20220706RVSb22 00836 Vaststellen van de jaarstukken 2021 BIJLAGE jaarstukken
Tekst van het document
N
Schuldhulpverlening 82.700 V In 2021 zijn er minder aanvragen geweest op Stadsbank schuldhulpverlening, deels ook toe te kennen aan de wetswijziging op 1 januari 2021, waardoor gemeenten eerder mensen kunnen helpen die door schulden in de problemen komen.
59
Lagere subsidieverlening 24.100 Dit voordeel komt doordat er vanwege corona minder inzet is geweest en de kosten lager uitvallen.
V
Cofinanciering buurtsportcoaches & Sportakkoord 30.100 N Het project voor de buurtsportcoaches wordt voor het grootste deel gefinancierd door een rijksbijdrage, die uitgekeerd wordt in het gemeentefonds. Voor een deel is de gemeente verplicht een extra eigen bijdrage te doen.
Baten 30.000 V Cofinanciering buurtsportcoaches & Sportakkoord Het project voor de buurtsportcoaches wordt voor het grootste deel gefinancierd door een rijksbijdrage, die uitgekeerd wordt in het gemeentefonds. Voor een deel is de gemeente verplicht een extra eigen bijdrage te doen. Baten TOZO Ter ondersteuning van ondernemers heeft het Rijk gelden vrijgemaakt TOZO.
681.800
V
Bijstandsverlening Deze voordelen in totaliteit hangen samen met verrekeningen met de Rijksbijdrage BUIG 2021,
171.800
V
Het saldo van de overige verschillen
97.000
V
60
Programma 8 - Bouwen, wonen, milieu en duurzaamheid Visie Het behoud van de beeldkwaliteit op het gebied van de ruimtelijke ordening, waarbij het primaat in de eerste plaats ligt bij de raad, krijgt de komende vier jaar bijzondere aandacht. Op het gebied van volkshuisvesting wordt meer aandacht aan sociale woningbouw besteed, dat is conform de nieuw vastgestelde Lokale Woonvisie. Voor bestaande bouwwerken geldt in algemene zin dat terughoudend wordt omgegaan met het wijzigen van vigerend bestemmingsplannen. Eerste prioriteit is het behoud van de beeldkwaliteit van het dorp. Via keuzenota’s worden grote (bouw)projecten met de raad besproken. Daarbij komt de keuze tussen herbestemmen en nieuwbouw uitdrukkelijk aan de orde. Aan de hand hiervan stelt de raad vast wat de kaders voor de te ontwikkelen plannen zijn.
Wat hebben we bereikt?
Ruimtelijke Ontwikkelingen In 2021 hebben we diverse ruimtelijke plannen een stapje verder gebracht. De belangrijkste zijn: • • • • •
Voor de locatie Rabobank is het ontwerpbestemmingsplan in oktober ter inzage gelegd. Het bestemmingsplan is in januari 2022 vastgesteld. In 2021 is de omgevingsvergunning voor Stationsweg 1 (chinees) verleend. De bouw van 10 sociale woningen voor 20 cliënten van Sherpa bij het Van Erven Dorenspark is van start gegaan. Het bestemmingsplan voor de bouw van 8 sociale huurwoningen bij de Harmen Vosweg is door de raad vastgesteld. Het bestemmingsplan voor de Ligweide (2 kavels en een hofje woningen) is door de raad vastgesteld. 61
• •
Voor de bouw van 6 sociale huurwoningen en 1 ontmoetingscentrum bij de Eemnesserweg (diaconaal woonproject) zijn de kaders door de raad vastgesteld. Het bestemmingsplan Correctieve Herziening 2, Laren is ter inzage gelegd. Dit bestemmingsplan bevat enkele reparaties van de bestemmingsplannen Centrum 2018 en Zevenend-Postiljon.
Uitvoeren lokale woonvisie 2017-2022 De belangrijkste doelstelling van het lokale woonbeleid is om de woningvoorraad, nu en in de toekomst, zo goed mogelijk af te stemmen op de woonwensen van de inwoners van de gemeente Laren. In de woonvisie hebben we rekening gehouden met de bijzondere positie die Laren inneemt binnen de woningmarkt van de Gooi en Vechtstreek. De Larense woningvoorraad kent een relatief laag aandeel sociale huurwoningen en een gemiddeld dure woningvoorraad. Ook beschikt Laren over weinig uitbreidingsmogelijkheden. Regionaal woonakkoord 2021 De regionale woonvisie Gooi & Vechtstreek 2030 is op hoofdlijnen nog steeds actueel maar op twee onderdelen is de doelstelling gerealiseerd. Er zijn regionaal tussen 2016 en 2020 ruim 3.700 woningen gebouwd (ruim de afgesproken 750 per jaar), waarvan ongeveer een derde sociale woningbouw is. En de voorraad sociale huurwoningen is op peil gebracht van 2015, zoals afgesproken. In de periode 2020-2021 hebben gemeenten en corporaties samen met de provincie Noord-Holland een woonakkoord opgesteld met daarin actuele en aangescherpte ambities voor bouwen en betaalbaarheid. Begin juli 2021 is het woonakkoord door alle partijen ondertekend.
Het woonakkoord bevat onder andere actiepunten voor het aandeel om betaalbare woningen mee te laten groeien met de voorraad, om naast sociale huurwoningen ook middeldure huurwoningen toe te voegen, om de bestaande voorraad beter te benutten en om klimaatneutraliteit, natuurinclusiviteit en circulariteit te stimuleren. Begraafplaats Er is gestart met het bovengronds ruimen van vervallen graven en met het achterstallig onderhoud aan de historische graven. Ook wordt een voorstel voorbereid voor de vaststelling (in 2021) van de historische graven. Van wateroverlast naar Laren Regenklaar In Laren is er besloten om overlast als gevolg van hevige regenval tegen te gaan door zo min mogelijk schoon regenwater via het riool af te voeren. Om dat te realiseren koppelen we daken en wegen af van het riool. Dit doen we zoveel mogelijk integraal en in samenhang met andere projecten via een gebiedsgerichte aanpak. Een (nieuwbouw) project kan een aanleiding zijn voor een integrale gebiedsaanpak voor regenwater. Met de woningbouwstichting hebben inmiddels projecten uitgevoerd, waarbij huurwoningen zijn afgekoppeld in combinatie met andere werkzaamheden zoals verduurzaming van woningen. We zijn volop bezig met de uitvoering van een groot aantal projecten.
Het afgelopen jaar zijn de volgende projecten opgeleverd: Steffenskamp, Kruidenhuis, 200 woningen van woningbouwstichting, Montessorischool en Vredelaan. De uitvoering van Regenklaar loopt ook de komende jaren door.
62
Implementatie Omgevingswet In 2021 zijn gerealiseerd: • Een contourendocument, als derde stap in het proces van opstellen van een omgevingsvisie. •
Beleid Adviesrecht, Delegatie en Participatie.
•
Raadsbesluit Opnieuw instellen Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
•
Nieuwe werkprocessen voor vergunningverlening onder het regiem van de Omgevingswet
•
Ontwikkeling van kennis van medewerkers over de Omgevingswet.
•
Pilots omgevingstafel.
•
Ontwikkeling snelservice voor een aantal APV-producten.
•
Voorlichting aan raden over diverse onderwerpen.
Jaarlijkse check op bouwvergunningen De gemeente verleent jaarlijks omgevingsvergunningen waarvan een groot deel betrekking heeft op bouwplannen. In de meeste gevallen wordt kort na vergunningverlening het bouwplan gerealiseerd. Maar soms wordt de vergunning niet of pas na lange tijd gebruikt. Ook komt het voor dat een bouw lang stilligt. Het in stand houden van ‘slapende vergunningen’ is ongewenst, omdat onder andere planologische en stedenbouwkundige inzichten kunnen wijzigen, bouwtechnische regelgeving verandert en omwonenden mogelijk geconfronteerd worden met de realisatie van een bouwplan waarvoor jaren geleden een vergunning is verleend. Daarom voeren we actief beleid om oude vergunningen te laten vervallen. In 2020 hebben we hiervoor BEL-breed een beleidsregel opgesteld.
63
Periodiek wordt controle uitgevoerd op openstaande vergunningen. In begsinel worden alle vergunningen ouder dan één jaar waarvan geen gebruik wordt gemaakt, ingetrokken. Gooiergracht In 2020 heeft adviesbureau Sweco een inventarisatie uitgevoerd naar de taken en verantwoordelijkheden voor de verschillende onderdelen van de Gooiergracht. Deze is in 2021 vertaald naar een door partijen vastgestelde Intentieverklaring ‘Integrale aanpak Gooiergracht’. Hierin is vastgelegd dat de partijen onder andere een gezamenlijke visie op gaan stellen en de eigendommen van de Gemeenschappelijke Regeling Gooiergracht Vijzelgemaal Eemmeer (GR GVE) gaan overdragen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
8.1
8.1.1
Voor bestaande bouwwerken geldt in algemene zin dat terughoudend wordt omgegaan met het wijzigen van vigerende bestemmingsplannen.
8.1.2
Bij grote projecten kan het college met een keuzenota voorstellen aan de raad doen waarbij de keuze tussen herbestemmen en nieuwbouw uitdrukkelijk aan de orde komt.
8.1.4
Geen inbreiding van Erfgooierscomplex.
Het behoud van de beeldkwaliteit van het dorp op het gebied van de ruimtelijke ordening.
8.2
Voorbereidingen treffen ten behoeve 8.2.1 van een goede invoering van de Omgevingswet.
Implementeren van de Omgevingswet conform de minimum eisen van de VNG, aangevuld met een beleidsneutraal Omgevingsplan en het opstellen van een Omgevingsvisie.
8.3
Op het gebied van volkshuisvesting 8.3.1 wordt aandacht aan sociale woningbouw besteed. We willen de doelstellingen uit de lokale woonvisie realiseren.
Implementatie van de door de raad vastgestelde lokale woonvisie.
8.4
Goede afspraken maken met Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken ten aanzien van investeringen in de huurwoningen (bestaand en nieuw).
Prestatieafspraken 2019-2022 monitoren.
8.5
Voldoen aan de landelijke 8.5.1 taakstelling van het ministerie t.a.v. de huisvesting van statushouders.
De taakstelling realiseren en halfjaarlijks via adequate monitoring bewaken.
8.6
Voorkomen van voortijdig kappen 8.6.1 van bomen en sloop van gebouwen voordat er zekerheid is over de doorgang van de bouw.
Juridisch onderzoek naar mogelijkheid om -voordat de bouwvergunning onherroepelijk is geworden– bijvoorbeeld via een realisatie-overeenkomst de sloop en eventuele kap van bomen pas toe te staan als de bouw met zekerheid doorgang zal vinden.
8.7
Laren beschik over een actueel en adequaat integraal handhavingsuitvoeringsbeleid.
Opstellen Uitvoeringsprogramma 2022.
8.8
Vergunningen, meldingen en 8.8.1 ontheffingen worden op een kwalitatief hoog en adequaat niveau afgehandeld.
Alle aanvragen om vergunningen, meldingen en ontheffingen worden binnen de (wettelijke) termijnen afgehandeld. Bij voorkeur gebeurt dit nog sneller.
8.8.2
In 2021 wordt onderzocht in hoeverre de medewerkers van het cluster Vergunningen voldoen aan de Kwaliteitscriteria VTH-taken 2.0 en is een opleidingsplan daartoe vastgesteld.
8.4.1
8.7.1
64
8.9
Toezicht en Handhaving wordt op een kwalitatief hoog en adequaat niveau afgehandeld.
8.9.1
De registratie van toezicht en handhaving wordt verbeterd en het naleefgedrag wordt inzichtelijk gemaakt, zodat uiterlijk in 2022 het naleefgedrag op de diverse gebieden inzichtelijk is.
8.9.2
In 2021 wordt onderzocht in hoeverre de medewerkers van het cluster Toezicht en Handhaving voldoen aan de Kwaliteitscriteria VTHtaken 2.0 en is een opleidingsplan daartoe vastgesteld.
8.9.3
Ongebruikte vergunningen, ouder dan een jaar, worden in principe ingetrokken na een intrekkingsprocedure.
8.10
Een standpunt bepalen ten aanzien 8.10.1 van de toekomst van het Raadhuis.
In 2022 is het Raadsvoorstel aangenomen voor de huisvesting van het gemeentebestuur in het Brinkhuis. Hierbij is tevens besloten het Raadshuis in 2022 te verkopen..
8.11
Een structurele oplossing vinden 8.11.1 voor het achterstallige onderhoud in Klaas Bouthal en gymzaal Standelkruid.
In overleg met bestuur SBL een 10- jarenplan maken waardoor voldoende financiële ruimte beschikbaar komt voor de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden aan de Klaas Bouthal.
8.12
Een meer verzorgde algemene 8.12.1 begraafplaats met inzicht in benodigde structurele budget. Duidelijkheid omtrent de historische graven.
Uitvoeren van beheerplan algemene begraafplaats (incl. meerjaren onderhoudsplanning).Vaststellen van de - her beoordeelde - lijst historische graven.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 8.2.1
Verwacht wordt dat de Omgevingswet op 1-7-2022 in werking treedt. De genoemde acties lopen door tot 2029 wanneer de Omgevingswet geheel moet zijn geïmplementeerd. In 2021 zou worden gerealiseerd: Een contourendocument, als derde stap in het proces van opstellen van een omgevingsvisie. Dat is gelukt. Het opstellen van beleidsdocumenten, noodzakelijk voordat de Omgevingswet in werking treedt. Dat is gelukt. Het bundelen en uniformering van regelgeving t.b.v. het tijdelijk omgevingsplan dat op 1-7-2022 van rechtswege ontstaat. Dat wordt in de 1e helft 2022 afgerond. De organisatorische implementatie bij de BEL Combinatie is vertraagd, mede door vertraging bij het rijk.
8.5.1
Monitoring van de taakstelling vindt maandelijks plaats. De taakstelling voor 2021 is, mede door de maatregelen rondom het coronavirus en geringe mutatie in sociale huurvoorraad, niet behaald. De verwachting is dat de achterstand begin 2022 zal worden ingelopen d.m.v. een concreet woningaanbod en nareizigers die nog naar NL afreizen en bij de referent in Laren intrekken.
8.7.1
Vaststelling moet nog plaatsvinden, medio februari 2022
8.8.2
Is onderzocht. In 2022 zal een opleidingsplan aan College worden voorgelegd.
8.9.1
In het uitvoeringsprogramma 2021 is opgenomen dat zal worden gewerkt aan het vaststellen van een toetssteen. Deze toetssteen kan vervolgens in de komende jaren worden gebruikt om vast te stellen of er sprake is van een verbetering van het naleefgedrag en of de gekozen (operationele) doelen, thema’s en prioriteiten juist zijn. Door de coronacrisis is in 2020 en 2021 is prioriteit gegeven aan het laten doorgaan van de primaire processen. In 2022 wordt het vth beleid, Uitvoerings- en Handhavingsstrategie geactualiseerd. Hierin zal de registratie en naleving ervan een prominente plek krijgen.
8.9.2
Is onderzocht. Er wordt gewerkt in 2022 aan het opleidingsplan
65
8.12.1 De beheerwerkzaamheden zijn geïntegreerd in de werkomschrijving voor de buitendienst zodat geen apart beheerplan nodig is. De historische kring Laren heeft een voorstel gedaan voor actualisatie van de lijst historische graven. Deze moet nog worden vastgesteld.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn:
Programma
( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig Realisatie Verschil
Baten
Realisatie Begr. 2021 Begr. 2021 v. na 2020 wijziging wijziging -9.617.224 -800.648 -869.648
-1.981.545
-1.111.897
Lasten
9.831.577
985.476
1.123.076
1.139.954
16.878
214.353
184.828
253.428
-841.591
-1.095.019
8. Bouwen en wonen
Saldo programma
2021
Toelichting diverse afwijkingen Programma 8. Bouwen en wonen
1.095.000
V
Lasten Implementatie Omgevingswet 27.600 V De lasten zijn vanuit de minder uitgevoerde werkzaamheden, mede vanwege de coronapandemie, lager, worden wel overgeheveld naar2022 om werkzaamheden dar te kunnen afronden Betaalde belastingen naar GEM Crailo 15.200 N Riool en Waterschapheffingen Amersfoortstestraatweg zijn doorbelast naar GEM Crailo, overige lasten licht hoger dan begroot op eigen panden en gronden. Zie ook regel onder baten. Overige gronden en gebouwen - toegerekende rente Rente-omslag is na berekening op 0% uitgekomen versus begroot 0,2%
17.800
V
Presentiegelden welstandstoezicht Meer kosten extern welstandsadvies door grotere aantallen vergunningen
20.300
N
Leges en rechten welstand Meer legesinkomsten voor welstandsadvies door grotere aantallen vergunningen
19.000
V
Opbrengsten omgevingsvergunningen Meer inkomsten leges door fors hogere aantallen aangevraagde vergunningen
287.500
V
Baten
Doorbelasting Amersfoortsestraatweg GEM Crailo 16.300 V Doorbelasting Amersfoortsestraatweg betreft verzekering, Riool en Waterschapslasten, deze opbrengst valt nagenoeg weg tegen licht hogere lasten zoals bovenstaand weergegeven. Verkoop gronden Crailo en aflossing zekerheidshypotheken Grondverkoop aan GEM Crailo en aflossingen gemeentelijke zekerheidshypotheken.
761.500
V
Hogere leges bestemmingsplannen De hogere leges komen voort uit leges voor een aantal grote projecten
33.500
V
Het saldo van de overige verschillen
32.600
N
66
Programma 9 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Visie We moeten spaarzaam zijn met het milieu en ons steeds meer focussen op duurzaamheid. Duurzaamheid is een breed begrip, het heeft alles te maken met hoe we met onze natuur omgaan, en met leefbaarheid en vooral de leefkwaliteit.
Wat hebben we bereikt?
Milieu Het taakveld milieu omvat vele aspecten waaronder bodem, lucht, geluid, afval, externe veiligheid en natuur. Over deze aspecten hebben we in 2021 in de ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen weer met regelmaat geadviseerd en diverse onderzoeken beoordeeld. Ook hebben we, met de inwerkingtreding van de Omgevinsgwet in het verschiet, ons met name in de Bruidsschat (de milieuregels die van rechtswege overgaan in het omgevingsplan) verdiept. Structureel nemen we deel aan de verschillende regio-overleggen/projectgroepen. Naast deze reguliere werkzaamheden zijn voor 2021 de volgende specifieke zaken te benoemen. Bodem Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2023 komen de bodemtaken (grotendeels) bij de gemeente te liggen. Dit is een ingrijpende verandering voor gemeenten. De provincie Noord-Holland wil haar taken warm overdragen. Ter voorbereiding is in 2021 met de provincie en de Omgevingsdienst overleg gevoerd over de bodemlocaties die onder de gemeente gaan vallen en de locaties waarvoor het Bevoegd Gezag in handen blijft van de provincie. Een voorlopige lijst van bodemlocaties is hiervan het resultaat. In 2022 krijgen we meer duidelijkheid over inhoud, opgave en financiële vergoedingen. 67
Ter voorbereiding op de Omgevingswet en door de opkomst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (Pfas) is in 2021 onderzocht hoe we vorm kunnen geven aan een bodemkwaliteitskaart voor onze gemeente. Ook de kosten hiervoor zijn in kaart gebracht. In 2022 komen we hiervoor met een voorstel bij het college. Lucht In 2020 zijn we gestart met het meten van stikstofdioxide via Palmes diffusiebuisjes. De provincie Noord-Holland heeft dit mede mogelijk gemaakt. Er zijn gesprekken geweest met de provincie over deelname aan het project Hollandse Luchten, waarbij stikstofdioxide en fijnstof via sensoren worden gemeten. Dit project heeft in 2021 bij de provincie grotendeels stilgelegen maar is eind van dit jaar weer opgepakt. In december 2021 is er een startoverleg geweest en we verwachten in maart 2022 een eerste bewonersbijeenkomst te organiseren. Afval Naar aanleiding van de evaluatie in 2020 van het regionale programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) van de GAD zijn in 2021 de portefeuillehouders Milieu en Duurzaamheid samen met de raden aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een nieuwe Grondstoffenvisie. Deze Grondstoffenvisie beschrijft hoe we in Gooi en Vechtstreek met onze grondstoffen en reststromen willen omgaan en hoe we deze inzetten in de weg naar een circulaire en toekomstbestendige economie.
De Grondstoffenvisie is in oktober 2021 door het AB van de regio G&V vastgesteld en vormt het kader voor het GAD uitvoeringsplan, dat in 2022 zal worden opgesteld. Zwerfafval In 2021 zijn we in het kader van de aanpak van zwerfafval een actie gestart waarbij iedereen zich kon opgeven om een stukje van Laren te adopteren en dit stukje zo schoon mogelijk te houden. Als beloning konden deelnemers op gemeentelijke kosten iets leuks doen. Denk aan een activiteit voor de buurt of misschien wel een nieuwe televisie voor het clubhuis. In 2022 loopt deze actie door. In 2021 is het zwerfafval in de gemeente gemonitord. Op een aantal dagen is actief schoongemaakt. Daarnaast zijn inwoners voortdurend gefaciliteerd in schoonmaakmaterialen. Duurzaamheid In 2021 is het uitvoeringsplan Energietransitie Laren 2020 als leidraad gebruikt voor de uit te voeren activiteiten. Het is een praktische vertaalslag van het Klimaatprogramma Laren 2018- 2022. Op basis van het uitvoeringsplan zijn diverse projecten gestart, dan wel gerealiseerd. o
Voor de Transitievisie Warmte (TVW) is in 2021 het gezamenlijk traject met de gemeenten Gooise Meren, Wijdemeren, Huizen en Blaricum verder voortgezet. Hiervoor is adviesbureau APPM en CE Delft gevraagd om het proces te ondersteunen. In het eerste kwartaal van 2021 hebben we een kadernotitie opgesteld die als leidraad diende voor de uiteindelijke TVW. Dit rapport was een eerste verkenning van de mogelijkheden en gaf richting aan de definitieve TVW. Vervolgens vonden er uitvoerende gesprekken met interne en externe stakeholders plaats. Ook zijn de inwoners gevraagd om input te leveren. De eindversie van de TVW, met de analyse van de warmteoplossingen per buurt en de vertalingen van gevoerde gesprekken, heeft de gemeenteraad in december 2021 vastgesteld.
o
Eind 2019 is Laren als onderdeel van de energieregio Noord-Holland Zuid (NHZ) gestart met de Regionale Energie Strategie (RES). In 2020 vonden er meerdere stakeholdersessies plaats. Hieruit zijn voorstellen gekomen voor potentiële zoekgebieden in Laren voor wind- en zonopwekking. In juni 2020 gaf de gemeenteraad haar zienswijze op de concept-RES. In juni 2021 heeft de gemeenteraad RES 1.0 vastgesteld. De gemeenteraad ziet af van zoekgebieden voor wind, en focust met name op hernieuwbare energie door zonopwekking. Na de zomer is 68
gestart met de eerste haalbaarheidsstudies voor ‘Zon op grote daken’ en ‘Zon langs infrastructuur’ (A27). o
Eind 2019 heeft de Rijksoverheid de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) gelanceerd. Een regeling voor gemeenten om bewoners te stimuleren energie te besparen. In 2020 hebben we samen met Duurzaam Bouwloket een plan van aanpak voor de actie opgezet. Het doel was om te komen tot 1.000 aanvragen. In 2021 is dit plan uitgevoerd. Meer dan 1.100 huishoudens hebben van de regeling gebruik gemaakt.
o
Het college stelde een projectplan vast voor de verduurzaming van al het gemeentelijk vastgoed. In 2020 en 2021 zijn meerdere energiescans uitgevoerd. Hieruit zijn voorstellen gemaakt voor business cases. Het plan van aanpak voor de uitvoering van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is eind 2021 opgesteld. De verwachting is dat we dit plan in het eerste kwartaal van 2022 door de gemeenteraad kunnen laten vaststellen.
o
In 2021 heeft de gemeente samen met de Hut van Mie een plan van aanpak opgesteld. Op een aantal activiteiten is gezamenlijk opgetrokken. Er is een plan van aanpak opgesteld voor ‘Zon op Grote daken’ voor Businesspark A27 (Blaricum) en eind 2021 is hiermee gestart. Hut van Mie neemt ook deel aan de werkgroep voor ‘Zon langs infrastructuur’. De Hut van Mie is ook gestart met een analyse van het gemeentelijk vastgoed om te proberen zo 20% van de energiebehoefte van de gemeente lokaal op te wekken (en vervolgens de energie aan de gemeente te leveren).
o
Er zijn prestatieafspraken gemaakt tussen de gemeente, Huurdersorganisatie Het Gooi en Omstreken en Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken voor de periode 2019-2022. Deze gaan over de start van het verduurzamen van de sociale huurvoorraad. In september 2020 heeft Gooi en Omstreken het startsein gegeven voor de verduurzaming van 200 huurwoningen aan het Zandgat. De woningen zijn in 2021 naar aardgasvrij-ready gerenoveerd. De totale investering bedroeg circa 15 miljoen euro.
o
In 2021 hebben meerdere verkennende gesprekken plaatsgevonden met de Provincie NoordHolland over Ultradiepe Geothermie (UDG). Ook hebben we verkennende gesprekken gevoerd met Larderel Energy. Larderel Energy is onderdeel van een consortium dat een opsporingsvergunning heeft voor Regio Eemland voor een proefboring naar UDG. Mogelijk kunnen in de toekomst woningen in Laren en Blaricum op een warmtenet worden aangesloten met warmte verkregen uit UDG. De komende jaren moet eerst de haalbaarheid hiervan worden onderzocht voor Regio Eemland en regio Gooi en Vechtstreek.
69
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
9.1
Activiteiten
9.1.1 Uitvoeren van het Klimaatbeleidsplan Laren 2018 – 2022, waarvoor in 2020 een Uitvoeringsplan Energietransitie is opgesteld. We moeten spaarzaam zijn met het milieu en ons steeds meer focussen op duurzaamheid: intensivering van aanpak duurzaamheid met als doel CO2reductie en meer duurzame energieopwekking te realiseren. Een belangrijk uitgangspunt is dat gezocht wordt naar mogelijkheden om het “laag hangend fruit” als eerste aan te aan te pakken (isoleren, verledden). In regioverband wordt onderzoek verricht naar de mogelijkheid voor het ontzorgen van particulieren om te verduurzamen. Landelijke studies naar objectgebonden financiering, in het verlengde van de studie naar baatbelasting, zijn daar een onderdeel van. Vervolgens komen energiezuinige installaties en duurzame energie-opwek aan de orde. Deze vragen om diepgaandere studie en innovatieve ontwikkelingen
Eind 2020 wordt het Uitvoeringsplan geëvalueerd en wordt een Uitvoeringsplan 2021 opgesteld.
9.1.2
Verduurzamen gemeentelijke gebouwen en het stimuleren van verduurzaming bij maatschappelijk vastgoed, waaronder scholen en sportclubs.
9.1.3
In samenwerking met de Regio Gooi en Vechtstreek, als onderdeel van de regio NoordHolland Zuid, komen tot een Regionale Energie Strategie (RES 1.0), met een bod voor regionale opwek van duurzame energie. In dat kader onderzoek doen naar de mogelijkheden binnen de gemeente. In het verlengde van de reeds ingevoerde legeskorting voor zonnepanelen op monumenten, verkennen van “groene” leges voor duurzaamheidsmaatregelen in brede zin.
9.1.4
9.1.5
Overgaan op LED verlichting voor de openbare verlichting.
9.1.6
Woningcorporatie blijven motiveren om bestaande woningen te verduurzamen.
9.1.7
Het stimuleren van initiatieven, Hut van Mie, om te komen tot een energiecoöperatie. Om duurzame energie opwek door en voor burgers te stimuleren.
70
9.2
9.1.8
Het opstellen van een Transitie Visie Warmte, waarin per wijk het alternatief voor aardgas wordt aangegeven. Van Rijkswege moet dit plan eind 2021 door de raad zijn vastgesteld.
9.1.9
Vanwege de Wet VET (Voortgang EnergieTransitie; ingangsdatum 1 juli 2018) nieuwbouwprojecten zonder gasaansluiting realiseren.
9.1.10
Uitbreiden van openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s.
9.1.11
Stimuleren van circulariteit, mede in samenwerking met de regio G&V.
Een schone en veilige leefomgeving 9.2.1 met aandacht voor de natuur. 9.2.2
Meer bloemen in perken en wegstroken.
9.2.3
Bloemkorven aan palen (hanging baskets) bevestigen.
9.2.4
Uitvoeren integraal bestek openbare ruimte.
9.2.5
Nadere uitwerking beleidsregels kapbeleid.
9.2.6
Actualiseren van de APV (Algemene Plaatselijke Verordening), waaronder het opstellen van maatregelen vanwege geur- en geluidsoverlast, aanpassing van de regels die gelden voor horeca en terrassen en nadere uitwerking van beleidsregels kapbeleid.
9.3.1
In 2021 wordt in regionaal verband (GAD) de visie op de toekomst van afvalscheiding in relatie tot circulaire economie en de landelijke doelstellingen geformuleerd. Het doel is om gezamenlijk te komen tot een visie richting 2026.
9.3
Afvalinzameling
9.4
Een goed onderhouden begraafplaats 9.4.1
9.5
Voorkomen van overbelasting van het riool bij regenval
Bij verlening van kapvergunningen voortdurende aandacht voor kwaliteit in beeld en diversiteit.
Opstellen beheerplan Algemene begraafplaats.
9.4.2
Actualiseren lijst historische graven.
9.5.1
Periodiek onderhoud en herstel aan riolen, straatkolken en infiltratievoorzieningen.
9.5.2
Aanleggen van een decentraal systeem voor het opvangen en verwerken van hemelwater.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 9.1.1
Er is besloten om het uitvoeringsplan van 2020 als basis te blijven gebruiken voor 2021 en 2022. In 2022 zullen we een geheel nieuw plan opstellen die veel meer is afgestemd op de huidige klimaatprogramma's van het rijk.
9.1.5
Dit project staat voor 2022 op de planning
9.2.2
Bij herinrichting en (groot) onderhoud wordt steeds gekeken naar de mogelijkheden voor meer bloemen / biodiversiteit, passend bij de plaatselijke omstandigheden.
71
9.2.4
Vanaf oktober heeft een doorlichting plaatsgevonden op het integraal bestek. De arealen in het beheersysteem zijn opnieuw geïnventariseerd. Er zijn grote verschillen geconstateerd, met bijbehorende financiële consequenties. Zoals bij het college bekend zijn we hierover in onderhandeling met SIGHT. De werkzaamheden van de Buitendienst worden conform de afspraken uitgevoerd. Een gedeelte van de uren laat zich wat lastiger inschatten omdat dit afhankelijk is van externe factoren, zoals de gladheidsbestrijding. En door corona zijn bijvoorbeeld evenementen uitgevallen.
9.2.5
De beleidsregels zijn uitgewerkt. Vaststelling vindt plaats begin 2022.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: Programma 9. Milieu en duurzaamheid
Realisatie Begr. 2021 Begr. 2021
Realisatie
Verschil
2020
v. wijziging
na wijziging
2021
Baten
-2.354.747
-2.684.702
-2.844.901
-2.869.846
-24.945
Lasten
2.123.971
2.383.290
2.836.378
2.393.135
-443.243
Saldo programma
-230.776
-301.412
-8.523
-476.711
-468.188
Toelichting diverse afwijkingen
Programma 9. Milieu en duurzaamheid
468.200
V
Lasten Kosten riolering 27.900 Minder calamiteiten en de kosten maatwerk (19,6k) waarbij de rioolmedewerker is verantwoord in de administratie van de BEL Combinatie. Budget is in 2022 verlaagd naar 80,3k.
V
Uren BEL Combinatie inzake onderhoud riool Minder inzet eigen personeel inzake voorbereiding en uitvoering riool onderhoud
V
34.500
Kosten riolering beleid 25.700 V Op deze post wordt o.a. de inhuur van een externe verantwoord. Deze inhuur is voornamelijk ingezet voor maatwerk. Dit is verantwoord in de administratie van de BEL Combinatie. Mutatie voorziening riolering 25.000 Vanuit berekening lokale heffingen is deze boeking noodzakelijk in relatie met de voorziening riool
N
Inzameling Afval 13.800 N Meer inzet eigen personeel met name afvalinzameling in dorp vanwege extra afvalstroom Corona-effecten Mutatie voorziening afval Vanuit berekening lokale heffingen is deze boeking noodzakelijk vanuit voorziening afval
42.300
V
Milieubeheer kosten algemene plannen 19.200 V We zijn in afwachting van goedkeuring OFGV (hadden we in 2021 al verwacht maar is nog niet ontvangen), mogelijk rollen daar nog kosten uit. Masterplan MPS ’t Gooi Er is 1 jaar te veel begroot: 2020 was het laatste jaar dat Laren moest bijdragen
72
16.200
V
Klimaat- en duurzaamheidsbeleid 312.600 V Dit grote bedrag is voor de uitvoering warmtevisie (over meerdere jaren) waarbij er een paar projecten uitgesteld zijn naar 2022 Klimaat- en duurzaamheidsbeleid - incidentele subsidies Er is minder uitgegeven vanwege uitblijven subsidie verzoeken
29.500
V
Klimaat- en duurzaamheidsbeleid - meerkosten vanuit GR Regio G&V Hogere doorbelasting vanuit regionale projecten
13.800
N
Begraafplaats - diensten en goederen derden 26.300 V Vanuit minder aantal begravingen en vanwege effecten corona-pandemie zijn de lasten lager uitgevallen dan begroot. Begraafplaats - Mutatie voorzieningen Meerkosten vanwege mede de lagere onttrekking uit de voorziening
21.400
N
Baten Begraafplaats 109.600 V Opbrengsten afkoop grafonderhoud en berekende kosten begraafrechten (zie ook regel mutatie met de voorziening); begrote opbrengst te laag. Begraafplaats Minder aantal begravingen, zie ook mutatie inzake onderhoud e.d.
37.200
N
Hogere inkomsten rioolrechten 80.700 V Heffing rioolrechten aan burgers en ondernemer geschiedt over 2 rekeningen versus begroot 1`post, licht hogere opbrengst Lagere inkomsten afvalstoffenheffing 96.100 Door meer opgelopen kosten vanuit GAD welke pas laat bekend werden is de afvalstoffenheffing niet genoeg naar kostendekkend verhoogd
N
Klimaat- en duurzaamheidsbeleid Lagere bijdrage vanuit Rijk inzake klimaatbeleid projecten
37.600
N
Het saldo van de overige verschillen
11.500
N
73
Programma 10 - Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie Visie Het economisch beleid is een voortzetting van de vorige collegeperiode. Het uitgangspunt is het stimuleren van actieve betrokkenheid van ondernemers bij Laren. Het ondernemersfonds wordt daarom verder versterkt. Wat hebben we bereikt? Crailo Voor Crailo is in juli 2021 het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte en beeldkwaliteitsplan vastgesteld. Ook het besluit hogere grenswaarden, de beleidsregels ‘Mobiliteit en parkeren’ en ‘Natuurinclusief" bouwen en inrichten’ zijn vastgesteld. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld. De GEM Crailo zal het totale grondgebied voor de gemeenten Laren, Gooise Meren en Hilversum gaan ontwikkelen. Het gebied zal bestemd worden voor een groene circulaire en duurzame buurtschapsontwikkeling waarin plaats is voor woningbouw (590 woningen), bedrijvigheid (5 hectare) en natuur. Ligweide In 2021 is het bestemmingsplan Ligweide vastgesteld en is een Grondexploitatie geopend. In 2022 zal de grond voor de bouw van 10 woningen in een hofje en 2 vrijstaande woningen worden verkocht. Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelstellingen
10.1
Activiteiten
Stimuleren van actieve betrokkenheid 10.1.1Implementatie van het door de raad aanvaarde Centrumplan. van ondernemers bij Laren en streven naar meer variantie binnen het bestaande winkelaanbod. In 2015 is door de Stichting Bijzonder Laren het initiatief genomen te komen tot een ondernemersfonds. De gemeente heeft hieraan mede gewerkt door een opslag op de OZB niet-woningen in te voeren waarmee de stichting de beschikking krijgt over een maximaal jaarbudget in 2021 van €125.000. Zij zet deze middelen in voor de Larense ondernemers als ook om het ondernemersklimaat in Laren een extra impuls te geven (bijvoorbeeld vanuit de maandelijkse koopzondag met een centraal thema). Om het democratische gehalte verder gestalte te geven, is er in de uitvoering gekomen tot oprichting van een Coöperatieve Ondernemingsfonds welke de daadwerkelijk uitvoering van de activiteiten doet als ook de zogenaamde “Trekkingsrechten” voor deelnemende winkelgebieden beheerd voor specifieke wensen en uitgaven voor die gebieden. 10.1.2Voorzetten van de betrokkenheid bij Bijzonder Laren. Via het Coöperatieve ondernemersfonds activiteiten uitvoeren en het fonds adequaat beheren.
74
10.1.3Bijdragen aan een schoner dorp onder andere door meer inzet van `opruimers’ en voor de staat van het straatmeubilair (zie ook Centrumplan).
10.2
Eind 2017 hebben de gemeenteraden van 10.2.1Ontwikkelen van het gebied samen met Hilversum Gooise Meren, Hilversum en Laren en Gooise Meren via de GEM Crailo. ingestemd met de aankoop van Crailo. Dit vroegere kazerne complex ligt ook in deze drie gemeenten. De ontwikkeling van het gebied gebeurt door GEM Crailo B.V. Voor de inrichting van het gebied is een uitgebreid ambitiedocument vastgesteld. Dit geeft richting voor de verdere invulling van het gebied waarvoor nu de diverse uitwerkingen worden opgesteld. Het stedenbouwkundigplan is vastgesteld, in 2021 wordt het bestemmingsplan aan de raad voorgelegd
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 10.1.1 De meeste zaken uit het Centrumplan zijn gereed.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig
Programma 10. Grondexploitatie, dorpsver, economie Baten
Realisatie Begr. 2021 Begr. 2021 v. na 2020 wijziging wijziging -325.333 -47.280 -47.280
Realisatie
Verschil
2021 -89.930
-42.650
Lasten
495.473
188.507
188.507
244.375
55.868
Saldo programma
170.140
141.227
141.227
154.445
13.218
75
Toelichting diverse afwijkingen
Programma 10. Grondexploitatie, dorpsver, economie
13.200
N
-
N
13.200
N
Lasten Kosten verbonden aan GREX Ligweide (GREX geactualiseerd) Voor de Ligweide is een herziening van de GREX gemaakt, kosten op GREX geboekt Het saldo van de overige verschillen
76
Algemene dekkingsmiddelen Visie
Een financieel gezonde gemeente, onder de gewijzigde Wet- en regelgeving vanuit het BBV Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
Toelichting bij afwijking (oranje of rood):
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn per saldo de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn.
Toelichting diverse afwijkingen Algemene Realisatie dekkingsmiddelen
Begr. 2021
Begr. 2021
Realisatie
Verschil
na 2021 wijziging -18.487.150 -18.726.334 -19.258.579 -19.694.221
-435.642
2020 v. wijziging
Baten Lasten Saldo alg. dekkingsmiddelen
1.393.111
554.359
1.660.480
58.102
-17.094.038 -18.171.975 -17.656.201 -18.033.741
-377.540
Algemene dekkingsmiddelen
1.602.378
377.500
V
Lasten Treasury 19.600 N Op het taakveld treasury is per saldo sprake van een nadeel. Dit wordt veroorzaakt door lagere renteopbrengsten), en ook door minder betaalde rente. De lagere rentetoerekening aan de taakvelden heeft overigens een voordelig effect op de programma's (voordeel in kapitaallasten). Lagere kosten bezwaren OZB woningen 62.100 V In 2021 zijn minder bezwaren en een hoger aantal vergoedingen voor proceskosten met betrekking tot de opgelegde OZB-aanslagen, door eerdere zelfwerkzaamheden BEL, voorkomen.. Stelpost BEL Combonatie niet gerealiseerd / ook hogere last BEL inzet 165.500 Een opgenomen stelpost inzake vermindering lasten BEL Combinatie is niet gerealiseerd.
N
Lasten gemeente samenhangende met matching corona-bijdragen 805.000 N Door gemeente zijn er op diverse verleende Corona-bijdragen vanuit Rijk en Provincie matchingbedragen (verplicht) betaald
77
Dekking meerkosten Corona Laren via ingesteld coronafonds Dekking meerkosten Corona Laren via ingesteld coronafonds
879.800
V
462.100
V
Treasury 27.100 Hogere ontvangen rente mede door afgesloten grote lening (10 mln) tegen negatieve rente
V
OZB Woningen er is een licht lagere opbrengst onroerende zaakbelasting woningen ontvangen
N
Baten Algemene uitkering gemeentefonds Ten opzichte van de initiële raming is een voordeel ontstaan van € 462.100. • Accres, uitkeringsfactor, loon- en prijsbijstellingen € 154.572 voordeel; • Ontwikkeling uitkeringsbasis en inzet verdeelreserve € 146.702 voordeel; • WOZ waarden mutaties € 44.588 nadeel; • Overige taakmutaties € 213,579 voordeel; • Overige kleine verschillen € 8.165 nadeel..
16.100
OZB Woningen niet woningen 98.100 N Er is een lagere opbrengst onroerende zaakbelasting niet-woningen ontvangen, begrotingsbedrag wordt wel steeds beter naar werkelijkheid. Opbrengst precario ondergronds en bovengronds Opbrengst precario ondergronds (laatste jaar) en bovengrondse precario.
41.700
V
Opbrengst invorderingskosten Vanuit verhoogde inzet inzake invordering is er extra opbrengst gerealiseerd
38.700
V
Het saldo van de overige verschillen
29.700
N
78
Overhead Toelichting Een overzicht van de gemeentelijke overhead is een verplichting uit de wet- en regelgeving van het BBV. In dit overzicht is enerzijds de eigen overhead van de gemeente Blaricum opgenomen en anderzijds de overhead die doorbelast wordt door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. Gemeente Laren Huisvestingskosten gemeentehuis, de kosten van het bestuurssecretariaat en tot slot de overige ondersteuning van het college en representatiekosten. BEL Combinatie Alle overhead van de BEL Combinatie conform het aandeel in de DVO. Regio Gooi & Vechtstreek Betreft de overhead van de Regio G&V met betrekking tot de uitbestede gemeentelijke taken conform de programmabegroting Regio G&V 2021. Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Overhead verbonden zijn. ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig
Overhead
Realisatie
Begr. 2021
Baten
-295.688
-304.560
Begr. 2021 na wijziging -304.560
Lasten
4.915.220
4.849.137
5.119.137
5.082.642
-36.495
Saldo overhead
4.619.532
4.544.577
4.814.577
4.593.791
-220.786
2020 v. wijziging
79
Realisatie
Verschil
-488.851
-184.291
2021
Toelichting diverse afwijkingen Overhead
220.800
V
Lasten Gemeentehuis (beheer en onderhoud) 30.700 N Er is met name sprake van een nadeel doordat er reparaties en onderhoud is uitgevoerd dat niet was Bestuursondersteuning/staf algemene plannen (m.n visie HvL0 117.800 N In 2020 is een met name door lagere representatiekosten (€ 8.000 voordeel) sprake van een overschot op Kosten inhuur personeel van derden / kosten personeel 86.200 N Door het moeizaam kunnen invullen van vaste formatie met eigen personeel is er meer personeel van Bestuursondersteuning/staf 34.100 V Het nadeel ontstaat met name door de advisering rondom de portefeuille GEM Crailo (€ 3.400), advisering Budget t.b.v. uitvoeren centrumplan (veel uitvoering in 2022) 216.500 V Budget t.b.v. uitvoeren centrumplan (veel uitvoering 2022, wordt vua overhevelingsvoortsel aan budget Representatie 12.200 Budget is ver afgeraamd, in 2021 veel kosten mede vanwege bestrijding e.d. coronapandemie.
N
Toerekening kosten overhead BEL Combinatie Toerekening kosten overhead BEL Combinatie
V
35.500
Baten Gemeentehuis - huuropbrengsten en dienstverlening 11.100 N Er is een licht lafgere opbrensgte huren en dienstverleninggeralisserd mede vanuit regemoetkoming nietGemeentehuis - geleverde goederen en diensten 10.800 N In 2020 zijn fors meer uren geschreven op de projecten dan begroot in de DVO 2020 BEL Combinatie. Gemeentehuis - deel afboeking niet meer benodigde voorzieng onderhoud Vanuit het verkoopproces Raadhuis kan een groot deel van de vvorziening groot ohderhoud vrijvallen Het saldo van de overige verschillen
80
200.000
V
3.500
V
Onvoorzien en incidenteel Toelichting
Volgens de beleidsuitgangspunten is een beroep op onvoorzien slechts mogelijk indien aan drie criteria wordt voldaan: onvermijdbaar, onuitstelbaar en onvoorzienbaar. Voor onvoorziene uitgaven is een jaarlijks bedrag in de begroting opgenomen van € 10.0000,=. Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Onvoorzien verbonden zijn. ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig
Onvoorzien
Baten
Realisatie Begr. 2021 Begr. 2021 v. na 2020 wijziging wijziging -
Realisatie
Verschil
2021 -
-
Lasten
-
10.000
10.000
-
-10.000
Saldo onvoorzien
-
10.000
10.000
-
-10.000
Toelichting diverse afwijkingen
Onvoorzien
10.000
V
Budget onvoorziene uitgaven In 2021 is geen gebruik gemaakt van de begrotingspost onvoorzien.
10.000
V
-
N
Het saldo van de overige verschillen
81
Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is de belastingplicht in de vennootschapsbelasting uitgebreid voor overheidslichamen en daarmee ook voor gemeenten. Deze belastingplicht geldt bij die activiteiten waarbij de gemeente deelneemt aan het economisch verkeer en met deze activiteiten structureel een overschot behaalt. Het doel van de wijziging van de wet is om een gelijk speelveld te creëren tussen publieke en private partijen. Gemeenten zijn nu belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als –belaste- onderneming te worden aangemerkt. Grondbedrijf: Naar aanleiding van de eerder ingediende aangifte vennootschapsbelasting 2016 waarin het actieve grondbedrijf als belastingplichtige activiteit is opgenomen is overleg gevoerd met de Belastingdienst. Mede vanwege het gegeven dat fiscaal gezien voor de jaren 2017 en 2018 sprake is van een verlies is voor het jaar 2016 alsnog geconstateerd dat de gemeente Laren voor 2016 niet belastingplichtig is. De Belastingdienst heeft voor 2016 inmiddels een nihilaangifte vastgesteld Naar verwachting zal dit ook de uitkomst zijn voor de jaren t/m 2021.
De reden hiervoor is dat de gemeente in 2021 een zeer beperkt actief grondbedrijf kent. Met betrekking tot het onderwerp buitenreclame dient nog een klein voorbehoud te worden gemaakt. De gemeente geniet op jaarbasis circa € 4.000 aan opbrengsten. De fiscus procedeert op dit moment met een aantal gemeenten over de vraag of dergelijke inkomsten onder de vennootschapsbelasting vallen. Gelet op de hoogte van het bedrag zijn deze inkomsten vooralsnog buiten beschouwing gelaten. In het geval dat de fiscus de zaak bij de rechter wint zal bij toekomstige jaren wel rekening met deze inkomsten worden gehouden.. Echter gelet op het beperkte potentiële risico dat op dit dossier bestaat voor Laren wordt In de jaarrekening van 2021 geen VPB last opgenomen. .
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Vennootschapsbelasting verbonden zijn. ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig Begr. 2021 Realisatie Verschil na wijziging 2021 -
Lasten
Realisatie 2020 -
Begr. 2021 v.wijziging -
Baten
-
-
-
-
-
Saldo
-
-
-
-
-
Toelichting diverse afwijkingen Geen.
82
Mutaties reserves
Wat heeft het gekost? Ten behoeve van het inzicht is een gespecificeerd overzicht opgenomen van de mutaties reserves per programma. Per mutaties is de begrote en gerealiseerde mutatie gepresenteerd. Aanvullend is de begrotingswijziging benoemd waarmee de raad de mutatie van de reserve heeft goedgekeurd. In de toelichting op de balans: onderdeel 4.8 Overzicht reserves (balansspecificatie C) is een totaaloverzicht opgenomen van het verloop van de reserves in 2021. Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen. ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig Toevoegingen en onttrek aan de reserves
Realisatie Begr. 2021 Begr. 2021
Realisatie
Verschil
Baten
-2.488.963
v. wijziging -303.069
Lasten Saldo mutatie reserves
1.300.000
-
495.039
100.000
-395.039
-1.188.963
-303.069
-2.363.844
-1.588.897
774.947
2020
na wijziging -2.858.883
-1.688.897
1.169.986
2021
Toelichting diverse afwijkingen
Toevoegingen en onttrek aan de reserves
774.900
N
Mutatie reserves 774.900 N Per saldo is er sprake van een nadeel in de reservemutaties. Dit wordt veroorzaakt doordat er enerzijds fors minder middelen uit de reserves zijn onttrokken dan begroot (nadeel) en anderzijds iets meer middelen aan de reserves zijn toegevoegd dan begroot (nadeel). Ten opzichte van de nadelen (lagere onttrekkingen uit de reserve) doen de voordelen zich voor binnen de programma's doordat de middelen hier niet zijn uitgegeven. Ten opzichte van de begroting na wijziging zitten de grootste afwijkingen (groter dan € 50.000) in de volgende mutaties: - Geen uitgaven in 2021 voor het uitvoeren verbeteren centrumplan (€ 216.500 lagere onttrekking); - Uitgaven HOV-onderzoek vinden plaats in 2021 (€ 187.500 lagere onttrekking); - Geen uitgaven duurzaamheid- en klimaatbeleid ten laste van reserve (€ 237.100 lagere onttrekking); - Verwerking begrotingsmutatie 2021-17 inzake extra middelen AU 2021 versus onttrekking coronasteunfonds en aanvulling exploitatie vanuit restant reserve precarioheffing ondergronds ( € 94.000,=); Voor een gedetailleerd overzicht van alle reservemutaties per programma wordt verwezen naar de volgende pagina.
83
Besluit
Reserve
Om schrijving m utatie
Toev.
Onttr.
Toev.
Onttr.
2021-P
R.93000
Bijdrage t.b.v. bestuurlijke crisistraining
-
5.000
-
5.000
2021-13
R.93000
Business Case verhuizing gemeentebestuur
-
-
-
2021-15
R.93037
Uitvoering Centrumplan
-
-
2021-1
R.93037
Amendement begroting 2021 Centrumplan
-
2021-1
R.93000
Amendement begroting 2021 Centrumplan
-
Totaal m utatie reserves program m a 1. Bestuurszaken 2021-6
R.93000
2021-6
R.93000
2021-P
Begroting 2021 voor w ijziging
Begroting 2021 na w ijziging
Realisatie 2021
Verschil
Toev.
Onttr.
Resultaat
-
-
-5.000
10.000
-
8.170
-1.830
-
220.000
-
3.479
-216.521
-
-
100.000
-
100.000
-
-
100.000
-
100.000
-
-
-
5.000
100.000
335.000
100.000
111.649
-223.351
Camera's
-
-
-
37.000
-
-
-37.000
Opstellen (terughoudend) reclamebeleid
-
-
-
10.000
-
10.000
-
R.93000
Extra bestrijding eikenprocessierups
-
34.000
-
34.000
-
27.685
-6.316
2021-6
R.93037
Verduurzamen bomen-gazon Brink
-
-
-
27.900
-
17.274
-10.626
2021-6
R.93000
Wegbeheersplan
-
-
-
25.000
-
-
-25.000
2021-6
R.93000
Bijdrage HOV
-
-
-
187.500
-
-
-187.500
2021-6
R.93000
Buurtbus
-
-
-
11.347
-
11.347
-
2021-6
R.93000
opstellen leidraad groen
-
-
-
25.000
-
15.960
-9.040
Totaal m utatie reserves prog. 4. Wegen, w ater en verkeer
-
34.000
-
310.747
-
72.266
-238.482
2021-6
R.93026
diverse verzoeken scholen
-
-
-
23.121
-
23.121
-
2021-6
R.93000
IHP Onderw ijs (deels extra budget)
-
-
-
4.759
-
4.759
-
Totaal m utatie reserves program m a 5. Onderw ijs
-
-
-
27.880
-
27.880
-
2021-P
R.93000
Viering 500-jarig bestaan Johanneskerk
-
10.000
-
15.000
-
1.005
-13.995
2021-P
R.93000
Opstellen speelplaatsenplan
-
20.000
-
20.000
-
3.860
-16.140
2021-6
R.93034
Subsidie maggy Lekeucx scouting
-
-
-
130.000
-
130.000
-
2021-9
R.93000
Visie Brinkhuis
-
-
-
50.000
-
50.000
-
2021-16
R.93000
Incidenteel hogere bijdrage Singer 2021
-
-
-
195.000
-
195.000
-
2021-6
R.93000
Regionale viering 4-5 mei
-
-
-
5.000
-
-
-5.000
Totaal m utatie reserves program m a 6. Cultuur en recreatie
-
30.000
-
415.000
-
379.865
-35.135
2021-P
R.93032
Preventief voorveld
-
40.000
-
40.000
-
17.202
-22.798
2021-P
R.93028
Uitvoering "Werken aan Werk"
-
29.266
-
29.266
-
29.266
-
2021-6
R.93026
opstellen nota sociaal beleid
-
-
-
20.000
-
-
-20.000
2021-12
R.93000
HBEL extra budget voortgangsrapportage uit reserve
-
-
-
257.594
-
257.594
-
2021-6
R.93000
Dak- en thuisloosheid
-
-
-
17.628
-
14.767
-2.861
2021-6
R.93000
Armoedebestrijdingh
-
-
-
21.238
-
14.767
-6.471
Totaal m utatie reserves program m a 7. Sociaal Dom ein
-
69.266
-
385.726
-
333.596
-52.130
2021-P
-
-
50.000
-
50.000
-
50.000
Totaal m utatie reserves prog. 8. Bouw en en w onen
R.93000
Instellen voorziening afvalstoffenheffing
-
50.000
-
50.000
-
50.000
-
2021-6
R.93038
Buget transitievisie Warmte
-
-
-
237.100
-
-
-237.100
2021-6
R.93000
Opstellen beheersplan begraafplaats
-
-
-
36.553
-
10.248
-26.305
2021-6
R.93000
Sanering Torenlaan 1
-
-
-
19.236
-
-
-19.236
Totaal m utatie reserves program m a 9. Milieu en duurzaam heid
-
-
-
292.889
-
10.248
-282.641
2021-17
R.93000
Ontw ikkeling AU vanuit septembercirculaire 2021
-
-
395.039
-
-
-
395.039
2021-6
R.93040
Coronafonds
-
-
-
879.840
-
693.394
-186.446
2021-P
R.93039
Comp. inkomstenderving precarioheffing
-
114.803
-
114.803
Totaal m utatie reserves algem ene dekkingsm iddelen
-
114.803
395.039
994.643
-
693.394
93.790
Totaal toevoegingen en onttrekkingen reserves
-
303.069
495.039
2.858.885
100.000
1.688.897
-774.949
84
-114.803
2. Paragrafen Inleiding De voorgeschreven paragrafen geven een “dwarsdoorsnede” van de programmabegroting. Het doel van de paragrafen is de raad in staat te stellen een aantal wezenlijke beleidslijnen vast te stellen en de uitvoering op hoofdlijnen te controleren. De paragrafen richten zich op de (beheers)onderwerpen die vooral belangrijk zijn voor de gemeentelijke bedrijfsvoering. Vroeger was deze informatie op meerdere plaatsen ‘versnipperd’ in de jaarstukken terug te vinden. Door de paragrafen worden de begroting en de jaarstukken dus inzichtelijker voor deze onderwerpen. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma´s) om de uitvoering te kunnen controleren. De volgende paragrafen zijn verplicht voorgeschreven: A. B. C. D. E. F. G.
Weerstandsvermogen en risicomanagement Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Lokale heffingen
Niet verplicht, maar naar analogie van de begroting 2021 is hieraan in deze jaarstukken toegevoegd: H. Reserves en voorzieningen. Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota´s.
85
Paragraaf A: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Door de Raad van Laren is een voorstel vastgesteld om te komen tot een verdere verdieping aan het risicomanagement van de gemeente Laren. De gemeente wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Om die reden is het van belang om inzicht te hebben in eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen en het beschikbare weerstandsvermogen om deze risico’s op te vangen. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)komt in deze paragraaf de volgende informatie aan de orde: - Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s; - Inventarisatie van de risico’s; - Inventarisatie van de weerstandscapaciteit; - Confrontatie risico’s met beschikbaar weerstandsvermogen.
Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid is vastgelegd in de “Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie”. Deze nota is door het college vastgesteld. Begrippen In de nota zijn de volgende begrippen gedefinieerd: Begrip
Toelichting
Weerstandscapaciteit
Dit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken.
Risico’s
Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet voorzien is in de begroting van enig jaar.
Weerstandsvermogen
Dit is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die zich binnen de gemeente kunnen manifesteren
Risicomanagement
Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt.
Beheersmaatregelen
Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.
86
Cyclische aanpak Gekozen is voor een cyclische aanpak bij het risicomanagement. In de nota risicomanagement zijn de volgende fasen beschreven: Fase
Activiteiten
1. Kaderstelling en strategie
Het vastleggen van de kaders in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen
2. Risico-analyse
Inventariseren van de potentiële risico’s en deze vastleggen in een risicokaart. Een samenvatting van het resultaat wordt in deze paragraaf weergegeven. Per risico wordt inzicht gegeven in de kans dat een risico zich voordoet (verdeeld in 5 klassen) en het inschatten van het financiële gevolg (verdeeld in 5 klassen). De kans vermenigvuldigt met het financieel gevolg bepaalt de risico-score.
Om de risico’s af te dekken worden beheersmaatregelen gedefinieerd en wordt een risico-eigenaar benoemd. Voor het omgaan met risico’s zijn een 3. Beheersmaatregelen aantal basisstrategieën: Accepteren, reduceren, elimineren of overdragen/verzekeren 4. Monitoren en toetsen
In deze fase wordt informatie verstrekt, worden ontwikkelingen in beeld gebracht en resultaten beoordeeld.
5. Toezicht en toetsen
Risico’s worden (mede in het kader van interne controle) in verband gebracht met de beheersmaatregelen en het beschikbare weerstandsvermogen.
6. Continue verbetering
Op basis van (tussentijdse) resultaten kan beleid en methodiek worden bijgesteld.
Rolverdeling De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement: -
De raad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast. Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover. Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt.
Ratio weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s te kunnen beoordelen is een ratio weerstandsvermogen gedefinieerd: Beschikbare weerstandscapaciteit = Ratio weerstandsvermogen Benodigde weerstandscapaciteit
87
De gemeente streeft er naar om deze ratio boven de 2 te houden. Dat betekent dat de gekwantificeerde risico’s minimaal dubbel gedekt worden door het aanwezige weerstandsvermogen.
Inventarisatie van de risico’s Bij de inventarisatie van de risico’s zijn 19 risico’s geïdentificeerd. Hieronder worden alle risico’s met een geschat financieel effect van € 20.000 of meer genoemd en toegelicht die tot het moment van aanbieden van de begroting bekend zijn. Het financieel effect is berekend door de kans te vermenigvuldigen met het ingeschatte financiële gevolg. ‘KANS’
*
Financieel gevolg
Klasse
Kwantiteit
Klasse
Financiële gevolg
1
10%
1
€ 2.000
2
30%
2
€ 20.000
3
50%
3
€ 100.000
4
70%
4
€ 180.000
5
90%
5
€ 1.000.000
Hierbij is onderscheid gemaakt in structurele financiële gevolgen en incidentele financiële gevolgen. Als het nodig is kan van dit model worden afgeweken voor zover en als een bepaald risico de maximaal in dit model bereikbare waarde van € 900.000 overstijgt. Dit wordt separaat bij het benoemde risico aangegeven (zie risico inzake decentralisatie). Gezien de risico’s zoals benoemd en de te verwachten omvang van deze risico‘s, ook afgezet tegen de omvang van de Larense reguliere begroting, is het niet waarschijnlijk dat een dergelijk risico zich zal voordoen. Risico
Omschrijving risico
Beheersmaatregel
Risico- Financieel effect in € score Structureel
Incidenteel
Programma 1: Bestuurszaken
Wachtgeld wethouders
Wethouders tot 65 jaar hebben na beëindiging van het wethouderschap recht op wachtgeld. Risico doet zich m.n. voor op moment van eventuele ziekte, collegecrisis en bij het einde van de raadsperiode 2018-2022
Voorziening wachtgelden. 3*4 Jaarlijkse actualisatie, is per balansdatum 2021 uitgevoerd.
88
90.000
Te weinig invloed als kleine gemeente op begroting en plannen van gemeenschappelijke regelingen
Doordat Laren slechts een beperkt stemrecht heeft, kan zij majeure ontwikkelingen niet tegenhouden. Hierbij is het van belang dat Laren zich sterk blijft profileren in de verschillende Algemene en Dagelijkse Besturen (AB en DB).
Effecten Corona
De in 2020/2021 opgetreden Coronapandemie zal naar alle waarschijnlijkheid in 2022 nog haar sporen nalaten in de Larense economie en daarmee verbonden instellingen.
Tijdig reageren op begrotingen van gemeenschappelijke regelingen door gezamenlijk optreden van de Gooise gemeenten. Waar mogelijk gezamenlijk optreden met andere kleine partijen.
2*5
300.000
Extra aandacht voor relatief nieuwe GR-en en wijzigingen, m.n. qua bijdrage en stemrecht.
Monitoren of de voorzieningen te Laren (musea, zwembad, cultuurhuis, bibliotheek) in staat blijken economisch voort te blijven bestaan en / of ondersteuning nodig hebben.
2*5
300.000
Verzekeringen en adequate crisisbeheersings-organisatie, waardoor we gevolgen kunnen beperken.
1*5
100.000
4*3
70.000
Programma 3: Openbare orde en veiligheid
Rampen
Risico dat op grondgebied van Laren zich een ramp voordoet
Programma 4: Wegen, straten, groen, verkeer en pleinen
IBOR
In 2019 zijn we een langdurige overeenkomst inzake IBOR aangegaan. Uitvoering van deze contracten leidt tot de vaststelling dat de basisgegevens open zijn voor interpretatie. Uit gesprekken met de leverancier blijkt dat er een risico is op verrekening.
Afstemming met de leverancier. Het betreft echter een vaststelling uit het verleden.
89
Programma 7: Sociaal Domein Op veel gebieden laten deze voorzieningen nog een stijgende trend zien. Tekort 2019 bedroeg circa € 700.000,=. De Decentralisatie prognose voor 2021 Jeugdzorg, AWBZ, geeft vooralsnog geen Regeling mindere lasten. Daarvan onderkant is echter onduidelijk of dit arbeidsmarkt structureel is, gezien de coronacrisis. Om die reden is deze stijging niet in de begroting opgenomen.
Open-einde regelingen
Sociaal Domein Invoering nieuw woonplaatsbegins el
Sociaal Domein Niet behalen van de lokale besparingsmaatre gelen op sociaal domein.
Vanuit de economische situatie is in het recente verleden het aantal aanvragen op diverse verstrekkingen toegenomen.
Van het totaal netto-budget ad circa 7,35 miljoen lasten, zoals nu verwacht in 2021, wordt een risico gezien van 25%; zijnde een bedrag van € 1.750.000,-
500.000
1.750.000
Adequate monitoring ontwikkeling aanvragen.
Monitoren of het ministerie SZW de regeling voor het eigen risico niet verder gaat wijzigen.
2*5
300.000
Met ingang van 1 januari Monitoren of de algemene 2022 is het nieuwe uitkering dekkend is en blijft. woonplaatsbeginsel jeugdigen van toepassing. Gezien het feit dat nog niet alle gemeenten klaar zijn met inventarisatie van de verplaatsingen, is nog niet geheel in te schatten wat de financiële gevolgen zullen zijn.
2*3
€ 30.000
In het voorjaar 2021 zijn Periodiek monitoren van de de lokale maatregelen en de bezuinigingsmaatregelen bijbehorende besparingen. gepresenteerd aan de Raad. Deze maatregelen zijn voortvarend ter hand genomen en een aantal resultaten zijn al zichtbaar. Op een aantal onderdelen dient nog nader onderzoek plaats te vinden. Dat maakt dat er nog geen volledige zekerheid is over de
3*4
€ 90.000
90
realisatie van het totale bezuinigingspakket.
Sociaal Domein Complexe verblijfszorg sociaal domein.
Door kleine gemeenten Bewaken of de aanvraag zijn hoge lasten van wordt gehonoreerd en complexe en/of dure monitoren zorgkosten verblijfszorg niet te dragen. Er wordt voor een aantal zorgvragen onderzoek gedaan of deze naar een andere zorgvorm kunnen worden overgezet. Het is nu nog niet in te schatten of dit gaat lukken.
Kwijtschelding m.b.t. gemeentelijke belastingen
Door de economische crisis (mede door Corona-pandemie) kan het beroep op kwijtschelding toenemen. Goede inschatting aantal Dit risico is gelet op de kwijtscheldingen. huidige economische situatie onduidelijkheid rondom werkloosheid wellicht aan het toenemen.
Wmo verstrekkingen
De Wmo verstrekkingen betreffen een open einde regeling. De verstrekking van huishoudelijke hulp, vervoermiddelen, rolstoelen, woonvoorziening worden jaarlijks geraamd op basis van de uitgaven van achterliggende jaren. In enig jaar kunnen de lasten echter de begrote bedragen overschrijden, zonder dat de gemeente dit kan beïnvloeden.