B23 00828 BIJLAGE 3 - voorlopige jaarstukken 2022
Tekst van het document
Perspectief op Werk/Werk aan Werk Het aantal inwoners dat is bemiddeld naar werk door middel van de arbeidsmarktprogramma’s ligt goed op schema. Inmiddels hebben ruim 300 inwoners uit de Gooi en Vechtstreek een baan gevonden in een van de kanssectoren. Met name de projecten ZorgStart, het Wijkleerbedrijf en de inzet van een jongerenspecialist blijven impact maken. De verwachting is dat de doelstellingen voor eind 2024 worden behaald: tenminste 1200 gestarte trajecten, 800 afgeronde scholingstrajecten en 500 inwoners bemiddeld naar werk. Echter, om deze doelstellingen te behalen is een aantal aanpassingen noodzakelijk. Begin 2023 wordt er een aangepast programma Werk aan Werk gepresenteerd en uitgevoerd.
49
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Activiteit
1. 2. 3. 4.
Aantal werkgevers onderdeel van een actief netwerk Aantal opgehaalde vacature Mensen plaatsingen (incl. UWV) Tevredenheid werkgevers m.b.t. dienstverlening WSP
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
Realisatie 2022
580
350
386
863 245 6,6
700 400 7,5
213 422 7,7
Wat heeft dat gekost?
Werkgeversservicepunt
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
893.145 0 20.192 0 128.886 1.042.223
761.787 0 16.416 0 137.062 915.265
701.787 0 76.416 0 137.062 915.265
777.789 0 244.351 0 137.062 1.159.202
76.002 0 167.935 0 0 243.937
Baten Gemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
-1.010.433 0 -27.074 0 -1.037.507
-915.265 0 0 0 -915.265
-915.265 0 0 0 -915.265
-978.673 0 -180.529 0 -1.159.202
-63.408 0 -180.529 0 -243.937
4.716
0
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
4.716
0
0
0
0
Saldo Reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
Toelichting rekeningcijfers In 2022 heeft de Regio voor de gemeente Hilversum ingezet op het plaatsen van een aantal Oekraïners. Dit resulteert in zowel een hogere gemeentebijdrage als hogere personele lasten. Daarnaast heeft detachering van personeel tot extra bijdragen van derden met zich meegebracht. Hier tegenover staan hogere materiele lasten voor de inhuur van personeel. Het totale effect op dit programma is budgettair neutraal.
50
Programma
Vervoer Gooi en Vechtstreek
De Regio heeft namens de regiogemeenten het doelgroepenvervoer uitbesteed aan Vervoer Gooi en Vechtstreek BV. Hier werken 170 mensen, die zich allen (van chauffeurs tot en met de medewerkers van de klantenservice en de administratie) inzetten om te zorgen voor persoonlijk en betrouwbaar Wmo vervoer, leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer. Ook staat duurzaamheid hoog in het vaandel, het wagenpark van Vervoer Gooi en Vechtstreek bestaat voor 80% uit elektrische auto’s; een vervoersbedrijf met een heel duurzaam wagenpark. Hier zijn we trots op, want naast persoonlijk en betrouwbaar vervoer zet de Regio daarmee in op het duurzaam vervoeren van onze doelgroepen.
Eemnes
Gooise Meren
Hilversum
Huizen
Laren
Wijdemeren
Tak en Wmo vervoer Leerlingenvervoer
Blaricum
Taken
V V
V V
V V
V V
V V
V V
V V
Beleidskader
Wet maatschappelijke ondersteuning Wet op primair onderwijs Wet op voortgezet onderwijs Lokale verordening maatschappelijke ondersteuning Lokale verordening leerlingenvervoer
Wat wilden we bereiken? Persoonlijk en betrouwbaar vervoer voor inwoners uit Gooi en Vechtstreek. Vervoer Gooi en Vechtstreek stelt haar prestatie-indicatoren op in samenwerking met gemeenten en adviesraden sociaal domein. Voor zowel het Leerlingenvervoer als et Wmo vervoer zijn deze indicatoren vastgelegd in een service level agreement (SLA).
Wat hebben we bereikt? In 2022 heeft Vervoer BV in opdracht van de Regio gewerkt aan betrouwbare en toegankelijke dienstverlening voor inwoners van de regio op het gebied van doelgroepenvervoer. In totaal hebben de gemeenten 5.921 inwoners een Wmo vervoer indicatie afgegeven. Voor de inwoners met deze Wmo-indicatie zijn in 2022 in totaal 162.719 ritten verzorgd. De punctualiteit van het vervoer lag met een cijfer van 92,2% binnen de afspraken met de gemeenten. Deze inwoners hebben via een klanttevredenheidsonderzoek een hoge tevredenheid over de dienstverlening van de vervoerseenheid uitgesproken (8,1). In totaal waren er ook 256 klachten waarvan er 157 als gegrond zijn betiteld. In 2022 hebben 735 kinderen gebruik gemaakt van het leerlingenvervoer. In 2022 zijn er 218.805 ritten gereden van en naar het speciaal onderwijs. Ook hier hebben de ouders van de leerlingen een hoge mate van tevredenheid afgesproken. Zo’n 180 ouders hebben de dienstverlening gewaardeerd met een 7,8. Tegelijkertijd zijn er 223 klachten binnengekomen waarvan 179 zijn beoordeeld als gegrond of gedeeltelijk gegrond. De Regio constateert daarmee dat de dienstverlening van de vervoerseenheid binnen de kaders van de gemeentelijke afspraken is vormgegeven.
Naast aandacht voor de dienstverlening heeft Vervoer BV in opdracht van gemeenten ook ingezet op goed werkgeverschap, verduurzaming van het wagenpark en financieel gezond vervoer. In de paragraaf Verbonden Partijen wordt hier kort op gereflecteerd (zie pagina 94).
51
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatie indicatoren Wmo vervoer
Realisatie 2021
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Klantoordeel klantcontactcentrum Klantoordeel rituitvoering Klantoordeel klachtafwikkeling Punctualiteit (% ritten binnen normtijd) Ritfactor (gemiddeld aantal ritten per uur) No show (percentage loosritten) Aantal gegronde klachten per 1.000 ritten
Prestatie indicatoren Leerlingenvervoer 8. Klantoordeel klantcontactcentrum 9. Klantoordeel rituitvoering 10. Klantoordeel klachtafwikkeling 11. Ophaal- en afzetmarges (% ritten binnen afgesproken marges) 12. Maximale reistijd 13. Aantal gegronde klachten per 1.000 ritten
Ruim voldoende Goed Voldoende 91.2% 1.7 2.0% 1.2
Streefwaarde 2022 7.2 7.2 7.2 91% 2.0 2.0% 4
Realisatie 2022 8.1 8.1 8.1 92.2% 1.8 2.1% 1
Realisatie 2021 7.8 7.8 7.8 * 92% 0.21%
Streefwaarde 2022 7.2 7.2 7.2 91% 2.0 0.20%
Realisatie 2022 8.1 8.1 8.1 92.2% 1.8 0.08%
* de beschikbare data geeft geen juiste informatie, de chauffeur meld zich af als de kinderen ‘afgeleverd’ zijn op school en niet als hij op school aankomt
Wat heeft dat gekost?
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
1.677 0 5.024.981 0 0 5.026.658
0 0 6.932.602 0 0 6.932.602
0 0 7.363.564 0 0 7.363.564
75.140 0 7.335.712 0 0 7.410.852
75.140 0 -27.852 0 0 47.288
Baten Gemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
-5.026.658 0 0 0 -5.026.658
-6.197.754 0 -734.848 0 -6.932.602
-7.132.013 0 -231.551 0 -7.363.564
-7.176.102 0 -266.552 0 -7.442.654
-44.089 0 -35.001 0 -79.090
Vervoer
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
Saldo 0
0
0
-31.802
-31.802
Reserves Dotaties Onttrekkingen
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Saldo
0
0
0
-31.802
-31.802
Toelichting rekeningcijfers Zoals opgenomen in de Bestuursrapportage 2022 is de landelijke continuïteitsbijdrage voor het Wmo vervoer vanaf eind 2021 komen te vervallen. Corona heeft ook in 2022 nog altijd dagelijks impact op het Wmo vervoer gehad. De vervoersvraag onder inwoners is sterk achtergebleven bij de situatie voor corona, op basis waarvan de gemeentelijke bijdrage voor dit vervoer is gebaseerd. Als gevolg hiervan ziet Vervoer BV zich op het Wmo vervoer in 2022 geconfronteerd met een omzetdaling van ongeveer 28% op jaarbasis.
52
Binnen het Leerlingenvervoer lag het aantal leerlingen en ritten in 2022 boven begroting. Weliswaar maakten meer leerlingen gebruik van het vervoer, de gemiddelde ritlengte was lager dan begroot. 19% van de ritten lag onder de minimale reisafstand van 6 km. In de algemeen bestuursvergadering van 15 december 2022 is besloten de budgettaire ruimte opgenomen voor de bekostiging van vervoersvoorzieningen Wmo en het leerlingenvervoer, voor een totaalbedrag van € 7.363.956 niet te verrekenen met gemeenten, maar op voorhand te reserveren om in te zetten voor het verlies bij Vervoer BV. De overschrijding op de personele lasten is te verklaren door inzet van Regiopersoneel ten behoeve van financiële administratie en beheerskosten ICT inzake DLP. Deze is in de begroting opgenomen onder de materiële lasten. In de realisatie van de materiële lasten zijn extra kosten gemaakt voor dagbesteding King Arthur groep en kosten inzake inzet DVO Weesp. Deze leiden respectievelijk tot hogere gemeentelijke bijdragen en bijdragen derden. Deze posten waren niet opgenomen in de begroting. Het resultaat is te verklaren doordat de daadwerkelijke lasten van Vervoer BV lager zijn dan het begrote bedrag dat in rekening is gebracht bij de regiogemeenten.
53
Programma
Visit Gooi en Vechtstreek
Visit Gooi & Vecht is de marketing organisatie voor het Gooi en de Vechtstreek, inclusief de gemeente Stichtse Vecht. In samenwerking met onze (boven)regionale partners zetten wij onze regio op de kaart als Gooi & Vecht, de streek voor levensgenieters. Dit doen we voor bewoners en bezoekers door o.a. het bieden van inspiratie, routes en UITtips online (op visitgooivecht.nl) en offline in onze VVV-locaties verspreid over de hele regio.
Gooise Meren
Hilversum
Huizen
Laren
Wijdemeren
V V V V
Eemnes
Taken Informatievoorziening en gastheerschap (incl. VVV dienstverlening) Promotie- en marketingactiviteiten Productontwikkeling (routes, brochures, projecten) Coördinatie beheer en onderhoud routenetwerken
Blaricum
Taken
V V V V
V V V V
V V V V
V V V V
V V V V
Beleidskader
Strategische Agenda Toerisme MRA Visie Recreatie & Toerisme Gooi en Vechtstreek Merkkompas Visit Gooi & Vecht Visie Recreatie & Toerisme Provincie Noord-Holland
Wat wilden we bereiken?
1. 2. 3. 4.
Inzicht in de bezoekersstromen aan Gooi en Vecht verkrijgen Digitale uitstraling vergroten door betere zichtbaarheid (website en socials) Aantal aangesloten partners Visit Gooi en Vecht vergroten Up to date recreatieve fiets-, wandel en vaarroutenetwerken
Wat hebben we bereikt? In 2022 heeft de eerste bezoekerscampagne plaatsgevonden, mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage vanuit de MRA. Hiermee is een nieuwe doelgroep bereikt, een beter inzicht verkregen in de bezoekersstromen aan de website visitgooivecht.nl en is de zichtbaarheid vergroot, zowel op de website als op social media. Meerdere nieuwe partners hebben zich aangesloten bij Visit Gooi & Vecht. In mei 2022 is het nieuwe Wandelnetwerk Gooi & Vecht officieel geopend, evenals het vernieuwde Fietsroutenetwerk G&V en de Toeristische Overstappunten (TOP’s). Wat hebben we daarvoor gedaan?
1. 2. 3. 4.
Kerncijfers bezoekers ontwikkelen in samenwerking met Amsterdam & partners Marketing en communicatieplan ontwikkelen en uitvoeren in samenwerking met Hilversum marketing & Amsterdam & partners Nieuw partnerplan opstellen en relatiebeheer versterken C-tip meldingen routenetwerk opvolgen en faciliteren regiogemeenten en gebiedsbeheerders
54
Kerncijfers bezoekers bleek in 2022 onvoldoende op te leveren, waardoor in 2023 naar een andere invulling wordt gekeken samen met initiatiefnemer Amsterdam & Partners. In samenwerking met Hilversum Marketing is de bezoekerscampagne ‘Buitenkans’ uitgevoerd aan de hand van een marketing- en communicatieplan. Een nieuw partnerplan 2022 is ontwikkeld en de meldingen in de recreatieve routenetwerken zijn afgehandeld in samenwerking met de regiogemeenten en gebiedsbeheerders. Wat heeft dat gekost?
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
70.544 0 181.553 94.464 26.049 372.610
59.268 0 40.348 84.000 46.785 230.401
145.768 0 175.628 84.000 46.785 452.181
104.412 0 340.462 93.566 46.957 585.397
-41.356 0 164.834 9.566 172 133.216
Baten Gemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
-245.238 -51.220 -50.443 -25.709 -372.610
-204.901 0 -25.500 0 -230.401
-204.901 -52.780 -117.500 0 -375.181
-251.817 -52.780 -146.428 0 -451.025
-46.916 0 -28.928 0 -75.844
Saldo
0
0
77.000
134.372
57.372
Reserves Dotaties Onttrekkingen
0 0
0 0
0 -77.000
0 -77.000
0 0
Saldo
0
0
0
57.372
57.372
Visit Gooi en Vecht
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
Toelichting rekeningcijfers In 2022 is een tekort op de begroting van Visit Gooi & Vecht ontstaan in verband met de vele noodzakelijke ontwikkelingen op het gebied van de recreatieve routenetwerken. Het vernieuwde Fietsroutenetwerk, de oplevering van het Wandelnetwerk, de geactualiseerde Toeristische Overstappunten, maar ook het beheer en onderhoud en de ontwikkeling van een nieuwe fiets- en wandelkaart. Daarnaast heeft ook de eerste bezoekerscampagne plaatsgevonden, om Visit Gooi & Vecht extra voor het voetlicht te brengen. Dit resulteert in een negatief resultaat van € 57.372. In de resultaatbestemming 2022 wordt hiertoe een voorstel gedaan ten aanzien van de volgende mutatie: Reserve Visit Gooi en Vecht Voorgesteld wordt het tekort van € 57.372 te onttrekken aan de reserve Visit Gooi en Vecht.
55
MET GEMEENTEN
56
Programma
Sturing
Vanuit het programma ondersteunen wij de gemeentelijke bestuurlijke samenwerking op bouwen en wonen, cultuur en recreatie, economie en werk, gezondheid en ondersteuning, jeugd en onderwijs, milieu en duurzaamheid en ruimte en mobiliteit. Met gemeenten, ondernemers en maatschappelijke organisaties bereiden wij beleid voor en voeren dat waar gewenst uit. Wij vertegenwoordigen Gooi en Vechtstreek in de metropoolregio Amsterdam en richting provincie en Rijk. Daarnaast vragen wij waar mogelijk subsidies aan en voeren projecten uit (zie programma subsidies en projecten). Dit alles doen wij vanuit een gezamenlijke programmaorganisatie met gemeenten.
Eemnes
Gooise Meren
Hilversum
Huizen
Laren
Wijdemeren
Taken Beleidsvoorbereiding sociaal en fysiek domein Beleidsuitvoering sociaal en fysiek domein (subsidies en centrumtaken) Bestuurssecretariaat regionale bestuurlijke en ambtelijke samenwerking Vertegenwoordiging / lobby richting MRA, provincie, waterschap, Rijk, EU Uitvoering geven aan speerpunten regionale samenwerkingsagenda
Blaricum
Taken
V V V V V
V V V V V
V V V V V
V V V V V
V V V V V
V V V V V
V V V V V
Beleidskader
Regionale samenwerkingsagenda Gooi en Vechtstreek MRA Agenda Provinciale samenwerkingsagenda Gooi en Vechtstreek (in ontwikkeling) Beleidsplan bescherming en opvang Lokaal beleid op sociaal en fysiek domein
Wat wilden we bereiken? Doel 1. Focus in de regionale samenwerking tussen gemeenten en met bedrijven, maatschappelijke partners en mede-overheden 2. Goede vertegenwoordiging van de gemeenten in de MRA 3. Versterking van de samenwerking tussen gemeenten, de provincie, het waterschap en het Rijk 4. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten in de portefeuillehoudersoverleggen en het Regiobestuur
Wat hebben we bereikt? De resultaten van de regionale samenwerking zijn gedeeld met de gemeenteraden via informatiebrieven, webinars en het RSA magazine. Een paar aansprekende resultaten uit 2022 zijn: Bouwen en Wonen In 2022 is invulling gegeven aan de ambities uit het woonakkoord (2021). Regionaal is een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden om doorstroming te bevorderen zodat zoveel mogelijk huurders van sociale woningen passend kunnen wonen. De uitkomsten worden meegenomen in de nieuwe huisvestingsverordening. Daarnaast is
57
een verkenning uitgevoerd naar vestigingslocaties van een IBP+ voorziening. Dit zijn tijdelijke sociale huurwoningen voor mensen die naast huisvesting ook begeleiding nodig hebben. Economie en Innovatie Bedrijvigheid is belangrijk voor de leefbaarheid in de kernen en voor het behoud van banen voor onze inwoners. Er is een analyse uitgevoerd naar instrumenten die geschikt zijn voor onze regio om ruimte voor werkgelegenheid te behouden. Gezondheid en Ondersteuning De zorg staat onder druk. De kosten blijven stijgen terwijl de vraag om ondersteuning toeneemt. En dat in een reeds zeer krappe arbeidsmarkt. Een antwoord hierop kan alleen worden gegeven door met alle regio-partijen samen te werken. Eind 2022 is de regionale samenwerkingsagenda Zilveren Kruis-gemeenten vastgesteld. De verschuiving van zorg naar welzijn en eigen regie door de inwoner krijgt daarin vorm. Preventie speelt een belangrijke rol. Denk, bijvoorbeeld, aan valpreventie of een gezonder leven door meer te bewegen en goede voeding. Jeugd en Onderwijs Het voorkomen van uithuisplaatsingen was een van de speerpunten van 2022. Gemeenten hebben gezamenlijk actieleren ingezet zodat kennis en kunde wordt vergroot ten einde uithuisplaatsingen van jeugdigen te voorkomen. Het voorkomen van schooluitval heeft ook grote aandacht van gemeenten.
Zo is er het onderwijsjeugdarrangement ingezet op twee passend onderwijs basisscholen als proef. Met extra ondersteuning van een zorgprofessional op school wordt uitval voorkomen. Gemeenten hebben in 2022, samen met de taalscholen, in korte tijd het opvangonderwijs voor Oekraïense kinderen ingericht. Daardoor konden de meeste kinderen vrijwel direct na aankomst in onze regio naar school. Milieu en Duurzaamheid Vanuit project Zonwinst zijn ondernemers begeleid en geadviseerd bij de realisatie van zonnepanelen op bedrijfsdaken. Het energiedienstenbedrijf is in wijken in Hilversum en Huizen aan de slag gegaan met het verduurzamen van woningen. In 2022 is gewerkt aan een uitvoeringsplan voor de GAD als vertaling van de grondstoffenvisie (2021). Ruimte, Landschap en Mobiliteit De ruimtelijke toekomstplannen van de regiogemeenten zijn neergelegd in het MRA Verstedelijkingsconcept. Gemeenteraden, Provinciale Staten en het Rijk hebben in 2022 het Verstedelijkingsconcept vastgesteld. In 2022 is het onderzoek toekomstbestendige heuvelrug gestart waarin de regiogemeenten met provincie, waterschap en de waterleidingbedrijven verkennen hoe te komen tot een toekomstbestendige wisselwerking tussen het bodem- en watersysteem, gebruik en inrichting. Dit project is ook onderdeel van de MRA agenda.
De regionale lobby voor een goede bereikbaarheid van de regio heeft in 2022 subsidies opgeleverd vanuit Rijk en provincie voor knooppunt Crailo, busstation Huizen en P&R Muiden en de busbaan op de Maxisweg en voor de ontwikkeling van het stationsgebied Hilversum. Werk en Participatie In juli 2022 is het uitvoeringsprogramma vastgesteld dat zich richt op drie arbeidslijnen: van uitkering naar werk, van werk naar werk en van opleiding naar werk. Een van de meest succesvolle projecten was Zorgstart, voor alle inwoners die willen werken in de zorg. Dat kan vanuit een uitkeringssituatie of vanuit een andere baan.
Wat hebben daarvoor gedaan? Activiteit 1. Ontwikkeling en uitvoering van de regionale samenwerkingsagenda 2022 – 2025 2. Uitvoering van de MRA agenda en zorgdragen voor goede ambtelijke en bestuurlijke vertegenwoordiging in de MRA 3. Uitvoering geven aan de strategische samenwerkingsagenda met de provincie 4. Uitvoeren van de aanbevelingen van de werkgroep legitimatie (commissie Mol)
58
1. In 2022 hebben de portefeuillehoudersoverleggen uitvoeringsprogramma’s opgesteld voor de bestuursperiode 2022-2026. De uitvoeringsprogramma’s zijn adaptief en geven overzicht en inzicht op welke thema’s bestuurlijk wordt samengewerkt en waar de focus ligt. In 2022 is gestart met de ontwikkeling van de RSA 2023-2026. 2. Vanuit de Regio is deelgenomen in de ambtelijke overleggen en directieoverleggen binnen de MRA en zijn de bestuurders voorbereid op de platformoverleggen en het MRA bestuur. De algemene vergadering van de MRA, waarin alle gemeenten participeren, is gezamenlijk voorbereid. De afstemming over zienswijzen die de MRA aan de raden heeft gevraagd is gefaciliteerd. De MRA samenwerkingsafspraken zijn vertaald in werkafspraken voor Gooi en Vechtstreek. 3. Provincie en gemeenten lopen met elkaar een stapje harder op de thema’s die zijn vastgesteld in de strategische samenwerkingsagenda van de provincie Noord-Holland en regio Gooi en Vechtstreek 2021-2023. We hebben met de provincie regelmatig afgestemd over de gezamenlijke doelstellingen in de agenda. Er zijn een aantal werkbezoeken met gedeputeerden georganiseerd. 4. Met de start van een nieuwe bestuursperiode is gekozen voor een steviger verbinding tussen algemeen bestuur en de portefeuillehoudersoverleggen in wisselwerking met de uitvoeringsdiensten.
De AB-leden zijn voorzitter van de portefeuillehoudersoverleggen en hebben zich als boegbeeld verbonden aan een of meerdere uitvoeringsdiensten. In 2022 zijn in lijn met de aanbevelingen vanuit de werkgroep Verbetering besluitvorming (2021) besluitvormingstrajecten richting gemeenteraden vormgegeven, met name door het gebruik van startnotities en door aandacht voor informatiesymmetrie. De afstemming, kennisuitwisseling en samenwerking tussen gemeenten is gefaciliteerd door beleidsvoorbereiding en het coördineren van ambtelijke en bestuurlijke overleggen en het organiseren van webinars en regiopodia voor raadsleden. In de portefeuillehoudersoverleggen is invulling gegeven aan de samenwerking tussen gemeenten.
Wat heeft dat gekost?
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
2.759.810 0 4.259.988 137.999 491.608 7.649.405
1.735.463 0 894.950 124.079 386.806 3.141.298
1.701.763 0 768.200 124.079 398.056 2.992.098
1.373.075 0 895.741 145.299 387.924 2.802.039
-328.688 0 127.541 21.220 -10.132 -190.059
Baten Gemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
-8.284.147 -600.172 -356.129 0 -9.240.448
-2.678.004 0 -99.125 0 -2.777.129
-2.717.464 0 -102.965 0 -2.820.429
-2.715.492 -87.139 -72.484 0 -2.875.115
1.972 -87.139 30.481 0 -54.686
Saldo
-1.591.043
364.169
171.669
-73.076
-244.745
Reserves Dotaties Onttrekkingen
2.065.953 -865.908
0 -364.169
0 -171.669
0 -107.500
0 64.169
Saldo
-390.998
0
0
-180.576
-180.576
Sturing
Toelichting rekeningcijfers Binnen het programma Sturing is een voordeel gerealiseerd ter hoogte van € 180.576.
59
Dit betreft voornamelijk lagere kosten op personeel, voor zowel Sturing als voor de Regionale Samenwerkingsagenda. De focus heeft in 2022 vooral gelegen op het vormgeven van de nieuwe RSA en de bijbehorende uitvoeringsprogramma’s . Daarnaast zijn er lagere materiele kosten op het regionaal leerhuis. In de resultaatbestemming 2022 wordt een voorstel gedaan ten aanzien van de volgende mutatie: Reserve Regionale Samenwerkingsagenda Voorgesteld wordt het overschot van € 102.630 te doteren aan de reserve Regionale Samenwerkingsagenda. Als gevolg van de focus op een nieuwe RSA en nieuwe uitvoeringsprogramma’s lagen de uitgaven lager dan begroot.
60
Programma
Inkoop en Contractbeheer
In opdracht van Regio Gooi en Vechtstreek werkt de afdeling Inkoop en Contractbeheer samen voor onze inwoners met ondernemers en maatschappelijke organisaties. Inkoop en contractbeheer is hierbij verantwoordelijk voor het inkopen, contracteren en beheren van alle producten en dienstverlening van bedrijven en organisaties. Inkoop en Contractbeheer voert haar taak op een drietal gebieden: sociaal domein, fysiek domein en facilitaire zaken.
Hilversum
Huizen
Laren
Wijdemeren
V
V
V
V
V
V V
V V
V V
V V
V V
V V
Eemnes
V
Blaricum
Taken Inkoop & contractbeheer sociaal domein (incl. Wmo toezicht, verwijsindex, wachtlijstbemiddeling, cliëntervaringsonderzoek, klachtenmeldpunt) Inkoop & contractbeheer fysiek domein Inkoop & contractbeheer facilitaire zaken
Gooise Meren
Taken
Beleidskader
Aanbestedingswetgeving Inkoopbeleid gemeenten en Regio
Wat wilden we bereiken? Verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein Gemeenten hebben lokaal flinke tekorten op jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning. Vanuit de Regio kopen de gemeenten een deel van de voorzieningen op het sociaal domein in en beheren de contracten. De gemeenten hebben in de verkenningen gekeken naar maatregelen om het sociaal domein toegankelijk en betaalbaar te houden. Een deel van de maatregelen heeft ook impact op contracten die ondergebracht zijn bij inkoop en contractbeheer en daarmee ook op het werk van inkoop en contractbeheer. Inkooptrajecten Voor 2022 staan in elk geval de volgende trajecten op de inkoopagenda sociaal domein: beschermd wonen, ernstige enkelvoudige dyslexie en volwasseneneducatie. Naar verwachting komen hier nog meer trajecten bij. Weesp De gemeentelijke bijdrage Weesp vervalt vanaf 2022. Wel is er nog sprake van een overgangsjaar voor bestaande cliënten en zorgorganisaties. De dienstverlening wordt overgenomen door Amsterdam. Het wegvallen van de gemeentelijke bijdrage Weesp is taakstellend in het programma verwerkt. Eind 2021 is de exacte impact op het programma bekend en vindt eventueel een bijstelling van de begroting plaats. Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein De capaciteit bij inkoop en contractbeheer richt zich voor 90% op het sociaal domein.
De inkoopsamenwerking op het fysiek domein is nog beperkt. De capaciteit voor inkoop en contractmanagement is afgestemd op de voorzieningen die worden ingekocht. Gemeenten gaan verplichtingen aan en deze verplichtingen worden vanuit inkoop en contractbeheer voor de duur van de overeenkomst beheerd. Bezuinigen op inkoop en contractbeheer moet daarom altijd hand in hand gaan met de inhoud van de overeenkomsten die worden aangegaan. Bezuinigingen zijn mogelijk als er inhoudelijk andere afspraken worden gemaakt met contractpartijen. Inkoop en
61
contractbeheer werkt daarom mee aan de verkenning naar een financieel gezond sociaal domein. Vanuit deze verkenning wordt bekeken op welke contracten besparingen mogelijk zijn en wat dit betekent voor inkoop en Contractbeheer. Wat hebben we bereikt? In navolging van 2021 werd 2022 gekenmerkt door veel vraagstukken rondom de continuïteit van zorg in verband met de naweeën vanuit de COVID-19 uitbraak en de stijgende inflatiecijfers. Regelingen als de continuïteitsbijdrage en meerkostenvergoeding zijn afgewikkeld. Daarnaast is er met diverse aanbieders, zoals bijvoorbeeld voor dagbesteding, gezocht naar een oplossing voor de gestegen kosten. 2022 heeft in het teken gestaan van het verbeteren van de beschikbare data voor zowel de gemeenten, aanbieders als de beleidsadviseurs. De eerste stappen zijn gezet om de regionale data-analyses te ontsluiten voor gemeenten, waarbij het voor de individuele gemeente ook mogelijk is om te benchmarken met de andere gemeenten in de regio. Er zijn diverse koppelingen opgezet waarmee gemeenten dagelijks de data krijgen toegezonden voor de lokale dashboards. Het is voor zorgaanbieders mogelijk geworden om diverse rapportages omtrent toewijzingen en declaraties in het Digitaal Leefplein in te zien. In 2022 zijn er diverse inkooptrajecten afgerond.
Onder andere de bescherming en opvangcontracten, waar beschermd wonen, maar ook de daklozen- en crisisopvang onderdeel van uitmaken, is ingekocht tot en met 31 december 2030. De dienstverlening met betrekking tot Weesp is in 2022 overgenomen door de gemeente Amsterdam. 2022 was een overgangsjaar en voor bestaande cliënten en zorgorganisaties is de dienstverlening doorgelopen. Het afgelopen jaar is deze overgang gefaciliteerd. Ondanks het hoge ziekteverzuim van afgelopen jaar heeft de afdeling Inkoop en Contractbeheer de dienstverlening op peil weten te houden. Wat hebben we daarvoor gedaan?
Kengetallen 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Aantal gecontracteerde aanbieders Aantal inwoners in het digitaal leefplein (met zorg) Leveranciersgesprekken per jaar Declaratieregels Automatisch goedgekeurde declaraties Omvang gedeclareerde zorg en ondersteuning
Realisatie 2021 231 16.721 43 255.416 97% 92 miljoen
Streefwaarde 2022 210 20.000 90 285.000 99% 90 miljoen
Realisatie 2022* 205 15.883 93 225.953 99% 87 miljoen
* De cijfers zijn exclusief onderhanden werk vanuit de verantwoording sociaal domein
62
Wat heeft dat gekost? Inkoop en Contractbeheer Lasten Personele lasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten Baten Gemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten Saldo Reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
1.675.109 18.793.147 120.840 236.798 20.825.894
857.301 317.021 119.550 290.854 1.584.726
1.028.733 1.762.128 119.550 290.854 3.201.265
1.069.318 3.375.154 129.508 290.854 4.864.834
40.585 1.613.026 9.958 0 1.663.569
-19.706.000 0 -985.457 -20.691.457
-1.349.760 0 -234.966 0 -1.584.726
-2.242.592 0 -412.966 0 -2.655.558
-3.591.439 0 -673.103 0 -4.264.542
-1.348.847 0 -260.137 0 -1.608.984
134.437
0
545.707
600.292
54.585
973.354 -1.173.916
0 0
0 -545.707
0 -545.707
0 0
-66.125
0
0
54.585
54.585
Toelichting rekeningcijfers Zowel aan de baten- als lastenkant is een forse overschrijding te zien op het programma Inkoop en Contractbeheer. Deze wordt veroorzaakt door een aantal niet begrote kosten die aan gemeenten en derden zijn doorbelast. Het betreft kosten gemaakt in verband met bijvoorbeeld de tussenvoorziening, onderwijs zorgarrangementen en juridische kosten. Daarnaast is een hogere personele last als gevolg van inhuur, voortkomend uit ziekteverzuim. Dit resulteert in een tekort van € 54.585.
63
Programma
Centrumgemeentetaken
Regio Gooi en Vechtstreek geeft op het sociaal domein uitvoering aan de centrumgemeentefunctie Hilversum. De gemeenten kunnen vanuit de afspraken in de gemeenschappelijke regeling gezamenlijk sturen op de uitvoering van deze centrumgemeente taken. Voor deze taken voeren wij het budgetbeheer uit. In dit onderdeel geven wij inzicht in de financiële omvang van de centrumgemeente taken.
Hilversum
Huizen
Laren
Wijdemeren
V V
Gooise Meren
V V V V V V V
Eemnes
Taken Maatschappelijke opvang Vrouwenopvang Beschermd wonen Laaggeletterdheid Regionale Meld en Coördinatiefunctie Voortijdig schoolverlaten Zorg en veiligheidshuis
Blaricum
Taken
V V V V V V V
V V V V V V V
V V V V V V V
V V V V V V V
V V V V V V V
De taken in het kader van laaggeletterdheid, de regionale meld- en coördinatiefunctie en vroegtijdig schoolverlaten zijn opgenomen onder het programma Regionaal Bureau Leerlingzaken. De taken in het kader van het Zorg- en Veiligheidshuis zijn opgenomen in een eigen programma. De taken maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen zijn allen onderdeel van Bescherming en Opvang. Bescherming & Opvang Gedurende het kalenderjaar 2022 verliep het inkooptraject c.q. de aanbestedingsprocedure Bescherming en Opvang. Hierbij zijn tevens een aantal beleidsmaatregelen gerealiseerd ten behoeve van 2023 en verder, waardoor bijvoorbeeld de GGZ Mantelzorg en de Time-out-voorziening structureel ingekocht kon worden. GGZ Mantelzorg wordt daarmee een nieuwe voorziening en de Time-out-, heet voortaan Respijtvoorziening, is daarmee geborgd nadat de projectfase succesvol was afgerond. Ook zijn er kwaliteitsverbeteringen doorgevoerd, bijvoorbeeld door de privacy voor daklozen in de daklozenopvang te vergroten; het realiseren en borgen van twee- naar eenpersoonskamers.
Het continueren van het herstelnetwerk is een doorlopend proces, het inkopen van diensten in relatie tot de professionele inzet van ervaringsdeskundigen bleef echter wat achter op de gewenste fte/begroting, daar het werven van ervaringsdeskundigen met aandachtsgebied huiselijk geweld/kindermishandeling ondanks alle inspanningen niet heeft geleid tot aanstelling c.q. een (extra) dienstverleningsovereenkomst. Het herstelnetwerk heeft overigens wel een professionaliseringsslag doorgemaakt en voorbereidingen ten aanzien van het borgen van de samenwerking tussen alle betrokken partners worden sinds 2022 getroffen door het gezamenlijk vormgeven van een convenant. De totale beleidsmatige verantwoording is opgenomen in de conformstukken van het PFHO Gezondheid & Ondersteuning van 15 december 2022.
64
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Afwijking 2022 realisatie/raming
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
0 0 0 0 0 0
731.209 0 17.636.624 0 73.464 18.441.297
741.609 0 14.312.392 0 74.419 15.128.420
858.140 0 8.932.071 0 88.959 9.879.170
116.531 0 -5.380.321 0 14.540 -5.249.250
Baten Gemeentebijdrage Centrumgemeentebijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
0 0 0 0 0
0 -17.651.221 -790.076 0 -18.441.297
0 --14.980.784 -637.63 0 -15.618.420
0 -15.617.222 -630.086 0 -16.247.308
0 -636.488 7.550 0 -628.888
Saldo
0
0
-490.000
-6.368.138
-5.878.138
Reserves Dotaties Onttrekkingen
0 0
0 0
490.000 0
490.000 0
0 0
Saldo
0
0
0
-5.878.138
-5.878.138
Toelichting rekeningcijfers Bij deze jaarstukken valt € 4.682.279 vrij aan een reservering voor onderhanden werk. Op de balans was een aantal reserveringen opgenomen die niet langer noodzakelijk zijn: 1. Het declaratieproces is samen met aanbieders op orde gebracht en ook aanbieders buiten de regio (die declareren op basis van landelijke afspraken) hebben achterstanden weggewerkt. Daarnaast zijn er goede werkafspraken, waardoor late facturen niet langer verwacht worden. Hiermee vallen reserveringen voor nog te ontvangen nota’s over voorgaande jaren (onderhanden werk) vrij; 2. Over voorgaande jaren heeft het Rijk gemeenten verzocht om zorg te dragen voor zorgcontinuïteit. Voor Bescherming en Opvang zijn er extra middelen ontvangen en ingezet om deze zorgcontinuïteit te waarborgen. Omdat in geval van overschrijdingen van de landelijk toegekende middelen gemeenten verantwoordelijk zijn voor het zoeken van alternatieve dekking en de omvang van de benodigde financiële compensatie voor aanbieders heeft de Regio hier financiële ruimte voor behouden vanuit de overige financieringsstromen Bescherming en Opvang. Nu de regelingen voor compensatie over voorgaande jaren afgewikkeld zijn, vallen deze middelen vrij; 3.
Per 1 januari 2021 is de Wet langdurige Zorg (Wlz) gewijzigd: mensen die vanwege een psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg nabij, hebben vanaf 2021 toegang tot de Wlz. Lange tijd was het onzeker om welke aantallen inwoners dit precies ging. Mede door achterstanden bij het CIZ (Centraal indicatieorgaan Zorg) zijn veel inwoners met terugwerkende kracht ondergebracht in de Wlz. Daarmee was ook pas laat duidelijk welke financiële gevolgen dit voor de gemeenten zou krijgen. Voor de Regio aanleiding om terughoudend te zijn met het laten vrijvallen van gereserveerde middelen bij de jaarrekening 2021. Voor de helderheid: de zorg is niet uit de regio verdwenen maar wordt anders bekostigd: van de Wmo (gemeenten) naar de Wlz (zorgverzekeraars). Vanwege deze onzekerheid hebben Beschermd wonen-aanbieders zichzelf ook terughoudend opgesteld. In 2022 werd de druk op hun fysieke plaatsen namelijk groter met deze extra financieringsstroom, daar ook het aantal nieuw aangemelde Wlz cliënten (naast de overgang van bestaande cliënten/inwoners) toenam en er bij de Wmo plekken onderproductie ontstond, vanwege een tekort aan fysieke plekken. Hiernaast zijn per 1 januari 2023 de voorzieningen Bescherming en Opvang opnieuw ingekocht. Hierbij is de voorziening Beschermd Wonen ondergebracht bij twee aanbieders (in 2022 was dat nog bij zes aanbieders).
Om te voorkomen dat inwoners zouden moeten verhuizen omdat hun aanbieder niet langer de voorziening beschermd wonen levert in Gooi en Vechtstreek is er voor gekozen om in de laatste maanden de openvallende plekken bij de vier aanbieders, die zich niet meer inschreven voor 2023 en verder, niet in te vullen. Ten gevolge hiervan is er 65
eenmalig minder uitgegeven dan begroot in de laatste maanden van 2022. Tezamen met vertraging op projecten ten aanzien van geclusterde woningen, interventiewoningen en GGZ mantelzorg, alsmede de lagere lasten bij Mensenhandel (zie ook Bestuursrapportage 2022) resteert ongeveer € 1.200.000 aan kosten. In de resultaatbestemming 2022 wordt een voorstel gedaan ten aanzien van de volgende mutatie: Reserve Bescherming en Opvang Voorgesteld wordt het overschot van € 5.878.138 te doteren aan de reserve Bescherming en opvang. In navolging op deze dotatie valt het bedrag boven de € 2.000.000 vrij in het rekeningresultaat.
66
Programma
Subsidies
De Regio Gooi en Vechtstreek vraagt met de gemeenten provinciale, landelijke en Europese subsidies aan om de maatschappelijke en economische ontwikkeling een impuls te geven. Vanuit het programma sturing (de regionale samenwerkingsagenda) beheren de gemeenten deze subsidies en werken zij samen aan de uitvoering op onderliggende projecten. Voor 2022 zijn de volgende subsidies toegekend en wordt de uitvoering vanuit de Regio gecoördineerd:
Transformatie Jeugd Werkkamer Projectenpool van Denken naar Doen Energietransitie Werken aan Werk Perspectief op Werk Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie Afwijking 2022 2022 realisatie/raming
Lasten Personele lasten Kapitaallasten Materiële lasten Overhead primair proces Overhead Regio Totaal lasten
0 0 0 0 0 0
325.575 0 594.814 0 38.201 958.590
8975.405 0 2.175.573 0 80.061 3.131.039
798.235 0 2.350.460 0 38.201 3.186.896
-77.170 0 174.887 0 -41.860 55.857
Baten Gemeentebijdrage Centrumgemeentebijdrage Rijksbijdrage Bijdragen derden Overige baten Totaal baten
0 0 0 0 0 0
-113.369 0 -222.445 0 0 -335.814
-184.913 -377.372 -316.653 -39.700 0 -918.638
-148.235 -483.635 -388.385 -174.430 0 -1.194.685
36.678 -106.263 -71.732 -134.730 0 -276.047
Saldo
0
622.776
2.212.401
1.992.211
-220.190
Reserves Dotaties Onttrekkingen
0 0
0 -622.776
1.004.204 -3.216.605
1.004.204 -3.212.233
0 4.372
Saldo
0
0
0
-215.818
-215.818
Toelichting rekeningcijfers De Regio heeft Rijksmiddelen ontvangen om in en of vanaf 2021 een aanvullend plan van aanpak voor het terugdringen dak- en thuisloosheid uit te voeren. De door het ministerie van VWS beschikbaar gestelde incidentele middelen dienen in lijn met het plan van aanpak uitgegeven te worden en mogen over meerdere jaren heen besteed worden. Hiertoe is een reserve dak- en thuisloosheid ingesteld. De meeste maatregelen uit het plan van aanpak zijn de afgelopen twee jaar uitgevoerd en (financieel) geborgd, alleen de uitvoering van twee maatregelen lopen nog door in 2023, te weten ‘Bewerkstelligen kleinschalige opvang’ (maatregel 5) en het ‘Organiseren van meer en passende huisvesting’ (maatregel 7). Dit resulteert in een voordeel van € 316.452 op dak- en thuisloosheid. Inzake het transformatieplan Jeugd heeft in 2022 een voorfinanciering plaatsgevonden van een project – Kamers met aandacht. Dit stond gepland voor 2023. Dit resulteert in een nadeel van € 20.370 op Transformatieplan Jeugd. Ook zijn in 2022 in het kader van het arbeidsmarktplan ‘Werken aan werk’ meer projecten uitgevoerd en sommige projecten zijn duurder uitgevallen dan begroot. Dit betreft onder andere Junior Operator AI, houtontwikkeling en waardetas, voorbeelden van de projecten die binnen het programma Werk aan Werk zijn uitgevoerd. Dit resulteert in een nadeel € 80.264.
67
In de resultaatbestemming 2022 wordt een aantal voorstellen gedaan ten aanzien van de volgende mutaties: Reserve Dak- en Thuisloosheid Voorgesteld wordt het overschot van € 316.452 te doteren aan de reserve Dak- en Thuisloosheid; een aantal projecten dat gepland stond voor 2022 wordt doorgeschoven naar 2023. De voortgang regionale aanpak terugdringen dak- en thuisloosheid is besproken in het portefeuillehoudersoverleg 15/12/2022. Reserve Transformatieplan Jeugd In 2022 heeft voorfinanciering plaatsgevonden van Kamers met aandacht, wat gepland stond voor 2023; voorgesteld wordt de dekking van deze kosten ter hoogte van € 20.370 te onttrekken aan de reserve Transformatieplan Jeugd. Reserve Werken aan Werk Voorgesteld wordt € 80.264 extra te onttrekken aan de reserve Werken aan werk. In 2022 zijn meer projecten uitgevoerd en sommige projecten zijn duurder uitgevallen dan begroot.
68
PARAGRAFEN
Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf COVID-19 Paragraaf openbaarheid
69
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Onder het weerstandsvermogen wordt verstaan het ‘vermogen om incidentele en structurele financiële tegenvallers waarvan tijdstip en omvang onbekend zijn op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de hoogte van de voorzieningenniveaus van de programma’s’. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit en risico’s waarvoor geen voorziening en/of verzekering aanwezig is. Artikel 11, lid 2 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten geeft aan dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing tenminste bevat: a. een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; b. een inventarisatie van de risico's; c. het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; d. een kengetal voor de: 1a netto schuldquote; 1b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2. solvabiliteitsratio; 3. grondexploitatie; (niet van toepassing voor Regio) 4 structurele exploitatieruimte; en 5 belastingcapaciteit (niet van toepassing voor Regio). e. een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
Weerstandscapaciteit Regio Gooi en Vechtstreek wil voorkomen dat elke niet begrote, financiële tegenvaller direct dwingt tot een verhoogde gemeentelijke bijdrage voor gemeenten, zonder dat hiertoe een onnodig hoge, financiële buffer wordt aangehouden. Hiertoe wordt periodiek geïnventariseerd welke majeure financiële risico’s de Regio loopt, waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn getroffen en geen verzekering is afgesloten. Op basis hiervan wordt de benodigde weerstandscapaciteit bepaald en afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Het beleid is erop gericht om de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit 3 (i.c. het weerstandsvermogen) tenminste 1,0 te laten zijn. De weerstandscapaciteit is te onderscheiden in een incidentele en een structurele component. Onderdeel van de structurele weerstandscapaciteit zijn de posten onbenutte belastingcapaciteit, onvoorzien structureel en structurele begrotingsruimte. Dit zijn posten die voor de Regio niet van toepassing zijn, als gevolg waarvan de Regio rekent met de incidentele weerstandcapaciteit. Tot de incidentele weerstandscapaciteit wordt gerekend: de algemene reserve; de stille reserves; het bedrag voor onvoorzien c.q. nieuwe beleidsruimte; incidentele begrotingsruimte. 4
Uitgangspunt is dat de bestemmingsreserves niet worden gekwalificeerd als incidentele weerstandscapaciteit . Een bestemmingsreserve is een reserve waar het bestuur een bepaalde bestemming aan heeft gegeven (art. 43 BBV). Het is denkbaar dat onder de bestemmingsreserves zich middelen bevinden waarvan het specifieke bestedingsdoel van algemene aard is of dat de middelen al voor langere tijd beschikbaar zijn zonder dat er zicht is op daadwerkelijke uitvoering van de beoogde bestemming. In die gevallen is een heroverweging tot overheveling van deze middelen naar de algemene reserve te rechtvaardigen. De bestemmingsreserves van de Regio hebben een expliciet karakter. De door het algemeen bestuur gegeven bestemming kan in deze gevallen niet of nauwelijks worden gewijzigd, waardoor deze bestemmingsreserves dan ook niet voor tegenvallers kunnen worden ingezet. Voor de weerstandscapaciteit worden ze dan ook op nihil gesteld.
3
Spelregels In 2016 is door de zeven colleges van burgemeester en wethouders de nota ‘Spelregels weerstandvermogen verbonden partijen’ vastgesteld. In deze nota is een spelregel opgenomen waarin is aangegeven dat de ratio van het weerstandsvermogen minimaal 1,0 dient te zijn. 4
Bron: het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK 2020 Gemeenten) is een gezamenlijk product van de 12 provinciale toezichthouders gemeentefinanciën (Gedeputeerde Staten). In het GTK is vastgelegd hoe, binnen het wettelijk kader, invulling wordt gegeven aan het financieel toezicht op gemeenten.
70
Algemene reserve De algemene reserve bestaat uit vrij besteedbaar eigen vermogen en heeft als belangrijkste functie het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers, risico’s die geheel niet te kwantificeren zijn en niet meer kunnen worden opgevangen. De stand en het verloop van de algemene reserve is opgenomen in bijlage 2. Stille reserves Indien bezittingen meer waard zijn dan de boekwaarde, is sprake van een stille reserve die niet op de balans tot uitdrukking komt. De Regio beschikt slechts over een beperkt aantal gebouwen, terreinen en installaties die zij in eigendom heeft. Het verschil tussen de (taxatie)waarde en balanswaarde wordt als nihil gesteld op basis van een schatting. Onvoorzien Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten, welke ook voor de Regio van toepassing is, dient er in de begroting een bedrag voor onvoorziene uitgaven te worden opgenomen, ter dekking van lasten die niet in de begroting zijn opgenomen. De in 2016 vastgestelde nota ‘Spelregels weerstandvermogen verbonden partijen’ geeft aan dat voor de post onvoorzien geldt dat de lasten die eruit gedekt mogen worden als onvoorzien, onuitstelbaar en onvermijdelijk gedefinieerd moeten zijn. In deze spelregels wordt geadviseerd als richtlijn voor de bepaling van de hoogte van het budget uit te gaan van 0,4% van de exploitatielasten.
Voor 2022 zou op basis van de actuele exploitatie dat een post onvoorzien ter hoogte van ongeveer € 460.000 met zich meebrengen. De Regio heeft in overleg met de gemeenten vanaf begrotingsjaar 2017 een lager bedrag voor onvoorzien ter hoogte van € 5.000 in de begroting opgenomen. Incidentele begrotingsruimte Als de begroting en de meerjarenraming structureel sluit met een positief saldo, is er sprake van begrotingsruimte die kan worden ingezet voor het opvangen van structurele financiële tegenvallers. Daarmee is deze begrotingsruimte aan te merken als structurele weerstandscapaciteit. De toezichthouder accepteert enkel de positieve begrotingsruimte die zich minimaal in zowel het begrotingsjaar als de meerjarenraming voordoet als structurele weerstandscapaciteit. Eventuele overige ruimte wordt aangemerkt als incidentele begrotingsruimte en kan daarom tot de incidentele weerstandscapaciteit worden gerekend. Daar ook dit niet bij de Regio van toepassing is wordt deze incidentele begrotingsruimte op nihil gezet. Op basis hiervan is de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit in meerjarenperspectief: Bedragen x € 1.000
Weerstandscapaciteit Algemene Reserve Onvoorzien Stille reserves Incidentele begrotingsruimte Totaal
2022 1.199 5 1.204
2023 1.159 5 1.164
2024 1.159 5 1.164
2025 1.159 5 1.164
Risico’s Een risico bestaat altijd uit de drie volgende onderdelen: de oorzaak, de risicogebeurtenis en het gevolg. De oorzaak spreekt het meest voor zich: de reden waarom iets verkeerd dreigt te gaan. De risicogebeurtenis is het voorval, kortom wat er fout kan gaan op een bepaalde plaats binnen een bepaald tijdsinterval. Het gevolg is het (ongewenste) resultaat. Onder risico’s worden verstaan alle voorzienbare risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de Regio. Het financiële effect van een risico wordt berekend als de kans van optreden van een gebeurtenis maal de impact die de gebeurtenis heeft. Een grote kans hoeft dus nog geen groot risico te betekenen. Als de kans van een gebeurtenis tamelijk groot is, maar het nadelig effect ervan is heel klein, dan is het risico niet al te groot. Per risico wordt het geschat financieel risico, de kans van voordoen en het financieel effect weergegeven.
71
De Regio wil voorkomen dat elke niet begrote, financiële tegenvaller direct dwingt tot bezuinigen, zonder dat hiertoe een onnodig hoge, financiële buffer wordt aangehouden. Hiertoe wordt periodiek geïnventariseerd welke majeure financiële risico’s de Regio loopt, waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn getroffen en geen verzekering is afgesloten. Het onderstaande overzicht toont de grootste risico's met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit nadat een beheersmaatregel is getroffen.
1 ALG
Ontwikkeling loonkosten
Geschat financieel risico € 407.000
Kans op voordoen 80%
Financieel effect € 325.600
5
De gemeentelijke werkgevers onderhandelen vanaf 15 september 2022 over de volgende Cao Gemeenten en Cao SGO. De VNG en de WSGO hebben hiervoor het tijdpad al vastgesteld, maar door eisen van de vakbond loopt de onderhandeling achter op de planning. Het College voor Arbeidszaken (CvA) en het bestuur van de WSGO hopen zo spoedig mogelijk op besluitvorming omtrent de cao voor 2023. In de begroting wordt conform afspraak een loonontwikkeling meegenomen, zoals deze is opgenomen in de septembercirculaire van het gemeentefonds. In de Regiobegroting 2023-2026 is een percentage van 2,1% meegenomen. Daarnaast is in de Kaderbrief 2024 aangegeven dat in de Regiobegroting 2024-2027 rekening wordt gehouden met een loonstijging 3,9%. Mochten er in de nieuwe cao hogere indexatiepercentages worden afgesproken, zal het niet mogelijk zijn om deze extra toename van de loonkosten op te vangen binnen de begroting. Het risico wordt ingeschat op 1,1% van de kosten, zijnde € 407.000, uitgaande van de salariskosten van personeel in dienst van de Regio. De VNG houdt vooralsnog vast aan het laatste bod van 8 procent in twee jaar: 5 procent per 1 februari 2023 en 3 procent per 1 april 2024. Bij effectueren brengt dit een extra stijging van 1,1% met zich mee ten opzichte van de begroting 2023-2027.
Rekening wordt gehouden met een kans van 80%, gezien deze houding van de VNG, waarmee het financieel effect wordt berekend op € 325.000. Hierbij is de verwachte stijging voor 2024 nog niet meegenomen. Wanneer ook deze stijging geëffectueerd wordt, is het totale effect 3% hoger, wat een geschat risico van nog eens €1.110.000 met zich meebrengt. 2 ALG
Ontwikkeling pensioenkosten
Geschat financieel risico € 200.000
Kans op voordoen 25%
Financieel effect € 50.000
De Tweede Kamer heeft op 22 december 2022 ingestemd met het wetsvoorstel Toekomst Pensioenen, inclusief de aangenomen wijzigingsvoorstellen vanuit de Kamer. Dit wetsvoorstel regelt de wettelijke kaders van het nieuwe pensioenstelsel. In 2023 gaat de Eerste Kamer het aangenomen wetsvoorstel behandelen. Volgens planning treedt de wet in werking op 1 juli 2023. Als de wet van kracht is krijgen vakbonden, werkgevers en pensioenuitvoerders drie en een half jaar de tijd om de pensioenregelingen aan te passen aan de nieuwe wetgeving, tot 1 januari 2027. De definitieve premie voor 2023 is bekend. De premie voor het ouderdoms- en nabestaandenpensioen stijgt van 25,9% naar 27,9%. Toch daalt de premie die de Regio als werkgever betaalt, omdat de VPL-premie (3,0% van het salaris) vervalt. Door de wijzigingen in het Pensioenstelsel wordt geadviseerd om een premiestijging van 2% aan te houden voor 2024. Mocht er in 2024 een hogere premie worden bepaald, zal het niet mogelijk zijn om deze extra toename op te vangen binnen de begroting. 3 ALG
Arbeidsgerelateerde kosten
Geschat financieel risico € 250.000
Kans op voordoen 25%
Financieel effect € 62.500
Arbeidsgerelateerde verplichtingen zijn alle vormen van aan de arbeidsrelatie verbonden rechten op uitkeringen tijdens of na het dienstverband. Te denken valt hierbij aan uitkeringen bij ontslag, afkoopsommen, afvloeiingsregelingen, toezeggingen etc. Bij conflicten wordt juridische begeleiding ingeschakeld. Er zijn verscheidene externe en interne omgevingsfactoren die van invloed zijn op de toekomst van de Regioorganisatie. De Regio moet haar organisatie de komende jaren klaarstomen voor de toekomst. Door de wendbaarheid van onze organisatie te vergroten, zijn we in staat om snel en adequaat te reageren op veranderingen in onze omgeving. Dit brengt mogelijk arbeidsgerelateerde kosten met zich mee. Het risico op arbeidsgerelateerde kosten kan in sommige gevallen gemitigeerd worden door een vergoeding voor frictiekosten (zoals bijvoorbeeld voor het vertrek van de gemeente Weesp), of werk-naar-werk trajecten (wnw-traject). Niet in alle gevallen is een frictiekostenvergoeding of wnw-traject van toepassing, als gevolg waarvan dit risico wordt meegenomen.
Op 21 februari 2023 is een principeakkoord bereikt over de nieuwe cao’s voor de gemeentelijke sector. In dit het voorliggende principeakkoord zijn afspraken gemaakt over een salarisverhoging met terugwerkende kracht: vanaf 2 januari 2023 stijgen de lonen met € 240 en daarna 2%. De cao loopt van 2 januari 2023 tot en met 1 januari 2024. Het financiële effect van deze salarisstijging is nog niet verwerkt in deze begroting. Deze wordt middels een begrotingswijziging in 2023 voorgelegd.5
72
4 ALG
Verlofsparen
Geschat financieel risico € 357.500
Kans op voordoen 25%
Financieel effect € 89.375
In de nieuwe CAO is de mogelijkheid voor verlofsparen opgenomen voor medewerkers. Zij kunnen de bovenwettelijke vakantieuren sparen en vervolgens inzetten voor langdurig verlof. Op grond van financiële regelgeving dient hiervoor een voorziening te worden gevormd. Op basis van het saldo verlofuren van 1-1-2022 is een inschatting gemaakt van de mogelijke hoogte van de te vormen voorziening. Dit komt maximaal uit op ongeveer € 715.000. Bij de resultaatbestemming wordt een voorstel gedaan 50% van dit bedrag vanuit het resultaat te doteren aan de voorziening. Wij gaan er vanuit dat er nog verlof opgenomen wordt en niet al het bovenwettelijk verlof omgezet wordt in spaarverlof. Voor het restrisico wordt daarom een bedrag opgenomen in het benodigde weerstandsvermogen in deze risicoparagraaf. De kans dat medewerkers dit resterende verlof nog omzetten in spaarverlof wordt geschat op 25%. 5 ALG
Ontwikkeling materiële kosten
Geschat financieel risico € 376.000
Kans op voordoen 75%
Financieel effect € 282.000
De inflatie heeft in 2022 naar verwachting haar piek bereikt. Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0% hoger dan in 2021. De inflatie van 2022 is de hoogste na 1975 (in dat jaar waren consumentenproducten gemiddeld 10,2% duurder dan een jaar eerder). In de Regiobegroting 2022-2025 is rekening gehouden met een prijsstijging van 1,5%. In de Regiobegroting 2024-2027 is ongeveer € 22 mln. aan materiële kosten geraamd (excl. beschermd wonen en doelgroepenvervoer). Voor ongeveer 85% van de uitgaven ligt hier een contract aan ten grondslag zoals huurovereenkomsten, onderhoudsovereenkomsten en verwerkingsovereenkomsten. Deze overeenkomsten worden veelal aangepast aan de prijsindex. Voor de prijsontwikkelingen op de materiele kosten is op basis van de septembercirculaire 2022 een indexatiepercentage van 2,4% meegenomen. Voor die materiele kosten waar geen contract aan ten grondslag ligt, is in deze begroting geen indexatie meegenomen (resterend in een risico van € 76.000 (2,4% van € 3,2 mln.)). Mocht de inflatie in 2024 hoger uitvallen dan de 2,4%, zal het niet mogelijk zijn om deze extra toename op te vangen binnen de begroting. Wanneer rekening wordt gehouden met een inflatie van 4% in 2023, brengt dat 1,6% extra aan lasten met zich mee, wat voor de contracten een geschat financieel risico van ongeveer € 300.000 met zich meebrengt.
De kans dat de inflatie hoger komt te liggen dan de begrote 2,4% wordt geschat op 75%. Daar waar de afgelopen jaren de professionalisering van de inkoopfunctie en de wijze waarop werd ingekocht binnen de Regio in veel gevallen financiële voordelen met zich meebrachten, laten de huidige aanbestedingen echter ook zien dat door de economische situatie (hoge inflatie en de energiecrisis) de contracten een sterk prijsverhogende effect hebben ten opzichte van de budgetten in de Regiobegroting. Bestaande contracten worden met de CPI geïndexeerd, waarvoor geen of te weinig dekking is opgenomen binnen de Regiobegroting. Maar ook bij het aangaan van nieuwe aanbestedingstrajecten is een prijsverhogend effect te verwachten. De Regio onderzoekt passende maatregelen. 6 ALG
Privacy en gegevensbescherming
Geschat financieel risico € 250.000
Kans op voordoen 30%
Financieel effect € 75.000
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) legt in haar toezichtwerk tot en met 2023 extra nadruk op drie focusgebieden: datahandel, digitale overheid en artificiële intelligentie en algoritmes. Met name de focus op de digitale 6 overheid is op de Regio van toepassing . Wat de focuspunten van de AP zullen zijn voor de periode vanaf 2024 is nog niet bekend. De AP kan een boete opleggen voor een datalek, maar ook voor andere overtredingen in lijn met art. 83 AVG (zoals het toegang geven van te veel mensen tot een systeem). Daarnaast kan de Regio aansprakelijk worden gesteld door de betrokkenen van wie persoonsgegevens zijn gelekt. Het is echter lastig de kans en impact daarvan te kwantificeren. Uit ervaring blijkt dat datalekken vaak ontstaan door menselijk handelen en in mindere mate het gevolg zijn van gebrekkige technische maatregelen. Daarom zal er ook in de periode vanaf 2024 continu aandacht blijven voor privacy verantwoordelijk handelen van de medewerkers door het aanbieden van training en e-learning.
https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/over-de-autoriteit-persoonsgegevens/focus-ap-2020-2023: “Centrale en lokale overheden, uitvoeringsorganisaties en politie en justitie beschikken over een grote hoeveelheid – vaak gevoelige en bijzondere – persoonsgegevens. De overheid werkt gericht aan het inzetten van persoonsgegevens. Het is van belang dat de overheid verantwoordelijk omgaat met persoonsgegevens, zodat mensen niet onnodig in de knel kunnen komen”. 6
73
Met de invoering van Microsoft365/Office365 nemen de mogelijkheden om informatieveiligheid goed in te regelen flink toe. Een risico hierbij is dat hiervan niet, of niet op tijd, serieus werk wordt gemaakt als gevolg van de grote focus op het operationeel krijgen van de nieuwe IT-infrastructuur. Doelstelling is om vanaf de start van de nieuwe manier van werken zaken aangaande goed informatiebeheer op orde te hebben (denk aan beschikbaarheid van enkel die MS365-applicaties waarmee ook daadwerkelijk een plan is, spelregels bij het gebruik van de Officeapplicaties, standaard de minst vergaande rechten uitgeven). Achteraf repareren is veel minder efficiënt. Ook investeert de Regio in een privacy officer (PO), een adviseur op privacygebied, verantwoordelijk voor meerdere operationele zaken aangaande privacy. De PO biedt daarnaast ondersteuning aan de FG om zijn werk beter te kunnen uitvoeren. Bij de Regio worden meerdere soorten persoonsgegevens verwerkt in de verschillende RVE’s, waarbij zowel met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) als de Wet politiegegevens (Wpg) rekening moet worden gehouden. Dat maakt dat de organisatie bewust is, van haar verantwoordelijkheid op gebied van de bescherming van persoonsgegevens. 7 ALG
Geschat financieel risico Kans op voordoen Financieel effect Uitval ICT voorzieningen als gevolg van € 500.000 25% € 125.000 technische oorzaken De ICT-voorzieningen van de Regio kunnen door technische incidenten worden verstoord, waardoor een deel of alle kritische bedrijfsprocessen voor kortere of langere tijd stil komen te liggen. Voorbeelden hiervan zijn: uitval van servers in de on premise datacenters (tot en met juli 2023), storingen inzake generieke telefonie en internetverbindingen, specifieke dataverbindingen, uitval van SaaS- of Clouddiensten, et cetera. Naarmate de Regio meer verbonden raakt met inwoners, externe partijen en ketenpartners, neemt de kans op zowel het voordoen als de impact daarvan toe. Niettemin is de inschatting dat met de migratie naar de Cloud (van ‘on premise’ datacenters naar Azure) de kans verlaagd kan worden van 40% naar 25%. 8 ALG
Uitval ICT voorzieningen als gevolg van informatiebeveiligingsrisico’s
Geschat financieel risico € 750.000
Kans op voordoen 25%
Financieel effect € 187.500
De ICT-voorzieningen van de Regio kunnen door incidenten (bijvoorbeeld hacking, malware, infra- systeeminbraak, DDoS aanvallen, etcetera) op het gebied van informatiebeveiliging worden verstoord, waardoor een deel of alle kritische bedrijfsprocessen voor kortere of langere duur stil komen te liggen. Naarmate de Regio meer verbonden raakt met inwoners, externe partijen en ketenpartners, neemt ook in dit geval de kans op zowel het voordoen als de impact daarvan toe. De exposure neemt toe als gevolg van meer oplossingen in de Cloud en de professionalisering van cybercriminaliteit, maar tegelijkertijd neemt de Regio beheersmaatregelen die de informatieveiligheid vergroten, als gevolg waarvan de kans op voordoen gelijk kan blijven. 9 ALG