A 2 1 BIJLAGE - Uitvoerings- en handhavingsstrategie VTH

UITVOERINGS- EN HANDHAVINGSSTRATEGIE 2026

Vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht

1

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 1 1.

2.

3.

Inleiding ........................................................................................................................................... 5 1.1

Aanleiding .............................................................................................................................. 5

1.2

Afbakening ............................................................................................................................. 5

Wettelijk kader ................................................................................................................................ 6 2.1

Toepasselijke regelgeving ...................................................................................................... 6

2.2

Beleidscyclus VTH................................................................................................................... 6

2.2.1

Achtergrond van de BIG-8 cyclus binnen VTH ................................................................... 6

2.2.2

Uitwerking van de BIG-8 .................................................................................................... 7

Missie en uitgangspunten ............................................................................................................... 8 3.1

Missie ..................................................................................................................................... 8

3.2

Leidende principes ................................................................................................................. 8

4.

Terugblik vorige beleidsperiode ...................................................................................................... 9

5.

Omgevingsanalyse ........................................................................................................................... 9

6.

7.

5.1

Kenmerken van de gemeenten .............................................................................................. 9

5.2

Inventarisatie van risico’s..................................................................................................... 10

5.2.1

Inleiding .......................................................................................................................... 10

5.2.2

Gebiedsanalyse ............................................................................................................... 10

5.2.3

Algemeen voorkomende risico’s ..................................................................................... 12

5.2.4

Gebiedsspecifieke risico’s ................................................................................................ 12

5.3

Trends & Ontwikkelingen..................................................................................................... 13

5.4

Bestuurlijke aandachtspunten ............................................................................................. 13

Prioriteiten .................................................................................................................................... 15 6.1

Risicomatrix .......................................................................................................................... 15

6.2

Waartoe leiden de prioriteiten? .......................................................................................... 15

Uitvoerings- en handhavingsdoelen .............................................................................................. 16 7.1

8.

Uitvoerings- en handhavingsdoelen .................................................................................... 16

Uitvoeringsstrategieën .................................................................................................................. 20 8.1

Preventiestrategie................................................................................................................ 20

8.1.1

Informatievoorziening ..................................................................................................... 20

8.1.2

Eigen verantwoordelijkheid ............................................................................................. 20 2

8.1.3

Heldere regels .................................................................................................................. 20

8.1.4

Participatie en tijdige communicatie ............................................................................... 20

8.1.5

Preventieve werking van sanctioneren ........................................................................... 20

8.2 8.2.1

Persoonlijk contact en participatie .................................................................................. 20

8.2.2

Ontvangst van aanvragen, verzoeken en meldingen ...................................................... 21

8.2.3

Werkwijze vooroverleg/conceptverzoek......................................................................... 21

8.2.4

Toetsingkaders en beoordelingsregels voor omgevingsvergunning en meldingen. ....... 21

8.2.5

Sloopmeldingen ............................................................................................................... 23

8.2.6

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) .............................................................. 23

8.2.7

Evenementenvergunning/-melding................................................................................. 23

8.2.8

Wet Bibob ........................................................................................................................ 23

8.2.9

Intrekken vergunningen .................................................................................................. 24

8.3

Toezichtstrategie.................................................................................................................. 24

8.3.1

Toezichtsvormen ............................................................................................................. 24

8.3.2

Voorbereiden en uitvoeren van toezicht......................................................................... 24

8.3.3

Repressief toezicht .......................................................................................................... 24

8.3.4

Vergunning- of melding gebonden toezicht .................................................................... 25

8.3.5

(Preventief) niet-vergunning/-meldinggebonden toezicht ............................................. 26

8.3.6

Rapportage van controles................................................................................................ 26

8.4

Sanctiestrategie ................................................................................................................... 27

8.4.1

Het (persoonlijk) contact ................................................................................................. 27

8.4.2

Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO).............................................. 27

8.4.3.

Richtlijn dwangsommen en termijnen ............................................................................ 28

8.4.4

Handhavingsverzoeken.................................................................................................... 28

8.4.5

Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) .............................................................. 28

8.4.6

Overtredingen (eigen)overheidsinstantie: ...................................................................... 29

8.5 9.

Vergunningen- en meldingenstrategie ................................................................................ 20

Gedoogstrategie................................................................................................................... 29

Uitvoeringsorganisatie .................................................................................................................. 30 9.1

Interne VTH-organisatie ....................................................................................................... 30

9.3.1

Uitvoerende organisatie .................................................................................................. 30

9.4.1

Kwaliteitscriteria .............................................................................................................. 31

9.5

Wettelijke voorwaarden ...................................................................................................... 32

9.5.1

Scheiding U&H-taken....................................................................................................... 32

9.5.2

Roulatiesysteem Toezichthouders .................................................................................. 32

3

9.5.3

Taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden vastgelegd ........................................... 32

9.5.4

Actueel beleid .................................................................................................................. 32

9.5.5

Werkprocessen ................................................................................................................ 32

9.5.6

Buiten kantooruren bereikbaar ....................................................................................... 32

9.6

Samenwerkingspartners ...................................................................................................... 33

9.6.1

Omgevingsdiensten ......................................................................................................... 33

9.6.2

Veiligheidsregio’s ............................................................................................................. 33

9.6.3

Openbaar Ministerie........................................................................................................ 33

9.6.4

Provincies Noord-Holland en Utrecht ............................................................................. 33

9.7 10.

Afstemming met bestuursorganen ...................................................................................... 34 Monitoring en rapportage........................................................................................................ 34

10.1

Doel van monitoring ............................................................................................................ 34

10.2

Monitoringstool ................................................................................................................... 34

10.3

Evaluatie en rapportage ....................................................................................................... 35

Bijlage 1

Wettelijk kader ............................................................................................................ 36

Bijlage 2

Overzicht prioriteiten .................................................................................................. 37

Bijlage 3

Stappenplan behandelen vergunningsaanvragen en meldingen ................................ 39

Bijlage 4

Toetsniveaus................................................................................................................ 41

Bijlage 5

Toezichtsprotocol nieuwbouw .................................................................................... 42

Bijlage 6

LHSO en Interventiematrix .......................................................................................... 43

Bijlage 7

Richtlijn dwangsommen en termijnen ........................................................................ 44

Bijlage 8

Functies en verantwoordelijkheden............................................................................ 48

Bijlage 9

Overzicht beschikbare en benodigde capaciteit ......................................................... 50

4

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

Dit is de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH (hierna: U&H-strategie) van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren. In deze strategie beschrijven wij hoe de BEL Combinatie (de ambtelijke uitvoeringsorganisatie van Blaricum, Eemnes en Laren) omgaat met de Uitvoerings- (Vergunningen) en Handhavingstaken (Toezicht en Handhaving), verder U&H-taken. Deze U&H-strategie vervangt het huidige beleid dat vastligt in de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2023-2026. De U&H-strategie geeft richting aan de manier waarop wij er, samen met onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners, voor willen zorgen dat de fysieke leefomgeving in onze gemeente veilig, gezond, leefbaar en duurzaam blijft en dat de ruimtelijke kwaliteit waar mogelijk wordt verbeterd. Deze U&H-strategie is tot stand gekomen in afstemming met de ambtelijke organisatie en de colleges van de drie gemeenten. Ook is deze gedeeld en afgestemd met onze samenwerkingspartners. De U&H-strategie bevat geen onderdelen waarvan verwacht wordt dat zij (negatief) effect hebben op de uitvoering van taken bij direct omliggende bestuursorganen. Om die reden is er geen afstemming met deze bestuursorganen geweest. Wel zijn zij geïnformeerd over deze nieuwe U&H-strategie.

Deze strategie is bedoeld om transparant te zijn over wat wij bij het uitvoeren van onze U&H-taken doen, waarom we dit doen, welke keuzes we hierbij maken en hoe we dit hebben georganiseerd. Hiermee voldoen we aan onze wettelijk verplichte taak om invulling en uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus, de zogenoemde Big-8 cyclus (artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit). De U&H-strategie draagt ook bij aan het bereiken van doelen die beoogd zijn met geldende wet- en regelgeving (bijv. de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, de Algemene plaatselijke verordening en andere verordeningen).

1.2

Afbakening

Deze U&H-strategie heeft betrekking op de wettelijke U&H-taken die een relatie hebben met de (fysieke) leefomgeving. Het gaat om taken op het gebied van bouwen, slopen en gebruiken (Omgevingswet) en de taken op het gebied van APV-vergunningverlening (inclusief evenementen). De U&H-taken die door de Omgevingsdienst Utrecht (ODU), de Omgevingsdienst Flevoland Gooi- en Vechtstreek (OFGV) en de Veiligheidsregio’s Utrecht (VRU) en Gooi & Vechtstreek worden uitgevoerd vallen niet binnen het kader van deze strategie. Het beleid voor de uitvoering van onze milieutaken is opgenomen in de vastgestelde regionale uniforme U&H-strategieën van Utrecht en Flevoland, Gooi & Vechtstreek. Met de veiligheidsregio’s worden jaarlijks de prioriteiten besproken en deze worden vastgelegd in een door de veiligheidsregio opgesteld jaarplan.

5

2. Wettelijk kader 2.1

Toepasselijke regelgeving

Het wettelijk kader van de U&H-taken op het gebied van de fysieke leefomgeving betreft taken uit de wet- en regelgeving op landelijk, provinciaal en lokaal-gemeentelijk niveau. In bijlage 1 treft u een overzicht aan van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de U&H-taken van Blaricum, Eemnes en Laren.

2.2

Beleidscyclus VTH

2.2.1 Achtergrond van de BIG-8 cyclus binnen VTH De BIG-8 cyclus is een kwaliteits- en sturingsmodel dat wordt toegepast binnen de taken van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Het model is ontwikkeld om overheden – zoals gemeenten, provincies en omgevingsdiensten – te helpen hun VTH-taken planmatig, transparant en doelgericht uit te voeren. De naam BIG-8 verwijst naar de acht opeenvolgende stappen die samen een continue verbetercyclus vormen. Deze stappen lopen van het analyseren van de omgeving en het bepalen van prioriteiten, tot het uitvoeren van beleid, het monitoren van resultaten en het evalueren en bijstellen van plannen. Zo ontstaat een gestructureerde beleidscyclus die zorgt voor samenhang tussen beleid, uitvoering en verantwoording. De achtergrond van de BIG-8 ligt in de wens om: • Kwaliteit en uniformiteit in VTH-processen te waarborgen; • Transparantie te bieden richting bestuur, inwoners en bedrijven; • Effectiviteit te vergroten door keuzes te baseren op risico’s, prioriteiten en meetbare doelen; • Aansluiting te vinden bij de eisen van de Omgevingswet en het interbestuurlijk toezicht. Door deze systematische aanpak kunnen organisaties beter inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen, wettelijke verplichtingen en lokale behoeften.

De BIG-8 is daarmee niet alleen een instrument voor kwaliteitsborging, maar ook een praktisch kompas voor continue verbetering van de uitvoering van het omgevingsrecht.

6

2.2.2 Uitwerking van de BIG-8 Deze U&H-strategie vormt het strategische en operationele beleidskader voor de uitvoering van VTHtaken door de BEL Combinatie. Hierin geven we op basis van een analyse van risico’s aan hoe wij de VTH-instrumenten inzetten, welke doelen wij daarbij stellen en wat er nodig is aan financiële en personele middelen om deze doelen te bereiken. Jaarlijks stellen wij op basis van deze U&H-strategie een uitvoeringsprogramma vast waarin wordt vastgelegd welke werkzaamheden in het komende jaar worden uitgevoerd om de doelen te bereiken en uitvoering te geven aan onze wettelijke taken. Jaarlijks evalueren we onze inzet en beoordelen we in hoeverre de werkzaamheden hebben bijgedragen aan onze doelen. Op basis van deze evaluatierapportage wordt deze U&H-strategie – indien nodig – aangepast. Zo ontstaat een sluitende cyclus van strategie, uitvoering, monitoring en bijstelling waardoor de organisatie op doelmatige en effectieve wijze kan worden ingericht en gestuurd. Door de voortdurende monitoring, evaluatie en bijstelling kent deze U&H-strategie geen looptijd maar is het een dynamisch document dat door de jaren heen (op onderdelen) wordt herzien. Om de beleidscyclus voor de uitvoering van de VTH-taken daadwerkelijk in te bedden in de organisatie is betrokkenheid van meerdere (interne) stakeholders nodig. Rol Bestuur

Management

Team VTH

Verantwoordelijkheid Borging benodigde financiële middelen in begroting voor de capaciteit, scholing, ICT, materiaal en materieel. Uitdragen van doelen en prioriteiten naar inwoners en ondernemers. Organiseren van de benodigde capaciteit, deskundigheid en continuïteit om de VTH-taakuitvoering te garanderen. Communiceren en inbedden richting medewerkers van doelen uit beleid en strategie. Communicatie en afstemming met bestuur over de werkvoorraad en prioriteiten. Verantwoorden op realisatie van doelstellingen uit beleid en strategie richting bestuur (college en raad). Periodieke beoordeling of het werkproces en inhoudelijke beoordelingen plaatsvinden volgens afspraken door overleg tussen betrokken medewerkers. Periodiek voeren van voortgangsgesprekken, waarbij de kwaliteitscriteria onderdeel van bespreking zijn. Periodiek voeren van overleg over de uitvoering van de U&H-strategie, de benodigde maatregelen naar aanleiding van het evaluatieverslag en/of beoordeling van de uitvoering door het Interbestuurlijk toezicht. Consequente uitvoering van de taken volgens de in de U&H-strategie neergelegde strategie. Scholing in relatie tot competenties, inhoudelijke opgaven/thema’s en opleidingsnormen. Vertalen van beleid en strategie in jaarlijks uitvoeringsprogramma met een concrete uitwerking van in te zetten VTH-instrumenten en capaciteit.

7

Borging van continuïteit en deskundigheid voor uitvoering van taken, waarbij de deskundigheidseisen uit de landelijke kwaliteitscriteria een basis vormen. Jaarlijkse verslaglegging over realisatie van doelen en geplande prestaties via de evaluatierapportage VTH en de gemeente brede Planning & Control cyclus. Afstemmen van prioriteiten en werkwijzen van vergunningverlening, toezicht en handhaving, zodat aandacht bij dezelfde aspecten ligt. Registreren van zaak- en procesgegevens. Bijhouden van procesbeschrijvingen en werkinstructies die zijn gebaseerd op onze uitvoeringsstrategie. Bewaken van de naleving van de procescriteria en de opvolging van de verbeterpunten naar aanleiding van de beoordeling van de interbestuurlijk toezichthouder (provincie) op wettelijke vereisten ten aanzien van beleid, organisatie en uitvoering van VTH-taken.

3. Missie en uitgangspunten 3.1

Missie

“Uitgangspunt voor het omgevingsbeleid is het benutten van ontwikkelingen voor behoud van bestaande kwaliteiten. En andersom: het benutten van kwaliteiten als inspiratie en toetsingskader om ontwikkelingen vorm te geven.”

3.2

Leidende principes

Vanuit onze missie geven wij invulling aan onze wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daarbij zetten wij ons in voor een veilige, gezonde, duurzame en leefbare omgeving. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers, waarbij we professioneel en doelmatig handelen, we de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en bedrijven stimuleren en we inwoners en ondernemers met inachtneming van de regels en kaders de ruimte geven voor ontwikkeling en groei.

8

Risico- en oplossingsgericht uitvoering geven aan onze taken

Initiatieven en ontwikkelingen mogelijk maken, waarbij we een faciliterende rol innemen en denken in mogelijkheden (‘Ja, mits’-benadering).

Eigen verantwoordelijkheid en naleefgedrag van inwoners en ondernemers stimuleren.

Nauw samenwerken met onze inen externe partners.

Klachtgericht handelen, transparant zijn en begrijpelijke taal gebruiken naar onze inwoners en ondernemers.

Gelijke gevallen ook gelijk behandelen.

4. Terugblik vorige beleidsperiode De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2023-2026 was de eerste strategie die op basis van de (toen nog in te voeren) Omgevingswet is vormgegeven. Met de vorige strategie is een start gemaakt met het cyclisch en programmatisch werken volgens de Big-8 beleids- en uitvoeringscyclus, waarbij er ook sprake was van een integrale benadering omdat hierin ook de taken met betrekking tot APV en Bijzondere Wetten en boa’s waren opgenomen. Ook is een start gemaakt met het meer risicogericht werken. De vorige strategie kende een groot aantal doelstellingen, waarvan een deel zogenaamde kwaliteitsdoelen waren. Een deel van deze doelstellingen waren niet voldoende SMART geformuleerd waardoor deze lastig meetbaar zijn gebleken. In de praktijk is daarom niet altijd concreet invulling gegeven aan de geformuleerde doelstellingen. Daarnaast heeft het Interbestuurlijk Toezicht van de Provincie Utrecht in de beoordelingsbrief over het jaar 2024 aangeven dat structurele verbetering van de U&H-strategie noodzakelijk is. Ook de provincie Noord-Holland heeft aangegeven dat de U&H-strategie verbetering behoeft. Met deze nieuwe U&H-strategie wordt dan ook invulling gegeven aan de gesignaleerde verbeterpunten.

5. Omgevingsanalyse 5.1

Kenmerken van de gemeenten

De BEL Combinatie is de ambtelijke uitvoeringsorganisatie voor de gemeente Blaricum, Eemnes en Laren. Drie zelfstandige gemeenten met ieder een eigen karakter en eigen kenmerken. Tegelijkertijd is de ligging van de drie gemeenten op de grens van Utrecht en Noord-Holland, in het groen en met 9

hoogwaardig woon- en leefmilieu verbindend. De kenmerken van de drie BEL-gemeenten zijn uitgebreid omschreven in de Omgevingsvisies die door de drie gemeenten zijn opgesteld.

5.2

Inventarisatie van risico’s

5.2.1 Inleiding Omdat er nooit voldoende capaciteit en middelen zijn om alle taken die VTH heeft volledig uit te voeren moeten er keuzes worden gemaakt. De inzet van VTH-instrumenten richten we dan ook op de onderwerpen en de gebieden waar zich de grootste risico’s voordoen. Zo wordt op de meest efficiënte en effectieve manier uitvoering gegeven aan de VTH-taken. Om tot deze risicogestuurde aanpak te komen is een inventarisatie van risico’s uitgevoerd die de basis vormt voor het stellen van prioriteiten. De inventarisatie van risico’s is op twee manieren tot stand gekomen. Enerzijds door een gebiedsanalyse uit te voeren en per gebied de belangrijkste risico’s te benoemen op basis van ervaringen uit het verleden. Anderzijds door het uitvoeren van een risicoanalyse. 5.2.2 Gebiedsanalyse Om zicht te krijgen op de belangrijkste risico’s die zich voordoen in de fysieke leefomgeving van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren is met een aantal medewerkers van de BEL Combinatie op basis van ervaringen per deelgebied een inventarisatie uitgevoerd. Daarbij is gebruik gemaakt van een gebiedsindeling van de gemeenten, gebaseerd op de ontwerp-omgevingsvisies.

10

Onderstaande figuur geeft een indicatie van de gebieden die aan de inventarisaties ten grondslag lagen:

11

5.2.3 Algemeen voorkomende risico’s In zijn algemeenheid geldt dat in de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren het bouwen zonder vergunning en de naleving van regels ten aanzien van constructieve veiligheid en brandveiligheid als risico’s worden gezien. Deze risico’s zijn niet specifiek gebiedsgebonden. Constructieve veiligheid en brandveiligheid zijn risico's die landelijk als belangrijk aandachtspunten gelden bij de uitvoering van de VTH-taken. In het (recente) verleden hebben zich vele voorbeelden voorgedaan van incidenten op dit gebied, waaronder recentelijk nog de gedeeltelijke instorting van de parkeergarage bij het ziekenhuis in Nieuwegein. Voortdurende aandacht voor constructie en brandveiligheid zowel tijdens de bouw als in de gebruiksfase is noodzakelijk. 5.2.4 Gebiedsspecifieke risico’s De structuur van met name de dorpen Blaricum en Laren waar relatief veel vrijstaande woningen met ruime percelen staan, leidt ertoe dat regelmatig op het voorerf van het perceel wordt gebouwd. Dat is meestal niet toegestaan en niet wenselijk. Het kan bij bebouwing in het voorerf gaan om uitbouwen en bijgebouwen, maar ook om bijzondere constructies, zoals “schaduwdoeken” die als constructie worden geplaatst met het oogmerk duurzaam ter plaatse te functioneren. In Blaricum bestaat de situatie dat in het oude dorp sprake is van smalle straten met relatief brede bermen.

Deze bermen worden gebruikt om uit te kunnen wijken en te parkeren, omdat er op de verharde weg geen ruimte is. Het vrijhouden van deze bermen van voorwerpen is dan ook noodzakelijk om de verkeersveiligheid te garanderen. Regelmatig verschijnen echter voorwerpen in deze bermen die (al dan niet met het oogmerk tijdelijk) worden gestald en het autoverkeer hinderen. Illegale bewoning van bijgebouwen en bewoning van gebouwen (al dan niet door arbeidsmigranten), waar dit niet is toegestaan, vormen landelijk een toenemend risico. De toegenomen woningschaarste heeft dit versterkt. Ook in Blaricum, Eemnes en Laren is dit risico aanwezig. Zeker op grote percelen waar mogelijkheden zijn voor bijgebouwen en op (voormalige) agrarische percelen is het risico aanwezig dat bijgebouwen voor woondoeleinden in gebruik worden genomen. Naast het feit dat dit kan leiden tot ongewenste verdichting van de bebouwing, overlast en ongewenste vermenging van functies, bestaat het risico op brandonveilige situaties als de huisvesting niet voldoet aan de hieraan gestelde eisen. Ondermijnende activiteiten vormen een steeds groter probleem in heel Nederland. De dorpen Blaricum, Eemnes en Laren zijn hierop naar alle waarschijnlijkheid geen uitzondering. Ondermijnende activiteiten kunnen zich op vele manieren manifesteren.

In de fysieke leefomgeving gaat het daarbij vooral om criminele activiteiten in de bebouwde omgeving, zoals drugslabs in bedrijfspanden, loodsen of bijgebouwen. Bedrijventerreinen, natuurgebieden en agrarische percelen zijn extra kwetsbaar. In Laren doen zich ook situaties voor van (mogelijke) ondermijning in de kern (met name in het winkelgebied) bijvoorbeeld in de vorm van vestiging van beautysalons. Ook wordt vastgoed gebruikt om geld wit te wassen. Dat betekent dat bij aanvragen voor omgevingsvergunningen zich situaties voor kunnen doen waarbij een bouwwerk wordt gefinancierd met crimineel geld. Alertheid op ondermijnende activiteiten is daarom ook voor VTH een belangrijk thema.

12

5.3

Trends & Ontwikkelingen

Trends en ontwikkelingen, op juridisch, maatschappelijk, bestuurlijk en organisatorisch gebied kunnen gevolgen hebben voor de uitvoering van de VTH-taken. Deze ontwikkelingen kunnen een negatieve invloed hebben op de effectiviteit van inzet, of vragen om extra capaciteit of kennis. Door hier rekening mee te houden en eventueel maatregelen te treffen, kan een negatief effect worden voorkomen dan wel worden verzacht. De trends en ontwikkelingen hebben niet altijd direct gevolgen voor de inzet van VTH, maar het kan wel wenselijk zijn deze te monitoren om te zien of deze de inzet toch beïnvloeden, zodat we tijdig maatregelen kunnen nemen.

De hiervoor geschetste trends en ontwikkelingen doen zich in meer of mindere mate voor en zijn niet altijd onderbouwd met harde data. Signalering van deze trends- en ontwikkelingen is echter belangrijk om de organisatie in staat te stellen om, daar waar dat mogelijk en nodig is, maatregelen te treffen om het effect hiervan te reduceren of de organisatie hierop aan te passen. Wanneer aanvullend onderzoek naar de aard en omvang van de betreffende ontwikkeling noodzakelijk blijkt, kan dit worden uitgevoerd.

5.4

Bestuurlijke aandachtspunten

In gesprekken met de portefeuillehouders van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren is geïnventariseerd wat de belangrijkste bestuurlijke aandachtspunten zijn bij de uitvoering van de VTH-taken. Dit is gedaan aan de hand van de bestaande prioriteiten uit de vorige U&H-strategie. Zo is 13

een beeld ontstaan van de bestuurlijke visie op deze (bestaande) prioriteiten en op welke onderwerpen een herijking van deze prioriteiten wenselijk is. De volgende bestuurlijke aandachtspunten (prioriteiten) zijn nadrukkelijk naar voren gekomen: Blaricum Handhaving bermenbeleid

Eemnes Illegale bewoning

Verbouw monumenten Splitsen van woningen Herplantplicht bomen

Herplantplicht bomen

Laren Bibob-toetsing omgevingsvergunningen Huisvesting arbeidsmigranten Herplantplicht bomen Toezicht tijdens de bouw

De hiervoor genoemde bestuurlijke aandachtspunten zijn niet in alle gevallen vertaald naar een hoge prioriteit. Dat is een bewuste keuze, in samenspraak met het bestuur, ten einde tot een realistische prioriteitstelling te komen die uitvoerbaar is, mede in het licht van de beschikbare (personele capaciteit. Handhaving bermenbeleid Gemeente Blaricum voert specifiek beleid voor het zonder toestemming plaatsen van voorwerpen in de berm. In lijn met dit beleid is voor de komende jaren een specifiek uitvoeringsdoel geformuleerd. Herplantplicht bomen Bij het (al dan niet illegaal) kappen van bomen is toezicht en handhaving van een opgelegde herplantplicht belangrijk. Het handelen zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning voor het kappen van bomen heeft weliswaar een gemiddelde prioriteit, maar op de naleving van de herplantplicht wordt door de afdeling openbare ruimte altijd toezicht gehouden. Bibob-toetsing bij omgevingsvergunningen Bibob-toetsing is niet opgenomen in het prioriteitenoverzicht, maar vormt een onderdeel van het werkproces bij aanvragen omgevingsvergunningen. Op basis van het vastgestelde Bibob-beleid wordt bij aanvragen beoordeeld in hoeverre een Bibob-toets moet worden uitgevoerd.

Huisvesting arbeidsmigranten Illegale huisvesting van arbeidsmigranten is niet specifiek benoemd in het prioriteitenoverzicht, maar valt onder het thema strijdig gebruik (wonen waar niet toegestaan). Splitsen van woningen Hierbij gaat het vooral om de aandacht voor constructieve veiligheid en brandveiligheid bij de splitsing van woningen. Dit komt terug in de hoge prioriteit voor constructieve veiligheid en brandveiligheid in het prioriteitenoverzicht. Toezicht tijdens de bouw Hieraan is invulling gegeven in de toezichtstrategie, waarin aan de hand van de risico’s van bouwwerkzaamheden de diepgang en frequentie van het toezicht is bepaald.

14

Illegale bewoning Het wonen waar niet toegestaan is een strijdig gebruik van de bestemming. Dit komt terug in de hoge prioriteit voor wonen waar niet is toegestaan.

6. Prioriteiten 6.1

Risicomatrix

Bij de totstandkoming van de U&H-strategie 2023-2026 is een risico-inventarisatie uitgevoerd. Op basis van de scores voor zowel effecten als de kans op overtreding is de prioritering bepaald. Bij het bepalen van prioriteiten voor de nieuwe U&H-strategie is opnieuw gebruik gemaakt van deze risicomatrix. De toegekende scores en de hieruit voortvloeiende prioriteiten zijn opnieuw beoordeeld en ook is er een aantal onderwerpen toegevoegd die nog ontbraken, maar wel deel uitmaken van de taken van VTH. Dit heeft geleid tot de volgende hoge prioriteiten: Hoge prioriteiten Bouwen zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning (planologisch) Bouwen in strijd met de bouwtechnische eisen Bbl (constructie/brandveiligheid): Woningen/woongebouwen/logies/horeca/bedrijf/winkel/dagverblijven/scholen/zorg/sportcomplex Bouwen in strijd met de bouwtechnische eisen Bbl (constructie/brandveiligheid): Uitbouw, aanbouw, dakkapel, gevelwijziging Strijdig gebruik bestemming: wonen waar niet toegestaan Bouwen zonder bouwmelding of kwaliteitsborger (constatering tijdens de uitvoering) Melding kwaliteitsborger: strijdigheid Bbl (constructieve) veiligheid en gezondheid Het gebruik in strijd met brandveiligheidsvoorschriften i.h.k.v. melding brandveilig gebruik Veranderen van een rijks- of gemeentelijk monument zonder of in afwijking van een vergunning.

Het verstoren van de bodem van een archeologisch monument Het verstoren van de bodem met een hoge archeologische verwachtingswaarde Handelen zonder of in afwijking van een evenementenvergunning In bijlage 2 is een totaaloverzicht opgenomen van de prioriteiten (waaronder ook de gemiddelde en lage prioriteiten).

6.2

Waartoe leiden de prioriteiten?

Het toekennen van prioriteiten gebeurt omdat niet alle taken die VTH uitvoert met dezelfde aandacht kunnen worden uitgevoerd. Simpelweg, omdat de hoeveelheid taken en regels te groot is. Een hoge prioriteit veronderstelt dat hiernaar de meeste aandacht uitgaat. Echter, het toekennen van een lagere prioriteit betekent niet dat er helemaal geen werkzaamheden worden verricht. Toezicht en handhaving op zaken met een lage(re) prioriteit wordt niet vooraf ingepland maar vindt reactief plaats (bijvoorbeeld naar aanleiding van een handhavingsverzoek). Voor vergunningverlening geldt dat dit vraaggestuurd is. Dit betekent dat een vergunning op aanvraag wordt verleend (of geweigerd) en niet dat de keuze kan worden gemaakt om de ene aanvraag wel en de andere niet in behandeling te nemen. 15

Het is mogelijk om bij de beoordeling van vergunningaanvragen verschillen in toetsdiepgang aan te brengen, afhankelijk van het type aanvraag en het bijbehorende risico. In de vergunningenstrategie worden hiervoor vaste toetsniveaus vastgesteld, waarbij wordt aangesloten op de indeling uit bijlage 5, de Toezichtmatrix Bbl, waarin de gebruikte diepgangen zijn opgenomen. De matrix maakt inzichtelijk wanneer een globale toets volstaat en wanneer een meer gedetailleerde beoordeling nodig is. Ook in het bouwtoezicht werken de prioriteiten door, doordat op basis van risico’s, complexiteit en gevolgklasse de toezichtfrequentie en de mate van diepgang worden bepaald. In bijlage 5 is weergegeven op welke momenten tijdens de bouwtoezicht plaatsvindt en welke diepgang daarbij hoort, zodat toezicht proportioneel kan worden ingezet en steeds aansluit bij het risicoprofiel van het betreffende bouwwerk.

7. Uitvoerings- en handhavingsdoelen 7.1

Uitvoerings- en handhavingsdoelen

Het hoofddoel van de Omgevingswet is: “het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit”. Vergunningverlening, (bouw)toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten die door gemeenten worden ingezet om dit hoofddoel te realiseren. Omdat dit hoofddoel uit de Omgevingswet algemeen is verwoord, is het noodzakelijk om dit uit te werken in concrete, meetbare, acceptabele, realistische en tijdgebonden (SMART) uitvoerings- en handhavingsdoelen. De uitvoerings- en handhavingsdoelen zijn gebaseerd op de risico’s en prioriteiten, zoals die hiervoor zijn uitgewerkt. Door de uitvoerings- en handhavingsdoelen te baseren op de prioriteitenstelling en risico’s, kan VTH een bijdrage leveren aan het voorkomen en/of beheersen van die risico’s en het daadwerkelijk bereiken van het hoofddoel van de Omgevingswet. Niet bij alle hoog geprioriteerde taken is een uitvoeringsdoel geformuleerd. Naast het feit dat dit (wettelijk) niet is vereist, past een beperkt aantal (realistische) doelen bij het algemene uitgangspunt dat de U&H-strategie in de praktijk uitvoerbaar moet zijn. Het stellen van doelen bij alle hoog geprioriteerde taken past daar niet goed bij, omdat dit tot sneller tot een situatie leidt dat geen enkel doel wordt gerealiseerd.

Daarbij is ook in ogenschouw genomen waar de VTH-organisatie nu staat en wat er nodig is om ervoor te zorgen dat de organisatie beter in staat wordt gesteld om de haar opgedragen taken uit te voeren. Er is in dat opzicht sprake van een groeiproces waarbij ‘overvragen' door te grote ambities te formuleren niet helpt. Door ervoor te zorgen dat de beleidscyclus sluitend wordt en jaarlijks te evalueren is het bovendien mogelijk om in de toekomst aanvullende doelen te formuleren als gevolg van gewijzigde inzichten maar ook als blijkt dat de uitvoeringspraktijk hiervoor ruimte biedt.

16

Wat willen we bereiken?

Tot welk uitvoeringsdoel leidt dit?

Wat is hiervoor nodig?

Indicatoren

Voorkomen van illegale bebouwingsverdichting in het voorerf gebied

Ambtshalve constateringen en meldingen van bouwen zonder vergunning van aan/uitbouwen en bijgebouwen voor de voorgevelrooilijn worden altijd opgevolgd door een handhavingsprocedure als legalisering niet mogelijk is.

• Prognose van het aantal (ambtshalve) constateringen en meldingen (zie capaciteitsoverzicht). • Schriftelijke rapportage door toezichthouder bij een constatering (actief toezicht). Hiervoor programmeren we toezichtscapaciteit. • Directe stillegging van bouwwerkzaamheden als dit nog mogelijk is. • Legaliseringsonderzoek bij overtredingen door handhavingsjurist. • Starten van handhavingsprocedures (hoge prioriteit) • Uitwerken van een voorlichtingscampagne (bouwen in het voorerf).

•

Bij de Blaricumse kermis, Trekkertrek en Winter Village wordt voorafgaand aan het evenement toezicht gehouden op de naleving van de veiligheidsvoorschriften van de vergunning.

• Uitvoeren controle voor aanvang evenement met adviseurs (politie/brandweer). Hiervoor programmeren we toezichtscapaciteit.

•

1. Alle gemeentelijke- en rijksmonumenten worden 1 x per 6 jaar gecontroleerd op de instandhoudingsplicht en het zonder vergunning aanbrengen van wijzigingen aan de monumentale status.

• Creëren van een overzicht van de te beschermen waarden van gemeentelijke- en rijksmonumenten (zowel buitenzijde als binnenzijde).

•

Veilige evenementen

Beschermen en behouden monumenten

17

•

•

• • • •

•

• •

Aantal meldingen en handhavingsverzoeken bouwen in voorerf Aantal ambtshalve constateringen bouwen in voorerf Aantal zaken waarbij na controle een overtreding én vergunningplicht is vastgesteld. Aantal stilleggingen bouwen in voorerf # zaken met voornemen last onder dwangsom # zaken last onder dwangsom/bestuursdwang # zaken met invordering/uitvoering bestuursdwang Aantal aanvragen omgevingsvergunning (i.h.k.v. legalisering).

Aan welk hoofddoel van de Ow draagt het bij? Goede omgevingskwaliteit

Aantal uitgevoerde controles Aantal geconstateerde afwijkingen Aantal opgelegde maatregelen/aanpassingen.

Veilige en leefbare leefomgeving

Aantal gecontroleerde monumenten per jaar, opgesplitst in gemeentelijke- en rijksmonumenten

Goede omgevingskwaliteit

2. Als bij 1 een overtreding wordt geconstateerd wordt altijd zo spoedig mogelijk handhavend opgetreden.

Inzicht in kwaliteit van de bouw onder de Wet kwaliteitsborging

Voorkomen dat de gemeente criminele activiteiten of het witwassen van crimineel verdiend geld faciliteert (Laren)

1. Toetsen van 1 op de 3 meldingen bouwvoornemen aan constructieve- en brandveiligheidseisen van het Bbl. 2. Bij de getoetste meldingen bouwvoornemen wordt tijdens de bouw actief toezicht uitgevoerd op de onderdelen constructieve- en brandveiligheid.

1.

Bij aanvragen omgevingsvergunning voor risicoactiviteiten, zoals opgenomen in de Beleidsregel voor de Wet Bibob gemeente Laren 2025 wordt altijd in overleg met OOV afgewogen of een Bibob-onderzoek wordt gestart.

• Opstellen van een jaarlijkse controlelijst volgens de 6-jaarlijkse cyclus. • Uitvoeren van toezicht per monument op beide onderdelen. • Schriftelijke rapportage van het toezicht. • Starten van handhavingsprocedures bij overtreding. Hiervoor programmeren we capaciteit op basis van een inschatting van het aantal overtredingen. • Beschrijven van een werkproces voor de toetsing van meldingen. • Beschrijven van een werkproces voor het uitvoeren van toezicht. • Selectie van ingekomen bouwmeldingen. • Beoordeling van de gegevens op basis van de vergunningenstrategie. • Uitvoeren van bouwtoezicht volgens het toezichtsprotocol.

•

•

•

•

•

Aanpassen werkproces en toetsingskader vergunningverlening. Organiseren van benodigde capaciteit en kennis voor uitvoeren van Bibob-toetsing. Uitvoeren van Bibob-onderzoek bij geselecteerde aanvragen.

18

•

•

• •

• •

• • •

• • •

Aantal controles per monument. Aantal monumenten met gebreken instandhoudingsplicht Aantal monumenten met wijzigingen (monumentale status) zonder vergunning Aantal rapportages Aantal handhavingsprocedures

Totaal aantal meldingen bouwvoornemen Aantal gecontroleerde meldingen bouwvoornemen Aantal meldingen met volledige gegevens Aantal geaccepteerde meldingen Aantal geconstateerde afwijkingen constructieveen brandveiligheid.

Veilige leefomgeving

Aantal ontvangen aanvragen omgevingsvergunning Aantal aanvragen waarbij Bibobtoets is uitgevoerd. Opleidingsplan en wijze van uitvoering. Vastgesteld werkproces met integratie in zaaksysteem.

Veilige leefomgeving

Vrijhouden van bermen t.b.v. uitwijken en parkeren (Blaricum)

1. Bij meldingen of constateringen van voorwerpen in de berm met meer dan een geringe waarde wordt bestuursdwang toegepast, zoals bepaald in het Bermenbeleid Blaricum 2025.

• Programmeren van toezichts-en handhavingscapaciteit. • Schriftelijke rapportage door toezichthouder bij een constatering (reactief toezicht). • Aankondiging bestuursdwang. • Hercontrole • Uitvoering bestuursdwang.

19

• • • •

Aantal controles (rapportages) Aantal aankondigingen bestuursdwang Aantal hercontroles Aantal bestuursdwang uitvoering.

Veilige leefomgeving Goede omgevingskwaliteit

20

8. Uitvoeringsstrategieën 8.1

Preventiestrategie

8.1.1 Informatievoorziening Een goede informatievoorziening zorgt voor betere bekendheid met de geldende wet- en regelgeving. Door over de gemeentelijke VTH-taken algemene informatie te verstrekken op de website van de gemeente en naar behoefte aanvullende informatie te verstrekken, bijvoorbeeld telefonisch, per mail, op afspraak of met een conceptaanvraag (schetsplan) voorafgaand aan de vergunningverleningsfase, probeert de BEL Combinatie het naleefgedrag te stimuleren en aan haar inwoners een passende (digitale) dienstverlening te bieden. Bij vergunningverlening is de preventiestrategie erop gericht dat aanvragen en meldingen zo volledig mogelijk worden ingediend, zodat het opvragen van aanvullende gegevens en het buiten behandeling laten van aanvragen zoveel mogelijk wordt voorkomen.

8.1.2 Eigen verantwoordelijkheid De verantwoordelijkheid voor de naleving van regels ligt in eerste instantie bij burgers en bedrijven zelf. Door de bewustwording bij inwoners en bedrijven te vergroten, nemen betrokkenheid en draagvlak voor (spontane) naleving van wet- en regelgeving toe. 8.1.3 Heldere regels Door duidelijke en heldere regelgeving op te stellen wordt betere naleving bevorderd. 8.1.4 Participatie en tijdige communicatie Communicatie en voorlichting spelen een belangrijke rol in de preventiestrategie. De gemeente biedt initiatiefnemers de mogelijkheid in een vooroverleg de haalbaarheid van hun plannen te toetsen en betrekt belanghebbenden via het Participatiekader bij planvorming. Op die manier wordt geprobeerd om onenigheid later in het proces te voorkomen, maar ook meer begrip voor elkaars belangen en een groter draagvlak in het proces.

8.1.5 Preventieve werking van sanctioneren Door consistent handhavend op te treden, wordt verondersteld dat het vooruitzicht op (de effectuering van) sancties een afschrikwekkende werking heeft en daarmee overtredingen voorkomen kunnen worden.

8.2

Vergunningen- en meldingenstrategie

De wijze van behandeling van aanvragen en meldingen is vastgelegd in de workflow welke is opgenomen in het zaaksysteem. In bijlage 3 zijn de stappen bij de behandeling van aanvragen en meldingen beschreven. 8.2.1 Persoonlijk contact en participatie Wij hechten grote waarde aan persoonlijk contact met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Deze gesprekken helpen ons om een goed beeld te krijgen van de initiatieven en activiteiten die men binnen onze gemeenten wil realiseren. Tijdens deze gesprekken communiceren we open, duidelijk en transparant over de wenselijkheid en haalbaarheid van plannen. We denken mee over mogelijke knelpunten en nemen daarbij een faciliterende houding aan, in lijn met onze dienstverleningsprincipes: toegankelijkheid, betrouwbaarheid en transparantie. De toegankelijkheid van 20

21

ons proces wordt gewaarborgd via (online) consultaties, dialoogmomenten en inspraakmogelijkheden. Daarnaast wijzen we initiatiefnemers op hun participatieplicht en de digitale toegang via het Omgevingsloket. 8.2.2 Ontvangst van aanvragen, verzoeken en meldingen Vergunningaanvragen en meldingen met betrekking tot de Omgevingswet worden ontvangen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), waarbij het VTH‑systeem (Open Wave) volledig is gekoppeld aan het DSO. Milieuvergunningen en ‑meldingen worden rechtstreeks doorgestuurd naar de ODU of de OFGV. Alleen asbestmeldingen voor Blaricum en Laren komen nog direct bij de gemeente binnen. Deze worden vervolgens doorgezet naar de Omgevingsdienst. Voor alle overige milieuzaken zijn de omgevingsdiensten verantwoordelijk. Voor de omgevingsvergunningaanvragen en meldingen die door de gemeente zelf worden behandeld, kan via de samenwerkingsmodule worden samengewerkt met ketenpartners wanneer bijvoorbeeld een advies nodig is.

De initiatiefnemer heeft een eigen verantwoordelijkheid bij het aanleveren van een goede, volledige en ontvankelijke aanvraag, die een vlotte beoordeling en proceduredoorloop van de aanvraag mogelijk maakt. In het kader van de preventiestrategie maakt de gemeente de indieningsvereisten voldoende duidelijk. Een initiatiefnemer kan vroegtijdig een initiatief voorleggen aan de gemeente. Vanuit VTH bieden we inzicht in de te volgen procedure en inhoudelijke vereisten. We informeren de aanvrager over de volledigheid van de aanvraag (en vragen eventueel nadere gegevens op) binnen 10 werkdagen. 8.2.3 Werkwijze vooroverleg/conceptverzoek Voor het aanvragen van een vergunning heeft de initiatiefnemer verschillende mogelijkheden om de haalbaarheid van de aanvraag te toetsen. Dit kan via een informatievraag en of door gebruik te maken van een vooroverleg. Het vooroverleg wordt gebruikt om gegevens en bescheiden te verzamelen die nodig zijn om de formele aanvraag voor te bereiden. Het vooroverleg zien de gemeenten als een belangrijk instrument om de formele vergunningsprocedure soepeler, sneller en efficiënter te laten verlopen.

Tijdens het vooroverleg worden onder meer de volgende aspecten besproken: • De juridische en beleidsmatige kaders van het plan; • De benodigde vergunningen en meldingen; • De vereiste documenten en onderzoeken; • De mogelijkheden voor participatie en afstemming met de omgeving; • Eventuele knelpunten en oplossingsrichtingen. 8.2.4 Toetsingkaders en beoordelingsregels voor omgevingsvergunning en meldingen. Voor het behandelen en beoordelen van aanvragen hanteren wij de volgende vaste toetsingskaders, die voortkomen uit wetgeving en vastgesteld beleid: Omgevingswet, Omgevingsbesluit, Omgevingsregeling Deze regelingen bieden het algemene landelijke kader voor de beoordeling en toetsing van aanvragen omgevingsvergunningen. Hierin staan alle wettelijke eisen voor het indienen en behandelen van aanvragen.

21

22

De vier AMvB’s onder de Omgevingswet De uitvoering van de Omgevingswet wordt verder geconcretiseerd in vier algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s): • • • •

Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) – bevat de landelijke regels voor milieubelastende activiteiten en lozingsactiviteiten. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) – bevat de technische eisen waaraan bouwwerken moeten voldoen. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) – bevat de instructieregels voor overheden, beoordelingsregels en regels voor participatie. Omgevingsbesluit – geeft procedurele bepalingen, waaronder indieningsvereisten en termijnen.

Toepassing bij toetsing Bij aanvragen voor de activiteit bouwen ligt de nadruk bij de toetsing aan het Bbl op constructieve veiligheid, brandveiligheid en duurzaamheid. De aandacht voor overige aspecten kan verschillen, afhankelijk van de aard van de aanvraag en naar beoordeling van de vergunningverlener(s). Bij milieubelastende activiteiten worden het Bal en het Bkl toegepast als belangrijkste toetsingskaders. Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) Het Bbl geeft landelijk geldende regels voor de technische eisen waaraan bouwwerken moeten voldoen. Bij het toetsen van aanvragen voor de activiteit bouwen aan het Bbl leggen wij altijd de nadruk op constructieve veiligheid, brandveiligheid en duurzaamheid. De aandacht voor overige aspecten kan verschillen afhankelijk van de aanvraag, naar beoordeling van de vergunningverlener(s). Planologische kaders De gemeente toetst iedere omgevingsvergunningaanvraag aan de geldende planologische kaders, vastgelegd in het omgevingsplan. Als de aanvraag niet past binnen het omgevingsplan, is er sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Deze wordt getoetst aan instructieregels in het Bkl, provinciale verordeningen en beoordeeld op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Advies wordt gevraagd aan RO-adviseurs.

Raadsadvies Op basis van artikel 16.15a, lid b, onder 1 van de OW mag de gemeenteraad gevallen van BOPA’s aanwijzen waarvoor het college (bindend) advies moet vragen aan de gemeenteraad. Dit hebben de raden van Blaricum, Eemnes en Laren gedaan door de "Lijst van gevallen waarin advies van de gemeenteraad verplicht is" vast te stellen. Het advies van de gemeenteraad is in deze gevallen bindend. Dit betekent dat het college het advies van de raad moet opvolgen. Het college legt dus voorafgaand aan de vergunningverlening het initiatief/de aanvraag voor aan de gemeenteraad. De raad geeft vervolgens een gemotiveerd advies over het wel of niet verlenen van de omgevingsvergunning. Het volgen van de uitgebreide procedure ligt voor de hand bij vergunningen waarvoor raadsadvies verplicht is. Dit betreft vaak aanvragen met aanzienlijke maatschappelijke of ruimtelijke impact. In deze gevallen kan het college op grond van artikel 16.65 Ow de uitgebreide procedure toepassen, zonder dat hiervoor instemming van de aanvrager nodig is. Alleen wanneer de uitgebreide procedure niet wettelijk of beleidsmatig verplicht is, kan de aanvrager zelf verzoeken om of instemmen met het toepassen van de uitgebreide procedure.

22

23

Risicogericht toetsen van bouwtechnische eisen Door risicogericht te werken wordt de beschikbare capaciteit daar ingezet waar de (bouw- en omgevings-) risico’s het grootst zijn en waarvoor onze deskundigheid en kennis (het meest) nodig is. Deze variatie in diepgang van toetsing van aanvragen omgevingsvergunning aan de bouwtechnische eisen is gelegitimeerd, omdat moet worden bepaald of het aannemelijk is dat aan deze eisen wordt voldaan. Deze aannemelijkheidstoets biedt enige ruimte om te kunnen variëren in toetsniveau. De toetsniveaus zijn bepaald op basis van de uitkomsten van de risicoanalyse (Bijlage 4). Naast de vaste risicobepaling en de daarbij behorende toetsniveaus is er, te allen tijde ruimte om op basis van kennis en kunde per aanvraag van een omgevingsvergunning een inschatting te maken of het bepaalde toetsniveau in dat specifieke geval adequaat is. In de praktijk betekent dit dat er in specifieke gevallen gemotiveerd afgeweken kan worden van het vastgelegde niveau. De inwerkingtreding van de Wkb heeft aan de voorkant tot gevolg dat er in het kader van vergunningverlening geen bouwtechnische toets meer plaatsvindt voor gevolgklasse 1 bouwwerken (vooralsnog alleen nieuwbouw). De preventieve toets van het bouwplan aan de bouwregelgeving vooraf wordt vervangen door toetsing en toezicht door private kwaliteitsborgers.

Waar nog sprake is van gemeentelijke toetsing, blijft de beoordeling van de planologische aspecten onderdeel van de vergunningverlening. 8.2.5 Sloopmeldingen De gemeente heeft de taak risico's die kunnen ontstaan bij de sloop van bouwwerken en asbestverwijdering door particulieren, beheersbaar te houden. Als dergelijke activiteiten worden uitgevoerd is men wettelijk verplicht dit ten minste vier weken, en in sommige specifieke gevallen binnen vijf werkdagen, van tevoren te melden. Een dergelijke melding moet binnen acht dagen gedaan worden als het een melding asbestverwijdering door particulieren betreft. Na ontvangst van een melding wordt binnen 5 werkdagen beoordeeld of de melding volledig is en kan worden geaccepteerd. 8.2.6 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Per 1 januari 2024 geldt voor bouwwerken in gevolgklasse 1 een verplichting tot bouwmelding, startmelding en gereedmelding. Een bouwmelding moet de volgende onderdelen bevatten: de gegevens van de melder en de locatie, een beschrijving van de bouwactiviteit, de gegevens van de kwaliteitsborger en het toegepaste instrument, en de risicobeoordeling met het bijbehorende borgingsplan. Het dossier bevoegd gezag, inclusief akkoordverklaring van de kwaliteitsborger, wordt ingediend bij de gemeente. Hiervoor zijn processen en workflows opgenomen in het zaaksysteem.

8.2.7 Evenementenvergunning/-melding In de APV is geregeld wanneer voor een evenement een vergunning is vereist of wanneer kan worden volstaan met een melding. Een aanvraag voor een evenementenvergunning wordt getoetst aan zowel de APV als aan landelijke wet- en regelgeving. Zodra een aanvraag ontvankelijk is wordt advies gevraagd aan interne en externe adviseurs. Als de vergunning kan worden verleend wordt deze verzonden en gepubliceerd. 8.2.8 Wet Bibob De Wet Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur), geeft de gemeente de mogelijkheid de achtergrond van een bedrijf of persoon te laten onderzoeken. De BEL Combinatie 23

24

maakt gebruik van de mogelijkheden die wet Bibob biedt en heeft daarvoor per gemeente de ‘Beleidsregels Wet Bibob’ opgesteld. De beleidsregels zijn in de BEL-gemeenten in de kern uniform. Bibobtoetsing wordt toegepast bij exploitatievergunningen en ook in specifieke gevallen bij aanvragen omgevingsvergunning. 8.2.9 Intrekken vergunningen Vergunningen die zijn verleend en waarvan binnen 1 jaar na verlening geen gebruik is gemaakt kunnen op grond van de Omgevingswet of op grond van de APV worden ingetrokken. Dit intrekken kan op verzoek maar ook ambtshalve indien daartoe een noodzaak bestaat, bijvoorbeeld als er sprake is van een veranderd planologisch regime, waardoor de betreffende activiteit niet langer wenselijk is.

8.3

Toezichtstrategie

8.3.1 Toezichtsvormen De uitvoering van het toezicht vindt op verschillende manieren plaats: programmatisch (gepland), tijdens en volgend op het bouw- of sloopproces, thematisch/projectmatig, naar aanleiding van meldingen, handhavingsverzoeken of klachten of als vervolg op een eerdere controle of handhavingsbesluit. 8.3.2 Voorbereiden en uitvoeren van toezicht Voordat een fysieke controle wordt uitgevoerd bereidt de toezichthouder het daadwerkelijke toezicht voor. Na uitvoering van het toezicht worden de toezichtsresultaten verwerkt in het zaaksysteem en wordt afgewogen welke vervolgacties nodig zijn. De volgende stappen kunnen onderdeel zijn van het toezichtsproces: • dossiervoorbereiding; • controleren van de toezichtszaak in Open Wave op volledigheid en juistheid van documenten; • beoordelen van documenten (rapportages, vergunningvoorschriften, constructieve gegevens, onderzoeken); • inwinnen van nader advies (juridisch, constructie enz.); • afstemmen met (handhaving)partners; • afstemmen controle met de bouwer/vergunninghouder (of kwaliteitsborger); • uitvoeren van een fysiek controlebezoek; • verwerking van de toezichtsresultaten in de zaak in Open Wave. Hierbij wordt de zaak aangevuld met constateringen, onderbouwd met bevindingen, visuele ondersteuning (zoals luchtfoto’s) en toepasselijke regelgeving; • interne afstemming over vervolgstappen met de handhavingsjurist.

8.3.3

Repressief toezicht

Controle n.a.v. een handhavingsverzoek In het geval van een verzoek om handhaving vindt afhankelijk van de ernst van de vermoedelijke overtreding een controle plaats. Bij situaties waarin sprake is van acuut gevaar of ernstige overlast wordt uiterlijk de eerstvolgende werkdag een controle uitgevoerd. Bij hoog geprioriteerde zaken vindt uiterlijk binnen twee weken een controle plaats. Bij gemiddeld en laag geprioriteerde zaken kan dit langer duren. De frequentie van de controle is afhankelijk van de concrete handhavingszaak maar gemiddeld zal drie keer een toezichtsbezoek worden afgelegd: • 1 maal bij de start van de handhavingsprocedure • 1 maal bij het opleggen van de last onder dwangsom • 1 maal bi het verstrijken van de begunstigingstermijn in de last onder dwangsom. 24

25

Toezicht n.a.v. klachten en meldingen Klachtentoezicht vindt plaats naar aanleiding van een klacht of melding van burgers/bedrijven (extern) of van andere afdelingen/collega’s/bestuur (intern). Klachten en meldingen kunnen per telefoon, schriftelijk, per e-mail of via de website van de gemeente binnenkomen. Milieuklachten kunnen worden gemeld bij de OFGV of ODU en worden door hen afgehandeld. De afhandeling vindt plaats op basis van prioriteit die het betreffende onderwerp heeft gekregen (n.a.v. de risicoanalyse). Hierbij gelden de volgende maximale reactietermijnen: Prioriteit Termijn Laag Middel Hoog

Binnen 8 weken Binnen 4 weken Binnen 2 weken

Bij hoog geprioriteerde klachten kan er aanleiding zijn de reactietermijn te verkorten en vindt altijd een controle plaats. Bij laag geprioriteerde klachten vindt over het algemeen geen fysieke controle plaats en wordt de klacht administratief afgehandeld. 8.3.4

Vergunning- of melding gebonden toezicht

Toezicht tijdens de bouw Het toezicht tijdens de bouw vindt plaats aan de hand van een verleende vergunning. De intensiteit en diepgang van het toezicht is daarbij afhankelijk van het soort bouwwerk (eenvoudig of complex) en van de relevante thema's van het Bbl. De nadruk bij het toezicht tijdens de bouw ligt op constructieve- en brandveiligheid. Per categorie bouwwerk is het toezichtsniveau bepaald. Naast het technische toezicht vindt, waar van toepassing, ook planologische controle plaats. Hierbij wordt beoordeeld of het bouwwerk conform de verleende omgevingsvergunning is uitgevoerd op aspecten zoals situering, maatvoering, gebruik en overige planologische voorwaarden. De intensiteit van het bouwtoezicht en ook de diepgang van het toezicht is uitgewerkt in de toezichtsmatrix voor vergunninggebonden toezicht (Bijlage 5).

De toezichthouder beoordeelt aan de hand van de risicomatrix, welke onderdelen gecontroleerd moeten worden en met welke diepgang, op basis van de prioritering. Tijdens de controle worden de bevindingen vastgelegd in de betreffende zaak. Hierbij wordt de datum van de controle vermeld, worden de bevindingen geregistreerd en worden foto’s toegevoegd. Geconstateerde afwijkingen worden benoemd en wanneer hierover een herstelafspraak is gemaakt met de bouwer/vergunninghouder wordt dit vastgelegd. Gemaakte herstelafspraken leiden altijd tot een hercontrole. Indien een afwijking niet kan worden opgelost tijdens de bouw of hierover gemaakte afspraken niet worden nageleefd, wordt de zaak besproken met de vergunningverlener en handhavingsjurist om eventuele vervolgstappen te bepalen. Wanneer alles gereed is en conform de vergunning is uitgevoerd, wordt dit gemeld bij de BAG en wordt het bouwwerk vrijgegeven voor gebruik. Toezicht op slopen De voorschriften, die tijdens sloopwerkzaamheden moeten worden nageleefd, en waar toezicht op moet worden gehouden zijn: • De wijze van slopen; 25