B.07.1 BIJLAGE - eindrapportage Mid Term review

Bestuursverslag 2023

SamenWonen In Blaricum, Bunschoten, Gooise Meren, Hilversum, Laren en Wijdemeren

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Leeswijzer

6

Feiten en cijfers

8

Hoofdstuk 1: Een fijne woning voor iedereen

10

Hoofdstuk 2: Woonplezier in de buurt

16

Hoofdstuk 3: Een duurzame maatschappij

22

Hoofdstuk 4: Samenwerking en prestatieafspraken

27

Hoofdstuk 5: Organisatie

32

Hoofdstuk 6: Toekomst

37

Hoofdstuk 7: Good governance

40

Hoofdstuk 8: Risicomanagement

45

Hoofdstuk 9: Financieel beleid

51

Hoofdstuk 10: Verslag van de Raad van Commissarissen

61

Bijlagen ~ Corporate infographic ~ Infographics per gemeente ~ Kengetallen ~ Verklarende woordenlijst

Het jaarverslag in de zin van Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek bestaat uit het bestuursverslag, de jaarrekening en overige gegevens.. Met het jaarverslag legt het bestuur verantwoording af over de gang van zaken, het gevoerde beleid en de verwachte gang van zaken. Woningcorporaties dienen naast het jaarverslag op grond van de Woningwet (artikel 36a) ook een volkshuisvestingsverslag op te stellen. Dit document betreft het bestuursverslag. Het volkshuisvestingsverslag bevat een uiteenzetting van de geleverde prestaties op het gebied van de volkshuisvesting. De eisen die de Woningwet stelt aan het volkshuisvestingsverslag zijn in dit bestuursverslagverslag verwerkt. Het bestuursverslag is dus ook het volkshuisvestingsverslag.

2 Bestuursverslag 2023

Voorwoord 3 Bestuursverslag 2023

Voorwoord Voor je ligt het bestuursverslag van G&O over 2023. Ook dit jaar zijn wij in staat geweest, ondanks alle ontwikkelingen, om een groot deel van onze voornemens te realiseren. Met dit jaarverslag leg ik daar verantwoording over af. In dit voorwoord lees je een korte terug- en vooruitblik. Een turbulent en buitengewoon ongewoon jaar 2023 was op alle mogelijke niveaus een turbulent jaar. Er waren wereldwijd meerdere oorlogen gaande en landelijk zorgden de verkiezingen voor een politieke aardverschuiving. De energielasten werden enigszins getemperd door het prijsplafond, maar de hoge inflatie zorgde voor nieuwe financiële problemen, zeker ook voor een deel van onze bewoners. Ook voor onze corporatie was 2023 een buitengewoon ongewoon jaar. Zomer 2023 werd G&O namelijk onder verscherpt toezicht gesteld door de Autoriteit Woningcorporaties (Aw), omdat een aantal processen in de organisatie niet zouden voldoen aan bepaalde normen van de Aw. Daarna hebben wij gezamenlijk hard aan een herstelplan gewerkt. Ondertussen zetten wij het gesprek met de Aw voort. Dat leidde tot een voortgangsbrief van de Aw met daarin een formele rectificatie van verschillende onderdelen uit de oorspronkelijke toezichtsbrief. Uiteindelijk is in april 2024 het herstelplan, inclusief alle gevraagde onderdelen, bij de Aw aangeleverd.

Dat heeft nog diezelfde maand geleid tot opheffing van het verscherpt toezicht. Naar aanleiding van een van de gesprekken tussen de Aw en de RvC, besloot de Raad een onafhankelijk bureau te vragen onderzoek te doen naar drie (investerings)besluiten van G&O. Begin 2024 is dit rapport opgeleverd. Het bureau heeft geconcludeerd dat de besluitvorming volgens de normen en beleidskoers voldeden en zorgvuldig is verlopen. Wij zijn blij met deze conclusies.

4 Bestuursverslag 2023

De Aw heeft de conclusies meegenomen in de rectificatiebrief van januari 2024. Het verscherpt toezicht heeft het afgelopen jaar grote impact gehad op de organisatie. In de hoofdstukken 7 en 10, respectievelijk good governance en het Verslag van de Raad van Commissarissen, komen wij hierop terug. Voor onze huurders is er, ondanks het verscherpt toezicht van de Aw, niets veranderd aan onze dienstverlening en inzet. Die zijn altijd onverminderd doorgegaan en dat zal ook zo blijven. Dat gold ook voor geplande werkzaamheden aan onze woningen, zoals het onderhoud en de verduurzaaming ervan. Bij dit alles bleef onze aandacht gericht op het woonplezier in alle wijken en buurten. Ook de bouw van nieuwe woningen, organisatie en strategische ontwikkelingen gingen gewoon door.

Koers 2024-2027 en portefeuillestrategie Net verhuisd naar ons tijdelijke onderkomen aan de Wilhelminastraat in Hilversum startten we met de herijking van de Koers van G&O en in lijn daarmee de herijking van de portefeuillestrategie. De Nationale Prestatie Afspraken (NPA), de regionale woondeals en de lokaal gemaakte afspraken kwamen daarbij samen met aanbevelingen van onze belanghouders. Daarnaast werd de organisatiestructuur in lijn gebracht met de nieuwe koers en de omvang van de corporatie. Onze waarden betrokken, betrouwbaar, gelijkwaardig en optimistisch, kregen vorm, net als het principe ‘eigenaarschap’.

Verantwoording over 2023 aan de hand van Koersplan SamenWonen Omdat wij 2023 onder meer wilden gebruiken voor het aanscherpen van onze koers, werkten wij een jaar extra langs de lijnen van ons hoofddoelen uit dat koersplan SamenWonen (2019-2022). Onze hoofddoelen uit dat koersplan waren: ~ Een fijne woning: onze bewoners wonen in en fijne woning die past bij hun behoeften en waarin zij in staat zijn zelfstandig te wonen; ~ Woonplezier: onze bewoners wonen met plezier in hun buurt; ~ Duurzame maatschappij: wij reduceren onze CO2-uitstoot. Deze doelen sluiten aan bij onze missie voor mensen met een bescheiden inkomen of mensen in een kwetsbare positie in ons werkgebied betaalbare, goede en duurzame huisvesting te realiseren. Wij zijn ons ervan bewust dat een fijne woning alleen niet voldoende is om met plezier te kunnen wonen. Daarvoor zijn een goed sociaal netwerk en een prettige leefomgeving net zo belangrijk. Om die reden ondersteunen wij sociale initiatieven van bewoners en signaleren wij vroegtijdig mogelijke problemen. Hierin werken wij nauw samen met onze samenwerkingspartners in het sociale domein. Wij zetten in op het verstevigen van ons netwerk om onze maatschappelijke doelen beter te bereiken.

Aan het eind van het jaar bestond onze nieuwbouwportefeuille, inclusief acquisities en initiatieven, uit 1853 woningen over de periode 2023-2029. Maar niet alle projecten zullen worden gerealiseerd: de gewogen portefeuille bestaat over deze periode uit 920 woningen. We houden onze dienstverlening op ruim voldoende. De KWH scores lagen rond de norm van een 7.5. Op onderdelen kregen wij punten voor verbetering aangereikt. Die pakken we de komende jaren op. We hebben tot slot een positief resultaat geboekt en de financiële middelen zijn uitsluitend besteed in het belang van de volkshuisvesting.

Vooruitblik 2024 Het jaar 2024 staat in het teken van het uitrollen van de Koers 2024-2027. Wij gaan met onze belanghouders in gesprek over onze bijdrage in de verschillende gemeenten en er komen meerdere nieuwbouwprojecten op ons pad. Waar mogelijk werken we samen met collega-corporaties om plannen te realiseren. Tegelijk staat de verbetering van onze dienstverlening en, de interne processen, hoog op de agenda. Uit alles wat wij doen blijkt dat wij betrokken zijn, betrouwbaar, gelijkwaardig en optimistisch. Daar kunt u ons op aanspreken.

Korte impressie van onze mooie resultaten in 2023 In 2023 boekten wij met elkaar een aantal mooie resultaten. Een greep daaruit: We verhuurden 23% meer woningen dan in 2022 door meer nieuwbouw en de doorstroming hier naartoe. De woningen die we verhuurden zijn conform de wettelijke richtlijnen passend toegewezen en we hebben, ten opzichte van 2022, iets meer gebruik gemaakt van de vrije toewijzingsruimte. We leverden 95 nieuwe woningen op.

5 Bestuursverslag 2023

Maarten van Gessel Directeur bestuurder G&O

Leeswijzer 6 Bestuursverslag 2023

Leeswijzer In dit verslag zijn de resultaten opgenomen die wij boekten in 2023. Het laat zich als volgt lezen: Onze belangrijkste resultaten ziet u in één oogopslag in onze corporate infographic.

Wij kijken in hoofdstuk 6 vooruit naar de plannen die wij hebben voor 2024.

In hoofdstuk 1, 2 en 3 leest u wat wij hebben bereikt op de drie thema’s uit ons koersplan SamenWonen!: een fijne woning voor iedereen, woonplezier in de buurt en een duurzame maatschappij.

In hoofdstuk 7, Good governance, leggen we uit hoe we onze organisatie hebben ingericht en hoe we intern met elkaar samenwerken.

In hoofdstuk 4 vertellen wij met wie wij op welk terrein samenwerken en gaan we in op de prestatieafspraken die we hebben gemaakt in de zes gemeenten waarin wij werkzaam zijn. In hoofdstuk 5, Organisatie, beschrijven wij onze activiteiten rond HR en communicatie.

7 Bestuursverslag 2023

In de hoofdstukken 8 en 9 beschrijven wij ons risicomanagement respectievelijk hoe wij er financieel voorstaan. Het verslag van de Raad van Commissarissen is opgenomen als hoofdstuk 10.

Feiten en cijfers 8 Bestuursverslag 2023

Feiten en cijfers Dagelijks zet G&O zich in voor een fijne woning, een plezierige buurt en een duurzame omgeving. Dit doen we voor en met onze huurders. In dit plaatje zie je in een oogopslag een aantal belangrijke feiten en cijfers uit 2023.

Totaal aantal woningen in bezit:

9.000 Sociale huur

8.706

Vrije sector

294

Totaal aantal nieuwbouwwoningen

Opgeleverd:

In uitvoering:

In voorbereiding:

Totaal aantal woningen verhuurd:

95 23 278

580

64

waaronder aan statushouders

Gemiddelde netto huurprijs:

Gemiddeld energielabel:

€ 606,A B C D E F G

Alle cijfers zijn per 31-12-2023

9 Bestuursverslag 2023

B

Nieuwe woning 7,8 Reparatieverzoek 7,6 Huuropzegging 7,3

Klanttevredenheid:

7,6

1. Een fijne woning voor iedereen Een goede betaalbare woning is een basisbehoefte voor iedereen en vormt de kern van ons beleid. Wij zetten ons in voor voldoende betaalbare woningen door nieuwbouw en waar mogelijk doorstroming te stimuleren. Onze woningen zijn betaalbaar; het gaat hierbij wat ons betreft niet alleen om de huur, maar het totaal aan woonlasten. De woonlasten bestaan uit de huur samen met de kosten voor gas, water en elektriciteit. Wij vinden het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Waar nodig willen wij, met gemeenten, collega-corporaties en andere amenwerkingspartners, de zelfredzaamheid van mensen versterken.

10 Bestuursverslag 2023

1.1

Betaalbare woning Woningtoewijzing

Huuraanpassing

Conform de toewijzingsregels van de overheid moeten woningcorporaties in principe 92,5% van de vrijkomende sociale huurwoningen toewijzen aan huishoudens met een inkomen onder de DAEB-inkomensgrens: eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 44.035, dan wel meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 48.625 (prijspeil 2023). 7,5% mag vrij worden toegewezen.

Elk jaar passen wij de huren van onze woningen aan. Daarvoor houden wij ons aan de regels die daar van overheidswege aan worden gesteld. In 2023 voerden wij een inkomensafhankelijke verhoging door voor huishoudens met een hoog middeninkomen en een hoog inkomen en verhoogden wij de overige huren in het gereguleerde segment met een uniform percentage (1,9%). Geliberaliseerde huurwoningen kregen een verhoging van 3,1%.

Een corporatie kan dit percentage verhogen naar maximaal 15% wanneer hierover prestatie­ afspraken gemaakt worden met de gemeente en huurdersorganisatie. Van deze mogelijkheid heeft G&O geen gebruik gemaakt in 2023. G&O heeft in 2023 93,6% van de vrijkomende woningen toegewezen aan huishoudens met een inkomen tot € 44.035/€ 48.625. Woningcorporaties moeten passend toewijzen. Dat betekent dat jaarlijks ten minste 95% van de huishoudens met een inkomen tot de inkomensgrens voor passend toewijzen een woning toegewezen krijgen met een huur tot de voor dat huishouden geldende aftoppingsgrens. Voor G&O bedroeg dit percentage in 2023 99,5%. De overheid bepaalt het aantal statushouders dat gemeenten moeten huisvesten. Woningcorporaties leveren aan deze gemeentelijke taakstelling een bijdrage. G&O heeft in 2023 580 DAEB-woningen verhuurd (2022: 447); hiervan werden er 64 toegewezen aan statushouders (2022: 48).

11 Bestuursverslag 2023

In 2023 werd, op grond van de Nationale Prestatie Afspraken, besloten tot een eenmalige huurverlaging voor huurders die op 1 maart 2023 een sociaal huurcontract hadden en een gezamenlijk inkomen dat lager of gelijk was aan 120% van het sociaal minimum. Hiervoor kwam zo’n 30% van onze huurders in aanmerking. Hun huurprijs werd verlaagd naar € 575,03. Hierdoor zullen we jarenlang lagere huurinkomsten hebben. Wij dragen verder bij aan het in toom houden van de woonlasten van onze bewoners met investeringen in energiebesparende maatregelen. Daarnaast hebben wij oog voor de hoogte van de servicekosten. Zo’n 80% van onze woningvoorraad is bereikbaar voor mensen met een laag inkomen.

Streefhuursegment % van SH

% van bereikbaar SH

% van totaal

Kwaliteitskortingsgrens

1%

1%

Bereikbare lage aftopping

58%

56%

Bereikbare hoge aftopping

17%

17%

Middelduur

24%

23%

Totaal SH voorraad

100%

76%

Vrije sector

96%

4%

Totale zelfstandige voorraad

100%

1.2

Sneller een fijne woning Nieuwbouw In ons werkgebied is al jaren een grote vraag naar sociale huurwoningen. Wij zoeken actief naar mogelijkheden om het aanbod te vergroten. Nieuwbouw biedt kansen om te bouwen voor mensen die eigenlijk een ander type woning nodig hebben dan waar zij nu in wonen. Wij proberen bij de realisatie van nieuwbouwwoningen een zo lang mogelijke verhuisketen op gang te brengen. Hierdoor helpen wij zoveel mogelijk mensen aaneen geschikte woning. In 2023 hebben wij 95 nieuwe woningen opgeleverd: 41 in Muiden en 54 in Bunschoten. ~

In Muiden, op de plek van het voormalige gemeentehuis aan ’t Anker, leverden wij in 2023 41 twee- en driekamerappartementen op. De gasloze woningen hebben een hoog isolatieniveau waardoor de energiebehoefte zeer laag is. De bewoners van het nieuwe complex vormen een mix van jong en oud, alleenstaanden en stellen.

12 Bestuursverslag 2023

Bewoners die een sociale huurwoning van een woningcorporatie achterlieten kregen voorrang, om zo de doorstroming op de woningmarkt in Gooise Meren te stimuleren. Vijf appartementen werden met voorrang toegewezen aan 55-plussers. ~

In Bunschoten werd druk gebouwd aan Rengerspark, het nieuwe Eiland 4 aan de Oostelijke Randweg. G&O werkt daar aan een gebouw wat onder meer bestaat uit 32 sociale huurappartementen en 22 zorgappartementen, waarvan twee gemeenschappelijke ruimtes, voor zorginstelling 's Heerenloo. De appartementen werden in december opgeleverd. Ook hier was het bevorderen van doorstroming een van de doelen.

↑ Ontwerp Tala, flexwoningen Bunschoten

~

In september startte de bouw van acht sociale huurwoningen aan de Harmen Vosweg in Laren. Ze worden in de zomer van 2024 opgeleverd en zijn bedoeld voor startende gezinnen. De warmte voor de woningen wordt straks opgewekt met een water-warmtepomp.

~

Met de gemeente Hilversum, de rijksoverheid en collega-corporaties Dudok Wonen en De Alliantie tekenden wij een intentieovereenkomst om circa 400 betaalbare verplaatsbare woningen op het Circusterrein in Hilversum te realiseren. Met de komst van deze woningen wordt tegemoet gekomen aan de behoeften van woningzoekenden zoals starters, spoedzoekers en woningzoekenden met een cruciaal beroep. De locatie is tijdelijk voor een periode van 15 jaar. Na 15 jaar wordt er een nieuwe bestemming gezocht voor de woningen op het Circusterrein.

~

Met de gemeente Gooise Meren sloten wij een intentieovereenkomst voor Muiden Noordwest. G&O gaat, zo is in de overeenkomst vastgelegd, aan de slag met een toekomstscenario voor de woningen. De scenario’s beslaan de thema’s groot onderhoud, verduurzaming, vervangende nieuwbouw of een combinatie hiervan.

Verkoopcijfers 2023 Om de sociale voorraad op peil te houden verkopen wij maar zeer beperkt woningen uit ons bezit. In 2023 waren dat er vier. Deze woningen pasten minder goed bij ons overige bezit. Dit kan te maken hebben met bijvoorbeeld het woningtype, de ligging of het bouwjaar.

G&O en Ieke Selen van Tala, bouwer van natuurlijke woningen, tekenden de koopovereenkomst voor 16 tiny houses voor het project In de Bocht in Bunschoten. De woningen krijgen een woonoppervlakte van 33 vierkante meter. Ze worden geplaatst voor een periode van minimaal 20 jaar en zijn bedoeld voor onder andere starters op de woningmarkt. Directeur-bestuurder Maarten van Gessel van G&O is blij met dit project:

“We gaan de komende jaren door met het uitbreiden van het aantal sociale huurwoningen in Bunschoten. Dat kan omdat onze ontheffing voor het ontwikkelen van woningen in de gemeente Bunschoten is verlengd tot 31 december 2030.”

13 Bestuursverslag 2023

1.3

Onderhoud Een goede kwaliteit van ons bezit begint bij het regelmatig onderhouden ervan. Door huurders geconstateerde gebreken aan hun woning worden verholpen via het klacht/reparatieonderhoud. Door de toename van ons totale bezit in 2022 is in 2023 het aantal reparatieverzoeken toegenomen naar 9.598 (2022: 8.145). Bijna de helft van het aantal reparatieverzoeken wordt verholpen door onze eigen onderhoudsdienst. Zij zijn daarmee belangrijke ambassadeurs van G&O. Voordat nieuwe huurders een woning betrekken vindt mutatieonderhoud plaats. En er is planmatig onderhoud zoals schilderwerk. Daarnaast doet G&O uitgaven op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. In 2023 gaf G&O € 26.414.000 uit aan onderhoud. De conditiescore van ons bezit is volgens NEN2767 2,07. Dat geeft aan dat de woningen in goede conditie zijn; we hebben geen woningen met een conditiescore 5 of 6.

1.4

Langer zelfstandig wonen Om onze huurders beter voor te bereiden op langer zelfstandig wonen en te voorkomen dat ze zich niet meer kunnen redden, is het nodig om hen te adviseren over hun woon- en leefsituatie. Hiervoor zetten wij een wooncoach in die huurders adviseert en informeert op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Onze wooncoaches bezochten in 2023 in totaal 61 huishoudens (2022: 56). Deze bezoeken leidden tot 16 verhuizingen naar een beter passende woning. Zorgorganisaties zijn voor hun cliënten ook vaak op zoek naar locaties waar hun cliënten zelfstandig kunnen wonen, soms met gedeelde voorzieningen, zoals bijvoorbeeld een ontmoetingsruimte. Als dat kan helpt G&O daarbij.

14 Bestuursverslag 2023

De hierboven genoemde woningen voor ’s Heerenloo zijn hier een voorbeeld van. We besloten in 2023 een voormalig groepswonenproject aan de Gasthuisstraat in Hilversum te verbouwen naar 10 kleine zelfstandige eenheden, waar cliënten van een zorginstelling samen kunnen wonen en worden begeleid.

Aantal toegankelijke woningen Er is behoefte aan meer woningen die goed toegankelijk zijn, die geschikt zijn om zorg in te ontvangen en die passen bij de woonbehoefte én portemonnee van kleine huishoudens met een laag inkomen. Wij breiden het aantal woningen dat toegankelijk is waar mogelijk uit. Alle nieuwbouwwoningen die wij in 2023 opleverden zijn toegankelijk. Van ons gehele bezit is 32% toegankelijk (2022: 31%).

In 2023 vond er een langer zelfstandig wonen-markt plaats in de Koepel in Hilversum. De wooncoaches van de Hilversumse woningcorporaties waren daarbij aanwezig. Wooncoach Naima el Balloute Azmani van G&O daarover:

“Het was een druk bezocht evenement. Ik heb 15 personen kunnen helpen met WoningNet en diverse andere vragen over wonen beantwoord. De senioren die ik sprak willen nu nog niet verhuizen maar mocht het zover komen, dan willen ze graag naar de Kerkelandentoren.”

15 Bestuursverslag 2023

2. Woonplezier in de buurt Wat ons betreft wonen mensen prettig en plezierig, bij voorkeur in een woning en woonomgeving die goed passen bij hun situatie, leefstijl en levensfase. Het contact tussen bewoners, buren en buurtgenoten draagt bij aan woonplezier. Wij helpen daar graag bij.

16 Bestuursverslag 2023

2.1

Lokale verankering Ons woningbezit ligt verspreid in zes gemeenten waarin wij een flink aandeel van de sociale huurwoningen in bezit hebben. Hierdoor hebben wij ons erin bekwaamd om aan te sluiten bij de lokale behoeften. Wij betrekken onze stakeholders en bewoners actief bij onze visievorming; in 2023 deden wij dat in het kader van ons nieuwe koersplan.

17 Bestuursverslag 2023

“Woningcorporaties hebben te maken met enorme uitdagingen en kunnen die meestal niet alleen het hoofd bieden,” vertelt Liza Collignon, algemeen projectleider bij G&O. “Daarom was het goed om afgelopen jaar met collega’s, huurders en samenwerkingspartners te onderzoeken waar we ons vanaf 2024 op moeten richten. We zetten ons in voor meer passende woningen, fijn samen wonen, steeds duurzamer wonen en fijn samen werken. Hoe we dat gaan doen, hebben we omschreven in ons koersplan Samen leven, samen doen. De komende jaren gaan we ons netwerk verder opbouwen en versterken. Want als we het samen doen, dan is heel veel mogelijk.”

↓ Huismeesters Huib van Middelkoop (Kerkelandentorens) en Nancy van der Pol (appartementencomplex St. Joseph)

Nancy van der Pol is huismeester voor de 197 appartementen van St. Joseph in Hilversum, waar jong en oud door elkaar woont. Nancy vertelt:

2.2

Zichtbaar in de wijk Een deel van onze bewoners heeft aangegeven dat zij ons te weinig zien in de buurt of anders gezegd dat wij te weinig zichtbaar zijn in de woonkernen, buurten en complexen. Wij spelen daar graag op in. Want het is belangrijk om te weten wat er in een buurt leeft en wat voor bewoners belangrijk is, zodat wij ons beleid of onze (wijk)aanpak hierop aan kunnen passen. Daarom laten wij ons in de buurten meer zien en gaan we het gesprek met onze bewoners aan, onder meer door de inzet van wijkbeheerders en huismeesters in G&O-kleding.

“Ik ken St. Joseph als mijn broekzak. Ik weet precies waar alles zit en hoe het werkt. De meeste problemen kan ik zelf oplossen. Anders schakel ik een monteur in via mijn collega’s bij G&O.”

Huib van Middelkoop is huismeester voor G&O in de Kerkelandentorens de IJsvogel en de Aalscholver.

“Deze torens houd ik schoon, heel en veilig. Ik loop iedere ochtend een rondje door de gebouwen. Dan controleer ik of alle lampen branden, of alles schoon is, dat soort dingen. Ook ondersteun ik de bewoners, bijvoorbeeld bij kleine klusjes”, aldus Huib.

18 Bestuursverslag 2023

2.3

Leefbare buurten Wij houden structureel toezicht op de veiligheid en netheid in het complex, de straat en de buurt. Wij pakken problemen en kwesties op in samenwerking met bewoners en stakeholders. Indien nodig spreken wij bewoners aan op gedrag en activeren wij bewoners en stakeholders bij de te ondernemen acties. Waar mogelijk stimuleren wij bewonersinitiatieven in het kader van SamenDoen! Zo is een gedeelte van de wijk Eendrachtpark in Bussum is op initiatief van enkele bewoners vorig jaar vergroend: tegels maakten plaats voor groen. Dit is begonnen als SamenDoen!aanvraag, maar omdat het gemeentegrond betrof, is het project later door de gemeente overgenomen en bekostigd. G&O voorzag wel in de regenton in de tuin van één van de initiatiefneemsters om het nieuwe groen van water te voorzien. Wij pakken ook onze eigen actiepunten op. Wat kapot is in de algemene ruimten wordt snel gerepareerd en zo nodig wordt er opgeruimd, schoongemaakt en opgefrist. Wij zijn aanjager en waar nodig ondersteunend. Ook overlastkwesties en mogelijke woonfraude pakken we aan. Wij behandelden in 2023 65 woonfraude­ dossiers. Dit leidde ertoe dat er tien woningen vrijkwamen, die wij opnieuw konden verhuren, doordat mensen daar onterecht in woonden. Dit doen we onder meer in samenwerking met de gemeenten waarin wij werken.

Afspraken die wij daarover maken leggen wij vast, bijvoorbeeld in lokale en regionale PGA-convenanten en convenanten en hennepconvenanten. Met collega-corporaties maakten wij zowel in de regio Gooi als in de regio Eemvallei een protocol signalering.

19 Bestuursverslag 2023

“In mijn werk als woonconsulent kom ik met enige regelmaat in extreem volle en/of vervuilde woningen. Het gaat hier meestal om ‘hoarders’. Hoarding (verzamelwoede) is een psychiatrische aandoening die zeer lastig behandelbaar is. Enige tijd geleden kwam ik na een melding terecht bij een alleenstaande huurder van middelbare leeftijd. De brandweer (die ik in zo'n geval laat meekijken) beoordeelde de woning als onveilig: te hoge vuurlast, onvoldoende vluchtwegen. Ook de hygiëne liet natuurlijk te wensen over. Kortom: hier moest snel iets gebeuren. Maar de huurder wilde geen enkele vorm van hulp accepteren. Ik heb deze huurder een brief gestuurd met wat er moest gebeuren om de woning op een acceptabel niveau te krijgen en hiervoor een paar weken de tijd gegeven. Kort daarna ben ik met de brandweer opnieuw langsgegaan en werden wij aangenaam verrast. De huurder had enorme stappen gemaakt. Met de hulp van familie was het huis weer op orde gebracht. Dit is echt de mooie kant van ons werk: huurders in hun eigen kracht zetten met als resultaat een veilige en leefbare woning!” Renske, woonconsulente bij G&O

2.4

Sociale verbondenheid en zelfredzaamheid De hoge leeftijd, de vaak zwakkere sociaal economische positie en het toenemend aandeel minder zelfredzame bewoners in onze complexen maakt dat de sociale verbondenheid en samenhang in een aantal complexen onder druk staat of ontbreekt. Dit is voor ons een reden om in te zetten op de versterking van sociale verbondenheid in onze complexen en buurten. Een manier om de sociale verbondenheid te verbeteren is door ontmoeting mogelijk te maken, onder meer door in woongebouwen gedeelde voorzieningen te faciliteren zoals een ontmoetingsplek of activiteiten of bewoners initiatieven te ondersteunen. Dit is maatwerk. Lokaal wordt op straat-, complex-, of buurtniveau gekeken wat er nodig is. Een mooi voorbeeld hiervan is de ontmoetingsruimte in complex de Ankerplaats in Muiden, die wij in 2023 realiseerden voor Versa Welzijn. Lees hier meer over. G&O krijgt steeds vaker te maken bewoners die niet (meer) in staat zijn zich zonder hulp van anderen te redden en in veel gevallen meervoudige problemen hebben. Hierbij spelen sociale relaties (naasten, kennissen, begeleiding en verzorging), de woning, de woonomgeving, zingeving en zelfbeschikking een essentiële rol.

↓ v.l.n.r: Ingrid Schouten, Monique de Melker, Lydia Bax, Caroline Kempkes - Versa Welzijn, Ineke Rutten en Eric Wolf

20 Bestuursverslag 2023

Om de zelfredzaamheid van onze (kwetsbare) bewoners te verbeteren, werken wij met gemeenten, collega-corporaties en maatschappelijke organisaties samen om verminderde zelfredzaamheid om te zetten naar samenredzaamheid.

Jong, oud, alleen of samen: iedereen is welkom bij Buurtkamer de Ankerplaats van G&O in Muiden. Het is een plek om samen te komen. Om koffie te drinken of te kletsen, om praktische hulp te krijgen of om er gewoon even tussenuit te zijn. De Buurtkamer is een initiatief van G&O, in samenwerking met Versa Welzijn. G&O vindt het belangrijk om een ontmoetingsplaats voor de buurt te realiseren en stelde hiervoor een ruimte ter beschikking. Caroline Kempkes van Versa Welzijn gelooft in de kracht van de buurtkamer en vertelt over hoe ze aandacht vraagt voor het bestaan ervan:

“Als je ziet dat een buurtgenoot eenzaam is, neem hem of haar dan eens mee. Misschien durft diegene zelf niet zo goed te gaan. Het kan dan enorm helpen om te zeggen: ‘Kom, ik haal je op en we gaan samen’. Zo’n klein zetje in de rug kan een groot verschil maken.”

2.4

Huurachterstanden Aan het eind van 2023 waren er 325 actieve huurcontracten met een huurachterstand; hiermee was een bedrag gemoeid van € 353.254. In 2022 waren er 435 actieve huurcontracten met een totale huurachterstand van € 381.167. G&O stuurt hierop door vroegtijdig met mensen in gesprek te gaan, die een achterstand dreigen op te lopen. De gesprekken, waaronder zo’n 265 huisbezoeken die onderdeel uitmaken van het actieve huurincassobeleid van G&O, leiden ertoe dat het aantal ontruimingen als gevolg van huurachterstanden bij G&O zeer gering is. In 2023 was het er één, van in totaal drie ontruimingen. G&O werkt op dit punt samen met de gemeenten en andere zogenaamde ‘vaste lasten-partners’. De werkafspraken die partijen hebben gemaakt zijn opgenomen in convenanten Vroegsignalering.

21 Bestuursverslag 2023

3. Een duurzame maatschappij Duurzaamheid gaat voor ons verder dan energiebesparing in onze woningen. Het gaat ook over grondstofgebruik, vervuiling voorkomen, waterberging en biodiversiteit. Hier willen we graag over rapporteren. Dat vraagt de maatschappij van ons en aan die vraag komen wij graag tegemoet. Een manier om hier in de toekomst invulling aan te geven is via een ESG-rapportage, waarbij ESG staat voor Environment, Social en Governance. Aedes zal hiervoor een raamwerk opstellen.

22 Bestuursverslag 2023

3.1

Bewustzijn over duurzaamheid Als maatschappelijke organisatie zijn wij één van de aangewezen partijen om het collectief bewustzijn over duurzaamheid aan te wakkeren. Hier vragen wij veel aandacht voor en wij laten er onze beleidskeuzes door beïnvloeden. Wij zijn onze huurders op dit punt behulpzaam door ze voorlichting te geven over duurzaamheid. We doen dit onder meer door: ~ Veelgestelde vragen te beantwoorden op onze website; ~ Nieuwsberichten; ~ De inzet van social media; ~ Het bewonersmagazine; ~ Project energiedisplays; ~ Contact met verschillende energiecoöperaties.

23 Bestuursverslag 2023

We willen als organisatie ook zelf zo duurzaam mogelijk opereren. Bij de renovatie van ons kantoor hebben we duurzame keuzes gemaakt. Een greep daaruit: ~ Door het toepassen van een klimaatplafond wordt het gebouw verwarmd met lagere temperaturen en vindt koeling op een efficiëntere manier plaats. Dit zorgt voor een lager energieverbruik en helpt om op termijn af te stappen van fossiele brandstoffen. ~ In het ontwerp van de ruimten en de installaties is rekening gehouden met flexibiliteit. Met minimale aanpassingen kan een ruimte een andere functie krijgen. Dit zorgt ervoor dat de indeling toekomstbestendig is en voorkomt verspilling van grondstoffen. ~ In de koelinstallatie van het kantoor wordt water gebruikt in plaats van chemische koelmiddelen. ~ Door het hele kantoor heen werd beplanting aangebracht. Waar mogelijk kreeg de bestaande beplanting een plek in het nieuwe kantoor. De beplanting draagt bij aan een gezond binnenklimaat. Het beplanten is uitgevoerd door Hoogendoorn Projectbeplanting. Zij zorgen ook voor het onderhoud van de beplanting. Onderdeel van deze samenwerking is dat namens G&O een stukje regenwoud in Costa Rica geadopteerd is. ~ De laptoptafels in het kantoor hebben een tafelblad dat is gemaakt van materiaal dat normaal wordt weggegooid: oude witte jeans zijn na een recycleproces verwerkt tot een tafelblad.

3.2

Onze CO2-uitstoot Wij willen een afname zien van onze CO2-uitstoot, zowel voor onze bedrijfsvoering als voor onze woningen. We monitoren de CO2 footprint van onze bedrijfsvoering jaarlijks met de Milieubarometer en benchmarken die ook met andere woningcorporaties. De Milieubarometer van 2023 laat zien dat onze CO2-uitstoot afnam van 275,3 ton in 2019 naar 172 ton in 2023. De verwachting is dat dit in 2024 verder zal dalen, omdat wij begin 2024 onze intrek namen in ons vernieuwde, duurzame, kantoor en omdat we in 2024 elektrisch gaan rijden.

Figuur 1: CO2 grafiek 300 250 200 150 100 50 0 2019

24 Bestuursverslag 2023

2020

2021

2022

2023

KPI's Totale CO2 uitstoot in 2023 (kg/jaar) Aardgas

Aantal woningen gasloos

14.421.404

400

Stroom

Energie prestatie (SHAERE 21-12-2023)

5.367.466

CO2

Totaal

19.788.871

A B C

B

D E F G

Gem. hudige EP2 [kWh/m2]

174,01

% CO2 uitstoot afname (2022 - 2023)*

21%

*berekend over gasverbruik per m2 voor woningen met gasverbruik

De CO2 uitstoot van onze woningen in 2023 was 19.788.871 kg. Dit is gebaseerd op het werkelijke gas- en elektraverbruik1 van onze bewoners voor gebouwgebonden en huishoudelijk verbruik. Het gasverbruik per m2 is 21% afgenomen ten opzichte van 2022. Het aantal aardgasvrije woningen is 400 (vorig jaar was dit: 270). Dit betekent dat de woningen zowel voor ruimteverwarming als voor warm water geen gas gebruiken. De gemiddelde energieprestatie (EP2 waarde) van onze woningen is 174,0 kWh/m2 wat overeenkomt met gemiddeld energielabel B (vorig jaar was dit 177,39). De gemiddelde energieprestatie per gemeente was per 31-12-2023.

1

gem. EP2

gem. label

Blaricum

141,7

A

Bunschoten

148,7

A

Gooise Meren

202,0

C

Hilversum

173,2

B

Laren NH

189,2

B

Wijdemeren

179,5

B

Stand 31-12-2023

174,0

B

 p basis van maatwerkdata die wij voor onze woningen bij de netbeheerders hebben opgevraagd en de O verbruiken op de collectieve gas- en elektra-aansluitingen.

25 Bestuursverslag 2023

In onderstaande tabel is de verdeling van de huidige energielabels per gemeente weergegeven. Gemeente

A+++

A++

Blaricum

110

35

Bunschoten*

60

30 34

Gooise Meren

A+

A

B

C

D

E

452

250

81

7

60

627

245

170

40

15

359

367

527

179

78

94

1.309

1.042

731

61

F

G Totaal

% EFG

935

0,00%

1

1.233

0,08%

26

21

1.606

7,78%

10

16

41

3.306

2,03%

Hilversum*

2

Laren NH*

18

8

15

290

179

251

32

12

24

36

865

8,32%

Wijdemeren

24

12

14

306

303

376

38

20

2

4

1.099

2,37%

Stand 31-12-2023*

214

119

198 3.343 2.386

2.136

357

120

68

103

9.044

3,22%

* 22 woningen in Laren, 6 woningen in Hilversum, 2 woningen in Bunschoten zonder energielabel en/of geen labelplicht

In totaal heeft 3,22% van onze woningvoorraad een E, F of G label. Dit is bijzonder laag ten opzichte van het landelijke gemiddelde (< 10% eind 2022). Conform de Nationale Prestatie Afspraken werken we de E, F en G labels de komende jaren verder weg. Een uitzondering hierop zijn conform de NPA: monumenten, voor sloop aangemerkte woningen en woningen waarvan de bewoners geen medewerking willen verlenen. Ook hebben we aandacht voor circulair bouwen, zowel in de nieuwbouw als in de bestaande woningvoorraad. Zo zijn we eind 2023 gestart met de uitvoering van een project waarbij oude badkamers worden vervangen door circulaire badkamers. Dit project loopt door in 2024.

Op basis van de meerjarenonderhoudsbegroting 2023 is in de Hilversumse Meent gestart met een pilot ‘circulaire badkamers’. De badkamers kregen panelen van gerecycled materiaal op muren en vloer en bewoners konden kiezen voor een Warmte TerugWin douchebak (WTW). Judith Kortland is sinds 1982 huurder bij G&O. Zij deed mee aan de pilot en koos voor de WTW, omdat ze op die manier als voorbeeld zou kunnen dienen voor andere bewoners.

“De pilot heeft zijn doel gediend, in die zin dat er voldoende leerpunten uit naar voren zijn gekomen waarmee zowel G&O als andere huurders hun voordeel kunnen doen.” Zo is gebleken dat de badkamers in de Wandelmeent voor deze ingreep eigenlijk te klein zijn en dat de huidige generatie WTW’s onderhoudsgevoeliger is dan was voorzien. Judith voegt daar nog aan toe: “Iedereen heeft enorm zijn best gedaan!”

26 Bestuursverslag 2023

4. Samenwerking en prestatie­afspraken Samen kom je verder; daar geloven we in. Fijn woonplezier bieden kunnen wij niet alleen. We hebben onze huurders, bewonerscommissies, huurdersorganisatie en samenwerkingspartners, zoals gemeenten, welzijns- en zorgpartijen daar hard bij nodig. Hoe we dat deden in 2023 staat in dit hoofdstuk.

27 Bestuursverslag 2023

4.1

Samenwerking Huurdersorganisatie G&O (HGO) G&O onderhoudt sterke banden met haar huurders. Er vindt formeel en informeel overleg plaats met de huurdersorganisatie HGO en de bewonerscommissies. Want voor goede beleidsontwikkeling is het noodzakelijk om aansluiting te zoeken bij de wensen van huurders. Er is in 2023 vier keer overleg geweest tussen de HGO en de directeurbestuurder. Hierbij kwamen onderwerpen aan de orde als: ~ De jaarlijkse huuraanpassing/het huurverhogingsbeleid; ~ Het Koersplan 2024+; ~ Het verscherpte toezicht; ~ De Verkoopvijver Muiden; ~ De activiteitenoverzichten voor de prestatieafspraken; ~ De nieuwe portefeuillestrategie. Over de onderwerpen die in de samen­­ werkings­­­­­­­­­overeenkomst zijn opgenomen wordt vanzelfsprekend advies gevraagd aan de HGO. Tijdens een gezamenlijke vergadering van HGO, directeur-bestuurder en Raad van Commissarissen kwam ook het verscherpte toezicht aan de orde, net als de huurverhoging. Daarnaast is onder meer gesproken over de vraag hoe de HGO zich door zou kunnen ontwikkelen en is teruggekeken op de werving van de huurderscommissaris, eind 2022. G&O ondersteunt de HGO door een onafhankelijke werkruimte en een budget ter beschikking te stellen.

Bewonerscommissies In negen wooncomplexen van G&O is een bewonerscommissie actief. Ons participatiebeleid is erop gericht in gesprek te blijven met bewoners over alle voor hen relevante zaken op het gebied van wonen. Bij alles wat wij doen in onze wijken en buurten betrekken wij bewoners zoveel mogelijk aan de voorkant. Wij vinden dat wij beter ondersteuner dan trekker kunnen zijn en wij stimuleren en

28 Bestuursverslag 2023

faciliteren daarom eigen initiatieven van bewoners, zeker als die bijdragen aan een leefbare buurt en een duurzame samenleving. Bij de voorbereiding van vastgoedprojecten betrekken we ook de bewoners. We organiseren bewonersbijeenkomsten en geven (schriftelijk) informatie over het project. Wanneer de huurders akkoord moeten gaan met de uitvoering van de werkzaamheden, gaan we op huisbezoek. Dit doen we bijvoorbeeld bij verduurzamingsprojecten of sloop-/nieuwbouwontwikkelingen. Het resultaat is meer gedragenheid van ons beleid, huurders voelen zich meer betrokken en we doen investeringen die werkelijk bijdragen aan het woonplezier.

↓B  ewonerscommissie Corversbos. Van links naar rechts: Peter Steenmeijer, Astrid Ruijer, Bep Diepgrond, Gerard Wesselink.

Gemeenten Met alle zes gemeenten waar we werkzaam zijn vindt zowel ambtelijk als bestuurlijk overleg plaats. Op bestuurlijk niveau vindt het gesprek plaats tussen de wethouder Volkshuisvesting en de directeur-bestuurder. Het afsluiten of actualiseren van prestatieafspraken is altijd onderwerp van gesprek. Een en ander wordt ambtelijk voorbereid. Daarnaast is er op ambtelijk niveau overleg met de gemeenten over uiteenlopende zaken, waaronder WMO, schuldhulpverlening, nieuwbouw en verduurzaming.

Zorg- en welzijnsorganisaties Zorgpartijen en welzijnsorganisaties zijn belangrijke samenwerkingspartners voor G&O bij maatschappelijke thema’s. Er wordt samengewerkt bij projecten als huren onder voorwaarden, begeleid wonen en het realiseren van wonen en zorg in de wijk. Dit deden we in 2023 met onder meer Philadelphia, HilverZorg, Sherpa, Versa Welzijn, ’s Heerenloo, De Haven, het Leger des Heils en Kwintes.

Regionaal overleg In zowel Gooi en Vechtstreek als Eemland werkt G&O samen met de andere corporaties die in die regio’s bezit hebben. Brede Kijk is een beleidsvoorbereidend overleg tussen beleidsadviseurs van gemeenten en adviseurs van de corporaties in Gooi en Vechtstreek. Doel is informatie-uitwisseling en, waar mogelijk, samenwerking om een regionaal afgestemd beleid te hebben en efficiënt te werken. In 2020 is de samenwerking en afstemming tussen corporaties verder geïntensiveerd. De regionale afstemming op beleidsniveau is verbreed. In de Stuurgroep Wonen wordt in de regio Gooi en Vechtstreek overlegd door de wethouders met de portefeuille Wonen en de bestuurders van de woningcorporaties. Hier worden onderwerpen besproken zoals de regionale woonvisie en regiovorming. Binnen de SWEV (Samenwerkende woningcorporaties Eemland en Gelderse Vallei) vindt overleg plaats tussen de woningcorporaties die daar werkzaam zijn. Aan de orde komen met name nieuwbouw­ opgaven en investeringskracht. Zo is in 2023 met name aandacht besteed aan de Nationale Prestatie Afspraken en de regionale woondeals.

29 Bestuursverslag 2023

Het Bestuurlijk Overleg Energietransitie (BOEG) is opgeheven. Daarvoor in de plaats kwam het Strategisch Stakeholder overleg Energietransitie Regio Gooi en Vechtstreek (STER-overleg). Binnen het STER-overleg en het Regionaal Energietransitie Team (RET) wordt op bestuurlijk respectievelijk ambtelijk niveau overlegd over de versnelling van de energietransitie in de regio. In 2023 hebben wij samen met de andere regionaal opererende stakeholders in beeld gebracht in welke wijken en buurten kansen er op dit punt kansen liggen. In 2024 gaan wij hierover in gesprek met de gemeenten.

Platform Woningcorporaties Gooi en Vechtstreek (PWG) De woningcorporaties actief in de Gooi en Vechtstreek hebben met elkaar dit platform opgericht, waarvoor G&O de voorzitter levert. De focus ligt op drie onderwerpen: het afstemmen van opgaven en beleid, kennis delen en ontwikkelen en belangenbehartiging. Er is intensieve samenwerking op het gebied van de woonruimteverdeling en stimulering van doorstroming in de regio. Ook de positie van de deelregio binnen de MRA (deelname aan de bestuurlijke Versnellingstafel) staat op de agenda. Binnen de PWG zijn een coördinator Woonruimteverdeling en een adviseur Publieke Woonagenda werkzaam; deze laatste heeft haar werkplek bij G&O.

KLIMMR In KLIMMR-verband spannen 16 corporaties in de regio Utrecht, waaronder G&O, zich in voor duurzame inzetbaarheid van medewerkers. KLIMMR creëert bewustwording, ondersteunt mensen bij hun ontwikkeling met onder meer lunchbijeenkomsten, scholings- en loopbaanadvies, trainingen, netwerk­­­­ bijeenkomsten en evenementen. Ook is er een website met daarop een kansen­­portaal waar vacatures en stageplaatsen gedeeld worden.

WoningNet WoningNet verzorgt voor G&O de inschrijving van woningzoekenden, publiceert het actuele huizenaanbod van de Samenwerkende woningcorporaties Gooi en Vechtstreek en Eemvallei en regelt de verdeling van de woningen in die regio’s.

Aedes G&O is aangesloten bij Aedes, de landelijke vereniging van woningcorporaties. Aedes is de branchevereniging van woningcorporaties in Nederland. Aedes behartigt onder meer de belangen van de corporaties in Den Haag en Brussel en draagt met inhoudelijke programma’s en projecten bij aan de ontwikkeling en waar nodig versnelling van de sector.

↑Bestuur HGO, Van links naar rechts: Ed Beuker, Ingrid Schouten, Henk Calis, Johan Bollebakker, Frans Ruijter en Cristina de Leeuw.

Vereniging van Eigenaren G&O maakt deel uit van vijf Verenigingen van Eigenaren (VvE). Om belangenverstrengeling te voorkomen is ervoor gekozen om het beheer van de VvE’s buiten de organisatie te plaatsen.

4.2

Prestatieafspraken De samenwerking met de gemeenten heeft G&O, in overleg en met betrokkenheid van de HGO, bekrachtigd in de prestatieafspraken. In 2023 werden in vrijwel alle gemeenten nieuwe prestatieafspraken opgesteld of werden de bestaande met een jaar verlengd en aangevuld met een jaarschijf.

Blaricum In Blaricum werd in 2023 een nieuwe woonvisie ontwikkeld. In afwachting daarvan kwamen de gemeente, de Alliantie, G&O en de betrokken huurders­ verenigingen overeen de prestatieafspraken 2019-2022 met een jaar te verlengen. Voor 2023 werd een aanvullende jaarschijf overeengekomen; de afspraken daarin werden nagekomen. In 2023 werden, op basis van de nieuwe woonvisie, meerjarige prestatieafspraken afgesloten voor de periode 2024-2027.

30 Bestuursverslag 2023

Bunschoten In Bunschoten is een artikel aan de lopende prestatieafspraken toegevoegd over de inkomensafhankelijke huurverhoging. Op het gebied van leefbaarheid is conform de prestatieafspraken gewerkt aan de totstandkoming ven een convenant Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen conform de afspraken die G&O ook al in Regio Gooi en Vechtstreek maakte. En er is een beleidsregel in de maak in het kader van de Wet aanpak woonoverlast. Er zijn in deze gemeente geen afspraken die niet werden nagekomen.

Gooise Meren In 2023 waren in Gooise Meren de prestatieafspraken 2019-2023 van kracht. In Gooise Meren lopen de huidige prestatieafspraken door tot eind 2024. Een deel van de afspraken zal in dat jaar worden opgepakt. In 2024 worden in deze gemeente nieuwe prestatieafspraken opgesteld.

Hilversum In juni 2023 zijn alle betrokken partijen akkoord gegaan met de inhoud van de prestatieafspraken 2023-2027. De gesprekken die tot de afspraken hebben geleid zijn constructief geweest en vroegen van alle partijen flexibiliteit. Op sommige onderdelen zijn maatwerkafspraken gemaakt. Voor G&O is er bijvoorbeeld een aparte afspraak toegevoegd over het bedienen van de lage middeninkomens. De prestatieafspraken zijn overeengekomen voor een termijn van vijf jaar, om rekening te kunnen houden met de doorlooptijd van geplande nieuwbouw. Over de huidige prestatieafspraken zijn na het ondertekenen ervan geen bijzonderheden te melden.

Laren Ook in Laren werd een nieuwe woonvisie opgesteld en kwamen gemeente, G&O en HGO overeen de prestatieafspraken met een jaar te verlengen en voor 2023 een jaarschijf op te nemen. Een punt daaruit, over de zogenaamde Erfgooierswoningen, loopt door tot in 2024. In 2023 werden meerjarige prestatieafspraken afgesloten voor de periode 2024-2027.

Wijdemeren De gemeente Wijdemeren heeft voor de zomer van 2023 besloten zichzelf op te heffen. De financiële situatie bleek niet houdbaar. Een fusie met een nader te bepalen gemeente of gemeenten wordt voorbereid. Er zijn wel nieuwe prestatieafspraken opgesteld voor de periode 2024-2027. De prestatieafspraken die tot en met 2023 van kracht waren zijn niet geheel nagekomen: ~ Het doel om 60 sociale huurwoningen toe te voegen is niet gehaald vanwege planvertraging. Desondanks heeft G&O mooie projecten opgeleverd en zit er ook nog wat in het vat. ~ Het doel om 1/3e van de totale nieuwbouwproductie sociaal te laten zijn is niet gehaald, omdat er allerlei ‘oude’ plannen waren waarin dit streven nog niet was opgenomen. De regie voor dit punt ligt bij de gemeente, omdat zij over de programmering gaat.

31 Bestuursverslag 2023

5. Organisatie Om de doelen die G&O heeft opgenomen in haar koersplan te bereiken is een toegeruste organisatie nodig. Het koersplan is vertaald naar een Strategisch HR plan, waarin een aantal hoofdthema’s is benoemd waar G&O zich op is gaan richten. Voor HR is het belangrijk dat alle thema’s die opgepakt worden bijdragen aan de ambities uit het koersplan. De aandacht van het communicatieteam van G&O ging onder meer uit naar het verscherpte toezicht, het nieuwe koersplan en de verbouwing van ons kantoor.

32 Bestuursverslag 2023

5.1

HR HR heeft in 2023 het traject ‘Gooi naar de Toekomst’, gestart in 2020, vervolgd en verder gestalte gegeven aan een visie op werkomgeving en werkstijl die aansluit op de koers en ambities van G&O. We zijn gestart met activiteitgericht en hybride werken, waarbij onze tijdelijke locatie, door het gering aantal fysieke werkplekken, een goede mogelijkheid bood om hiermee te experimenteren.

Mobiliteit Het mobiliteitstraject dat in 2022 is gestart heeft najaar 2023 geresulteerd in een Reisapp Reisbalans waardoor het bijhouden en declareren van reisbewegingen door onze medewerkers een stuk eenvoudiger en minder tijdrovend is geworden.

Everybody Frank

In november 2022 is de G&O Academie live gegaan en in 2023 hebben we verder gewerkt aan de inrichting en het gebruik hiervan. Alle opleidingsvragen liepen in 2023 via de G&O Academie en er is een ruim en divers aanbod van (gratis) trainingen en cursussen beschikbaar voor alle medewerkers. Er is onder meer een onboarding tegel ontwikkeld waarin nieuwe mensen allerlei informatie en documenten kunnen vinden, die ze helpt hun weg binnen G&O te vinden.

Daarnaast zijn we in 2023 gestart met Everybody Frank, een alternatief voor het traditionele medewerker tevredenheid onderzoek. Met Everybody Frank kunnen medewerkers één keer per week via de app vragen beantwoorden waardoor er een goed en continue beeld ontstaat hoe het staat met het werkgeluk en de werkstress van de medewerkers. In april zijn we gestart, er doen voldoende medewerkers mee en het beeld is over het algemeen goed in balans. De uitkomsten worden besproken in de teamoverleggen.

MD traject

Visie op klantbediening

Het management development-traject, waarin het Managementteam (MT) en HR samen optrekken, is in 2023 voortgezet. Het doel van dit traject is om met elkaar te ontdekken wat er nodig is om eigenaarschap en verantwoordelijkheden laag in de organisatie door te ontwikkelen. Speciale aandacht is er voor de vraag wat dit betekent voor de leiderschapsstijl van het MT en voor de medewerkers. Door wisselingen in de samenstelling van het MT en HR is dit traject ook belangrijk geweest voor de ontwikkeling van het MT zelf, om elkaar (beter) te leren kennen. Eind 2023 is een evaluatiemoment geweest om te bekijken wat voor 2024 de hulpvraag en behoefte van het MT is als het gaat om voortzetten van het MD traject.

In 2022 is een visie op klantbediening ontwikkeld, deze richt zich onder meer op de online klantbediening. De vraag is namelijk niet meer óf huurders meer online gaan regelen, maar wat en wanneer. Uiteraard blijven er voldoende redenen om persoonlijk contact te hebben en ook dat moeten we goed inrichten. In 2023 heeft dit geresulteerd in een afdeling G&O Service die in 2024 deel zal uitmaken van de afdeling Huurders. De transitie is nog volop bezig en zal ook in 2024 doorgaan.

G&O Academie

33 Bestuursverslag 2023

Organisatiestructuur In 2023 is gewerkt aan het opstellen van een nieuwe organisatiestructuur. Door de groei van de organisatie de afgelopen jaren en de complexiteit van de werkzaamheden was de toenmalige organisatiestructuur niet meer passend. Eind 2023 is de nieuwe organisatiestructuur, na instemming van de OR en goedkeuring van de Raad van Commissarissen, gepresenteerd aan de organisatie. Op 1 maart 2024 wordt deze nieuwe structuur geïmplementeerd.

5.2

Communicatie Toekomstsessies

Kennissessies en zeepkistsessies

Begin 2019 zetten we in ons koersplan Samenwonen! de koers uit voor de komende jaren. De afgelopen jaren ontwikkelden we ons en is de maatschappij veranderd. Daarom gingen we met huurders en samenwerkingspartners in gesprek om het huidige Koersplan verder aan te scherpen. Dat deden we in samenwerking met Huurdersorganisatie HGO tijdens Toekomstsessies in Hilversum en Muiderberg. Met als doel om de behoeftes van huurders en partners dichter bij de doelen van G&O te brengen. Daarin stonden de drie thema’s uit het huidige koersplan centraal. Duurzaamheid, meer passende woningen en fijn wonen met elkaar. Het was een groot succes. De volgende stap wordt het vertalen van de koers naar de werkvloer met de juiste communicatiemiddelen.

Nieuw in 2023 was de introductie van kennissessies en zeepkistsessies voor alle medewerkers. Het doel van beide sessies is om de sociale cohesie binnen de organisatie te versterken. Inspireren en verbinden met elkaar staat centraal. Het ontmoeten van nieuwe collega’s, elkaar live zien en bijpraten op een laagdrempelige manier. De sessies zijn een ontspannen manier van ontmoeten waardoor medewerkers makkelijker op elkaar afstappen en elkaar beter leren kennen. Tijdens de kennissessies gaan medewerkers ook met nieuwe informatie naar huis. Zo waren de onderwerpen van de kennis­­­­­­­­­­­­­­­­­­sessies afgelopen jaar gedragsverandering en cyber security.

Vorderingen verbouwing kantoor Ons kantoor aan de Schapenkamp 130 in Hilversum werd in 2023 ook nog volop verbouwd. Dit vanuit het plan om onze huurders nu én in de toekomst nog beter van dienst te kunnen zijn. Gelijktijdig voerden we ook de nodige onderhoudswerkzaamheden uit. Eind 2023 maakten we ons klaar voor de verhuizing van de tijdelijke werklocatie aan de Wilhelminastraat naar het verbouwde kantoor aan de Schapenkamp. Daar konden we vanaf januari 2024 weer aan het werk. Huurders hielden we in de tussentijd geïnformeerd via onze website, huurders­ magazine en digitale nieuwsbrieven.

Woningnood In 2023 vroegen we met het luiden van de noodklok opnieuw aandacht voor de woningnood. In een interview met de Gooien Eemlander stelden directeur-bestuurder Maarten van Gessel en senior projectmanager Nieuwbouw Franc Duijnker de (te) lange gemeentelijke procedures, het onvoldoende betaalbaar kunnen bouwen en het gebrek van urgentie voor sociale woningbouw bij gemeentebesturen en wethouders aan de orde.

34 Bestuursverslag 2023

In de zeepkistsessies staan de medewerkers en hun projecten centraal. Nieuwe medewerkers stellen zich voor op de zeepkist en collega's worden bijgepraat over lopende projecten door verschillende collega's.

↓S  pel dat alle genodigden speelden tijdens Toekomstsessies.

5.3

Organogram Corporate control

RVC

Directeur-bestuurder

Wonen

Bedrijfsvoering

Vastgoed

Communicatie

Secretariaat

Planning en control

Secretariaat

HR

Verhuisteam

Huurincasso

Bouwbureau

Bestuursondersteuning

Bewonerszaken

Financiële administratie

Servicedienst

Projectontwikkeling

Receptie

Assetmanagement

Programmabureau

Strategie

Informatisering en Financiële administratie automatisering

Facilitair

35 Bestuursverslag 2023

Strategie

5.4

Personeelsopbouw De gemiddelde leeftijd:

Ziekmeldfrequentie:

47

1,09

53

(57,60%)

39

(42,39%)

Ziekteverzuimpercentage:

4,61%

Aantal FTE:

79,61 Gemiddelde duur van het dienstverband:

9,3 jaar

Uit dienst:

8 personen (2022: 15)

In dienst:

18 personen (2022: 10)

Alle cijfers zijn per 31-12-2023

36 Bestuursverslag 2023

6. Toekomst Eind 2023 is de nieuwe Koers voor de komende jaren vastgesteld. De komende jaren werken we dan ook aan het behalen van de doelen die we koppelden aan de thema’s uit ons Koersplan 2024: meer passende woningen, fijn samen wonen en steeds duurzamer wonen. Een aantal daarvan lichten wij hieronder uit.

37 Bestuursverslag 2023

Ons huidige bezit moet van kwaliteit zijn en blijven. We hebben geen woningen met een conditiescore 5 of 6. Dat houden we zo en we voeren het planmatig onderhoud volgens planning uit. In 2024 herzien wij onze verkoopvijver.

Meer passende woningen De woningnood is hoog. Ook G&O moet en kan in het continu veranderende speelveld wat doen om deze een halt toe te roepen. Omdat we er financieel gezien door goed beleid de afgelopen jaren goed voorstaan, kunnen we ook daadwerkelijk iets betekenen. Wat helpt is dat we tot 2030 ontheffing hebben gekregen om te kunnen bouwen in Bunschoten. We denken ook dat de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting het makkelijker maakt, met kortere doorlooptijden, nieuwbouwprojecten te realiseren, ook voor de middeninkomens. Ondanks de druk op de huren en de gestegen bouwkosten bouwt G&O in de periode 2024 2026 bijna 200 nieuwe woningen die passen bij de woonbehoefte van nieuwe en toekomstige huurders; deze zullen met voorrang aangeboden worden aan doorstromers. Daarnaast gaan we voor de jaren daarna uit van gemiddeld 120 nieuwe woningen per jaar waarvan minimaal de helft geschikt is voor ouderen (65+). Omdat het niet makkelijk is om ruimte te vinden om te bouwen zoeken we naar andere manieren om woningen toe te voegen. In 2024 verwachten we 42 van de gemelde 191 nieuwe woningen op te leveren: 3 in Blaricum, 8 in Laren en 31 in Bunschoten. Daarnaast voorzien we meerdere investeringsbesluiten en aankoopbesluiten, bijvoorbeeld 34 appartementen in het project Bredius in Muiden en 130 verplaatsbare woningen op het Circusterrein in Hilversum.

Onze nieuwe portefeuillestrategie, begin 2024 vastgesteld, geeft richting aan wat we willen realiseren. We streven naar woonproducten van goede kwaliteit, die bijdragen aan de leefbaarheid in wijken en buurten. Hierover gaan we in gesprek met de gemeenten in ons werkgebied. Afspraken maken we op basis van wederkerigheid.

38 Bestuursverslag 2023

Fijn samen wonen Onze doelgroep bestaat voor een deel uit mensen die kwetsbaar zijn als het gaat om zelfredzaamheid. We willen ons inzetten om hen te helpen. In 2024 gaan we aan dit thema concreet vorm geven. Voorjaar 2024 bepalen we onze focusbuurten. In deze buurten staat de leefbaarheid onder druk. Hier zetten wij ons extra in, stemmen we werkzaamheden intern en extern af en proberen we de leefbaarheid te verbeteren. Per focusbuurt wordt een integraal plan gemaakt, want de aanleiding en aanpak is per buurt verschillend. Er is budget voor bewonersparticipatie, bewonersinitiatieven of andere experimenten en leefbaarheid krijgt een centralere plek bij vastgoedprojecten in deze focusbuurten. Omdat overlast en woonfraude van invloed zijn op de leefbaarheid maken we met gemeenten afspraken over gegevensuitwisseling en huisvesting van maatschappelijke groepen. Bewonersparticipatie is onderdeel van onze processen en werkwijzen. Een verdere verankering in de organisatie moet nog plaatsvinden. Mooie projecten daarvoor zijn, in 2024, de gebiedsontwikkeling Muiden Noordwest en de gebiedsgerichte aanpak in Bussum. Onze contacten met zorgpartijen en binnen het sociaal domein willen we de komende tijd verstevigen. We hebben onze organisatie na de organisatieaanpassing in maart 2024 zo ingericht dat hiervoor, door een betere

onderlinge taak- en rolverdeling, ruimte is. Hiermee nemen we een van de adviezen uit het visitatierapport uit 2022 ter harte.

Steeds duurzamer wonen Een eerste stap naar een CO2 neutrale energievoorziening is het isoleren van onze woningen. De komende jaren ligt de focus op onze woningen in Muiden en Muiderberg en het wegwerken van de laatste EFG-labels. Waar collectieve gasketels vervangen moeten worden, kijken we naar een aardgasvrije oplossing. Het eerste voorbeeld hiervan is woongebouw St. Joseph in Hilversum waar in 2024 een collectieve warmtepomp wordt geplaatst. Begin 2024 is het eerste project in de proeftuinwijk Hilversumse Meent aardgasvrij gemaakt. Onze inspanningen om het bewustzijn over duurzaamheid bij onze huurders te vergroten, zetten wij voort. Circulariteit staat bij G&O hoog op de agenda. Bij nieuwbouw kiezen we zoveel mogelijk voor circulair en conceptueel bouwen zonder traditionele bouwmaterialen. Het eerste voorbeeld hiervan is het project Bredius in Muiden. Ook in de bestaande voorraad willen we daar verdere stappen in zetten. Wat de extra kosten zijn van deze ontwikkeling, brengen we in kaart. Zo kunnen we investerings­­­­besluiten goed toetsen. Bij het realiseren van een groenere woonomgeving hebben we onze huurders en samenwerkingspartners hard nodig, bijvoorbeeld bij het vergroenen van tuinen en het afkoppelen van regenwaterafvoeren. Een groenere omgeving verbetert niet alleen het wooncomfort maar beperkt ook de overlast van water.

39 Bestuursverslag 2023

Er is een groeiende vraag naar verantwoording over het maatschappelijk presteren van organisaties. Een manier om dit te doen is het opstellen een ESG-rapportage, waarbij ESG staat voor Environment, Social en Governance. Een ESG-rapportage richt zich op de maatschappelijke effecten van een organisatie die je niet terugvindt in de financiële cijfers. Hoewel de ESG-rapportage (nog) niet verplicht is voor woningcorporaties, is daar wel behoefte aan. Bovendien is zo’n rapportage wel verplicht voor financiers. Daarom gaan Aedes en het WSW samen met een aantal corporaties een model-rapportage opstellen, toegespitst op corporaties. G&O hoopt hierover te kunnen beschikken voor het jaarverslag 2024.

Onze organisatie De nieuwe organisatiestructuur, die in 2024 geïmplementeerd wordt, biedt ruimte om het eigenaarschap lager in de organisatie te leggen, patronen te doorbreken en nieuwe wegen in te slaan, mede door ons nieuwe MT vorm te geven. De verwachting is dat hierdoor de organisatie zich de komende jaren verder professionaliseert. Daaraan willen we een management development voor het MT koppelen en met alle teams in de organisatie aan de slag gaan op het onderwerp eigenaarschap; hoe werk je met elkaar samen aan opdrachtgeveropdrachtnemerschap. Dit programma starten we in 2024 en zal in ieder geval in 2025 nog doorlopen. In 2024 gaan we verder onder andere aan de slag met ons binden & boeien-beleid, waarmee we medewerkers aan boord willen krijgen en houden. Daarnaast zullen we de gesprekcyclus tussen medewerker en leidinggevende opnieuw bekijken. Doel: het aanpassen van de gesprekken zodat ze helpen met het ontwikkelen van onze medewerkers en er duidelijke afspraken gemaakt kunnen worden in het kader van bijvoorbeeld eigenaarschap laag.

Financiële continuïteit G&O is een financieel solide organisatie. Door financieel gezond te blijven kunnen we onze ambities realiseren, ook op de langere termijn. We hanteren, als signaalwaarde, iets strengere normen ten aanzien van de ICR, LTV en de solvabiliteit dan Aw/WSW.

7. Good governance Good governance, ook wel deugdelijk bestuur, gaat over het goed, efficiënt en verantwoord leiden van een organisatie en het afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid aan belanghebbenden en toezichthouders.

40 Bestuursverslag 2023

Twee lagen-structuur G&O is een stichting met een twee lagen-structuur: een Raad van Commissarissen (RvC) met een directeur-bestuurder en daaronder 3 afdelingen in 2023. De RvC bestaat uit vijf leden. Twee leden zijn benoemd op voordracht van huurdersorganisatie (HGO). De leden van de RvC kiezen uit hun midden een voorzitter. De Raad legt in een apart onderdeel van dit verslag verantwoording af over het afgelopen jaar. De Governance Code Woningcorporaties 2020 leven wij na en de organisatie is zo ingericht dat wij ons concentreren op onze kerntaak: er zijn voor onze huurders en woningzoekenden helpen aan een betaalbare woning die bij ze past.