Verdere rapportage, naast informatiebijeenkomsten, zal via de jaarrekening en eventueel zomernota van de BEL plaatsvinden.

1.1.3

Er vindt overleg plaats met Blaricum en Huizen over de invoering. De organisatie is op dit moment volop bezig met de overgang en het inpassen van de reguliere taken voor Blaricum en Laren. Mogelijk wordt de ingang per 1-1-2024 niet gehaald. Bij de begroting volgt meer informatie daarover.

1.1.4

Gesprek met en aandacht voor de financiële stukken vanuit de BEL Combinatie is opgepakt. We zien kleine stapjes voorwaarts, scenariogericht begroten krijgt vervolg in begroting 2024, andere financiële producten, met name weg opstellen jaarrekening 2023, zij grondig geëvalueerd en zullen anders ingestoken gaan worden.

1.2.4

Dit proces is gaande zoals ook door de portefeuillehouder reeds toegezegd. Begin Q4 2023 zal rapportage en mogelijke verbeterslagen aan de Raad worden gepresenteerd.

1.2.5

Deze nieuwe methode van werken op diverse punten waar specifieke keuzes gemaakt kunnen worden is onder de aandacht, verloopt wat minder snel dan verwacht.

Financiële afwijking

2. Burgerzaken

Visie: Het programma burgerzaken omvat de werkzaamheden aan de publieksbalie en de telefonische klantcontacten. Ook de organisatie van verkiezingen valt onder het programma burgerzaken.

Doelstellingen

Activiteiten

2.1

2.1.1

De diensten en producten van burgerzaken worden daar waar mogelijk digitaal aangeboden. Hierdoor is het mogelijk voor inwoners om 24/7 aanvragen te doen.

2.1.2

Om identiteitsfraude te voorkomen wordt er geïnvesteerd in gezichtsopname aan de balie. Wetgeving maakt dat dit verplicht wordt voor alle gemeentes

2.2

2.3

Verder ontwikkelen van Idienstverlening. Onze dienstverlening is bij voorkeur digitaal en persoonlijk voor wie dat nodig heeft (BEL-brede doelstelling)

Verhogen tevredenheid inwoners 2.2.1 (BEL-brede doelstelling)

Elke 2 jaar wordt de tevredenheid van de inwoners gemeten aan de hand van Waar Staat Je Gemeente. Hierop wordt een actieplan gemaakt en uitgevoerd

2.2.2

Er wordt continue gestuurd op afgesproken servicenormen waarbij het kwaliteitshandvest van de VNG wordt gehanteerd.

2.3.1

De zelfevaluatie zal elk jaar plaatsvinden.

2.3.2

De adresonderzoeken worden geïntensiveerd. We maken gebruik van Landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA). Huisbezoeken worden onderdeel van het proces. Tevens zal het gebruik van briefadressen en de leegstand hierin worden meegenomen.

2.3.3

Medewerkers van Burgerzaken zijn aantoonbaar goed opgeleid door het behalen van certificaten.

2.3.4

Het protocol document en identiteitsfraude zal worden geactualiseerd.

De Basisregistratie Personen is structureel van hoge kwaliteit (BEL-brede doelstelling)

2.4

Wij communiceren proactief, tijdig, consequent en accuraat.

2.4.1

In 2023 voldoen we aan de nieuwe verplichtingen uit de Wet Open Overheid: alle openbare stukken van college en gemeenteraad worden op de website geplaatst, en zijn zo makkelijk online terug te vinden voor de inwoners.

2.4.2

We passen ons taalgebruik aan naar begrijpelijk, formulieren worden simpeler en begrijpelijk gemaakt via het project “Communiceren met impact"

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 2.1.2

Implementatie staat gepland voor Q3 2023

2.4.2

Eerste jaar van bewustwording en basistraining is succesvol afgerond. 2023 staat in het teken van verdiepingstrainingen. Deze zijn allen al gepland. Daarna blijft het herhalen, borgen en aandacht hebben voor dit onderwerp, waarmee het eigenlijk nooit helemaal "af" is.

Financiële afwijking Geen afwijkingen.

3. Openbare orde en veiligheid

Visie: Het programma Openbare orde en veiligheid wordt grotendeels door de Veiligheidsregio uitgevoerd en omvat de kosten van brandweer en crisisbeheersing. Ook de lokale inzet voor de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) valt hieronder.

Doelstellingen

3.1

3.2

Activiteiten

We houden het veiligheidsgevoel 3.1.1 op peil.

De samenwerking en afstemming met buurtpreventieverenigingen wordt meer opgezocht. Buurtpreventieverenigingen spelen een belangrijke rol in het signaleren van knelpunten en het informeren van bewoners. Dit waardevolle netwerk gaan we in 2023 actiever benutten.

3.1.2

Inzet en prioritering van BOA-inzet wordt beter zichtbaar gemaakt in het dorp, voor 2023 halen we prioriteiten op via het burgerpanel. De formatie is structureel uitgebreid naar 3 fte. Komend jaar werken we aan het zichtbaar maken daarvan in het dorp. Omdat capaciteit altijd schaars blijft betrekken we inwoners bij het opstellen van de prioriteiten voor de inzet.

3.1.3

Zowel ambtelijk als bestuurlijk vindt 2 keer per jaar een crisisoefening plaats. Afgelopen jaren hebben aangetoond hoe groot de impact van crises kan zijn (corona, opvang Oekraïners). Om de werkwijze en routine te onderhouden blijven we oefenen met crisisstructuren en – besluitvorming.

3.2.1

In 2023 wordt een nieuw (regionaal) Veiligheidsplan uitgevoerd. In de Gooi en Vechtstreek wordt, samen met de raden, een nieuw IVP opgesteld. Dit wordt eind 2022 of begin 2023 vastgesteld. In 2023 beginnen we met de uitvoering.

3.2.3

Regionaal delen we vaker capaciteit en expertise, onder andere op ondermijnende en digitale criminaliteit. We zien op steeds meer complexe thema’s dat samenwerking nodig is om de juiste expertise te kunnen inzetten. Deze

We bestrijden georganiseerde criminaliteit regionaal

samenwerking verwachten we onder de vlag van het IVP verder te kunnen uitwerken. 3.3

Evenementen zijn passend bij Laren en de overlast wordt beperkt

3.3.1

In 2023 maken we nieuwe meerjarige afspraken met de kermis en over het Winter Village. Met onze grote evenementen zijn in het verleden meerjarige afspraken gemaakt, die nu aflopen. Komend jaar gaan we die herzien en opnieuw vastleggen. Daarbij kijken we ook of dit leidt tot aanpassingen van het evenementenbeleid, die door de raad moeten worden vastgesteld.

3.3.2

We gaan als gemeente verkeersregelaars aanbieden voor maatschappelijke evenementen. De politie kan niet altijd inspringen bij evenement op straat. Vrijwilligersorganisaties (denk aan 4 mei herdenking, Sint Jansprocessie, Sinterklaasintocht) hebben moeite om zelf voldoende verkeersregelaars te vinden en op te leiden. Daarom gaan we hen vanaf 2023 ondersteunen door als gemeente de inzet van verkeersregelaars te vergoeden.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 3.2.3

De vanuit de samenwerking in te zetten capaciteit en expertise op specifieke aandachtsgebieden (ondermijning en digitale criminaliteit) komt langzamer op gang dan gewild en gepland.

Financiële afwijking

Programma 3 3 3

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp 93810000 93330000 93120000

438032 435100 438032

Totaal

DU bommenregeling Verkeersregelaars plein 1940-1945 Bestuurlijk Interventie Team (BIT)

B/L L L L

Bedrag

V/N

154.000 N 28.000 N 3.000 N

S/I I S I

185.000

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

185.000 185.000

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp

toelichting

DU bommenregeling

Vanuit het rijk ontvangt gemeente Laren geld via een decenralsatie-uitekering (DU) voor de bommenregeling. Dit ontvangen geld gaat gaat 1:1 naar een derde partij (GEM Crailo BV) die dit voor Laren regelt.

Verkeersregelaars plein 1940-1945

We hebben tot 31-12-2023 twee verkeersregelaars staan op de vrijdagmiddag op het plein 1940-1945. Dat doen we vanwege de parkeerchaos die begin 2023 ontstond.

BIT tot Q1 2024

Er is besloten dat er aangesloten wordt op het Bestuurlijke Interventie Team (BIT), gelden aangevraagd in de zomernota.

4. Wegen, water en verkeer

Visie: In dit programma worden kosten opgenomen voor onderhoud van de openbare ruimte, de straatverlichtingen – reiniging en gladheidsbestrijding. Ook de uitvoering van het parkeerbeleid en het beheer van de hertenkamp vallen hieronder.

Doelstellingen

4.1

4.2

Activiteiten

We benaderen het onderhoud van 4.1.1 groen en grijs integraal en betrekken inwoners.

Onderhoudsprojecten zijn een grote kostenpost en wegen gaan daarna weer tientallenjaren mee. Wanneer we investeren moet de afweging daaronder dus toekomst bestendig zijn. Het college presenteert in 2023 een integrale onderhoudsplanning, waarbij de prioritering breder afgewogen wordt dan enkel de staat van het wegdek.

4.1.2

Eind 2022 wordt naar verwachting het nieuwe groenplan vastgesteld. Daarin is extra aandacht voor het betrekken van inwoners. In 2023 willen we concreet laten zien hoe dat tot meer en meer succesvolle inwonersinitiatieven leidt.

4.2.1

Vooruitlopend op nieuw verkeersbeleid gaan we experimenteren om te kijken hoe maatregelen in de praktijk uitpakt. In 2023 leidt dat onder andere rond Singer (Hein Keverweg) en op de Nieuweweg (bij evenementen) tot aanpassingen. We geven daarbij duidelijk aan hoe we evalueren en vervolgstappen bepalen.

4.2.2

Zwaar vrachtverkeer door het dorp en voor bevoorrading zorgt voor overlast en een gevoel van onveiligheid. In 2023 verkennen we (mogelijk aan een thematafel) welke maatregelenmogelijk zijn om dit te beperken, zodat het in het nieuwe verkeersbeleid wordt meegenomen.

4.2.3

De gemeente stuurt op dit moment maar beperkt op OV en fietsgebruik. De middelen en invloed zijn ook beperkt, maar in 2023 verkennen we (onder andere met de jongerenraad) welke maatregelen we kunnen nemen om OV en fietsen aantrekkelijker te maken. Voor het stimuleren van fietsgebruik werken we regionaal samen. Daarnaast moet

We pakken knelpunten in parkeerdruk en overlast aan.

besluitvorming plaatsvinden over de wenselijkheid van doorfietsroutes door het dorp. 4.2.4

In 2023 werken we aan een nieuw verkeersbeleidsplan, waarin bovenstaande onderwerpen verwerkt worden. We trekken bij het opstellen zoveel mogelijk samen op met Blaricum en Eemnes om een samenhangend verkeersbeleid te realiseren.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 4.1.2

Het plan is met de raad besproken en wordt Q2 2023 ter besluitvorming voorgelegd

4.2.1

De aangegeven deelprojecten Singer / Hein Keverweg en Nieuweweg zijn deels gerealiseerd, echter zijn nog niet 100% afgerond.

4.2.2

Wordt meegenomen in de verkeersvisie die in Q3 en Q4 2023 wordt opgesteld.

4.2.4

Vanwege de gewenste gezamenlijke aanpak met als gevolg daarvan de afstemming op de genoemde activiteiten met de gemeenten Blaricum en Eemnes wordt er vertraging in de uitwerkingen opgelopen.

Financiële afwijking

Programma 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp 93210000 93210000 93210000 93210012 93210002 93210002 93210012 93210001 93210001 93210000 93210004

Totaal

438019 438099 438019 438019 438012 438019 438036 438019 438004 473000 438099

B/L Bedrag

Onderhoud wegen L Instemmingsverzoeken kabels en leidingen L Onderhoud ivm aanleg glasvezel L Onderhoud ivm aanleg glasvezel L Energiekosten openbare verlichting L Onderhoud openbare verlichting L Inhuur ivm aanleg glasvezel L Onderhoud brug Hilversumseweg L Opstellen beheerplan kunstwerken L Desinvestering voorgaande aanpassing H'sumseweg L Opstellen verkeersvisie Laren L

V/N 75.000 N 32.000 N 26.500 N 26.500 V 87.000 N 55.000 N 12.000 V 10.000 N 3.000 N 59.414 N 30.000 N

S/I I I S S I S I I I I I

339.414

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

38.500 377.914 339.414

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp Onderhoud wegen

toelichting De post onderhoud is geheel besteed. Het groot onderhoud van de voetpaden omgeving ’t Tuintje zijn aanzienlijk hoger uitgevallen dan verwacht. Materialen waren niet herbruikbaar. Om calamiteiten op te kunnen pakken is er een extra budget nodig van € 75.000.

Voor de afhandeling van de aanvragen van instemmingsverzoeken van kabels en leidingen wordt een extern bureau ingehuurd. Instemmingsverzoeken kabels en leidingen Lasten nemen aanzienlijk toe door onder andere een toename van het plaatsen onderstations (energietransitie). Verwachte overschrijding € 32.000. Uit de reserve “onderhoud ivm glasvezel” is € 26.500 beschikbaar gesteld ivm de extra lasten voor herstel van bestrating als gevolg van de aanleg van glasvezel. Dit budget was geraamd op het product “vergunningen en leidingen” en wordt Onderhoud ivm aanleg glasvezel overgeheveld naar “wegen, straten en pleinen”. Onderhoud ivm aanleg glasvezel

Uit de reserve “onderhoud ivm glasvezel” is € 26.500 beschikbaar gesteld ivm de extra lasten voor herstel van bestrating als gevolg van de aanleg van glasvezel. Dit budget wordt overgeheveld naar “wegen, straten en pleinen”.

Energiekosten openbare verlichting

Door de hoge energieprijzen is het budget voor energiekosten al vrijwel verbruikt. Op basis van de huidige voorschotnota’s (t/m mei) wordt een overschrijding verwacht van circa € 87.000.

Onderhoud openbare verlichting Inhuur ivm aanleg glasvezel Onderhoud brug Hilversumseweg Opstellen beheerplan kunstwerken Desinvestering voorgaande aanpassing H'sumseweg Verkeersmaatregelen

De lasten van onderhoud nemen fors toe door een verouderd areaal en door prijsstijgingen van materiaal en arbeid. Verwachte overschrijding in 2023 € 55.000 med door vereldding. De aanleg van glasvezel is klaar en er komen geen lasten meer. Het restant van € 12.000 kan worden af geraamd en zal niet worden onttrokken uit de reserve “onderhoud wegen ivm glasvezel”. Samen met de reconstructie Hilversumseweg is de brug over de Hilversumseweg gerepareerd. Raming lasten € 10.000. In 2023 wordt het beheerplan kunstwerken opgesteld. Hiervoor is geen budget aanwezig. Het plan geeft inzicht in het huidige onderhoudsniveau en de beheerskosten voor de komende plan periode. Extra lasten voor het opstellen van het plan zijn € 3.000. In 2023 heeft de reconstructie plaatsgevonden van het asfalt van de rijbaan Hilversumseweg. Een oudere investering van de Hilversumseweg is nog niet afgeschreven en gaat door de nieuwe reconstructie teniet. De boekwaarde van € 59.414 wordt in 2023 als eenmalige desinvestering / afschrijving verwerkt. Vanuit team verkeer wordt er een verkeersvisie Laren opgesteld. Dit budget staat nu nog bij het college B + W. In de begrotingswijziging zomernota wordt het budget van het college naar verkeersmaatregelen verplaatst.

5. Onderwijs

Visie: Het programma onderwijs bestaat voor het overgrote deel uit kosten voor onderwijshuisvesting: afschrijvingen, verzekeringen, enzovoort. Ook vallen de leerplichthandhaving en het leerlingenvervoer hieronder.

Doelstellingen

Activiteiten

5.1

Onderwijshuisvesting is kwalitatief 5.1.1 op orde en passend bij de Larense maat.

We stellen in 2023 een volwaardig Integraal Huisvestingsplan vast. In 2021 hebben gemeente en schoolbesturen een begin gemaakt met het opstellen vaneen kwaliteitskader onderwijshuisvesting. Onder begeleiding van adviesbureau ICS is inzicht verkregen in de lokale situatie, ambities en scenario’s, inclusief een financiële vertaling. De belangrijkste constatering is dat er een grote opgave is op het vlak van onderwijshuisvesting met aanzienlijke financiële consequenties. Er zijn veel oude, vaak monumentale schoolgebouwen in de gemeente die op korte (0-5 jaar) tot middellange termijn (5-10 jaar) renovatie of vervangende nieuwbouw behoeven. Dit terwijl zowel bij de gemeente als de schoolbesturen op dit moment de middelen ontbreken om de benodigde investeringen te doen. In het coalitieakkoord is benoemd in twee bestuursperiodes, tot 2030, grote stappen te maken in het onderhoud en de modernisering van de schoolgebouwen. Voor een aantal scholen zal nieuwbouw wellicht een betere oplossing zijn dan grootschalig onderhoud. Om dit te financieren worden toevoegingen met andere functies zoals wonen onderzocht. Voor de uitvoering hiervan wordt extra budget voorgesteld.

5.2

We zoeken samenwerking om kinderen zo goed mogelijk te ondersteunen.

We gaan werken met een herziene subsidieregeling kinderopvang. Vanaf 2023 gaan we werken met een herziene subsidieregeling kinderopvang voor Voorschoolse en Vroegschoolse educatie (VVE). In de herziene subsidieregeling hebben we samen met gemeente Huizen besloten om de subsidieregeling zowel administratief als financieel gelijkt trekken binnen de HBEL. Ook maakt de regeling de ouderbijdrage gelijkwaardig met omliggende gemeenten

5.2.1

doordat er gebruik wordt gemaakt van het landelijk VNG adviestabel. Dit heeft ook tot gevolg dat de financiële drempel voor ouders wordt verlaagd waardoor er meer kinderen bereikt kunnen worden. Eind 2023 kunnen we aangeven of dit gelukt is.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 5.1.1

Begin 2023 is de bestuursopdracht vastgesteld door het college van B&W. Eerste vervolgstap in 2023 is de uitvoering van haalbaarheidsonderzoeken per schoollocatie. Onder projectleiding van ICS Adviseurs verkennen gemeente en schoolbesturen momenteel de mogelijke scenario’s. De verwachting is dat de haalbaarheidsonderzoeken in augustus 2023 worden afgerond. Dit is wat later dan gepland, waardoor de verwachte vaststelling van het IHP in de gemeenteraad opschuift van december 2023 naar Q1 2024.

Financiële afwijking Programma 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Kostenplaats 9343001 9343002 9430000 9430000 9342000 9342000 9430000 9430000 9342046 9342040 9342040 9342040

Kostensoort Onderwerp 443307 443307 543100 438099 543100 438099 543100 438099 438015 543100 438099 543100

leerlingenvervoer leerplicht SPUK onderwijsroute SPUK onderwijsroute specifieke uitkering ventilatie in schoolgebouwen specifieke uitkering ventilatie in schoolgebouwen SPUK Inhalen covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen SPUK Inhalen covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen klokuren schoolgymnastiek Binckhorst St. Jan SPUK tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden SPUK tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden Ontvangst 2022 dubbel ingeboekt, per ongeluk geland in exploitatie 22

B/L

Bedrag L L B L B L B L L B L B

Totaal

41.000 8.000 9.783 9.783 73.261 73.261 251.119 251.119 5.000 265.000 265.000 45.000

V/N N N V N V N V N N V N N

S/I S S I I I I I I S I I I

99.000

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

599.163 45.000 554.163

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

653.163 653.163

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp toelichting leerlingenvervoer Betreft deelname regio. Groei van de kosten is hoger dan in begroting is meegenomen. leerplicht Betreft deelname regio. Groei van de kosten is hoger dan in begroting is meegenomen. SPUK onderwijsroute SPUK onderwijsroute resterende middelen specifieke uitkering ventilatie in schoolgebouwen SUVIS 2021 SPUK Inhalen covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen NPO resterende middelen Gymzaal de Binkhorst St. Jan Door hogere normbedragen VNG vallen de kosten hoger uit. Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden SPUK 2022/2023 Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden In de realisatie van 2022 is deze ontvangst per ongeluk dubbel ingeboekt. De correctie hiervan valt helaas in 2023.

6. Cultuur en recreatie

Visie: In dit programma zijn veel verschillende maatschappelijke activiteiten opgenomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de subsidies voor sportverenigingen en voor de Biezem. Ook subsidies voor muziekverenigingen en musea vallen hieronder, net als de kosten voor de bibliotheek en de lokale omroep.

Doelstellingen

Activiteiten

6.1

6.1.1

De sportraad krijgt een formele positie, in 2023 gaan we aan de slag met een meer jarenvisie op sport(verenigingen). De afgelopen jaren heeft de gemeente fors geïnvesteerd in sportaccommodaties. Die subsidieregeling loopt af, omdat er geen nieuw budget is. In 2023 werken we met de sportraad aan een nieuwe visie waarin zowel naar verenigingsondersteuning als naar activiteiten en accommodaties wordt gekeken. Onderdeel daarvan is perspectief op de financiering van het sportbeleid. Eind 2023 moet die door de raad worden vastgesteld.

6.1.2

We vergroten de sportdeelname, door buurtsportcoaches en maatschappelijke initiatieven te ondersteunen. In 2023 gaan we door met de inzet van buurtsportcoaches, gaan we meedoen met Jongeren op Gezond Gewicht en hopen we meer maatschappelijke initiatieven (zoals G-hockey en de Derde Helft) vanuit de sportvereniging te kunnen ondersteunen. We moedigen ze daartoe aan.

Meer inwoners genieten van kunst 6.2.1 en cultuur.

We intensiveren beleving, bevorderen participatie en faciliteren verbinding. In 2023 gaan we verder met de uitvoering van de Nota kunst en cultuur. Daarbij richten we ons op het betrekken van nieuwe doelgroepen en het zichtbaar maken van kunst in de openbare ruimte. Het Nazomerfeest was in 2022 een eerste proefuitvoering, in 2023 gaan we de ervaringen inzetten voor een nieuwe editie. Een bijzondere uitdaging (en kans) wordt het uitwerken van voorstellen om de gemeentelijke collectie zichtbaar en toegankelijk te houden na de verhuizing naar het Brinkhuis.

6.2

Inwoners sporten meer, we ondersteuningen verenigingen.

6.2.2

De bibliotheekfusie in 2023 gaat niet ten koste van de dienstverlening aan inwoners. Bibliotheek Huizen-Laren Blaricum en Bibliotheek Gooi en meer fuseren per 1 januari 2023en gaan verder onder de naam Bibliotheek Gooi+. De organisaties werken al langere tijd nauw samen. De fusie heeft als doel een robuuste organisatie te realiseren waarmee de dienstverlening binnen de gemeenten op onveranderd kwaliteitsniveau blijft. Wij hebben vertrouwen in de nieuwe organisatie en verwachten dat de bibliotheek steeds meer een rol gaat spelen in het ondersteunen van de samenleving.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 6.2.1

Het betrekken van nieuwe doelgroepen in de beleving alle items verbonden aan Kunst en Cultuurbeleving is opgepakt in 2023. Echter een dermate omvangrijk traject, mede door ontstane bijsturingen (nazomerfestival) neemt meer tijd dan van te voren ingeschat was.

Financiële afwijking

Programma 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

93570000 93570000 93510000 93510000 93610005 93610005 93610005 93610005 93610005 93610005 93510000 93510000 93550010

Totaal

443301 438059 543100 438060 543100 435100 543100 435100 543100 435100/438099 543100 onbekend 443307

Maatwerk groen en spelen Evaluatie IBOR Spuk Sportakkoord Spuk Sportakkoord Spuk BRC Spuk BRC Spuk aanpak overgewicht Spuk aanpak overgewicht Spuk Valpreventie Spuk Valpreventie Spuk Neas Spuk Neas Visit Gooi en Vecht

B/L

Bedrag L L B L B L B L B L B L L

V/N 20.854 75.000 11.210 11.210 44.414 44.414 8.684 8.684 25.557 25.557

onbekend onbekend 10.181

V N V N V N V N V N V N N

S/I S I I I I I I I I I I I S

64.327

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

89.865

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

20.854 175.046 154.192

89.865

Toelichting financiele afwijkingen

Onderwerp Maatwerk groen en spelen

toelichting De raming voor maatwerk is dubbel opgenomen in de begroting. Het betreft lasten voor formatie voor groen en spelen. Lasten voor maatwerk zijn jaarlijks € 20.854. Inmiddels zijn we ruim 2 jaar aan de slag met het IBOR-contract. Uit een tussentijdse evaluatie bleek dat er een grijs gebied is m.b.t. het beheer van het openbaar groen in de buitengebieden. Deze gebieden zijn ook niet meegenomen tijdens de kwaliteitsdiscussie ten behoeve van de aanbesteding van het IBOR contract. We willen daarom in 2023 een grotere evaluatie houden. Deze evaluatie zal zowel gaan over het contract zelf (betrof het een handig contract en hoe werkte dit in de praktijk?) als over de prijzen, het bereikte beeldkwaliteit, de volledigheid van de te onderhouden kapitaalgoederen (we weten al dat bijvoorbeeld het wegenonderhoud hier niet in zit) en de wederzijdse ervaring over de samenwerking tussen de BEL-combinatie en de huidige aannemer. Omdat we weten dat niet alle kapitaalgoederen ondergebracht zijn in het IBOR-contract en dat deze ook niet zijn behandeld tijdens de IBOR kwaliteitsdiscussie is het noodzakelijk om deze integrale kwaliteitsdiscussie alsnog te houden.

Evaluatie IBOR Spuk Sport en Spuk BRC Spuk aanpak overgewicht en valpreventie Spuk Neas Visit Gooi & Vecht

Daarom willen wij met de verschillende stakeholders (inwoners, gemeenteraad, belangengroepering, de BEL-combinatie, enz.) komen tot een aantal integrale kwaliteitsprofielen over alle kapitaalgoederen (zoals wegen, bomen, groen, straatmeubilair enzovoort) die we binnen de gemeente beheren. Daarna is het aan de raad om een kwaliteitsprofiel te kiezen en deze te laten implementeren. 4 jarige aanvraag nr 3 t/m 6) 4 jarige aanvraag, bedrag veranderd in 2024 (nr 7 tm 10) Aanvraag loopt onbekende uitkomst (nr 11 en 12) Deze post is toegevoegd aan de taken van de Regio. Budget moet nog toegewezen worden.

7. Sociaal Domein

Visie: Het programma Sociaal Domein is, financieel gezien, met afstand het grootste programma van de begroting. Het omvat een aantal wettelijke voorzieningen, zoals huishoudelijke hulp, maatwerkvoorzieningen, bijstandsuitkeringen en jeugdzorg. Daarnaast is er lokale inzet, zoals voor het Brinkhuis en subsidies aan diverse verenigingen. Een klein, maar steeds groter, budget wordt ingezet voor preventieve maatregelen. Lokaal sturen we op het welzijnswerk en het Brinkhuis als sociale ontmoetingsplaats. In de HBEL samenwerking vindt de uitvoering van de Jeugdwet, de WMO, Participatiewet, leerlingenvervoer, inburgering en schuldhulpverlening plaats. In de regio Gooi en Vechtstreek is de inkoop en het contractbeheer van de individuele voorzieningen Wmo en Jeugdzorg georganiseerd. Ook voert de regio Veilig thuis uit en is Jeugd & Gezin hier ondergebracht. De GGD Gooi en Vechtstreek voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente de taken uit op het gebied van gezondheidszorg, ouderenzorg, epidemiologie en bestrijding infectieziekten, evenals bijkomende ondersteunende werkzaamheden inzake de gedecentraliseerde taken. Ook verzorgt de GGD de inspecties van de kinderopvang.

Doelstellingen

Activiteiten

7.1

7.1.1

We zoeken samenwerking met eerstelijnszorg om passend aanbod te bieden. In 2022 hebben de huisartsen van Laren en de HBEL uitvoeringsorganisatie een overeenkomst ondertekend om te starten met de inzet van een jeugdwerker GGZ in het gezondheidscentrum het Raadhuis. Dit draagt bij om de jeugdhulp meer passend, meer laagdrempelig en goedkoper te maken. In 2023 wordt deze pilot gemonitord en geëvalueerd. Aan de hand van resultaten hiervan worden eventueel andere interventies in het jeugdzorgbeleid bedacht.

7.1.2

We signaleren op tijd en zetten in op laagdrempelige dienstverlening. Gezondheid betreft het fysieke, mentale en maatschappelijke welzijn van mensen en wordt voor een groot deel beïnvloed door de leefomgeving, leefstijl en de mate waarin iemand grip op zijn leven heeft. Een goede en positieve gezondheid vergroot de kwaliteit van leven en stelt mensen in staat om beter en langer inzetbaar te zijn in de samenleving. Een gezonde leefstijl draagt bij aan gezondheid in de breedste zin van het woord en kan bijdragen aan het voorkomen van gezondheidsklachten (preventie). Bij mensen met een bepaalde gezondheidsklacht, aandoening of ziekte (is zorg), kan een gezonde leefstijl ook een groot curatief potentieel hebben. Inzet op een

We bieden ondersteuning om inwoners zo zelfstandig mogelijk mee te laten doen in de samenleving.

gezonde en positieve leefstijl als (onderdeel van de) behandeling is een vorm van passende zorg die de druk op de zorgprofessionals kan verminderen en de zorg betaalbaar houdt. Lokaal hebben we daar een preventie-akkoord voor opgesteld. Er wordt ingezet op het versterken en uitbreiden van interventies om een gezonde en positieve leefstijl te bevorderen. Als middel is er een schakelpunt voor inwoners en professionals gerealiseerd, waarbij vraag en aanbod op het gebied van leefstijl wordt beantwoord. De 1ste lijn heeft daardoor een gericht aanspreekpunt voor patiënten met een niet medische vraag, die ondersteuning en advies ontvangen van professionals uit de sport, welzijn en maatschappelijk werkveld en inwoners kunnen binnenlopen op spreekuren en/of een gerichte afspraak maken. Dit is een preventieve maatregel die we moeten blijven voortzetten om bij zorgprofessionals de druk te verminderen en de kosten voor de zorg betaalbaar te houden. 7.2

Het visitatierapport van de VNG is 7.2.1 leidend voor vernieuwingen in de HBEL-samenwerking.

In HBEL-verband formuleren we duidelijke bestuurlijke kaders. Het maatregelenpakket dat in 2021 is vastgesteld geeft, samen met het visitatierapport van de VNG duidelijke koers voor de HBEL-organisatie. Maatregelen als de inkomenstoets inde Huishoudelijke Hulp lijken vruchten af te werpen en krijgen navolging van andere gemeenten. In 2023 gaan we geen grote nieuwe veranderingen doorvoeren, maar proberen we met een bestendige koers de kwaliteit en financiën in balans te houden. Er is de afgelopen jaren in HBEL verband gewerkt aan een gedeeld kader van normen en waarden. Op basis hiervan formuleert de gemeente een heldere visie op het sociaal domein, die ons meer grip en sturing moet gaan bieden. Ook vertalen we het gedeelde waar denkader naar handvatten voor de uitvoerende medewerkers, zodat het een duidelijke richting geeft bij individuele besluiten.

7.2.2

We differentiëren om voor elke groep een passend aanbod te bieden. Eind 2022 starten de BEL-gemeenten met een pilot gericht op het preventieve aanbod op het gebied van 24

bewegen, leefstijl en welzijn. Er is al een groot preventief aanbod op het gebied van lichamelijke en mentale gezondheid alleen niet alle inwoners en professionalsweten dit aanbod te vinden. In 2023 vindt de eerste evaluatie hiervan plaats. 7.3

7.4

Het welzijnswerk ondersteunt 7.3.1 zelfredzaamheid en staat dicht bij de inwoners.

We gaan nieuwe afspraken maken over herkenning en bereik van het welzijnswerk. Het welzijnswerk is voor veel inwoners het eerste contactpunt met het gemeentelijk zorgaanbod. Daarvoor leggen wij de lat hoog. In 2023 willen we nieuwe, liefst meerjarige, afspraken maken over de inzet van het welzijnswerk.

7.3.2

Het jongerenwerk gaat samenwerken in BELverband en is vaker op straat. De jongeren die (latente) behoefte hebben aan een steuntje in de rug naar zelfredzame volwassenen, komen nog beter in beeld met outreachend jongerenwerk dat BEL breed signaleert en benadert. In 2023 gaan we een JOP/playcourt realiseren Om jongeren betrokken te houden bij het dorp is er een Jongerenraad opgericht in Laren. Met de jongerenraad willen we jongeren betrekken bij de ontwikkeling van plekken en JOP’s voor de jeugd in het dorp. Op deze manier hebben zij inspraak en kunnen zij meedenken aan oplossingen.

7.3.3

We gaan mantelzorgers beter ondersteunen. In 2023 starten we met de pilot Verbeteren toegang tot Mantelzorgregelingen. Door de juiste mantelzorg ondersteuning stel je mensen in staat zelfredzaam te blijven. De pilot heeft de volgende actiepunten:1. Meer bewustwording bij mantelzorgers en bij professionals (intern en extern)2. Duidelijke route naar mantelzorgondersteuning en ontsluiten van informatie3. Een samenhangend en duurzame ondersteuningsstructuur4. Heroriëntatie mantelzorgwaardering

Het Brinkhuis is de huiskamer van 7.4.1 Laren, we voeren de Visie Brinkhuis uit.

We maken afspraken met de stichting over vergroting van (bekendheid van) het aanbod. Het Brinkhuis is verbonden met de Larense gemeenschap en heeft zich bewezen als onderdeel van de basisinfrastructuur van het dorp. In een meerjarige subsidieafspraak wordt vastgelegd hoe de begroting op orde wordt 25

gebracht en welke prestaties de gemeente van het Brinkhuis verwacht. Op basis van de herijkte visie op de functie van Hart van Laren, en de wijze waarop het beheer en exploitatie kunnen worden verbeterd, zal het bestuur uitvoering geven aan het plan.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 7.1.1

De Jeugdwerker GGZ is in april 2023 gestart in het Raadhuis in Laren. Zij werkt elke maandag vanuit het consultatiebureau Jeugd en Gezin. De jeugdwerker Ggz heeft nauw contact met de huisartsen in het Raadhuis en zij krijgt patiënten doorverwezen. Omdat de jeugdwerker een kleine twee maanden bezig is, is er nog geen evaluatie geweest. In het najaar van 2023 wordt een eerste evaluatie gedaan met de Jeugdwerker GGZ en Maatschappelijke Zaken.

7.2.2

Het leefstijlpunt is op 1 juni 2023 geopend. In 2023 zetten we een website van het leefstijlpunt op met daarop het volledige preventieve aanbod op het gebied van bewegen, leefstijl en welzijn.

7.3.1

De afronding van de prestatieafspraken vindt plaats in de zomer van 2023.

7.3.2

We zijn met Versa in gesprek om het outreachende jongerenwerk te intensiveren.

7.4.1

Stichting Hart van Laren exploiteert Het Brinkhuis dat zich door ontwikkelt tot dé ontmoetingsplek in Laren. Het Brinkhuis faciliteert een divers aanbod van activiteiten uitgevoerd door het beheer van Het Brinkhuis, en door diverse partners en huurders. De gemeente is met de Stichting in gesprek over de verwachte prestaties voor de verlening van de meerjarige subsidie.

Financiële afwijking Programma

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp 43610003 43610003 93710001 93710001 93710002 93710002 93610000 93610000 93710002 93710002 93710001 93710001 93710001 93710001 93610000 93610000 93610000 93610000 93610000 93610000 93710001 93710001 93710001 93710001 93610000 93610000 93710001 93710001 93671000 93610000 93671200 93671300 93672000 93610009 93610009 93610009 93610009 93610009 93610009 93610009 93610009 93630004 93672000

438105 536000 543100 438066 543100 438098 543100 nieuw 543100 438097 543100 438064 543100 438065 543100 434113 543100 nieuw 543100 Nieuw 543100 443305 543100 443305 543100 nieuw 543100 438064 443307 442001 434106 434106 434116 543100 434100 438015 438049 438099 438036 438099 438099 434100 434100

B/L

Huren brinkhuis Inkomst huren Brinkhuis Spuk leefomgeving Spuk leefomgeving Spuk vroegsignl. Alcoholgebruik Spuk vroegsignl. Alcoholgebruik Spuk versterken sociale basis Spuk versterken sociale basis Spuk Kansrijke start Spuk Kansrijke start Spuk terugdringen gezondheidsachterstanden Spuk terugdringen gezondheidsachterstanden Spuk mentale gezondheid Spuk mentale gezondheid Spuk Mantelzorg Spuk Mantelzorg Spuk 1 tegen eenzaamheid Spuk 1 tegen eenzaamheid Spuk Welzijn op recept Spuk Welzijn op recept Spuk versterking kennis (Adviesfunctie GGD) Spuk versterking kennis (Adviesfunctie GGD) Spuk versterking coordinatie (regionale aanpak preventie) Spuk versterking coordinatie (regionale aanpak preventie) Spuk iza/gala formateur Spuk iza/gala formateur Spuk lokaal preventie akkoord Spuk lokaal preventie akkoord uitbreiding Wmo-toezicht inflatie / indexatie bibliotheek Begeleiding WMO Dagbesteding Wmo LTA Baten Oekraine project Leefgelden uitkering Huren Beveiliging Overige kosten Inhuur Onvoorzien Risicoreservering Minimabeleid Jeugd maatwerkdienstverlening

Bedrag L B B L B L B L B L B L B L B L B L B L B L B L B L B L L L L L L B L L L L L L L L L

25.000 28.000 4.962 4.962 1.241 1.241 18.113 18.113 7.444 7.444 9.925 9.925 3.365 3.365 4.962 4.962 4.962 4.962 2.729 2.729 1.241 1.241 4.417 4.417 7.400 7.400 10.000 10.000 5.607 13.580 44.000 18.000 47.154 1.341.170 154.664 59.400 271.000 195.000 88.000 120.000 453.106 24.000 7.000

Totaal

88.341

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

1.421.931 28.000 1.393.931

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

62.000 1.544.272 1.482.272

V/N N N V N V N V N V N V N V N V N V N V N V N V N V N V N N N V V N V N N N N N N N N N

S/I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I S S S S S I I I I I I I I I I

Toelichting financiele afwijkingen Benaming kostenplaats

toelichting

Brink 29 WSI Brinkhuis

Overschrijding lasten door verkeerd begroot te hebben voor 2023, daarnaast extra huur jongerenhuis a 9k

Brink 29 WSI Brinkhuis

Huurbedrag in overleg verlaagd, hierdoor een onderschrijding op de begrote lasten.

Brede SPUK

Aanvraag is voor 4 jaar, bedrag in 2024 veranderd. (nr 3 t/m 24)

Brede SPUK

Spuk eenjarig formateur IZA/GALA en preventieakkoord (nr 25 t/m 28)

Regio G&V

Begeleiding WMO uitbreiding (nr 29)

Bibliotheek

compensatie inflatie / indexatie 2023 resulteert in tekort op begroting bibliotheek (nr 30)

Prognose HBEL

Vanuit Prognoses HBEL aanpassing SD (nr 31 t/m 33)

Oekraine project

Posten vanuit het Oekraine project. (nr 34 t/m 41)

Minimabeleid

Taakmutatie uit de meicirculaire 2023

Jeugd maatwerkdienstverlening

Taakmutatie uit de meicirculaire 2023

8. Bouwen en wonen

Visie: Onder dit programma vallen alle taken met betrekking tot bestemmingsplannen, grondzaken, (omgevings-) vergunningen en welstand. In de regio Gooi en Vechtstreek werken we samen aan regionaal woonbeleid en woonruimteverdeling. De omgevingsdienst (OFGV) voert voor ons taken uit zoals de vergunningverlening en handhaving op grond van de Wet milieubeheer, Uitvoering Wetbodembescherming, Wet geluidshinder en externe veiligheid.

Doelstellingen

8.1

8.2

Activiteiten

We voegen nieuwe woningen toe 8.1.1 en sturen daarbij op een eerlijke verdeling over verschillende doelgroepen.

In 2023 wordt gestart met het opstellen van nieuw woonbeleid. Hierbij worden de ambities en doelstellingen uit het coalitieakkoord van Laren meegenomen. In 2023 wordt dit beleid bovendien verwerkt in (het proces van) de Omgevingsvisie voor Laren.

8.1.2

De woningnood in het hele land vraagt om oplossingen. Ook in Laren moeten extra woningen worden toegevoegd. In 2023 brengen we in kaart welke locaties geschikt zijn voor verdichting of nieuwe ontwikkelingen.

Voorbereidingen treffen ten 8.2.1 behoeve van een goede invoering van de Omgevingswet.

We verwachten dat de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking treedt. We willen dat dit zonder uitvoeringsproblemen overgaat. Wel zal er nog langere tijd inzet gepleegd moeten worden om het beleid en de regelgeving van het fysieke domein aan te passen aan het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet (omgevingsvisie, omgevingsplan en programma's). Gelijktijdig met de Omgevingswet treedt de Wet kwaliteitsborging in werking. Deze wet voorziet in het overhevelen van taken op het gebied van de toetsing van bouwaanvragen op het bouwbesluit en het toezicht daarop door private partijen. Dat betekent dat vanaf 2023 een deel van de werkzaamheden, die nu nog worden uitgevoerd door de gemeente, straks worden uitgevoerd door marktpartijen. In de loop van 2022 is in kaart gebracht wat dit betekent in termen van vermindering van gemeentelijke inzet en kosten maar ook wat dit betekent voor onze legesinkomsten, die daarmee ook deels komen te vervallen.

8.3

8.2.2

Met het maken van een omgevingsvisie is in 2022 gestart, dit proces loopt door in 2023. Tegelijkertijd worden onder het regiem van de Omgevingswet prestatie-afspraken, beheer- en gebiedsplannen en allerlei andere uitvoeringsplannen die betrekking hebben op de fysiek leefomgeving omgevormd tot programma's.

Grote projecten worden conform 8.3.1 planning uitgevoerd.

In 2022 is een Intentieverklaring Integrale aanpak Gooiergracht ondertekend, die voor beter beheer moet zorgen. Het streven is om in 2023 de taken en eigendommen over te dragen en de GR per einde 2023 op te heffen. De partijen maken een visie en uitvoeringsprogramma voor de gewenste inrichting en landschappelijke inpassing van de watergang Gooiergracht, de diverse inliggende kunstwerken en de oevers.

8.3.2

In juli 2021 is het bestemmingsplan met MER en beeldkwaliteitsplan voor de ontwikkeling van 590 woningen en 5 hectare bedrijvigheid door de gemeenteraad vastgesteld. Te gen het bestemmingsplan is beroep ingesteld. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van2023 de Raad van State een uitspraak doet. Eind 2022 wordt de raad gevraagd een aanvullende garantstelling af te geven om de komende periode te overbruggen.

8.3.3

In 2023 komen verschillende nieuwbouwontwikkelingen in de fase van vergunningverlening of omgevingsplannen. Het gaat daarbij om onder andere de Ligweide, Diaconieproject en Caliskamp.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 8.1.2

De bestuursopdracht hiervoor is nog niet vastgesteld.

8.2.1

De Omgevingswet treedt definitief pas per 1-1-2024 in werking. We hebben in beeld wat er nog moet gebeuren in 2023. We hebben al veel georganiseerd en voorbereid. Daarnaast hebben we ook nog veel te organiseren, net als vele andere gemeenten. Er zijn financiële middelen beschikbaar gesteld door het Rijk voor de kosten implementatie van de Omgevingswet. Deze ontvangen gemeentelijke middelen (€ 139.067 in 2022, bijdrage 2023 nog niet definitief bekend) zullen we integraal inzetten t.b.v. de implementatie van de Omgevingswet.

8.2.2

Het proces om tot een Omgevingsvisie te komen is gestart begin dit jaar en verloopt volgens planning en zal eind dit jaar aan de raad ter vaststelling worden aangeboden.

8.3.1

De gemeenten Laren en Blaricum hebben inmiddels besloten tot opheffing per einde van 2023. De opheffing wordt nu verder uitgevoerd en is dus nog niet geheel volledig gerealiseerd.

8.3.3

Voor Ligweide is de omgevingsvergunning verleend. Voor het Diaconaal Woonproject is een ontwerpbestemmingsplan gemaakt dat na de zomervakantie ter inzage kan worden gelegd. Het plan voor de Caliskamp is nog niet bij de gemeente ingediend.

Financiële afwijking Programma 8 8 8 8 8

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp 93030000 93030000 93030000 93030000 93810000

438099 531000 536000 538000 537000

Overige goederen en diensten gebouwen en gronden Opbrengst grondverkopen overige gebouwen en gronden Huurinkomsten overige gebouwen en gronden Inkomst goederen en diensten bij gebouwen en gronden Leges en rechten bestemmingsplannen

B/L

Bedrag L B B B B

Totaal

V/N 12.000 18.000 21.000 10.000 10.000

N V V N V

S/I I I S S I

-27.000

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

49.000 10.000 39.000

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

12.000 12.000

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp

toelichting

Overige gebouwen en gronden

Overschrijding lasten door aanleg groenlocatie Sint Jansstraat, deze waren niet begroot.

Overige gebouwen en gronden

Extra grondverkopen door verkoop grond Stationsweg 3 aan Liander en verkoop grond nabij 't Tuintje 14.

Huurinkomsten overige gebouwen en gronden Door indexatie zijn de huurinkomsten gestegen voor 2023 t.o.v. de begroting. Inkomst goederen en diensten bij gebouwen Inkomst en gronden is niet van toepassing en kan uit de begroting Leges en rechten bestemmingsplannen

Bijdrage kosten grondexploitatie RABO valt hoger uit dan begroot, daarbij overige leges en rechten die niet begroot waren

9. Milieu en duurzaamheid

Visie: In het programma milieu en duurzaamheid zijn de ‘klassieke’ milieutaken, zoals riolering en vuilnisophaal opgenomen. Het overgrote deel van het budget wordt via de afvalstoffen- en rioolheffing opgehaald en is kostendekkend voor de activiteiten. De afvalstoffeninzameling wordt door de regio Gooi en Vecht (GAD)uitgevoerd. Het programma Laren Regenklaar werkt aan klimaatadaptatie: we zorgen dat meer regenwater in de bodem wordt opgevangen, zodat de rioleringen niet vollopen bij grote buien. Ook de inzet op klimaat- en duurzaamheidsbeleid vallen onder dit programma. In deze raadsperiode wordt daar extra op ingezet. Tot slot staan ook de kosten voor de begraafplaats.

Doelstellingen

Activiteiten

9.1

9.1.1

In 2023 wordt het nieuwe duurzaamheidsprogramma aan de raad aangeboden. Daarin komt aandacht voor bijvoorbeeld aan de verduurzaming van het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed. Op basis van de RES kijkt de gemeente vooral naar zonne-energie, bijvoorbeeld in een postcoderoosproject. Uitvoering van die plannen zal leiden tot extra investeringen voor de gemeente, waar naar verwachting ook een extra Rijksbijdrage tegenover staat.

9.1.2

Door de stijgende energielasten is besparing extra actueel. Met behulp van vrijwilligers, zoals van de Hut van Mie, en het energieloket gaan we onze inwoners helpen met het treffen van extra maatregelen. In het duurzaamheidsprogramma maken we deze ambitie concreet.

9.1.3

De stijgende energielasten hebben veel impact op inwoners en bedrijven. Deels zullen Rijksmaatregelen de gevolgen moeten beperkten. In 2023 houden we de vinger aan de pols om te signaleren waar knelpunten zijn en welke goede voorbeelden er elders blijklente zijn. Dat leidt mogelijk tot maatregelen in zowel het sociaal domein (armoedebeleid) als in het duurzaamheidsprogramma (besparing).

9.2.1

Het gaat daarbij onder andere om waterberging op de Brink, waarvoor in 2022

9.2

We vergroten de ambitie op het gebied van duurzaamheid.

In 2025 is Laren Regenklaar.

extra gesprekken met inwoners worden gerealiseerd. 9.3

We voldoen aan de wettelijke vereisten voor milieutaken.

9.3.1

In 2022 is een geluidkaart vastgesteld, het actieplan beschrijft op welke wijze maatregelen getroffen kunnen worden om overlast door wegverkeer te beperken.

9.3.2

Het gemeentelijk rioleringsplan loopt af eind 2022. Het GRP is een beleidsplan dat op hoofdlijnen de invulling weergeeft van de gemeentelijke water(zorg)taken voor de vastgestelde planperiode.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 9.1.3

Rest van de activiteiten zullen in Q3 en Q4 uitgevoerd worden

9.2.1

De werkzaamheden van Laren Regenklaar voor 2023 liggen op planning.

Financiële afwijking

Programma 9 9 9 9

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp 93730000 93740000 93740001 93720001

Totaal

443004 438004 443301 438004

GAD 2023 Algemene plannen milieubeheer Kosten BEL combinatie klimaatbeleid Opstellen WRP

B/L

Bedrag L L L L

V/N 43.956 19.236 39.300 25.000

N V V N

S/I S I S I

10.420

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

58.536 68.956 10.420

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp

Milieubeheer

toelichting Kosten GAD 2023 zijn hoger dan begroot door gestegen prijzen, deze worden weer doorberekend. Structureel verhogen in begroting en de heffingen Betreft budget voor monitoringsrapport verontreiniging. Deze zal pas in 2025 en 2026 plaatsvinden en daarmee komt het budget vrij te vallen

Kosten BEL combinatie klimaatbeleid

Personele inzet klimaatgelden gaat via BEL-combinatie lopen, waardoor bij Laren de personele last komt te vervallen

Opstellen WRP

Dit jaar is gestart met het opstellen van het SSW (systeemoverzicht stedelijk water) en het WRP 2024-2028 (water- en rioleringsprogramma). Voorheen was dit het GRP (gemeentelijk rioleringsplan). Voor de afronding van dit plan is € 25.000 extra benodigd.

Afval

10. Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie

Visie: In dit programma staan de activiteiten met betrekking tot de economische ontwikkeling en promotie van Laren. We werken in regionaal verband samen in de Gooi en Vechtstreek en in de MRA, onder andere aan de toeristische promotie. Lokaal is Bijzonder Laren als ondernemersfonds en ondernemersvereniging een belangrijke partner. Via een opslag op de OZB ontvangt Bijzonder Laren een bijdrage van de gemeente voor economische ontwikkeling. Grondexploitaties (eigen bouwontwikkelingen) van de gemeente vallen ook onder dit programma. De grootste was afgelopen jaren de Ligweide, maar die wordt naar verwachting eind 2022 afgesloten. De grondexploitatie van Crailo is een samenwerking met Hilversum en Gooise Meren en wordt daarom in de paragraaf ‘verbonden partijen’ toegelicht.

Doelstellingen

Activiteiten

10.1

10.1.1

We ronden in 2023 de uitvoering van het Centrumplan, met incidentele maatregelen, af en maken met Bijzonder Laren nieuwe afspraken over prioriteiten en samenwerking.

10.1.2

Laren heeft veel economische kansen, we willen de kennis van inwoners benutten om die verder te ontwikkelen. De uitkomsten van de thematafel worden in 2023 of de jaren daarna ingebracht in het gemeentelijk beleid.

10.2.1

Het college wil het toeristisch profiel en de aantrekkelijkheid van het dorp vergroten, door meer verbindingen tussen bijvoorbeeld Singer en de winkelstraten te maken. In 2022 is al begonnen door in het Brinkhuis een VVV-punt te realiseren. In 2023 moeten meer maatregelen gerealiseerd worden, zowel in onderlinge samenwerking als in fysieke maatregelen.

10.2.2

Wij staan open voor een kleinschalig hotel voor bezoekers aan ons dorp. In 2023 zullen wij dit nadrukkelijk uitdragen. We verwachten dat dit wellicht al eventuele geïnteresseerden in beweging brengt. Mocht dit niet het gewenste effect hebben kijken we hoe we daarna de markt actiever kunnen benaderen.

10.2

We versterken het economisch profiel van Laren.

We brengen samenhang in het toeristisch aanbod.

Toelichting oorzaak afwijking (alleen bij rood/oranje) 10.1.1

De projecten uit het Centrumplan zijn grotendeels afgerond. In 2023 worden de borden met kunstwerken in de openbare ruimte geplaatst. Over de herinrichting van het pleintje Drift / Naarderstraat vindt nog overleg met ondernemers plaats. Over de wijze en vorm van nieuwe afspraken met Bijzonder Laren vindt nog nader overleg plaats met het bestuur.

10.2.1

Om het Larense centrum aantrekkelijker te maken lopen er momenteel enkele trajecten die nog in 2023 tot uitwerking zullen komen, denk bijvoorbeeld aan meer verbinding van gebied Singer met het centrum.

10.2.2

Het (kunnen) realiseren van een kleinschalig hotel is een speerpunt van het huidige College, echter het is wel een traject van de lange adem waarbij momenteel zich nog weinig geïnteresseerden gemeld hebben. Wel loopt er via de MRA en plan inzake een hotelloods.

Financiële afwijking Programma

Kostenplaats Kostensoort Onderwerp

10 10

93330000 93310000

Totaal

438012 443899

Energiekosten markt Overige inkomensoverdrachten econ. ontwikkeling

B/L

Bedrag L L

V/N 12.500 10.000

N N

S/I I I

22.500

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal

Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

22.500 22.500

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp Markten Economische ontwikkeling

toelichting Energiekosten markt vallen een stuk hoger uit dan begroot. Dit komt door de stijgende energieprijzen. Bijdrage ondernemersfonds laren 2023 hoger dan begroot

Algemene dekkingsmiddelen (ontwikkeling Algemene Uitkering gemeentefonds en OZB-baten)

Financiële afwijking Vanuit de ontvangen circulaires loopt de bijdrage uit de Algemene Uitkering in 2023 op. Hiernaast blijkt uit een eerste doorrekening vanuit de belastingsamenwerking H-B-L een licht hogere opbrengst OZB. Daar tegenover staat een grotere kostenpost vanuit de afhandeling van beroep- en bezwaarschriften met betrekking tot de aanslagoplegging.

Programma Kostenplaats Kostensoort alg dekkingsmiddel OZB woningen OZB woningen

93070000 93061000 93061000

543100 522101 438032

Onderwerp

B/L

Algemene Uitkering Gemeentefonds meer opbrengst OZB woningen meer kosten bezwaar enn beroep

B B L

Totaal

V/N

S/I

V V N

I I I

754.000 200.000 20.000

-934.000

Baten voordeel Baten nadeel Baten totaal Lasten voordeel Lasten nadeel Lasten totaal

Bedrag

954.000 954.000

Kostentoename bezwaarpocedures WOZ aanslagen

20.000 20.000

Toelichting financiele afwijkingen Onderwerp Algemene Uitkering Gemeentefonds Meer opbrengst OZB waarde-ontwikkeling Meer lasten vanuit bezwaar- en beroep

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13181064/1